Monday, August 17, 2026

ဒေါင်းကျော်ချိန်မှာ


❝ ဒေါင်းကျော်ချိန်မှာ ❞ 
       ( ကံထွန်းသစ် )

၁။

“အင်း...သင်းကလေး”

အတွေးသည် တန့်သွားပြန်သည်။ လက်ထဲက ဓားငယ်ကို ချရင်း မျက်စိဦးတည်ရာ ငေးနေမိပြန်သည်။ အကြည့်ကျ လေရာရာတွင် စောင့်နေတတ်သည်က သင်းကလေး ဖြစ်နေပြန်သည်။

ဟူး...ပြုံးနေသော၊ ရယ်နေသော၊ မဲ့နေသော၊ ငိုနေသော၊ နာကျင် ညည်းညူနေသော မျက်နှာများ၊ စိတ်ဆိုး အမျက်ထွက်ဟန် မျက်နှာကား မပါခဲ့။

အိုး...သင်းကလေး စိတ်မှ မဆိုးတတ်တာ။

သင်း...သင်းကလေး အမေလည်း ဒီလိုပါပဲလေ။

ဘယ်လောက်ဆူဆူ၊ ဘယ်လိုဆဲဆဲ အပြုံး မပျက်ဘူး။ နောက်ဆုံး ထ ရိုက်လျှင်တောင် အပြုံးက လက်ကျန်နဲ့ ခဏခဏ ရန်ဖြစ်ရတယ်။ ရန်ဖြစ်တော့လည်း မထုံတတေးနဲ့။

ဟင်း...တစ်ခါတော့ နို့စို့ကလေး၊ အဲ...ခု ကိုရင်ဝတ်နေတဲ့ ကလေးပေါ့။ နို့ဆာလို့ ငို၊ မအေလုပ်သူက မလာနိုင်၊ ဘယ်အလေလိုက်နေလဲ မသိ၊ နောက်ကြောင်း ပြန်မကြည့်ဘူး။ သွားချင်ရာ သွားနေ၊ ပြန်လာတော့ ဘာပြော ကောင်းမလဲ၊ ဝါးလုံးတိုနဲ့ ဆီးပြီး....။

ယောင်ယမ်းကာ စောစောက ချထားသော ဝါးခြမ်းကို ကောက်ကိုင်မိသည်။ သည်အခါ ဝါး လိုနေသေးသည်ကို အမှတ်ရကာ ဝါးများ စုထောင်ထားရာ အိမ်ထောင့်က ကုက္ကိုပင်ကြီးဆီ အကြည့်ရောက်သည်။

ဝါးချောချော တစ်လုံးကို ထပ်ယူရန် အထတွင် ဖျိုးဖျိုးဖျစ်ဖျစ် မြည်ကာ ခါးနှင့် ဒူးဆစ်တို့က ထိုင်နေတာ ကြာပြီ ဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံနေကြသည်။ မတ်တတ်ရပ်ရုံရှိသေး-

“ဘကြီး ဝါးလုံးလိုလို့ လား”

“အေးကွ”

ဖြေရင်း လှည့်ကြည့်မိတော့ ကာလသားခေါင်း မောင်ဟန်၊ သူ့အဖေနဲ့ သင်းကလေးအမေနဲ့ မောင်နှမ ဆိုတော့၊ အင်း သူလည်း လာရှာမှာပေါ့လေ။ ဒီလိုခါမျိုးမှ မလာရင်လည်း။

••••• ••••• •••••

၂။

“ဪ...သင်းကလေး”

လက်ထဲမှ ဝါးခြမ်းများကို ဇောင်းသပ်ကာ ချောအောင်ပြုနေမှုကို ရပ်လိုက်မိပြန်သည်။ သင်းကလေး ရှိရာဆီ အကြည့် ရောက်ပြန်သည်။ တူမအချို့နှင့် အကြီးမကို တွေ့ ရသည်။ သူတို့၏ လေးဖင့်စွာ လှုပ်ရှားနေကြဟန်ကိုလည်း သတိထားမိသည်။ ဟုတ်တာပေါ့လေ။ ဒီလိုအခါမျိုးမှာ ဘယ်သူက ရွှင်လန်းနိုင်ပါ့မလဲ။ ငါတောင် ဟူး...။ အတွေးကို ဖျောက်၍ ဓားကို ပြန် ကောက်ကိုင်လိုက်သည်။ ပြီး ဝါးများ လိုသလို ဖြတ်တောက်ရန် တိုင်းထွာလိုက်သည်။ တစ်လံသာသာ မှန်းကာ ဝါးခြမ်းများကို ဖြတ်လိုက်သည်။ စိတ်ဖြင့် ‘ဆ’ ကာ ပုံဖော်ရင်း ဝါးခြမ်း လေးခု ဖြတ်ရမည်ကို သဘောပေါက်သည်။

အာရုံတွင် ငယ်စဉ်က ဆရာနှင့် အတူ လိုက်ခဲ့ရသော အလှူမင်္ဂလာ မဏ္ဍပ်ကြီးများ၊ ဘုန်းကြီးပျံ မဏ္ဍပ်နှင့် ကရဝိက်ဖောင်ကြီးများ၊ လောင်တိုက် ပြာသာဒ်ကြီးများကို ပြန်ပေါ်လာသည်။ အထူးသဖြင့် ရွာဦးကျောင်း ဆရာတော် ဘိုးဓမ္မစာရီ၊ ပျံလွန်တော်မူတုန်းက မြင်ကွင်းက ပိုလို့ ပြက်ထင်သည်။

ကြီးကျယ် ခမ်းနားသော မဏ္ဍပ်ကြီး အပြင် ခေါင်းတလား ပိုက်ထားသော ဗြဟ္မာရုပ်ကြီး၊ ဝါးများ စက္ကူများဖြင့် ချိုးထားတာ ဖြစ်ပေမဲ့ အချိုးကျ သက်ဝင်လှသည်မို့ ပွဲလာသူတိုင်း အံ့သြကြခဲ့၊ တစ်မျှော်ကြီး မျှော်ငေးရအောင်လည်း မြင့်မား၏။ ကုလားငွေစက္ကူ၊ ရွှေစက္ကူတို့ဖြင့် ကိုယ်ရောင် ကိုယ်ဝါ ကလည်း တလျှံလျှံ တဖိတ်ဖိတ်။ ပြီး ‘လောင်တိုက်’ ဆိုသည် အတိုင်း ပွဲပြီးသည်နှင့် ထိုဗြဟ္မာရုပ်ကြီးကိုပါ မီးရှို့သင်္ဂြိုဟ် လိုက်ကြတော့သည်။ ခုတော့ဖြင့် ဝါးတစ်လုံးက ၁၅ဝ၊ စက္ကူ တစ်ချပ်က ...၊ အင်း ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီတစ်ခါတော့ ခဲရဦးမှာပဲ။

••••• ••••• •••••

၃။

“အင်း...သင်းကလေး..သင်းကလေး”

“အဖေ့၊ ထမင်း စားတော့မလား”

သမီးအကြီးမ၊ နွမ်းနယ်သော မျက်နှာတွင် သွေ့စမျက်ရည် စီးကြောင်းများ၊ တစ်ချက် ငေးကြည့်ရင်း ခေါင်းကို ခါယမ်းလိုက်သည်။

“အဖေ၊ လေတွေ ဘာတွေ နာနေလိမ့်မယ် ထင်တယ်။ နည်းနည်းဖြစ်ဖြစ် စားလိုက်ပါလား”

ထပ်ပြီး ခေါင်းခါလိုက်သည်။ မနေ့ကလည်း ထမင်းကို ဟုတ်တိပတ်တိ မစားဖြစ်တာကို အမှတ်ရသည်။ သို့သော် ရင်ကမူ မချောင်သည့် အပြင် အတင်းကျပ်ကြီး တင်းကျပ်နေတော့သည်။

“ဆာတော့ စားတာပေါ့ကွယ်။ အဖေ အလုပ်ကလေး ဆက်လုပ်လိုက်ဦးမယ်။ သမီးတို့လည်း လုပ်စရာတွေ လုပ်ထားကြနော်”

သမီးကြီးနှင့် အဖော် လုံမတို့ အိမ်ဘက် ထွက်သွားကြသည် ကို ငေးရင်း၊ လက်က အလုပ် မဆက်နိုင်၊ အတွေးကတော့မူ...။

အင်း..သူလည်း သင်းကလေးကို ချစ်ရှာသူ ဆိုတော့...။ နောက်ပြီး မောင်နှမသုံးယောက်မှာ အထက်အောက်၊ ဒီတော့ သံယောဇဉ်က...။ ဒါတင် မကပါဘူးလေ။ ဟိုအမိုက်မကြီး ကျောခိုင်းသွားကတည်းက သူက အရာရာ ထိန်းသိမ်းခဲ့ရသူ ဆိုတော့။

“မိအုပ်၊ နင် ဒီဝါသနာကို ဖျောက်မလား။ အိမ်ပေါ်က ဆင်းမလား၊ ဒါပဲပြော”

ဒေါသနှင့် ပေါက်ကွဲ မေးသံ၊ နို့ညှာမနှင့် နို့စို့လေးတို့၏ ငိုသံများဖြင့် ပွက်ညံသွားသော ထိုတစ်ည။

ဒေါသနှင့် ရိုက်မောင်းပုတ်မောင်းသံများ၊ ခွန်းတုံ့သံများ၊ ဆဲရေးသံများ၊ ပြန်ဖြေသံများ ထိုမှ အစ။

ဒါတွေ ထားပါတော့လေ။ ဒါနဲ့ ဆီရောင်စုံ စက္ကူနဲ့ ပလတ်စတစ် ကြိုးခွေ မှာလိုက်တော့ ဈေးသွားတဲ့ သူတွေ ပါလာကောင်းပါရဲ့။

ပြီးတော့ ကော် နည်းနည်းလည်း ကျိုခိုင်းရဦးမယ်။ ဒါမှ...။

••••• ••••• •••••

၄။

“ဟူး...သင်းကလေး”

အတွေးသည် ထိုနေရာ၌သာ ဝဲနေသည်မို့၊ အလုပ်မဖြောင့်ချင်၊ အာရုံကို လွှဲရန် ကြိုးစားမိသည်။ ရုတ်ချည်း အထလိုက်တွင် ခေါင်းသည် မိုက်ခနဲ ဖြစ်သွားသည်။ ခဏ ငြိမ်နေလိုက်ကာ နှုတ်မှ အနိစ္စ ဘုရား...ဘုရား ဟု ရေရွတ်လိုက်မိသည်။

စဉ်းငယ်ကြာမှ အညီ ဖြတ်ထားသော ဝါးလေးပိုင်းကို ချကာ ရာထားမိသည်။ အားလုံး ပြီးရင်တော့ တပ်ဆင်ဖို့ မိကင်းရဲ့ သားကို အကူ ခေါ်ရမယ်။ ဒီကောင်က ဝါသနာလည်း ရှိ၊ အတွေ့အကြုံလည်း ရှိဆိုတော့။

ပြန်ထိုင်ချမိပြန်သည်။ ဈေးပြန်တွေက ပေးသွားသော စက္ကူတွေကို၊ ကိုက်ရန်ဖြတ်ရန် အမှတ်ရသောကြောင့်ပင်၊ ဆီစိမ်စက္ကူခေါ်၊ မှန်ရောင် စက္ကူတချို့နှင့် ရောင်စုံစက္ကူတချို့ကို ကြည့်ရင်း ငယ်ငယ်ကဆို စက္ကူတစ်ချပ်မှ ဆယ်ပြားရယ်။ ဪ ပြောင်းလဲတတ်တဲ့ သဘောပဲဟာ။ အစစ ရှေးကနှင့် ဘယ်တူနိုင်တော့မလဲ။ ‘ရှိတာလေးနှင့် လှအောင်ဆင်’ ဆိုသလိုပေါ့။ နိုင်သလောက်လေးနဲ့ လှအောင်တော့ ဆင်ရမှာ ပေါ့။ မှန်းစမ်း အနီ ၃ ရွက်၊ အဝါ ၃ ရွက်၊ အစိမ်း...အစိမ်း ၆ ရွက်၊ ဟုတ်ပြီ။ အပြာ လောက်နိုင်ပါတယ်။

ဟုတ်ပြီ၊ သင်းကလေးက အသားဖြူတော့ အစိမ်းလေးနဲ့ ဆို မှန်ပါးစက္ကူဆိုတော့ အတွင်းကို ဖောက်ပြီး ထင်းနေမှာ။ ဪ....သင်းကလေး ၊ သင်းကလေး။ အသားလေးက ဖြူဖြူ၊ ရုပ်ကလေးလှလှနဲ့ အင်း အဲလို ရုပ်ကလေးလှလို့လည်း ခုလို သူ၊ သူ့ချစ်သူနဲ့ ကောက်ကောက်ပါသွားတော့ အသက်မှ ၁၇ နှစ်ထဲ ဝင်ခါစ။ စိတ်ဆိုးလိုက်တာလေ။ တွေ့တဲ့ နေရာ လိုက် ရိုက်ချင်လိုက်တာ။ ဟိုကောင်လေးကို သဘောမကျတာထက်၊ ကိုယ့်ဟာလေးကိုယ် နှမြောလို့။ ကိုယ်ကတော့ နို့စို့တောင် မစင်သေးဘူး အောက်မေ့နေတာ သင်းကဖြင့် ဟင်း။

ဒီလိုနှင့် နေစမ်းပစေဆိုပြီး ပစ်ထားလိုက်သည်။ မင်္ဂလာဆောင်တွေ ဘာတွေ လာပြောတော့ အားလုံး ငြင်းလွှတ်လိုက်ခဲ့သည် လျစ်လျူရှုခဲ့သည်မှာ သည် အချိန်ထိပင်။ အင်း ဘယ်လောက် ပစ်ထားထား၊ အချိန်တန်တော့လည်း ဟူး။

••••• ••••• •••••

၅။

“သင်းထိုက်နဲ့ သင်းကံပဲ ဖြစ်ပစေ။ မသွားဘူး၊ မသွားဘူး ဟင်း”

“ဗြိ”

“ဟယ်”

ပြန်သစ်လာသော ဒေါသဟောင်းကြောင့် သတိလွတ်သွားကာ ကနုတ်ဖော်နေသော စက္ကူကို လက်လွတ်၍ ကတ်ကြေးဖြင့် ညှပ်မိသွားသည်။

‘တောက်...ငါ့နှယ်’

ကတ်ကြေးကို အသာ ပြန်ချရင်း ဟိုသည် ငေးမိတော့ စိတ်ကို လွှတ်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်ကာ အတွေးတို့သည် ပြန့်ကျဲသွားပြန်၏။

ကြားလိုက်ရစဉ်က ဆောက်တည်ရာမရခဲ့။ ထလိုက်၊ ထိုင်လိုက်၊ အိမ်ထဲဝင်၊ အိမ်ပြင်ထွက်နှင့် နှုတ်ကသာ ‘ဖြစ်ပစေ၊ ဖြစ်ပစေ။ မသွားဘူး၊ မသွားဘူး’ ဟု မြည်ရွတ်နေသော်လည်း စိတ်ကမူ အကြိမ်ကြိမ် ပြေးသွားနေသည်။
ငူငူငိုင်ငိုင် နေချိန်မှာပင်-

“ကိုကြီးတင် ဟိုအိမ်ကို သွားကြစို့လေ”

အင်းမလုပ်၊ အဲမလုပ် ငုတ်တုတ်။ ကြာတော့ လာခေါ်သော ဖိုးထွန်းတင်ပင် ယောင်နနနှင့် ထသွားရသည်။ အင်း သူ ငါ့ကို စာနာနိုင်မှာပါ။ ပင့်သက်ချရင်း တွေးမိပြန်သည်။ “မသွားလို့ မတော်ဘူး ထင်ပါရဲ့။ အို မသွားဘူး၊ မသွားဘူး။ နေနိုင်အောင် နေလာခဲ့ပြီးမှ ခုမှ သွားတော့ ဘာ ထူးတော့။ အင်း ထူးတော့ ထူးတယ်။ ခုဟာက နောက်ဆုံးဆိုတော့ အို”

ရုတ်ခနဲ ထလိုက်မိသည်။ အံကိုတစ်ချက် ကြိတ်လိုက်သည်။ ရင်သည် တစ်ဆို့ တစ်ဆို့ ဖြစ်လာပြန်သည်။ သင်းကလေးနဲ့ နောက် တွေ့ဖို့ ဆိုတာ...

“ငါ...ငါ သွားမှပါ။ နောက်ပြီး သူ့အတွက်”

“အဖေရယ် တစ်ရွာလုံးက ကိစ္စတွေမှာ အဖေပဲ ဦးဆောင်ပေးခဲ့ပြီး ကိုယ့်သမီးကျမှ မသွားဘူးဆို”

သမီးကြီးရဲ့ ရှိုက်သံနှင့် လက်စသတ်သွားတဲ့ အဲဒီစကား တစ်ခွန်းကြောင့်ပင် နှစ်ရက်နီးပါး ဟန်တင်း မာန်တင်းမှုကို ရုပ်သိမ်းကာ ယခုနေရာသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းပင်။

“ဘကြီး ရေနွေးသောက်ပါဦး”

မော်ကြည့်မိတော့ လူသုံးလေးယောက်၊ ဘယ်သူ့သားတွေပါလိမ့်။ မသဲကွဲ၊ အချိန်ကြောင့်လည်း ဖြစ်မည်ထင်ရဲ့။

“ကျွန်တော်တို့ ဘာဝိုင်းလုပ်ပေးရမလဲ ဘကြီး”

သူတို့ကို ခိုင်းရန် စိတ်မှန်းကြည့်သည်။ လောလောဆယ်တော့ မရှိသေး။

••••• ••••• •••••

၆။

“သင်းကလေးရေ”

“ဟယ် ငါနှယ့်နော်။ ဘယ်နာမည်ကို ခေါ်နေမိပါလိမ့် ခေါ်တာက ‘အေးသောင်းရေ’ လို့ ခေါ်တာ၊ နှုတ်က ထွက်သွားတာက ‘ သင်းကလေး’ တဲ့၊ ဩော် ဒုက္ခ၊ ဒုက္ခ”

“အေးသောင်းရေ ငါ့နား မီးခွက်ထွန်းပေးကြကွယ်၊ ငါ မသဲကွဲတော့ဘူး”

“ဦးကြီး မိုးချုပ်ပါပြီ။ မနက်မှ ဆက်ပါတော့လား”

“မဖြစ်ပါဘူးကွယ်။ မနက်ကျ ကသီလင်တ နေလိမ့်မယ်။ ဒီညပဲ ပြီးသလောက် ဖြစ်အောင် လုပ်ထားမှ၊ ကဲ သွားသွား၊ ငါ့ကို ဘတ္ထရီ မီးသီးလေး ဖြစ်ဖြစ် ထွန်းခဲ့ကွာ”

“ဘတ္ထရီမီးလုံးက ကာလသားတွေ သုံးနေတယ်”

“အေး၊ ဒါဆိုလည်း လေကွယ်အောင် လုပ်ပြီး မီးခွက် ထွန်းပေး”

အေးသောင်း ပြောမှ သတိပြုမိသည်။ ဟုတ်တာပေါ့။ အိမ်မှာ ဝိုင်းဖွဲ့ နေတဲ့ ကလေးတွေ ပိုကာလား၊ ကိုးမီးလား မသိ။

ဟိုတုန်းကတော့ ‘ကက်ဆွဲ’ ကြတာ။ ထုံးခွေတမ်းပေါ့လေ။ ဒါမှလည်း လူကလေး၊ သူကလေး ရှိလေတော့ လူလာအောင် တမင်္ဂလာ လုပ်ပေးတဲ့ ထုံးစံ ဖြစ်နေပါပြီ။ အဲ ‘ကက်’ တော့ သူတို့ ဆွဲတတ်ဖို့ ဝေးရော၊ မြင်တောင် မြင်ဖူးကြဟန် မတူတော့ဘူး။ ခုခေတ် ‘ဖဲ’။ ‘ဖဲ’ ကိုတော့ ကြားတောင် မကြားချင်ဘူး။ မပြောသာလို့သာ ဟင်း နို့မဟုတ်ရင်လား။

ဪ မိအုပ် မိအုပ်။ ငါနဲ့ သားသမီးတွေကိုတော့ ပြတ်သားလိုက်တာ။ ဖဲကြတော့ နောက်ဆုံး အချိန်ထိ ကစားသွား ဆိုပဲ။ အင်း သူ့ဝါသနာကလည်း ငါနဲ့ အကြောင်း မပါခင် ကတည်းက ပါလေ။ အိမ်ရောက်လို့ မကြာခင်မှာဘဲ ဇာတိ ပြတော့တာ။ အစကတော့ ခုလို ဝိုင်းလေးတွေမှာ အပျော်သဘော။ အပျင်းပြေ သဘောပါတဲ့။ ဘယ်ဟုတ်လို့ တုန်း။ ဖဲနဲ့ ပတ်သက်လာရင် ဒင်းက တကယ်သွေးကြီးတာကိုး။ သွေးကြီးလို့လည်း ခုလို မကြံသင့်တာကို ကြံမိ၊ မိသားစုလို ဖြစ်နေသော ခင်ပွန်းသည် လုပ်ငန်းလုပ်သည့် သူရင်းဒိုင် အိမ်မှာ အတွင်းပစ္စည်းများကို အကြံကုန်၍ ဆားချက်ခဲ့သော ပြဿနာ။

ထိုပြဿနာကို သူရင်းဒိုင်တို့ သိသွားသောအခါ အလိုတူအလိုပါလို့ သတ်မှတ် စွပ်စွဲခံရသောအခါ အရှက်သည်းသော၊ နာကြည်းသော ပေါက်ကွဲမှု ပဋိပက္ခ၊ ထိုညမှာ ပင် သင်းကလေးတို့ အမေကို မတွေ့ကြရတော့။

••••• ••••• •••••

၇။

“အဟင်း....သင်းကလေး”

တစ်ခါတလေ နောက်တီး နောက်တောက်ရယ်။ မှတ်မိသေးတော့ သင်းကလေး ငယ်ငယ်၊ ခုလို အိမ်တစ်အိမ်မှာ အသံချဲ့စက်က-

      ဘဝသံသရာ ..... ရှည်လျား ..... ထွေပြား .... မနေမနား တစ်သွားတည်း သွားကြတာ ....

