Showing posts with label ဘဝဇာတ်ခုံ. Show all posts
Showing posts with label ဘဝဇာတ်ခုံ. Show all posts

Saturday, August 22, 2026

ယမင်းသူဇာ


❝ ယမင်းသူဇာ ❞

ယမင်းသူဇာ ဦးမြတ်ကျော် (ယခု အသက် ၇၄ နှစ်) ကို ဓာတ်ပုံလောက က လေးစားကြတယ်။

“ဆရာက ခေတ်အလိုက် လိုက်တယ်။ ကင်မရာတွေ ခေတ်ပြောင်းသလို ဆရာက ပြောင်းကိုင်တယ်။ ကာလာကူးစက်လည်း ခေတ်အလိုက် လိုက် ပြောင်းဝယ်တယ်။ လူငယ်တွေနဲ့ ပြောဆို နေထိုင်ရာမှာလည်း ခေတ်အလိုက်ပဲ”

လို့ ဘိုဓာတ်ပုံအဖွဲ့က ဓာတ်ပုံကိုဇော်ဇော် က ပြောပြတယ်။ ဆရာဦးမြတ်ကျော် ဟာ တစ်ခေတ်တစ်ခါက အောက်ဒိုးဓာတ်ပုံ နာမည်ကြီးတယ်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ဓာတ်ပုံအသင်း မှာလည်း ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ထမ်းခဲ့တယ်။ ယခုအခါ ကာလာဓာတ်ပုံကူးလုပ်ငန်းကို လုပ်နေတယ်။ မန္တလေးမြို့က ဘိုဓာတ်ပုံတိုက်မှာ ဆရာနဲ့ တွေ့ဆုံခိုက် ဆရာ့ ဘဝအကြောင်းကို ကျွန်တော် မေးပါတယ်။

“ကျွန်တော့် မိဘတွေက ငါးပိ၊ ငါးခြောက် ရေချိုကုန် ရောင်းတာ။ ဓာတ်ပုံလုပ်ငန်းနဲ့ ဘာမှမဆိုင်ဘူး။ ဓာတ်ပုံဝါသနာ ပါတာက ၁၃၁၃ ခုနှစ်၊ မန္တလေးမှာ ပြည်ထောင်စုသင်္ကြန်ကြီးကျင်းပတဲ့အချိန်။ အမျိုးသမီးအသင်းပေါင်း ၃ဝဝ လောက်၊ အမျိုးသား အသင်းပေါင်း ၂ဝဝ လောက် ရေသဘင်ပွဲ နွှဲကြတာ။ ကျွန်တော့်နှမ တစ်ယောက်က မြဝတီလုံမေ ဆိုတဲ့ အသင်းထဲမှာ ပါတယ်။ သူ့ကို ဓာတ်ပုံရိုက်ပေးပါ ပြောတာနဲ့ ၁၅ ကျပ်တန် ဘောက်စ် (box) ကင်မရာလေး ဝယ်ပြီး ရိုက်ပေးတာ။ အဲဒီခေတ်က ဘောက်စ် ကင်မရာခေတ်”

“အရင်က ရိုက်ဖူးရိုက်စ မရှိဘူးလား”

“ကျွန်တော့်အသက် ၁၅ နှစ်လောက်တုန်းက ဘေဘီဘရော်လီ ဆိုတဲ့ ဘောက်စ် ကင်မရာလေးနဲ့ ကျွန်တော့် အမေ ဘုရားသွား ကျောင်းတက်တာ၊ မန္တလေးတောင်ပေါ် သွားတာတွေ ရိုက်ပေးဖူးတယ်။ ၁၇ နှစ်လောက်ကျတော့ သင်္ကြန်မှာ နှမကို ရိုက်ပေးရတာ”

“ကျောင်းတက်တာကကော”

“မူလတန်းတုန်းက သကျသီဟဘုရားနားက ဆရာကြီးဦးလှဝင်းကျောင်းမှာ တက်ခဲ့တာ။ အသင်အပြ ဆုံးမသြဝါဒ အင်မတန် ကောင်းတဲ့ကျောင်း။ သွားတာ လာတာ၊ နေတာ ထိုင်တာက အစ သင်ပေးတဲ့ကျောင်း။ ငါးတန်းရောက်တော့ ပုဏ္ဏားကြီး ဦးမောင်ကြီးကျောင်း၊ ခြောက်တန်းက ကိုးတန်း အထိတော့ ဆရာကြီး ဦးဖေတင်နဲ့ ဦးပေါ်ထွန်းတို့ ထောင်တဲ့ ဖီးလစ်အင်စတီကျူ။ သင်္ချာနဲ့ အင်္ဂလိပ်စာတော့ နိုးတူးပဲ။ ဆယ်တန်းကျ နေရှင်နယ်ကျောင်း။ အဲဒီအချိန်မှာ ဓာတ်ပုံက တအား ဝါသနာပါနေပြီ။ စာမကြိုးစားတော့ဘူး။ ၁၉၅၄ ခုမှာ ကျောင်းထွက်တယ်”

“ကျောင်းထွက်ပြီးတော့”

“လက်နှိပ်စက်တို့၊ စာရင်းကိုင်တို့ သင်တန်းတွေ တက်တယ်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ရောက်တော့ ခရိုင် လက်ကား သမဝါယမမှာ အရောင်းစာရေး ဝင်လုပ်တယ်။ အဲဒီလို လုပ်နေရင်း ပါကိုတူး ကင်မရာလေး ကျွန်တော် ဝယ်တယ်။ အသိမိတ်ဆွေတွေရဲ့ အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင်တွေ လိုက်ရိုက်တယ်။ မီး မသုံးနိုင်ဘူး၊ ဒေးလိုက် (day light) နဲ့ပဲ။ စာရေးလုပ်ရင်း လခ စုတယ်။ လခကနေ တစ်လတစ်လ ကျပ်ငါးဆယ် (ကျပ် ၅၀) စုသွားပြီးနောက် ကျပ်ရှစ်ရာ (ကျပ် ၈ဝဝ) နဲ့ ရိုလီကော့ ကင်မရာ ဝယ်တယ်”

“ပထမဆုံး ပိုက်ဆံရတဲ့ ဓာတ်ပုံအကြောင်း ပြောပါဦး”

“၃၃ လမ်း၊ ၈၃-၈၄ လမ်းကြားမှာ ပုံနှိပ်တိုက် ရှိတယ်။ သတို့သမီးက မအမာတဲ့။ သူ့ မင်္ဂလာဆောင်မှာ ရိုက်တာ။ အဲဒီတုန်းကတော့ ဒေးလိုက်နဲ့ အတိုင်း ရိုက်ရတာ။ မီးလုံးတွေ မသုံးနိုင်သေးဘူး။ မဏ္ဍပ်ကို အမိုးဖွင့် ရိုက်တယ်။ လူတွေ မဏ္ဍပ်ရှေ့ ထွက်ခိုင်းပြီး ရိုက်ရတယ်”

“ဝန်ထမ်း တစ်ဖက်နဲ့ပေါ့”

“ဟုတ်တယ်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ကျတော့ စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ရုံးပိတ်ရက် ဆိုရင် TTC (ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံ) သွားရိုက်တယ်။ တချို့ကလည်း မန္တလေးတက္ကသိုလ် သွားရိုက်ပါလား အကြံပေးတယ်။ ဓာတ်ပုံလုပ်ငန်း ဇောက်ချ လုပ်ချင်တာနဲ့ ၁၉၆၁ ခုမှာ အလုပ်က ထွက်တယ်။ ၁၉၆၁ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်မှာ ငွေစံပယ်ဓာတ်ပုံ စတူဒီယိုကို ဖွင့်တယ်”

“ဓာတ်ပုံတိုက်ဖွင့်ဖို့ အလုပ်က ထွက်တာလား”

“ကျောက်ဆစ်တန်း ဦးတင်အေး၊ စစ်ကိုင်းဦးချစ်မောင်တို့က မင်း ကွာလတီ ကောင်းနေပြီ၊ ဓာတ်ပုံဆိုင် ဖွင့်ပါလို့ တိုက်တွန်းကြတာ။ ဆိုင်နေရာက အငှား၊ ဆိုင် စထောင်တော့ ငွေကျပ်လေးထောင့်ငါးရာ (ကျပ် ၄၅ဝဝ) နဲ့ စတာ။ ကင်မရာတော့ မပါဘူးပေါ့။ ဒီငွေနဲ့ ဆိုင်ထောင်လို့ရတာ။ ခုနေဆိုတော့ ဟာသဖြစ်နေမယ်”

ဦးမြတ်ကျော်က ပြောရင်း ရယ်တယ်။

“တက္ကသိုလ်ကို သွားပြီး အောက်ဒိုး ဓာတ်ပုံ ရိုက်တယ်။ တက္ကသိုလ်မှာ တခြား ဓာတ်ပုံဆရာတွေလည်း ရှိတယ်။ အပြိုင်ဆိုတော့ ကျွန်တော်က ကြာသပတေး၊ သောကြာမှာ ဓာတ်ပုံ အပ်တယ်၊ တခြား ဓာတ်ပုံဆရာက စနေ၊ တနင်္ဂနွေမှ အပ်တာ”

“ကိုယ်က တစ်ပန်း သာနေတာပေါ့”

“စောအပ်တဲ့ အတွက် ကျောင်းသူတွေက ပုံကို ပိုပြီး မြန်မြန် မြင်ရတယ်။ ပုံ စောမြင်ရလို့ ကျွန်တော့်ကို သူတို့က ပိုပြီး ဒိတ် (date) လုပ်တယ်။ စနေနေ့ ရိုက်ကြမယ်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ ရိုက်ကြမယ် ဆိုတာမျိုးပေါ့”

“သီးခြား ဘော်ဒါတွေ ရတာပေါ့”

“မြို့ထဲက အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင်တွေလည်း ရိုက်ရတယ်။ ကျွန်တော် ကံကောင်းတာက ကျောင်းပိတ်တော့မယ့် ရာသီဆိုရင် မြို့ထဲက အလှူ၊ မင်္ဂလာ ဆောင်တွေ ပေါတယ်။ ဝါဝင်လို့ အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင် ပါးပြီဆို ကျောင်းက ဖွင့်ပြီ။ စာမေးပွဲနီးလေ၊ သူတို့က အောက်ဒိုးရိုက်လေ”

“Group Photo လည်း ရိုက်ကြတာ တွေ့ဖူးတယ်”

“မေဂျာအလိုက် အသင်းအဖွဲ့တွေ ရိုက်ကြတယ်။ အဲဒီ ခေတ်က တက္ကသိုလ်တွေ ဒါလောက် မများသေးတော့ မန္တလေးတက္ကသိုလ်ကို အဝေးက လာ တက်ကြတယ်။ ရခိုင်ဘက်က၊ မွန်က၊ ရှမ်းက၊ ကချင်က၊ ချင်းက ဒေသအလိုက် ဂရု (ပ်) ဖိုတိုတွေ အရမ်း ရိုက်ရတယ်။ ဂရု (ပ်) ဖိုတိုတွေ သိပ်ရိုက်ရတော့ ကျွန်တော် ကိုင်နေတဲ့ ဝမ်းတွမ်တီး ကင်မရာလေးက သေးတယ်။ ကွာလတီ ပိုကောင်းအောင် ဆိုပြီး လင်းဆော့ကင်မရာကြီး ဝယ်တယ်။ ပုံတွေ ပိုပြီး ညက်ညောပြေပြစ်တယ်”

“အဲဒီခေတ်က ဆရာဦးမြတ်ကျော် ဓာတ်ပုံလုပ်ငန်း နာမည် ပြောင်းတာ မှတ်မိတယ်”

“၁၉၆၁ ခုမှာ ဓာတ်ပုံဆိုင် စဖွင့်တော့ ငွေစံပယ်၊ ငွေစံပယ် ဆိုတဲ့ နာမည်ကို ဗေဒင်ဆရာက မင်းက ငွေစတွေကို ပယ်တဲ့ သဘော ဖြစ်နေတယ်။ မိုးကျော် သွားအောင် မိုးကျော်သူလို့ ပြောင်းခိုင်းတာ”

“ဗေဒင်ဆရာ ကသာ ငွေစတွေ ပယ်တယ် ပြောပေမယ့် ပိုက်ဆံတွေတော့ ဝင်နေတာပဲ မဟုတ်လား”

“အများကြီး ရနေတာပါ”

“နာမည် ပေါက်ပြီးသားကို ပြောင်းလိုက်ရတာ မနှမြောဘူးလား”

“၁၉၆၃ မှာ မိုးကျော်သူ အမည်ပြောင်းတယ်။ တက္ကသိုလ်မှာ မိုးကျော်သူ လည်း နာမည်ကြီးပါတယ်”

“ဆရာက တက္ကသိုလ်မှာ အောက်ဒိုးရိုက်သလို၊ ဓာတ်ပုံတိုက်က စတူဒီယိုမှာ အင်ဒိုးရိုက်တယ်၊ အလှူပွဲ၊ မင်္ဂလာပွဲတွေလည်း ရိုက်တယ်နော်”

“ကျွန်တော်က ဂျာဝါးဆိုင်ကယ်နဲ့ လိုက်ရိုက်တာ။ ယ/၇၆၆ ကြီး ခန်းမ ၂ အောက် ရပ်ထားရင် ဒီပွဲ ကျွန်တော် ရိုက်နေပြီလို့ လူတွေ သိတယ်။ ရိုက်ရတာ အလှူ၊ မင်္ဂလာပွဲတွေက ဆက်နေတာ။ ကျောင်းမှာ ရိုက်တော့လည်း မနက် ၇း၃၀ - ၈းဝဝ နာရီက စပြီး ကျောင်းသူက အုံလိုက်တာ။ နာရီပြန် ၂းဝဝ ချက်ထိုး အထိ ထမင်း မစားရဘူး။ ခုလို သောက်ရေသန့်ခေတ်လည်း မဟုတ်တော့ ရေအိုးစင် ရှာသောက်ရတာ။ နောက်ဆုံး အစာအိမ်ရောဂါ ဖြစ်လို့ ဒေါက်တာဂူးဟား ဆေးခန်း သွားကုရတယ်”

“အလှူ၊ မင်္ဂလာပွဲတွေ ဓာတ်ပုံရိုက်တာ၊ ရိုက်ပြီးမှ ပုံတွေပျက်တာမျိုး ကြုံဖူးလား”

“အဲဒါမျိုးတော့ မရှိဘူး။ တစ်ခါက ကင်မရာ အခိုးခံရတယ်။ အဲဒီခေတ်က ကာလာကို ငွေကြေး တတ်နိုင်တဲ့ မင်္ဂလာဆောင် အကြီးကြီးတွေမှ ရိုက်တာ။ ကင်မရာ နှစ်လုံး ဆောင်ရတယ်။ အဖြူအမည်း တစ်လုံး၊ ကာလ တစ်လုံး။ ဒီအကွက်ဖြင့် ကာလာ၊ ကာလာဆိုမှ ကာလာဖလင် ထည့်ထားတဲ့ ကင်မရာနဲ့ ထုတ်ရိုက်တာ။ နိုင်ငံခြားလှမ်း ပို့ပြီး ကူးရဆေးရတာ”

“ကင်မရာ အခိုး ခံရပုံလည်း ပြောပါဦး ဆရာ”

“ခိုးသွားတဲ့ သူက အနုပညာလောကထဲက နာမည်ကြီးရဲ့သား။ ဖိုး (ဘိန်းဖြူ) က ပေါ်နေတော့ ဖိုးရှူဖို့ ဆိုပြီး ခိုးတာ။ သူတို့က မင်္ဂလာခန်းမ အိမ်သာ ဆင်းတဲ့ လှေကားကနေ တက်တက် လာပြီး ခိုးတာ။ အဲဒီနေ့က သတို့သမီး၊ သတို့သားက ရွှေမိုးငွေမိုး ရွာတယ် ဆိုပြီး ပိုက်ဆံကြဲတယ်။ ကျွန်တော် ကင်မရာ အစောင့်ထားတဲ့ ကလေးက ပိုက်ဆံ ထလုတော့ ကင်မရာ ပါသွားရော”

“ပြန်ရသလား”

“ပြန်ရတယ်။ ခိုးတဲ့ကောင်က ကျွန်တော့် ကင်မရာမှန်း သိလို့ ပြန်ပေးတယ်။ မုန့်ဖိုး နှစ်ထောင် (ကျပ် ၂ဝဝဝ) ပေးရမယ်တဲ့။ သူတို့ လာတောင်းတဲ့ အချိန် ကျွန်တော့် အိတ်ထဲ ပိုက်ဆံက မပါဘူး။ အဲဒီအချိန်မှာ သူငယ်ချင်း ဖြစ်တဲ့ ဓာတ်ပုံဆရာ၊ နန်းရှေ့မှာ နေတဲ့ ကိုဘိုကြီး လာတယ်။ ဒါနဲ့အတော်ပဲ ဟိုမှာ ဘိုကြီး လာပြီ၊ သူ့ဆီက ချေးပေးမယ်လို့ ပြောတယ်။ အဲဒါ ရဲဗိုလ်၊ စစ်ဗိုလ် ထင်လို့ ဟိုကောင်တွေ လစ်ပြေးရော”

ဦးမြတ်ကျော်က ပြောပြီး ဟက်ဟက်ပက်ပက် ရယ်တယ်။

“ဆရာ အိမ်ထောင် ကျတာကကော”

“၁၉၆၈ မှာ အိမ်ထောင်ကျတာ။ သူက ရွှေရတနာ အငြိမ့်က မင်းသမီး။ အငြိမ့်ကြော်ငြာ ပိုစတာ အတွက် ဓာတ်ပုံ လာရိုက်တာ၊ ၁၉၆၃ - ၆၄ - ၆၅ - ၆၆ သုံးလေး နှစ်လောက် ဆက်တိုက် ဓာတ်ပုံ လာရိုက်တော့ ရင်းနှီး သွားတယ်။ ကျွန်တော် အငြိမ့် လိုက်ကြည့်တယ်။ အိမ်တွေ ဘာတွေ အလည် သွားတယ်။ နောက်ဆုံးကျ ထွက်ပြေးကြရော”

ဆရာက ပြောရင်း ရယ်ပြန်တယ်။

“ဆရာ ဓာတ်ပုံကူးစက် ထောင်ဖြစ်တာလည်း ပြောပြပါဦး”

“၁၉၇၅ ခုနှစ်လောက် ရောက်တော့ နောက်တက် လူငယ်တွေ အများကြီး ပေါ်လာတယ်။ တက္ကသိုလ်မှာ မရိုက်တော့ဘူး။ ဓာတ်ပုံတိုက်ပဲ လုပ်မယ်။ စတူဒီယိုနဲ့ အလှူ၊ မင်္ဂလာပဲ ရိုက်မယ်ပေါ့။ ၁၉၇၉ ခုကျ ကာလာလက်ကူး လုပ်တယ်။ မန္တလေးမှာ ကာလာကူးစက်က ၁၉၈၇ ခုမှာ စပေါ်တယ်။ ၃၅ သိန်း တန်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ မဝယ်နိုင်ဘူး”

“အခု ဝယ်တာက ဘယ်လောက်လဲ”

“ဒေါ်လာ ၈၅၀၀၀ ကျပ်နဲ့ဆို သိန်း ၁၀၀ - ၁၁၀ လောက်ကျတယ်။ ဒစ်ဂျစ်တယ် မပေါ်သေးဘူး။ ၁၉၉၆ မှ တင်းအိုဝမ်း ပေါ်တယ်။ စက်တွေက တစ်နှစ်ပြီး တစ်နှစ် မော်ဒယ် အသစ်တွေ ပေါ်လာတယ်။ မော်ဒယ်သစ်က ပိုကောင်းတယ်။ ကွာလတီ မြင့်တယ်။ အချိန်ကုန် သက်သာတယ်။ အဟောင်းကို ဖက်တွယ်နေလို့ မဖြစ်ဘူး။ ခေတ်နဲ့ အညီ ပြောင်းရတာပဲ”

“အကြိမ်ကြိမ် ပြောင်းခဲ့တာပဲလား”

“ပြောင်းတယ်။ ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်မှာ နိုရစ်ဆု ၂၆ဝဝ မော်ဒယ်။ အဲဒီခေတ်က ၂၂၅ သိန်း ပေးရတယ်”

“နှစ်နှစ်ပဲ ကြာတယ်။ ၂၀၀၂ ခုကျတော့ ပုံကြီးစက်ကြီး ဝင်လာတယ်။ မော်ဒယ်က 1601 ၊ ဈေးက သိန်း ၁၅ဝ ပဲ ရှိတော့တယ်။ စက်ဟောင်းကို ဈေးလျှော့ ရောင်းလိုက်တယ်”

“၂ဝဝ၄ ခုကျ 3200 မော်ဒယ် ပေါ်လာတယ်။ ခုတစ်ခါ 3207 မော်ဒယ် ပြောင်းသုံးရတယ်”

“ကျွန်တော်သုံးတဲ့ နော်ရစ်ဆုစက်တွေက ကိုဒတ်အုပ်စု။ မြန်မာပြည် အကြိုက်က ဖူဂျီ။ အဲဒါ တစ်ခါ ပြောင်းရဦးမယ်”

“ဆရာ ဓာတ်ပုံ ပြိုင်ပွဲတွေလည်း ရိုက်ခဲ့သေးတယ်နော်”

“၁၉၇၁ ခုမှာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ဓာတ်ပုံအသင်း ပေါ်လာတယ်၊ ဒါနဲ့ ပြိုင်ပွဲ လိုက်ရိုက်တယ်၊ ကျွန်တော်ရယ်၊ နန်းရှေ့ကိုဘိုကြီးရယ်၊ စစ်ကိုင်းလှမြင့်ရယ်၊ ကျွန်တော်တို့ သုံးယောက် လစဉ်ပြိုင်ပွဲတွေ ဝင်ကြတယ်။ ၁၉၇၃ ခု စစချင်း တံခွန်စိုက် ပထမဆု ရတယ်၊ ဒုတိယနှစ် မှာလည်း ပထမ၊ သုံးနှစ်ဆက်တိုက် ပထမ ဆိုရင် ဒိုင်းအပိုင် ရမှာ၊ တတိယနှစ်မှာ ကိုဘိုကြီး က ပထမရသွားတယ်၊ နောက်နှစ်ကျ ပထမပြန်ရတယ်”

“ဘယ်လောက်ကြာကြာ ပြိုင်ပွဲဝင်ခဲ့လဲ”

“၁၉၇၆ မှာ ပထမရပြီး နားလိုက်တယ်။ ကျွန်တော်က ပြိုင်ပွဲ ပွဲရိုက် သွားစရာရှိရင် အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင် လက်ခံထားတာကို လူစားထိုးပြီး ရိုက်ခိုင်းတယ်။ ဒါကို အလှူဒကာတွေက မကြိုက်ဘူး။ ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင် ရိုက်စေချင်တာ။ စီးပွားရေး လုပ်နေတဲ့ အချိန် မိတ်ပျက်တယ် ဆိုပြီး ပြိုင်ပွဲလုပ်တာ နားပြီး ဓာတ်ပုံကူးစက်ကိုပဲ လုပ်နေတော့တယ်”

☐ ကျော်ရင်မြင့်
📖ဘဝကြေးမုံ အဖြစ်စုံ

Saturday, August 8, 2026

အလုပ်ကို ကြိုက်သူ


❝ အလုပ်ကို ကြိုက်သူ ❞

ကိုဝင်းအောင်တို့ မိသားစုနဲ့ အတူ ပုဂံဘုရားဖူးခရီး ကျွန်တော် သွားဖူးတယ်။ သူတို့လင်မယား တက်ညီလက်ညီ အလုပ်ကြိုးစားတာကို သိတယ်။ ကိုဝင်းအောင်ရဲ့ ဘဝမှာ စိတ်ဝင်စားစရာ အချိုးအကွေ့လေးတွေ ရှိနေတာကို ကျွန်တော် စိတ်ဝင်စားတယ်။

သူ့ဘဝအကြောင်းကို စာရေးချင်လို့ ခွင့်တောင်းတော့ ကိုဝင်းအောင်က သူ သိပ်မချမ်းသာသေးဘူး၊ သိပ်မအောင်မြင်သေးပါဘူးလို့ အကြောင်းပြပြီး ငြင်းတယ်။ ကျွန်တော်က ကြိုးစား ရုန်းကန်ရတဲ့ ဘဝ အတွေ့အကြုံတွေကို ပိုပြီး စိတ်ဝင်စားတဲ့ အကြောင်း ပြောပြမှ သူက လက်ခံပါတယ်။

မန္တလေးမြို့ ၈၃ လမ်းက ကိုဝင်းအောင်ရဲ့ အလုပ်တိုက်ကို ကျွန်တော် သွားတာ ဥပုသ်နေ့ပါ။ မန္တလေးမြို့ရဲ့ထုံးစံက ဥပုသ်နေ့မှာ အလုပ်ပိတ်လေ့ ရှိတယ်။ သူ့လုပ်ငန်းက အော့ဖ်ဆက်ပုံနှိပ်၊ ဗီနိုင်းပုံနှိပ်လုပ်ငန်းပါ။ ဥပုသ်နေ့မှာ ဘာကြောင့် အလုပ် မနားတာလဲလို့ ကျွန်တော် ကိုဝင်းအောင် ကို မေးတယ်။

“တစ်အချက်ကတော့ customer ( အလုပ် လာအပ်သူ ) တွေမှာ ဥပုသ်နေ့ ရယ်လို့ မရှိဘူး။ နယ်က လာတဲ့ သူတွေ ဆိုရင် ဥပုသ်နေ့မှ အားတာတို့ ရှိတယ်၊ ဥပုသ်နေ့ ပိတ်လိုက်လို့ ရှိရင် လျော့သွားမယ့် ပိုက်ဆံက အဓိက မဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ့်ဆီ လာတဲ့သူ အဆင်မပြေမှာ။ ဒါကြောင့် ဖွင့်တာ” လို့ ကိုဝင်းအောင်က ရှင်းပြတယ်။

သူ့အလုပ်တိုက် ဧည့်ခန်း မှန်ခန်းထဲကို ကျွန်တော် ဝင်ခဲ့တယ်။ မှန်ခန်း မှန်ပြားပေါ်မှာ ရုပ်ပုံတွေ ကပ်ထားလို့ အခန်းတွင်းကို မမြင်ရဘူး။ အခန်းထဲက ကျတော့ ကပ်ထားတဲ့ ရုပ်ပုံတွေကို ထွင်းဖောက်ပြီး အပြင်ကို မြင်နေရတယ်။ နိုင်ငံခြားမှာ ရထားတွေ၊ ဘတ်စ်ကားတွေရဲ့မှန်မှာ ကြော်ငြာရောင်စုံတွေ ကပ်တာမျိုးပါ။ အပြင်က ကြည့်ရင် အရုပ်တွေ ၊ စာသားတွေ၊ အတွင်းက ပြန်ကြည့်ရင် ထွင်းဖောက် မြင်တဲ့မှန်။ ဒါမျိုး သူ့ဆီမှာ လုပ်နိုင်သလား မေးတော့ ရတယ်လို့ ပြောတယ်။

သူ့ဧည့်ခန်းဆိုဖာမှာ ထိုင်ရင်း ဘေးဘက်ကို မျက်စိ ကစားကြည့်လိုက်တော့ နံရံက တီဗွီမှာ CCTV 10 ဖွင့်ထားတယ်။ ကျွန်တော်က သတင်းကြည့်ဖို့ CCTV 7 ကိုတော့ ကြည့်မိတယ်။ သူ ဖွင့်ထားတဲ့ CCTV 10 တော့ စိမ်းတယ်။

ကိုဝင်းအောင် ကတော့ CCTV 10 အမြဲ ကြည့်တယ်တဲ့။ အဲဒီလိုင်းက တီထွင်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေအကြောင်း အသေးစိတ် ရှင်းပြတယ်။ လူတစ်ယောက် ဘယ်လောက်အထိ စွမ်းဆောင်လုပ်ကိုင်နိုင်တယ် ဆိုတာတွေကို ပြတယ်လို့ သူက ပြောတယ်။ ကျွန်တော် ရောက်တဲ့ အချိန်မှာတော့ စက်ရုပ်ငှက်ကလေး ဘယ်လို စွမ်းဆောင်နိုင်သလဲ ဆိုတာနဲ့ ငှက်ကလေးရဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားပုံကို ပြနေတယ်။

ကျွန်တော်က ကိုဝင်းအောင်ရဲ့ ဘဝအစကို မေးပါတယ်။

“မွေးကတည်းက ဈေးချို ထဲမှာ အူဝဲ ဆိုပြီး ကျွန်တော်က မွေးလာတာ။ မွေးပြီးတော့ ၂၄ ရက်သားပဲ ရှိသေးတယ်၊ ရန်ကုန် ရောက်သွားတာ”

“ဘယ်လို ရောက်သွားတာလဲ”

“ကျွန်တော့် အမေက အဲဒီတုန်းက ဈေးချို ဂျီရုံထဲမှာ အလှကုန်နဲ့ ပလတ်စတစ် တွေရောင်းတာ။ တစ်ပတ်တစ်ခါလောက် အနည်းဆုံး ရန်ကုန်ကို ဆင်းရတယ်။ ကျွန်တော့်ကို မွေးပြီး ရက် ၂ဝ ကျော်တော့ သူ မနေနိုင်တော့ဘူး။ ကျွန်တော့်ကို ပိုက်ပြီး ရန်ကုန်ဆင်း၊ သူ့ညီမဝမ်းကွဲတော်တဲ့ သူရဲ့အိမ်မှာ ကျွန်တော့်ကို ထားခဲ့ပြီး မနက်ပိုင်း ဈေးထွက်ဝယ်၊ နေ့လယ်ပိုင်းမှာ ပြန်လာ၊ ကျွန်တော့်ကို ပြန်ကြည့်၊ ဈေးပြန်ဝယ်၊ ကျွန်တော့်ကို နို့ဘူး တိုက်ပြီး ကြီးလာတာ။ ကျွန်တော်က ဈေးချိုထဲမှာ ကြီးရတော့ ဂျီရုံတစ်ဖွဲ့လုံးက တအား ရင်းနှီးတာ။ ကျွန်တော် ခုနစ်နှစ်၊ ရှစ်နှစ်သားလောက်မှာ ဈေးထဲကို ငွေလှည့်ခံနေပြီ”

