အေးမေတ္တာရေ

❝ အေးမေတ္တာရေ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

“ဒိုးပတ်သံများ မကြားရတာ ကြာပါပကောလားဟာ”

သူ့နားထဲတွင် သဲ့ခနဲ ကြားလိုက်ရသော အသံကို ဒိုးပတ်သံထင်သောကြောင့် ခေါင်းကို ငဲ့ကာ နားစွင့်ရင်း ရီးဆေးရိုး ပြောလိုက်မိသည်။ ရွာ့အရှေ့ဘက် ဘုရားငါးဆူသို့ ဝင်ရာလမ်းကို သန့်ရှင်းပြုပြင်ထား၏။ ချုံနွယ်များ အမှိုက်များ ရှင်းလင်းထားသဖြင့် လမ်းကလေးကိုက လျှောက်လှမ်းချင်စဖွယ် လှပနေပေသည်။ ဘုရားနှင့် ရွာကြားလမ်းရှိ မြေပြင်ကို ရှင်းလင်းသုတ်သင်ထားသည့်နည်းတူ ထိုလမ်းတစ်လျှောက် ကောင်းကင်ယံကိုလည်း နတ်လမ်းဖြင့် မွမ်းမံထားသေး၏။

နတ်လမ်းဟူသည် ထူးထူးဆန်းဆန်းကြီး မဟုတ်၊ ခက်ခက်ခဲခဲကြီးလည်း မဟုတ်။ အပ်ချည်ကြိုးတွင် ရောင်စုံ ရေပါးစက္ကူ (စွန်စက္ကူ) ကြက်လျှာသဏ္ဌာန် သေးသေးကလေးတွေ ကော်ဖြင့်ကပ်၍ သွယ်ခက် ယှက်မိုးထားခြင်း ဖြစ်၏။ လေအသွေးတွင် တလူလူ တလွင့်လွင့်ကစားနေသော ကြက်လျှာ မျက်နှာကြက်ကြောင့် လမ်းသည် ပို၍ခံ့ညားနေ၏။ ပို၍ လှပမြူးကြွနေ၏။ ကြက်လျှာတန်းနတ်လမ်း၏ အဆုံးတွင် လမ်းဝဲယာညှပ်လျက် ရမ်းဘိုကုန်းသူ လှပျိုဖြူများ စီတန်းနေကြသည်။ သူတို့ ဘေးတွင် ခုံတန်းလျားများ ရှိသည်။ ခုံတန်းလျားပေါ်တွင် လင်ပန်းများ၊ ဇလုံများ၊ တောင်းများ စသည်ဖြင့်။

တောင်းထဲတွင် ရေပါးစက္ကူဖြင့်ထုပ်ထားသော ပွပွပြားပြား ‘လျှာပေါ်ဝဲ’ မုန့်ထုပ်များရှိ၏။ လင်ပန်းထဲတွင် ရောင်စုံချိုချဉ်များစုပုံထား၏။ ထိုအစွန်မှ ဇလုံထဲတွင် ဖက်ဖြင့်ထုပ်ထားသော ချင်းသုပ်ထုပ်တွေ။ သည့်ပြင် လင်ပန်းများ၊ တောင်းများထဲတွင်ကား သနပ်ဖက်ဆေးလိပ်အမျိုးမျိုး။

သည်အရာများမှာ ရမ်းဘိုကုန်းရွာဦးဘုရား ဆွမ်းတော်ကြီးပေါင်း (ဆွမ်းတော်ကြီးတင်) ပွဲသို့ လှူဖွယ်တန်းရာများဖြင့် လာရောက်ကြသူများအား တုံ့ပြန် ကမ်းလှမ်းရန် ပစ္စည်းများဖြစ်ပေ၏။ စေတီတော်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဇာတ်စင်ရှိသည်။ ဇာတ်စင်ရှေ့တွင် ဧည့်ခံဆိုင်းက အသင့်ပြင်နေ၏။ သို့တစေ အသံချဲ့စက် ရပ်ထားချိန်၊ ဧည့်ခံဆိုင်းလည်း မတီးနိုင်သေးချိန်မို့ တိတ်ဆိတ်နေ၏။ သို့ကြောင့်သာ ဒိုးပတ်သံကို သဲ့သဲ့ကြားနိုင်ခြင်းဖြစ်၏။ အမှန်ပင် ဒိုးပတ်သံ ဖြစ်သည်။

“ကောင်းလိုက်တဲ့ ဒိုးပတ်သံဟာ ချိုနေတာပဲဟ”

ပုရပိုက်တန်းရွာသားတို့၏လက်သံလား၊ ချောင်း ဟိုဘက် ရှားတောရွာသားတို့ လက်သံလေလား မသဲကွဲသေး။ ကြိုဆိုရေးအဖွဲ့သည် ငြိမ်သက်၍ နားစွင့်နေကြသည်။ သို့စဉ်တွင် ရီးဆေးရိုးက ဒိုးပတ်သံ၏ အလှကို ချီးကျူးလိုက်ရာ ရီးကျီးဒန်က ထောက်ခံ၏။