အဲဒီ သီချင်းကိုလည်း ကြားရော သင်းကလေးက-

“အဘ ကြံသကာ ချိုသလား၊ ချဉ်သလား၊ တစ်စားတည်း စားကြတာ” တဲ့။

အဲဒီတုန်းက ရယ်လိုက်ရတာ။ ခု တွေးမိတော့တောင် အဟင်း..။

အင်း..ခုတော့လည်း ဒီသီချင်းက သူ့အတွက် ဖွင့်ပေးနေရသလိုပါလား။ နေဝင်ဖြိုးဖျက ရောက်လာတဲ့ အသံချဲ့စက်က ဟွန်းနှစ်လုံးကို ကုက္ကိုပင်ပေါ်တင်ပြီး ဖွင့်နေလိုက်တာ။ အရင်တုန်းကတော့ အသံချဲ့စက်ကို အလွန်ကြိုက်တာပေါ့။ သာရေး ရှိရှိ၊ နာရေး ရှိရှိ အသံချဲ့စက်ကလည်း အမြဲပါ။ သာရေးဆို အလှူမင်္ဂလာသီချင်းတွေ တွံတေးသိန်းတန်၊ မောင်မောင်ညွန့်တို့ ရဲ့ ဘောက်ပြားတွေ၊ ပြဇာတ်တွေ၊ ညပိုင်းဆို ရွှေမန်းတင်မောင်တို့ ၊ အောင်မောင်းကြီးတို့ ၊ ရွှေကျီးညိုတို့ရဲ့ ဇာတ်ထုပ်တွေ၊ နာရေး ဆိုရင်တော့ တေဘုမ္မာတို့ ၊ ဘဝသံသရာတို့ ၊ တရားခွေတို့ ၊ ခင်ခင်ညွန့်တို့ ပေါ့။ ဘာပြောကောင်းမလဲ မိုးလင်းဖွင့်ရင် မိုးလင်း နားထောင်လိုက်တာပဲ။ ခုတော့ ဘာတွေ ဖွင့်လို့ ဘာတွေ ဖွင့်သွားမှန်း မသိ။ ဒီ ဘဝသံသရာ ဆိုတာ ကြားလိုက်ရမှ -

“အဖေ အိပ်ပါတော့လား အဖေရယ်၊ ညဉ့်ကြီး နက်လှပြီ”

“ဟေ အေး အေး အိပ်တာပေါ့ကွယ်”

“အသံချဲ့စက်သမားတွေတောင် သိမ်းသွားကြပြီ”

“အေး အေး လက်စသတ်လုပါပြီကွယ်။ တပ်ရုံ ဆင်ရုံ ကျန်ပါတော့တယ်။ ကဲ ကဲ သမီး သွားအိပ်ချေတော့။ ဒါနဲ့ အဖော်တွေရော ရှိသေးလား”

“ရှိတယ် အဖေ၊ မချောတို့၊ မထွေးတို့ လာကြတယ်”

“အေး အေး အေးသောင်းတို့၊ မောင်ဟန်တို့ ကော”

“သူတို့ စောစောကတော့ အသံချဲ့စက်နားမှာ၊ ခု ဝိုင်းထဲ ရောက်နေကြလား မသိဘူး။ အဖေ ဘာခိုင်းချင်လို့လဲ”

ကော်တွေ ကပ်ရမည်။ ဝါးခြမ်းများကို ချည်ရတပ်ရမည်။ ဝါးတို့ကို ဘောင်ဖွဲ့၊ ဆက်တွန့်စလေးတွေဆက် စသည် စသည် တွေးရင်း-

“နေပစေတော့ သမီးရယ်၊ အဖေပဲ လုပ်လိုက်တော့မယ်။ ပြီးလုပါပြီကွယ်။ ကဲ ကဲ သွားအိပ်ချေ”

••••• ••••• •••••

၄။

“သင်းကလေးရယ်”

စကားပြောဖို့ ဝေး၊ မျက်နှာချင်းပင် မဆိုင်ဖြစ်သည်မှာ တစ်ခါလည် မကတော့။ ထို မပြောဖြစ်သော စကားတွေကို ပြောပြနေမိသည်။ သင်းကလေးကမူ ဥပေက္ခာ။

သင်းကလေး ရှိနေမည့် နေရာသို့ ရမ်းဆကြည့်မိသည်။ မနက်ဖြန်ဆို သင်းကလေး ထွက်ခွာ။

သင်းကလေး၏ ခရီးသည် ချောပြေစေချင်သည်။ မခမ်းနားသည့်တိုင် လှပစေချင်သည်။ မကြီးကျယ်သည့်တိုင် မသိမ်ငယ်စေချင်။ အဲဒါကြောင့်လည်း ခုလို အားထုတ်နေမိခြင်းပါ။ အဖေ့ရင်ထဲက ဘယ်လိုမှ လျော့မသွားသေးတဲ့ စေတနာ မေတ္တာတွေပါ သမီး။ သင်းကလေး ယုံမှ ယုံပါ့မလား။

ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သင်းကလေး၏ ခရီး အဆင်ချောဖို့ အာ အခုမှ သတိရတယ်။ ဘီးနှစ်ခု လိုနေသေးပါလား။ ဘယ်မှာ ရနိုင်မလဲ။ လှည်းယဉ်ဘီးဆို ပိုကောင်းတာပေါ့။ ရှိမှ ရှိပါ့မလား။ မရရင်တော့ မရရင် လူတွေထမ်း၊ ဟာ မဖြစ်ဘူး မဖြစ်ဘူး။ လူတွေက မူးမူးရူးရူးနဲ့ဆို သင်းကလေးခမျာ ဘီးရမှ ဖြစ်မှာပါ။ ရဖို့က မလွယ်လှဘူး။ လူတွေက အယူ သီးကြပါဘိသနဲ့ ဒါမျိုးဆို ငှားချင်ကြမှာ မဟုတ်ဘူး။ တစ်ယောက်ယောက်ကို အရှာခိုင်းရန် လှမ်းကြည့်မိသည်။ ညဉ့်နက် လှပါပကော။ လမွန်းတိမ်းရုံပင် မကတော့။ လူငယ်တို့ ဝိုင်းကမူ ကောင်းဆဲ၊ ခုထိ မပြီးသေး။

ဟာ ဟုတ်ပြီ၊ ခုမှ သတိရတယ်။ ရဟန်းအစ်မကြီး ဒေါ်ကံအိမ်မှာ လှည်းအိမ် မရှိတဲ့ ဘီးတစ်စုံ ရှိတာပဲ။ သွားငှားရင် ရဟန်းအစ်မကြီးက တစ်ဖက်သားကို သိပ်ကူညီတတ်တာ ဟုတ်ပြီ ဒီအတွက် စိတ်အေးပြီ ကျန်တာ ရုပ်လုံးဖော်မှ။

ထိုစဉ် လေတစ်ချက် သုတ်လိုက်၍ မီးခွက်က ဟုတ်ခနဲ ငြိမ်းသွားသည်။ ဝန်းကျင်ကို ငေးကြည့်မိတော့ လရောင် မတောက်တော့။ မော်၍ ကြည့်မိလိုက်သောအခါ တိမ်တစ်စိုင်က လကို အုပ်ဖုံးလျက်။

ဘုရား၊ ဘုရား မိုးများ ရွာဦးမှာလား။ မိုးရွာလို့ ကတော့ ဘုရား၊ ဘုရားမလို့ မိုးမရွာပါစေနဲ့။ မရွာပါစေနဲ့။ ကံဆိုးမ သွားရာ မိုးလိုက်လို့ ရွာ တဲ့ ၊ ဒီတစ်ခါတော့ သင်းကလေး ကံကောင်းပါစေ ဘုရား။

“ မဌေး တစ်ယောက် မီးမဖွားနိုင်လို့ တဲ့”

လွန်ခဲ့သော နှစ်ရက်လောက်က လာသော သတင်း။

ငထိန်ကလည်း ဆရာမ သွားပင့်ပါဆို မူးမူးရူးရူးနဲ့ ဘယ်သဝေထိုး နေလဲ မသိဘူး။ မရောက်သေးဘူးတဲ့၊ နားကိုလည်း ပူစေ၊ ရင်ကိုလည်း ဆူဝေစေသည့် သတင်းများပင်။ အင်္ဂုလိမာလသုတ်မှ ရွတ်ပေးမည့်သူ ရှိပါလေရဲ့လား။ ကြာကြာ အောင့်မနေနိုင်။ အကြီးမကို လိုက်သွားစေချင်သည်။ သတင်းကိုလည်း နားစွင့်နေမိသည်။

နံနက် သုံးချက်တီး အချိန်လောက်မှာတော့ စီခနဲ၊ အော်ငိုသံတွေ ကြားလိုက်ရသည်။ သင်းကလေး ကိုယ်ဝန်ဆိပ် တက်တာတဲ့။ ကြားမကြားဖူးပေါင်။ ယောက်ျားလေးတဲ့။

••••• ••••• •••••

၉။

“နီးပါပကော သင်းကလေးရေ”

တောက်သစ်စ နေရောင်ဝယ် ရွှေရောင်၊ ငွေရောင် ဖိတ်နေသည်။ ပန်းရထားလေး တစ်စင်း။

နှုတ်မှ ထုတ်ဖော် မပြောသည့်တိုင် မြင်သူတိုင်းက ‘လှလိုက်တာ’ ဟု လက်ခံမိကြသည်။ ကလေးတွေက တငေးတမော လာကြည့်ကြသည်။ အိမ်ခြေ ၆၀ဝ ခန့် ရွာတွင် တစ်မုဟုတ်ချင်း သတင်းပျံ့ခဲ့ပြီး လူမှုရေးလာသူများနှင့် အရှုအငေး လာသူတွေ တဖွဲဖွဲ။

ဒီလိုနှင့် နေရင့်ခဲ့ပြီ။ ဪ သင်းကလေး သွားဖို့ မကြာတော့။

“ကိုကြီး ခေါင်းပေါ် ဒေါင်းကျော်ချိန်ရောက်ပြီ”

အချိန်တန်ပြီဟု မောင်ကျော့က တီးတိုး လာပြောခြင်းပင်။ သူရိယ ရှင်နေမင်း မွန်းတိမ်းပြီဟု အဓိပ္ပာယ်၊ မွန်းလွဲမှ ချရသော ဒေသ အစဉ်အလာကို လာပြောခြင်း ဖြစ်သည်။

ခေါင်းညိတ်လိုက်လျှင် သင်းကလေး ထွက်ခွာပျောက်ကွယ်၊ အို...မညိတ်ဘူး...မညိတ်ဘူး။ ငါ...ငါ သည်အခိုက် သမီးကြီးနှင့် ဆွေမျိုးတစ်သိုက်၏ ငိုယိုသံက ညံလာသည်။ သင်းကလေးရဲ့ ယောက်ျား ဟိုအကောင်တောင် ငိုကြီးချက်မနဲ့။

“ကိုကြီးတင် ချကြစို့၊ ရပ်ဝေးဧည့်သည်တွေလည်း ပြန်ရ ပြုရဦးမှာနဲ့”

ဟုတ်ပါရဲ့ အိမ်ဝိုင်းတွင်းမှာ လူတွေ ပြည့်လုနီးပါး။ ဪ သင်းကလေးက လူချစ်လူခင် များသူပေပဲ။ သင်းကလေးကို ကြည့်ရန် ပန်းရထားဆီ ကပ်ခဲ့သည်။ လူတွေ ရှဲပေးကြသည် ကို သတိထားမိသည်။ ထိုအခိုက် အသံချဲ့စက်မှ ‘ ခင်ခင်ညွန့်ကြီး’ အသံက-

“လိုက်ရရှာသော် ...မှန်စွာမယွင်း ... နေအိမ်က ဆင်းရပါပေါ့ ... ကင်းတဲ့ ... ဝိညာဉ်” တဲ့။ ကြည့်စမ်း ဝိညာဉ်ကင်းတယ် ဆိုတာ ဟုတ်ပါ့မလား။ သင်းကလေး အိပ်နေတာလား။ မျက်နှာလေးက ဝင်းဝါလို့ အစိမ်းရောင် စက္ကူမှန်ခေါင်းလေးထဲမှာ ပြုံးယောင်ယောင် မျက်နှာလေးနှင့်-

“ကိုကြီးတင်၊ ချစို့ သံဃာတွေ...”

လူတွေ ထကြ လှုပ်ရှားကြပြီမို့ ခေါင်းကို ညိတ်ရန် ကြိုးစားမိသည်။ ညိတ်လို့ မရ။ နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်၍ -

ဒူဝေ..ဝေ...ဝေ

ဒူဝေ..ဝေ...ဝေ

••••• ••••• •••••

၁၀။

ပန်းရထားလေး တလိမ့်လိမ့် ထွက်ခွာသွားလေပြီ။ လူတွေကလည်း တရွေ့ရွေ့ဖြင့် မြင်ကွင်းက ဝေဝါးလာသည် မို့ ပခုံးပေါ်က ဖျင်တဘက်ကလေးကို ယူကာ မျက်လုံးတို့ကို ပွတ်လိုက်သည်။ သို့သော် ဝေဝါးမှုက အရှိန်မလျော့..။

▢  ကံထွန်းသစ်
📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      မေလ၊ ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်

Sunday, August 16, 2026

ကံစမ်းမဲ


❝ ကံစမ်းမဲ ❞  
( ကိုမောင်ခင်ရွှေ )

“ဟယ်တော့.. ကားမဲ ပေါက်သွားပြီ အစ်ကိုရေ...”

ဝမ်းသာအားရ တီဗွီရှေ့မှ မိလုံးတင်၏ အော်သံကြောင့် သတင်း ဖတ်နေသော ကိုထွန်းသာ တစ်ယောက် မျက်မှန်ကို ချွတ်၍ လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။

“ညည်း .. ပေါက်လို့လား...”

မိန်းမကို ဘုကြည့် ကြည့်ပြီး အသံ ခပ်ထန်ထန်ဖြင့် မေးလိုက်သည်။

“ဟုတ်ဘူး... အစ်ကိုရေ၊ တီဗွီထဲက ကားမဲ ပေါက်တာကို ပြောတာ အစ်ကိုရဲ့”

“ဟင်း...”

ကိုထွန်းသာ မကျေမချမ်းနှင့် မိန်းမကို ကြည့်ပြီး သတင်းစာ ဆက်ဖတ်သည်။ ကြော်ငြာကဏ္ဍ ရောက်တော့ -

“မိုးရာသီကံစမ်းမဲ အထူးပွဲတော်”

ကြော်ငြာကို တွေ့ပြန်သည်။ ရွှေဆိုင်များမှလည်း ကံစမ်းမဲ၊ ဆပ်ပြာမှုန့်လည်း ကံစမ်းမဲ၊ ကော်ဖီထုပ်တွေမှာလည်း ကံစမ်းမဲ၊ အချိုရည်၊ အရက်မှာလည်း ကံစမ်းမဲ... ရောင်းကုန်ပစ္စည်း မှန်သမျှ ကံစမ်းမဲနှင့် လွတ်သည်က နည်း၏။ ထုတ်လုပ်သူများ အနေနှင့် မက်လုံးအမျိုးမျိုး ပေး၍ ကံစမ်းမဲ အမျိုးမျိုး ထည့်ကြသည်။ ကံထူးသူများ အနေနှင့် ပေါက်ကြသူများလည်း ရှိပါ၏။ မက်လောက်စရာပင်။ ကံစမ်းမဲများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကိုထွန်းသာ စိတ်ထဲ ရုတ်ချည်းအတွေး တစ်ခု ဝင်လာသည်။ ပြီးခဲ့သောလက သမီးကြီး စုမွန်ကို ရပ်ဆွေရပ်မျိုး တစ်ဦး၏ သားနှင့် အိမ်ထောင်ချပေးလိုက်သည်။ အလုပ်အကိုင် အနေအထိုင် အကျင့်စာရိတ္တ ပြောစရာ မရှိသူ တစ်ဦးမို့ အတွင်းသိ အစင်းသိထဲက ဖြစ်၏။ သို့သော်လည်း ကံကြမ္မာ ဆိုသည်မှာ အမြဲတမ်း တစ်သမတ်တည်း ရှိနေမည် မဟုတ်။ အကောင်းအဆိုး ဒွန်တွဲလျက် ရှိသည်မို့ သမီးကြီးစုမွန်ကို အိမ်ထောင်ချပေးလိုက်တာလည်း ကံစမ်းမဲ ဖောက်သလိုများ ဖြစ်နေလေမလား ...။

▢  ကိုမောင်ခင်ရွှေ
📖 မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း
      နိုဝင်ဘာ ၊ ၂၀၁၆

သားမြေးတွေ ခြံရံ၍

❝ သားမြေးတွေ ခြံရံ၍ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

နေရောင် တည့်တည့်မဝင်၊ မှန်ရောင် မထိုးဘဲနှင့် ရီးဆေးရိုးတို့ အိမ်ကလေးထဲတွင် လင်းထိန်နေလေ၏။ လင်းထိန်နေရခြင်းမှာ အိမ်ရှေ့ မြေတလင်းတွင် ဖြန့်ကျင်းကာ နေလှန်းထားသော ဝါပွင့်ဝါပေါက်ကြီးတွေအပေါ် စောင်းစွေကျသော နေရောင် ရောင်ပြန်ဝင်သောကြောင့် ဖြစ်ပေ၏။

ရီးကျီးဒန်၏ မြေးနှစ်အုပ်သည် ငွေတုံးငွေစိုင်နှယ် ဖြူဖွေးနေသော ဝါအပြန့်ကြီးကို မြင်ရသဖြင့် မြူးနေကြသည်။ ကောင်းကောင်းလုပ်ကြစမ်း ပြောနေသည့် ကြားမှ ဝါစေ့ဖြင့် တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် ပေါက်၏။ ဝါပေါက်ထဲတွင် ပါလာသော ဝါကိုင်းအတိုအစ အကျိုးအပဲ့ကလေးများဖြင့် ပစ်၏။ ရီးဆေးရိုးမူ မြေးတွေ လွန်ကဲမလာမချင်း ပြောလေ့ မရှိပေ။ သူသည် ယခုလည်း မြေးများကြားတွင် သစ်ငုတ်သို့ ထိုင်ကာ ဝါပွင့်ဝါပေါက်တွေကို သန့်စင်နေသည်။

စပါးသည် သန့်မှ စပါးအဝယ်ဒိုင်တွင် မျက်နှာပန်းလှသကဲ့သို့ ဝါမှာလည်း သန့်စင်လှပါမှသာ ဝါ ဒိုင်တွင် မျက်နှာပန်းလှသည်။ ပင်ကိုက ဖြူသည့် အတွက် မသန့်လျှင်၊ မလှလျှင် သိသာလွန်း၏။ သို့ကြောင့် ဂျွယ်နှင့် အမှိုက်သရိုက်များကို တတ်နိုင်သမျှ သန့်စင်ပစ်ရန် နေပြရင်း ရွေးထုတ်ပစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ သည်အခါတွင် ဘတို့ အိမ်မှာ ဘာလုပ်ပါလိမ့်လဲဟု မျှော်နေသော မြေးများ ရောက်လာကြတော့၏။

“ညည်းတို့ လုပ်တာလည်း လုပ်တာပေါ့အေ။ ပြောရတာကတော့ ညည်းတို့ လုပ်တာနဲ့ မကာမိဘူး”

ရီးကျီးဒန်က မျက်နှာကြောတင်းတင်းဖြင့် ဆီးပြောရာ ငါးခုတ်တုံး မောင်ကိုကြီး ကုပ်သွားသည်။ အကူအညီရလိုရငြား သူ့အစ်မဝမ်းကွဲ မေကြည် တစ်လှည့်၊ သူ့နှမရင်း ခင်ခင်ကြီးကို တစ်လှည့် ကြည့်သည်။ သူတို့လည်း ခပ်ကုပ်ကုပ် ခပ်လျှိုလျှို။ သို့ဖြစ်ငြား နို့ညှာမ မိမိထွေးကား မကုပ်။