ငွေခံတယ် ဆိုတာက ရစရာရှိတဲ့ ကြွေးကို ငွေလည်ပြီး ကောက်ခံတာပါ။ ကလေးပေါက်စ ငယ်ငယ်က ဈေးဆိုင်တကာ လည်ပြီး ငွေခံတယ်ဆိုတော့ ကျွန်တော်က ရယ်မိပါတယ်။

“ကျောင်းနေတော့ကော”

“လေးတန်းအထိ ကတော့ အမက - ၂၁၊ ငါးတန်းက စပြီး ဆယ်တန်းအောင်တဲ့ အထိက အမှတ် - ၁ အထက်တန်းကျောင်း”

“ကျောင်းသား ကတည်းက မိဘ အလုပ်ထဲ ဝင်ပါနေရတာပေါ့”

“ညနေ ၃း၁၅ နာရီ ကျောင်းဆင်းပြီဆို အဖေက လာခေါ်တယ်။ ငယ်ငယ်လေး ကတည်းက ဈေးချိုထဲမှာ ငွေခံ ထွက်ရတယ်။ သားရေကွင်းတွေလည်း ရောင်းတယ်။ ကလေးမြို့က တအား ဝယ်တာ။ သားရေကွင်းအိတ်လိုက်မှာ ပေါင် ၂ဝဝ ပါတယ်။ ဝယ်သူက ပေါင် ၂ဝဝ အိတ်လိုက်ကြီး ဝယ်တာ မဟုတ်ဘူး။ ညပိုင်းကျ ကျွန်တော်တို့က အစိတ်သားထုပ်တို့၊ တစ်ပေါင်၊ ပေါင်ဝက်၊ ပေါင်တစ်စိတ်အထုပ်လေးတွေ မိသားစုလိုက် ပြန်ထုပ်ရတာပေါ့။ အထုပ်တွေ အများကြီး ပြန်ထုပ်ပြီး ပို့ရတာ”

ကိုဝင်းအောင်ရဲ့ဇနီး မလင်းလင်းအောင် က အခန်းထဲ ဝင်လာပြီး အချိုရည်၊ သောက်ရေသန့်အေးအေး၊ ဘီစကွတ်မုန့်တွေ လာချတယ်။ ကိုဝင်းအောင် ဘေးမှာ ဝင်ထိုင်ပါတယ်။

“တဖြည်းဖြည်း ကြီးလာရာက ကျွန်တော် ငါးတန်း ရောက်တော့ အဖေက ၂၈ လမ်း၊ ၈၄ - ၈၅ ကြားမှာ နေရာ တစ်နေရာ ဝယ်တယ်။ သရဖူ ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ ပလတ်စတစ်ဆိုင် ဖွင့်ပြီး ဂျီရုံထဲက ဆိုင်ကို ပိတ်လိုက်တယ်။ ကျွန်တော်တို့မှာ ငွေအင်အားက နည်းတယ်။ ပလတ်စတစ်အင်အား သိပ်မဖြည့်နိုင်ဘူး။ လာဝယ်တဲ့အခါ ဆိုင်မှာ ရှိရင် ဆိုင်ရှိတာရောင်း၊ ဆိုင်မှာ မရှိရင် ကျွန်တော်တို့ ဆိုင်ခန်းလေးက ကျဉ်းတော့ ဂိုဒေါင် သွားယူပေးမယ် ဆိုပြီး ဆိုင်ကြီးသမားတွေဆီ ပြေးပြေးယူရတာပေါ့”

“အလုပ်တစ်ဖက်၊ ကျောင်းတစ်ဖက်နဲ့ အဆင်ပြေရဲ့လား”

“အလုပ်ထဲမှာ စိတ်ဝင်စားတော့ စာပေါ်မှာ စိတ်ဝင်စားမှု နည်းတယ်။ နွေရာသီ ကျောင်းပိတ်ရက်လို ကျောင်းပိတ်ရက်တွေဆိုရင် ကျွန်တော်က ဆိုင်ထဲ စထိုင်နေပြီ။ ကျွန်တော် ရှစ်တန်းလောက်မှာ အိမ်က ပလတ်စတစ် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း စလုပ်တယ်။ အစ်ကိုတွေက ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းကို ဦးစီးတယ်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှာ ကျွန်တော် ဆယ်တန်း အောင်တော့ ဆိုင်ထဲ လုံးလုံး ဝင်လိုက်တာ”

“တက္ကသိုလ် မတက်ဘူးလား”

“၁၉၉၆ မှာ တက္ကသိုလ် ကျောင်းဖွင့်တယ်။ ကျောင်းဖွင့်ပြီးတော့ Day ( နေ့ကျောင်း ) ကို သုံးလလောက်ပဲ တက်လိုက်ရတယ်။ စာမေးပွဲဖြေပြီး ပထမနှစ် ပြီးသွားရော။ ဒုတိယနှစ်ကို နောက်သုံးနှစ် နေမှ အဝေးသင် ပြောင်းပြီး တက်တာ။ Zoo ( သတ္တဗေဒ ) နဲ့ ကျောင်းပြီးသွားတယ်”

“ကျောင်းပြီးတော့ အလုပ်ထဲ နှစ်လုပ်သလား”

“တက္ကသိုလ် တက်ရင်း ဆိုင်အလုပ်ကို လုပ်သလို ကားဝယ်ရောင်းလည်း လုပ်တယ်။ ဘွဲ့ရပြီးနောက် နိုင်ငံခြားသွားဖို့ speaking ( အင်္ဂလိပ်စကားပြော ) တွေတက်၊ ရန်ကုန်မှာ တစ်နှစ်လောက် သွားနေပြီး နိုင်ငံခြားသွားဖို့ ပြင်ဆင်တယ်။ အင်္ဂလန်မှာ အဲဒီအချိန်က ကျောင်းသားတွေ များလို့ ဆိုပြီး consular ( ကောင်စစ်ဝန် ) နဲ့ ဝင်တွေ့တဲ့ အချိန်မှာ reject ( အပယ်ခံ ) ထိတယ်။ reject ထိတော့ ဒီနိုင်ငံမှာလည်း ဘယ်လိုပဲ လုပ်စားလုပ်စား နိုင်ငံခြားဝင်ငွေတော့ ရနိုင်တယ် ဆိုပြီး မသွားတော့ဘဲ မန္တလေး ပြန်လာခဲ့တာ”

သူ့ဘေးမှာ သူ့ဇနီး မလင်းလင်းအောင် က အတူတူ ထိုင်နေတာမို့ ဘယ်မှာ တွေ့ကြပြီး ရည်းစားဖြစ်တာလဲ မေးတယ်။ တတိယနှစ်လောက်မှာ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တွေ့ကြတာ။ ၂ဝဝ၁ ခုနှစ်မှာ နှစ်ဦးသဘောတူ အိမ်ထောင်ပြုကြတယ်လို့ ပြောပြတယ်။

“အိမ်ထောင် ကျခါစမှာလည်း ကျွန်တော် ကားဝယ်ရောင်း လုပ်လိုက်သေးတယ်။ အဆင်ပြေတယ်။ ဘာသွားပြီး ကံမကောင်းလဲ ဆိုတော့ ကားတွေ နာမည် ပြောင်းရမယ်၊ အမြတ်ခွန်တွေ ဆောင်ရမယ် ဆိုတဲ့ ကိစ္စ ဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီတုန်းက အမြတ်ခွန် ကလည်း တော်တော်လေး ကျတယ်။ ကျွန်တော် ကားနှစ်စီးမှာ ၁၂၅ သိန်းလောက် ရှုံးတယ်”

မလင်းလင်းအောင် က အချိုရည်သောက်၊ မုန့်စားပါဦးလို့ ဝင်ပြောတယ်။ သူတို့ ဧည့်ခံတဲ့ ဘီစကွတ်က တော်တော် ကောင်းပါတယ်။

“ကားဝယ်ရောင်း ဆိုတာကလည်း ပုံမှန် ဝင်ငွေရတာ မဟုတ်ဘူး။ တစ်ခါတလေ ရှိသမျှ ပိုက်ဆံ ခြစ်ခြုတ်ပြီး ဝယ်တယ်။ တစ်ခါတလေ လက်ထဲ ဟင်းဖိုး ပိုက်ဆံတောင် မရှိဘူး။ သားလေး ရလာတော့ ကလေးက နို့မစို့ဘူး။ နို့မှုန့်ဘူးဝယ်ရတာ။ နို့မှုန့်တစ်ဘူးက ကျပ် ၅၅၀ဝ၊ ကျွန်တော့်သားက တစ်လ ၁၁ ဘူး သောက်တယ်”

အိမ်ထောင်ဦးမှာ သူ ဘာလုပ်သလဲ။

“ဒီအတိုင်းတော့ မဖြစ်ဘူး။ ကားကလည်း ရှိတော့ သူငယ်ချင်း အဆက်အသွယ်နဲ့ တိုးရ်လိုင်း နှစ်လိုင်း ချိတ်တယ်။ အရင်က စပီကင်လည်း တတ်ထားတော့ ဖော်ရိန်နာတွေက ဂိုက် မပါလည်း ကျွန်တော်က ပြောပေးနိုင်တော့ အဆင်ပြေတယ်။ ကျွန်တော့်ကို တော်တော်လေး ခေါ်ချင်တယ်။ တစ်လမှာ ရက် ၂ဝ၊ ၂၅ ရက်လောက် လိုက်ရတယ်။ တစ်နှစ် နီးပါးလောက် ကားဆွဲတာ။ ကျွန်တော့်ကို ကလေးတစ်ယောက်က ကားမမောင်းနဲ့တော့လို့ ပြောလို့ ရပ်လိုက်တာ”

“ဘယ်လိုကြောင့် ပြောတာလဲ”

“စကားနဲ့ ပြောတာတော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့။ ပြင်သစ်လင်မယားကို မန္တလေး ကနေ ရွှေကြက်ယက် သင်္ဘော သွားပို့ရတာ။ ကန်ပတ်လမ်းကနေ ပတ်မောင်းတာ၊ ကျွန်တော် တို့ တိုးရ်ကားတွေ ဆိုတာ အမြန်မောင်းလို့ မရဘူး။ ပုံမှန်ပဲ မောင်းနေတာ။ ကလေးတစ်ယောက်က လမ်းကို ဖြတ်ပြီး ပြေးလိုက်တာ။ အဲဒါ ကျွန်တော် မြင်တယ်။ မြင်လိုက်တာနဲ့ ဘရိတ်အုပ်ပြီး ပလက်ဖောင်း ဝင်အောင်းချင် အောင်းစေတော့လို့ စတီယာရင် ခေါက်လိုက်တာ။ ခေါက်လိုက်တော့ ဘီးနဲ့ ပလက်ဖောင်းနဲ့ တိုက်ပြီး ကားဘီးလည်း ပေါက်သွားတယ်။ ကလေးက ကျွန်တော့် ကားကို ဝင်တိုက်မိပြီး ပက်လက်လန် လဲသွားတယ်။ ကလေးလည်း ဘာမှ မဖြစ်ဘူး။ ကျွန်တော်လည်း ဘာမှ မဖြစ်ဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ကားမောင်းတဲ့ အလုပ် ဆိုတာ တစ်ချိန်လုံး အန္တရာယ်ကို လက်ယပ် ခေါ်နေတာမို့ အဲဒီ နောက်ရက်က စပြီး ဖော်ရိန်နာကား မလိုက်တော့ဘူး။ ကားကိုလည်း ချက်ချင်း ရောင်းပစ်လိုက်တယ်”

“တိုးရ်ကား မလိုက်တော့ ဘာဆက်လုပ်သလဲ”

“ကျုခုံ ခေတ္တ ထောင်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဘာပေါ်သလဲ ဆိုတော့ ရီဇိုစက်တွေ စပေါ်တယ်၊ မန္တလေးမှာ တစ်လုံး ဝယ်တယ်။ ရီဇို စဆွဲတယ်”

“ရီဇိုစက် ဆိုတာ ဘာလဲ ရှင်းပြပါဦး”

“ရီဇိုစက်က စာကူးစက် တစ်မျိုးပဲ။ ဖယောင်း ဖောက်တာကို လေဆာရောင်ခြည်နဲ့ ဖောက်တယ်။ တစ်မိနစ်ကို အရွက် ၁၂ဝ ကနေ ၁၆ဝ ကြား ဆွဲလို့ရတယ်။ ကျွန်တော် တရုတ်ပြည်သွားပြီး ရီဇိုစက်တွေ သွားဝယ်တယ်။ ဒီမှာ ပြန်ရောင်း၊ တစ်လကို သုံးခေါက်လောက် တက်ဖြစ်တယ်”

“ဗီနိုင်း လုပ်ဖြစ်တာကကော”

“၂ဝဝ၆ ခုနှစ်လောက်မှာ ဗီနိုင်းစက် စထောင်တယ်။ စစချင်းမှာ ဗီနိုင်းလိပ် ဝယ်ဖို့ ပိုက်ဆံ မရှိဘူး။ လက်ငင်း မဝယ်နိုင်ဘူး။ မြတ်တဲ့ အမြတ်လေးစု၊ ဗီနိုင်း အလိပ် လေးဝယ်၊ နှစ်လိပ် ကနေ သုံးလိပ်၊ သုံးလိပ် ကနေ ငါးလိပ်၊ ငါးလိပ် ကနေ ဖြည်းဖြည်းချင်း ဖြည်းဖြည်းချင်း ဝယ်၊ စက်ပျက်ရင် ကိုယ့်ဟာကိုယ် ရအောင်ပြင်၊ ပြင်ရင်း ပြင်ရင်းနဲ့ စက်က ကိုယ့်ကို သင်ပေးသွားတယ်”

“တော်တော် ပြင်တတ်သလား”

“အချင်းချင်း ကျွန်တော် လိုက်ပြင်ပေးတယ်။ ပြင်ပေးရင်း လူတစ်ယောက်နဲ့ ချိတ်မိ သွားပြီး သူက စက်သွင်း၊ ကျွန်တော်က ဆားဗစ်ပေးပေါ့။ စက် လိုက်ဆင်ပေးရတာ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ပါပဲ”

“ဘဝကို ပြန်ကြည့်ရင် တော်တော် ကြိုးစားခဲ့ရသလား”

“တော်တော် ကြိုးစားခဲ့ရပါတယ်၊ ကျွန်တော်က အလုပ် လောဘကြီးတယ်၊ ကျွန်တော် အလုပ် လုပ်နေတာ ချမ်းသာဖို့ မဟုတ်ဘူး၊ တအားကြီး ချမ်းသာပြီး ကိုယ့်အပေါ် ဖိစီးမှု များနေရင် အဆင်မပြေဘူး။ တိုက်နှစ်လုံး ရှိလို့၊ နှစ်လုံးလုံးမှာ တစ်ပြိုင်နက် မအိပ်နိုင်ဘူး။ သားသမီးတွေ ပေးခဲ့ရအောင်လည်း သူတို့ ကံတရားက မရထိုက်ရင် ကြိုက်သလောက် ရှာထားခဲ့၊ မခံစားရပါဘူး။ သားသမီးကို ကျွန်တော် ပညာသင်ပေးမယ်။ အခု ကျွန်တော် ကြိုးစား လုပ်နေတာက အလုပ် လုပ်ရတာကို ကြိုက်လို့။ အလုပ်ကို ကျွန်တော်က ကြိုက်တာ”

☐ ကျော်ရင်မြင့်
📖ဘဝကြေးမုံ အဖြစ်စုံ

Tuesday, July 28, 2026

ဆီမီးတစ်တိုင်


❝ ဆီမီးတစ်တိုင် ❞

[ မောက်စ်ကို ကလစ် တစ်ချက် ခေါက်လိုက်တော့ ကွန်ပျူတာ ဖန်သားပြင်ပေါ်မှာ ဘာအပြောင်းအလဲတွေ ပေါ်လာမှာလဲ ။ ဦးပဉ္စင်းလေးတွေ စိတ်ဝင်တစား စောင့်ကြည့်နေကြတယ် ။

ကွန်ပျူတာ သင်တန်းဆရာ အရှင်ဣန္ဒာစာရက သင်တန်းသား ရဟန်းတော်တွေကို ကွန်ပျူတာပညာ သင်ပြပေးနေတာပါ ။

စစ်ကိုင်းမြို့ နန်းဦးမြို့သစ်ရပ်က ရွှေစေတီ ဘာသန္တရ သင်တန်းကျောင်းမှာ ကွန်ပျူတာပညာ အခမဲ့သင်ပေးတယ် ။

ရဟန်းတော်တွေ ကွန်ပျူတာ တတ်ဖို့ လိုရဲ့လား ။ ကွန်ပျူတာ သင်တာ အပို အလုပ် မဟုတ်ဘူးလား တွေးမယ် ဆိုရင် တွေးနိုင်ပါတယ် ။ ရွှေစေတီ ဘာသန္တရ သင်တန်းကျောင်း ကွန်ပျူတာ လှူဒါန်းပွဲမှာ သီတဂူကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် မဟာသုဗောဓာရုံတိုက်အုပ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဒေါက်တာ နန္ဒမာလာဘိဝံသ ကတော့ “ ကွန်ပျူတာ ဆိုတာ အင်မတန် စွမ်းရည်သတ္တိရှိတဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ လိုအပ်တဲ့ ကိစ္စတွေကို အမြန်ဆုံး ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်တဲ့ ကိရိယာ တစ်ခုပဲ ၊ ဘုန်းကြီးတို့ နိုင်ငံမှာ ဒါမျိုး မရှိဘူးဆိုလို့ရှိရင် အများကြီး နောက်ကျ ကျန်ရစ်မှာ ၊ ဘာနဲ့ ဥပမာ တူသလဲ ဆိုလို့ရှိရင် သူများက လေယာဉ်ပျံ စီးသွားတဲ့ အချိန်မှာ ကိုယ်က လှည်းကြမ်းကြီး မောင်းတုန်းပဲ ရှိသေးတဲ့ အနေအထားမျိုးပဲ ။ ဟိုလူက အခေါက်ပေါင်း တစ်ရာလောက် အသွားအပြန် လုပ်ပြီးမှ ကိုယ်က တစ်ခေါက်တောင် မရောက်သေးတဲ့ အနေအထားမျိုး ဖြစ်သွားမှာပဲ ။

သာသနာ့ဝန်ထမ်းတွေဆိုတော့ သည်ကွန်ပျူတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘယ်လို အသုံးချနိုင်သလဲ ။

ကွန်ပျူတာထဲမှာ စီဒီချပ်လေး တစ်ခု ထည့်ထားလို့ ရှိရင် ပိဋကတ်သုံးပုံ ပါဠိတော် အုပ်ရေ ၄ဝ ၊ အဋ္ဌကထာ ၅၂ အုပ် ၊ ဋီကာ ၂၆ အုပ် ရှိသမျှ information ( သတင်း အချက်အလက် ) တွေကို မိနစ်ပိုင်းလေး အတွင်းမှာ အကုန်လုံး ရှာလို့ ရတယ် ။

လျင်လျင်မြန်မြန် သိတော့ လျင်လျင်မြန်မြန် ကိစ္စ ဆောင်ရွက်နိုင်တာပေါ့ ။ နောက်ကျမှ သိရင် နောက်ကျမှ ဆောင်ရွက်နိုင်တယ် ၊ လူတွေရဲ့ သက်တမ်းဟာလည်း အလွန်မှ တိုတောင်းလာတယ် ။ တိုလာသည့် အတွက်ကြောင့် လျင်လျင်မြန်မြန် ဒီလုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ရာ ကွန်ပျူတာဟာ အသုံးဝင်လှပါတယ် ” လို့ အမိန့်ရှိတာ တွေ့ ရတယ် ။

အဲသည် အခမဲ့ ကွန်ပျူတာသင်တန်းကို တည်ထောင်ထားတဲ့ ဆရာတော် ကိုယ်တိုင်က ပညာရေး အားနည်းတယ်တဲ့ ။ ကိုယ်တိုင် ပညာရေး အားနည်းလို့ သူများတွေရဲ့ ပညာရေးကို အားပေးဖို့ ရွှေစေတီဆရာတာ် ဘဒ္ဒန္တရေဝတက သင်တန်းကျောင်း ဖွင့်ထားတာတဲ့လို့ အောင်သမာဓိ စိန်ရွှေရတနာ ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းပိုင်ရှင် ဦးအောင်ဆန်းဝင်းက သတင်း ပြောပါတယ် ။

ကျွန်တော် စိတ်ဝင်စားလို့ သင်တန်းကျောင်းကို သွားပြီး လေ့လာတယ် ။ ယခုအခါ သက်တော် ၆၄ နှစ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ရွှေစေတီဆရာတော်က သူ့သင်တန်းကျောင်းကို လိုက်ပြတယ် ။

သင်တန်းကျောင်းက စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး တောင်စွယ် တောင်ခါးပန်း တစ်ခုမှာ တည်ရှိတယ် ။ တစ်ဧကလောက် ကျယ်ဝန်းတဲ့ နေရာကို ရှင်းလင်း မြေညှိပြီး သင်တန်းခန်းမတွေ ဆောက်ထားတာပါ ။ ဆောက်လက်စ အဆောက်အအုံတွေ အများကြီး ။ သစ်ပင်ပန်းမန်တွေလည်း အသင့်အတင့် စိမ်းလန်းဖူးပွင့် ဝေဆာနေပြီ ။

ခန်းမဆောင်ထဲ မှာတော့ ရဟန်းတော်တွေကို ကွန်ပျူတာ သင်ပေးနေတယ် ။ ရွှေစေတီ ဘာသန္တရ သင်တန်းကျောင်းက ကွန်ပျူတာပညာ တစ်ခုတည်း သင်ပြတာ မဟုတ်ဘဲ အင်္ဂလိပ်စာ ၊ သင်္ချာ ၊ မြန်မာစာ ဘာသာရပ်တွေလည်း သင်ပေးတယ် ။ ရဟန်းတွေချည်း မဟုတ်ဘဲ သူ့အချိန်နဲ့သူ ခွဲပြီး သီလရှင်တွေကိုလည်း သင်ပေးတယ် ။

စေတနာရော လုပ်ကိုင်ပုံပါ အားရစရာပါ ။ သင်တန်းကျောင်းကို လှည့်ပတ် ကြည့်ရှုပြီးတဲ့နောက် ပန်းရုံအောက်က ကွပ်ပျစ်မှာ ထိုင်ပါတယ် ။ အဲသည် အချိန်မှာ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တရေဝတက သူ့အကြောင်းကို စာစောင်တွေထဲမှာ မရေးစေချင်ဘူးလို့ မိန့်ဆိုတယ် ။

ကျွန်တော်ကလည်း ခွင့်မပြုရင် ( ကျင့်ဝတ်အရ ) မရေးနိုင်ဘူး ။ ဆရာတော် လက်ခံနိုင်အောင် လျှောက်ထားမှ ရေးခွင့်ရတယ် ။ သင်တန်းကျောင်း ဖြစ်လာပုံကို ဆရာတော်က ရှင်းပြတယ် ။ ]

••••• ••••• •••••

သင်တန်းကျောင်းမှာ အင်္ဂလိပ်စာ သင်ပေးတာ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ကတည်းက ၊ ကွန်ပျူတာကတော့ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ကျမှ ၊ ကွန်ပျူတာ စလုပ်ဖြစ်ပုံက သီတဂူဆရာတော်ကြီးကို သီတဂူ အာယုဒါန ဆေးရုံအတွက် ဆေးပဒေသာပင် ငွေကျပ်တစ်သိန်း သွားလှူတော့ ဆရာတော်ကြီးက ကွန်ပျူတာ ရိုက်ဖြစ်သလား မေးတယ် ။ လက်နှိပ်စက်ပဲ ရိုက်တတ်ပါတယ် ဆိုတော့ ဆရာတော်ကြီးက ကျောင်းပြန်ရောက်ရင် လက်နှိပ်စက်ကို လွှင့်ပစ်လိုက် ၊ ပြန်လှည့် မကြည့်တော့နဲ့ ။ လက်နှိပ်စက်ခေတ် မဟုတ်တော့ဘူးတဲ့ ။ ကွန်ပျူတာခေတ် ရောက်နေပြီ တတ်အောင် သင်ထား ။ ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးတော့ ကျောင်းမှာ ထူထောင်ထားတဲ့ ။

တကယ်တော့ ချက်ချင်း ကွန်ပျူတာ မဝယ်ဖြစ်ပါဘူး ။ ဘုန်းကြီးရဲ့တူက ဘွဲ့ ရပြီး ရဟန်းဝတ်တယ် ။ အရှင်ဣန္ဒစာရ ၊ သူက ကွန်ပျူတာဝါသနာပါတော့ ရှိတာလေး ထုခွဲရောင်းချပြီး ကိုယ်ပိုင် ကွန်ပျူတာ တစ်လုံး ဝယ်ထားတယ် ။ အရင်က စစ်ကိုင်း ရွာသစ်ကြီးမှာ နေတာ ။ နောက် သည်ကျောင်းမှာ သီတင်းလာသုံးတော့ ကွန်ပျူတာလည်း ပါလာတယ် ။

သည်ခေတ်မှာ ဦးပဉ္စင်းတွေ ၊ သီလရှင်တွေ ကွန်ပျူတာပညာ တတ်ဖို့ လိုတယ် ။ ကျောင်းမှာ ကွန်ပျူတာလည်း ရှိလာတော့ ပညာပါရမီဖြည့်တဲ့ အနေနဲ့ ကွန်ပျူတာသင်တန်း ဖွင့်လိုက်တယ် ။

ဘုန်းကြီးတို့ရဲ့ ငယ်ဆရာ ရွှေစေတီဆရာတော်ကြီးက ခေတ်ပညာတတ်တယ် ။ စစ်ကိုင်းမြို့နယ် ရွာသစ်ကြီးရွာမှာ ဆရာတော်ဘုရားကြီးရဲ့ ရဟန်းအစ်မကြီး အိမ်ဝင်းထဲမှာ စာသင်ကျောင်းကြီး ဆောက်လှူပြီး အလယ်တန်းကျောင်းဖွင့်တယ် ။ ဆရာ ၊ ဆရာမတွေ အကူအညီ တောင်းပြီး လောကီပညာ ခုနစ်တန်း အောင်တဲ့ အထိ ဘာသာစုံ ဖွင့်ပေးခဲ့ဖူးတယ် ။ ဘုန်းကြီးက ကျေးဇူးတော်ရှင် ရွှေစေတီဆရာတော်ဘုရားကြီးက လောကီ လောကုတ္တရာပညာ သင်ကြားပေးရေးကို လုပ်တာ ဂုဏ်ယူ အားကျခဲ့တယ် ။

ဘုန်းကြီးလည်း ရွာသစ်ကြီးရွာ ဇာတိပဲ ။ ခမည်းတော်က ဦးငြိမ်းဆွေ ၊ မယ်တော်က ဒေါ်သိန်းတင် ။ ၁၃ဝ၈ ( ၁၉၄၅ ခု ) မှာ မွေးတယ် ။ ခမည်းတော်က စစ်ကိုင်း မြို့နယ် ဝါဒိုင်မှူး ၊ စစ်ကိုင်းမှာ တာဝန်ကျတယ် ။ ဘုန်းကြီးကို အဖေက ခေတ်ပညာ သိပ်တတ်စေချင်တာ ။ စစ်ကိုင်း အမှတ် ၁ အထက်တန်းကျောင်းမှာ ကလေးဘဝက တစ်နှစ် နေဖူးတယ် ။

ဘုန်းကြီး ကိုးနှစ်သားမှာ အမေ့အစ်မကြီးက ရှင်ပြုပေးလို့ ကိုရင် ဝတ်ရာက သာသနာတော်မှာ မြဲသွားတာ ။ ဘုန်းကြီးမှာ မွေးချင်းကလည်း တစ်ဦးတည်း ၊ အဖေ ကတော့ လူထွက်ပြီး ခေတ်ပညာ သင်စေချင်တာ ။ ဒါပေမဲ့ ကိုရင်ဝတ်နဲ့ပဲ ရွာမှာနေပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ အခြေခံစာပေဘက်ကို လိုက်ဖြစ်သွားတယ် ။

၁၃၂၇ ခုမှာ ရဟန်း ပြုတယ် ။ ရွာသစ်ကြီးမှာ တစ်ဝါ နေပြီး စစ်ကိုင်း ရွှေစည်ဆရာတော်ကြီး ဆီမှာ စာပေပရိယတ္တိ သင်ယူတယ် ။ ပထမငယ် ၊ ပထမလတ် ၊ ပထမကြီး သင်တယ် ။ ပထမကြီး အောင်တဲ့ အထိ သင်ယူဖြစ်တယ် ။ ရွှေစည်ဆရာတော်ကြီး ရေးတဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ ကျမ်းစာက ဘုန်းကြီးကို စာချပေးရင်း ရေးဖြစ်တာ ။

ဘုန်းကြီးက ပညာရေး အားနည်းပါတယ် ။ ဒါကြောင့် သူများ ပညာရေးကို အားပေးဖို့ သည် ဘာသန္တရ သင်တန်းကို ထူထောင်တာပါ ။

အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ကျေးဇူးတော်ရှင် ရွှေစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပျံတော်မူတော့ တပည့်တွေ ဖြစ်ကြတဲ့ ဝက်လက်ဦးတိဿ ၊ ဖက်ပင်အိုင်ဆရာတော်ကြီး ဦးကောသလ္လ ၊ မန္တလေး ရွှေစည်ဆရာတော် ၊ လယ်တီဦးကုလိသ တို့နဲ့ အတူ ရွှေစည်သာသနာ့ ရိပ်သာကြီးကို စီမံနေခဲ့ရတယ် ။

ဘာသန္တရသင်တန်း ထူထောင်ချင်တာနဲ့ သည်ဘက်မှာ တစ်ဧက ကျယ်တဲ့ မြေနေရာကို ခုတ်ထွင် ရှင်းလင်းပြီး ဖွင့်တာ ။

၁၃၆၁ ( ၂ဝဝ၁ ) မှာ အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်းကို စဖွင့်တယ် ။ သီလရှင် ဆရာလေးတွေကို အခြေခံ အင်္ဂလိပ်စာ ၊ အေဘီစီမှ စပြီး ဆယ်တန်းအဆင့် အထိ သင်ပေးမယ် ဆိုတဲ့ စီမံချက်နဲ့ သင်တာပါ ။ စစ်ကိုင်းက ဆရာ ၊ ဆရာမတွေကလည်း ပညာပါရမီ ဖြည့်တဲ့ အနေနဲ့ ကုသိုလ်ဖြစ် လာသင်ပေးကြတယ် ။

ယခုခေတ်မှာ အင်္ဂလိပ်စာဟာ တတ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ဘာသာရပ် တစ်ခု ဖြစ်နေပြီ ။ ကွန်ပျူတာ သုံးမယ် ဆိုရင်လည်း အင်္ဂလိပ်စာ တတ်မှ ဖြစ်မယ် ။ သီလရှင်ဆရာလေးတွေ အစိုးရပထမကြီး စာမေးပွဲအောင်မှ သင်ယူရမယ် ဆိုရင် အသက်အရွယ်က ၂၅ နှစ် ၊ ၃ဝ အရွယ်ကို ရောက်ပြီး အသက်ကြီးမှ မသင်ချင်ကြတော့ဘူး ။ အင်္ဂလိပ်စာ အသံထွက် မလိုက်နိုင်တဲ့ အတွက် ရှက်ကြောက်နေမိတတ်တယ် ။ ဆရာလေးတွေ ပထမပြန်စာမေးပွဲ ဖြေဆို အပြီး နွေရာသီ မိဘရပ်ထံ ပြန်ကြတဲ့ အချိန်မှာ မပြန်ကြပါနဲ့ ၊ အင်္ဂလိပ်စာ သင်ပေးမယ် ဆိုပြီး သင်ပေးလိုက်တာ ။ တစ်နှစ်ကို ဆရာလေး ၃ ၊ ၄ ၊ ၅ဝ ရှိတယ် ။ ပထမအသုတ်က ဆရာလေးအချို့ ဆိုရင် ပြည်ပမှာ သီတင်းသုံးနေတာ ရှိတယ် ။

အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်း ဖွင့်ပြီး နှစ်နှစ်အကြာမှာ သင်္ချာ တစ်ဘာသာ ထပ်တိုးပြီး တစ်တန်းမှ ရှစ်တန်းအထိ သင်္ချာပညာ သင်ပေးတယ် ။ များသောအားဖြင့် ဘုန်းကြီး ကျောင်းတွေ ၊ သီလရှင်တိုက်တွေမှာ သင်္ချာကို ဦးစားပေးပြီး သင်မပေးကြဘူး ။ တွက်တတ် ၊ ချက်တတ်အောင် ၊ စာရင်းဇယား လုပ်တတ်အောင် သင်္ချာတတ်ဖို့လိုလို့ သင်ပေးတာ ။

၁၃၆၆ ခုမှာ ဘုန်းကြီးရဲ့တူ အရှင်ဣန္ဒစာရရဲ့ အကူအညီနဲ့ အခြေခံ ကွန်ပျူတာ ဘာသာရပ် တစ်ခုကို တိုးပြီး သင်ကြားပေးခဲ့ပါတယ် ။ အင်္ဂလိပ်စာ ခြောက်တန်း ၊ ခုနစ်တန်း တတ်ပြီး ပထမကြီး အောင်မြင်ပြီးတဲ့ သီလရှင် ဆရာလေးတွေကို ကွန်ပျူတာ သင်ပေးတယ် ။ အဲဒါ ၂ဝဝ၄ ခု ၊ ယခု ငါးနှစ် ရှိသွားပြီ ၊ ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးတည်းနဲ့ စဖွင့်တာပါ ။

နောက်နှစ် နွေရာသီ သင်တန်းဖွင့်ပွဲကို ဘုန်းကြီးရဲ့အစ်မနဲ့ တူမများကို ဖိတ်ကြားခဲ့တယ် ။ ကွန်ပျူတာတွေ အမှန်တကယ် လိုအပ်နေတာကို မျက်မြင် တွေ့ သွားကြတဲ့အတွက် သူတို့က ကွန်ပျူတာ သုံးလုံး လှူကြတယ် ။ အားလုံး ကွန်ပျူတာ လေးလုံး ရှိလာတယ် ။ နောက်ထပ် အပြင်က ကွန်ပျူတာ တစ်လုံး ငှားပြီး ကွန်ပျူတာ ငါးလုံးနဲ့ သင်ပေးတယ် ။

ပထမကြီး အောင်ပြီး ဓမ္မာစရိယတန်း ရောက်တဲ့ ကိုရင် ၊ ဦးပဉ္စင်းတွေကို သင်ပေးတယ် ။ သူတို့ အဆင့်ရောက်ရင် စာသင်စာချ လုပ်ရပြီ ။ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော် ဖြစ်လာရင် ပုစ္ဆာတွေ ထုတ်ဖို့ ကွန်ပျူတာ တတ်သင့်တယ် ။ အရင်ကတော့ လက်နှိပ်စက်နဲ့ ထုတ်ကြတာ ။

ကွန်ပျူတာ အရစ်ကျ လှူတာလည်း ဘုန်းကြီးတို့က လက်ခံတော့ လှူတဲ့ သူတွေလည်း လှူနိုင်ကြတယ် ။ ယခုဆိုရင် သင်တန်းပိုင် ကွန်ပျူတာ ကိုးလုံးနဲ့ ငှား သုံးတာ တစ်လုံး ၊ အားလုံးပေါင်း ဆယ်လုံး ရှိသွားပြီ ။ ယခုအခါ ကွန်ပျူတာသင်တန်း တက်နေတာ ရဟန်း ၃၆ ပါး ၊ သီလရှင် ကိုးပါး ၊ အားလုံး ၄၅ ပါးရှိတယ် ။ သူ့အုပ်စုနဲ့ သူ သီးခြားခွဲပြီး သင်ပေးတာပေါ့ ။

နေ့ဆွမ်း ဘုဉ်းပေးပြီး နေ့လယ် ၁၂းဝဝ နာရီမှ ၂းဝဝ နာရီအထိ တစ်ချိန် ၊ သီတဂူ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် သင်တန်းအပြီး ညနေ ၄း၃၀ မှ ၆း၃၀ အထိ တစ်ချိန် ၊ နှစ်ချိန်ခွဲပြီး သင်ပေးတယ် ။

ရဟန်းတော် သီလရှင်တွေ မြန်မာစာ သိပ်မကျွမ်းကျင်ဘူး ဆိုလို့ ယခုအခါ မြန်မာစာလည်း သင်ပေးနေတယ် ။

ကွန်ပျူတာကို ငါးနှစ်လောက် သင်ပေးလိုက်တော့ အချို့လည်း ဓမ္မာစရိယ အောင်ပြီး သီတဂူ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်မှာ ဘီအေတန်း ဝင်နေပြီ ။

ကွန်ပျူတာ ၁၅ လုံးလောက် ထားပြီး သင်ပေးမယ်လို့တော့ မျှော်မှန်းထားပါတယ် ။ ကွန်ပျူတာနဲ့တင် မပြီးဘူး ။ အင်ဗာတာ ၊ မီးစက် ၊ ပရင်တာတွေလည်း တည်ထောင်ကုန်ကြရတယ် ။ ဘုန်းကြီးရဲ့ နဝကမ္မ ဝတ္ထုငွေလေးတွေ စုဆောင်းပြီး ကြိုးကြိုးစားစား ဖွင့်လှစ်နေတာပါပဲ ။

⎕ ကျော်ရင်မြင့်
📖ဘဝဇာတ်ခုံ ၁၀၁ 

Friday, July 24, 2026

ဗေဒင်မယုံတဲ့ ဗြာဟ္မဏဆရာ


❝ ဗေဒင်မယုံတဲ့ ဗြာဟ္မဏဆရာ ❞

မှတ်မှတ်ရရ တစ်မနက်ပါ ။

ကျွန်တော်က အိပ်ရာက စောစော နိုးလေ့ရှိတယ် ။ အဲသည်နေ့ မနက်မှာလည်း ကျွန်တော် စောစော နိုးနေတယ် ။ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း အင်းလေးဒေသ ၊ ဟဲယာရွာမက ဦးစံလင်းရဲ့ အိမ်မှာ ကျွန်တော် တည်းခိုနေတာပါ ။ ရှမ်းပြည်နယ် ဆောင်းက အေးတယ် ။ အိပ်ရာက နိုးတော့ ဂွမ်းပုံထဲမှာ အပျင်းဆက်ထူနေတယ် ။

အင်းလေးဒေသမို့ အရာရာက အေးအေးချမ်းချမ်း တိတ်ဆိတ်နေပါတယ် ။ နားထဲမှာ ထူးဆန်းတဲ့ အသံ တစ်ခု ကြားရတယ် ။ အိန္ဒိယ ဂန္ထဝင် ရုပ်ရှင်ကားတွေထဲ ကလို သံစဉ် အနိမ့်အမြင့်က အင်မတန် နားထောင်ကောင်းတဲ့ အသံ ။ မျက်လုံးကို ဖွင့်ကြည့်လိုက်တော့ အိမ်ဦးခန်းထဲမှာ ဂန္ဓာရီ ဆန်ဆန် မြင်ကွင်းကို မြင်လိုက်ရတယ် ။ ဝတ်ဖြူစင်ကြယ်နဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက် ထိုင်နေတယ် ။ သူ့ကို ပတ်ချာဝိုင်းပြီး ဖယောင်းတိုင် ဆီမီးတွေ ထွန်းထားတယ် ။ လေအဝေ့မှာ မီးတောက်တွေက လှုပ်လို့ အရိပ်တွေက ယိမ်းထိုးနေတယ် ။

အဲသည် မြင်ကွင်းကို မြင်တွေ့ခဲ့ရတာ နှစ်ပေါင်း ၃ဝ ခန့် ရှိပြီ ဖြစ်ပေမယ့် ကျွန်တော့် စိတ်မှာ အမှတ်ထင်ထင်ပါ ။ စဉ်းစားရင် ပြန်မြင်ယောင်တယ် ။

ဝတ်ဖြူစင်ကြယ်နဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို သေသေချာချာ ကြည့်လိုက်တော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ခရီးဖော် ဦးလှညွန့် ဖြစ်နေတယ် ။

ကြံတိုင်းအောင် လွယ်အိတ်လုပ်ငန်းရှင် ဦးအောင်မင်း က အင်းလေးဒေသမှာ ရှိတဲ့ သူ့ရက်ကန်းလုပ်ငန်းတွေကို သွားကြည့်တယ် ။ ကျွန်တော်နဲ့ ဦးလှညွန့် က အဖော်အဖြစ် လိုက်သွားကြတာပါ ။ ဦးလှညွန့် က ကျွန်တော့် အတွက် စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းသူ ဖြစ်တယ် ။ နောင် နှစ်ပေါင်း ၃ဝ လောက် ကြာတဲ့အခါ သူ့ကို ယောဂအကျင့် ကျင့်လိုသူတွေကို စေတနာ့ဝန်ထမ်း သင်ပြပေးနေတဲ့ ဆရာကြီး အဖြစ် ပြန်တွေ့ရပါတယ် ။

ဆရာ ဦးလှညွန့် နေထိုင်တဲ့ မန္တလေးတက္ကသိုလ် အနီးက အရှေ့ပုဏ္ဏားကုန်း လို့ ခေါ်ကြတဲ့ ရပ်ကွက်က နေအိမ်ကို ကျွန်တော် သွားရောက်ပါတယ် ။ အိမ်ဝင်းထဲမှာပဲ ဘုရားကျောင်း ရှိတယ် ။ ဘုရားကျောင်းထဲမှာပဲ ထိုင်ရင်း ဦးလှညွန့် နဲ့ ကျွန်တော် စကားစမြည် ပြောကြပါတယ် ။

“ မွေးတာက မန္တလေးမှာပဲ ၊ ဒီနေရာမှာ အရင်က အိမ်ကလေး ရှိတယ် ”

ကျွန်တော်က ပတ်ဝန်းကျင်ကို စောင်းငဲ့ ကြည့်လိုက်မိတယ် ။ အိမ်ဝင်းက မန္တလေးမြို့ရဲ့ down town လို့ခေါ်တဲ့ ရန်မျိုးလုံ ရပ်ကွက်ထဲမှာ ဖြစ်ပေမယ့် အကျယ်ကြီး ။ ခြံကျယ်ဝင်းကျယ် ။ သူတို့ အိမ်ကလည်း အိမ်ကြီးရခိုင် ။

“ မိဘတွေက ဈေးချိုတော် စီရုံမှာ စာအုပ်ဆိုင် ထွက်တယ် ၊ ဝတ္ထု မပါ ပညာပေး စာအုပ်တွေပေါ့ ၊ စာရေးကိရိယာလည်း ရောင်းတယ် ၊ ကျွန်တော့်အဘိုး လက်ထက် ကတည်းက ၊ ကျွန်တော့်ဘကြီးက အိန္ဒိယနဲ့ အဆက်အသွယ် ရှိတယ် ၊ အိန္ဒိယက ပစ္စည်းကို မှာရောင်းတာ ”

“ ပညာသင်ယူခဲ့တာကို ပြောပြပါဦး ”

“ ငါးနှစ် ၊ ခြောက်နှစ်သားမှာ ဖားသားလဖုန်းကျောင်း တက်ရတယ် ။ ကျောင်းပို့တဲ့ အချိန်မှာ ကျွန်တော်က မြန်မာစကား မတတ်တော့ တအား ဒုက္ခရောက်တယ် ။ အိမ်မှာက ကိုယ့် ဘာသာစကားပဲ ပြောတာ ”

“ ဘာ ဘာသာစကား ပြောလဲ ”

“ ဘင်္ဂါလီ ၊ ကျွန်တော့်အဖေရဲ့ အဘိုးက သီပေါမင်းရဲ့ ပုဏ္ဏားတော်ပညာရှိ ဦးစိန္တာ ၊ အိန္ဒိယမှာ ကွယ်လွန်တယ် ၊ ကျွန်တော်က ကျောင်းသွားရင် ဖျားတာပဲ ၊ အဲဒီနှစ်က စာမေးပွဲ မအောင်ဘူး ”

သူက ရယ်တယ် ။ ကလေးတစ်ယောက်အတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖိအားတွေ များနေတာ ဖြစ်မယ်လို့ ကျွန်တော်က တွေးတယ် ။

“ ကျောင်းမှာက လဖုန်း ကျောင်းတံဆိပ်ပါတဲ့ ဗလာစာအုပ်ပဲ ဝယ်ကိုင် ရတယ် ၊ ကျွန်တော့် အိမ်က စာရေးကိရိယာ ရောင်းတာဆိုတော့ ကျောင်းက ဗလာစာအုပ် ဝယ်မပေးဘူး ၊ ဆရာမက ကျောင်းတံဆိပ်ပါတဲ့ စာအုပ် ဝယ်ရမယ်လို့ ပြောတယ် ၊ နက်ဖြန်ခါ ဝယ်မယ်လို့သာ ကျွန်တော် ပြန်ပြောတယ် ၊ မြန်မာစကားကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင်လည်း ပြန်မပြောတတ်ဘူး ၊ ဆရာမက နေ့တိုင်းပဲ အတန်းရှေ့ ထုတ်ပြီး ဒူးထောက်ထိုင်ခိုင်းတယ် ”

ကျောင်းသားကလေးတစ်ယောက် အနေနဲ့ ကျောင်းမပျော်ဘဲ အမြဲ စိတ်ဆင်းရဲနေမယ့် အခြေအနေမျိုးပါပဲ ။

“ ကျွန်တော့်ကို မိဘတွေက ကျူရှင်လည်း ထားပေးတယ် ၊ ဆိုက်ကားကို လပေးငှားပြီး အိမ်နဲ့ကျောင်းနဲ့ ကျူရှင်နဲ့ ကူးရတာပေါ့ ၊ တစ်နေ့တော့ ကျူရှင်က ဆရာမကို ကျွန်တော် ကျောင်းမှာ နေ့တိုင်း ဒူးထောက်ထိုင်ရတယ်လို့ ပြောပြမိ တယ် ၊ ဆရာမက ဘာကြောင့် အဲဒီလို အပြစ်ပေး ခံရတာလဲ ပြန်မေးတော့ ကျွန်တော်က သူ နားလည်အောင် မြန်မာလို မပြောတတ်ဘူး ”

ဘာသာစကား အတားအဆီးနဲ့ သူ ဒုက္ခရောက်ခဲ့ရပုံက သင်ခန်းစာ ယူဖို့လည်း ကောင်းတယ် ။ လူ့အသိုက်အဝန်းမှာ လူများစုကြားမှာ နေထိုင်ရသူ လူနည်းစုရဲ့ ခံစားမှု ၊ အဆင်မပြေမှုတွေ ကိုလည်း စာနာတတ်ကြဖို့ ကောင်းတယ်လို့ ကျွန်တော် တွေးမိပါတယ် ။

“ ကျူရှင်ဆရာမက ဆိုက်ကားဆရာကို မှာလိုက်တယ် ၊ ကလေးကျောင်းမှာ နေ့တိုင်း ဒူးထောက် ထိုင်နေရတယ်တဲ့ ၊ ဘာကြောင့်လဲ မေးဖို့ သူ့မိဘတွေကို ပြောပါဦးတဲ့ ”

ကျူရှင်ဆရာမရဲ့ စေတနာကို လေးစားဖို့ ကောင်းတယ် ။

“ ဘကြီးက မေးတော့ ကျွန်တော်က ကျွန်တော် နားလည်တဲ့ ဘာသာစကားနဲ့ ပြန်ပြောပြတယ် ၊ ကျောင်းတံဆိပ်ပါတဲ့ ဗလာစာအုပ်ကို ဝယ်ကိုင်ရမှာ ၊ မဝယ်လို့ အတန်းရှေ့ထုတ်ပြီး ဒူးထောက်ခိုင်းတယ်လို့ ၊ ဘကြီးက ကျောင်းလိုက်လာပြီး ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးနဲ့ တွေ့တယ် ၊ ကျွန်တော်တို့က စာရေးကိရိယာ ရောင်းတာ ၊ ကျွန်တော့်ကလေးတွေ ကိုယ့်ဆိုင်က ပစ္စည်းကို မသုံးရဘူးလား မေးတယ် ”

မိဘအုပ်ထိန်းသူရဲ့ သတ္တိကိုလည်း တစ်စွန်းတစ်စ မြင်လိုက်ရပါတယ် ။

“ သူတို့က မသုံးနဲ့လို့ ပြောလို့ မရဘူးလေ ၊ ဒါကြောင့် ကျွန်တော့် စာအုပ်တွေ ယူခဲ့ပါ ဆိုပြီး ကျောင်းတံဆိပ် ရိုက်ပေးတယ် ၊ ကျွန်တော် ဘာသာစကား မတတ်လို့ သိပ်ဒုက္ခရောက်တယ် ၊ ကျွန်တော့်ဒုက္ခမျိုး ကျွန်တော့် ကလေးတွေ မရောက်ရအောင် ကလေးတွေကို ငယ်စဉ် ကတည်းက မူကြိုပို့တယ် ”

ဦးလှညွန့်က ပြောနေရင်း အသံတွေ တုန်ယင် လာတယ် ၊ သူငယ်စဉ်က ခံစားခဲ့ရတဲ့ ဒုက္ခတွေကို ပြန် အမှတ်ရတာရော ၊ ဘာသာစကား ခြားနားတဲ့ သူတွေ ကြားမှာ သူစိမ်းတွေလို ဖြစ်ပြီး အဆင်မပြေမှုတွေ သူ့သားသမီးတွေ ခံစားကြရမှာကို စိုးရိမ်ကြောင့်ကြတာရော ၊ အကြောင်းအရာပေါင်းစုံက ခံစားချက် ပြင်းထန်စေတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ် ။

“ မူကြိုဆရာမကို ပြောတယ် ၊ ဒီကလေးကို စာတတ်ဖို့ မူကြိုပို့တာ မဟုတ်ပါဘူး ၊ မြန်မာစကား တတ်စေချင်လို့ပါ ၊ သင်ပေးပါလို့ ”

ဦးလှညွန့်တို့က ဘင်္ဂါလီ ဘာသာစကားကို ပြောတယ်လို့ ဆိုတယ် ။ ရခိုင် မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခမှာ ဘင်္ဂါလီတွေ ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို တွေ့ရတယ် ။ ဦးလှညွန့်တို့က ဟိန္ဒူဘာသာ ကိုးကွယ်တယ် ။ ဘင်္ဂါလီလို့ ပြောရင် လူတွေက မွတ်စလင်လို့ ယူဆတယ် ။ ကျွန်တော့် စိတ်မှာ မရှင်းလို့ သူ့ကို မေးခွန်းထုတ်တယ် ။

“ ဗမာလူမျိုးထဲမှာ ခရစ်ယာန်လည်း ရှိတယ် ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာလည်း ရှိတယ် ၊ မွတ်စလင်လည်း ရှိတယ် ၊ ကိုးကွယ်တာပဲ ကွာတာ ၊ ဘင်္ဂါလီက လူမျိုး ၊ ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာချင်းတော့ ကွာနိုင်တယ် ”

သူတို့ရဲ့ ထုံးတမ်းဓလေ့တွေကို ကျွန်တော် မေးတယ် ။

“ ကျွန်တော့်အသက် ခုနစ်နှစ် ၊ ရှစ်နှစ် လောက်မှာ စလွယ်တင်တဲ့ အခမ်းအနား လုပ်တယ် ”

ပုဏ္ဏားဓလေ့ စလွယ် တင်တာကို ခမ်းခမ်းနားနား လုပ်လေ့ရှိတာကြောင့် ကျွန်တော်က စိတ်ဝင်တစား ရှိပါတယ် ။

“ အရပ်ထဲက ပညာရှိတွေကို ကျွန်တော့်ဇာတာ ပြတယ် ၊ အခါကောင်းကို ရွေးတယ် ၊ သူတို့က တွက်ချက် ညှိနှိုင်းပြီးတော့ အခါရွေးတယ် ၊ ဘယ်နေ့ ဘယ်အချိန်မှာ စလွယ် တင်ရမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်တယ် ၊ ဒီအိမ်ဝင်းထဲမှာပဲ မဏ္ဍပ် ထိုးတယ် ၊ သုံးလေးရက် စလွယ်တင် အခမ်းအနား လုပ်တယ် ”

ကျွန်တော်က စိတ်ဝင်စားလို့ စကား မထောက်ဘဲ နားထောင်နေတယ် ။ ဦးလှညွန့်က ဆက်ပြောပါတယ် ။

“ စတဲ့ရက်မှာ အရပ်ထဲက အမျိုးတွေ အားလုံးကို ကွမ်းနဲ့ ကွမ်းသီးနဲ့ အိမ်ပေါက်စေ့ ကျွန်တော်တို့ မိသားစုက လိုက်ပြီး ဖိတ်ရတယ် ၊ ညနေပိုင်းကျ လူကြီးတွေကို ကိုယ်တတ်နိုင်တဲ့ အင်္ကျီအဝတ်အစားတွေနဲ့ လိုက်ကန်တော့ပြီး သူတို့ရဲ့ မေတ္တာခံယူရတယ် ၊ နောက်ရက် စလွယ် မတင်ခင် တစ်ရက် အကြိုမှာ အမျိုးသမီးတွေက ရေအိုးလွတ်လေးတွေ ရွက်လို့ ရှေ့မှာ ဗုံသမားတွေ ၊ လင်းကွင်းသမားတွေနဲ့ ရပ်ကွက်ထဲ လှည့်တယ် ”

အဲသည်လို အခမ်းအနားမျိုး လှည့်လည်တာကို ကျွန်တော် မန္တလေး တက္ကသိုလ်မှာ ကျောင်းသားဘဝက ပုဏ္ဏားကုန်းမှာ ဖြတ်သွားဖြတ်လာ မြင်ဖူးပါတယ် ။

“ ရောက်ခါနီးမှာ ရေတွင်းကို ပူဇော်ရတယ် ၊ ရေကို ငင်ပြီး ရေအိုးတွေ ရေဖြည့်ရတယ် ၊ ရေဖြည့်ပြီးရင် ဖိနပ် မစီးရဘူး ၊ ဗုံသမားနဲ့ အရပ်ထဲ လှည့်တယ် ၊ ရေအိုးတွေကို သီးသန့်ထားတယ် ၊ ညနေကျတော့ စလွယ်တင်မယ့် ကလေးကို ဝေါပေါ်တင်ပြီး ဗုံအတီးတွေနဲ့ ရပ်ကွက်ထဲ လှည့်တယ် ၊ ပျော်တဲ့ အနေနဲ့ သီချင်းတွေ ဆိုတယ် ”

ကျွန်တော်က တိတ်ဆိတ်စွာ နားထောင်နေတယ် ။

“ စလွယ်တင်မယ့် မနက်ကျ ခေါင်းတုံး တုံးရတယ် ၊ ရေချိုးသန့်စင်ပြီး သင်္ကန်းရောင် ဒိုတီကို ဝတ်ပေးတယ် ၊ မနက်က စပြီး ရေအိုးလေးတွေ ချပြီး မယ်တော် ပူဇော်တယ် ၊ ပုရောဟိတ်က မန္တာန်ရွတ်ပြီး မီးဟုန်းပူဇော်တယ် ၊ အဲဒီ မီးနဲ့ အဲဒီနေ့ ကျွန်တော် စားရမယ့် အစာ နွားနို့နဲ့ ထမင်းချက်တယ် ၊ ဒါပဲ စားရတယ် ၊ ပုရောဟိတ်က ဗြာဟ္မဏတွေကို အချိန်ကျပြီလား မေးတယ် ၊ အချိန်ကျပြီ ဆိုတော့ စလွယ် စတင်တယ် ၊ စလွယ်ကို အသက်ထက်ဆုံး တင်ထားတယ် ”

“ စလွယ်ကို ဘယ်လို လုပ်ထားတာလဲ ”

ဦးလှညွန့်က ထိုင်နေရာက ထပြီး အရွက်တစ်မျိုးကို ယူပြတယ် ။ အရွယ် ရှည်ရှည် ၊ မြက်နဲ့ ဆင်တူပါတယ် ။

“ အရွက်တစ်မျိုးနဲ့ ချည်ကြိုးနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ စလွယ် တင်ပေးတယ် ၊ ရွက်ရမယ့် မန္တာန်ကို ရွတ်ဖတ်တယ် ၊ စလွယ် တင်ပြီးတာနဲ့ အရပ်ထဲကို ဆွမ်းခံ ထွက်ရတယ် ၊ ထွက်သွားချိန်မှာ လူ့လောကကို စွန့်ပြီး အပြီးတိုင် ထွက်ခွာသလို ရည်ရွယ်ချက်မျိုးနဲ့ သွားရတာ ၊ အမေ ဖြစ်သူက ငယ်ပါသေးတယ် မသွားပါနဲ့ဦး ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ ပြန်ပြီး ချီခေါ်လာတယ် ၊ ဗြာဟ္မဏ တစ်ယောက်အနေနဲ့ အရပ်ထဲက အသိအမှတ် ပြုတယ် ၊ အဲဒီညကျ အမျိုးသားတွေက သီချင်း ဆိုပြီး အရပ်ထဲ လှည့် တယ် ”

မြန်မာ့ရှင်ပြုအလှူနဲ့ ဆင်ဆင်တူတယ်လို့ စဉ်းစားမိတယ် ။

“ နောက် ၁ဝ ရက်တိုင်တိုင် ဘုရားကျောင်းမှာ နေပြီး မနက်ဆို အိမ်တိုင်းစေ့ ဆွမ်းခံရတယ် ၊ သက်သတ်လွတ် စားရတယ် ၊ ၁ဝ ရက်စေ့မှ ကိုရင်ဘဝက ထွက်တာ ”

“ စလွယ် တင်လိုက် ပြီးတော့ ကိုယ့်မှာ တစ်ခုခု သိဒ္ဓိ ရှိသလို ခံစားလာရသလား ”

“ အဲဒီအချိန်ကတော့ သိပ်ထူးထူးခြားခြား မရှိပါဘူး ၊ နောင်ကျမှ ဘာသာတရားကို လေးလေးနက်နက် လိုက်စားမှ ”

သာသာတရားကို လိုက်စားတော့ ဘာထူးခြားမှုတွေ တွေ့ရပါသလဲ ။ ကျွန်တော် စိတ်ဝင်စားနေမိတယ် ။