“ဟုတ်ပါ့တော် ကောင်းလိုက်တဲ့ ဒိုးပတ်သံကလေး၊ နားထဲကို ဆိမ့်သွားတာပဲ”

ရီးကျီးဒန်အား ရီးဆေးရိုး မျက်စောင်းထိုးလိုက်မိငြား ပြောချင်သည့်စကားကိုမူ မျိုချလိုက်မိ၏။ အမှန်မူ ရီးကျီးဒန်သည် ဆိုင်းသံ ဗုံသံကို နားလည်သူ မဟုတ်ပေ။ ဒိုးပတ်နှင့် ဗုံရှည်သံ အကွဲကြီးပေမယ့် ရီးကျီးဒန် မခွဲတတ်။ သည်သို့သောသူက ဒိုးပတ်သံကလေး ဆိမ့်နေသည်ဆိုသောအခါ ‘တော်စမ်းဟာ’ တားလိုက်ချင်၏။ ‘လူကြားရင် ရယ်စရာကြီးဟာ’ ဆိုလိုက်ချင်၏။ မဆိုဖြစ်။ မဆိုဖြစ်ခြင်းကား နီးနီးလာသော ဒိုးပတ်သံကို နားစွင့်နေမိ၍ဖြစ်သည်။

ဒိုးပတ်သံကို သည်မျှ ခုံမင်မျက်ပြီဖြစ်ရခြင်းမှာ အမှန်ပင် ဒိုးပတ်သံများ မကြားရသည်မှာ ကြာညောင်းလှ၍ ဖြစ်ပေသည်။ အခါတိုင်းဆိုလျှင် ဒိုးပတ်သံကို မကြားချင့်အဆုံး နားငြီးနေ၏။ အီနေ မုန်းနေ၏။ ဒိုးပတ်သံသာ မဟုတ်၊ အိုးစည်သံ၊ စခွံ့နှင့် မောင်းဆိုင်းသံလည်း ရွံစရာကောင်းအောင် ကြားခဲ့ရ၏။ ဝါကျွတ်တော့မည်၊ လယ်လုပ်ငန်းတွေ အစသတ်စပြုကြပြီ ဆိုသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ကြားရပြီ။ ရွာတောင်ဖျားမှ ဝင်လာသော ဒိုးပတ်ဝိုင်းသည် မြောက်တံခါးသို့ ထွက်မှ ရပ်နားတော့သည်။ တစ်ဖွဲ့ထွက်သွား၍ နားအေးခါစ ရှိသေးသည်၊ နောက်တစ်ဖွဲ့ ဝင်လာပြန်၏၊ သည်သို့ဖြင့် တစ်နေ့လျှင် သုံးလေးဖွဲ့ခန့်ထက် မနည်းသော တီးဝိုင်းများသည် ရမ်းဘိုကုန်းရွာကို တောင်မှ မြောက်၊ မြောက်မှ တောင် ဖြတ်သန်းသွားကြ၏။

ဝင်လာတိုင်း ဝင်လာတိုင်းသော သည်အဖွဲ့များတွင် အလှူခံသူ အနည်းဆုံးနှစ်ဦးတော့ ပါလေ့ရှိသည်။ မောင်းထောင်ခွက်ထဲတွင်ပါသော ပိုက်ဆံအနုတ်များကို တချောက်ချောက်မြည်အောင် ပထမခေါက်လိုက်သည်။ နောက် မည်သည့်ရွာ၊ မည်သည့်ဘုရားပွဲ ဝေယျာဝစ္စသုံးစွဲရန် စသည်တို့ကို ရေရွတ်အလှူခံ၏။ စိတ်လက်ကြည်သာချိန်နှင့် ဆုံမိလျှင် ရီးဆေးရိုး သဒ္ဓါ ပေါက်မိသည်။

“ကျီးဒန် လောင်းလိုက်ဟာ”

လောင်းလိုက် ဆိုသော်ငြား ရီးကျီးဒန့် လက်ထဲတွင် ပိုက်ဆံ အမြဲ ရှိမနေပေ။ ထိုအခါ ဆန်အိုးကို ပြေးဖွင့်ရသည်။ အလှူခံသူသည် ငွေအနုတ်ထည့်ရန် ခွက်သာမက ဆန်လောင်းသူပေါ်လျှင် ခံယူရန် လွယ်အိတ်ကိုလည်း အသင့်လွယ်ထားပေသည်။ သည်အလှူခံတီးဝိုင်း အဖွဲ့တွေ၏ပုံကို ကြည့်လျှင် ခရီး နီးဝေးကို သိ၏။ ခရီးဝေးသော အဖွဲ့သည် လူတစ်ယောက်လျှင် လွယ်အိတ်တစ်လုံးကျ စလွယ်သိုင်းထား၏။ ဆန်တောင်းကို ကြိုးသိုင်းကာ ဝါးလုံးလျှိုပြီး ထမ်းသူနှစ်ယောက်မူ အပင်ပန်းခံ၍ မလွယ်။ ဝါးလုံးတွင် လွယ်အိတ်တွေ ချည်ထား၏။ သည်လို ဆန်တောင်းထမ်းသူများပါသော အဖွဲ့ကို မြင်ရတိုင်း ရီးဆေးရိုး ရယ်မောကာ မှတ်ချက်ချလေ့ရှိသည်။