“အမေကြီးက သမီးတို့ကို တွေ့ရင် အပြစ်ပြောဖို့ပဲ ကြည့်နေတာပဲ။ သမီးတို့က ဘနဲ့ မေကြီးကို ကူဖို့လာတာပါ” စွာစွာ စွာစွာ ပြောသည်။

“ငတက်ပြားမနော် မကြီးကျယ်နဲ့။ ငါ ကရွတ်နဲ့ လှမ်းပစ်လိုက်လို့ ခေါင်းကွဲသွားမယ်”

ရီးကျီးဒန်သည် ပြုံးချင်ဟန်ကို အတင်းမျိုသိပ်ပစ်ကာ အိုးကွဲ ကရွတ်ခွေတစ်ခုကို မြှောက်ပြ၏။ ကြမ်းပေါ်သို့ ပစ်ချ၏။

ကရွတ်ကို များသောအားဖြင့် ဝါးသပ်ရာမှ ထွက်သော အမျှင်အမှိုက်များ၊ ထန်းလျှော်အူများဖြင့် လုပ်လေ့ရှိကြသဖြင့် ပွယောင်းသော အရာများသာ အဖြစ်များ၏။ သို့သော် အိမ်သစ်ဆောက်နေစဉ် သစ်တို သစ်စကလေးတွေလည်း ပေါ၊ သံကလည်း ပေါနေလျှင် လေးထောင့်ပုံ သစ်သားကရွတ်ကိုလည်း လုပ်ထားလေ့၊ သုံးစွဲလေ့ ရှိကြ၏။

အမှိုက်ကရွတ်ထက် သစ်သားကရွတ်က ပိုမိုခိုင်ခံ့၏။ နှုတ်ခမ်းက လွဲလျှင် အားလုံး ပျက်စီးနေသော မြေအိုးတစ်လုံးမှာ လွှင့်ပစ်ရန်သာ ရှိတော့သည်။ ထိုအခါ ရီးကျီးဒန်တို့သည် လွှင့်ပစ်ရမည့် ပစ္စည်းထဲမှ ယူထားလိုက်၍ ရနိုင်သော အစိတ်အပိုင်းကို သုံးသပ်သည်။ စစ်ဆေးသည်။ တွေ့ပါပြီ။ အကောင်းပကတိ ရှိနေသော လည်ပင်းနှင့် နှုတ်ခမ်း။ သို့ကြောင့် ဘေးသား ဖင်သားများကို ညင်သာစွာဖဲ့ခြွေလိုက်သောအခါ သပ်ရပ်သော အိုးကွဲ ကရွတ်ခွေကို ရရှိတော့သည်။

မိမိထွေးကို ရီးကျီးဒန်မြှောက်ပြသည့် ကရွတ်ခွေမှာ သည်အမျိုးအစားထဲမှ ဖြစ်၏။ သူတို့ နှစ်မိပေါက်မှာ အင်အား မသေးလှ။ မလှမေမှ မေကြည်၊ ခင်မောင်ငြိမ်းနှင့် မောင်မောင်လှ။ မချောစိန်မှ ကိုကိုကြီး၊ ခင်ခင်ကြီး၊ မိမိထွေးနှင့် မောင်ထွေး ဟူ၍ နှစ်မိပေါက် အင်အားခုနစ်ယောက်ရှိသည်။ သည်ကလေး ခုနစ်ယောက်လုံးမှာ အိမ်တွင် ယမန်နေ့ညက ကျန်သော ထမင်း ရှိလျှင် ဆီဆမ်း၊ ဆားဖြူးပြီး ထမင်းကြမ်း စားကြရ၏။ ထမင်း မကျန်လျှင်လည်း ဟ၍သာ နေပေရော့။ ချက်၍လည်း မကျွေး၊ ဝယ်၍လည်း မကျွေး။ သို့ဖြစ်ငြား ကလေးများကား ဟ၍မနေပါ။ အိမ်မှာ မစားရသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဘတို့၊ အမေကြီးတို့ အိမ်သို့ ပြေးလာတော့သည်။ သည် တစ်အုပ် တစ်မကြီး ကျလာပြီ ဆိုလျှင် ရီးကျီးဒန် ကလည်း သိပါသည်။ မြေးတွေ ဘာမျှ မစားကြရသေးဟု။ သို့ကြောင့် ကလေးများကို ငြိမ်ဆေးကျွေးလိုက်၏။

“ဘကို ကူရင်လည်း ကောင်းကောင်း ကူလုပ်ကြ။ မလုပ်ချင်တဲ့လူ အရိပ်ထဲမှာ အေးအေးလူလူ သင့်သင့်မြတ်မြတ် ကစားကြ၊ နေပူထဲ မထွက်ကြနဲ့၊ ကလေးတွေ ပဲသီတာရော ဝက်သက်ရော အပေါက်များနေကြတယ်”

သည်မျှဖြင့်ကား ကလေးများ မငြိမ်သက်ပါ။ စိတ် မဝင်စားပါ။

“အမေကြီး ပြောင်းဖူးပေါက်ပေါက် လှော်ကျွေးမယ်၊ ကောင်းကောင်းနေကြ၊ ကြားလား” ဟူ၍ ဆက်လိုက်သောအခါ “ဝေး” ခနဲ အော်လိုက်ကြသည်။

“ဖြစ်လာပြီလား ဟင်”

အိုးကွဲကရွတ်ကြီး ကောက်ကိုင်ကာ အံကြိတ်သံ ဖြင့်ကြိမ်းမှ ငြိမ်သွားကြ၏။ ရမ်းဘိုကုန်းရွာသည် မချောစိန်တို့ အပျိုအရွယ်ကလောက် မရှားပါးတော့ပါ။ ပိုက်ဆံသာရှိလျှင် ရွာ့တောင်ဖျား တာလမ်းဘေး၌ သရေစာ အတိုအထွာ ဆိုင်ကလေးတွေ ရှိပါသည်။ သစ်ဆိုင်နား ရောက်အောင်သွားနိုင်လျှင်မူ မုန့်ဟင်းခါး၊ ငါးပေါင်းကြော်၊ အသုပ်စုံ ရနိုင်သည်။ သည်နှယ်ရှိ နေပေငြား ပါးစပ် ခုနစ်ပေါက်အတွက် ရီးကျီးဒန် ဝယ်မကျွေးနိုင်ပါ။ ငွေကြေးဖြင့် မဝယ်နိုင်ပေမယ့် ကလေးတို့ အာသာပြေစေရန် အကုန်အကျလည်း နည်းပါး၊ ကလေးများလည်း သဘောကျမည့် ပြောင်းဖူးပေါက်ပေါက်ကို ကြံစည်ရခြင်းဖြစ်ပေ၏။

မကြာမီပင် မြူအိုးတစ်လုံးကို ယောက်မဖြင့် မွှေသံကို ဝါပြန့်ဘေးမှ ကလေးများ ကြားကြရသည်။ အိုးမှာ ထန်းသမားသုံးသော မြူအိုး ဖြစ်၏။ မြူအိုးသည် မြေထမင်းအိုး၊ ဟင်းအိုးထက် ထူသောကြောင့် ရုတ်ခြည်းကွဲမည် မစိုးရိမ်ရသည့်အတွက် လှော်သည့် ကိစ္စများတွင် ရီးကျီးဒန် သုံးစွဲလေ့ရှိ၏။

မွှေသံကို ကလေးများ ကြားနေရခြင်းမှာ အိုးထဲတွင် သဲထည့်ပြီး မွှေနေခြင်းဖြစ်၏။ သဲပူမှ ပြောင်းဖူးစေ့ ထည့်လိမ့်မည်။ မွှေသံ ရပ်သွားပြီးနောက် မကြာမီ တဖြောင်းဖြောင်း အသံများကို ကြားကြရလေသည်။

“ပစ်ပြီကွ”

လုံးသော အိုးထဲမှ ပေါက်ကွဲသံသည် ဗျောက်အိုးဖောက်သံနှင့် ဆင်ဆင်တူ၏။ မောင်မောင်လှနှင့် မောင်ထွေးကား ပြောင်းဖူးစေ့ပေါက်သံ တစ်ခါကြားတိုင်း ‘ပစ်ပြန်ပြီကွ’ တစ်ခါအော်ကာ ဝါပြန့်ထဲတွင် ကျွမ်းထိုးနေကြ၏။ ချွေးစိုသောကိုယ်ဖြင့် လူးလှိမ့်သည့်အတွက် တစ်ကိုယ်လုံး ဝါပွင့်မှုန်တွေ လူးကာ ဖြူဖွေးနေသော်ငြား မျက်နှာတွင် မပေဘဲ မည်းချိတ်သော အသားမှာ ထင်းနေသည့်အတွက် မျောက်ဖြူနှင့်ကား မတူ၊ သရဲဖြူနှင့်သာ တူတော့၏။ သူတို့ဘေး တွင် ရီးဆေးရိုး ရှိသည်။ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ကာ တင်ပါးကို ရွှေ့ရင်း သူ့အလုပ်ကိုသာ သူ မဲနေလေသည်။ မြေးတွေကို လှည့်မကြည့်။ ဟင်းသံ ဟဲ့သံ သော်မျှမပေး။

အိမ်ပေါ်မှ တဖြောင်းဖြောင်း တဝုန်းဝုန်းသံများ ရပ်စဲသွားသည်။ သည်သို့ ရပ်စဲသွားသည်မှာ ပြောင်းဖူးစေ့လှော်၍ ပြီးသောကြောင့်ဖြစ်မည်။ ပြီးလျှင် အိမ်ရှေ့‘ကပြင်’ (ကြမ်းပြင်) သို့ ထွက်လာလိမ့်မည်။ သည်နှယ်တွေးကာ မြေးများ ငြိမ်သွားကြ၏။ ကုန်း ကုန်း ကုန်းကုန်းနှင့် ဝါပြန့်ထဲမှ အမှိုက်တွေကို သွက်လက်စွာ ရွေးသည်။ ဆယ်သည်။ ရွေးသမှ ဆယ်သမှ သူ့ထက်ငါကောင်း။

ကလေးများ၏ အတွေးမှန်သည်။ ရီးကျီးဒန်သည် တစ်အောင့်မကြာမီပင် ကပြင်သို့ ထွက်လာ၏။ လက်ထဲမှ သံဇလုံတွင် ကြေးဇွန်း သုံးချောင်း တပ်လျက်။ မြေးတွေကို ကြည့်လိုက်ရသောအခါ ရီးကျီးဒန်မှာ နဖူးတွင် စို့နေသော ချွေးတွေပင် ခြောက်သွားမတတ် ကြည်နူးရသည်။ တကုန်းကုန်း တကုပ်ကုပ် အလုပ်လုပ်နေသော မြေးတွေကိုကြည့်ကာ ရွှင်လန်းစွာ ပြုံးသည်။

“ဪ သနားစရာကလေးတွေပါကလား။ လူကြီး မကျွေးလည်း ဘာမျှ မတတ်နိုင်ရှာကြဘူး။ မရှိ ရှိတာ ကြံဖန်ကျွေးမယ် ဆိုတော့လည်း ကျွေးချင်အောင်၊ သထာအောင် လုပ်လိုက်ကြရတာ”

ကရုဏာတရားနှင့် ယှဉ်သော ရီးကျီးဒန့် ရင်ထဲက အတွေး။ သို့ကြောင့် မြေးတို့အား ခေါ်ငင်သံမှာလည်း ကြည်လင်လှပါဘိ။

“သားတို့ သမီးတို့ လာကြဟေ့။ ပေါက်ပေါက်ပွင့်တွေကို အမေကြီး နှမ်းဆီမွှေးမွှေးလေး ဆမ်းထားတယ်”

မြေးများသည် ဤအသံကို စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ရာမှ တစ်ချက်ခေါ်သံပေးသည်နှင့် ဝုန်းခနဲ ထကြသည်။ အလုအယက် ပြေးကြသည်။

“လုမတက်နဲ့လေ၊ လိမ့်ကျကုန်မယ်”

လှေကားသည် တစ်ထောင့်ထွာ နှစ်တောင်မျှသာ ကျယ်၏။ လှေကားပေါင်နှင့် လှေကားဆန်နှင့် ဆောက်လုပ်ထားသော လှေကား မဟုတ်။ မန်ကျည်းတုံးများကို နိမ့်မြင့်ငိုက်ပြီး အပေါ်မှ ပျဉ်ပြားတန်း ရိုက်ထားသော ‘ငုတ်လှေကား’ ဖြစ်သည်။ မိမိထွေးသည် သုံးထစ်ရှိသော သည်လှေကားကို လုယက်ပြီး မတက်ချင်။ မတော်တဆ ကိုယ့်ထက်ငယ်သောကလေးတွေ လိမ့်ကျလျှင် အဆူအဆဲခံရမည်။ အခေါက် အထစ် ခံရဦးမည်။ ထို့ကြောင့် သူ့လက်ခုပ်တစ်ဖောင် မျှသာ မြင့်သော အိမ် ‘ကပြင်’ တိုင်ကို ပေါင်ခွင်ထိုး တက်ရာ ရှေ့ဆုံးမှ ရောက်သွားသည်။ ဇွန်းတစ်ချောင်းကို ပြေးကိုင်ကာ ဖြူဖြူဖွေးဖွေးနှင့် ဆီရွှဲနေသော ပြောင်းဖူးပေါက်ပေါက်လှော်တွေ ပါးစပ်တွင်းသို့ ခပ်ထည့်လိုက်၏။

“အား... ဟူး”

လှော်အိုးထဲမှ ချပြီး သဲစင်အောင် ပြာတီးပြီးနောက် ချက်ချင်း ဆီဆမ်းပြီး ယူလာခဲ့ရာ မပူဘဲရှိပါမည်လော။ သည်အပူကြီးကို မိမိထွေး လောဘတကြီး ကျုံးထည့် လိုက်ရာ ထွေး၍မရ မျို၍မရနှင့် ပါးစပ်ကြီး ဟလျက် အော်နေလေသည်။ သူ့အသံ ကြားလျှင် ရီးကျီးဒန် လှည့်ကြည့်၏။

“အငယ်ရယ် နင် ဖြစ်လိုက်ရင် သူများနဲ့ကို မတူဘူး”

ရီးကျီးဒန် ခွက်ထိုးခွက်လန် ရယ်မောဆဲတွင် မြေးများအုံမိပြီ။ ခြံရံဝန်းမိပြီ။ ပါးစပ်တပြင်ပြင် လက်တပြင်ပြင်နှင့်။

“လက်တွေက ချေးတွေနဲ့ မဟုတ်လား၊ လက်မဆေးဘဲနဲ့ စားစရာကို လက်နဲ့ မနှိုက်ရဘူး။ ဇွန်းနဲ့ နှိုက်ရမယ်။ ကဲ မောင်ထွေးနဲ့ မောင်လှ စပြီး တစ်ဇွန်း စီစားကြ။ ပြီးရင် ခင်ခင်ကြီးနဲ့ ခင်မောင်ငြိမ်း။ နောက်ဆုံး အလှည့်ကျမှ မေကြည်နဲ့ ကိုကိုကြီး”

ဖြူဖွေးသောအပွင့်များ အာနေသော သည်ပြောင်းဖူးပေါက်ပေါက်ကို ရီးကျီးဒန် မစားနိုင် မဝါးနိုင်ပေ။ မြေးများ အလုအယက် စားသည်ကို ဘေးမှ ထိုင်ကာ ကြည်နူးနေရာမှ ရီးဆေးရိုးကို လှမ်း၍ ကျီစယ်သည်။

“စားပါဦးလား နွေးနွေး မွှေးမွှေးကလေး”

“စားပါ စားပါ ညည့်မြေးတွေကို ညည်းပဲ ဝါးခွံ”

ရီးဆေးရိုးသည် လည်ကုပ်ညောင်းလာသည့် အတွက် မန်ကျည်းပင်ရိပ်သို့ ထလာရင်း ပြန်လှန် ကျီစယ်လိုက်သည်။ သူလည်း သွားမရှိ၊ ငါလည်း သွား မရှိသော အတူတူချင်း မဟုတ်လား။ နေပူထဲတွင်လည်း ဖြစ်၊ အရောင် ပြန်သော အဖြူပြင်ကြီးကိုလည်း ငုံ့ကြည့်နေခဲ့ရသောကြောင့် ရီးဆေးရိုး မျက်လုံးတွေ ပြာနေသည်။ မျက်စိ ခဏမှိတ်ထားပြီး သစ်ပင်ရင်း ဝင်ထိုင်၏။ ခဏကြာမှ ကြည်ကြည်လင်လင် မြင်လာရသည်။ ဆေးလိပ်ကို လှမ်းယူရင်း မြေးတွေကို လှမ်းကြည့်သည်။ ရီးကျီးဒန်မှာ မြေးတွေကို ကြည့်လျက် တပြုံးပြုံး ဖြစ်နေ၏။ သည်အခါ သည်အပြုံးမှာ ရီးဆေးရိုး ထံလည်း ကူးစက်လာ၏။ ပြုံးရွှင်၍မှ ပါးစပ် မညောင်းသေးမီ ရီးကျီးဒန်၏ ငေါက်ငမ်းသံ ပေါ်လာ၏။

“စားရလေလေ ငတ်လေလေ၊ တယ် ငါလုပ်လိုက်ရ”

လုပ်လိုက်ရ ဆိုခြင်းမှာ ကြုံးဝါးခြင်း မဟုတ်။ လက်က ခေါက်ပြီးနေပြီ။ အခေါက်ခံရသော ခေါင်းကို ပွတ်နေသူမှာ မိမိထွေး။

“အင်း ငါ့မြေး ငတက်ပြားမတို့ကတော့ စီခနဲ အသံမကြားလိုက်နဲ့ ၊ ကြားလိုက်လို့ ကြည့်လိုက်ရင် ငတက်ပြားမပါကလား”

“လွန့်ကို လွန်လွန်းတယ်တော်။ ပြောင်းဖူးစေ့လှော်တောင် ရိုးရိုးမဟုတ်ဘူး၊ ဆီဆမ်းကျွေးတာ။ အဲဒါ စားနေရင်းတန်းလန်းက သရက်ခြောက်တွေ လှန်းထားတာ နှိုက်စားသေး”

လေကြွေသရက်သီးစိမ်းများကို ပါးပါးလှီးပြီး ဆန်ခါတစ်ချပ်ဖြင့် ‘ကပြင်’ တွင် လှန်းထားရာ ငတက်ပြားမနှင့် အနီးဆုံးနေရာတွင် ရောက်နေ၏။

“ညည်းဟာက ထမင်းတစ်လုတ် တုတ်တစ်ချက်ပါလား”

ရီးဆေးရိုး ပြက်ရယ်ပြုငြား၊ ရီးကျီးဒန် မပြုံး။

“ကဲကို ကဲတယ်၊ စားရလေလေ ငတ်လေလေ”

“ဒါပေါ့ ဒါပေါ့။ စားရတဲ့ကလေးကမှ စားရတဲ့ အရသာကို သိတော့ စားပြီးရင်း စားချင်ရင်းပေါ့ အင်း...”