ဆရာ ဦးလှညွန့်က ပြောလက်စ ဖြတ်ပြီး ကျွန်တော့်ကို ခင်ဗျား ဘုရားကို ယုံသလား မေးခွန်းထုတ်တယ် ။ ယုံပါတယ်လို့ ပြန်ဖြေလိုက်တယ် ။ ယုံရင် ( ကျွန်တော့် ပါးစပ်ကို လက်နဲ့ ညွှန်ပြပြီး ) သည်ပါးစပ်က လုံးဝ မလိမ်ဘူးလား မေးတယ် ။ ( ကျွန်တော်က ရယ်ကျဲကျဲနဲ့ ) လိမ်ဖူးပါတယ်လို့ ပြန်ဖြေပါတယ် ။ ဒါဆိုရင် ဘယ်မှာ ဘုရားကို ယုံတာ ဟုတ်မှာလဲ ။ ယုံကြည်ရင် လိုက်နာရမယ် ။ ဒါ ကျွန်တော့်ရဲ့ ခံယူချက်ပဲလို့ ပြောတယ် ။

“ ကျွန်တော် ဗေဒင် မယုံဘူး ၊ ငါ သိပ္ပံသမား ၊ ကိုယ် လုပ်ရင်ကိုယ် ခံစားရမယ်လို့ပဲ ယုံကြည်တာ ၊ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့ ခံရတယ် ၊ ခံရမှ ဘုရားကို ယုံကြည်လာတယ် ”

••••• ••••• •••••

❝ ယောဂ ဆရာကြီး ❞

ဗြာဟ္မဏနွယ်ဖွား ဦးလှညွန့် က ယခုအခါ မန္တလေးမြို့မှာ ယောဂကို စိတ်ဝင်စားလို့ လေ့ကျင့်ချင်သူတွေကို မနက်တိုင်း စေတနာ့ဝန်ထမ်း သင်ပြပေး နေတဲ့ ဆရာကြီး ဖြစ်ပါတယ် ။ သူ နေထိုင်ရာ ရန်မျိုးလုံရပ်ကွက်က ဗြာဟ္မဏ ဘုရားကျောင်းမှာ အတူထိုင်ရင်း ကျွန်တော် သိချင်တာတွေကို မေးပါတယ် ။

“ ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှာ ကျွန်တော် ၁၀ တန်း အောင်တယ် ၊ ဓာတုဗေဒ အဓိကနဲ့ တက္ကသိုလ် ဆက်တက်တယ် ၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှာ ကုန်ထုတ်ဓာတုဗေဒ သိပ္ပံဘွဲ့ ရတယ် ”

ဦးလှညွန့် က သူ့ပညာရေး အကြောင်းကို ပြန်ပြောပါတယ် ။ ကျွန်တော်က ကျွန်တော် သိချင်တာတွေကို ပြန်မေးတယ် ။

“ ရိုးရိုး ဓာတုဗေဒဘွဲ့ကို မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှာပဲ တက်ပြီး ယူနိုင်တယ် ၊ ကုန်ထုတ်ဓာတုဗေဒက ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သွားတက်ရမယ် ၊ ကိုယ့်အိမ်နဲ့ ခွဲရမယ် ၊ ဘာကြောင့် ယူတာလဲ ”

“ ကျွန်တော့်အဖေရဲ့ အမြင်က မြန်မာနိုင်ငံမှာ သစ်သားပေါတယ် ၊ ခဲလည်း ပေါတယ် ၊ ဒါပေမဲ့ ခဲတံကို မြန်မာပြည်မှာ မထုတ်နိုင်သေးဘူး ၊ ထုတ်ချင်တယ် ဆိုပြီး ကျွန်တော့်ကို ထုတ်ကုန်ဓာတုဗေဒ သင်ခိုင်းတာ ”

“ ရန်ကုန်မှာ နေတော့ကော ”

“ ကျွန်တော်က ဘာသာရေးကို အလေးထားတော့ စားရေးသောက်ရေး အခက်အခဲရှိလို့ မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မှာ ရှိတဲ့ အစ်ကိုဝမ်းကွဲအိမ်က တက်တယ် ၊ နောက်နှစ်ကျ အဆင်မပြေလို့ တက္ကသိုလ် အဆောင်ကို ပြောင်းတယ် ”

အဆင်မပြေတဲ့ အကြောင်းကို ကျွန်တော် မေးတယ် ။

“ မန္တလေးက အဘိုး ဆုံးတယ် ၊ ဘာသာရေး အရ ကျွန်တော်က သူတို့ အိမ်မှာ မနေရဘဲ ရှောင်ရတယ် ၊ ဒါကြောင့် တက္ကသိုလ်ထဲက သူငယ်ချင်း အဆောင်မှာ ၁ဝ ရက် သွားနေတယ် ၊ ပြန်လာတော့ သန့်ရှင်းရေး လုပ်ပြီးမှ အိမ်ကို ဝင်ရတယ် ၊ သူတို့က ကျွန်တော် ပါလာတဲ့ အဝတ်အထည် အားလုံး လျှော်ခိုင်းတယ် ၊ လည်သာဂျာကင်ကြီးပါ လျှော်ခိုင်းတော့ ကျွန်တော် တော်တော် စိတ်ပျက်သွားတယ် ၊ ဒါကြောင့် အဆောင်ကို ပြောင်းခဲ့တယ် ”

“ အဆောင်မှာ နေတော့ စားရေးသောက်ရေးကိစ္စ ဘယ်လို ဖြေရှင်းသလဲ ”

သူတို့ ဘာသာရေးအရ အစားအသောက် ကိစ္စမှာ ရောရောနှောနှော မစားဘဲ အလွန်ပဲ စည်းစနစ် တင်းကျပ်တာကို သိလို့ ကျွန်တော် မေးပါတယ် ။

“ အိမ်ကနေ ပူရီတွေ လုပ်ပြီး ချိုင့်ကြီးနဲ့ ပို့ပို့ပေးတယ် ၊ တော်တော်လေးကို ဒုက္ခခံပြီး တက်ခဲ့ရတယ် ၊ ကျွန်တော် တက္ကသိုလ် တက်ချိန်မှာ ဦးသန့် အရေးအခင်း ၊ မှိုင်းရာပြည့် အရေးအခင်းတွေ တစ်ခုပြီး တစ်ခု ကြုံခဲ့ရတယ် ”

ရန်ကုန်မှာ တစ်နယ်တစ်ကျေး ကျောင်းတက်ရင်း ကြုံရဆုံရတာတွေကို ကျွန်တော် မေးတယ် ။

“ ကျွန်တော်က အဆောင်ကို အပြန်လမ်းမှာ လူနှစ်ယောက်နဲ့ တွေ့တယ် ၊ သူတို့ကို ဘတ်စ်ကားမှတ်တိုင် လိုက်ပို့ပေးပါတဲ့ ၊ လိုက်ပို့ချိန် လမ်းမှာ ဆွဲကြိုး တစ်ကုံး တွေ့တယ် ၊ အမှန်က အဲဒီဆွဲကြိုးက သူတို့ ချထားတာ ၊ အနီးအနားမှာ ရှိတဲ့ လူတစ်ယောက်က ဒီဆွဲကြိုးကို ခင်ဗျားတို့ အတူတူ တွေ့တာ ခင်ဗျားလည်း ဆိုင်တယ်တဲ့ ၊ ကျွန်တော်က လောဘ ဝင်သွားမိတယ် ၊ ဒီအချိန်မှာ ဆွဲကြိုးကို ဘယ်မှ သွားရောင်းဖို့ အချိန်မရှိဘူး ၊ ဆွဲကြိုးကို ခင်ဗျားယူ ၊ သူတို့ကို ခင်ဗျားနာရီ ချွတ်ပေးလိုက်လို့ သူက ဝင်ပြောတယ် ၊ နောက်နေ့ အဲဒီဆွဲကြိုးကို ဆိုင်သွားရောင်းတော့ အတု ဖြစ်နေတယ် ”

ဒါမျိုးက ဖြစ်နေကျ လိမ်နည်းပါ ။ ဒါပေမဲ့ မရိုးနိုင်ဘဲ အလုပ် ဖြစ်နေဆဲ လိမ်နည်းလည်း ဖြစ်ပါတယ် ။

“ ဒါတွင်မကဘဲ အဆင်မပြေမှုတွေ အများကြီး ကြုံလာရတယ် ၊ ကျွန်တော်က ဗေဒင် ယုံတဲ့ကောင် မဟုတ်ဘူး ၊ ဒါပေမဲ့ မန္တလေးက မိဘတွေကို ကျွန်တော့် ဇာတာ စစ်ကြည့်စမ်းပါလို့ လှမ်းမှာလိုက်တယ် ”

ဗြာဟ္မဏနွယ်ဖွား တစ်ယောက်က ဗေဒင် မယုံဘူး ဆိုတော့ ကျွန်တော့် အတွက် ပြုံးချင်စရာ ဖြစ်သွားပါတယ် ။

“ ဗေဒင်ဆရာက ဘာဘာလုပ်လိုက်ပါတဲ့ ၊ ကျွန်တော်က သိပ်အလေး မထားဘူး ၊ ကျောင်းပိတ်တော့ သူငယ်ချင်းတွေ မန္တလေး အလည် လိုက်လာတယ် ၊ မေမြို့ကို သွားလည်တယ် ၊ ကျွန်တော့် အဖေက ကျွန်တော့်ကို ကားမမောင်းနဲ့ ၊ ဒရိုင်ဘာ ခေါ်သွားလို့ သတိပေးတယ် ၊ မေမြို့က ပြန်ရောက်တော့ ဒရိုင်ဘာက သူ ရေချိုးဦးမယ် ၊ မင့် သူငယ်ချင်းတွေကို မင်း လိုက်ပို့တဲ့ ”

တစ်ခုခုတော့ ဖြစ်တော့မှာလားလို့ ကျွန်တော် တွေးပူနေမိပါတယ် ။

“ ကျွန်တော် မောင်းတော့ ကားတိုက်တာပဲ ၊ အဖေက ပြောတယ် ၊ မင်း ဗေဒင် မယုံဘူး မဟုတ်လားတဲ့ ၊ ကျွန်တော်က မယုံဘူး ၊ ကျွန်တော်က သိပ္ပံသမား ၊ ကျွန်တော် လုပ်တာ ကျွန်တော် ဖြစ်မှာပဲ ဆိုတော့ အဖေက မင်း ဒီစာရွက် ဖတ်ကြည့်တဲ့ ၊ ကျွန်တော် ဖြစ်မှာတွေ အကုန် ရေးထားတယ် ၊ အဲဒီတော့မှ ကျွန်တော် ဗေဒင် ယုံသွားတယ် ”

ကျွန်တော်က ဘယ်ဗေဒင်ဆရာ ဟောတာပါလိမ့်လို့ သိချင်လာတယ် ။

“ ယုံလာပြီးနောက် ကျွန်တော့် အမေကို ဗေဒဆရာက တန်ဆောင်မုန်းလ မကျော်ဘူး ဟောတယ် ၊ ဒါနဲ့ အမေ့ဇာတာကို ယူပြီး ရင်းနှီးတဲ့ ဗေဒင်ဆရာကို မေးတယ် ၊ အမေ သေမှာလား ၊ မသေဘူးလား အတိအကျ ဟောလို့ ၊ ဗေဒင်ဆရာက အခြေအနေ ကတော့ သိပ်မကြိုက်ဘူးဗျာ ၊ ဘုရားပဲ အားကိုးတဲ့ ”

ဘာဖြစ်မှာလဲ ။

သိချင်ဇောက ထက်သန်လာတယ် ။

“ ကျွန်တော် အိမ်ပြန်လာတယ် ၊ ဘုရားရှေ့မှာ သစ္စာအဓိဋ္ဌာန် ပြုတယ် ၊ တပည့်တော် ဘုရားရှင်ထံက ဘာအခွင့်အရေးမျှ မတောင်းခဲ့ဖူးပါဘူး ၊ မတောင်းခဲ့ရိုး မှန်ပါရင် တပည့်တော်ရဲ့ မိခင်အသက်ဟာ ဗေဒင်ဆရာတွေ ပြောကြတဲ့ တန်ဆောင်မုန်းလကို ကျော်လွှားသွားပါစေ ၊ မသေအောင် တောင်းနေတာ မဟုတ်ပါဘူး ၊ ဒါတွေ ဒါတွေ ကျွန်တော် လုပ်ပါမယ်လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပါတယ် ”

ပြောနေရင်းနဲ့ သူ့အသံက ကြေကွဲသံ ပါလာတယ် ။

“ သစ္စာဆိုတဲ့ အတိုင်းပဲ ကျွန်တော် လုပ်တယ် ၊ အမျိုးတွေက အမေ သေတော့မယ် ဆိုပြီး လုပ်စရာတွေကို ပြင်ဆင်နေကြပြီ ၊ အမေ ကိုယ်တိုင်ကလည်း သူ့ကို ဟောထားတာ သိတယ် ”

တကယ်ကော ကျော်လွှားနိုင်ပါရဲ့လား ။ ကျော်လွှားလို့သာ ဦးလှညွန့်က ပြန်ပြောပြတာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ် ။

“ အမေက နှလုံးရောဂါ ၊ ဆီးချို သွေးတိုးရောဂါ ရှိတယ် ၊ အခြေအနေက မကောင်းဘူး ၊ ဒါပေမဲ့ သူတို့ ပြောတဲ့ တန်ဆောင်မုန်းလ မသေဘူး ၊ ကျွန်တော် ဘုရားကို ယုံသွားပြီ ၊ အဒေါ်လည်း ဒီလို ဖြစ်ပြန်ရော ၊ ကျွန်တော် ဒီနည်းနဲ့ပဲ ပြန်ချတာ ၊ ရတယ် ၊ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ ဒီအချိန်အထိ ဘာသာရေးကို ကျွန်တော် လိုက်တယ် ”

သူ့ဖခင်က ပြည်တွင်းမှာ ခဲတံထုတ်ချင်တယ် ၊ သူ ဘွဲ့ရတော့ ဘာလုပ်သလဲ ။

“ ၁၉၇၅ ခု ဘွဲ့ရတော့ မိဘတွေ ဆိုင်ဖွင့်ထားတဲ့ ဈေးထဲ လိုက်တယ် ၊ ကျွန်တော့် ဇာတာက ဘုန်းကြီးဇာတာ ၊ ဈေးရောင်းရင် အလုပ် မဖြစ်ဘူး ၊ သား ရှိလာတော့ ဆိုင်ကို သားနဲ့ လွှဲပြီး ဘုရားတရားပဲ လုပ်တော့တယ် ”

“ ဆရာတို့ ဓလေ့အရ အိမ်ထောင် ဘယ်လိုချထားလဲ ”

“ ဘွဲ့မရခင်လေး ၊ ၁၉၇၅ မှာပဲ အိမ်ထောင်ကျတယ် ၊ ကျွန်တော် ၁၀ တန်း နှစ်မှာ အဘွားက အသည်းရောဂါနဲ့ အိပ်ရာထဲ လဲနေချိန်မှာ ကျွန်တော့်ကို မိန်းမ ယူပါတဲ့ ၊ ယူပါ့မယ်လို့ ၊ ကျွန်တော် ယူချင်တာက အဘွားနဲ့ မြေးတော်တဲ့ မိန်းကလေး ၊ ဒီမှာ အမျိုးတွေက ထပ်နေတာ ၊ ဒါနဲ့ အမျိုးသမီးဘက်က ကျွန်တော့် ဇာတာ တောင်းစစ်တယ် ၊ ကိုက်ပြီ ၊ ပေးစားမယ် ဆိုတဲ့အချိန် အဘွား ဆုံးသွားတယ် ၊ မင်္ဂလာကိစ္စ မလုပ်ရဘူး ၊ တစ်နှစ် ရွှေ့သွားတယ် ”

သူတို့ ဓလေ့က စိတ်ဝင်စားစရာပါ ။

“ နောက်နှစ်ကျတော့ ကျွန်တော်က ရန်ကုန် ကျောင်းသွားတက်လို့ တစ်နှစ် ရွှေ့ပြန်ရော ၊ နောက်တစ်နှစ် ကျတော့ ဗေဒင်ဆရာက အခါ မရဘူးတဲ့ ၊ အိမ်က ဒရိုင်ဘာက မြှောက်ပေးတယ် ၊ ထွက်ပြေးကြကွာတဲ့ ”

တူနှစ်ကိုယ် နီးဖို့ရာ ခရီးက ဝေးလှတယ်ဆိုတဲ့ သီချင်းစာသားကို သတိရလိုက်တယ် ။

“ ကျောင်းပြီးခါနီးမှပဲ အိမ်ထောင်ပြုဖြစ်တော့တယ် ”

ဦးလှညွန့် ယောဂကျင့်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်လာပုံကို မေးပါတယ် ။

“ ကျွန်တော် ဂျူဒို ကစားဖူးတယ် ၊ ကရာတေး ကစားဖူးတယ် ၊ ကြက်တောင် ရိုက်ဖူးတယ် ၊ ဘောလုံး ကန်ဖူးတယ် ၊ လမ်းလျှောက်ဖူးတယ် ၊ လုပ်ခဲ့သမျှထဲမှာ ယောဂ လုပ်ရတာ အပျော်ဆုံးပဲ ”

“ ယောဂနဲ့ ဘယ်လိုက စပြီး ဆက်စပ်မိတာလဲ ”

“ ၁၉၇၂ - ၁၉၇၃ လောက်က ဗိုလ်မင်းဟံ ရေးတဲ့ သင့်ဘဝအတွက် ယောဂ ကျင့်စဉ်စာအုပ်ကို ဖတ်မိတယ် ၊ စာအုပ်ဖတ်ပြီး နည်းနည်းပါးပါး လုပ်ကြည့်ပေမယ့် ဟုတ်တိပတ်တိ မလုပ်ဖြစ်ဘူး ”

ဦးလှညွန့် ပြောတော့ ဗိုလ်မင်းဟံစာအုပ်ကို ကျွန်တော်လည်း ဖတ်ဖူးတာ ၊ အသက်ရှူတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘယ်ဘက် နှာခေါင်းပေါက် ၊ ညာဘက် နှာခေါင်းပေါက် လေဝင်လေထွက် ပမာဏ မတူတာ ၊ အသက်ရှူ လေ့ကျင့်ခန်းတွေ လုပ်ကြည့်ခဲ့ဖူးတာ ၊ နောက်ကျ မေ့မေ့ပျောက်ပျောက် ပစ်ထားမိတာ ပြန်သတိရပါတယ် ။

“ ၁၉၉၃ ခုနှစ် လောက်ကျတော့ ကျောက်တံခါး မိဘမဲ့ ကလေးကျောင်း ၊ ကျောင်းအုပ် လုပ်နေတဲ့ ဆရာက မန္တလေး လာပြီး ၁ဝ ရက် ယောဂသင်တန်း လာပြတယ် ၊ ၁၉၉၅ မှာ နောက်တစ်ခါ လာပြီး ၁၀ ရက် သင်တန်းဖွင့်တယ် ၊ အခမဲ့ ချည်းပဲ ၊ ကျွန်တော် မသိလိုက်ဘူး ၊ ၁၉၉၈ ကျ နောက်တစ်ခါ လာတယ် ၊ ကျွန်တော် သိပြီး သွားတယ် ၊ အဲဒီကျမှ နည်းစနစ်ကျကျ လေ့လာဖို့ လိုအပ်တာကို ကျွန်တော် နားလည် သွားတယ် ”

“ ၁ဝ ရက်ပဲလား ”

“ ၁ဝ ရက်ပဲ ၊ ဆရာ ပြန်သွားတော့ အိမ်မှာ သုံးလေးရက် လုပ်ပြီး နောက်ကျ မလုပ်ဖြစ်ဘူး ၊ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်မှာ ၁၀ ရက် သင်တန်း လာပေးပြန်တယ် ၊ သင်တန်းဖော် အယောက် ၂ဝ လောက် ရှိတယ် ၊ အာရိယဓမ္မာရုံမှာ ”

“ ဆက်လုပ်ဖြစ်သေးလား ”

“ မလုပ် ဖြစ်ပြန်ဘူး ၊ ၂ဝဝ၆ ခုနှစ် ကျတော့ ဆရာက တစ်ခေါက် လာပြန်တယ် ၊ ကျွန်တော့်ကို ကူပြပေးပါလို့ ဆရာက ခိုင်းတယ် ၊ ဆရာ ပြန်သွားပေမယ့် ကျွန်တော် ဆက်ပြဖြစ်သွားတယ် ၊ ၂၀၀၆ ခု ၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က စပြီး ဒီနေ့ အထိပဲ မြဲနေတာ ”

“ သင်တန်းသားတွေလည်း စွဲစွဲမြဲမြဲ လာတယ်ပေါ့ ”

“ လာတယ် ၊ ဆရာ ပြပေးတဲ့ နည်းလောက်နဲ့တွင် ဆိုရင်တော့ ဒါလောက် လာကြမှာ မဟုတ်ဘူး ၊ ကျွန်တော်က ယောဂနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆရာ့ဆီက စာအုပ်တွေ ၊ နိုင်ငံခြား စာအုပ်တွေ ဖတ်တယ် ၊ မသိရင် အဘိဓာန်တွေမှာ ရှာတယ် ၊ ဖတ်တတ်တဲ့ သူတွေကို အဓိပ္ပာယ်မေးတယ် ၊ စာအုပ် တစ်အုပ်ထဲမှာ စာလုံးတစ်လုံး တွေ့တယ် ၊ ဘင်္ဂါလီ - ဘင်္ဂါလီ ရှာတယ် ၊ ဘင်္ဂါလီ - အင်္ဂလိပ် ရှာတယ် ၊ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ ရှာတယ် ၊ ဒေရှင်နယ်ရီပေါင်းစုံမှာ ရှာတယ် ၊ မတွေ့ဘူး ၊ နန်းတော်ရှေ့က ခရစ်ယာန် အမျိုးသမီးကြီး တစ်ယောက် အင်္ဂလိပ်စာ ကျွမ်းတယ်ဆိုလို့ သွားမေးတယ် ၊ မရဘူး ၊ နောက်ဆုံး အင်တာနက်မှာ ရှာမှ အသားတု ဆိုတာ တွေ့တယ် ”

တော်တော်ကြိုးစား လေ့လာတာပဲလို့ ကျွန်တော် မှတ်ချက်ချမိတယ် ။

“ ယောဂသင်တန်းကို စေတနာ့ဝန်ထမ်း သင်တာ ဆိုတော့ လေးစားကြရဲ့လား ”

“ ကျွန်တော် ကတော့ မိုးကြီးလေကြီး ကျနေပါစေ ၊ သင်တန်းရှိရာကို သွားတယ် ၊ တစ်ယောက် လာရင် တစ်ယောက်ကို သင်ပြတယ် ၊ ဘယ်အခြေအနေမှာ မဆို ကျွန်တော် လာတယ် ဆိုတာကို သူတို့ သိလာတော့ မိုးရွာလည်း လာကြတယ် ”

“ အကျိုး ခံစားရလို့လား ”

“ ကျွန်တော် ယောဂ နေ့တိုင်း လုပ်နေတာ ရှစ်နှစ် ရှိလာပြီ ၊ သူ့အကျိုးကို ပိုပြီး သိလာတယ် ၊ ကိုယ့်အရွယ်တွေ သေသူ သေ ၊ ကျန်းမာရေး မကောင်းသူ မကောင်း ဖြစ်တာ မြင်ရတော့ ကျွန်တော် ယောဂ လုပ်လို့ပဲ ဆိုတာ သိလာတယ် ၊ ယောဂ လုပ်တော့ အာရုံတွေကို ကျွန်တော် ထိန်းတယ် ”

“ သင်တန်း လာတက်တဲ့ သူတွေကကော ဘာအကျိုးကို မျှော်ပြီး လာကြတာလဲ ”

“ တချို့က ပြောတယ် ၊ သူတို့မှာ ဆီးချိုရှိတယ် ၊ တချို့က ကျီးပေါင်းတက်နေတယ် ၊ တချို့က သွေးတိုးရှိတယ် ၊ တချို့က ခေါင်းကိုက်တယ် ၊ ယောဂ စာအုပ်တွေထဲမှာ သွေးတိုးသမား ဆိုရင် ဘာလုပ် ၊ ဆီးချိုသမား ဆိုရင် ဘာလုပ် ဆိုတာတွေ ရှိတယ် ၊ ကျွန်တော်က သင်ပြတဲ့အခါ တစ်ကိုယ်လုံးအတွက် လုပ်ပေးတယ် ၊ ဆီးချို အတွက် ဆိုရင် အိမ်မှာ ဘယ်လို ဘယ်လိုလုပ် ၊ စားတာ ဘယ်လိုစား ဆိုတာ ညွှန်ပေးတယ် ၊ အိန္ဒိယက ထုတ်တဲ့ စာအုပ်တွေထဲမှာ သူ့နည်းနဲ့ သူ ရှိပြီးသား ”

ဆရာ ဦးလှညွန့်ကို မန္တလေး ၊ ကန်တော်ကြီးမှာ သင်ပြပေးဖို့ မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့က အကူအညီ တောင်းတာ ။ Road to Mandalay နိုင်ငံခြားသား အပျော်စီး အပန်းဖြေ သင်္ဘောကြီး ပုဂံ - မန္တလေး - ဗန်းမော် ခရီးစဉ်များမှာလည်း ဆရာဦးလှညွန့်က နိုင်ငံခြားသားတွေကို ယောဂ လိုက် သင်ပြပေးနေတာကို ကျွန်တော်သိပါတယ် ။ သူ သင်ပြနေတာတာဟာ စေတနာသက်သက်လို့လည်း သိတာမို့ အဲသည် အကြောင်းကို မေးတယ် ။

“ မူရင်း ယောဂ စာအုပ်တွေကို ဖတ်တဲ့အခါ ဒီပညာနဲ့ စီးပွား မရှာဖို့လို့ ပါတယ် ၊ ဒါကြောင့် ကျွန်တော် ယောဂကို စေတနာ သက်သက်နဲ့ပဲ သင်ပြပေးနေတာပါ ”

သူ့စေတနာက မှန်လို့ပဲ ဖြစ်ပါမယ် ။ သူ့ ယောဂလေ့ကျင့်ခန်းသင်တန်းက မနက်တိုင်း လူ ၅ဝ လောက် ရှိတယ် ။ အမျိုးသား ၊ အမျိုးသမီး အသက်အရွယ် ပေါင်းစုံဟာ မနက်ခင်း ဝေလီဝေလင်းက စလို့ ယောဂ လေ့ကျင့်နေကြတာကို နေ့စဉ် တွေ့မြင်ရပါတယ် ။

⎕ ကျော်ရင်မြင့်
📖ဘဝဇာတ်ခုံ စုစည်းမှု - ၈

Friday, July 3, 2026

ပေစုတ်စုတ်နဲ့ ရွှေထုပ်တဲ့မြပဝါ


❝ ပေစုတ်စုတ်နဲ့ ရွှေထုပ်တဲ့မြပဝါ ❞

[ မန္တလေးမြို့ ၊ မြို့သစ်က အိမ်တစ်အိမ်ပေါ်မှ ကောင်မလေး တစ်ယောက်နဲ့ ကောင်လေး တစ်ယောက် အချေအတင် စကားများနေတဲ့ အသံ ကြားနေရတယ် ။

ကက်ဆက်တစ်လုံး ပျောက်သွားလို့ ကောင်မလေးက ကောင်လေးကို ရန်တွေ့ နေတာပါ ။ ကောင်လေးက မိသားစုပိုင် ကက်ဆက်ကို ရောင်းပြီး လောင်းကစား လုပ်တာတဲ့ ။ ကောင်မလေးရဲ့ ခပ်စွာစွာ အသံမှာ ဒေါသတွေ ထွက်လာပုံရတယ် ။ ကောင်လေးက သည်းမခံနိုင်တော့ဘဲ ကောင်မလေးကို အိမ်ပေါ်က ဆင်းသွားဖို့ နှင်ချလိုက်တယ် ။

ကောင်လေးနဲ့ ကောင်မလေး အချေအတင် စကားပြောနေကြတဲ့ ရှေ့မှာ ဆံပင်စုတ်ဖွား ၊ အဝတ်အစား ပေစုတ်စုတ်နဲ့ လူတစ်ယောက်က ထိုင်ပြီး စေ့စေ့စပ်စပ် ကြည့်နေတယ် ။ သူတို့ကို ဝိုင်းအုံ ကြည့်နေသူတွေလည်း အများကြီးပဲ ။

ဒါကတော့ ပြဇာတ် ဇာတ်ဝင်ခန်း တစ်ခု အတွက် ဇာတ်တိုက် နေကြတာပါ ။ ပေစုတ်စုတ် ဆရာကတော့ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ အနုပညာ မောင်ဌေးကြည် ( စလင်း ) ဖြစ်ပါတယ် ။

ကိုဌေးကြည်ဟာ ကဗျာဆရာ တစ်ယောက်လည်း ဖြစ်တယ် ။ သူ့ကဗျာတွေကို လစဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်းတွေမှာ ဖတ်ရတယ် ။ သူက ဇာတ်သဘင်အဖွဲ့တွေ အတွက် ပြဇာတ်တွေလည်း ရေးတယ် ။ မန္တလေး ၊ မော်လမြိုင် ၊ ချောက် ၊ ပခုက္ကူ ၊ ငသိုင်းချောင်းမြို့တွေကို လှည့်ပြီး သူက ပြဇာတ်တိုက်ပေးတယ် ။

မန္တလေးမြို့ကို ကိုဌေးကြည် ရောက်လာခိုက် သူ ပြဇာတ်တိုက်နေတဲ့ အလုပ်ခွင်ကို သွားပြီး သူ့ဘဝကို ကျွန်တော်က မေးပါတယ် ။ ]