“သည်အဖွဲ့မှာ ဒီလူနှစ်ယောက် အပင်ပန်းဆုံးကွ”

ထိုသူနှစ်ယောက်သည် တင်းတောင်းထက် ကြီးသော တောင်းကြီးကို နှစ်ယောက်ထမ်းသောကြောင့် သက်သာသည် ထင်ရငြား၊ တောင်းထဲတွင် အလှူခံရရှိသော ဆန်သာမက စားအိုးစားခွက်တွေ ပါသေးသည်။ သည်မျှ မကသေး။ ရှေ့မှ လူက လင်းကွင်းတီးရ၍ နောက်မှ လူက ထမ်းပိုးဝါးကို တုတ်ဖြင့်ခေါက်ကာ ဝါးလိုက်ရသေး၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ဆန်တောင်းလျှိုသော ဝါးလုံးတွင် ဆန်တောင်းသာမက မောင်းပါ ချိတ်ဆွဲလာသော အဖွဲ့များ လာတတ်သေးရာ၊ နောက်မှ လူမှာ ထမ်းပိုးကိုခေါက်ပြီး စည်းဝါးလိုက်ရသည့် တာဝန်အပြင်၊ စည်းဝါး မလွတ်စေဘဲ မောင်းကိုပါ ထုရသေး၏။ ထိုအခါ ရီးဆေးရိုးမှာ ကြားထဲကနေပြီး မောနေရ၏။ သည်နှယ် တစ်ဖွဲ့ထွက် တစ်ဖွဲ့ဝင်ဖြင့် အလှူခံသော တီးဝိုင်းများသည် ဝါကျွတ်ခါနီးမှ စလာ ခဲ့ရာ နတ်တော်၊ ပြာသိုကျမှ ရပ်စဲသွားတော့၏။ ထိုအခါကျမှသာ “အင်း ခုမှပဲ နားအေးပါးအေး ရှိတော့တယ်” ဟူ၍ ရီးဆေးရိုးတို့ ဟင်းချနိုင်တော့သည်။

သို့သော် လွန်ခဲ့သော ဆယ်နှစ်လောက်မှ စပြီး အလှူခံတီးဝိုင်းများ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ သည်နေရာတွင် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာသော အရာမှာ အသံချဲ့စက်။

“ကျွန်တော်များ တောင်သာကျေးရွာ ‘ရှင်ပင် ချမ်းသာရ’ မြတ်စွာဘုရားပွဲတော်ကြီး ကျင်းပရာမှာ ဝေယျာဝစ္စ အဖို့အတွက် သဒ္ဓါတတ်အား နည်းများမဆို ကုသိုလ်ပါဝင်တော်မူကြပါခင်ဗျား”

အသံချဲ့စက်ဖြင့် သီချင်းသုံးလေးပုဒ် ဖွင့်အပြီးတွင် လာရင်းကိစ္စကို စကားပြောခွက်မှ စတင် ကြေညာတော့သည်။ အလှူခံ အသံချဲ့စက်များသည် ညနေစောင်း သုံးလေးနာရီမှစပြီး ရွာထဲသို့ ဝင်လာကာ သီချင်းများ၊ စတီရီယိုဇာတ်လမ်းများကို ဖွင့်ကြ၏။ စကားပြောလိုက် ဖွင့်လိုက်ဖြင့်လုပ်ကြရာ လူကြီးများ၏ ကြပ်မတ်မှု မရှိမီက ဆိုလျှင် သန်းခေါင်ကျော်သည် အထိပင်။ ရွာထဲသို့ အလှူခံအသံချဲ့စက်များ ရောက်လာခါစတွင် ရီးဆေးရိုးတို့ အကြားဆန်းနေသဖြင့် သည်းခံခဲ့၏။ အိမ်သားအချင်းချင်း စကားပြော၍ မရအောင် ဆူညံလွန်းငြား ခွင့်လွှတ်ခဲ့ပေ၏။

“တစ်ထိုင်တည်းနဲ့ တူရိယာမျိုးစုံ တီးမှုတ်သံလည်း နားထောင်ရသကွ။ အဆိုတော်မျိုးစုံရဲ့ အသံလည်း ကြားရသကွ။ အမယ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်လိုက်တွေတောင် ပါလိုက်သေး”

သို့ဖြစ်ငြား ရောဂါပျောက်သော ဆေးပင်လျှင် အဆမတန် သုံးစွဲသောအခါ ဘေးဖြစ်လာသေးရာ၊ အာဟာရကို ပေးသော အစားအစာသော်မှ လိုအပ်သည်ထက် ပိုလာချိန်တွင် အစာမကြေ အော့အန်လာရသေးရာ အသံချဲ့စက်များကိုလည်း တရားလွန်လာသောအခါ ရီးဆေးရိုးတို့ ‘ခါ’ တော့သည်။