“ကျုပ်တို့တုန်းက ဒီလို ဟုတ်ပေါင်တော်”

ရီးဆေးရိုးသည် ဆေးလိပ်တိုကို မီးညှိသည်။ သုံးလေးဖွာ မျှဉ်းမျှဉ်းဖွာလိုက်ရာက “ကလေးပဲအေ၊ သူတို့လို နေမှာပါပဲ” ပြောလိုက်သည်။

“သူ အဲဒီလိုဝင်ပြီး ‘မဇံ’ ထိုးဖို့ တော်တော်တတ်”

“မဇံ မထိုးပါဘူးဟာ၊ ကိုယ်ချင်းစာလို့ ပြောတာပါ”

ရီးကျီးဒန် တုံ့ပြန်ချေပစကား မလာသော်ငြား မျက်စောင်းတစ်ချက်ကိုကား ပစ်လွှတ်လိုက်သည်။

“တို့ ငယ်ငယ်တုန်းက ဆိုရင် ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ ပေါလိုက်တဲ့ ပဲကြီးချက်။ ပေါလိုက်တဲ့ ငှက်ပျောသီး။ အဲဒါတွေမစားနိုင်ဘူး။ တံခါးရွက်က နတ်ရုပ်ရဲ့ ပါးစပ်ထဲ ထည့်လို ထည့်၊ ခေါင်းလောင်းထမ်းတဲ့ ဘီလူးရဲ့ပါးစပ်ထဲ ခွံ့လို ခွံ့နဲ့”

ရီးဆေးရိုး စာသင်ယူခဲ့သော လေးထပ်ကျောင်းမှာ ယနေ့လက်ရှိကျောင်း မဟုတ်ပေ။ လက်ရှိကျောင်း၏ တောင်ဘက်တွင် ‘ကပြင်’ တစ်ခု ခြားနေသော ရွှေရေးဆောင်ဖြစ်သည်။ သည်ရွှေရေးဆောင်၏ ဒါယကာမှာ စလင်းဝန် ဦးမြတ်သူ လိုလို၊ နာခံတော်မင်း ဦးမှော်၏ဖခင် ဦးဘော် လိုလို။

သို့သော် တစ်ကျောင်းလုံးကား လက်လက်ပြေးနေသည်။ ကျောင်းတိုင်တိုင်းကို ရွှေချထားသည်။ ကျောင်းပတ်ပတ်လည်ကို ရုပ်စုံခင်းထားသည်။ တံခါးရွက်များကို စပ်ပျဉ်ဖြင့် မလုပ်။ ထူထဲသော ပျဉ်ချပ်ကြီးတွင် နုရွသော နတ်ရုပ်ပန်းပုများ ထုပြီးမှ တံခါး အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။ နတ်ရုပ်၏ အရွယ်အစားမှာ ယောက်ျားကြီး တစ်ယောက်မျှ ကြီးမားရာ၊ အရုပ်၏ ပါးစပ်ထဲသို့ ငှက်ပျောသီးတစ်လုံး ချောင်ချောင်ဝင်သည်။ အနုဆုပ်ပေါက်ပေါက်ဆုပ်မူ သုံးလေးလုံး ဝင်သည်။

ရီးဆေးရိုးတို့ ကျောင်းသားများသည် စားစရာကို သည်ပုံ ဖြုန်းတီးပစ်သော်ငြား အခြားတစ်ပါးသော စားစရာကို မရှာဖွေဘဲ နေသည်ကား မဟုတ်ပေ။ ဆွမ်းစားပြီးစ ဆရာတော် ခဏတစ်ဖြုတ် ကျိန်းနေစဉ် အခြား ဦးပဉ္စင်းများနှင့် ကိုရင်ကြီး စသည်၊ ဘိုးသူတော် စသည်၊ ကပ္ပိယ စသည်တို့သည် လစ်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ကျောင်းခေါင်းရင်း ရှောက်ပင်မှ ရှောက်သီးကို ဆွတ်သည်။ လွတ်ရာကျွတ်ရာသို့ သွားပြီး ရှောက်သီးကို ပုလင်းကွဲဖြင့် ခွဲသည်။ ဆားဖြင့် တို့စားသည်။ မည်မျှ အရသာရှိပါသနည်း။ မည်မျှ ကောင်းပါသနည်း။ သည်ရှောက်သီးကို ဆားဖြင့် တို့ စားသော ကျောင်းသားတိုင်း မျောက်ရှုံးအောင် ရှုံ့နေကြတော့သည်။

ရှောက်ပင်ဘက်တွင် တစ်ဦးတစ်ယောက် မယောင်မလည် ချောင်းနေပါက ‘သီး’ ပင်ဘက်သို့ ကျောင်းသားများ လှည့်ကြ၏။ သီးသီးမှာ ရှောက်သီး လောက် မလွယ်။ မလွယ်သော်ငြား ရအောင် တက်ခူးပြီး သီးသီးစိမ်းကို ဆားဖြင့် တို့စားကြသည်။ သီးသီးစိမ်းကို စားရာတွင် ရင့်လျှင်ကား သွားပြုတ်အောင် ရှုံ့ရမဲ့ရရုံသာ ရှိ၍၊ နုသော သီးသီးစိမ်းကို စားမိလျှင်ကား ဒုက္ခရောက်တော့သည်။ နုသော သီးသီးစိမ်း အကာပင် ဖြစ်စေ၊ အူသားပင် ဖြစ်စေ လည်ပင်းထဲသို့ မျိုချ၍ ချက်ချင်း မကျ။ တစ်နေသည်။

လည်ချောင်းဝတွင် သီးသီးစိမ်းအနု ဆို့တစ်နေဆဲတွင် တံတွေးလည်း မျိုမရ၊ အသံလည်း မပြုနိုင်၊ မျက်လုံးပြူးနေသည်။ သို့ဖြစ်ငြား ကျောင်းသားများ မကြောက်။ လစ်လျှင် ခူးစားကြသည်သာ။ ရှောက်ပင် နှင့် သီးပင်ဘက်တွင် အခူးရ အကပ်ရ လွယ်ပုံ မပေါ်လျှင် စောင်းလျားပင်ဘက်သို့ ကျောင်းသားများ ဦးလှည့်ကြပြန်၏။

စောင်းလျားသီးသည် အမှည့်မှာပင် ချဉ်အားပြင်း သေးရာ အစိမ်းမူ ဆိုဖွယ်မရှိပြီ။ သည်ဆိုဖွယ် မရှိသော အချဉ်ကြီးကိုပင် သူ့ထက်ငါကောင်း ဆားနှင့် တို့စားကြရာ သီးနုနှင့် တိုးသူကား သီးသီးစိမ်းအနုကို မျိုမိသူနှယ် မချိမဆံ့ခံရလေတော့သည်။

ဘုံဆောင်ပေါ် တက်ပြီး ခိုနှိုက်ရန် မလွယ်။ အသီး ခူးရန်လည်း မချောင်သောအခါတွင် ကျောင်းတောင်ဘက် ထန်းတောထဲသို့ ကျောင်းသားများ ခြေဦးလှည့်ကြ၏။ လူရည်လည်သော ကျောင်းသားတစ်ယောက် တလေသည် လိုရမည်ရ မီးစတစ်စလည်း ယူလာတတ်၏။

ထန်းတောထဲတွင် ဥသျှစ်ပင် ရှိသည်။ သရက်ပင် ရှိသည်။ သို့ရာတွင် နွားကျောင်းသားက ဘုန်းကြီး ကျောင်းသားအလျင် ခူးပြီးဆွတ်ပြီးပြီ။ သီးနုကလေးပင် မချန်။ သည်အခါ ထန်းရွက် တစ်ရွက် နှစ်ရွက်သာ ထွက်သေးသော ထန်းပင် ပေါက်စနကလေးများကို လိုက်ကြည့်ကြသည်။ တွေ့လျှင် ကြွက်တွင်းကို ခွေးယက်ဘိသို့ တစ်ယောက်တစ်လက် ဝိုင်းယက်ကြ၊ ဖော်ကြသည်။

အရွက် တစ်ရွက် နှစ်ရွက်သာ ထွက်သေးသော ထန်းပင် ပေါက်စနသည် ဆောင်းအခါတွင် လူတို့ စားသုံးကြသော ထန်းပင်မြစ်ထက် အတော်ကြီးကို ရင့်ရော်နေပြီဖြစ်ငြား ထန်းပင်မြစ်၏ ပုံသဏ္ဌာန် မပျောက်ချင်သေး။ သည်အရာကိုပင် ထန်းပင်မြစ် အမှတ်ဖြင့် မီးဖုတ်စားကြ၏။ ရတတ်သမျှကလေးမှာလည်း ဝါး၍ မရတော့ပါ။ အမျှင်တွေချည်း ဖြစ်နေပါပြီ။ ကျောင်းသားများကား သည်အရာကိုပင် စုံရေမက်ရေ မျိုချကြ၏။ ထန်းပင်ပေါက်စနကလေး မီးဖုတ် မကျက်တကျက်ကို အာမနှံ့ လျှာမနှံ့ စားရသည်မှာ ကိုရင်ကြီး ဝေပေးသော ငှက်ပျောသီးထက် အရသာရှိသည်ဟု ကျောင်းသားများ ထင်ကြသည်။ ထင်ကြသည့် အတွက် အလုအယက်စား၊ အလုအယက် မျိုချကြရာ တစ်ခါသော် ထန်းပင်မီးဖုတ်ကို ဝါးပြီး မျိုချသော ကျောင်းသားတစ်ယောက်မှာ လည်ချောင်းအဝင် လျှာခင်တွင် ငြိနေလေ၏။ ထိုကျောင်းသားသည် သီးသီး နင်ပုံမျိုး၊ စောင်းလျားသီး နင်ပုံမျိုးနှင့် နင်သည် ထင်ပြီး ကြိုးစားပမ်းစား မျို၏။ အကြိမ်ကြိမ် မျို၍ မရသည့် အဆုံး၌ “အမယ်လေးဗျ လာကြပါဦးဗျာ့” ကုန်းအော်ကာ ငိုလေသည်။

“ဟ ဟ မငိုနဲ့”

ကျောင်းသားကြီးများက အချိန်မီ ပါးစပ်ပိတ်သော်ငြား တိုက်အုပ်ကိုယ်တော်က ကြားသွားပေပြီ။ အတတ်ဆန်းသော ငတ်ကြီးကျများကို ရှေ့သို့ခေါ်သည်။ လည်ပင်းနင်နေသော ကျောင်းသားအား ပျားရည်နှင့် လက်ဖက်ရည်ကြမ်း တိုက်ကာ ကုသပေးသည်။ ဤသည်၏ နောက်တွင်ကား တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် ကျောင်းတိုင်ကို လက်ဖြင့် ဖက်ထားကာ အရိုက်ခံရတော့၏။ သည်အခန်းသို့ အရောက်တွင် ရီးဆေးရိုး နှစ်ခြိုက်စွာပြုံးမိသည်။ သူ့ကို ရိုက်ရန် ကျောင်းတိုင်ကို ဖက်ပြီး တင်ပါး အလှန်ခိုင်းသောအခါ တိုက်အုပ်ကိုယ်တော်မှာ ရိုက်စရာနေရာ ရှာမတွေ့ဘဲ ရှိချေ၏။ ကျောင်းသား၏ တင်ပါးနှစ်ဖက်လုံးမှာ ဝဲ ပေါက်ပြီး ပြည်တစိုစိုနှင့် ချပ်ခဲကြီး ဖြစ်နေသောကြောင့်တည်း။

“ကလေးတွေကို မဇံ မထိုးပါနဲ့ ဆိုတော့မှ မဲ့ပြ ပြုံးပြနဲ့ ဘာလုပ်တာလဲဟင်”

ရီးကျီးဒန်၏ ကုန်းအော်သံဖြစ်သည်။ ရီးဆေးရိုးမှာ ကျောကို မန်ကျည်းပင် ပင်စည်မှ ဖျတ်ခနဲ ခွာပစ်သည်။ ရီးကျီးဒန်ကို ပြူးကြောင်ကြောင်ကြည့်သည်။

“ခုမှ ဘာ ပြူးကြောင်ကြောင် ကြည့်နေတာလဲ။ ကရွတ်နဲ့ ပေါက်လိုက်လို့ သေတော်ခေါ်သွားမယ်”

အိုးကွဲ ကရွတ်ကြီးဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ပြန်ပြီ။ ရီးဆေးရိုးမှာ လက်မောင်းနှစ်ဖက်ဖြင့် မျက်နှာကာထားသည်။

“ဟ ဟ မလုပ်ပါနဲ့၊ ငါတို့ ကျောင်းသားတုန်းက စားရလေလေ ငတ်လေလေ ဖြစ်တာကို တွေးမိလို့ပါဟာ”

သူ့စကားကို အလေးအနက်ထားကြောင်း ပြောတော့မှ ကရွတ်ကို လက်ထဲမှ ချသည်။ သို့သော် အစစ်အမေးကား မလွတ်။

“တော်တို့ ကျောင်းသားတုန်းက လက်ပံမြစ်တွေ ဖုတ်စားတာ၊ ထန်းပင်ပေါက်ကလေးတွေ ဖုတ်စားတာ ကျုပ် သိပါတယ်။ ဒီထဲမှာ မဲ့စရာ ပြုံးစရာ မပါပါဘူး”

“ဘုန်းကြီးက ငါ့ကို ရိုက်မလို့လုပ်တော့ တင်ပါး တစ်ခုလုံးမှာ ဝဲနာချပ်ခဲကြီး ဖုံးနေလို့ ခေါင်းကို ရိုက်လိုက်တာ”

“ဘာဖြစ်လဲ၊ ခေါင်းပေါက်သွားရောလား”

ရီးကျီးဒန်၏ မဲ့ပြုံးဖြင့် မေးသောအမေး။

“အခုတော့ ခေါင်းပေါက်တာထက် ဆိုးတာပေါ့ ဟာ။ ကြိမ်လုံးကို တအားမြှောက်ပြီး ရိုက်လိုက်တာ ငါ့ခေါင်းကို မရိုက်မိဘဲ ခေါင်းပေါ်က တိုင်ကပ်နာရီကြီး ရိုက်မိပြီး တိုင်ကပ်နာရီကြီး ငါ့ခေါင်းပေါ် ပြုတ်ကျတော့ ငါလည်း မေ့သွားတာပေါ့။ ရိုက်တဲ့ ကိုယ်တော် ရော၊ ဦးပဉ္စင်းတွေရော မေ့နေတဲ့ ငါ့ကို ဝိုင်းပြီး ပြုစုနေရတာနဲ့ ကျန်တဲ့ကောင်တွေ အရိုက်မခံရဘဲ လွတ်သွားပါရောလား”

ရီးဆေးရိုး ပြောအပြီး၌ တဟားဟားရယ်ရာ၊ မြေးတွေလည်း တစ်အုံတစ်မကြီး ရောနှောရယ်မောကြသည်။

ရီးကျီးဒန်လည်း မနေနိုင်၊ ပြုံးလာရသည်။ ပြုံးသော်ငြား မာန်သံမဲသံနှင့် ရန်ပြုသံကား လျော့မသွားသေး။

“တော့်မြေးတွေက တော့်ကို တူတာ။ ဒါကြောင့် ကျွေးနေတာဖြင့် မကုန်သေးဘူး၊ ကောင်းလည်း မကောင်းတဲ့ သရက်သီးခြောက်ကို လှမ်းနှိုက်တာ”

ရီးဆေးရိုး မချေပတော့ပါ။ ဆေးလိပ်တိုကို မန်ကျည်းပင် ခြေရင်းတွင် ချထားလိုက်ရာက “ထမင်းတစ်လုတ် တုတ်တစ်ချက် အခေါက်အထစ် ခံပြီးရင် ဆင်းခဲ့ကြဟေ့” အသံပြုပြီး ဝါပြန့်ဘေးသို့ လျှောက်လာသည်။

ကလေးများသည် ‘ကပြင်’ တွင် ပျင်းတွဲ့စွာ ရပ်ကြ၏။

“ဝါရောင်းလို့ ရတဲ့ငွေကို စရိတ်စကတွေ နုတ်ပြီးရင် ငါ့မြေးတွေကို ရှင်ပြုမယ်ကွ” ဟူ၍ နောက်ဆက်တွဲ အဖြစ် ဆက်လက် ကြုံးဝါးလိုက်သောအခါတွင်ကား ကလေးများ ရွှင်ပျစွာ အော်ဟစ်လျက် ပြေးဆင်းလာကြ၏။ မိမိထွေးသည် လှေကားမှ မဆင်းဘဲ ကပြင်မှ ခုန်ချပြေးလာပြီး ချွေးနှင့် ဖုန်လူးကာ ချောချွဲနေသော ဘ၏ ကျောကြီးကိုဖက်ကာ မေး၏။

“သမီးတို့ မိန်းကလေးတွေကောဟင် ဘ”

“ညည်းတို့ကို ခေါင်းတုံးရိတ်ပြီး မယ်သူတော် ဝတ်ပေးမယ်ဟေ့”

ကလေးများသည် ထပ်ဆင့်ပြီး ရွှင်မြူးစွာ အော်ဟစ်ရင်း ဝါပြန့်ကြီးဘေးတွင် ဝိုင်းထိုင်လိုက်ကြလေ၏။

▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်

(၃၇) မင်း ကြိုးဝိုင်း


(၃၇) မင်း ကြိုးဝိုင်း
  ▢  သက်ဦးမောင်

ကျွန်တော် မိန်းမရ အလွန် ကံကောင်းပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မိမိ ဘဝနှင့်ရော မိခင်ကြီး အတွက်ပါ အလွန် လိုက်ရောညီထွေ ရှိလွန်းသော မိန်းမ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်ပင်။ မည်ကဲ့သို့ လိုက်လျောညီထွေ ရှိခြင်းကို ရှင်းပြရမည် ဆိုပါက ရှေ့ကြောင်း ပြန်ရမှ ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ (ရုပ်ရှင်ဗီဒီယိုများတွင် အတိတ်က ဖြစ်ရပ်များကို ပြန်ရိုက်ပြခြင်းကို နောက်ကြောင်းပြန်သည်ဟု သုံးစွဲကြသော်လည်း ကျွန်တော်ကတော့ ရှေ့က ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များကို ပြန်ပြောပြခြင်းကြောင့် ရှေ့ကြောင်းပြန်သည်ဟု သုံးနှုန်းပါသည်။ ဝေါဟာရပညာရှင်များ ကြိုက်နှစ်သက်သလို ဝေဖန်ကြပါကုန်။)

ကျွန်တော်၏ အဖေမှာ ကျွန်တော်နှင့် လုပ်ငန်းတူ ဖြစ်သလို ကျွန်တော့်အမေနှင့် ဇနီးသည်မှာလည်း လုပ်ငန်းတူပင် ဖြစ်သည်။ (ကျွန်တော့်အမေနှင့် ဇနီးသည်မှာ နတ်ကတော် ဖြစ်၍ ကျွန်တော်က မိန်းမလုပ်စာ ထိုင်စားပါသည်။) အဖေနှင့် ကျွန်တော့်မှာ လုပ်ငန်းချင်း တူသော်လည်း မတူသော အချက်များ ရှိပါသည်။ အဖေက အမေ့ကို အလွန်နိုင်၍ ကျွန်တော်က မိန်းမကို အလွန် ကြောက်ရပါသည်။ (ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ချစ်လို့ သည်းခံတာပါဟု ပြောပါသည်။) အမေသည် ဧည့်မပြတ်လောက်အောင် အောင်မြင်သော နတ်ကတော် ဖြစ်၍ အချိန် အကန့်အသတ်နှင့်သာ ဟောပါသည်။ ညနေ (၄) နာရီ နောက်ပိုင်းတွင် မည်မျှ မျက်နှာ နာရလောက်သော ဖောက်သည် ဖြစ်ပါစေ၊ နတ် မဟောပါ။ (စည်းကမ်းကြီး၍ မာနကြီး၍ မဟုတ်ပါ။ အဖေ မူး၍ ပြန်လာတတ်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ အဖေ မူးလာလျှင် နတ်ဝင် နေသော နတ်ကတော်နှင့် သူ့မိန်းမကို မခွဲခြားတတ်တော့ပေ။ ကိုကြီးကျော် ဝင်နေတုန်း နတ်ဝတ်နတ်စားနှင့် အရိုက်ခံရပြီးနောက် စည်းကမ်း သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။)

ကျွန်တော့်ဇနီး ဖြစ်လာမည့် မော်ဒန်ဆန်သော မိန်းကလေး (အရိုးပေါ် အရေကပ်လောက်အောင် ပိန်ပါသည်။) အမေ့ထံတွင် နှစ်နဲ့ချီ သင်ယူခဲ့သော တပည့်အရင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမေကလည်း သူတောင်းစား မီးဘေးဒုက္ခသည်လို ဘာမှမကျန်အောင် သင်ပေးသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဝင်ငွေနှင့် ထွက်ငွေမမျှ ဖြစ်နေတယ် မဟုတ်လား။ သဘောထား ကောင်းလွန်းတာကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေရတယ် မဟုတ်လား။ ဘာကိုပဲ ကြံစည်ကြံစည် မအောင်မြင်ဖြစ်နေတယ် မဟုတ်လား။ ဟိုဘက် ဒီဘက် အမျိုးတွေကြောင့် စိတ်ညစ်နေရတယ် မဟုတ်လား။ ဘုရားစင်ပေါ်မှာ မဆိုင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ ရှိနေတယ်၊ ရှင်းလင်းပစ်လိုက်။ အိမ်မှာ စက်ပစ္စည်းအပျက် တစ်ခုရှိနေတယ် မဟုတ်လား စသည်ဖြင့် လူတိုင်းကို ဟော၍ ပစ်စလတ်ခတ် မလွဲနိုင်သည့် အချက်များကို မှတ်စုအလွတ် ဦးနှောက်ထဲ ရိုက်ထည့်ပေးသည်။

နောက်တစ်ဘာသာအနေနှင့် အခုလုပ်မည့် လုပ်ငန်း အောင်မြင်အောင် မစလို့ အဆင်ပြေရင် ဘာဆက်ပါမည်ဟု ကတိတောင်းခြင်း (မအောင်မြင်တော့လည်း အရင်းပေါ့။) ဝင်ငွေ မမြဲတာကို ကန်တော့ပွဲထိုးပေးမည်ဟု ကန်တော့ပွဲဖိုး တောင်းခြင်းလုပ်ငန်း။ အဆင်ပြေအောင် မစရန် ငွေညှစ်ထုတ်ခြင်း နည်းပေါင်းစုံကိုလည်း မထပ်ရအောင် လက်တွေ့နည်းနှင့် သင်ကြားပေးသည်။