••••• ••••• •••••

ကျွန်တော့်ကို စလင်းမြို့မှာ မွေးတာ ။ မိဘတွေက ပွင့်ဖြူ အနောက်ဘက် မုန်းဒေသက ။ အဖေ့ရွာက လေးအိမ်စု ၊ အမေ့ရွာက ကနီရွာသစ် ။ ကျွန်တော့် အဖေနဲ့ အမေက ဖူးစာဆုံပြီး စလင်း ပြောင်းနေကြတာ ။ သူတို့က ၁၂ ပွဲလည်ပြီး ပွဲတော်တွေမှာ ထင်းရှူးသေတ္တာကြီးတွေ လည်ရောင်းတာ ။ ပျဉ်းမနားတို့ ၊ လယ်ဝေးတို့ ၊ ရှမ်း ပြည်နယ်တို့က ထင်းရှူးသားတွေ ဝယ်ပြီး ပွဲတကာ လိုက်ရောင်းတာ ။ ကျွန်တော် ကလေးဘဝ ကတည်းက ဇာတ်တွေနဲ့ ရင်းနှီးခွင့်ရခဲ့တယ် ၊ ဇာတ်တွေ ကြည့်ရတယ် ။ အောက်ဆိုရင် အောင်လံ ၊ သရက် ။ အထက်ဆိုရင် ပခုက္ကူ ၊ ဧရာဝတီမြစ်တစ်ကြော အနှံ့ ရောက်ရတယ် ။

ငယ်တုန်းကတော့ စလင်းမှာ ကျောင်းထားပေးတယ် ။ ကျောင်းပိတ်ရက်မှ ကျွန်တော်က မိဘတွေနောက် တကောက်ကောက်လိုက်သွားတာ ။ ကျွန်တော့်အရီးနဲ့ စလင်းမှာ ထားပစ်ခဲ့တာ ။ ကျောင်းနေတာ ဆယ်တန်းတော့ ကျွန်တော် မအောင်ဘူး ။ ရှစ်တန်း ဒုတိယနှစ်နဲ့ ကျောင်းထွက်ပြီး မိဘတွေ ၁၂ ပွဲ သွားတဲ့နောက် လျှောက်လိုက်တယ် ။ ကျွန်တော်က တစ်ဦးတည်းသော သား ။ ကျွန်တော့်နာမည် မောင်ဌေးကြည် ကို ယူပြီး ‘ ဌေးမေတ္တာ ’ သေတ္တာဆိုင်လို့ နာမည်ပေးတယ် ။

ကျွန်တော်က မိဘနဲ့အတူ ပွဲတော်တွေ လိုက်သွားတဲ့အခါ နေ့ခင်းမှာ သေတ္တာ ရိုက် ၊ သေတ္တာရောင်း ၊ ညကျ ပွဲဝင်ကြည့် ။

မှတ်မိနေတဲ့ သူကတော့ ဘီအီးဒီအောင်သိုက် ပေါ့ ။ မှတ်မှတ်ရရ မလွန်မှာ သူက ‘ မငြိမ်းနွဲ့ ချွတ်ခန်း ’ ကတယ် ။ ဇာတ်ထဲမှာ ပါတဲ့ စက်ဆရာက ကိုသန်းမြင့်တဲ့ ။ ကျွန်တော်က ဇာတ်ရုံထဲဝင်ရအောင် သူ့ကို ဆေးလိပ်တစ်လိပ် ပေးပြီး ဇာတ်ထဲဝင်တယ် ။ သူက အသံချဲ့စက်ဆရာ ၊ သူ့ကို ပေါင်းရတာပေါ့ ။ သူ့နေရာက ထိုင်ကြည့်တာ ။ အဲသည်မှာ ကျွန်တော် လေ့လာပြီး ဦးအောင်သိုက်ရဲ့ ပြဇာတ်ဖိုင်ကို သူတို့ဆီက တောင်းဖတ်တယ် ။

ရွှေမန်းကျော်အောင်ဇာတ်နဲ့လည်း သွားလေရာတွေ့တာ ။ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာက တေးလုလင်မြတ်စိုး ။ ကျွန်တော်က ကိုမြတ်စိုးနဲ့ စကားသိပ်ပြောချင်တာ ။ အဲသည်တုန်းက အသက် ၁၅ နှစ်လောက်ပဲ ၊ မလောက်လေး မလောက်စားပေါ့ ။ ကြာတော့ မျက်မှန်းတန်းမိလာတယ် ၊ ပြုံးပြတာမျိုး ရှိလာတယ် ။

ဇာတ်တွေနဲ့က အမြဲ တွေ့ နေတာ ။ ကျွန်တော်က ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာတွေနဲ့ ရင်းနှီးချင်တယ် ။ ဆင်ပေါင်ဝဲမှာ ဦးစိန်အောင်မင်းဇာတ်က စန္ဒရားလူမော်နဲ့ ရင်းနှီးတယ် ။ ပွဲက ၁၂ ပွဲ ဆိုတော့ တစ်ဇာတ်မဟုတ် တစ်ဇာတ် ဆုံတွေ့ နေရတာပဲ ။ ကျွန်တော် အတွေ့ချင်ဆုံးကတော့ မြို့တော် မောင်ယဉ်အောင် ။ မှတ်မှတ်ရရ ကျွန်တော် ခုနစ်တန်းမှာ မြို့တော်သိန်းအောင်ကို မှန်းပြီး ပြဇာတ်ရေးဖူးတယ် ။ ကိုယဉ်အောင် ( အကယ်ဒမီ မောင်ယဉ်အောင် ) ကို သိပ်တွေ့ ချင်တာ ။ ရေနံချောင်း သောင်ပြင်ပွဲမှာ ကိုယဉ်အောင်ကို ချဉ်းကပ်ပြီး ကျွန်တော် ရေးသားတဲ့ ပြဇာတ်ကို ပြကြည့်တယ် ။ ကိုယဉ်အောင်က လေးလေးစားစားပဲ ဖတ်ပြီး ဒါက ကလို့ မရဘူးတဲ့ ။ ကိုယဉ်အောင် ကို ဘယ်လောက် သဘောကျခဲ့လဲဆိုရင် သူက လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှာ စာရေးပြီး သူ မကြိုက်ရင် ဆုတ်ဖြဲပြီး ချပစ်ခဲ့တာ ။ ကျွန်တော်က စာရွက်စုတ်ကလေးတွေ လိုက်ကောက် ၊ ပြန်ဆက် ၊ ဖတ်ပြီး သိမ်းထားတာ ။

ကျွန်တော့်ဘာသာ ကျွန်တော် ပြဇာတ်တွေတော့ ရေးနေတာပဲ ။ ကျွန်တော့် ပြဇာတ်ကို ပထမဆုံး ကပေးတာက ဂျိုးဖြူ ၊ ပြဇာတ်က တိုတိုလေး ။ ပြဇာတ် နာမည်က ‘ ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ’ တဲ့ ။ မနက်ဖြန်ည ကျွန်တော့် ပြဇာတ် ကမယ်ဆိုတော့ ဒီနေ့ညမှာ ဂျိုးဖြူက ဇာတ်ခုံပေါ်က ကြေညာတယ် ။ မနက်ဖြန် စလင်းမောင်ဌေး ကြည်ရဲ့ ပြဇာတ်အသစ်ကို ကမှာတဲ့ ။ ပရိသတ်ရှေ့မှာ ကြေညာလိုက်တာ ၊ ပီတိ အဖြစ်ဆုံးပါပဲ ။ ကတာကလည်း ကျွန်တော့်ဇာတိ စလင်းမြို့မှာ ။ ကိုယ့်မြို့သားရဲ့ ပြဇာတ် ဆိုတော့ အဲဒီညက ကြည့်တဲ့ ပရိသတ်ကလည်း ရုံပြည့်ရုံလျှံပဲ ။ ကျွန်တော့် ပါရမီတစ်မျိုးကတော့ စလင်းမှာ ကျွန်တော့် ပြဇာတ် ကရင် ခုနစ်ထုပ်လောက် ကတယ် ။ မြို့ကလည်း အားပေးတယ် ။

နောက်နှစ်ကျတော့ ဦးစိန်အောင်မင်းဇာတ်က ပြဇာတ်တင်တယ် ။ ‘ စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ ’ တဲ့ ။ ရောက်တဲ့မြို့မှာ နာမည်ကို ပြောင်းကသွားတယ် ။ မန္တလေးရောက်ရင် ‘ ရွှေမန်းမြို့သူ မသည်းဖြူ ’ ပေါ့ ။

တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ကတဲ့အရသာနဲ့ စလင်းမှာ တစ်ညကတဲ့ အရသာ မတူဘူး ၊ ပျော်ကို ပျော်တာ ။ ဇာတ်ခုံပေါ် တိုင်ဖုံးကြားက ကိုယ်က ချောင်းကြည့်ပြီး ဘယ်သူတွေ ဘယ်သူတွေ လာကြည့်ကြပါလားပေါ့ ။ အပျော်ဆုံးပဲဗျာ ။ မိဘတွေကလည်း စလင်းမြို့မှာ အနေအထိုင်တော်တော့ ကျွန်တော့်ကိုလည်း ချစ်ကြတယ် ။ သူတို့က ဂုဏ်လည်း ယူတယ် ။ ဇာတ်မင်းသားတွေ မင်းတို့ဟာ မင်းတို့ နာမည်ကြီးချင်သလောက် ကြီးစမ်း ။ ငါတို့ မြို့သား ခိုင်းတာ ကရတာပဲလို့ သူတို့က ပြောတာ ။ တကယ်တော့ ကိုယ့်မြို့က လက်ခံဖို့ဆိုတာ မလွယ်ဘူး ။ ရွာနားကမြက် ရွာနွားမစားဆိုတာကိုး ။ ဒါရိုက်တာဖြစ် ဖို့ အချိန်တန်လာတော့ မလွန်မှာ မန္တလေးသိန်းဇော် ဇာတ်ကနေတယ် ။ ကျွန်တော်က ၁၉၇၆ ကတည်းက ကဗျာတွေ ရေးနေပြီ ။ ကျွန်တော်ရေးတဲ့ ကဗျာလေးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကိုသိန်းဇော်နဲ့လည်း ခင်မင်နေကြပြီ ။ ကျွန်တော် ရေးထားတဲ့ ‘ လ တစ်ခြမ်းရဲ့ လွမ်းအလင်္ကာ ’ အော်ပရာကို ကိုသိန်းဇော်က စင်တင်တယ် ။ အဲသည် အော်ပရာက မမျှော်လင့်ဘဲနဲ့ ပေါက်ထွက်သွားတယ်ဗျာ ။ အဲဒါ ၁၉၈၆ လောက်ဖြစ်မယ် ။ အဲသည်က စလို့ ဇာတ်ထဲ ပါတော့တာပဲ ။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ အလုပ်က အိပ်ရေး သိပ်ပျက်တာ ။ တစ်ရက် မှာ ၂၅ နာရီ ရှာရတဲ့အလုပ် ။ မင်းသားက ညမှာ ပက်လက်လန်အောင် က ၊ ပြီးရင် အိပ် ။ ဆိုင်းဆရာက လက်ကြီးပေါက်အောင် တီး ၊ ပြီးရင် နား ။ မင်းသမီးကလည်း အချိန်တန် က ၊ ပြီးရင် နား ။ ကျွန်တော်တို့ ပညာက မနားရဘူးဗျ ။ စာဖတ်ရတယ် ၊ ပြီးရင် တွေး .. တွေး ၊ မအိပ်ရဘူး ။ ကြာတော့ ကြောက်ကြောက်လာတယ် ။ တစ်ခါတလေ အလုပ်တွေ မပြီးမှာ စိုးလို့ အိပ်ချင်လျက်နဲ့ စာတွေရေး ၊ စာလုံးတွေက တွန့်ပိန်ပြီး ပုရွက်ဆိတ် လမ်းကြောင်းလို ကောက်ကောက်တွေ ဖြစ်ကုန်ရော ။

ပခုက္ကူမှာ တွံတေးသိန်းတန်နဲ့ ဇာတ်တိုက်နေတုန်း အဖေ ဆုံးတယ် ။ ပြဇာတ် နာမည်က ‘ အချစ်ပင်လယ်ပြင်မှာ လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ’ တဲ့ ။ အဖေ ဆုံးတယ် အကြောင်းကြားလိုက်တော့ ကျွန်တော် ဘယ်နေရမှန်း မသိဘူး ။ ဘဝမှာ နေစရာ မရှိတဲ့ ညပါပဲ ။ နောက်မနက်မှာ တန်းပြန်တာပဲ ။ မှတ်မှတ်ရရ ကိုသိန်းတန်က ငွေ ၁ဝဝဝ ပေးလိုက်တယ် ။

အဖေဆုံးသွားတော့ သေတ္တာရောင်းတဲ့ အလုပ်ကို အမေနဲ့တွဲပြီး ၁၂ ပွဲ လည် ရောင်းတယ် ။ တစ်ဖက်မှာ ပြဇာတ်လေးတွေ ရေး ၊ ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ဇာတ်တိုက်ပေး အဲသည်လို နေတာ ။ အမေက ချော်လဲပြီး အိပ်ရာက မထနိုင်အောင် ဖြစ်သွားရော ။ အိပ်ရာထဲ ပက်လက်နေရတယ် ။ ကိုးနှစ်လောက် ပြဇာတ်တွေ ရေးပြီး အမေ့ကို လုပ်ကျွေးတယ် ။ ကိုးနှစ်လောက်နေတော့ အမေ ဆုံးသွားတယ် ။ အမေ ဆုံးတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော် ဘေးမှာရှိတယ် ။ ကျွန်တော့်မှာ နေစရာ မရှိဘူး ၊ နေစရာ မရှိတဲ့ သောက ပေါ့ ။

ကျွန်တော်က ဇာတ်တကာလှည့်ပြီး အလုပ်လုပ်ပေးတယ် ။ အလုပ်ပြီးလို့ ပြန်လာတဲ့အခါ တစ်သိန်းရရ ၊ ငါးကျပ်ရရ လင်ပန်းထဲ ရသမျှငွေ အကုန်ထည့်ပြီး အမေ့ကို ကန်တော့တာ ။ အမေက ပြန်ပေးတာကိုပဲ ကျွန်တော် သုံးတာ ။ အမေဆုံးပြီးတဲ့ နောက် မန္တလေးမှာ ဦးဆန်နီတို့ဇာတ် အလုပ်လုပ်ပြီး စလင်းပြန်တယ် ။ ရလာတဲ့ ပိုက်ဆံတွေ ကန်တော့စရာ အမေ မရှိတော့ဘူး ။ ကျွန်တော် လင်ပန်းကြီးထဲ ငွေတွေ ထည့် အမေ့ကိုယ်စား ဘုရားတင် ကန်တော့ပြီး အမေ့ကို အမျှဝေတယ် ။ အမေ မရှိတော့တဲ့ အိမ်ကလေးမှာ ကျွန်တော်တစ်ယောက်တည်းရယ် ။

ကျွန်တော် အရေးချင်ဆုံးက ကဗျာ ဗျ ။ ပြဇာတ်က ထမင်းစားဖို့ ရေးနေရတာ ။ အနုပညာသည် ဘဝက ကြမ်းတယ် ၊ သိပ်ကြမ်းတယ် ၊ ကြောက်လောက်အောင်ကို ကြမ်းတာ ။ လူဖြစ်ရှုံးလှချည့်လားကွာလို့ တစ်ခါတလေ တွေးမိတယ် ။ ခေါင်းက ခံနိုင်ပါ့မလားဗျာ ။ မချိမဆံ့ တွေးပြီး ဖန်တီးရတာ ။

ကျွန်တော်နဲ့ မန္တလေးသဘင်လောကနဲ့ ဆက်မိတာက ဆရာ ပျော်ဘွယ်စိုးမြင့် အောင်ရဲ့ ကျေးဇူး ။ သူ့ ရုပ်ရှင်အောင်လံမဂ္ဂဇင်း မှာ ကျွန်တော်က ကဗျာရေးတယ် ။ မန္တလေးမှာ ကိုဆန်နီရှိတယ် ။ ပြဇာတ် ရေးစမ်းပါကွာတဲ့ ။ ကျွန်တော်က မရေးဘူး ။ သူက အထပ်ထပ် တိုက်တွန်းတာနဲ့ အော်ပရာနှစ်ပုဒ် ရေးလိုက်တယ် ၊ လှမ်းပို့လိုက်တယ် ။ သူက ပိုက်ဆံ လွှဲပေးတယ် ။ မန္တလေး လာခဲ့ပါ ခေါ်တယ် ။ အဲဒါ ၁၉၈၁ - ၈၂ ။ အဲဒါကစပြီး မန္တလေးမှာ ပြဇာတ်တွေ ရေးဖြစ်တာပဲ ။ ခုတော့ ဇာတ်တွေ အများကြီး အတွက် ရေးပေးနေရတယ် ။

ကျွန်တော်က နေတာထိုင်တာ ဟိတ်ဟန် မထုတ်တတ်ဘူး ။ ကျွန်တော့်ကို အရက်သမားလို့ အချို့က ထင်တာ ။ ပေစုတ်စုတ် နေတာကိုး ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် အရက် မသောက် ၊ ဆေးလိပ်လည်း မသောက် ၊ ကွမ်းလည်း မစားဘူး ။ မိန်းကလေးလည်း မရှုပ်ဘူး ။ ( ရယ်လျက် ) ။

တစ်ခါတုန်းက ရေနံချောင်းမှာ ကျွန်တော့် ကဗျာစာအုပ်လေးတွေ ပွဲခင်းမှာ တင်ရောင်းတယ် ။ ရေနံချောင်းတက္ကသိုလ်ကျောင်းသူလေးတွေ ဝယ်ဖတ်ပြီး ကြိုက်ကြတယ် ဆိုကိုး ။ ကောင်မလေးတစ်ယောက်ရဲ့ အဖေက ကျွန်တော့်ကို သိတယ် ။ သမီးတို့ ဝယ်ဖတ်တဲ့ ကဗျာဆရာက သူပဲလို့ ကျွန်တော့်ကို ပြတော့ သမီး လူမြင်ရင် ဝယ်မိမှာ မဟုတ်ဘူးတဲ့ ( ရယ်လျက် ) ။

ကျွန်တော့်ကို ဖိုသီဖတ်သီ မောင်ဌေးကြည်လို့ ခင်မင်သူတွေက ခေါ်ကြတယ် ။

အနုပညာကတော့ ကိုယ့်ဘက်က အားကောင်းကောင်းနဲ့ ဖန်တီးနိုင်အောင် ကြိုးစားထားရတာပေါ့ ။ တစ်နှစ် တစ်နှစ်ကို ရေးရတဲ့ ပြဇာတ်တွေက မနည်းဘူး ။

⎕ ကျော်ရင်မြင့်
📖ဘဝဇာတ်ခုံ ၁၀၁

Sunday, June 28, 2026

ဆရာတော် ဦးရာဇ


❝ ဆရာတော် ဦးရာဇ ❞

[ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်ကြီး သုံးတိုက်ရဲ့ အဓိပတိ မဟာနာယက ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ရာဇဓမ္မာဘိဝံသ ( ယခု သက်တော် ၇၈ နှစ် ) ကို ကြည်ညိုလေးစားသူ များတယ် ။ ဆရာတော်က စာသင်သံဃာတော် အပါး ၅,ဝဝဝ လောက်ကို စီမံအုပ်ချုပ်နေတယ် ။ သံဃာအများကို နှစ်ပေါင်းများစွာ နိုင်နိုင်နင်းနင်း စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ အလေ့အထကြောင့် ဆရာတော်က မှန်တယ် ၊ ပြတ်တယ် ။

ဆရာတော်ရဲ့ ဘဝ အတွေ့ အကြုံကို ရေးသားနိုင်ဖို့ ကြိုတင် ခွင့်တောင်းတော့ စနေနေ့ညနေ ၃းဝဝ နာရီ လာဖို့ အချိန်ပေးပါတယ် ။ ၂း၃ဝ နာရီ ကတည်းက ကျွန်တော်နဲ့ ဓာတ်ပုံ ကိုဇော်ဇော် ( ဘိုအဖွဲ့ ) က ဆရာတော်ဆီ သွားဖို့ အဆင်သင့် ။ မစိုးရိမ် တိုက်သစ် နာရီစင်ကြီးက ၃းဝဝ နာရီ သံစုံထိုးတော့ ကျွန်တော်တို့ နှစ်ယောက် ကျောင်းပေါက်ဝမှာ ရောက်နေကြပြီ ။

ဆရာတော် ဦးရာဇနဲ့ တွေ့ဖို့ကိစ္စမှာ ကျွန်တော်တို့ အချိန် မတိမ်းဝံ့ဘူး ။ ကျွန်တော်တို့က နောက်ကျလို့ ဆရာတော်က မတွေ့ နိုင်တော့ဘူး ပြောမှာကို ကြောက်တာ အမှန်ပဲ ။ အချိန်နဲ့အမျှ အလုပ် လုပ်နေတဲ့ ဆရာတော်ကြီးက ခွင့်ပြုထားတဲ့ အချိန် အတွင်းမှာ ရနိုင်သလောက် အချိန်ယူပြီး ဆရာတော်ကြီး မိန့်ကြားသမျှ ရယူချင်တာလည်း ပါဝင်တယ် ။

ဆရာတော်ကြီးနဲ့ တွေ့ ရချိန်မှာ ဆရာတော်ဟာ အလွန်ပဲ အနေရိုးတာ သတိထားမိတယ် ။ နှစ်လက်မခန့်သာ ထုရှိတဲ့ မွေ့ ရာလေးတစ်ခုကို သမံတလင်း ပေါ်မှာ ခင်းပြီး သီတင်းသုံး နေတယ် ။ ဆရာတော်ရဲ့ ပတ်လည်မှာတော့ စာအုပ်တွေ ဝန်းရံလို့ ။

ဆရာတော် စာသင်သား ဘဝတုန်းက သိပ်ကို ဆင်းရဲ ချို့တဲ့ခဲ့ဖူးတာကို ကျွန်တော်က ကြားဖူးတော့ အဲဒီအကြောင်းကို အရင် စကားစမိတယ် ။

ဆရာတော် မိန့်ကြားခဲ့တာတွေက ခုလိုပါ ]

••••• ••••• •••••

စာသင်သား ဘဝဟာ အဆင်းရဲဆုံးပဲ ။

သကျသီဟ စာမေးပွဲဖြေဖို့ လုပ်တုန်းက စာလုပ်ဖို့ အချိန်ကလည်း များများ လိုတယ်လေ ။ သူများလို ဆွမ်း လျှောက်ခံနေရင် အနည်းဆုံး တစ်နာရီ တစ်နာရီခွဲ ကြာမယ် ။ နာရီ ပိုရအောင် ပဲပြုတ် ဝယ်စားတယ် ။

ကျောင်းတိုက်ထဲ မနက်တိုင်း လာရောင်းတဲ့ ပဲပြုတ်သည် ရှိတယ် ။ ပဲပြုတ် တစ်ရက် နှစ်ပြားဖိုး ဝယ်တာ ၊ ပဲပြုတ်သည်က တစ်ပဲဖိုးအောက် မရောင်းဘူးတဲ့ ။ သူ့ကို ချော့ရတာပေါ့ ။ ပဲပြုတ် နှစ်ပြားဖိုး ဝယ်ပြီး ဆီလေး ဆမ်း ဆားလေး ဖြူး စားခဲ့ရတာ အကြိမ် အများကြီး ။

တို့ငယ်ငယ်တုန်းက ခေါင်းအုံး မရှိဘူး ။ စာအုပ်တွေကို ခေါင်းအုံး အိပ်ရတာ ။ စာအုပ်တွေ ကြားထဲ ကြမ်းပိုးတွေ ပြည့်လို့ ။ ခြင်ထောင်လည်း မရှိဘူး ။ အဲဒီတုန်းက ခြင်ထောင် တစ်လုံး အလွန်ဆုံး ပေးရရင် တစ်ဆယ် ၊ ဆယ့်တစ်ကျပ် ၊ ဆယ့်နှစ်ကျပ် ( ကျပ် ၁ဝ ၊ ၁၁ ကျပ် ၊ ၁၂ ကျပ် ) လောက် နေမှာပေါ့ ။ အဲဒီ တစ်ဆယ် ၊ ဆယ့်တစ်ကျပ် ၊ ဆယ့်နှစ်ကျပ် မတတ်နိုင်လို့ ခြင်ထောင် မပါဘဲ အိပ်ရတာ ။

မန္တလေးမှာ ခြင်ထောင် မပါဘဲ အိပ်နိုင်တဲ့သူ အတော် ရှားတာ ။ ငါကတော့ အိပ်ခါနီး ရေချိုး ၊ ခေါင်းမြီးခြုံ အိပ်လိုက်တာပဲ ။ အိပ်ပျော်သွားလို့ ရှိရင် ခြင်ကိုက်တာ ဘာတတ်နိုင်တာ မှတ်လို့ ။

ဧကသီ ( သံဃာတော်များ အပေါ်ရုံ သင်္ကန်း ) ဆိုပါတော့ ၊ ဧကသီ အစစ် ဝယ်ရင် သဘောမယ် ၁၅ ကျပ်လောက် ကျတယ် ။ သင်းပိုင် ( ခါးဝတ် ) နှစ်ထည်စပ်ပြီး ချုပ်ရင် ၁၂ ကျပ် ကျတယ် ။ သုံးကျပ် သက်သာတယ်ပေါ့ ။ သုံးကျပ် သက်သာဖို့ အတွက် သင်းပိုင်နှစ်ထည် စပ်ပြီး ဧကသီ ကိုင်တယ်ပေါ့ကွာ ။ ဧကသီ အစစ်လိုတော့ ဘယ် ကောင်းမှာလဲ ။ မပါသင့်တဲ့ ချုပ်ရိုးကြီး ပါနေမှာပေါ့ ။ ဒါပေမဲ့ မတတ်နိုင်ဘူး ။ သုံးကျပ် သက်သာဖို့ အတွက် အဲဒီလိုကို လုပ်ရတာ ။

စာအုပ်ကလည်း မဝယ်နိုင်ဘူး ။ ဗလာစာအုပ် တစ်အုပ် တစ်မတ်ပဲ ပေးရတာ ။ အဲဒါ အရွက် ၅၀ လောက်ပါတယ် ။ အဲဒီ တစ်မတ်ကို ချင့်ချိန် သုံးရတယ် ။ စာအုပ်ကို ခဲတံနဲ့ ရေး ၊ ပြန်ဖျက် ပြန်ရေး လုပ်ရတာ ။ နှစ်ခါသုံးခါတော့ ရတယ် ။ အကြိမ်ကြိမ်တော့ မရဘူး ။ ကြာတော့ စာအုပ်က မခံနိုင်ဘူး ။

အဲဒီလို ဆင်းဆင်းရဲရဲ လုပ်ရတာ ။ ဆင်းဆင်းရဲရဲ လုပ်ရပေမဲ့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် အားငယ်တာတို့ ဘာတို့ မရှိပါဘူး ။ ကိုယ့်ရည်မှန်းချက်နဲ့ ကိုယ်ပေါ့ ။ ဒီစာမေးပွဲ အောင်ရမယ် ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်လေးနဲ့ လုပ်တာပဲ ။ တို့ မစိုးရိမ် ဆိုတာ သကျသီဟ အောင်မှ လူရာဝင်တာ ။ ဘုန်းကြီးရာဝင်တာ ။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ဆိုရင် သကျသီဟ အောင်မှ နာယကဘုန်းကြီး ခန့်တာ ။ သကျသီဟက ဖြေချင်တိုင်း ဖြေလို့ မရဘူး ။ အသက် ကန့်သတ်ချက် ရှိတယ် ။

အချို့က ငါ့ကို စေတီယင်္ဂဏ အောင်တယ်လို့ ထင်တာ ။ ရန်ကုန် ရထားခက တစ်ခေါက်မှ ၁၇ ကျပ်ခွဲ ၊ အသွားအပြန် ၃၅ ကျပ်ပေါ့ ။ အဲဒီ ၃၅ ကျပ် မတတ်နိုင်လို့ စေတီယင်္ဂဏ စာမေးပွဲ ငါ မဖြေခဲ့ရဘူး ။ သွားရင်တော့ အောင်မှာ သေချာတယ် ။ တို့ခေတ်တုန်းက ရန်ကုန်သွား ဖြေကြတယ် ။

ငါကတော့ အစိုးရ ဓမ္မာစရိယနဲ့ သကျသီဟ စာချတန်း အောင်တယ်ပေါ့ကွာ ။ ရဟန်းဒကာ ရဟန်းအစ်မကို ပြောရင်တော့ စာမေးပွဲ ဖြေဖို့ ရထားခ လှူမှာပါ ။ ကိုယ်က မတောင်းဘူး ။ ဖြစ်သလိုပဲ နေတာ ။ မာန်လေးတွေ ဖြစ်မှာပေါ့ ။ ကောင်းသောမာန် လို့တော့ ဆိုရမှာပေါ့ ။ မတောင်းတော့ ရထားခတွေ ဘာတွေ မရဘူး ။ မရတော့ မဖြေရဘူးပေါ့ကွာ ။

ရဟန်းဒကာက မုံရွာ သန်းစတိုး ဦးစော ၊ ဒေါ်မြိုင် ။ တို့ အင်တိုင်းရွာ ဇာတိတွေ ။

တို့ကို မွေးတာက ၁၂၉၅ ခု ဝါဆိုလဆုတ် ၁၃ ရက် ( ၁၉၃၃ ခု ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက် ) ။ မုံရွာနယ် အင်တိုင်းရွာ ။ ကျောက္ကာ နဲ့ သာစည်ကြားက ရွာ ။ ခမည်းတော်က ဦးဘဝင်း ၊ မယ်တော်က ဒေါ်နှင်းဦး ။