ယမန်နေ့ ညနေ သုံးနာရီလောက်က ဝင်လာသော အလှူခံ အသံချဲ့စက်သည် အရုဏ်တက်တွင် ထဖွင့်ကာ ဆက်လက် အလှူခံပြီး မွန်းတိမ်းမွန်းတည့်မှ ရွာမှ ထွက်သွား၏။ ထိုအဖွဲ့ ထွက်သွား၍မှ ရွာ့ပြင်မရောက်သေးမီ နောက်တစ်ဖွဲ့ ဝင်လာပြန်တော့သည်။ အသံချဲ့စက်ပိုင်ရှင်ကလည်း သူ့စက်ကောင်းကြောင်း တစ်လက်စတည်း ကြော်ငြာသည့်အနေဖြင့် အားကုန်ဖွင့်၏။ အလှူခံသူကလည်း “အခု လေးဆယ်ပြည့်ဖို့ ခြောက်ကျပ်ပဲ လိုပါတော့တယ်” ဆိုကာ ဒါနအကျိုးကို ဟောပြောအပြီး၌ ဆက်ဖွင့်သည်။ ထိုအခါ “ဪ… လေးဆယ်ပြည့်ရင် ရပ်မယ် ထင်ပါရဲ့” တွေးသူက တွေးကာ အပြေးအလွှား သွားထည့်ကြ၏။ တစ်မတ် တတ်နိုင်သူက တစ်မတ်။ ဆယ်ပြားတတ်နိုင် သူက ဆယ်ပြား။ သို့သော် အသံချဲ့စက်မူ ရပ်မသွား။

“လေးဆယ်ပြည့်ရင် ရပ်မလို့ပဲ ခင်ဗျာ။ ဒါပေမဲ့ ရမ်းဘိုကုန်းရွာသူရွာသားတွေရဲ့ ထက်သန်သော စေတနာကြောင့် လေးဆယ့်တစ်ကျပ် ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ငါးဆယ်ပြည့်အောင် အားပေးကြပါဦး။ တစ်ခါမှ မဖွင့်ရသေးတဲ့ ဇာတ်လမ်းတွဲတွေလည်း ဖွင့်ပြပါ့မယ်”

တစ်ရက်လည်း မဟုတ်။ နှစ်ရက်လည်း မဟုတ်။ လနှင့်ချီလာသောအခါ ရီးဆေးရိုး စိတ်ညစ်လာသည်။ နှစ်နှင့်ချီလာသော အခါတွင်မူ အသံချဲ့စက်ကို ရီးဆေးရိုးတို့ ရွံ့မုန်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် ရွာလယ်ဝတ်ကျောင်းတံခါးကို သံကြိုးချည်ကာ သော့ခတ်ထား လိုက်လေ၏။ အကြောင်းမှာမူ အလှူခံ အသံချဲ့စက်များသည် ရွာခံအသိမိတ်ဆွေအိမ် တစ်အိမ်တွင် စတည်းချကာ အလှူခံကြ၍ အသိမရှိသူများက ရွာလယ်ဝတ်ကျောင်းပေါ် တက်လေ့ရှိသောကြောင့်ပေတည်း။

သို့လျှင် ဝတ်ကျောင်းကို သော့ခတ်ထားပြီးသော်ငြား ရွာခံအသိ မရှိသော အလှူခံအသံချဲ့စက်များသည် ဝတ်ကျောင်းပေါ် မတက်ရသောအခါ ဝတ်ကျောင်း အောက်ဝင်ပြီး စတည်းချ၏။ အချို့လည်း ရွာတံခါးဝရှိ ကင်းတဲပေါ်တက်ကြ၏။ အလှူခံ အသံချဲ့စက်များမှ ဖွင့်သော ဇာတ်လမ်းသီချင်းများတွင် ရီးဆေးရိုး ကြိုက်သည်လည်းပါသည်။ ရွံစရာ၊ မုန်းစရာ၊ အော်ဂလီဆန်စရာလည်း ပါသည်။ မည်သို့ ဖြစ်စေ သည်အသံများကို ရီးဆေးရိုး မကြားချင်တော့ပြီ။

နမ်းဖန်များ၍ ပြယ်ခြင်း မဟုတ်။ မုန်းတီးစရာ ကောင်းအောင် နှောင့်ယှက်၊ ရွံစရာကောင်းအောင် နှိပ်စက်သည့်အတွက် မုန်းတီးလာခြင်း၊ ရွံရှာလာခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ အသံချဲ့စက်ကို ရွံရှာလာသည်နှင့်အမျှ ပင်ကို အသံသာ ထွက်သော ဒိုးပတ်၊ အိုးစည်၊ ဗုံရှည် နှင့် စခွံ့တို့ကို ရီးဆေးရိုး ချင်ခြင်းတပ်လာရလေ၏။ ဤသို့ တောင့်တစိတ် ပြင်းပြနေစဉ် ဒိုးပတ်သံသဲ့သဲ့ကို ကြားလိုက်ရသော ရီးဆေးရိုးမှာ လည်ဆန့်မိသည်။ မျက်လုံးတွေ တောက်ပြောင်လာသည်။ ဒိုးပတ်သံသည် နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ကျယ်လောင်လာသည်။ အဖိုဘက်ကို ဆို့လိုက်သံကိုက နှစ်သက်စရာ ကောင်းသလို လင်းကွင်းနှစ်ချပ်ကို ရှပ်ပြီး ပွတ်ဆွဲလိုက်သံကလည်း ချစ်စရာ။