နတ်ကတော်ပညာရပ်မှာ ကျယ်ပြန့်လှသော လောကီပညာရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနိမ့်ဆုံး အဆင့် ကိုယ်လုံးနှင့် ခေါင်းလေး တမင် လှုပ်သလို မဟုတ်ဘဲ မသိမသာ လှုပ်သလို လေ့ကျင့်ရသည် ကပင် တစ်လခွဲကျော်ကျော် ကြာသည်။ နတ်ပေါင်းစုံ၏ အသံကွဲတွေ ပြောနိုင်အောင် အသံကို တု ကျင့်ရသေးသည်။ အရက်၊ စီးကရက်သောက်တတ်အောင်လည်း ကျင့်ရသေးသည်။ နတ်တစ်ပါးစီ၏ ပင့်စာတွေကို ကာရံနဘေနှင့်လည်း ကျက်ရသေးသည်။ ကန်တော့ပွဲပြင် ပုံပြင်နည်း၊ ဗာလိနတ်စာ ပြင်ပုံပြင်နည်းများကို မလွဲအောင် မှတ်သားရသေးသည်။ အသေးစိတ်ပြောရလျှင် ကျမ်းတစ်စောင် ဖြစ်သွားရင်တောင်မှ အပေါ်ယံ သဘောလောက်သာ ပါနိုင်ပေမည်။

ကျွန်တော် အိမ်ထောင်ကျပုံမှာ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဒီလောက် နီးစပ်နေတာ မထူးဆန်းပါဘူးဟု ထင်ရသော်လည်း ခရေစေ့တွင်းကျ သိသူများကတော့ တအံ့တသြ ဖြစ်ရလေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် တော်ကောက်ထားသော တောင်ပြုံးမင်းလေးကို အောင်သွယ်ခိုင်းပြီး ရခဲ့ခြင်းဖြစ်သောကြောင့်ပင်။ နားရှုပ်သွားပါက ရှင်းပြပါမည်။

ကျွန်တော့်ဇနီး ဖြစ်လာမည့် သက်မွန်မြင့် (မင်းသမီးတော့ မဟုတ်ပါ။ နတ်ကတော် သက်မွန်မြင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။) သူသည် ပိန်သလောက် အလွန် စွာပါသည်။ တစ်လုံးမှ ပုံနှိပ်ဖော်ပြခြင်း မခံရသော စာများကို ရေး၍ မိဘလုပ်စာထိုင်စားနေသော ကျွန်တော့်ကို အလွန် မျက်မုန်းကျိုးပါ သည်။ ကျွန်တော်ကလည်း သတ္တိနည်းသူ ဖြစ်သောကြောင့် ရည်းစားစကား ပြောဖို့ မဆိုထားနှင့်။ အနားပင် မကပ်ရဲပါ။ နောက်ဆုံး ဘယ်လိုမှ မနေနိုင်သော အခြေအနေ ရောက်မှ (ချစ်စိတ်) အကြံဉာဏ်ကို ဖျစ်ညှစ်ထုတ်ပြီး အကောင်အထည် ဖော်ရတော့သည်။

အိမ်တွင် အဖေနှင့် အမေ မရှိသော အချိန်ကို စောင့်ပြီး မရဲတရဲဖြင့် ပြောရသည်။

“သက်မွန်မြင့် ငါ့ကို အကူအညီ တစ်ခုလောက် ပေးပါလားဟာ”

“ဘာအကူအညီလဲ။” (အသံက ချောချောမွေ့မွေ့ လေသံတော့ မဟုတ်ပါ။)

“ငါ့ကို နတ်တစ်ပါးလောက် ပင့်ပေးစမ်းပါ။ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စမေးစရာ ရှိလို့ပါ”

“နင့်အမေကို နင်မေးပါလား” (ခုနက အသံလောက် မမာပါ။)

“အမေ မသိစေချင်လို့ပါဟာ၊ ငါတောင်းပန်ပါတယ်”

တကယ်ပဲ စေတနာ ရှိလို့လား၊ စပ်စုချင်လို့လားတော့ မသိ။ နတ်ဝင်မည့် ကိစ္စကို သဘောတူလိုက်လေသည်။ ဝင်လာသော နတ်က တောင်ပြုံးမင်းလေးပင်။

“ကဲ ... အရေးတကြီး ပင့်တဲ့ ကိစ္စ ပြောစမ်းညီဘွား၊ ကိုယ်တော်လေး ကူညီမယ်”

“အားကိုးပါတယ် ကိုတော်လေး၊ ကိုတော်လေး မကူညီရင် မဖြစ်တဲ့ အခြေအနေမို့ အရေးတကြီး ပင့်ရတာပါ”

“ဖြစ်ချင်တာကို ပြောစမ်း ညီဘွား၊ ကိုယ်တော်လေး ကိုင်တဲ့ လက်သုံးတော်ဓါးနဲ့ ယမ်းပြီး အောင်မြင်အောင် မစပေးမယ်။ ဘာမှ မပူနဲ့၊ ကြားလား။ ဖြစ်ချင်တာကို ပြောစမ်း”

“ဖူးစာရေးကိစ္စ အကူအညီ တောင်းချင်လို့ပါ။ ဒါပေမဲ့ကိုယ်တော်လေး ကိုယ်တိုင် မရွှေဥကို ရအောင် မကြံနိုင်ဘဲ ညီဘွားတို့ကိစ္စ အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ပါမလားဆိုတာ”

“ဟဲ့ ညီဘွားရဲ့ အဲဒါ လူ့ဘဝတုန်းက ကိစ္စကတော့ ဟုတ်မှပေါ့။ ခုလို နတ်ဘဝမှာ ကမ္မဇိဒ္ဓိတန်ခိုးတွေ ရှိလာပြီလေ။ ဘာမဆို အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်တဲ့ တောင်ပြုံး ကိုယ်တော်လေး ဆိုတာ မသိဘူးလား”

“နားလည်ပါပြီ၊ ညီဘွား ပြောမှားဆိုမှားရှိရင် ခွင့်လွှတ်ပါ။ အားလည်း ကိုးပါတယ်။ ညီဘွား ဖြစ်နေတဲ့ ကိစ္စက မိန်းကလေးတစ်ဦးကို အသည်းအသန် ချစ်နေတာကို ဖွင့်မပြောရဲလို့ ကိုယ်တော်လေး ဓါးနဲ့ ယမ်းပြီး ကူညီပေးပါ”

“ဒီအကူအညီလောက်နဲ့များ ကိုယ်တော်လေးကို မယုံမကြည် ဖြစ်နေရလား။ အမြန်ဆုံးသော ဖွင့်ပြောလိုက်၊ မငြင်းအောင် ကူညီမစပေးမယ်၊ ကြားလား”

“သေချာပါ့မလား ကိုယ်တော်လေး၊ မသေချာရင် ညီဘွား အသဲကွဲမှာ မို့လို့ပါ”

“ဟဲ့ ... ငမိုက်သားရဲ့ ငါလို ဓါးစွမ်းထက်တဲ့ မင်းကို မယုံမကြည် ပြောပြန်ပြီ။ ကိုယ်တော်လေး မစမယ်လို့ပြော၊ ပြီးရင် ဘယ်တော့မှ မအောင်မြင်ဘူးဆိုတာ မရှိစေရဘူးဟဲ့။ ဘယ်က နှမတော်လေးလဲ၊ ကိုယ်တော်လေးကို တိတိကျကျပြောစမ်း”

“ကိုယ်တော်လေး သေချာတယ်ဆိုရင် ပြောပါ့မယ်။ ကိုယ်တော်လေး အခု စီးနေတဲ့ လိပ်ပြာရှင်ကို အသည်းအသန် ချစ်မိနေတာပါ”

“ဘာ ... ဘာပြောတယ်၊ မိုက်ရိုင်းလိုက်တဲ့အကောင်”

“လိပ်ပြာရှင်မိန်းကလေးကို ချစ်မိတာနဲ့ ကိုတော်လေး စိတ်ဆိုးစရာ မရှိပါဘူး”

“ငါ တော်ကောက်ထားတဲ့ မိန်းကလေးလေ လူမိုက်ရဲ့”

“ကိုယ်တော်လေးက အငွေ့ပဲဟာ။ ညီဘွားက အတွေ့ပဲ၊ ဘာဆိုင်လို့လဲ။ နောက်ပြီး ကိုယ်တော်လေးက တော်ကောက် ကြာခိုထားတာတွေ အများကြီးပဲဟာ။ တစ်ယောက်လောက် ပြန်ပေးရတာ မထူးခြားပါဘူး”

“ညီဘွား တကယ်ပြောနေတာလား”

“တကယ်ပါ ကိုယ်တော်လေးရဲ့၊ သူ ခေါင်းညိတ်လိုက်တာနဲ့ ချက်ချင်းကို ယူလိုက်မှာ။ အဖတ်တင်အောင်လို့လေ”

“ကောင်းပြီ ငါပြန်ကြွတော့မယ်”

“သေချာတယ်လို့ ကတိပေးတယ်နော် ကိုယ်တော်လေး”

“အေးပါ”

ကိုယ်တော်လေး ပြန်ကြွသွားသည်နှင့် သက်မွန်မြင့်က ဝါးခနဲ တစ်ချက် သမ်းပြီး မေးသည်။

“ဘာပြောသွားသေးလဲဟင်”

“အောင်မြင်ရမယ်လို့ ကတိပေးသွားတာပဲ။ မအောင်မြင်ရင်တော့ နတ်ညာတာပဲ။ ငါကတော့ အောင်မြင်မယ်လို့ ယုံထားလိုက်တော့မယ်”

ဒီလိုနဲ့ ကိုယ်တော်လေး သုံးခါလောက် ဝင်ပြီးသွားသောအခါ ကျွန်တော်တို့ လက်ထပ်လိုက် ကြတော့သည်။ ကျွန်တော်တို့ အိမ်ထောင်ရေး အဆင်ပြောပါသည်။ ပြဿနာ ကြီးကြီးမားမား မရှိပါ။ အသေးအဖွဲ့တော့ ရှိသည်။ ထိုအသေးအဖွဲ့လေးမှာ ထိုနတ်ဝင်ခြင်း အကူအညီနှင့် ရခဲ့သော မိန်းမက ကျွန်တော့်အပေါ် မကျေနပ်လျှင် အိမ်မှာ နှစ်ဦးတည်း ရှိနေသော အချိန်၌ နတ်ဝင်ပါတော့သည်။ (အမေ ရှိလျှင် မဝင်ရဲပါ။ အကြောင်းမှာ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်၍ ကျွန်တော့်ကို ဖူးဖူးမှုတ်မတတ် ချစ်သောကြောင့် အမေ့ အငြိုအငြင်ခံ၍ ကျွန်တော့်ကို မနှိပ်ကွပ်ရဲသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဒီ့ပြင်လူ မပြောနှင့်၊ တုန်နေအောင် ကြောက်ရသော ကျွန်တော့်အဖေကိုပင် ကျွန်တော်နှင့် ပတ်သက်လျှင် ဂရုမစိုက်တော့ပါ။) (၃၇) မင်း တစ်လှည့်စီ ဝင်၍ အမျိုးမျိုး ခြိမ်းခြောက် ငေါက်ငမ်းဆူပူပါတော့သည်။ အမေဂျမ်း အလှည့်ဆိုလျှင် ညစ်တီးညစ်ပတ် အဆဲအဆိုများပင် ပါသေးသည်။ သို့သော် မနှဲလေးတော့ ဘယ်တော့မှ မဝင်ပါ။ အသံသေးသေးလေးနှင့် ငေါက်ငမ်းရသည်မှာ အားမရ၍ ထင်ပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ နစ်နစ်နာနာ စကားလုံးရိုင်းရိုင်းများ ပါသော်လည်း နတ်ဖြစ်နေသောကြောင့် ပြန်ပြော၍ မရချေ။ မကျေနပ်ချက်ကြီးသည့်အခါ နာရီဝက်မျှ ကြာသည် အထိ ခေါင်းတညိတ်ညိတ်နှင့် ခေါင်းငုံ့ခံနေရသည်မှာ ဝဋ်ကြွေးတစ်ခုပင် ဖြစ်လာလေသည်။ နတ်ဝင်ပြီးသွားလျှင် ဘာပြောသွားသေးလဲဟင်ဟု မေးပြီး ပြောပြလိုက်သည်နှင့် “ဒါကြောင့်မို့ ပြောတာပေါ့” နှင့် အစချီ၍ နောက်ထပ် နာရီဝက်လောက် လူအဖြစ်နှင့် ဆက်၍ ပြောလေသည်။

ခံရဖန်များလာသောအခါ သူငယ်ချင်းတစ်ဦး၏ အကြံပေးချက်အရ သက်မွန်မြင့် နတ်စင်ရှေ့ထိုင်၍ တုန်စပြုလာသည်နှင့် အိမ်ပေါ်မှ ခုန်ချပြီး ကမန်းကတန်း ပြေး၍ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ဖြစ်ဖြစ် တစ်နေရာသို့ ရှောင်နေလိုက်သည်။ သက်မွန်မြင့် တစ်ယောက်တည်း ဘာနတ် ဝင်၍ ကျန်ခဲ့သည်ကိုတော့ မသိတော့ပါ။ တစ်ယောက်မျှ မရှိသော အိမ်ပေါ်တွင် တစ်ယောက်တည်း တုန်နေရုံသာ ရှိတော့သည်။ ဤနည်း ရပြီးကတည်းက နတ်ဝင် ကျဲသွားသောကြောင့် ကျွန်တော် အများကြီး အသက်ရှူ ချောင်သွားရတော့သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ယောက်တည်း နတ်ဝင်၍ ဘာတွေ ပြောနေသည်ကိုတော့ သိချင်လှသည်။

အကြီးမားဆုံး ကိစ္စက အိမ်ထောင်သက် (၃) နှစ်ကြာတွင် မလေးရှားကိစ္စ ခေတ်စားလာချိန်၌ ပေါ်ပေါက်လာတော့သည်။ ဘယ်သူတွေ ဘယ်လောက် ပို့လိုက်တယ်တဲ့ဟူသော သတင်းများ စိပ်လာချိန်တွင် (ဘယ်သူတွေ ဘယ်လို ဒုက္ခရောက်နေလို့တဲ့ ဟူသော သတင်းကို အကြားကျဲသည်။) ကျွန်တော့်မိန်းမ လူပီကယ်က စိတ်ဝင်စားလာသည်။ (မော်တော်ကားများ ထိန်းသိမ်းအပြစ်ပေး သူကို မော်တော်ပီကယ်ဟု ခေါ်သောကြောင့် လူကို ထိန်းသိမ်းအပြစ်ပေး သည်ကို လူပီကယ်ဟု အမည်ပေးပါသည်။ နောင်တစ်ချိန်တွင် လေထန်ကုန်း အမည်ပေးသူကိစ္စမျိုး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါက လူပီကယ်ဟု ကျွန်တော်က စသုံးကြောင်း သတိပေးရသည်။) ကျွန်တော့်ကို မျက်စိအောက်မှ အပျောက် မခံလောက်အောင် ချစ်သော မိခင်ကြီးက လုံးချင်းထုတ်ရန်ကိုတော့ လုံးဝ မလိုက်ရောပါ။ ခါးခါးသီးသီးကို ကန့်ကွက်ပါသည်။ လူပီကယ် သက်မွန်မြင့်ကတော့ ကျေးဇူးရှင် ဆရာအရင်းကြီး၏ အမိန့်ကို မလွန်ဆန်နိုင်သောကြောင့် ငြိမ်နေလိုက်ရသည်၊ ကျေကျေနပ်နပ်နှင့် လက်လျှော့သွားသည်တော့ မဟုတ်ပေ။ မြုံနေသော မီးတောင်အလား၊ အစားမှားသည်ကို စောင့်နေသော ယားနာကဲ့သို့ အခွင့်အရေးကို စောင့်နေခဲ့သည်။

တစ်ရက်တွင် အခြားရပ်ကွက်မှ မလာဖူးသော နတ်မေးသူများ မိခင်ကြီး မရှိခင်တွင် အိမ်သို့ ရောက်လာကြသည်။ အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးနှစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဇနီးသည်နှင့် နတ်ဝင်သည့် လုပ်ငန်းစတင်ချိန်တွင် ကျွန်တော်က ထမင်းစားနေလိုက်သည်။ ခဏ ဟောပြောပြီးချိန်တွင် သောကြာသား ညီဘွား၊ ခဏလာစမ်းဟု လှမ်းခေါ်လိုက်ရာ ထမင်းစားရင်း တန်းလန်းကြီးမို့ ထုံးစံအတိုင်း ပြေးလွှားရန် မဖြစ်တော့ဘဲ အလစ်မိသွားတော့သည်။

“ကျော်လေးကျော်ထဲက ပခန်းမင်းကျော်စွာတဲ့ဟေ့။ ငါ့ကို မထီမဲ့မြင် ပြုရဲသလားဟေ့”

ကျွန်တော်လည်း ရှောင်၍ မရသော အခြေအနေရောက်မည့် အတူတူ ထမင်းပန်းကန်ကို ဘေးကို ချ၍ ကျုံ့ကျုံ့လေး ထိုင်၍ ကိုယ့်သေတွင်းထဲ ကိုယ် ခုန်ချလိုက်ရတော့သည်။

“မလုပ်ဝံ့ကြောင်းပါ။ ဘယ်လို အရေးကိစ္စများ ရှိလို့ ခေါ်ပါသလဲခင်ဗျား”

“အရေးကြီးတယ်တဲ့။ ငါ့ညီတော်တို့ ညီမတော်တို့ကို မစချိန်ကျလို့ အချိန်မီ သတိပေးရအောင် အခေါ်ရှိလိုက်တာပဲ”

“အမေ့လက်ထက်ကတည်းက မ စလာတာ စားနိုင်သောက်နိုင်ရုံအပြင် တစ်ခါမှ အပိုအလျှံ မရှိပါဘူး ကိုကြီးကျော် ခင်ဗျား၊ မချမ်းသာလည်း နေတတ်နေပါပြီ”

“တိတ်စမ်း လူမိုက်၊ ဒါငါ့ကို စော်ကားတာလားဟဲ့။ အခါအခွင့် မသင့်သေးရင် ရွှေထုပ်ချပေးတာတောင် မိုးပေါ် မော့သွားတယ်ဆိုတာ မကြားဖူးဘူးလား။ ညီဘွားတို့ မိသားစု အခါအခွင့်က အခုမှ ကျတာ သိလား”

“အရင်တုန်းကလည်း ဒီလို အခါအခွင့်သင့်ပြီလို့ ခဏ ခဏ ကြားခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခြေအနေက မပြောင်းလဲခဲ့ပါဘူး ကိုကြီးကျော် ခင်ဗျား”

“ဒီတစ်ခါ တကယ် သင့်ပြီဟဲ့။ သေချာနားထောင် ညီဘွားရဲ့၊ ပဌာန်းဆက်နဲ့ ရတနာသိုက်က ရေခြားမြေခြားမှာ ရှိတာ။ အဲဒါကို မှတ်ထားနော်”

ကျွန်တော် သိလိုက်ပါပြီ။ ကျွန်တော်တို့ မိသားစု၏ မြုံနေသော မလေးရှားပြဿနာ ကြားထဲသို့ နတ်များ ဝင်လာကြလေပြီ။ ကျွန်တော် မပိုင်၍ ဘာပြောရမှန်း မသိဖြစ်နေချိန်တွင် နတ်ပွဲတင် သွားရာမှ ပြန်ရောက်လာသော မိခင်ကြီးကို မြင်လိုက်ရသောအခါ ငါးဖမ်းသင်္ဘောကို မြင်လိုက်ရသော အသက်ကယ်လှေပေါ်မှ တိုက်တန်းနစ် ခရီးသည်များကဲ့သို့ ခံစားလိုက်ရသည်။ အိမ်ပေါ်ရောက်ရောက်ချင်း အခြေအနေကို သဘောပေါက်သွားသော မိခင်ကြီးက ကျွန်တော့်ဘေးတွင် မျက်နှာထားတင်းတင်းနှင့် ဝင်ထိုင်လိုက်သည်။

“ကဲ ... နှမတော်ကြီး၊ တစ်ခါတည်း သတိပေးရဦးမယ်။ နှမတော်တို့ ချမ်းသာမယ့် ရတနာသိုက်က ရေခြားမြေခြားမှာ ရှိတာကြားလား။ ကိုယ်တော်ကြီး အစစအရာရာ အဆင်ပြေအောင် လုပ်ပေးထားတာကို မဖျက်စီးကြနဲ့ ကြားလား။ ဟောဒီက ညီဘွားကို တစ်နှစ်တန်သည်၊ နှစ်နှစ်တန်သည် စီးပွားရှာ လွှတ်လိုက်။ အကု န်အဆင်ပြေအောင် မစ ဆောင်ရွက်ပေးမယ် ကြားလား။ ဖေကျော်ကို သဘောတူပါ့မယ်လို့ ကတိပေးစမ်း နှမတော်ကြီး”

မိခင်ကြီးမှာ ကိုယ်ပေးသော ချိုင်းနှင့် ကိုယ့်ကို ခွင်ပြန်ချခံနေရသော နှစ်လုံး၊ သုံးလုံးသမား ဘဝသို့ ရောက်နေပေပြီ။ အခြား ဧည့်သည်များကလည်း ဇာတ်ဆရာကို ပြန်ကခိုင်းနေသော မင်းသားဇာတ်လမ်းကို စောင့်ကြည့်နေကြသောကြောင့် အကျပ်အတည်း ဖြစ်နေပုံရသည်။ မိခင်ကြီး ဘယ်လို တုံ့ပြန်မှာလဲဟု မိမိကိုယ်တိုင် စိတ်ဝင်စားနေချိန်တွင် ထင်မှတ်မထားသော အဖြစ်အပျက် တစ်ခု ဖြစ်လာတော့သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်မှာ နဖူးကို လက်ဖြင့် တဖြောင်းဖြောင်းရိုက်ပြီး မိခင်ကြီးထံ နောက်ထပ် နတ်တစ်ပါးဝင်လာခြင်းပင်။

“ဟေ့ ... တောင်ပြုံး ကိုယ်တော်လေးတဲ့ဟေ့”

ကျွန်တော့် အောင်သွယ်တော် မိတ်ဆွေကြီး ဖြစ်နေသဖြင့် အားရှိသွားသည်ကို ဝန်ခံပါသည်။

“ဒီက ညီဘွားလေး၊ ရေခြားမြေခြားမှာ ဒုက္ခရောက်မယ့် အရေးကို ကြိုမြင်လို့ သတိပေးဖို့ ကြွလာခဲ့တာဟေ့”

“မှန်လှပါ ကျေးဇူးကြီးလှပါတယ် ကိုယ်တော်လေးခင်ဗျား”

ထိုအချိန်တွင် ပခန်းဖေကြီးကျော်မှာ ဘာဆက်လုပ်ရမှန်း မသိ၊ ကြောင်နေရာမှ ရုတ်တရက် သတိဝင်လာဟန်ဖြင့် ...