ခမည်းတော်က ရွာထုံးစံအတိုင်းပေါ့ကွာ ပန်းတဉ်း ။ ဇွန်းခတ်တာ ။ ကြေးဇွန်းတို့ ကြေးဖလားတို့ လုပ်တာ ။ တို့ဒကာကြီးက သူများလို ဇွန်းကြီးကြီး မခတ်နိုင်ဘူး ။ ဇွန်းသေးသေး ၊ ဆီချက်ကော် ခေါ်တာပေါ့ ။ tea spoon ( လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ) ပေါ့ ။ အဲဒါလေးတွေ ခတ်တယ် ။ အဲဒါ ခတ်တာ တစ်နေကုန် ခတ်မှ တစ်မတ်လောက် ရတာ ။ အဲဒီ တစ်မတ်နဲ့ တို့မိသားစု ငါးဦး ခြောက်ဦး ကျွေးခဲ့တာဗျ ။

ငါက အလတ်လို့ ခေါ်ရမှာပေါ့ ။ တတိယမြောက်ပဲ ။ အောက်မှာ နှစ်ယောက် ၊ အထက်မှာ နှစ်ယောက်ပေါ့ ။ ခမည်းတော်က ၇၃ နှစ်မှာ ဆုံးတယ် ။ မယ်တော်က ၉၃ နှစ်မှာ ဆုံးတယ် ။ ငါ လူလားမြောက်တဲ့ အချိန်မှာ သူတို့ အသက်ကြီးတာမို့ ငါ ပြန်စောင့်ရှောက်ခွင့် ရတယ် ။ ငါ့အထက်က နှစ်ယောက်လည်း ကွယ်လွန်သွားကြပြီ ။ ငါနဲ့ အောက် နှစ်ယောက်နဲ့ပဲ ကျန်တော့တယ် ။

ရှစ်နှစ်သား အရွယ် ကတည်းက သင်္ကန်း ဝတ်ခဲ့တော့ ရိုးရာအလုပ် ဖြစ်တဲ့ ဇွန်းပွတ်တို့ ၊ ဇွန်းခတ်တို့ မတတ်ခဲ့ပါဘူး ။ မိဘကို မကူညီခဲ့ရဘူး ။ မိဘက အစဉ်အလာအတိုင်း ရှင်ပြုရာက ကိုရင် ဝတ်ဖြစ်သွားတာ ။ သာသနာ အတွက် ရည်ရွယ်ချက်လည်း ဘာမှ မရှိဘူး ။ အမှန်အတိုင်း ပြောတာ ။ အဲဒီအတိုင်း ရေး ။

မြဲသွားတော့လည်း ကိုရင်ရဲ့စာတွေ သင်ရတာပေါ့ ။ ပရိတ်ကြီးတို့ ၊ လောကနီတိ တို့ ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဂဏန်းသင်္ချာတို့ စသည်ပေါ့ကွာ အဲဒါတွေ သင်ရတာပေါ့ ။

အင်တိုင်းကျောင်းဆရာတော် ဦးရဝိန္ဒ က ငယ်ဆရာ ။ ငယ်ငယ်က ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ သင်ရတဲ့ ဂဏန်းသင်္ချာ ဘယ်လောက် အကျိုးကျေးဇူး ရှိသလဲ ဆိုရင် မစိုးရိမ် တိုက်သစ် ထဲမှာ တိုက်ကျောင်းတွေ ဆောက်တယ် ။ ကုန်မယ့် သစ်ကို ကိုယ့်ဟာကိုယ် တွက်တာ ။ ကြေးခွေက ဘယ်လောက် ကုန်မယ် ၊ ကြမ်းခင်းက ဘယ်လောက် ကုန်မယ် ။ အသေးစိတ် သေသေချာချာ တွက်တာ ။ လက်သမားတွက်ခိုင်းရင် တစ်တန် ၊ တစ်တန်ခွဲ ပိုတယ် ။ အဲဒါတွေ တတ်ခဲ့တော့ အသုံး တည့်တယ်ပေါ့ ။

ရွာမှာ ကိုရင်ဝတ် ပြီးတော့ စာသင်ဖို့ မုံရွာကို ပြောင်းခဲ့တယ် ။ မုံရွာ လေသာတိုက် ၊ ဇောတိကာရာမ ကျောင်းတိုက်ပေါ့ ။ ရောက်ရောက်ချင်း အငယ်တန်းစာမေးပွဲ ဝင်တာ ။ အမှန်က အငယ်တန်း အောက်မှာ မူလတန်း ရှိတယ် ။ မူလတန်းမဝင်ဘဲ အငယ်တန်းကို ကျော်ဖြေတယ် ။

တိုက်ကြပ်ဘုန်းကြီးက ဟာ မင်းတို့က တောက ရောက်လာခါစ ရှိသေးတယ် မူလတန်း ဝင်ရမှာပေါ့ ၊ အငယ်တန်း ဖြစ်ပါ့မလား မေးတယ် ။ တို့က လူငယ်ကိုး ၊ ကြွားလည်း ကြွားချင်တာ ပါမှာပေါ့ ။ အငယ်တန်းမှာ ဘာတွေ ပါသလဲ လျှောက်တော့ သဒ္ဒါတို့ သင်္ဂြိုဟ်တို့တဲ့ ။ သဒ္ဒါသင်္ဂြိုဟ် တပည့်တော်ကို မေးချင်တာ မေးလို့ ပြန်လျှောက်တယ် ။

အဲဒီတော့ သူက မေးတယ် ။ တို့က ဖြေတာ သဘောကျပြီး ရတယ်ကွာ ဆိုပြီး ဝင်ဖြေခွင့်ပြုတာ ။ ကျောင်းတွင်း စာမေးပွဲ လုပ်တော့ ငါက ၅၃ မှတ် နဲ့ တတိယ ရတယ် ။ အမှတ် ၆ဝ ပေးတာ ၊ ခုနစ်မှတ်ပဲ လျော့တယ် ။ အဲသည်က စပြီး ဆရာတော်က တောသားတွေ ဆိုပြီး အထင် မသေးတော့ဘဲ ဖြေခွင့်ပေးတယ် ။

မုံရွာဇောတိကာရာမ မှာ နှစ်နှစ်ခွဲ သုံးနှစ် ကြာခဲ့တယ် ။ ၁၉ နှစ်သားမှာ အကြီးတန်း ဝင်ဖို့ မန္တလေး ပြောင်းတာ ။ မစိုးရိမ် အလယ်တိုက်ကြီးနေတဲ့ ဘုန်းကြီးတစ်ပါးက ဂျပန်ခေတ်မှာ တို့ရွာက တောကျောင်း လာနေဖူးတယ် ။ အဲဒီ အဆက်အစပ်နဲ့ ။

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၃ ခုနှစ်မှာ အငယ်တန်း ၊ ၁၄ ခုက အလတ်တန်း ၊ ၁၅ ခု အကြီးတန်း အောင်တယ် ။ ဒါပေမဲ့ ပထမကြီးမှာ ငါက စာမေးပွဲ တစ်ခါ ကျတယ် ။ စာမေးပွဲက နယုန်လမှာ တစ်ကြိမ် ၊ တပေါင်းလမှာ တစ်ကြိမ် နှစ်ကြိမ် ကျင်းပလို့ တပေါင်းလ စာမေးပွဲမှာ ငါ အောင်တယ် ။ ၁၇ ခုနှစ်မှာ သကျသီဟ စလုပ်တယ် ။

မစိုးရိမ်တိုက်ဟောင်း ၊ တိုက်သစ်က လေးလ တစ်ကြိမ် စာမေးပွဲ လုပ်တယ် ။ အောင်ရင် တစ်လ တစ်ဆယ် ( ကျပ် ၁၀ ) ထောက်ပံ့တယ် ။ လေးလ ဆိုတော့ လေးဆယ် ( ကျပ် ၄ဝ ) ရတာပေါ့ ။ အဲဒီ စာမေးပွဲကို ငါက အပတ်တိုင်း အောင်တာ ။ အဲဒီတုန်းက ငွေ တစ်ဆယ်က သုံးလောက်တယ်ကွ ။ နှစ်ဆယ် ( ကျပ် ၂၀ ) လောက်ဆို သင်္ကန်းတစ်စုံ ရတယ် ။ အကောင်းဆုံး အေဝမ်းသင်္ကန်း ရတာ ။

သကျသီဟ စာမေးပွဲက စာသင်တန်း သုံးနှစ် ၊ စာချတန်း ငါးနှစ် ဝင်ရတယ် ။ သကျသီဟ မအောင်ရင် ဒီထဲ ( မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်ထဲ ) နေလို့ မရဘူး ။ ထွက်သွားရင် ဒီလိုတော့ ဖြစ်မှာမဟုတ်ဘူး ။ သမိုင်းတော့ တစ်မျိုး ဖြစ်မှာပေါ့ ။

သကျသီဟ စာမေးပွဲက တော်တော် ခက်တယ် ။

“ မေးတော့ အခက်ကြီး ၊ ပေးတော့ တံမြက်စည်း ၊ ကျွေးတော့ သရက်သီး ” လို့ အပြောင်အပြက် စာချိုးကြတယ် ။

အောင်တဲ့အခါ လှူတဲ့ ပဒေသာပင်က တံမြက်စည်း များတယ်ပေါ့ ။ သရော်တာပါ ။ တကယ်တော့ တန်ဖိုးရှိပါတယ် ။ တို့ သကျသီဟစာမေးပွဲ အောင်တုန်းက ငွေချည်းပဲ တစ်ထောင့်ငါးရာ ( ကျပ် ၁၅ဝဝ ) ရတယ် ။ ရွှေ ဝယ်ထားရင် ၁ဝ သား ရတယ် ။ ငွေက တန်ဖိုး ရှိသေးတယ် ။

ရတဲ့ ၁၅ဝဝ နဲ့ သံဃာ ၅ဝဝ လောက်ရှိတဲ့ တိုက်ကို ဆွမ်းကျွေးတယ် ။ ရွာလည်း ပြန်ပြီး ဆွမ်းကျွေးတယ် ။

ငါက စာပြောကောင်းပုံ ရတယ် ။ မစိုးရိမ် အလယ်တိုက်ကြီးပေါ် တက်တက် စာချရတယ် ။ ငါ့ဆီ စာလာလိုက်ကြတာ များတယ် ။ ငါရယ် ဦးကောဝိဒရယ် နာမည် ရတယ် ။ တိပိဋက ယောဆရာတော်က ငါ့ဆီမှာ စာလိုက်ဖူးတယ် ။ သူက ငါ့မွေးနေ့ မှတ်ထားပြီး ၇၅ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့မှာ ၇၅ သိန်း လှူမယ်တဲ့ ။

ငါက မွေးနေ့ မလုပ်ဘူး ၊ သေနေ့ လုပ်တာ ။ မွေးနေ့ ဆိုရင် ရွာသွားပြီး သရဏဂုံ တင်တယ် ။ သံဝေဂပေါ့ကွာ ။ အဲဒီလို ပြောတော့ ယောဆရာတော်က ဆရာတော် သဘောပါ ဘုရား ၊ သိန်း ၁၀၀ လှူပါ့မယ်တဲ့ ။

သူ လှူတဲ့ငွေကို ရွာမှာ ဆွမ်းကျွေးပြီး ပိုတာကို ရွာမှာ ပညာရေး ရန်ပုံငွေ လုပ်လိုက်တယ် ။ ရွာမှာ မူလွန်ကျောင်းရှိတယ် ။ ဆရာက မရသေးတော့ ဆရာ့အတွက် လခ ပေးဖို့ ငါက ရန်ပုံငွေ ထူထောင်ပေးထားတယ် ။

က မစိုးရိမ်တိုက်ကြီးမှာ စာချတာ ခြောက်နှစ် ကြာတယ် ။ နောက် ဆရာတော်ကြီး ဒီတိုက် ( မစိုးရိမ်တိုက်သစ် ) ပြောင်းပြီး စာချခိုင်းတယ် ။ စာသင်တိုက်ပုံစံ ဖြစ်အောင် ပြောင်းတာ ။ ငါပြောင်းတဲ့ နှစ်က တစ်တိုက်လုံးပေါင်းမှ ၆၃ ပါးပဲ ရှိတာ ။ ခု ၂ဝဝဝ ကျော် ၊ ၃ဝဝဝ ။ အလုပ်လုပ်လို့ အဆ အများကြီး တိုးလာတာ ။

ကျောင်းဆောက်ချင်တဲ့သူက လာလျှောက်တယ် ၊ မဆောက်ပါနဲ့ဦး ၊ သံဃာ များလွန်းတယ် ။ အုပ်ချုပ်ရတာ ခက်တယ် ။ ကံအားလျော်စွာပဲ ပြည်ကြီးတံခွန်မှာ မြေရတော့ မစိုးရိမ်တိုက်သစ် ဆောက်တယ် ။ အဲဒီမှာ ၁ဝ ကျောင်းလောက်ရှိတယ် ။ ရေက အဆင်မပြေဘူး ။ အဆင့်မမီဘူး ။ အဆင့်မမီတဲ့ ရေကိုပဲ လျှပ်စစ်မီး မလာတော့ လုံလောက်အောင် မတင်နိုင်ဘူး ။

ဒါကြောင့် ဦးပေစိ ဘုရား အနောက်ဘက်မှာ မစိုးရိမ်တိုက်သစ် တစ်တိုက် ထပ်တည်ထောင်တယ် ။ ရန်ဖြစ်လို့ ကျောင်းတိုက်တွေ ကွဲတာ မဟုတ်ဘူး ။ လိုအပ်လို့ ခွဲတာ ။

မြန်မာနိုင်ငံလောက် အလားအလာ ကောင်းတဲ့ နိုင်ငံ မရှိသလောက် ရှားတယ် ။ ငါကတော့ အသက်ကြီးပါပြီ ။ မင်းတို့ တိုင်းပြည်အတွက် လုပ်ကြ ။ နိုင်ငံရေး လုပ်ကြ ။ နိုင်ငံရေး ဆိုတာ ရာထူးရဖို့ လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး ။ ကိုယ့်တာဝန် ကိုယ် ကျေပွန်အောင် လုပ်တာ နိုင်ငံရေး ။

⎕ ကျော်ရင်မြင့်
📖ဘဝဇာတ်ခုံ ၁၀၁

Tuesday, June 23, 2026

အက်စ်ကေ ဦးကျော်ဌေး


❝ အက်စ်ကေ ဦးကျော်ဌေး ❞

အက်စ်ကေ ဦးကျော်ဌေး ကို ဗြဟ္မစိုရ် လူမှုကူညီရေးအသင်းရဲ့ နာယက လူကြီး အဖြစ် ကျွန်တော် စတင် တွေ့ဆုံဖူးတာပါ ။

၁၉၉၈ ခုနှစ်မှာ လူမှုကူညီရေးအသင်း စတင် ဖွဲ့စည်းကြတော့ ဦးလေး ဦးကျော်ဌေးက မန္တလေးမြို့ရဲ့ မြို့မိမြို့ဖ လူကြီး တစ်ယောက် အနေနဲ့ ပါဝင်လာတာ ဖြစ်တယ် ။ သူ့ ထူးခြားချက်ကတော့ အသံသြဇာနဲ့ ပြည့်စုံတယ် ။ စကားပြောရင် မာတယ် ၊ ထန်တယ် ၊ ပြတ်သားတယ် ။ မှန်တဲ့ ဘက်မှာ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရပ်တည်တယ် ။

ဗြဟ္မစိုရ် လူမှုကူညီရေးအသင်းကို စတင် ဖွဲ့စည်းကြစဉ်မှာ အသင်း အမှုဆောင်တွေ လုပ်ငန်းလမ်းကြောင်း တိမ်းစောင်းမှု မဖြစ်အောင် ထိန်းကျောင်းဖို့ အတွက် အမေ လူထုဒေါ်အမာ က ဦးဆောင်နာယက အဖြစ် ပါဝင်ပြီး ဂုဏ်သိက္ခာရှိတဲ့ မြို့မိမြို့ဖ လူကြီးတွေက နာယကအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ယူပေးခဲ့ကြတယ် ။

“ သေသူတွေ အတွက် အလှူရှင်တွေက ရည်ရွယ် ပေးလှူထားတဲ့ ငွေတွေကို ရှင်သူတွေက မစားမိဖို့ ” ဆိုတဲ့ အဆုံးအမ အပါအဝင် နာယကကြီးတွေရဲ့ အဆုံးအမ အတိုင်း အမှုဆောင်တွေက နာခံခဲ့လို့ ဂုဏ်သတင်း ကောင်းခဲ့ပါတယ် ။

ယခုအချိန်မှာတော့ အမေ လူထုဒေါ်အမာ လည်း ကွယ်လွန်သွားပြီ ။ မြို့မိမြို့ဖလူကြီးများ အားလုံးလည်း ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိတော့ဘူး ။ စာရေးသူ ကိုယ်တိုင်လည်း ဆက်လက် ပါဝင်ခြင်း မပြုတော့ပါဘူး ။

နှစ်ဦးစလုံး အသင်းအဖွဲ့ တစ်ခုမှာ အတူ ပါဝင်မှု မပြုကြတော့တဲ့ အချိန်ရောက်မှ ဦးလေး ဦးကျော်ဌေးရဲ့ ဘဝလမ်းကြောင်းကို ကျွန်တော် ရေးသားဖို့ စီစဉ်တယ် ။ မန္တလေးမြို့ ၈၄ လမ်းမှာ ရှိတဲ့ သူ့ရဲ့ နေအိမ်ကို သွားရောက်ပြီး အေးအေးလူလူ စကားစမြည် ပြောခဲ့ကြတယ် ။

“ ၁၂၉၁ ခု ၊ နယုန်လပြည့်ကျော် ၄ ရက် ၊ တနင်္ဂနွေနေ့မှာ မွေးတယ် ”

ဦးလေး ဦးကျော်ဌေးက သူ့မွေးနေ့ကို ပြောတယ် ။ သူ့နာမည်က ကျော်နဲ့ စတာမို့ နေ့သင့်နံသင့် မဟုတ်ဘူး ။

အဲဒီကိစ္စ မေးတော့ သူတို့ ညီအစ်ကိုတစ်တွေ အားလုံးကို ကျော်တွေချည်း အမည် မှည့်တဲ့အကြောင်း သိရတယ် ။ ကျော်ရှိန် ၊ ကျော်အေး ၊ ကျော်မြင့် ၊ ကျော်ဆင့် ၊ ကျော်အေး ၊ ကျော်လင်း ၊ ကျော်ဝင်း ၊ ကျော်မင်း ၊ ကျော်သင်း ဆိုတဲ့ အမည်တွေ ရွတ်ပြတယ် ။ နှမ နှစ်ယောက်က ခင်လှိုင် ၊ ခင်ဆိုင် ။

“ ကျွန်တော့်ကို စဉ့်ကူးမြို့နယ် ကျွန်းတော်ရွာမှာ မွေးတယ် ။ ငါးနှစ် သားလောက်မှာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ရောက်သွားပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းသား အဖြစ် စာသင်တယ် ။ ရှစ်နှစ်သား လောက်မှာ ကိုရင်ဝတ်တယ် ၊ ဘုန်းကြီးက အင်မတန် တော်ပါတယ် ။ ဘုန်းကြီးက တောသာသနာပြုပေါ့ ၊ တောသားတွေကို ကြီးပွားအောင် လုပ်ပေးနိုင်တဲ့ ဘုန်းကြီးပေါ့ ”

ကျွန်တော့် စိတ်ထဲက အဲဒီ ဆရာတော်ကို လေးစားမိပါတယ် ။ ဦးလေး ဦးကျော်ဌေးက ဆရာတော် မန္တလေးကို သွားရောက်ပြီး စာပေပရိယတ္တိ ဆည်းပူးစဉ်က အင်္ဂလိပ်စာ ၊ ဟိန္ဒီစာပေတွေ ကိုလည်း သင်ယူလာခဲ့တဲ့ အကြောင်းကို ပြောပြတယ် ။ ဆရာတော်ရဲ့ ဘွဲ့အမည်ကို မေးတော့ ဦးဉာဏ လို့ ဖြေတယ် ။

ဘုန်းကြီးက ဘယ်လို ဆုံးမသလဲ ဆိုရင် “ မင်းတို့တွေ အမြင်ကျယ်အောင် မြို့ကို ပြောင်းကြ ၊ ကိုယ့်မိသားစု ကိုလည်း မြို့ခေါ်နိုင်အောင် ကြိုးစား ” အဲဒါ အဓိကထား မှာတယ် ၊ ကျွန်တော်တို့ကို သစ်တန် တွက်နည်းလို သင်္ချာတွေ ဦးစားပေး သင်တယ် ”

“ ဦးလေးဌေး ဘယ်အရွယ် လောက်မှာ မြို့ကို ရောက်သလဲ ”

“ အသက် ၁၄ နှစ်လောက်မှာ မန္တလေးမြို့ကို ရောက်ပါတယ် ။ ငါးဆူတိုက် ဆရာတော်ကြီး ဦးသောဘိတ ဆီမှာ အပ်ပေးပါတယ် ။ သင်္ဂြိုဟ် ၊ သဒ္ဒါတက်ပြီး ပရိယတ္တိ စာပေသင်ပါတယ် ”

ဦးလေး ဦးကျော်ဌေးက ပြောလက်စကားကို ခဏနားတယ် ။

“ ဘာဖြစ်လာသလဲ ဆိုတော့ စာကျက်လို့ မရဘူး ။ လေရောဂါ ဝင်လာတယ် ။ ပရိယတ္တိစာပေကို ကောင်းကောင်း မကျွမ်းတော့ ဘုန်းကြီးစာ မတတ်ဘဲ ရဟန်းဝတ်နေဖို့ မသင့်ဘူး ။ လူထွက်မယ် စိတ်ကူးတယ် ။ ဒါပေမဲ့ အဖေက လူထွက်ခွင့် မပြုဘူး ”

သူ့ဘဝကို စိတ်ဝင်စားမိတယ် ။

“ ရဟန်းခံပြီးမှ ထွက်ပါတဲ့ ၊ ၁၉ နှစ်သား ရဟန်းခံပြီးတော့ ထွက်တယ် ။ ဆရာတော်က မထွက်စေချင်ဘူး ။ ဒါပေမဲ့ မနေလို့ လူထွက်မယ် ဆိုရင် တောကို မပြန်နဲ့ ၊ မြို့မှာပဲ နေဖို့ အထပ်ထပ် မှာတယ် ။ တောမှာ နေလို့ မကြီးပွားနိုင်ဘူး ။ မင်းက ကံကောင်းလို့ ကောက်ရမယ့် ကံ ပါရင်တောင်မှ ကျပျောက်မယ့်သူ မရှိဘူး ”

ကျွန်တော်တို့ ပြိုင်တူ ရယ်မောမိကြတယ် ။

“ လခစား မလုပ်နဲ့ ၊ လက်မှုပညာ မသင်နဲ့ ၊ အရောင်းအဝယ်ပညာကို သင်ဖြစ်အောင် သင် ၊ ဒါကို ထပ်ကာထပ်ကာ ပြောတယ် ၊ ကျွန်တော် လူထွက်တယ် ဆိုပါတော့ ”

“ လူထွက်ပြီးတော့ ဘယ်မှာ နေသလဲ ”

“ အဘိုး ၊ အဘွားတွေက မန္တလေးမှာ ရှိမ္မကားပွဲရုံ ဆိုပြီး ဖွင့်ထားတယ် ။ အဲဒီမှာ အလုပ် ဝင်လုပ်တယ် ။ အရောင်းအဝယ် ပညာသင်တယ် ၊ ပြီးတော့ ဒေါ်အုန်းမေရဲ့ ပွဲရုံကို ပြောင်းတယ် ။ ကျက်သရေဆောင် ဆရာကြီးဦးသင် ဆီမှာ စာရင်းကိုင်ပညာ သင်တယ် ”

“ ဘာတွေ လုပ်ရတာလဲ ”

“ ပွဲရုံက ပဲမျိုးစုံ ၊ ကုန်မျိုးစုံ ရောင်းတော့ ကျွန်တော်က ကုန်စည်ဒိုင် ဆင်းရပါတယ် ။ အဲဒီအချိန်က ကုန်စည်ဒိုင်က ပန်းဆိုးတန်း နားမှာ ရှိတယ် ။ နောက်ကျ ပဲလှော်ချောင် ပြောင်းတယ် ”

“ နောက်ကျတော့ ... ”

“ ကုန်သည်လုပ်ပြီး ပဲဝယ်ဖို့ ကသာ ရောက်ပါတယ် ၊ ကသာမှာ နေရင်းနဲ့ ထိုင်တဲ့ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်က ထီလည်း ရောင်းတယ် ။ အမျိုးသမီး နှစ်ယောက်က ထီဆိုင်ကို ဝင်လာပြီး ထီထိုးတယ် ၊ သူတို့က ဘာပြောလဲ ဆိုတော့ အတိတ်က အပျိုကြီး နှစ်ယောက် လင်ငယ်ဝယ်ရန်တဲ့ ”

ဦးလေးဌေးက ပြောရင်း ရယ်တယ် ။

ကျွန်တော်ကလည်း အပျိုကြီးက လင်ဝယ်ရန် မဟုတ်ဘဲ လင်ငယ် ဝယ်ချင်ရတာလဲ တွေးပြီး ပြုံးမိတယ် ။

“ ကျွန်တော်နဲ့ ကျွန်တော့် သူငယ်ချင်း ဦးဘလွန်း ကလည်း လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ထဲ ထိုင်နေတာ ၊ သူတို့ နှစ်ယောက် သွားတဲ့ အခါကျတော့ လူပျိုကြီး နှစ်ယောက် မယားငယ် ဝယ်ရန် ဆိုပြီး ထီထိုးပါတယ် ၊ ထီထိုးတော့ ကံအားလျော်စွာ နှစ်ယောက် ငါးသောင်း ( ကျပ် ၅၀,၀၀၀ ) ဆုပေါက်တယ် ”

“ အဲဒီခေတ်က ငါးသောင်း ဆိုတာ အများကြီးပဲ ၊ အသက် ဘယ် အရွယ်လဲ ”

“ ၂၇ နှစ်လောက်ပါ ၊ နှစ်သောင်းခွဲ ( ကျပ် ၂၅,၀၀၀ ) စီ ခွဲယူပြီး အဲဒီ အရင်းလေးနဲ့ ပွဲကုန်း လမ်းမတန်းမှာ မြေဝယ်ပါတယ် ။ ပေ ၃၀ ပတ်လည်လောက်ကို ရှစ်ထောင် ( ကျပ် ၈၀၀၀ ) ပေးရတယ် ။ အောင်ချမ်းသာပွဲရုံ ဆိုပြီး ပွဲရုံ ဖွင့်တယ် ။ ရွာက မိသားစုတွေ အားလုံး မြို့ကို ပြောင်းဖို့ ခေါ်ယူပါတယ် ”

“ ဦးလေးဌေး အိမ်ထောင် မကျသေးဘူးနော် ”

“ မကျသေးဘူး ၊ အားလုံး မန္တလေး ခေါ်ယူတာ ၊ သူတို့ ယခုလည်း ရှိတယ် ၊ ကြီးပွားကြပါတယ် ၊ အဖေက မြို့ ရောက်လာပြီး အရောင်းအဝယ်ကို သိသွားတော့ တောင်သူက ပန်းသကိုးကွတဲ့ ”

ဦးလေး ဦးကျော်ဌေး ပြုံးတယ် ။

“ ပွဲရုံလည်း အောင်မြင်ပါတယ် ၊ တော်တော်လေး ကြီးပွား သွားတော့ ကျွန်တော်က အုတ်လုပ်ငန်း ပြောင်းလုပ်တယ် ၊ အက်စ်ကေ အုတ်လုပ်ငန်း လုပ်တာ ”

“ အက်စ်ကေလို့ ဘာကြောင့် အမည် ပေးတာလဲ ”

“ ကသာက ဦးစိန်နဲ့ ကျွန်တော်နဲ့ ရှယ်ယာ လုပ်ပါတယ် ၊ ဦးစိန် ဆီက ပညာသင်ယူပြီး လုပ်တယ် ၊ စစချင်း သန်လျက်မှော် မှာ ငါးနှစ်လောက် လုပ်တယ် ၊ ပြီးတော့ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် သရက်တစ်ပင်ရွာ ကို ပြောင်းလုပ်တယ် ၊ နောက်မှ တံငါတောင်ရွာ မှာ ပြောင်းလုပ်တယ် ”

“ ဆရာတော်တွေရဲ့ လမ်းညွှန်မှုကြောင့်ပေါ့ ”

“ ဟုတ်ပါတယ် ၊ ၁၉၅၉ - ၁၉၆ဝ မှာ မန္တလေးခရိုင် လက်ကားအသင်း မှာ အတွင်းရေးမှူး တက်လုပ်ရတယ် ။ ထိန်းသိမ်းပြီး အောင်မြင်အောင် လုပ်ခဲ့ပါတယ် ”

“ အဖွဲ့အစည်းတွေထဲ လုပ်ခဲ့တာတွေ ပြောပါဦး ”

“ မန္တလေး ဘိုးဘွားရိပ်သာကြီး အနေနဲ့ ခုနစ်နှစ်လောက် လုပ်တယ် ။ မဟာမုနိဂေါပက ငါးနှစ် ၊ မစိုးရိမ်တိုက်သစ် ဥပဋ္ဌာက အဖွဲ့မှာ အရေးအခင်း မဖြစ်ခင်က စပြီး ခုထိ လုပ်နေတယ် ။ အခု ကျွန်တော် ဥက္ကဋ္ဌပါ ။ မဟာစည် ရတနာပုံ သာသနာ့ရိပ်သာ မှာလည်း နာယက ၊ ပရိယတ္တိအသင်း တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး လုပ်ခဲ့ပါတယ် ”