ပီသ၊ ကြည်မြ၊ တည်လှသော နှဲသံသည် ‘ရွှေဝါထွန်း’ သီချင်းကို သီဖွဲ့နေ၏။ ကြိုဆိုရေးအဖွဲ့သားများ ဒိုးပတ်သံအောက်၌ ယစ်မူးနေကြစဉ် ရီးဆေးရိုးတို့ဝိုင်း ခေါင်းရင်းဘက်မှ သောင်းလှိုင် စက်ဘီးတစ်စီးဖြင့် ရောက်လာ၏။

“ရှားတောကဗျို့ ၊ ရှားတောက။ အခု ရွာထဲကို ဝင်စပြုနေပြီ”

ကြိုဆိုရေးအဖွဲ့သားများ ဝမ်းသာ သွားကြသည်။ ချောင်းရေတိုးနေသည့် ကြားမှ လာနိုင်ကြပါမည်လား စိတ်ထင့်နေရသော ရှားတော။ ဟော သူက ဗွေဆော်ဦး။

“ဧည့်ခံရေးအဖွဲ့ အသင့်ပြင်ထားကြဟေ့၊ ရှားတောက လာနေပြီတဲ့”

စေတီတော်ဘက်သို့ ခေါင်းတစ်ခြမ်းလှည့်ကာ ရီးဆေးရိုး အော်ပြောသည်။ စေတီတော်ရှေ့ မဏ္ဍပ်ထဲတွင် ဧည့်ခံရေးအဖွဲ့သားများ လှုပ်လှုပ်ရွရွဖြင့် အသင့်ပြင်နေကြသည်။

လူဦးပေါက်လာပြီ။

ဆွမ်းတော်ကြီးပေါင်း အဖွဲ့တိုင်းတွင် ရှေ့ဆုံး ဦးဆောင်တစ်ယောက်ပါပြီး သူ့နောက်တွင် ကလေးတွေ ကြီးစဉ်ငယ်လိုက်ပါလေ့ရှိ၏။ ယခု ဦးဆောင်သူသာ ပါသည်။ ကလေးတွေ မပါ။ လင်ပန်း ကိုယ်စီ ရွက်လျက် တအိအိ လှမ်းလျှောက်လာသော ရှားတော ရွာသူ လှယမင်းများ။

သည်ကတည်းက ရီးဆေးရိုးတို့ နားလည်လိုက်ပါပြီ။ ချောင်းရေတိုးနေသည်ဟု။ ချောင်းရေသည် မုချ ဒူးခေါင်း ပေါင်လယ်လောက် ရှိနေရမည်။ သည်ရေနက်တွင် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများအတွက် မထောင်းတာသော်ငြား ငယ်ရွယ်သော ကလေးများအတွက် အန္တရာယ်ရှိသည်။ ရေစီးတွင် လိမ့်မျောပါသွားနိုင်၏။ ချောက်ထဲကျပြီး နစ်မြုပ်နိုင်၏။ ထို့ကြောင့် ကလေးတွေ မပါခြင်းဖြစ်သည်။ သည်အခက်အခဲကြားမှ ကြိုးစားပမ်းစား ရောက်လာကြသော တစ်ရွာနှင့် တစ်ရွာ ထားရှိသည့် စေတနာသည် နည်းနည်းနောနော မဟုတ်။ ကြီးမားသော မေတ္တာ၊ ကြီးမားသော စေတနာ။

မိန်းမသားတို့သည် ကိုယ့်အစု ကိုယ့်အဖော်ချင်း ချည်း ချောင်းရေကူးသောအခါ လုံချည် ရေမစိုအောင် ပေါင်ရင်းထိအောင် မချင်မမည်။ လည်ပင်းရောက်အောင် သိုင်းချင်သိုင်းမည်။ ကိစ္စမရှိ။ ယောက်ျားသားတွေ ပါဝင်သော အစုအဝန်းနှင့် ကူးရာတွင်ကား ဣန္ဒြေငဲ့ရပြီ။ သို့ဖြင့် မိန်းမတစ်ယောက် လုံချည်တစ်ထည်နှုန်း ရေစိုခံကာ သည်ဘက်သို့ ကူးလာပြီးမှ အဝတ်လဲလှယ်ကြရသည်။ ရေစိုအဝတ်ကလေးတွေ ကိုယ်စီကိုင်ထားသော လှယမင်းများအား ကြိုဆိုရေး အဖွဲ့သည် ပျူငှာသော၊ လေးစားသော အပြုံးဖြင့် ကြိုဆိုကြ၏။ ကမ်းလှမ်းသော ပစ္စည်းများကို လင်ပန်းတွင်းသို့ လှမ်းထည့်ပေး၏။

“ဟဲ့ ကောင်မလေးတွေ၊ တို့အိမ်မှာ ထမင်းစားပြီး ပွဲကြည့်ကြမယ် မဟုတ်လား”

ရီးကျီးဒန်နှင့် ရင်းနှီးသော မိန်းကလေးတစ်သိုက် အား ဆေးလိပ်ကမ်းရင်း မေးသည်။

“အပြန်ကျမှ မုန်လာစိုက်ရမှာ အရီးရဲ့”