“ဟဲ့ ညီဘွား၊ ပခန်းကျော်ကိုယ်တိုင် မစချင်လွန်းလို့ စီစဉ်ထားတဲ့ ခရီးဆိုတာ မှတ်မိတယ် မဟုတ်လား”

“မှတ်မိပါတယ် ဖေကျော်ခင်ဗျား”

ဧည့်သည်များ အနေနှင့် မပြောနှင့်။ နတ်ပုံတော်များကြားတွင် မွေး၍ ကြီးလာသော ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင် နတ်နှစ်ပါး တစ်ပြိုင်နက် ဟောချက်ချသည်ကို မမြင်ဖူးသဖြင့် နတ်နှစ်ပါး၏ ပြိုင်နေသော ဟောချက်များကို ထောက်ပေးရင်း စိတ်ဝင်စားနေမိသည်။

“အေး ... တောင်ပြုံးမင်း စကားကို နားမထောင်ဘဲ ရေခြားမြေခြား သွားရင်တော့ ဒုက္ခတွေ့ပြီသာ မှတ်တော့။ ကြားလားဟဲ့” (မှန်ပါ)

“ဘာဒုက္ခမှ မဖြစ်အောင် ပခန်းကျော်က တာဝန်ယူတယ်ကြားလား” (မှန်ပါ)

“ဓါးထက်တဲ့ တောင်ပြုံးမင်းနော်၊ မလေးမစား မလုပ်နဲ့ ကြားလား” (မှန်ပါ)

“ဟဲ့ ညီဘွား ... ပွဲဦးမင်း၊ ပွဲလယ်မင်း၊ ပွဲသိမ်းမင်းဆိုတဲ့ (၃၇) မင်းဇာတ်လိုက် ပခန်းမင်း ကျော်စွာ အကြောင်း သိတယ်မဟုတ်လား” (ဟုတ်ကဲ့)

“ဟေ့ ...တောင်ပြုံးမင်းလေးက ဖြစ်ချင်တာ ဖြစ်ရမှနော်” (ဟုတ်)

“ဟေ့ ... ပခန်းမင်းကျော် တောင်ပြုံးမင်း ပြောတာကို ကဖျက်ယဖျက် လုပ်ရဲသလား”

“အောင်မာ ... ပခန်းမင်းကျော် ပြောတာကို တောင်ပြုံးမင်းက ကန့်လန့်တိုက်ရဲသလား”

ကျွန်တော် ထောက်ပေးရန် မလိုတော့ပါ။ ကျွန်တော့် တစ်သက်တွင် ပြဿနာ မရှိခဲ့သော နတ်နှစ်ပါး အံ့ဖွယ်သူရဲ နှစ်ဦးသား တိုက်ရိုက် စကားစစ်ထိုးနေကြပေပြီ။ ဧည့်သည်များလည်း ထူးခြားသော အတွေ့အကြုံကြောင့် ဘယ်လို ဝင်ဖျန်ဖြေရမည်ကို မသိဘဲ ကြောင်ကြည့်နေချိန်တွင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ငြိမ်နေ၍ မသင့်တော်ဘူးဟု ယူဆကာ ပြောမိပြောရာ ပြောချလိုက်လေသည်။

“အေးအေးဆေးဆေး နတ်တရားရုံးမှာ ဖြေရှင်းကြပါ ဘုရား။ ရန်ဖြစ်တယ် ဆိုတာ မကောင်းပါဘူး၊ ပခန်းကိုယ်တော်လေးနှင့် တောင်ပြုံးဖေကြီးကျော်တို့ ဘုရား”

ဧည့်သည်အမျိုးသားက ...

“ဟဲ့ ... မင်နီရှယ် မှားနေပြီလေ။ တောင်ပြုံး ကိုယ်တော်လေးနှင့် ပခန်းဖေကြီးကျော် မဟုတ်လား” ဟု ထောက်ပေးသည်။

“အို ... တတ်နိုင်ဘူး ကိုကြီးမောင်မောင်စနေရယ်၊ ကမန်းကတန်း ဆိုတော့ မှားမှာပေါ့။ သူတို့ နေရပ်တွေ သူတို့တည့်ယူပါလိမ့်မယ်”

ဧည့်သည်များ အငြင်းပွားနေသလို တောင်ပြုံးမင်းနှင့် ပခန်းတို့ကလည်း အရှိန် တက်လာလေပြီ။

“ဟေ့ ... ပခန်းအကြောင်း သိချင်ရင် စမ်းကြည့်လိုက်ပါလား”

“ရတယ်လေ၊ တောင်ပြုံးတို့ကလည်း နှယ်နှယ်ရရ မဟုတ်တာ။ ယှဉ်ကြည့်တာပေါ့”

ဟုဆိုပြီး နတ်နှစ်ပါး “ဝုန်း” ခနဲ မတ်တတ်ရပ်လိုက်ချိန်တွင် ပရိသတ်ဖြစ်သော ကျွန်တော်တို့ကလည်း အလိုလို မတ်တတ်ရပ်လိုက်ရသည်။ ရုတ်တရက် ဘာလုပ်ရမှန်း မသိ။ ပခန်းမင်းက ...

“ကဲ ... တဧကရာ၊ သပြေညှာ၊ ရွှေသဘာကြွ၊ ဖက်စရာရှား၊ လက်ယာမျိုးလှ၊ တန်ခိုးကြွသည့် အစိုးရစခန်း ပခန်းကမင်း၊ ဓါးသတင်းဖြန့်ရအောင်၊ ယောက်ျား ... အားပြင်းတဲ့ ပက်ဝိုင်းသံလှန့်”

“တောင်ပြုံးကိုယ်တော်လေးကွ .. ယောင်လို့တောင် မကပ်ကြနဲ့နော်၊ ရှောင်အပ်တဲ့ သီလဝံ၊ မိုးပျံတဲ့ ဓါးရေး (၃၇) ချင်း၊ ဓါးကြီးအရင်း၊ ဓါးမင်းအမြှောက်၊ အံ့လောက်သည်ဓါး၊ တစ်ဖက်ထိုးနှစ်ဖက်ခံ၊ ဇရက်ခုန်ဟန်ဖီလာ ရင်ခွဲ၊ ဓါးပွဲရာဇာတောင်ပြုံးငယ်ပါ ဆရာအားပြတဲ့ဓါး စကြာသံ၊ ယောက်ျား ... အထက်ဘုံရာအထိ တက် ...”

ဤမျှ ပြင်းထန်မည် မထင်၍ လွန်ဆွဲကြသော ကျွန်တော်တို့အားလုံး ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ကိုင်ထားကြစဉ် ... နတ်နှစ်ပါးက သွက်လက်စွာဖြင့် နတ်စင်ပေါ်ရှိ ဓါးများစွာထဲက တစ်ချောင်းစီ အသီးသီး ဆွဲကိုင်လိုက်ပြီး ဓါးကြိမ်းများကိုယ်စီ ကြိမ်းကာ အဆင်သင့် ဖြစ်နေကြလေပြီ။ ထိုအချိန်ကျမှ မောင်မောင်စနေ ဟူသော ဧည့်သည်ယောက်ျားက အကြံပေးသည်။

“ဟေ့လူ ... ခင်ဗျားနဲ့ ကျုပ် နတ်နှစ်ပါးကို ဆွဲလှဲပြီး တက်ဖိထားမှ အန္တရာယ်ကင်းလိမ့်မယ်။ မင်နီရှိလ် နဲ့ နွယ်ဇင်ဦး က တို့ တက်ဖိထားတုန်း ဓါးကိုလု”

“ခင်ဗျား အကြံပေးတာ ကောင်းတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပခန်းကျော် ဘက်ကို ခင်ဗျား မလာနဲ့။ ကျုပ် တာဝန်ထားလိုက်။ (အမေကို ထိချင် ထိ၊ သက်မွန်မြင့် ကိုတော့ သူစိမ်း အထိ မခံနိုင်ပါ။)

ပြောပြောဆိုဆိုနှင့် ပခန်းမင်းကြီးအား နောက်မှ သိုင်းဖက်ပြီးချိန်တွင် ဧည့်သည်ကတော့ တောင်ပြုံးမင်းလေးပေါ်တွင် မှောက်ပြီးဖြစ်နေသည်။ နတ်နှစ်ပါးကတော့ တဟင်းဟင်းနှင့် အံကြိတ်တုန်ယင်နေဆဲပင်။ မင်နီရှဲလ်နှင့်နွယ်ဇင်ဦးက ဓါးများကို လုယူပြီးချိန်တွင် ဘာလုပ်ရမှန်း မသိသော ကျွန်တော်က ပခန်းဖေကြီးကျော်ကို သိုင်းဖက်ထားသည့်အတိုင်း ဇွတ် မ၍ အိပ်ခန်းတွင်းသို့ သွင်းခဲ့တော့သည်။

အခန်းထဲ ရောက်၍ ခုတင်ပေါ် ပစ်ချပြီးချိန်တွင် ကုန်းရုန်းထနေသေးသောကြောင့် ဖေကြီးကျော် ဗိုက်ပေါ်သို့ တက်ထိုင်လိုက်သည်။ သူ့ လက်နှစ်ဖက်စလုံးကိုလည်း ကျွန်တော့်လက်ဖြင့် ခုတင်အခင်းပေါ်မှာ ဖိကပ်ထားလိုက်သည်။ တောင်ပြုံးမင်းနှင့် ဧည့်သည် သုံးယောက်ကတော့ မည်သို့ ဆက်ဖြစ်သည်ကို မသိရသော်လည်း ပခန်းမင်းကျော် မှာတော့ တဖြည်းဖြည်း အတုန်ရပ်သွားသည်။ သို့သော် စိတ်ချလက်ချ မလွှတ်ရဲသောကြောင့် တိုးတိုးလေး မေးကြည့်ရသည်။

“သက်မွန်မြင့်ရေ ... ဖေကျော် ပြန်သွားပြီလားဟင်”

ဇနီးသည်က ခေါင်းညိတ်၍ စိတ်ချလက်ချ လွှတ်ပေးလိုက်ချိန်မှာတော့ လုံးဝ မထင်မှတ်ထားသော အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်လိုက်ရသည်။ ထိုအခြေအနေမှာ ဇနီးသည်၏ လက်ကို လွှတ်ပေးလိုက်သည်နှင့် ခေါင်းအုံးဘေးတွင်ချထားသော ခြင်ယမ်းသည့် ဘက်ထရီဘက်တံကို ကောက်ကာ “ခွတ်” ခနဲ နေအောင် ကျွန်တော့် ချိုစောင်းကို ရိုက်ချလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ရိုက်ပြီးပြီးချင်း ထုံးစံအတိုင်း “ဘာပြောသွားသေးလဲဟင်” ဘာတွေ မမေးတော့ သူ့ဘာသာသူ နတ်ဝတ်နတ်စားများကို ကျွန်တော့်အား မျက်စောင်းထိုးရင်း ချွတ်နေလေသည်။ ကျွန်တော့်မှာတော့ ခုတင်ပေါ်တွင် ချိုစောင်းကို လက်နှစ်ဖက်နှင့် ဖိကာ ပခန်းမင်းကျော်က ရိုက်တာလား၊ သက်မွန်မြင့်က ရိုက်တာလား ဟူသော အဖြေကို စဉ်းစားရင်း ကြောင်ကြောင်တောင်တောင်ကြီး ဖြစ်နေတော့သည်။

ရယ်စရာဝတ္ထုတို ပြိုင်ပွဲ
ပထမဆုရ
၂၀၁၀၊ စက်တင်ဘာ

▢  သက်ဦးမောင်
📖 ရောသမမွှေ ဒိုင်ယာလော့ နှင့်
      မထိတထိ ဟာသဝတ္ထုတိုများ

Saturday, August 15, 2026

၅နဲ့ စားရမလား ၆နဲ့ စားရမလား


❝ ၅နဲ့ စားရမလား ၆နဲ့ စားရမလား ❞
         ( ချိုပါရာထက် )

သူမတို့ ဌာနမှူး ဆရာဝန်ကြီး ပင်စင်ယူခါနီး သူမတို့ ဌာနမှ ဆရာကြီးနှင့် ရင်းနှီးသော ငွေကြေးတတ်နိုင်သည့် ဝန်ထမ်းလေးငါးဦး စုကာ ဆရာကြီးကို စားသောက်ဆိုင်တစ်ဆိုင်၌ ကျွေးမွေးပြုစုလေသည်။

ထိုနေ့က ရုံးမှ စောစောဆင်းကာ ဆရာကြီး၏ ကားဖြင့် သောက်ဆိုင်သို့ သွားကြသည်။ စားသောက်ဆိုင်၌ အခန်းယူပြီး ဖွယ်ရာများကို မှာကြားလေသည်။ ဆရာကြီးကို ပြုစုသည့်ပွဲ ဖြစ်၍ မီနူးစာရင်း လာသောအခါ ဆရာကြီးကို ဦးစားပေး၍ မှာစေသည်။ ဆရာကြီးက “ဝက်စတူး” တစ်ပွဲ မှာပြီးလျှင် မီနူးကတ်ကို သူမထံ ကမ်းပေးသဖြင့် သူမကလည်း ဟင်းတစ်ပွဲ မှာသည်။ သူမ မှာပြီးလျှင် မီနူးကတ်ကို အခြားတစ်ယောက်သို့ လက်ဆင့်ကမ်း ပေးလိုက်ရာ အခြား တစ်ယောက်က ဟင်းတစ်ပွဲ မှာပြန်သည်။

သူမတို့ အုပ်စုထဲတွင် ဆရာကြီး ပြီးလျှင် သူမက ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်၍ ဆရာကြီးက မီနူးကတ်ကို သူမထံ အရင်ဆုံး လက်ဆင့် ကမ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဤစားပွဲစီစဉ်၍ ဆရာကြီးကို ဦးဆောင် ဖိတ်ကြားသူမှာ သူမပင်ဖြစ်သည်။

သူမတို့ အုပ်စုတွင် ဆရာကြီးနှင့် တပည့်ဝန်ထမ်း ၅ ယောက် ပါရှိပြီး ဝန်ထမ်း ၅ ယောက်တွင် တစ်ယောက်သာလျှင် အမျိုးသား ဖြစ်ပြီး ကျန်လေးယောက်မှာ အမျိုးသမီးများဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးဝန်ထမ်းများမှာ စားသောက်ဆိုင်၌ စားဖူးကြသူများဖြစ်၍ ကိုယ် စားချင်သော ဟင်းရံ တစ်မျိုးကို လွယ်လွယ်ကူကူ မှာနိုင်ကြသည်။ တစ်ဦးတည်း သော အမျိုးသားဝန်ထမ်းမှာမူ ငွေကြေးအားဖြင့် မချို့တဲ့သော်လည်း စားသောက်ဆိုင်၌ မစားဖူး၍ ကျီးကြည့်ကြောင်ကြည့်နှင့် ပြူးတူးပြဲတဲ ကြောင်တောင်တောင် ဖြစ်နေသည်။ ဟင်းရံတစ်မျိုးကိုပင် မမှာတတ်၍ သူ့အနားမှ အမျိုးသမီးဝန်ထမ်းက ဝိုင်းကူမှာပေးရသည်။ အားလုံး ခြောက်ယောက်ဖြစ်၍ ဟင်းပွဲ ခြောက်ပွဲဖြစ်သည်။ ဟင်းပွဲများ စုံသောအခါ စားကြသောက်ကြသည်။

ဟင်းပွဲများ ကုန်ခါနီးအချိန်၌ သူမတို့အုပ်စုလည်း အီပြီး ဗိုက်တင်းလာပြီဖြစ်၍ စားခါစ အချိန်ကလို လက်မသွက်တော့ဘဲ လက်နှေးလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် အစားထက် စကားဖက်လာကြသည်။ ထွေလာသောင်းပြောင်း ရယ်စရာ အကြောင်းများ ပြော၍ ရယ်မောနေကြသည်။

ဆရာကြီးသည် တပည့်ဝန်ထမ်းများကို သူ့မိသားစုဝင်များလို သဘောထား ဆက်ဆံသဖြင့် ဝန်ထမ်းများက ဆရာကြီးကို ချစ်ကြောက်ရိုသေကြသည်။ ထိုသို့ သောင်းပြောင်းထွေလာ ရယ်စရာများ ပြောနေစဉ် အမျိုးသားဝန်ထမ်းက ကြားဖြတ်၍ မေးခွန်းတစ်ခု မေးလိုက်သည်။

“ဆရာမရေ ကျွန်တော်တို့ ၅ နဲ့ စားရမှာလား၊ ၆ နဲ့ စားရမှာလား”

သူ့အမေးကြောင့် ဆရာကြီးက ကြောင်အမ်းအမ်းဖြစ်သွားပြီး သူမကို လှမ်းကြည့်သည်။ သူမမှာ မနေသာတော့ဘဲ ဆရာကြီးကို အကျိုးအကြောင်း ရှင်းပြရတော့သည်။ ဆရာကြီး နှုတ်ဆက်ပွဲ အဖြစ် ပြုစုကျွေးမွေးရာ၌ ကုန်ကျစရိတ်ကို ဤစားပွဲ၌ ပါဝင်သော ဝန်ထမ်းများ ညီတူမျှဝေခံကြရန် သဘောတူထားကြသဖြင့် ဤစားပွဲ ပြီး၍ ကျသင့်ငွေ ရှင်းသောအခါ တစ်ယောက်ကို ဘယ်လောက်ကျမလဲ သူ ပိုက်ဆံဘယ်လောက် ပေးရမလဲဟု ထိုအမျိုးသားဝန်ထမ်းက စိတ်ထဲတွင် တွက်နေရာမှ မအောင့်အည်းနိုင်ဘဲ နှုတ်မှ ဖွင့်မေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

သူမ ရှင်းပြ၍ သဘောပေါက်သွားသောအခါ ဆရာကြီးက သူ့ကို စကားတစ်ခွန်းလှမ်းပြောလိုက်သည်။ ဆရာကြီးပြောသော စကားကြောင့် သူမတို့ တစ်ဖွဲ့လုံး မပြုံးဘဲ ဝါးလုံးကွဲ ရယ်ကြလေတော့သည်။ ဆရာကြီး ပြောသော စကားမှာ-

“ငါ့ကိုတော့ ထည့်မစားပါနဲ့ မောင်ထင်အောင်ရယ်” တဲ့။

▢ ချိုပါရာထက်
📖 မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း
      ဇွန်လ ၊ ၂၀၁၆

မသိလည်း မှား ၊ သိလည်း မှားသနှင့်

❝ မသိလည်း မှား ၊ သိလည်း မှားသနှင့် ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

နေသည် ပူပြီဆိုမှဖြင့် တက်ကုန်လက်ကုန် ရွက်ကုန် ပူတော့သည်။ ယခုပင် ကြည့်၊ အချိန်မှာ ဆွမ်းခံဝင်ခါစသာ ရှိဦးမည်ဖြစ်ငြား ရီးဆေးရိုး တစ်ကိုယ်လုံး ပူချစ်နေပြီ။ ခေါင်းတွင် ခမောက်ဆောင်းထားသည်။ ကျောတွင် ဆေးဖျန်းပုံး ‘ ပုံးပြား ’ ကြီး လွယ်ထားသည်။ သည်အကာအကွယ်ရှိသော နေရာများမှ လွတ်သော ကိုယ်ခန္ဓာအောက်ပိုင်း တစ်ခုလုံးနှင့် ပခုံး၊ လက်မောင်း တို့မှာ မီးတောက်ဖြင့် မြှိုက်ထားသည်သို့ ပူလှသည်။