“ ဗြဟ္မစိုရ် မှာလည်း တော်တော်ကြာကြာ နာယက လုပ်ခဲ့တယ် ”

“ အသင်းစဖွဲ့တဲ့ ၁၉၉၈ ခုကနေ ၂၀၁၂ ခု အထိ ”

မန္တလေးမြို့က သင်္ချိုင်း တစ်ခု ဖြစ်တဲ့ ကြာနီကန် သုသာန်ဝင်းထဲမှာ ဦးလေး ဦးကျော်ဌေးက သစ်ပင်တွေ စိုက်ပေးခဲ့တာကို ကျွန်တော် သတိရလို့ အဲဒီ အကြောင်းကို မေးမြန်းပါတယ် ။

“ တစ်ခါက နာရေးရှင် အမျိုးသမီးလေး တစ်ယောက်ဟာ နေပူပူ အောက်မှာ ဝမ်းနည်း ပူဆွေး ငိုကြွေးနေတာ တွေ့တော့ သူ့ခမျာ ရင်ထဲက အပူ ၊ နေအပူနဲ့ ပင်ပန်းရှာပါတယ် ဆိုပြီး သုသာန်ထဲမှာ ကုက္ကိုပင်တွေ စိုက်ပြီး ဒါန ပြုခဲ့တာ ”

ဦးလေး ဦးကျော်ဌေး စိုက်ပျိုး ပေးခဲ့တဲ့ ကုက္ကိုပင်တွေက ယခုအခါ ကြီးထွားနေပါပြီ ။

“ အိမ်ထောင်ကျတာ ဘယ်အချိန်လဲ ”

“ အသက် ၃၂ နှစ်မှာ အိမ်ထောင်ကျတယ် ။ ငါးစို့တိုက် ဆရာတော်က ဆိုဆုံးမတာ သိပ်တော်ပါတယ် ။ ကိုယ့် ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ် မရပ်နိုင်ဘဲ အိမ်ထောင် မပြုနဲ့တဲ့ ။ ဆရာတော်ရဲ့ ဆုံးမတာ နာခံလို့ ကျွန်တော် ကြီးပွားချမ်း သာတာပါ ”

“ ကိုယ်က ပွဲရုံလုပ်ငန်း ကျွမ်းကျင်ပြီးသား ၊ ဘာကြောင့် အုတ်လုပ်ငန်းကို ရွေးတာလဲ ”

“ ကုန်သည်လုပ်ရင်း ကသာကို ရောက်တော့ ဦးစိန် လုပ်နေတဲ့ အုတ် လုပ်ငန်းထဲ သွားတယ် ။ အုတ်စိမ်းတွေ နေလှန်းထားတာ ကြည့်တော့ ကြည်နူးပြီး တွက်ကြည့်တော့လည်း စီးပွားရေး ဖြစ်ပါတယ် ။ ဦးစိန် ကလည်း သူ သင်ပြပေးမယ် ဆိုတာနဲ့ လုပ်တာ ။ သူ ကလည်း စောင့်ရှောက်ပါတယ် ”

“ ထီပေါက်တာ ဘဝအတွက် အလှည့်အပြောင်း ဖြစ်သလား ”

“ ဖြစ်ပါတယ် ။ အများ ကျေးဇူးပါ ၊ ထိုးသားတွေရဲ့ ပိုက်ဆံကို ကျွန်တော် ရတာကိုး ၊ သူတို့ကို ကျွန်တော် မေတ္တာပို့ပါတယ် ”

“ ကျွန်တော် ကြားဖူးသလောက် ထီပေါက်တဲ့ လူတွေက နောက်ဆုံးမှာ မကြီးပွားဘဲ ဖြစ်သွားကြတယ် ”

“ ကျွန်တော်နဲ့ အတူ ပေါက်တဲ့ လူက အိမ် မရှိသေးဘူး ။ ကား ဝယ်စီးတယ် ၊ တစ်မျိုးစီပေါ့ ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဆရာတော်တွေရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုကြောင့် ကျိုးနွံတယ် ။ အရင်းအနှီး ဖြစ်အောင် သုံးရမယ် ဆိုတာ သိတော့ မြေအရင် ဝယ်တယ် ။ အိမ်ဆောက်တယ် ။ လုပ်ငန်း အရင်းအနှီးထဲ ထည့်တယ် ။ ကျွန်တော် ကတော့ မိသားစု အကုန်လုံး ကြီးပွားတယ် ”

⎕ ကျော်ရင်မြင့်
📖အတွေ့အကြုံစုံစုံ ဘဝဇာတ်ခုံ

Saturday, June 13, 2026

ပွဲစားကြီး ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်း


❝ ပွဲစားကြီး ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်း ❞

ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းနဲ့ စတင် တွေ့ဆုံ ဖြစ်ကြတာကတော့ ၁၉၉၈ ခု ၊ မေလ ၅ ရက်နေ့ ၊ မန္တလေးမြို့က နဒီမြန်မာ ဟိုတယ်မှာပါ ။

ကျွန်တော်က မှတ်ဉာဏ် ကောင်းလွန်းလို့ ဒါလောက် တိတိကျကျ မှတ်မိနေတာ မဟုတ်ဘူး ။ အဲသည်နေ့က ဗြဟ္မစိုရ်လူမှုကူညီရေးအသင်းကို မြို့မိမြို့ဖ လူကြီးလူကောင်းတွေနဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်းတဲ့နေ့ ။ ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ပရိယတ္တိ သာသနဟိတအသင်းကို ကိုယ်စားပြုလာပြီး အသင်းနာယက အဖြစ် တာဝန်ပေး အပ်ခံရကာ ထိပ်ဆုံးက စာမေးပွဲမှာ ခေါင်းဖြူဖြူကြီးနဲ့ သိသိသာသာ ထိုင်နေသူမို့ ကျွန်တော်က သတိပြုမိတာပါ ။

ဗြဟ္မစိုရ်လူမှုကူညီရေးအသင်း ဖြစ်တည်လာပုံ ကလည်း ခေတ်ကာလ လိုအပ်ချက် အရပါပဲ ။

၁၉၈၈ ခုနှစ်မှာ စစ်တပ်က ဒုတိယအကြိမ် တိုင်းပြည်အာဏာကို သိမ်းယူပြီးနောက် နအဖအစိုးရက မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးမှု စီမံကိန်းတွေ ဖော်ဆောင်ပါတယ် ။ မြို့ထဲက သင်္ချိုင်းတွေကို မြို့ပြင်ထုတ်ပြီး သင်္ချိုင်းနေရာတွေမှာ ကန်ထရိုက် တိုက်သစ်တွေ ဆောက်ပါတယ် ။ မန္တလေးမြို့ရဲ့ သင်္ချိုင်းသစ်က မြို့နဲ့ ၁ဝ မိုင်လောက် ဝေးတဲ့ နေရာကို ရောက်သွားပါတယ် ။

စာရေးဆရာမကြီး လူထုဒေါ်အမာရဲ့ သမီး ၊ ဆေးပညာပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဒေါ်သန်းရင်မာက မန္တလေး အထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံကြီးမှာ တာဝန် ကျနေတယ် ။ ဆရာဝန်မကြီး တစ်ယောက် အနေနဲ့ နေ့စဉ် တွေ့မြင်နေရတာတွေကတော့ ဆင်းရဲသူ ၊ ဆင်းရဲသားတွေဟာ ကျန်းမာရေး လိုအပ်ချက်ကြောင့် မရှိ ရှိရာ လယ်ယာကျွဲနွား ပေါင်နှံချေးငှားပြီး ဆေးရုံလာတက်ရတယ် ။ ဆေးရုံပေါ်မှာ ကွယ်လွန်တာမျိုး ဖြစ်ရင် မိုင်ပေါင်းများစွာ ဝေးကွာတဲ့ သင်္ချိုင်းမှာ အလောင်း မြေကျဖို့ စရိတ်က အလွန်များတယ် ။ ဒါကြောင့် ဆင်းရဲသားတွေက ကိုယ့်မိသားစုဝင် တစ်ယောက် ဆေးရုံပေါ်မှာ အသက်ဆုံးရင် နောက်ဆက်တွဲ အလောင်းမြေကျ စရိတ်တွေကို ရင်မဆိုင်ရဲလို့ မျက်စိစုံမှိတ်ပြီး အလောင်းကို ဆေးရုံပေါ် ပစ်ပြေးကြတယ် ။

ဒေါက်တာ ဒေါ်သန်းရင်မာက သူ ကြုံတွေ့ရတာတွေကို မိခင်ဖြစ်တဲ့ လူထုဒေါ်အမာကို မကြာခဏ ပြောပြောပြတယ် ။ ဆင်းရဲသားတွေရဲ့ ဒုက္ခကို စာနာမိတဲ့ လူထုဒေါ်အမာက သည်ပြဿနာကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းရမှာလဲ စဉ်းစားနေပါတယ် ။

နဒီမြန်မာ ဟိုတယ်ပိုင်ရှင် ဦးအောင်ခိုင် ကလည်း ဝန်ထမ်းတွေ နာရေး ကြုံရင် သင်္ဂြိုဟ်စရိတ် ခက်ခဲတာကို သိမြင်နေရလို့ ကူညီနိုင်မယ့် နည်းလမ်း ရှာဖွေနေတယ် ။ အဲသည်အချိန်မှာ ကျွန်တော်က လူထုဒေါ်အမာ အနီးမှာ သားသမီးလို နေနေချိန် ဖြစ်တယ် ။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် နဒီမြန်မာ ဦးအောင်ခိုင် နဲ့ ( ဆရာ မောင်စွမ်းရည် ၊ ကဗျာဆရာ မောင်ပေါက်စည်တို့ မိတ်ဆက်ပေးလို့ ) လည်း သိကျွမ်းတယ် ။ ဒါကြောင့် လူထုဒေါ်အမာ နဲ့ နဒီမြန်မာ ဦးအောင်ခိုင် ကို ဆုံတွေ့ဖို့ စီစဉ် ပေးပါတယ် ။

တရားစခန်း ဖွင့်ဖို့အတွက် လူထုဒေါ်အမာက တောင်စလင်းတိုက်ကို ခွင့်တောင်းရင်း တောင်စလင်းတိုက်ဆရာတော် ဦးတိက္ခ နဲ့လည်း ဆုံတွေ့ရတယ် ။ မန္တလေးမြို့မှာ လိုအပ်နေတဲ့ နာရေးကူညီမှုကိစ္စ ပြောဆိုမိရာက ဗြဟ္မစိုရ် လူမှု ကူညီရေးအသင်း ဖွဲ့စည်းဖို့ ဖြစ်လာတယ် ။

( ယခု တရုတ်နိုင်ငံ ကောင်စစ်ဝန်ရုံး ဖွင့်ဖို့ ငှားပေးထားတဲ့ မူလ နဒီမြန်မာ ဟိုတယ် စားသောက်ခန်းမမှာ ) ဗြဟ္မစိုရ်လူမှုကူညီရေးအသင်းကို ဖွဲ့စည်းကြပါတယ် ။ အသင်းရုံး အသုံးပြုဖို့ မြေနေရာကို ဆရာတော်ဦးတိက္ခက သူ့ကျောင်းဝင်း အတွင်းမှာ ချီးမြှင့်ပေးတယ် ။ အလှူငွေတွေ ရအောင် တရားဟောပေးတယ် ။

နဒီမြန်မာ ဦးအောင်ခိုင်က အသင်းပိုင် အဆောက်အအုံ ပီပီပြင်ပြင် မရှိခင်မှာ သူ့ဟိုတယ်ကို အသုံးပြုခွင့် ပေးတဲ့ အပြင် ဆူပါကပ်စတန် ကားတစ်စီးကို အသုဘယာဉ် လုပ်ဖို့ ပေးလှူတယ် ။ အသင်းကို မြို့မိမြို့ဖလူကြီးတွေ ၊ ဌာနဆိုင်ရာ တချို့က တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ စတင် ဖွဲ့စည်းလိုက်ပါတယ် ။

ဗြဟ္မစိုရ်လူမှုကူညီရေးအသင်းက အချိန်တိုတို အတွင်းမှာ အကူအညီတွေ ထိထိရောက်ရောက်ပေးနိုင်လို့ ပြည်သူလူထုရဲ့ အားကိုးအားထား ခံရတယ် ။ ဒါကို အဲသည်အချိန်က တာဝန်ကျ စစ်တိုင်းမှူးက သဘောမကျဘူး ။ အသင်းဖျက်သိမ်းဖို့ အထိ လုပ်ဆောင်မှုတွေ ရှိလာတယ် ။

မြတောင်ဆရာတော်ကြီး ဦးသာသန ၊ မစိုးရိမ်ဆရာတော်ကြီး ဦးရာဇဓမ္မ တို့လို ဆရာတော်တွေက ရှေ့က ရပ်တည်ပေးလို့ အသင်းကတော့ ပျက်မသွားဘူး ။ ဒါပေမဲ့ စစ်တိုင်းမှူး အငြိုငြင် မခံဝံ့သူ တချို့ကတော့ အသင်းတာဝန်က နုတ်ထွက်သွားကြတယ် ။

အဲသည်လို ခက်ခဲတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေကို ပွဲစားကြီး ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ကြံ့ကြံ့ခံ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ် ။ ဗြဟ္မစိုရ်မှာ ၁၄ နှစ်လောက် အတူတူ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ချင်းတွေမို့ သူနဲ့ ကျွန်တော်က ရင်းနှီးတယ် ။

ယခုအခါ ပွဲစားကြီး ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်း က မန္တလေးကုန်စည်ဒိုင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတယ် ။ ပူပြင်းလှတဲ့ နွေတစ်ရက်မှာ သူ့အိမ်ကို ကျွန်တော် အလည် သွားတယ် ။ သူ့အိမ်က မန်ကျည်းပင်တွေ အရိပ်အောက်မှာမို့ အေးမြတယ် ။ ကျွန်တော်တို့ စကားစမြည် ပြောဖြစ်ကြတယ် ။

“ ကျွန်တော့်အဖေက ပွဲစားဗျ ၊ အမေက ရိုးရိုးအရပ်သူ ၊ မိဘတွေက ဆားတောင်မှာ နေကြတာ ၊ ရွှေတောင်မန်း ဆိုပြီး ကားပြေးတဲ့အလုပ် လုပ်တာ ၊ ကားလိုင်းနာမည်ကို ဗေဒင်ဆရာတွေ ဘာတွေနဲ့ မေးပြီး ပေးတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး ၊ ကားသမားတွေက ကားဆေးသုတ်တဲ့ နေရာမှာ သူတို့ သဘောနဲ့ သူတို့ ရွှေတောင်မန်း ဆိုပြီး လက်ရေးနဲ့ ဆေးရေးတာက အတည် ဖြစ်သွားတာ ”

ဦးသိန်းထွန်း ပြောပြပုံနဲ့တင် သူ့မိဘရဲ့ ဓလေ့စရိုက်က ပေါ်လွင်နေတယ် ။ ဗေဒင် အားမကိုးဘူး ။

“ အဖေတို့က ဆားတောင်မှာ နေတုန်းပေါ့ ”

“ ဆားတောင်မှာ အဖေတို့က ပွဲရုံလည်း လုပ်တယ် ၊ လိုင်းပြေးတဲ့ ချက်ပလက်ဗိုက်ပူ ဘတ်စ်ကားက သုံးစီး ၊ ကုန်တင်တဲ့ လော်ရီက နှစ်စီးနဲ့ ကားပြေးတဲ့ အလုပ်လည်း လုပ်တယ် ”

ယခုအချိန်မှာ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်က ဆားတောင်က မြို့ငယ် တစ်မြို့လို အထက်တန်းကျောင်း ၊ ဆေးရုံဆေးခန်းတွေနဲ့ ပြည့်စုံနေပါပြီ ။ အဲသည်အချိန်က အနေအထားကို ကျွန်တော် မေးတယ် ။

“ ဆားတောင်က မူလတန်းပဲ ရှိသေးတယ် ၊ ငါးတန်းကို ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ နေရတာ ၊ မူလတန်းကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးက ကျွန်တော် လေးတန်း အောင်တော့ မန္တလေး ပို့မယ့်ဟာ မပို့ပါနဲ့ ၊ အလယ်တန်း ရတော့မှာလို့ ပြောတာနဲ့ ဘုန်းကြီးကျောင်းသားဘဝ နေလိုက်ရတာ ၊ မန္တလေး ဘီဘီအိုအေ ( ဗုဒ္ဓဘာသာ မိဘမဲ့ကလေးများကျောင်း ) မှာ သီတင်းသုံးခဲ့တဲ့ ဦးပဉ္စင်းက ရွာလာ သီတင်းသုံးပြီး အင်္ဂလိပ်စာတို့ ၊ ပထဝီဝင်တို့ သင်ပေးတယ် ၊ ဦးပဉ္စင်းက ခေတ်အမြင် ရှိတယ် ၊ လက်နှိပ်စက်တောင် သင်ပေးတယ် ”

“ ဘယ်အချိန်မှ အလယ်တန်း ရလဲ ”

“ ခြောက်တန်းနှစ်မှာ အလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်တယ် ၊ ခုနစ်တန်းကျ အစိုးရစစ် ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းတုန်းက သင်ပေးတဲ့ ဦးပဉ္စင်း ကျေးဇူးနဲ့ အခြေခံ ကောင်းခဲ့တော့ အောင်တယ် ”

“ အထက်တန်းကျတော့ ဘယ်မှာ ဆက်တက်သလဲ ”

“ ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှာ ရတနာပုံ ပုဂ္ဂလိက အထက်တန်းကျောင်း စဖွင့်တဲ့ နှစ် ၊ ကျွန်တော် ရှစ်တန်းမှာ မန္တလေး ပြောင်းထားတယ် ၊ မိဘတွေနဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ ရွှေလင်းယုန် လက်ဖက်ခြောက်တိုက်မှာ ကျွန်တော် နေရတယ် ၊ အဖေတို့ အတွေးက ဘော်ဒါထားရင် အပေါက်စုံတယ် ၊ အပေါင်းအသင်း မှားနိုင်တယ် ဆိုပြီး မိတ်ဆွေအိမ်မှာ ထားတာ ”

ကျွန်တော်တို့ အတူတူ ထိုင်ပြီး စကားပြောနေရာ မလွန် ကြက်သွန်တန်းက ဆားတောင်ပွဲရုံ အဆောက်အအုံမှာ မနေဘူးလား ကျွန်တော် မေးပါတယ် ။

“ သူ့သားတွေကလည်း ကျွန်တော့်အရွယ် ရှိတော့ သူတို့ အိမ်မှာပဲ နေတယ် ၊ သူ့သားတွေနဲ့ တန်းတူ ထားပါတယ် ၊ ကျောင်းပိတ်ရက်ဆို ဆားတောင် ပြန်တယ် ၊ အိမ်က ကားတွေလည်း ထွက်နေတော့ သောကြာ ညနေဆို ပြန်တာပဲ ၊ ပြောရရင် မန္တလေးက ခြင်ကိုက်တာ မကြိုက်လို့ ပြန်တာ ”

သူက ရယ်ပါတယ် ။ ပြီးမှ ဆက်ပြောပါတယ် ။

“ တစ်နှစ်ခွဲလောက် နေပြီးမှ ဒီအိမ် ( ကျွန်တော်တို့ စကားထိုင်ပြောတဲ့ နေရာ ) ပြောင်းလာနေတာ ”

“ ဒီအိမ်ကြီးမှာ ဘယ်သူတွေ နေကြလဲ ”

“ ညအိပ်တဲ့ ကားသမားတွေ ၊ ပွဲရုံစာရေးတို့ နေကြတာ ၊ ကျွန်တော် ကိုးတန်းနှစ်မှာ အဖေတို့ စိတ်တိုင်းကျ နေပါ့မယ် ပြောပြီး ကိုယ့်အိမ်ကို ပြောင်းလာတာ ”

“ ၁ဝ တန်းအောင်လို့ တက္ကသိုလ် တက်တော့လည်း ဒီအိမ်ကပဲလား ”

“ ကျွန်တော် တက္ကသိုလ်ရောက်တာ ၁၉၆၂ ၊ ဆဲဗင်းဇူလိုင် အရေးအခင်းတွေ ကြုံလိုက်ရတာပေါ့ ”

“ မပါဘူးလား ၊ အဖမ်းမခံရဘူးလား ”

ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ပြုံးပါတယ် ။

“ ပြောရဦးမယ် ၊ ရေနီမြောင်းထိပ်မှာ ထိုင်သပိတ်မှောက်နေချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ လွယ်အိတ်တွေကို ( သူငယ်ချင်း ) ကိုကျော်အေးကြီး ခဏ အပ်ထားပြီး ဆိုင်ကယ် စိတ်မချလို့ ကိုကျော်ဝင်းနဲ့ ဒီအိမ်ကို ဆိုင်ကယ် ပြန်ထားတာ ၊ ကိုကျော်အေးကြီးက အဖမ်းခံရတဲ့ အထဲ ပါသွားပြီး ကျွန်တော်တို့က လွတ်သွားတယ် ၊ အဲဒီတုန်းက ပါသွားရင် ဒီအချိန်မှာ နိုင်/ကျဉ်းတွေ ဘာတွေ ဖြစ်ပြီး ဘဝအလှည့်အပြောင်း ဖြစ်ချင် ဖြစ်မှာပေါ့ ”

သူက ရယ်ပါတယ် ။

“ တက္ကသိုလ်ပညာရေးက ဘယ့်နှယ်လဲ ”

“ ကျွန်တော့်ပညာရေးက စနစ်ဟောင်း နှစ်နှစ် ၊ အင်တာအေ ၊ အင်တာဘီ ၊ မေဂျာတွေ ခွဲတော့ ကျွန်တော်က လေယာဉ်ပျံ မောင်းချင်တာနဲ့ Physics ယူလိုက်တယ် ၊ ၁၉၆၆ ခုနှစ်မှာ ကျွန်တော် ဘွဲ့ရတယ် ၊ ကျွန်တော်က တက္ကသိုလ် ဆရာ ဖြစ်ချင်လာတော့ နောက်တစ်နှစ် ကွာလီဖိုင်း ထိုင်တယ် ”

“ အမ်အက်စ်စီ ဆက်တက်ဖြစ်သလား ”

“ ကွာလီဖိုင်း တစ်နှစ်တောင် ပြီးအောင် မတက်ပါဘူး ၊ စိတ်က လေပြီ ၊ ဟိုကြိုက်ချင် ၊ ဒီကြိုက်ချင်လေးတွေကလည်း ဖြစ်လာပြီး စာထဲ စိတ်မဝင်စားတော့ဘူး ၊ စာမေးပွဲ မဖြေတော့ဘူး ၊ ဘီအက်စ်စီဘွဲ့နဲ့ပဲ ပြီးသွားတယ် ”

“ အဲဒီခေတ်က ဘွဲ့ရ ဆိုရင် အရာရှိဖြစ်ဖို့ လွယ်တယ် ၊ အစိုးရအလုပ် ဝင်မလုပ်ဖြစ်ဘူးလား ”

ကျွန်တော်တို့ ခေတ်တုန်းက ( လခ ) Fourfifty ( ကျပ် ၄၅ဝ -၂၅ - ၇ဝဝ နှုန်း ) ဝန်ထောက်စကေး ၊ ဆောက်လုပ်ရေးက ခေါ်တယ် ၊ ဆောက်လုပ်ရေးရဲ့ တာဝန်ခံက ဗိုလ်မှူးကြီး ထင်ကျော် ။ အဲဒီတုန်းက ဝန်ကြီး မခေါ်ဘူး ၊ တာဝန်ခံ ခေါ်တာ ၊ သူက ဆားတောင်ဆက် ၊ တို့ဆားတောင်က ဟာတွေ မလျှောက်ကြဘူး ဆိုတာနဲ့ ကျွန်တော် သွားလျှောက်တယ် ”

ကျွန်တော် စိတ်ဝင်တစား နားထောင်နေပါတယ် ။

“ အင်တာဗျူး နောက်ဆုံးအဆင့် အထိ ကျွန်တော် ပါတယ် ၊ အင်တာဗျူး နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူငယ်ချင်းတွေ ပြောတာကို ကျွန်တော်က နားဝင်နေတယ် ၊ အင်တာဗျူး ဆိုတာ တချို့က ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း အမှန်ဖြေတာ ကြိုက်တယ်တဲ့ ”

ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းရဲ့ အင်တာဗျူး အတွေ့အကြုံက စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းပါတယ် ။

“ အင်တာဗျူးမှာ တို့ဆောက်လုပ်ရေးရဲ့ ဆောင်ပုဒ် သိသလားတဲ့ ၊ သိပါတယ် ၊ မြန်ကောင်းသက်သာပါလို့ ၊ ဒီကောင် ဘယ်ဆိုးလို့လဲပေါ့ ၊ ထိပ်ပြောင်ပြောင် မျက်လုံးပြူးပြူး အရာရှိကြီးက ဘယ်လို မြင်သလဲတဲ့ ၊ မဖြစ်နိုင်ပါဘူးခင်ဗျာ ဆိုတော့ တို့ အမြတ်တနိုး ဦးထိပ်ပန်ဆင်ထားတဲ့ ဆောင်ပုဒ်ကြီးတော့ မင်းနဲ့တင် ပျက်ပါပြီတဲ့ ”

ကျွန်တော်က ရယ်လိုက်တယ် ။

“ ဘာလို့ မဖြစ်နိုင်တာလဲ ပြောစမ်းကွာတဲ့ ၊ မြန်မြန် လုပ်ရင် မကောင်းနိုင်ပါဘူးလို့ ၊ စနစ်တကျ မဟုတ်ဘဲ တက်သုတ်ရိုက် လုပ်ရတဲ့ ဘယ်အလုပ်မှ စေ့စေ့စပ်စပ် ရှိနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး ၊ သက်သာချင်လို့ ပစ္စည်းကောင်း မသုံးရင်လည်း မကောင်းနိုင်ပါဘူးလို့ ဖြေလိုက်တယ် ၊ နောက်ဆုံး အဆင့်အထိ သုံးယောက်လား ပါတာ ၊ ကျွန်တော်က ပြုတ်တယ် ”

ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ရယ်ပါတယ် ။

“ မြန် မကောင်း မသက်သာနဲ့ ပြုတ်ကော ၊ အဲဒီတုန်းက တက္ကသိုလ် ဆရာက ချက်ချင်း မခေါ်ဘူး ၊ ကုန်သွယ်ရေး ဝင်ရင် မန်နေဂျာပေးတယ် ၊ ကျောင်း ဆရာ ဝင်လုပ်ရင် အထက်တန်းပြ ပေးတယ် ၊ ဒါပေမဲ့ ဝင်မလုပ်တော့ဘူး ”

“ မိဘအလုပ် ဝင်လုပ်တော့တာပေါ့ ”

“ ကားလုပ်ငန်း အရင် ဝင်လုပ်တယ် ၊ အစိုးရက လေးလုံးစစ်ဆင်ရေး ဆိုပြီး လေးလုံး ဆိုတာ ကားက ဘီးလေးလုံးမို့ ကားအင်ဂျင်တွေက အကောက် အခွန်မဲ့ သွင်းတယ် ဆိုပြီး ကားမှန်သမျှ အကုန် ခေါ်ပြီး အင်ဂျင် တစ်လုံးကို ( ကျပ် ) ၂၁,ဝဝဝ ရိုက်တယ် ၊ ကျွန်တော်က ဘွဲ့ရခါစ ဆိုတော့ ကားတွေ ပြရတဲ့ ရုံးကို နေ့တိုင်း သွားကြည့်တယ် ၊ custom ( အကောက်ခွန် ) က လူတွေနဲ့ ရင်းနှီးလာတော့ ၁၉၆၄ အရင်က ပါကင်အင်ဂျင် စာရင်းပေါက်ရင် လွတ်တယ် ဆိုတာနဲ့ ရန်ကုန် ရုံးချုပ်သွားပြီး စစ်ဆေးခိုင်းတော့ ကားသုံးစီးက လွတ်တယ် ”

ဘွဲ့ရခါစ မိသားစုအတွက် လုပ်ခဲ့ရပုံကို သူက ကျေကျေနပ်နပ် ပြန်ပြောပြတယ် ။

“ ပွဲစား ဘယ်လို ဖြစ်လာတာလဲ ”

“ အဖေက ဆားတောင်မှာ နေတယ် ၊ ဆားတောင်မှာ ဝယ်လာတဲ့ ဂျုံ ၊ ပဲလုံးကြီး ခေါ်တဲ့ ဗီတူးတို့ သူ့ကုန်လေးတွေကို အဖေက မန္တလေးမှာ လာရောင်းတယ် ၊ လမ်းဘေးမှာ နမူနာထုပ်လေးတွေ ပြရောင်းတာ ၊ ကျွန်တော်က အဖေ့ ကြည့်ပြီး စိတ်မကောင်းဘူး ၊ ကိုယ်တိုင် ဒိုင် ဆင်းသင့်တယ် ဆိုပြီး စဆင်းတာ ”

“ အဖေ့ အားနာတာ ၊ သနားတာနဲ့ ဒီလောကထဲ ရောက်လာတာပေါ့ ၊ ကျွန်တော်က ကားပဲ စိတ်ဝင်စားတာ ၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီတုန်းက ကားတွေက ဓားပြလည်း ခဏခဏ အတိုက်ခံရတယ် ”

ကျွန်တော်က ကားနဲ့ ဓားပြကို စိတ်ဝင်စား နေတယ် ။

“ တစ်ခါကတော့ ကံတလူနားမှာ ကျွန်တော်တို့ကား ဓားပြတိုက် ခံရတယ် ၊ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတာက ဆားတောင် စခန်းမှူး ကိုဝင်းမောင်က တက္ကသိုလ် သူငယ်ချင်း ၊ ကျွန်တော့် ဂျစ်ကားလေး တစ်စီး ရှိတယ် ၊ မ/၄၂ဝ ”