အလုပ်တစ်ဖက်နှင့် ကြားထဲမှ ဆွေဘုရား မျိုးဘုရားမို့ အားခဲလာခဲ့ရကြောင်း ထင်ရှားစေသည့် စကား။

“ဟိုကောင်မတွေကကော”

ရှေ့လူက ငြင်းသောကြောင့် နောက်လူများကို ရီးကျီးဒန် လှမ်းမေး၏။

“ပွဲကြည့်ရင် ပေါင်းထိုး တစ်ရက် ပျက်မှာ အရီးရ။ မုန်လာခင်းက တလောက ရွာတဲ့ မိုးကြောင့် ပေါင်းတွေ မနိုင် နိုင်အောင် ထနေတာ”

“ဟုတ်ပါ့ကော”

ပွဲကြည့်ရင်း ညအိပ်စားသောက်ကြမည့် ဧည့်သည်များအတွက် ရည်စူးကာချက်ထားသော ထမင်း ဟင်းများ အဟောသိကံ ဖြစ်ရတော့မည်။ သို့သော် ရီးကျီးဒန် စိတ်မဆိုးပါ။ သည်အချိန်မှာ ပန်းမုန်လာ (ပန်းဂေါ်ဖီ) ခြံသမားများ အလုပ်ပူသော လပေကိုး။

ဆွမ်းတော်ကြီးပေါင်းအဖွဲ့ မဏ္ဍပ်အတွင်း ဝင်စပြုစေကာမူ ဒိုးပတ်ဝိုင်းမှာ ဘုရားပရိဝုဏ်အစပ်တွင် ရပ်၍ လက်စွမ်းပြနေသည်။ အကသမားသည် ဆွဲပြားကြီး လွင့်ယမ်းအောင် ကနေ၏။ သည်နှယ် တကယ် ဒိုးပတ်သံမြိုင်သောအခါ ရီးဆေးရိုးမှာ ဒိုးပတ်သံကို အေးအေးလူလူ နားမဆင်နိုင်တော့ပြီ။ စေတီတော် မုခ်ဝရှိ မဏ္ဍပ်အတွင်း၌ လူငယ်လူရွယ်များနှင့်ပေါင်းကာ အလုပ်များလျက်ရှိ၏။ ချွေးသီးချွေးပေါက်ကျ လျက်ရှိ၏။ သူတို့သည် လင်ပန်းများကို တစ်ပန်းချင်း သယ်ယူကာ လှူဖွယ်ပစ္စည်းများကို လှယ်နေကြ သည်။ ဆန် ဆိုလျှင် အသင့်ထားသော ဆန်တောင်း အတွင်း ထည့်သည်။ သစ်သီး ဆိုလျှင် သစ်သီးပန်းကန် အတွင်းသို့၊ မုန့်ဆိုလျှင် မုန့်ပန်းကန်အတွင်းသို့ ပြောင်းထည့်ကြရသည်။တစ်ဦး၏ ပန်းကန်နှင့် အခြား တစ်ဦး၏ ပန်းကန် မမှားအောင်လည်း သတိထားရသည်။ မူရင်းပိုင်ရှင်ထံ လင်ပန်းရော ပန်းကန်ပါ မှန်ကန်စွာပြန်ရောက်အောင် ကြိုးစားရ၏။ အလှူပန်း သိမ်းသူချင်း မတိုးမိ မတိုက်မိအောင်လည်း ဂရုထားရ၏။ သည်မှာ လှူဖွယ်ပစ္စည်းတွေ လှယ်၍ မပြီးသေး။ ရှေ့ဖျားမှ အိုးစည်သံ တထုံထုံဖြင့် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ ဘုရားတံတိုင်းပြင်ဘက်စပ်သို့ ရောက်လာ၏။ သို့စဉ်တွင် အသံချဲ့စက်မှ အသံထွက်ပေါ်လာ၏။

“ဒုတိယရောက်ရှိလာတဲ့ ပုရပိုက်တန်းကျေးရွာမှ မိတ်ဆွေများခင်ဗျား၊ မဏ္ဍပ်အတွင်းမှာ ရှိနေသေးတဲ့ ပထမအဖွဲ့မှ လှူဖွယ်ပစ္စည်းများလှယ်လို့ မပြီးသေးတဲ့အတွက် ခဏကလေး သည်းခံစောင့် ဆိုင်းပေးကြပါလို့ အနူးအညွတ် မေတ္တာရပ်ခံပါတယ် ခင်ဗျာ”