နေပူပြီဟေ့ ဆိုလျှင် လေကလည်း ငြိမ်စမြဲ။ သစ်ရွက်ကလေး တစ်ရွက်သော်မျှ မလှုပ်။ အားနှင့်မာန်နှင့် ခုန်တက်လာသော ဝါပင်များမူ နေအပူကို ထီမထင်သော သတ္တိဖြင့် အန်တုနေကြသည်။ ရီးဆေးရိုးမှာလည်း ရေနှင့် ဆေး အပြည့် ရောထားသော ပုံးကြီးကို ကျောပိုးထားရသည်က တစ်ဖက်၊ နေပူသည်က တစ်ဖက်နှင့် မည်မျှပင်ပန်း မောဟိုက်စေကာမူ သူ့ဝါခင်းကြီးကို တစ်ချက် မျက်လုံးကစားလိုက်လျှင် အမောပြေသွားသည်သာ။

နှစ်လသား ဝါခင်းကြီးသည် ကြားတိုက် ပြီးသွား ပြီ။ နောက်ဆုံး ငါးသွားဖြင့် ‘ကြား’ လိုက်ထားသည့် အတွက် ဝါပင်များ အောက်ခြေခိုင်အောင် မြေသား ‘ပေါင်’ တင်ပေးထားသည့်နှယ် ရှိနေပြီ။ သေသေချာချာ အာရုံစိုက်ကြည့်မိသောအခါ ရီးဆေးရိုး အမောပြေရုံသာမက အားများပင် ပြည့်လာရသည်။ အပွင့်ဝေဝေ အကင်းလှလှများ ပြုတ်ကြွေစ၊ သီးလုံးဝင်စ ဝါခင်းသည် ရီးဆေးရိုး မိသားစု၏ အသက်ပင် ဖြစ်နေပေတော့သည်။

ရီးဆေးရိုးသည် ဆေးပုံးလက်ကိုင် သစ်သားရိုးကို ဖြည်းဖြည်းမှန်မှန် နှိမ့်ချည်မြှင့်ချည် နှိပ်ပေးရင်း ဆေးဖျန်းတံကို ဆေးရည် ညီညီညာညာ ပြန့်အောင် ယမ်းပေးနေသည်။ ရှေ့ကန်သင်းသို့ရောက်ရန် ခြေလှမ်း ဆယ်လှမ်းစာမျှ အလိုတွင် ရီးဆေးရိုး ခြေများ ရပ်တန့်သွား၏။ မောင်းတံနှိပ်ရသဖြင့် လက်ညောင်းသည်နှင့် အတော်ပင် ဖြစ်သွားသည်။

သို့သော် သူမျက်မှောင်ကုတ်ထားမိသည်။ လွန်ခဲ့သော အရက်နှစ်ဆယ်ခန့်က မာလာသီယွန် ဖျန်းခဲ့သည်။ မာလာသီယွန်သည် အားယူနေသော ဝါပင်အတွက် ပိုးမွှားကို နှိမ်နင်းပေးရုံသာမက၊ အပင်ကိုလည်း အားဖြစ်စေသည်ဟု ရီးဆေးရိုးတို့ ယုံကြည်၏။ ထို မာလာသီယွန် ဖျန်းစဉ်ကပင် မဟုတ်လား။ သည်နေရာတွင် ဖြုတ်စိမ်းတွေ တွေ့သည်။ ဖြုတ်စိမ်းသည် အရွက်ကို စုပ်သည်။ ဆန်ကွဲစေ့မျှသာ ရှိသော အကောင်လှလှကလေးတွေပေမင့် သူ ကျလျှင် ဝါပင် မထတော့။ အရွက်ကလေးတွေ ကုပ်လာ၏။ နောက် ဝါလာသည်။ သည်နှယ်ဖြစ်လျှင် အပွင့် ပွင့်ရာတွင်၊ အသီး သီးရာတွင် ထိခိုက်ပြီ။ သို့ကြောင့် မာလာသီယွန် ဖျန်းစဉ်ကတည်းက ရီးဆေးရိုး သတိထားခဲ့၏။ သေသေချာချာ ဖျန်းပက်ခဲ့၏။ သည်နေရာတွင် ယခု တွေ့ရပြန်ပြီ။ ဖြုတ်စိမ်းမူမဟုတ်။ နီနီတွန့်တွန့် အကောင်လေးတွေ။ သီးလုံးဖောက်ပိုး။

ရီးဆေးရိုးသည် အရွက်တွေအောက် ငုံ့ကြည့်၏။ လှန်လှောကြည့်၏။ များတော့ မများလှ။ မများသော်ငြား ဝါစိုက်သူ၏ အသည်းနှလုံးဖြစ်သော ဝါမျှင်ကို ဖျက်ဆီးမည့် သီးလုံးဖောက်ပိုးကို ရီးဆေးရိုး ဂရုစိုက်ရသည်။ သင်းတို့ကို မျက်စိမှောက်ထားခဲ့၍ မဖြစ်။ သူတို့သည် ဝါမျှင်နုကလေးတွေကို စားသည်။ သူတို့ နှိပ်စက်ပါက ဝါသီးတွေ ကြွေကျမည်။

ရီးဆေးရိုးသည် လက်ညောင်းပြေ မပြေပင် မေ့သွားသည်။ အပေါ်မှ မိုး၍ရော၊ အောက်မှပင့်၍ပါ ဘေးတိုက်လည်း မကျန်ရအောင် နှံ့နှံ့ပျံ့ပျံ့ထိုးသည်။ ဖျန်းသည်။ ဆေးဖျန်းတော့မှ ထပျံပြေးသည့်အကောင်များလည်း ရှိတတ်သေးရာ ရီးဆေးရိုး မျက်စိလည်း လျင်လျင်ထားရ၏။ စိတ်ကျေနပ်သလောက် ရှိတော့မှ ရှေ့ဆက်ဖျန်းလာရာ ကန်သင်းခြေလည်း ကပ်မိရော ဆေးမထွက်တော့ပေ။ ကုန်ပြန်ပြီ။

••••• ••••• •••••

ဆေးပုံးတွင် ဆေးဖြည့်ရမည်။ ရီးဆေးရိုးသည် ဆေးပုံးကို ကျောပိုးလျက် ဆေးဖျော်သောနေရာသို့ တငုံ့ငုံ့ လျှောက်လာ၏။ လေပြည်ကလေး တစ်ချက်သွေးလာသည်။

“လုပ်စမ်းပါ လေကလေးရာ၊ ခုမှပဲ နေသာထိုင်သာ ရှိပေတော့တယ်”

လေပြည်အေးသည် ရင်ဘတ်တစ်လျှောက် စီးကျလာသော ချွေးကို ‘သလပ်’ နိုင်၏။ ပခုံးရင်းတွင် ကပ်ချိတ်ထားသော ‘ချပ်ကြိုး’ နှစ်ချောင်း နေရာသို့ကား တိုးမဝင်နိုင်။ သို့သော် လေပြည်သုတ် ရပ်သည်နှင့် ပူလောင်မြဲ ပူလောင်လာ၏။ အိုက်စပ်မြဲ အိုက်စပ်လာ၏။

ရှေ့ကန်သင်းဆုံကို မျှော်ကြည့်၏။ မြေးတွေ ရေအိုးကိုယ်စီဖြင့် ရေခပ်လာကြ၏။ ဆေးဖျော်ရန် ဖြစ်သောရေ။ ရီးကျီးဒန်မူ ရီးဆေးရိုး ကန်သင်းပေါင်ပေါ် တက်လာသည်ကို မြင်သည်နှင့် ဆောင့်ကြောင့်ကြီး ထိုင်လျက် ဆေးနှင့် ရေနှင့် ဖျော်စပ်နေပေပြီ။ မြေးတို့လည်း ဘ လာသည်ကိုမြင်သည်နှင့် နားလိုက်ကြသည်။ မြေးမများထဲတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သော မေကြည်။ ထို့နောက် တစ်မိပေါက်ဖြစ်သော မချောစိန်၏ ကလေးများ။ ကိုကိုကြီး၊ ခင်ခင်ကြီး၊ မိမိထွေး။

သူတို့လည်း ချွေးအရွှဲသားဖြင့် ထန်းပင်ရိပ်သို့ တိုးကပ်နေကြ၏။

“ဟဲ့ မောနေကြပြီလား”

ရီးဆေးရိုးသည် ပခုံးမှဆေးပုံးကို ဖြုတ်ချွတ်ရာမှ မြေးများအား ပြုံးပြုံးကြီးကြည့်ပြီး မေး၏။ ကျန်မြေးများက ခေါင်းညိတ်ပြသော်ငြား၊ ငတက်ပြားမ မိမိထွေး ကား အာသွက်လျှာသွက် နိုင်စမြဲ။

“မောပါဘူး ဘရဲ့”

“အင်း မောဦးမှပေါ့၊ အိုးကြီးခွက်ကြီးနဲ့ ခပ်ရတာကိုး”

ရီးကျီးဒန် လှမ်းအပြောတွင် မိမိထွေး၏ ရေအိုးကို ပြိုင်တူကြည့်ကြ၊ ပြိုင်တူရယ်မောကြသည်။ ရမ်းဘိုကုန်း ဓလေ့အားဖြင့် ဆီအိုး ခေါ်သော အိုး။ အနက်ရောင်ကလေး။ နို့ဆီဘူးလေးလုံးစာခန့်သာ ကြီး၏။

ရီးဆေးရိုးလည်း ရောနှောပြုံးမိစေကာမူ သူ့မြေးမ ဘက်မှ ကာကွယ် ပြောဆိုသည်။

“အမယ် ဒါရယ်စရာလား။ ငါ့မြေးရဲ့ လုပ်ချင် ကိုင်ချင်စိတ် ရှိတာကို ချီးမွမ်းရမှာ”

“ဒါဖြင့် သမီးတို့ကတော့ လုပ်ချင်ကိုင်ချင်စိတ် မရှိဘူးပေါ့။ ဒါဖြင့် နောက်မလုပ်တော့ဘူး”

ကိုဘငြိမ်း မလှမေသမီး မေကြည်သည် ငါးခုတ်တုံးနှယ် အေးငြိမ်မြဲ။ သည်တစ်ချီတွင် မပက်စဖူး ထပက်သည်။

“ဘိုးအေကို ဒီလိုပဲ ပြောရသလားဟင်... တယ်လေ”

တယ်လေ ဆိုကာ ကိုယ့်အဆဲကို ကိုယ် ရီးကျီးဒန် အရှိန်သတ်ငြား ‘သောက်ကမြင်းမ’ ထွက်မိအောင် ထွက်သွားသေး၏။ ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ရီးဆေးရိုး ဆေးလိပ်ညှိရန် ပြင်ဆင်နေဆဲ မီးခြစ်ခြစ်ရင်းမှ မျက်စောင်းလှမ်းထိုးသည်။ ဝမ်းခေါင်းသံဖြင့် ‘ဟင်း’ ဟု သတိပေး၏။ ရီးဆေးရိုး မီးခြစ် ခြစ်၍ မရအောင် လေတိုက်လာ၏။ လေတိုက်သည့်ဘက်ကို မျှော် ကြည့်လိုက်သည်။

“ဟ လေပွေ၊ လေပွေ”

ကလေးတွေ ထန်းပင်အကွယ်သို့ ပြေးကပ်၏။ ငတက်ပြားမသည် ဘိုးအေကို ဖက်ထား၏။ ဧရာမ ကတော့ကြီးတစ်ခုသည် အမှိုက်သရိုက်များကို သယ်ပိုးလျက် ကျယ်လောင်စွာအော်မြည်ပြီး ပြေးလာ၏။

“မျက်စိမှိတ်ထား မှိတ်ထား”

ရီးဆေးရိုး စကားမဆုံးသေး လေပွေရောက်လာသည်။ ခမောက်ပါ ပြုတ်သွားသည်။ လေပွေ လွန်သွားသောအခါ ကလေး လေးယောက်၏ ရေအိုးတွေ မရှိတော့။ ရေ ‘ကဲ့’ သော ဒန်ခွက်လည်း ပျောက်နေသည်။ သို့ကြောင့် ကလေးတွေ ဝါခင်းထဲ ဝင်ရသည်။ အိုးကိုယ်စီဖြင့် ကလေးတွေ ပြန်လာချိန်တွင် ရီးဆေးရိုး မှာ ထန်းပင်ကို မှီပြီး ဆေးလိပ်သောက်နေသည်။ ရီးကျီးဒန်က ဆေးပုံးထဲသို့ ဖျော်စပ်ပြီးသား ဆေးရည် မထည့်ဘဲ တစ်စုံတစ်ရာ ရှာဖွေနေသည်။

“ဘ ဦးထုပ်က သိပ်ကောင်းတာပဲ”

ခင်ခင်ကြီး ရီးဆေးရိုးခေါင်းကို လက်ညှိုးထိုးပြ၏။ ကလေးတွေ လက်ညှိုးတထိုးထိုးဖြင့် ဝိုင်းရယ်ကြသည်။ ရီးဆေးရိုး သူ့ခေါင်းကို စမ်းကြည့်ကာ ‘ဟုတ်သဟ’ အော်၍ ဦးထုပ်ကို ဖြုတ်၏။ ရေကဲ့သော ဒန်ခွက်။

“ဟောတော်၊ ငါ့မှာ ပျောက်ပါတယ် ဆိုပြီး ရှာနေတာ မြင်ကို မမြင်ဘူး”

ရီးကျီးဒန်လည်း ရယ်မောရင်း ပြောသည်။

“ဘ”

ရီးဆေးရိုး ရှေ့တည့်တည့်တွင် ဆောင့်ကြောင့်ကလေး ထိုင်ရင်း ခေါ်လိုက်သူမှာ မောင်ကိုကြီးဖြစ်၏။

“အခု အမေကြီး ကိုင်နေတဲ့ အင်းဒရင်းနဲ့ မာလာသီယွန်ဟာ ပိုးသတ်ဆေးတွေဗျ။ လူကိုလည်း သေစေနိုင်တဲ့ အဆိပ်ဗျ”

“အင်းဟုတ်သားပဲ”

“အဲဒီ ဆေးတွေဟာ လေထဲ ပျံနေတုန်း ဘက အဲဒီ နားမှာ ထိုင်ပြီး ဆေးလိပ်သောက်တော့ ဘ အဆုတ်ထဲ အဆိပ်ငွေ့ တွေ ဝင်ကုန်မှာပေါ့ဗျ”

“ကြီးကျယ်လိုက်တာတော်”

ရီးဆေးရိုး မပြောရမီ ရီးကျီးဒန်က မျက်စောင်းခဲပြီး ခေါင်းတည့်ချည် လှည့်ချည် လုပ်ကာဆိုသည်။

“ဒီနားမှာ ဆေးလိပ်မသောက်လို့ ဘယ်သွား သောက်ရမှာလဲ”

ရီးဆေးရိုးက မြေးအား လက်ကာ ပြလိုက်သည်။ သူ့မြေးပြန်ပြောလျှင် ရီးကျီးဒန်သည် စိတ်မထင်က ထရိုက်ချင် ရိုက်နေဦးမည်။ ကလေး ပြောသည်မှာ အမှန်။ မှန်ပါလျက်နှင့် အရိုက်ခံရလျှင် ကလေးစိတ်တွင် တစ်မျိုး ထင်သွားနိုင်၏။

“အေး ငါ့မြေး ပြောတာ ဟုတ်တယ်။ ကဲ ကဲ လေတင် (လေညာ) မှာ သွားသောက်မယ်ကွာ”

ရီးဆေးရိုး နေရာ ရွှေ့သွားသည်။ သို့တစေ လေညာဖြစ်သည်။ ဝေးဝေးကြီးမူ မဟုတ်။

“ကိုင်း ဆေးလိပ်ချထားခဲ့တော့၊ ဒီမှာ ပြည့်ပြီ”

ရီးကျီးဒန် လှမ်းပြောသော်ငြား ရီးဆေးရိုး မထ။ ဆေးလိပ်ကို တစ်ဖွာပြီး တစ်ဖွာ လေးငါးဖွာမျှ ရှိုက်ပြီးမှ ဆေးလိပ်ကို ခဲတစ်လုံးပေါ် တင်ပစ်ခဲ့၏။

“လိုနေတဲ့ ရေကို နေမပူခင် ပြီးအောင် ခပ်ကြလေ။ ပြီးရင် အရိပ်ထဲမှာ သွားနေကြ”

သူက ကလေးတွေကို စိုးရိမ်တကြီး မှာသလို၊ မြေး လှ မောင်ကိုကြီးကလည်း ကြောင့်ကြစိတ်ဖြင့် မှာသေး ၏။

“ဘ ဆေးဖျန်းရင် နှာခေါင်းဝကို အဝတ်စည်းထားနော်၊ မျက်လုံးထဲလည်း မဝင်စေနဲ့”

မြေးလှ ပြောသည့်အတိုင်း ယခင်ကလည်း အဝတ် စည်းထားဖူး၏။ နောက်တွင်မူ မစည်းမိတော့ပေ။ ယခု သတိရသဖြင့် နှာခေါင်းကို ပုဆိုးစုတ် စည်းသည်။ ဆေးပုံးလက်ကိုင်ကို ဆွဲရတင်ရသည်မှာ ရေများချိန်တွင် အပင်ပန်းသား၊ အလေးကြီးကိုလည်း ထမ်းထားရသေး၊ အားစိုက်လှုပ်ရှားရသေးသည့်အပြင် နေကလည်း ပြင်းသောအခါ မောလာသည်။ မောမော နှင့်အသက်ရှူရာတွင် အဝတ်ကြီးက ရှုပ်နေ၏။ အဝတ်ကို ဖယ်လိုက်မှ အသက်ရှူ၍ အားရသည်။

“အင်း သိပင် သိသော်လည်း မလိုက်နာနိုင်ပါကလား”

ညည်းတွားသော အတွေးသည် ရီးဆေးရိုး ရင်တွင်း၌ ဖျတ်ခနဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အတွေး၏ စေ့ဆော်မှုကြောင့်ပင် ပြာလွင်သော မိုးပြင်ကို မော့ကြည့်မိသည်။ မိုးပြာသားကို နောက်ခံလျက် စွန်များသည် ဆယ်ကောင် တစ်ဝိုင်း၊ ဆယ့်ငါးကောင် တစ်ဝိုင်းဖြင့် သုံးလေးဝိုင်းမျှဖွဲ့ကာ လှည့်ဝဲနေတတ်မြဲဖြစ်၏။ သို့ဖြစ်ငြား မြေပြင်မှ လှမ်းကြည့်သောကြောင့်သာ အတောင်ပါသော အကောင်မည်းမည်းတွေကို စွန် ချည်း သတ်မှတ်၏။ အမှန်မူ စွန်ဝိုင်းသာမဟုတ်။ လင်းတဝိုင်းလည်း ပါသည်။ သည်နှယ် ပျံဝဲနေသော စွန်များကိုရော၊ လင်းတများကိုပါ ရီးဆေးရိုး ရုတ်တရက် မတွေ့ရ။ အင်မတန်ကြီး မျှော်မော့နိုင်ရှာလွန်းနိုင်မှ အတော်ဝေးဝေးတွင် တကွဲစီ ဝဲနေသော သုံးလေးကောင်ကို မြင်ရသည်။ စွန် ဖြစ်ဖို့ ပိုများသည်။ အကြောင်းမူ လင်းတမျိုး ပြုတ်သလောက် ဖြစ်နေသောကြောင့်တည်း။ လင်းတသာ မဟုတ်။ ကျီးကန်း ပင်လျှင် ရှားပါးသတ္တဝါ စာရင်းဝင်စ ပြုပြီ။ အကြောင်းရင်းမှာ ပိုးသတ်ဆေးဖြစ်သည်။

“တခြား အကောင်သာ သေတာ မဟုတ်ဘူး။ သက်ရှိသတ္တဝါဖြစ်တဲ့ လူလည်း သေနိုင်တာပဲ။ နှစ်သက် သုံးသက်စာ သေအောင် ပြင်းတဲ့အဆိပ်”