ဖိုးတွမ်တီး ( လိမ်လည်မှုပုဒ်မ ) လို့ ကျွန်တော်က ပြောတာ့ နှစ်ယောက်သား ရယ်ရတယ် ။

“ လူချင်း ခင်နေတော့ အဲဒီ ဖိုးတွမ်တီးလေးကို စခန်းမှူးက ယူယူ စီးတယ် ၊ ဓားပြတိုက်ခံရတဲ့ ကားအုံနာနဲ့ စခန်းမှူး သူငယ်ချင်းလို့ ဓားပြတွေက သိနေတယ် ၊ တစ်နေ့တော့ စခန်းမှူးရဲ့ တပည့်က လမ်းမှာ ရပ်ထားတဲ့ ကားကို ကြည့်တာ ၊ ဓားပြက သူ့ကြည့်တယ်ထင်လို့ ထွက်ပြေးတယ် ၊ မသင်္ကာလို့ ပြေးတဲ့ကောင် လိုက်ဖမ်းတော့ ဓားပြဖြစ်နေတယ် ၊ တိုက်သွားတဲ့ ပစ္စည်းတွေ ပြန်ရတယ်ဗျာ ”

“ ကားတော့ စိတ်ပျက်စပြုပြီပေါ့ ”

“ အစ်မက ကားလုပ်ငန်း ဆက်လုပ်တယ် ၊ ကျွန်တော်က ပွဲရုံလုပ်ငန်းကို ကိုယ်တိုင် ကြပ်ကြပ်မတ်မတ် လုပ်တယ် ၊ အောင်မြင်တယ်ဗျာ ”

မန္တလေး ကုန်စည်ဒိုင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်ကာဆက်ကာ တာဝန်ပေးအပ် ခံရတဲ့ ပွဲစားကြီး ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ပွဲရုံလုပ်ငန်း ကုန်ရောင်းကုန်ဝယ်ကို စိတ်မဝင်စားပါဘူး ။

သူ့မိဘတွေက ဇာတိရပ်ရွာ ဖြစ်တဲ့ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်က ဆားတောင်မှာ အခြေချပြီး နေကြတယ် ။ ကုန်အရောင်းအဝယ် လုပ်သလို ခရီးသည်တင်ကား ၊ ကုန်တင်ကားလုပ်ငန်းလည်း လုပ်တယ် ။ မန္တလေးမှာ အိမ်ရှိပေမယ့် မိဘတွေက ဆားတောင်မှာပဲ နေတယ် ။ ဦးသိန်းထွန်း ဘွဲ့ရခါစမှာ ပွဲစားကုန်သည်အလုပ်ကို စိတ်မဝင်စားဘဲ ကားလုပ်ငန်းကိုသာ စိတ်ဝင်စားတယ် ။ ဝပ်ရှော့ဆရာနဲ့ တွဲပြီး ကားပြင်တယ် ။ ဒါပေမဲ့ သူ့ဖခင်က ဆားတောင်က မန္တလေးလာပြီး ကုန်စည်ဒိုင် လမ်းဘေးမှာ သီးနှံ နမူနာထုပ်လေးတွေ ခင်းပြီး ရောင်းချနေတာ မြင်တော့ သနားပြီး သူ ကုန်စည်ဒိုင်ဆင်းပြီး အရောင်းအဝယ် လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ပါတယ် ။

“ ရယ်စရာလေး ပြောရဦးမယ် ၊ ဂျုံလောကက ဟိန္ဒူကု,လားတွေ များတယ် ၊ ကြက်တန်းက ကု,လားတွေနဲ့ ဂျုံဟိန္ဒူကု,လားတွေကို ကျွန်တော် အမြဲ မှားတာ ”

ပွဲစားကြီးက ပြောပြီး ရယ်တယ် ။

ပွဲစားဘဝ အခြေအနေကို ကျွန်တော်က မေးပါတယ် ။ သူ့ရှေ့က ဝါရင့် သမ္ဘာရင့် ပွဲစားကြီးတွေ ၊ စက်ပိုင်ကြီးတွေ ကုန်ပစ္စည်း စပ်ဟပ်ပုံ ၊ အရောင်းအဝယ် စကားပြောပုံ ပြုပုံလေးတွေကို မှတ်သား နမူနာယူရကြောင်း ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်း က ပြောပါတယ် ။

“ ကျွန်တော် အတုယူရတဲ့ ပွဲစားကြီးတွေက ဘကြီးမောင်တို့ ၊ စက်ပိုင်တွေထဲက ပွဲစားကြီး ဦးသိန်းရှောင်တို့ ၊ ဆရာကြီး ဦးမြသောင်းတို့ပေါ့ ၊ သူတို့တွေက အဝယ်သမားတွေ ၊ ဝယ်ချင်ပေမယ့်လည်း ဟန်လုပ်ပြီး မဝယ်ချင်သလို လုပ်နေတာ ၊ သူတို့ဆို အမြဲတမ်း ဂျုံဝယ်နေကျ ဖောက်သည်တွေ ၊ ဂျုံကလေး ကောင်းတယ်လို့ သွားပြောရင် ယူသေးပါဘူးဗျာ ၊ ရှိပါသေးတယ် ပြောတာ ၊ ဈေးပေါင်ကျိုးချိန်ကျမှ ခုနက ဂျုံလေး ရှိသေးလား လာမေးတာ ၊ လိမ်တာတော့ မဟုတ်ဘူး ၊ သူများ ထိခိုက်စေတာရယ်လည်း မဟုတ်ဘူး ။ အရောင်းအဝယ် သဘောအရ စကားကုန် မပြောတဲ့ သဘောပေါ့ ”

“ အဖေက ဆားတောင်မှာပဲ နေပြီး ကုန်လှမ်းပို့ပေးတာလား ”

“ အဖေက ဂျုံနဲ့ ကုလားပဲ လာလာ ရောင်းရာကနေ နောက်ကျ ကုန်ပို့ ပေးတယ် ၊ ကိုယ့်ကားနဲ့ တင်ပို့ပေးတာ ၊ မနက် ၇း၀၀ နာရီဆို ကိုယ့်အိမ်က ကားတွေ ရောက်ပြီ ၊ ကုန်တွေ တင်ပေးလိုက်တယ် ၊ ကိုယ့်ကုန် ရောင်းရင်းကနေ သူများကုန်ပါ ပွဲခစား ရောင်းပေးတာ ဖြစ်သွားတယ် ၊ ဂျုံ ၊ ကုလားပဲ စလုပ်တယ် ၊ အင်းတော်က မြေပဲဆန် ၊ အထက်မင်းလှက မတ်ပဲတွေ ရောက်လာတယ် ”

ပွဲရုံ ဖြစ်လာပုံကိုလည်း ကျွန်တော် မေးပါတယ် ။

“ သုံးလေးနှစ်နေတော့ နာမည်ရလာတယ် ၊ ဈေးကောင်းရတယ် ဆိုပြီး ဆားတောင်နယ် ပတ်ဝန်းကျင် ရွာတွေက သီးနှံတွေ လှမ်းပို့ကြတယ် ၊ သားပျောက်ကုန်း ဆိုတဲ့ ရွာက ဂျုံနာမည်ကြီးတယ် ၊ အဲဒီရွာရဲ့ ထူးခြားချက်က ရွာလယ်ကောင် လမ်းမကြီး ရှိတယ် ၊ လမ်းမြောက်ဘက်က ဝက်လက်မြို့နယ် ၊ တောင်ဘက်က စစ်ကိုင်းမြို့နယ် ၊ ရွာတစ်ရွာတည်း သူကြီးနှစ်ယောက် ရှိတဲ့ရွာ ”

ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက စကားကို ဖွယ်ဖွယ်ရာရာ နားထောင်ချင်စရာ ပြောတတ်ပါတယ် ။ အဲသည်အချိန်က ပွဲခနှုန်းတွေ အကြောင်းလည်း ပြောပြတယ် ။

“ ရောင်းတဲ့လူ ဆီက တစ်ရာခိုင်နှုန်း ၊ ဝယ်သူဆီက တစ်အိတ် ပြား ၃ဝ ရတယ် ၊ တရုတ်ဝယ်လက်တွေ ရောက်လာမှ ဝယ်သူက ပေးတဲ့စနစ် ပျက်သွားတာ ၊ ရောင်းသူက အိတ် ၁ဝဝ ရောင်းမယ် ဆိုပြီး ဈေးပြောင်းတော့ ၇ဝ ပဲ အပ်မယ် ဆိုတာမျိုး ဖြစ်လာရင် ပွဲစားက ဝယ်သူကိုယ်စား ပြောတဲ့အတိုင်း အပ်အောင် ပြောရတယ် ၊ ဒါကြောင့် ဝယ်သူကလည်း ပေးတာ ”

၁၉၇၇ ခုနှစ်မှာ ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက တက္ကသိုလ်ဆရာမ ဒေါ်တင်တင်အုန်း နဲ့ အိမ်ထောင်ကျပြီးနောက် ဆရာမကြီးက ရန်ကုန် ၊ မကွေး စတဲ့ မြို့တွေမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရတယ် ။

“ အဲဒီတုန်းက မကွေးကားတွေက နေ့လယ် ၁၁းဝ၀ နာရီ ကားထွက်တယ် ၊ ဟိုင်းလပ်ကားလေးတွေ ၊ ထုံးဘူးတန်းဂိတ်က ထွက်တာ ၊ ညနေ ၅းဝဝ နာရီ မကွေး ရောက်တယ် ၊ အဖိတ်နေ့ နေ့လယ်ဆို မကွေးသွားတယ် ၊ ဥပုသ်နေ့ည ပြန်လာတယ် ၊ စာရင်းတွေ လုပ်ပြီး လက်ထောက်တွေ လက်ထဲ အပ်ခဲ့တာ ၊ အဖေက ကျွန်တော့် အကြောင်းကို ဟာသလုပ် ပြောတယ် ၊ သူက မကွေးကို တစ်လမှ သုံးခေါက်ပဲ သွားတာပါ ။ တစ်ခေါက် သွားရင်တော့ ၁ဝ ရက်လောက် ကြာတယ်တဲ့ ”

ဦးသိန်းထွန်းနဲ့ ကျွန်တော် ပြိုင်တူ ရယ်လိုက်မိကြတယ် ။ သူတို့မိသားစုက အချင်းချင်း သံယောဇဉ်ကြီးကြတာ သိသာမြင်သာတယ် ။

“ တင်တင်အုန်းက အိမ်ထောင်ခွဲနေရင် ဆပ်ပြာခဲကအစ နှစ်ခဲ လိုတယ် ဆိုပြီး မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပြန်ပြောင်းခဲ့တာ ၊ ၁၉၈၁ မှာ ပြောင်းလာတာ ”

ဆရာမကြီးက ရာထူးတက်ရေး ဘာရေးညာရေးတွေ ဦးစားမပေးဘဲ မိသားစုရှိရာ မန္တလေးကိုပဲ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်လိုက်တယ် ။ ကျွန်တော်က မခွဲနိုင်လို့ နေမှာပါလို့ ရယ်စရာ ပြောချင်ပေမယ့် မပြောတော့ပါဘူး ။ သူတို့ သားသမီးတွေ အကြောင်းပဲ ခေါင်းစဉ်ပြောင်း မေးတယ် ။ သူတို့ သားတွေက ပညာထူးချွန်ကြတယ် ။ ဘယ်လို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့တာလဲ ။

“ သားသမီး ပြုစုပျိုးထောင်ရာမှာ သူတို့ကို လွတ်လပ်ခွင့် ပေးတယ် ၊ သားအကြီး ဆိုရင် ၁ဝ တန်း အောင်တော့ ဆေးမှတ်မီတယ် ၊ သူ့အမေက ဆေးကျောင်း တက်စေချင်တယ် ၊ မေမေလည်း ရှိနေတယ် ၊ တက်ပါ ပြောတယ် ၊ အမျိုးထဲမှာ ဆရာဝန် တစ်ယောက်တော့ ပါစေချင်တယ်တဲ့ ၊ သားကလည်း ဆေးတက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် တင်လိုက်တယ် ”

သူတို့ သားအကြီးဆုံးက အင်ဂျင်နီယာမို့ ဘယ်လို ဖြစ်တာလဲ ကျွန်တော် မေးတယ် ။

“ သားအဖနှစ်ယောက် ရန်ကုန် သွားကြတယ် ၊ ကျွန်တော်နဲ့ ကျတော့ ဖေဖေ သားက ဆေးကျောင်း မတက်ချင်ဘူး ၊ အင်ဂျင်နီယာ ဝါသနာပါတာလို့ ပြောတာနဲ့ သားအဖ နှစ်ယောက် ( ရန်ကုန်  ) သထုံလမ်း သွားပြီး တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် လျှောက်လွှာကို ပြင်တယ် ၊ အိမ်ကျတော့ မိန်းမက ပြောတာ ခံရတာပေါ့ဗျာ ၊ ( ရယ်ရယ်မောမော ဆက်ပြောတယ် ) တော် ဘာကြောင့် လိုက်ပို့တာလဲပေါ့ ”

“ အဲဒါကြောင့် အင်ဂျင်နီယာ ဖြစ်သွားတာကိုး ”

“ သားက အင်ဂျင်နီယာ ဝါသနာပါတယ် ၊ MIT ( မန္တလေး နည်းပညာ တက္ကသိုလ် ) မှာ Roll One ( ခုံနံပါတ်တစ် ) ၊ ဒါထက်ကို ပေါက်မြောက်ရမှာ ၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်တော့ တက္ကသိုလ်တွေ ပိတ် ၊ ကျောင်းသားတွေ ဟိုပို့ ဒီပို့နဲ့ ပြည်ရောက်သွားတာ ၊ နောက်မှ MIT ဒုတိယအကျော့ ပြန်ရောက်တာ ၊ ဒုတိယသားက စံပြအင်ဂျင်နီယာ ၊ အငယ်ကောင်က ကွန်ပျူတာ ”

ယခုအခါ ဦးသိန်းထွန်းရဲ့ ဆားတောင်ပွဲရုံက လုပ်ငန်းပမာဏကို အများကြီး လျှော့ချထားလိုက်တာ တွေ့ရတယ် ။ ဘာကြောင့်လဲ ကျွန်တော် မေးတယ် ။

“ ဂျုံက ပိုးထိုးတော့ ဆေးအုပ်ရတယ် ၊ ရွှေတချောင်းနီးတော့ မြေကြွက်ကြီးတွေ လာတယ် ၊ ဆေးအုပ်တဲ့ အပုံထဲ ဝင်တော့ ဆေးထိသေပြီး ပုပ်တယ် ၊ အနံ့က လူသေအနံ့လိုပဲ ၊ ကိုယ့်မိသားစုနေတဲ့ အိမ်မှာပဲ သီးနှံတွေ သိုလှောင်ထားပြီး ဆေးအုပ်တယ် ၊ သားသမီးလေးတွေလည်း ရှိလာတော့ ကလေးတွေက ဆော့ရင်း ကစားရင်း ဆေးအုပ်ထားတာတွေနဲ့ ထိတွေ့တယ် ၊ ဒါကြောင့် အိမ်မှာ ကုန်မထားတော့ဘဲ လုပ်ငန်းကို လျှော့ချလိုက်တယ် ”

ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ပွဲစားကုန်သည် အလုပ်ကို လျှော့ချပြီး ပရဟိတ ဘက်မှာ ပိုပြီး အချိန်ပေး လုပ်ကိုင်လာတာ တွေ့ရတယ် ။

မန္တလေး ပွဲစားကုန်သည် စက်ပိုင်များ ကထိန်တော်အသင်း ( ကုန်စည်ဒိုင် ) ဥက္ကဋ္ဌ ၊ ပရိယတ္တိသာသနဟိတအသင်း ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်တွေအပြင် မလွန် ဆန်လှူအသင်း ၊ စိန်ပန်း ရတနာပုံ မဟာစည်ရိပ်သာ ၊ ဆုထူးပန်အဘိဓမ္မာအဖွဲ့ ၊ ဇီဝိတဒါန သံဃဆေးရုံ ၊ ပရဟိတ လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့တွေမှာ သူ ပါဝင်လုပ်ဆောင် နေတာ တွေ့ရတယ် ။

“ လူမှုရေး ၊ ဘာသာရေး လုပ်တာ အမေ့ကျေးဇူးဗျ ၊ ကျွန်တော်က ကျောင်းပိတ်ရင် ရွာပြန်တယ် ၊ ရွာထဲမှာ အလှူအတန်းရှိရင် ရွာဓလေ့ ဝိုင်းကူလုပ်ကြတာ ၊ အမေက အိုးသူကြီး ဘိုးလေးပုကို ကျွန်မသားလေး ခိုင်းပါလို့ အပ်တော့ ကျွန်တော်တို့က ကြက်သွန်သင်တာတို့ ၊ ဝါတွင်း သီတင်းစဉ် ဆွမ်းလောင်းဖို့ ချက်ရ ပြုတ်ရ ၊ ဆွမ်းဟင်း ထည့်ဖို့ ဖက်ခွက် ထိုးရတော့ အများနဲ့ ပရဟိတ လုပ်တတ် ကိုင်တတ် ဖြစ်လာတာ ”

စာရေးဆရာမကြီး လူထုဒေါ်အမာ ဦးဆောင်နာယက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ ဗြဟ္မစိုရ်လူမှုကူညီရေးအသင်းမှာ သူနဲ့ ကျွန်တော် စတင် ဖွဲ့စည်းစဉ်က စပြီး ၁၄ နှစ် အတူတူ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြတယ် ။

ဗြဟ္မစိုရ်လူမှုကူညီရေးအသင်း စတင် ဖွဲ့စည်းစဉ်က အဓိကကျတဲ့ နေရာမှာ ကျွန်တော် ပါဝင်ခွင့်ရခဲ့လို့ အထူးလေးစားထိုက်သူ နှစ်ယောက်ကို ကျွန်တော် တွေ့ခဲ့ရတယ် ။ တစ်ဦးကတော့ နဒီမြန်မာ ဦးအောင်ခိုင် ဖြစ်တယ် ။ သူက ဗြဟ္မစိုရ် ဖြစ်ပေါ်လာအောင် လူအား ၊ ငွေအား အများဆုံး စိုက်ထုတ်ခဲ့သူ ဖြစ်တယ် ။ ယနေ့ အသုံးပြုနေတဲ့ ဗြဟ္မစိုရ်စာလုံးဒီဇိုင်းက နဒီမြန်မာ ဦးအောင်ခိုင်ရဲ့ လက်ရာဖြစ်သလို အသင်းပေါ်ပေါက်လာအောင် သူက အထူးဝါယမစိုက်တယ် ။ အသင်းဖွဲ့ပြီးရင် နဒီမြန်မာ ဦးအောင်ခိုင်က ဥက္ကဋ္ဌလုပ်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားပြီး လိပ်စာကတ်တွေတောင် အဆင်သင့် ရိုက်ပြီး ဖြစ်တယ် ။

ကိုယ်တိုင် ငွေစိုက် ၊ ကားလှူ ကမကထ လုပ်ပြီး ဖွဲ့တဲ့အသင်းမှာ ကိုယ်က ဥက္ကဋ္ဌဝင်လုပ်ရင် ရာထူးနေရာ မက်ရာကျလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် သတိပေးတော့ နဒီမြန်မာ ဦးအောင်ခိုင်က ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် မယူတော့ဘဲ ကောလိပ်ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး အငြိမ်းစား ဦးသန်းဗိုလ် ကို ဥက္ကဋ္ဌ ခန့်ထားဖို့ ဆောင်ရွက်ပါတယ် ။ ရာထူး မမက်သူမို့ နဒီမြန်မာ ဦးအောင်ခိုင်ကို ကျွန်တော် လေးစားလိုက်ပါတယ် ။

အသင်းစဖွဲ့ချိန်မှာ အမေလူထုဒေါ်အမာက လူရိုသေရှင်ရိုသေ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာခင်မောင် ၊ ပါမောက္ခဒေါ်လှမြတ် ၊ အုတ်သူကြီး အက်စ်ကေ ဦးကျော်ဌေး ၊ ငွေတာရီ ဦးထွန်းသိန်း ၊ ရွှေဘိုဒေါ်မိမိကြီး ၊ အရီးတောင်း ဦးကျော်သိန်း စတဲ့ မြို့မိမြို့ဖ လူကြီးတွေကို နာယကနဲ့ အမှုဆောင် တာဝန်ပေး ဖွဲ့စည်းပြီး စတင်တယ် ။ ပွဲစားကြီး ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်း ကိုလည်း နာယကအဖြစ် စတင် တာဝန်ပေးအပ် ခံရတယ် ။ ဒါပေမဲ့ ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ဦးဆောင်လမ်းပြရတဲ့ နာယက မလုပ်ပါရစေနဲ့လို့ ပန်ကြားပြီး အမှုဆောင်အဖွဲ့ထဲကို ဆင်းကာ အလုပ်လုပ်ပါတယ် ။ သူ့ကိုလည်း ရာထူးနေရာ မမက်တတ်သူအဖြစ် ကျွန်တော်က လေးစားပါတယ် ။

ကျွန်တော်တို့ချင်း တွေ့ပြီး စကားစမြည် ပြောကြတဲ့အခါ ဘာကြောင့် နာယက ဆိုပြီး မှိန်းမနေတာလဲလို့ ကျွန်တော် မေးတယ် ။

“ ကျွန်တော် လေးစားတဲ့ ၊ ချစ်တဲ့ အမေမာတို့ ၊ ဆရာမကြီး ဒေါ်လှမြတ် တို့နဲ့အတူ ယှဉ်မထိုင်ရဲဘူးဗျ ” လို့ ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ဖြေပါတယ် ။

ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းရဲ့ သိမြင်လွယ်တဲ့ သင်္ကေတ တစ်ခုကတော့ တစ်ခေါင်းလုံး ဆံပင်တွေ ဖြူတာပါ ။ သူက ဟာသလည်း ကြွယ်သူမို့ “ ဆံပင် ဖြူတာ ကောင်းတယ်ဗျ ၊ ထမင်းဝိုင်းမှာ ထိပ်က ဝင်ထိုင်ပြီး ဦးဦးဖျားဖျား စားလည်း သူများ မကဲ့ရဲ့ဘူး ” လို့ ပြောပြီး ရယ်တယ် ။

ဆံပင်ဆေး မဆိုးဖူးဘူးလား ကျွန်တော် မေးတယ် ။

“ ကျွန်တော် ကျောင်းသားဘဝ ၊ ဆံပင်ညှပ်ဆရာ ကောင်လေးက သင်လက် ကတည်းက ကျွန်တော် ညှပ်လာတော့ ရင်းနှီးတဲ့ ဆံပင်ညှပ်ဆရာ ရှိတယ် ၊ ဆိုင် လူကျလာရင် သူက ကျွန်တော့်ခေါင်း ဆေးဆိုးလက်စ တန်းလန်းနဲ့ တစ်နာရီလောက် ပစ်ထားတာ ၊ ကြာကြာထားမှ စွဲတာလို့ လျှောက်ပြောတယ် ၊ ဆေးဆိုးတာ နှစ်နာရီ ကြာတယ် ၊ ဆေးဆိုးခက ၁ဝဝဝ ပေးခဲ့ရတယ် ၊ လေးငါးရက် ကြာတော့ အောက်စတွေ ဖြူလာတယ် ၊ ကျွန်တော် စဉ်းစားတယ် ၊ ဘာအရေးကြီးတာလဲ ၊ ဆံပင်က အရေးမကြီးဘူး ၊ မျက်စိနဲ့ သွား ကောင်းရမယ် ၊ ကျန်းမာရေး ကောင်းရမယ်ပေါ့ ”

ဆံပင်ဆေးမဆိုးတော့တဲ့အကြောင်းကို ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ပြန်ပြောပြတယ် ။

“ အမှန် ပြောရရင် ဆံပင်ဖြူ ဆေးမဆိုးတာ ပထမပုဂ္ဂလိကဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာစိန်မောင် ကို သဘောကျလို့ ၊ ဆရာက လူချောကြီးဗျ ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လည်း ချောတယ် ထင်မှာပါပေါ့ဗျာ ( ပြောရင်း ဟက်ဟက်ပက်ပက် ရယ်တယ် ) ”

တကယ်လည်း ဆားတောင်ပွဲစားကြီး ဥပဓိရုပ်က ခန့်ပါတယ် ။ သူ့ကို မြင်ရတာ အေးချမ်းတယ် ။ သူ့ဘဝ ခံယူချက်ကို ကျွန်တော် မေးတယ် ။

“ ကျွန်တော်က သောကကို get out လုပ်ပစ်နိုင်တယ် ။ အတိုက်အခိုက်လေးတွေ ရှိရင်လည်း အကုသိုလ် မဖြစ်စေနဲ့ ၊ မကောင်းတာ မလုပ်နဲ့ ၊ စိတ်ကို ဖြူအောင် ထား ၊ ကျွန်တော့်တိုက်ခိုက်သူတွေကို ကျွန်တော် မေတ္တာပို့တယ် ၊ နာမည်နဲ့ တပ်ပြီး မေတ္တာပို့တယ် ”

အများနဲ့ ဆက်ဆံလုပ်ကိုင်နေထိုင်ရသူ တစ်ယောက် အနေနဲ့ အဆင်မပြေတာတွေ တွေ့မှာပဲ ဆိုတော့ သူ ကြုံရပုံ တစ်ခုကို ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ပြန်ပြောပြတယ် ။

“ ကျွန်တော်တို့ ဆားတောင်မှာ စာပြန်ပွဲတွေ လုပ်နေတာ ကျွန်တော့် အသက်နဲ့ အမျှပဲ ၊ အဖေကလည်း စာပြန်ပွဲ ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်တော့ ဆရာတော်ကြီးတွေ ကျွန်တော် ပင့်ရပါတယ် ၊ မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်ကြီးကို ကားနဲ့ အပို့အကြို လုပ်ပေးရတယ် ၊ ကိုယ်ကလည်း တက္ကသိုလ်က ကျောင်းပြီးခါစ ၊ တိပိဋကဆရာတော်ကြီးက တကယ် သိမ်မွေ့တာ ၊ တစ်နေ့တော့ ကားလမ်းပေါ်မှာ အမူးသမား တစ်ယောက်က လဲနေတော့ ကျွန်တော်က ကွင်းမောင်းရတာပေါ့ဗျာ ၊ ပါးစပ်က နေပြီးတော့ ဒီကောင့်နှယ်ကွာ လမ်းပေါ်  လာလဲနေတယ် ၊ ရိုက်စရာ ကောင်းလိုက်တာလို့ ပြောတော့ ဆရာတော်ကြီးက မင်း ရိုက်စရာ မလိုပါဘူး ၊ သူ့ဟာ သူကို လဲနေပါပြီ ၊ မင်းက အကုသိုလ် ယူမနေပါနဲ့တော့ ၊ လျစ်လျူရှု ထားလိုက်စမ်းပါလို့ ပြောတယ် ”

ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ပြောပြရင်း ရယ်မောတယ် ။

“ ဒီအသက်အရွယ် အတွေ့အကြုံအရ အောင်မြင်ကြီးပွားတိုးတက်မှုမှာ စိတ်ရင်းက အင်မတန် အကျိုးပေးတာ ၊ သူများအပေါ် ဂျေ ( မနာလို မစ္ဆရိယစိတ် ) များလေ ကိုယ် ဒုက္ခတွေ့လေပဲ ၊ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ မြင်တွေ့ရတာ အများကြီးပဲ ကျွန်တော်တို့ စကားပြောနေတဲ့ အချိန်မှာပဲ အနီးအနား အိမ်တစ်အိမ်က ပီပါသံပြားကို ထုရိုက်နှက်တဲ့ အသံ တဒုံးဒုံးကို နားမခံသာအောင် ကြားနေရတယ် ။

“ အရပ်ထဲမှာ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းတွေ လုပ်တော့ လျှပ်စစ်မီးအား အတက်အကျ မမှန်ဘဲ ပြုတ်ပြုတ်ကျတယ် ၊ ဆူညံသံတွေပေါ့ဗျာ ၊ အိပ်နေတဲ့ ကလေးတွေ လန့်နိုးတယ်ဗျာ ၊ တချို့အိမ်တွေဆိုရင် သူတို့ နားထောင်တဲ့ ကက်ဆက်ကို လော်ကြီးနဲ့ ဖွင့်တယ် ၊ တချို့ဆိုရင် ကားတွေ ရပ်တာ မလွတ်မကျွတ် ရပ်တယ် ၊ သူများ အနှောင့်အယှက် ဖြစ် မဖြစ် ဂရုမစိုက်ဘူး ၊ ကျွန်တော် ထိထိရောက်ရောက် တိုင်နိုင်တယ် ၊ မတိုင်ဘူး ၊ သူတစ်ပါးအကျိုး ထိခိုက်အောင် မပြောနဲ့ ၊ မလုပ်နဲ့ ၊ မကြံနဲ့ ”

သူ ဖြတ်သန်းလာခဲ့ရတဲ့ ဘဝကို ဆားတောင် ဦးသိန်းထွန်းက ပြန်သုံးသပ်တယ် ။

“ ကျွန်တော်က ကြွားတာ မဟုတ်ပါဘူး ၊ ကျွန်တော့် ဘဝခရီးက ခရောင်းတော မဖြတ်ခဲ့ရဘူးဗျ ၊ ဒီတော့ လောကမှာ အကောင်းမြင်ဝါဒ ပိုများပါတယ် ”

⎕ ကျော်ရင်မြင့်
📖ဘဝဇာတ်ခုံ စုစည်းမှု - ၈