အသံချဲ့စက် ဟူသမျှကို မျက်မုန်းကျိုးခဲ့သော ရီးဆေးရိုးမှာ သည်တစ်ချက်တွင်ကား အသံချဲ့စက်ကို အလွန်ကျေးဇူးတင်လိုက်မိ၏။ အသံချဲ့စက်သာ မသုံးလျှင် မအားသည့် ကြားမှ တစ်ယောက် ပြေးသွားကာ အိုးစည်သံကို ဖောက်အောင် လည်ချောင်းပွင့်မတတ် အော်ပြောရမည်မဟုတ်ပါလား။ တစ်ဖက် ပေါက်မှ ငှက်ပျောတောအဖွဲ့ ထွက်သွားနေချိန်တွင် ပုရပိုက်တန်းရွာမှအဖွဲ့သည် မဏ္ဍပ်အတွင်း ဝင်လာ ပေပြီ။ ချစ်စရာကလေးငယ်များသည် လက်ဆွဲခြင်း ကလေးတွေနှင့်။ လက်ဆွဲခြင်းထဲတွင် အချို့လည်း စက္ကူခင်းကာ ဆန်ကို ပုံလာ၏။ အချို့လည်း ရှောက်ပန်းသီးကြီးတစ်လုံး။ အချို့မူ သြဇာသီး၊ သလဲသီး စသည်ဖြင့် နှစ်မျိုးမျှ။ လင်ပန်းဖြင့် ထည့်ရွက်လာသူ များမှာလည်း အချို့မူ ပန်းကန်တစ်ချပ်ထဲတွင် အမြင်လှရုံသာ ဆန်ထည့်လာ၏။ အချို့ကား ပန်းကန်ပြား သုံးလေးချပ်တွင် အနုဆုပ်က တစ်မျိုး၊ မာလကာသီးက တစ်မျိုး၊ အံစာမုန့်က တစ်မျိုး စသည်ဖြင့်။

ဆွမ်းတော်ကြီးပေါင်း ဖိတ်သူက မည်မျှပင် တစ်ရွာနှင့် တစ်ရွာ နာရီဝက် ခွာပြီး ဖိတ်ခဲ့သော်လည်း ယခု အမြီးဆက် ခေါင်းဆက် ရောက်လာနေကြပြီ။ ရီးဆေးရိုးမှာ ချွေးသော်မှ မသုတ်အား။ မဏ္ဍပ်အတွင်း ဝင်ရောက် နေရာယူပြီးသော အဖွဲ့သူအဖွဲ့သားများ ငါးပါးသီလခံယူ၍ ရေစက်ချ အမျှဝေပြီးချိန်နှင့် ကိုက်အောင် အပြေးအလွှား လှယ်ပြောင်းနေရသည်။

ယိုးဒယားလက်ဆွဲခြင်းတစ်ခုကို လူငယ်များ မျက်စိမှောက်နေကြ၏။ ခြင်းထဲမှ ပစ္စည်းများ မလှယ်ရသေး။ ရီးဆေးရိုး ချဉ်းကပ်သွားသည်။ ပစ္စည်းရှင်ကို မှတ်မိရန် မျက်နှာကို ကြည့်လိုက်သည်။ လှမ်းသည့်ခြေလှမ်း တုံ့သွားရ၏။ ၁၅ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေး။ လှပသည်။ ဖွံ့ဖြိုးသည်။ သို့သော် တစ်ကိုယ်လုံးကို ရီးဆေးရိုး မသုံးသပ်အား။ မျက်နှာကိုသာ အရေးတကြီး ကြည့်တော့မှ မျက်ခွံအစိမ်းကြီးကို မြင်ပြီး လန့်သွားခြင်း ဖြစ်၏။

“ဘုရားစောင်းတန်း ပန်းချီကားတွေထဲက မာရ်နတ်မင်းမျက်နှာနဲ့ တူလိုက်တာနော်”

သည်နှယ်သာ မှတ်ချက်ချမိသည်။ ရီးဆေးရိုး ရယ်မောမနေအား။ ကဲ့ရဲ့ မနေအား။ စင်ပေါ် ပြေးတက်ပြီး လှူဖွယ်ပစ္စည်းများ အမြင်လှစေရန် ပြင်လိုက်။ နေရာကို ချဲ့ထွင်လိုက်။ အောက်ဆင်းကာ အခြားသူများကို ကူလိုက်နှင့် နောက်ဆုံးအဖွဲ့ဖြစ်သော သရက်တောရွာသားများ မဏ္ဍပ်ထဲမှ ထွက်သွားကြတော့မှ အရုပ်ကြိုးပြတ် ထိုင်ချရင်း မျက်နှာကို ပုဆိုးဖြင့် သုတ်နိုင်တော့သည်။

“အသက်တောင် ဘယ်လိုရှူရမှန်း မသိပါဘူး အရီးရာ၊ မောလိုက်တာ”

သူ့နည်းတူ ယခုမှ အပန်းဖြေနိုင်သော လူငယ် တစ်ယောက်က မောပန်းသံဖြင့် ပြောလိုက်၏။

“မောတော့လည်း မောတာပေါ့ကွာ။ ဒါပေမဲ့ ရေတွေများနေတဲ့ ချောင်းကြီးကိုတောင် ဖြတ်လာခဲ့ရတဲ့ ရှားတော သူတွေကို မြင်တော့ မမောရက်တော့ဘူးဟေ့။ မပန်းရက်တော့ဘူးဟေ့။ သူတို့ပဲ မောပစေ ပန်းပစေတော့ဆိုပြီး”

စကားတစ်ဝက်ဖြင့် မဏ္ဍပ်စင်အောက်ခံ ဝါးလုံးခေါင်းထဲတွင် ထိုးထားသော ဆေးလိပ်တိုကို ဆွဲယူကာ မီးညှိသည်။ ဆေးလိပ်မီးခိုးတွေ မှုတ်ထုတ်ရင်း လှူဖွယ်ပစ္စည်းများကို ငေးကြည့်နေသည်။ စကား မဆက်မိ။ စင်ပေါ်တွင် ပစ္စည်းမျိုးစုံတို့ဖြင့် ပြည့်လျှမ်းနေသည်။ ရွာပေါင်းစုံမှ စေတနာ သဒ္ဓါတရား သက်သေများ။

ရီးဆေးရိုး ဖျတ်ခနဲ ဖြစ်သွားသည်။

“ဟေ့ကောင်တွေ ဆွမ်းတော်ပွဲတွေမှာ ကြက်လျှာတိုင်ကလေးတွေ စိုက်ထားတဲ့ရွာဟာ ဘယ်ရွာလဲဟ”

လူငယ်လေးများ မဖြေနိုင်ကြ။ သူသိနိုး ငါသိနိုးဖြင့် တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် ကြည့်နေကြ၏။

“ဘာရယ်လို့ မဟုတ်ပါဘူးကွာ၊ အများနဲ့လည်း မတူဘူး၊ ထုံးစံလည်း မပျက်ဘူး။ မြင်ရတွေ့ရတာ ကျက်သရေလည်း ရှိ၊ ကြည်နူးစရာလည်း ကောင်းလို့”

ရီးဆေးရိုး စကားမပြတ်သေး၊ မဏ္ဍပ်ဝသို့ တောင်းကြီးတစ်လုံး ခါးစောင်းတင်လျက် ရီးကျီးဒန် ရောက်လာသောကြောင့် လည်ပင်းရှည်ကြည့်လိုက်ရာ ရီးကျီးဒန်ဘေး၌ ငတက်ပြားမကို မြင်ရ၏။

“အိမ်မှာ ဧည့်သည်တွေ ရောက်နေသတဲ့တော့်”

“အမောမှ မပြေသေးဘူးဟာ၊ အေးအေး သွားနှင့်”

ရီးဆေးရိုး ခေါင်းပေါင်းစောင်ကို ပြင်ပေါင်းကာ ထလိုက်သည်။ ပါးစပ်မှ အမောမပြေသေး ရေရွတ်ငြား သူ့ရင်ထဲတွင် စင်စစ် အေးမြနေပြီ။ ဝမ်းသာနေပြီ။ သူတစ်ပါးရွာ ဘုရားပွဲကျင်းပသောအခါတွင် သက်ဆိုင်ရာ ရွာမှ မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းများ၏ အိမ်များသို့ အားမနာတမ်း တက်စားခဲ့၏။ ထမင်းသာ တဝတပြဲ စားသည် မဟုတ်၊ မုန့်ကိုလည်း ခါးပိုက်ထောင်ဖြင့် အပြည့်ထည့်ယူခဲ့၏။ ယခု ကိုယ့်အလှည့်။

ကိုယ့်ရွာ ဘုရားပွဲသို့ လာမည့် အသိများ၊ မိတ်ဆွေများအတွက်ရော လှူဒါန်းရန်အတွက်ပါ ထမင်း၊ ဟင်းချက်ထားသည်။ ဆန်တစ်ပြည်ကုန် မုန့်ဖက်ထုပ် လုပ်ထားသည်။ သို့ဖြစ်ငြား စောစောက ရှားတောမှ ကလေးမများကို ဖိတ်ခေါ်မရသဖြင့် စိတ်ပျက်ခဲ့ရသည်။ ယခု ဧည့်သည်တွေ ရောက်နေသည် ကြားသောအခါ ရွာထဲသို့ ပြေးမတတ်ဝင်လာသည်။ အိမ်ရှေ့ ကပြင်တွင် ထိုင်လျက် တချို့၊ မန်ကျည်းပင်အောက်တွင် မိုးတိုးမတ်တတ် တချို့ကို အဝေးမှ လှမ်းမြင်ရမှ ရီးဆေးရိုး အမောပြေသွား၏။ ကန်သွယ်ရွာမှ ကိုငှက်ရိုးနှင့် သားသမီးမြေးမြစ်များ။ ထနောင်းကုန်းမှ မောင်ကျော်တို့ မိသားစုများ စုစုပေါင်း တစ်ကျိပ်ကျော် ရှိသည်။ ရီးဆေးရိုးကို မြင်သည်နှင့် လှမ်းအော်ကြ၏။

“အဝေးကြီးက လာရတာဗျနော၊ ခင်ဗျားတော့ သေရအောင်သာ ပြင်ထားပေတော့၊ အကုန်ကို စားပစ်မှာ”

“စားပါဗျား၊ စားပါဗျား”

ရင်တွင်းပျံ့နှံ့နေသော ကြည်နူးခြင်းဖြင့် ပြန်ပြောရင်း ရယ်မောလိုက်သော ရီးဆေးရိုး၏ အသံသည် မောသံ၊ ပန်းလျသံများ လုံးဝပါဝင်ခြင်း မရှိတော့ချေ။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်