မည်မျှ ကြိုတင်သတိပေးစေကာမူ ဂရုမထား။ ပုံးခွံယူလိုဇောဖြင့် ပိုးသတ်ဆေးပုံးကို မြောင်းထဲ ချ ဆေးသည်။ ထို မြောင်းရေသည် မြောင်းလက်တံများ၊ လယ်ကြားမြောင်းများမှတစ်ဆင့် လယ်ကွက်များတွင် စီးဝင်သည်။ သေလိုက်သည့် ငါးတွေ သောက်သောက်လဲ။ သည်ငါးသေကို စားသော ကျီးကန်းတွေ၊ ခွေးတွေ မချိမဆံ့သေသည်။ သည်ခွေးသေကို စားသော လင်းတတွေလည်း အတုံးအရုံး။ သည်အတိတ်ကို ဆက်စပ်လျက် ရီးဆေးရိုး မော့ကြည့်မိသည်။ သည်အခိုက် ဆန့်ကျင်ဘက်မှ လေတစ်ချက် ဝှေ့လာ သဖြင့် ခဏ ရပ်ထားလိုက်ရ၏။ လေငြိမ်သက်မှ ဆက် ဖျန်းပြန်သည်။

မွန်းတည့်နေသည် ရီးဆေးရိုး ကျောပြင်ကို မီးဖုတ်ထားသော အပ်သွားမြမြဖြင့် ထိုးဆွနေသည့်နှယ် ရှိ၏။ အပူကို ရီးဆေးရိုး မမှုပါ။ ရှေ့ကန်သင်း ရောက်လျှင် ပြီးတော့မည်ဟူသော ဇောက အပူဒဏ်ကို ကာကွယ်ထား၏။

ကလေးတို့ကား ပစ္စည်းပစ္စယများ သိမ်းဆည်းပြီး လယ်ထိပ် ညောင်ပင်အောက်သို့ ရောက်နေကြကာ

“ထမင်းစားမယ်” ခုန်ဆွ ခုန်ဆွ အော်နေကြပြီ။

ရီးကျီးဒန် မှာလည်း ရေနွေးအိုးကို မီးကုန်းမှုတ်ရ၊ ကလေးတွေ လှည့်ငေါက်ရဖြင့် ခေါင်းတွင် ပြာမှုန်တွေ အဖွေးသားဖြင့် အလုပ်များနေသည်။

“ဘနဲ့မှ အတူ စားရမယ်လို့ ဘယ်နှခါ ပြောရမလဲ ဟင်၊ အနာတွေ”

အမေကြီး စိတ်ထလာမှန်း သိသဖြင့် ငြိမ်သွားကြသည်။ ဘကို လှမ်းမျှော်ကြည့်နေကြသည်။

“ပြီးပြီကွ... ပြီးပြီဟေ့”

ကန်သင်းပေါ်သို့ ရီးဆေးရိုး တက်လာလျှင်ပင် ကကြ ခုန်ကြသည်။ အော်ဟစ်မြူးထူးကြသည်။

“ဟဲ့... ငကိုကြီး တော်တော်ထ၊ မီးစနဲ့ ပစ်လိုက်ရမလား”

မောင်ကိုကြီး ဇက်ပုသွား၏။ ရီးဆေးရိုးကား ညောင်ပင်အောက်သို့ ရောက်ရောက်ချင်း မစားနိုင်သေး။ အမောဖြေရသေးသည်။ အတန်ကြာအောင် အမောဖြေပြီးမှ မြောင်းထဲ ဆင်းပြီး ခြေလက်ဆေးရန် ထလိုက်သည်။ သူ ထရပ်လိုက်ချိန်တွင် စည်ထုသံ ကြားရ၏။ ရီးဆေးရိုး ခြေလှမ်း တန့်သွား၏။ စည်သံသည် လေးလေးမှန်မှန် ထွက်ပျံလာနေသည်။

“တို့ရွာကျောင်းက စည်ထုသံပါကလား။ ဘယ်မှာ”

“ညောင်ပင်ဝိုင်းက ကျော်အုန်း သေတာမှ မသိရော့လား၊ တော် ဘယ်သွား အိပ်နေလဲ၊ ဆိုင်းတောင်မှ ပါသေးတာများ”

“ဟေ ဟုတ်လား၊ ကဲ လုပ်လုပ် ထမင်းစားရ အောင်”

ရီးဆေးရိုး ပြန်ပြီးထိုင်သည်။

“ရော်... ခြေတွေလက်တွေ မဆေးတော့ဘူးလား”

သို့ဖြင့် ရီးဆေးရိုး မြောင်းထဲသို့ ပြေးရသည်။ ဝါအောင် ရေ ပေးနေသဖြင့် မြောင်းထဲတွင် ရေရှိသည်။ ရေရှိသော်ငြား ဇောဆောင်နေသောကြောင့် စင်ကြယ်အောင် မဆေးနိုင်။ ပွတ်ရုံသပ်ရုံမျှသာ။

••••• ••••• •••••

အသုဘအိမ်သို့ ရီးဆေးရိုး ရောက်ချိန်တွင် စည်နှစ်ကြိမ် တီးပြီးနေပြီ။ စည်သုံးကြိမ် တီးပြီးနောက်တွင် အသုဘ ချတော့မည်မို့ အသုဘပို့မည့်သူများမှာ စည်နှစ်ခါ တီးပြီးစကတည်းက ရောက်ရှိနေကြပြီ။ လူများ အသင့်ရှိနေသည့် နည်းတူ ပစ္စည်းပစ္စယများကိုလည်း အသင့်ပြင်နေပြီ။

အသုဘကို သုံးရက်ထားရာ အလယ်ညတွင် ဆိုင်းပွဲပါသည်။ ယခုလည်း ရမ်းဘိုကုန်းမှ ဗုံရှည်တစ်ဝိုင်း၊ ပြည်စိုးကုန်းမှ ဗုံရှည်ဝိုင်း ပါပါလျက် မကျေနပ်သေး။ ဆိုင်းဝိုင်းကိုပါ သုသာန်သို့ သယ်ဦးမည်။

“သေတာဟာ သေတာပါပဲ ကြွက်နီရာ၊ ဒါလောက် အကျယ်ချဲ့ နေစရာ မလိုပါဘူး”

မသာအိမ်ရှေ့ မန်ကျည်းပင်မြစ်ပါးပျဉ်းကို ဖင်ခုလျက် ရီးဆေးရိုးနှင့် ဘေးချင်းယှဉ်ကာ ထိုင်နေသူမှာ ထိုရွာသား ဦးကြွက်နီ ဖြစ်၏။

“သူ့ယောက်ျားကို သူ နောက်ဆုံး ပြုစုပါရစေဆိုတော့လည်း မတားသာဘူးကွာ”

ဆိုင်းဝိုင်းကို သုသာန်သို့ သယ်မည် မသယ်မည်ကို မည်သူမျှ မပြောဘဲနှင့် ရီးဆေးရိုး သိသည်။ သိပုံမှာ ပြင်ဆင်ခင်းကျင်းထားပုံကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရှေ့ဆုံးမှ ထွက်မည့် ဗုံရှည်ဝိုင်းကို ရွာအဝင်ဝ သစ်ပင်ရိပ်တွင် ဖျာခင်းပြီး ဧည့်ခံထား၏။ အသုဘပါသော ယာယီ (ထမ်းစင်) ထွက်သည်နှင့် ထိုဝိုင်းက ရှေ့ဆောင်သွားမည်။ နောက်ဆုံးမှ လိုက်မည့် ဗုံရှည်ဝိုင်းသည် ရွာလယ်အိမ်တစ်အိမ်ရှေ့တွင် ရောက်နေသည်။ အစီအစဉ်အရ ဗုံရှည်ဝိုင်း ပြီးလျှင် ယာယီ။ ယာယီ ပြီးလျှင် ပရိသတ်။ ပရိသတ် အလယ်တွင် ဆိုင်း။ ဆိုင်းဝိုင်းသည် သူ့ချည်း မဟုတ်။ ပတ်မ ပါသေးသည်။ နှဲ၊ လင်းကွင်းနှင့် ဝါးပါပါသည်။ ဝါးလိုက်သူ၊ လင်းကွင်းတီးသူ၊ နှဲသမားများနှင့် ပတ်မတီးတို့သည် နွားလှည်းဖြင့် အခံ့သား လိုက်ရမည်ဖြစ်ငြား ဝိုင်းတော်တီး မှာကား ခြေကျင်လိုက်ရပေလိမ့်မည်။

နွားလှည်းပေါ်တွင် ဆိုင်းသေတ္တာများ အပြည့် တင်ထားသည်။ သည်အပေါ်တွင် ပတ်မ တင်ထားပြီး ဆိုင်းဝိုင်း ကိုကား လှည်းပေါ်တင်၍ မဖြစ်။ သို့ကြောင့် ‘ ပိုတိုင်’ နှစ်လုံးဖြင့် ထမ်းမည်။ ဆိုင်းဝိုင်းပေါင်နှင့် ဘေးသားများ မပွန်းပဲ့စေရန် ခေါင်းအုံးအသေးကလေးတွေ ခုထားပြီးမှ ‘ ပိုတိုင်’ ဟိုဘက်ဘေး တစ်ချောင်း၊ သည်ဘက်ဘေး တစ်ချောင်း တင်၍ ထန်းလျှော်ဖြင့် ခိုင်ခိုင်တုပ်တုပ်ထားသည်။ ပိုတိုင် တစ်လုံးလျှင် ရှေ့နှစ်ယောက်၊ နောက်နှစ်ယောက် ထမ်းကြမည်။ ဆိုင်းဝိုင်း မင်းပေါက်သည် ရှေ့ကိုလည်း မလှည့်။ နောက်ကိုလည်း မလှည့်၊ ဘေးတိုက်နေသည်။ ဝိုင်းတော်တီးသည် ဖုန်မှုန့်အပူထဲတွင် လျှောက်ရင်း တီးပေရော့။

ဟော တတိယစည်သံ ပေါ်လာပြီ။ မသာခေါင်းကို အိမ်ပေါ်မှ ပြတင်းပေါက်ကို ကျော်၍ ထုတ်လာကြပြီ။ မချိမဆံ့ ဟစ်ငိုလိုက်သံနှင့်အတူ ရမ်းဘိုကုန်းအိုး တစ်လုံးသည် မြေပေါ်တွင် ကြေမွသွား၏။ ဗုံရှည်သံများ ပေါ်လာသည်။ ပတ်မသည် အသုဘတွင် တီးမြဲဖြစ်သော ‘ ချဆိုင်း ’ သံကို တီးချေပြီ။ အသုဘသည် တရွေ့ရွေ့ တာလမ်းပေါ်သို့ ရောက်လာ၏။ ရှေ့ဆုံးမှ ယပ်ကိုယ်စီနှင့် သံဃာတော်များ။ သည်နောက်တွင် မိုးပြိုလုသော ဆိုင်းသံ ဗုံသံများဖြင့် ဖုန်လုံးကြီး။

ရီးဆေးရိုးသည် မရဏာနုဿတိကို နှလုံးသွင်းလျက် ဖုန်လုံးထဲတွင် ခေါင်းငိုက်စိုက်ဖြင့် ပါလာ၏။ နှလုံးသွင်းရင်းမှ သူ ဘုန်းကြီးကျောင်းသား ဘဝတုန်းက အသုဘ မကြာခဏပေါ်ပါစေ ဆုတောင်းမိသည်ကို ပြေးသတိရ၏။ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကောင် ခေါင်းရင်းတွင်တည်သော ဆေးလိပ်များကို သောက်မည့်သူ မရှိသောကြောင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းသားတွေချည်း ယူရသည် မဟုတ်လား။ တွေးရင်းဖြင့် ရှေ့က လူ၏ ကျောပြင်ကို မျက်နှာနှင့် ဝင်တိုက်မိတော့မှ ရီးဆေးရိုး သတိရသည်။ သုသာန်သို့ ရောက်ပေပြီကိုး။ ငှက်ပျောပင်စိုက် ‘ပေါင်း’ ကို ကျော်၍ စက်မှုလယ်ယာကို လွန်လျှင်ပင် တာလမ်းဘေးသို့ ဆင်းပြီ ရောက်ပြီ။ သရဏ ဂုံတင်ရန် ခေါင်းကို ဖွင့်သည်။

“ကျုပ်ယောက်ျားကို ကျုပ်သ,တ်တာ၊ ကျုပ်ကိုပါ တစ်ခါတည်း ထည့်မြှုပ်ကြပါ”

“ဟဲ့ ဟဲ့ တက်သွားပြီ လုပ်ကြပါဦး”

ရီးဆေးရိုး ခေါင်းထောင်သွားရာက ဦးကြွက်နီကို ဆတ်ခနဲ လှည့်ကြည့်၏။

“ကျော်အုန်း သေတာ ငါကြားတော့ ဘေးထိုးရင်ကျပ်ဆိုကွ”

“ဘယ်က ဟုတ်ရမှာလဲ၊ အဲဒီမနက်က ပိုးသတ်ဆေးကို ဇွန်းနဲ့ခပ်ပြီး ‘ ခြင်’ သတဲ့ကွာ။ ပြီးတော့ ဇွန်းကို သည်အတိုင်း ချထားခဲ့သတဲ့။ ပိုးသတ်ဆေးထားတာကလည်း မီးဖိုနဲ့နီးတယ် ထင်ပါရဲ့ကွာ။ ကျော်အုန်းက ဝါခင်း ဆေးဖျန်းရာက မောမောနဲ့ ပြန်လာပြီး ဟင်း မြည်းသတဲ့။ မနက်ကချထားတဲ့ ဇွန်းကို မပွတ်မသပ် မဆေးမကြောနဲ့ ခပ်ဆို ထင်ပါရဲ့။ ဘာကြာလဲ အောင့်သရော အန်သရော ဖြစ်လို့ ဆေးရုံ ပို့လိုက်ပေမဲ့ လမ်းတစ်ဝက်မှာ ဇက်ကျိုးသွားတာနဲ့ ပြန်ယူလာရတာ”

“အင်း မသိတဲ့လူ ကျတော့လည်း မသိလို့ မှား၊ သိတဲ့လူကျတော့လည်း အင်း...”

ရီးဆေးရိုး စကား မဆက်ဖြစ်သေး။ မြေးလှက နှာခေါင်းစည်းပါ ပြောသည့် ကြားမှ နှာခေါင်းစည်းကို ဖြုတ်ပြီး ဆေးဖျန်းခဲ့မိသည်။

“အင်း သိတဲ့လူ ကျတော့လည်း သိလျက်နဲ့ မိုက်”

သို့စဉ်တွင် “ကိုင်း ကိုင်း ကန်တော့ကြမယ်ဗျို့”  ဆိုသောအသံ ပေါ်လာသည့်အတွက် ရီးဆေးရိုးမှာ စကားရော အတွေးပါ ပြတ်သွားရချေသည်။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်

တစ်ခြမ်းပဲ့ လူ


❝ တစ်ခြမ်းပဲ့ လူ ❞
  ( မင်းတင်ထွဏ်း )

၁။

တောလားရွာမှာ ဦးငွေ ဆိုတဲ့ ကြက်ခြံပိုင်ရှင် ရှိတယ်။ တောလားရွာက မြို့နဲ့  ၅ မိုင်သာသာပဲ ဝေးတယ်။ အိမ်ခြေ ၅၂ အိမ် ရှိတယ်။ ၅၁ အိမ်က ခြံလုပ်ကြတယ်။ သရက်၊ ငှက်ပျော၊ ပိန္နဲ၊ မာလကာ၊ သင်္ဘော စိုက်ကြတယ်။ ဦးငွေခြံပဲ သစ်ပင် မစိုက်ဘဲ ကြက်မွေးတယ်။ ဦးငွေက လူပျိုကြီး။ အသက် ၅ဝ လောက် ရှိပြီ။

“ဦးငွေ မိန်းမယူပါလား၊ ရွာထဲမှာ ကျုပ် ရှာပေးမယ်လေ”

ဦးထွေးမောင်က ပြောရင် ဦးငွေက-

“နေပါစေမောင်ရာ၊ မိန်းမယူရင် ငါ့ကြက်ခြံတွေ သူ ပိုင်သွားမှာပေါ့” လို့ ခေါင်းတယမ်းယမ်းနဲ့ ပြောတယ်။

ဦးငွေကြက်ခြံက ရွာအနောက်ဘက် ခပ်လှမ်းလှမ်းမှာ ရှိတယ်။ ကြက်အကောင် ၅ဝဝ ကျော် မွေးထားတယ်။ ကြက်ခြံ ၅ ခြံ ရှိတယ်။ အလုပ်သမား မငှားဘူး။ အရင်က သူ တစ်ယောက်တည်းပဲ လုပ်တယ်။

“အလုပ်သမား ငှားပါလား” ပြောရင်- “အလုပ်သမား ငှားရင် ပိုက်ဆံ ပေးရမှာပေါ့” လို့ ဖြေတယ်။ ပြောတဲ့သူ ပါတောပိတ်ရော။ ငယ်သူငယ်ချင်း ဦးထွေးမောင်က- “ငါ့တော့ ငှားပါကွာ၊ ပိုက်ဆံ မပေးပါနဲ့ ထမင်းကျွေး၊ နေဖို့နေရာပေးပါ။ တစ်နေ့ ကြက်ဥဆယ်လုံးတော့ ပေးပါ” လို့ တောင်းတောင်းပန်ပန်နဲ့ ပြောတယ်။

ဦးထွေးမောင်က မုဆိုးဖို၊ အရက်သမား။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်တော့ လုပ်တယ်။ ဦးငွေ ခဏစဉ်းစားပြီး- “ကြက်ဥ ဆယ်လုံးတော့ မပေးဘူး၊ ငါးလုံးပဲ ပေးမယ် လုပ်ချင်လုပ်” လို့ ခပ်မာမာ ပြောတယ်။ ဒီလိုနဲ့ ဦးထွေးမောင်က သူ့အလုပ်သမား ဖြစ်သွားတယ်။ ကြက်မွေးပေမဲ့ ရွာထဲက လူတွေကို ကြက်ဥ မရောင်းဘူး။ ခြံဝမှာ “ကြက်ဥ လုံးဝ မရောင်းပါ” ဆိုတဲ့ သစ်သားပြားပေါ် သင်္ဘောဆေးအနီနဲ့ ရေးထားတဲ့ ဆိုင်းဘုတ် တင်ထားတယ်။

“ဦးငွေ ဘာလို့ ရွာထဲက လူတွေ ကြက်ဥ မရောင်းတာလဲ”

ဦးထွေးမောင်က မေးဖူး တယ်။

“ရွာထဲက လူတွေ ဝယ်ရင် လက်ငင်းထက် အကြွေး ဝယ်တာများတယ်။ နောက်ပြီး လက်လီ ရောင်းရင် ငွေ ခေါင်းကွဲတယ်။ မြို့တက်ပြီး ရောင်းတော့ ငွေတစ်လုံးတစ်ခဲတည်း ရတာပေါ့”

လို့ ဦးငွေက ဖြေတယ်။ ဒါကြောင့် ကြက်ဥ စားချင်ရင် မြို့တက်ပြီး ဈေးဝယ်ရင်းနဲ့ ဝယ်လာကြရတယ်။ ဦးထွေးမောင် လာရောင်းတဲ့ ကြက်ဥ ၅ လုံးကို အလုအယက် ဝယ် စားကြရတယ်။

ရွာဆိုတော့ နေ့စဉ် ဝင်ငွေရှိတာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ ရွာက ခြံစိုက်တော့ ရာသီပေါ် မှ ဝင်ငွေရှိတာ။ ဒီလိုပဲ တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦး အကြွေး မကင်းကြဘူး။ သူ့ပစ္စည်း ကိုယ်ချေး၊ ကိုယ့်ပစ္စည်း သူချေးနဲ့ နေကြတာ။

ဦးငွေက ထော်လာဂျီ ရှိ တယ်။ သုံးရက်တစ်ကြိမ် လောက် မြို့တက်ပြီး ကြက်ဥ ရောင်းတယ်။ ကြက်စာဝယ် ပြန်လာတယ်။ အပြန်မှာ လမ်းကြုံလိုက်ချင်လို့ တားရင် ဦးငွေက ရပ်မပေးဘူး။ သူနဲ့ အတူ ပါလာတဲ့ ဦးထွေးမောင်က-

“ဦးငွေ ဘာလို့ ရပ်မပေးတာလဲ” မေးရင် -

“ဟ.. ငါ့ကားက ငွေနဲ့ ဝယ်ထားရတာ။ သူတို့ စီးလို့ ပျက်ရင် ငါ ငွေကုန်မှာပေါ့”

လို့ ဖြေတယ်။

ဦးထွေးမောင် စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်မိတယ်။ ဦးငွေက ရွာနဲ့ သိပ်မပတ်သက်ဘူး။ တစ်နှစ် နေလို့ ရွာထဲ တစ်ခေါက် မရောက်ဘူး။ ရွာထဲကလည်း သူ့ခြံ ဘယ်သူမှ အဝင်အထွက် မရှိဘူး။ ဦးထွေးမောင် ကတော့ ရွာနဲ့ ပတ်သက်နေရတယ်။ ဦးငွေ ခိုင်းရင် ရွာထဲ သွားရတယ်။ နေ့စဉ် ကြက်ဥ ၅ လုံးလည်း ရွာထဲ သွားရောင်းရတယ်။ ပြီးတော့ အရက် ဝယ်ရတယ်။

••••• ••••• •••••

၂။

ဦးငွေကို ရွာထဲက ဦးငွေ လို့ မခေါ်ကြဘူး။ ဦးကြက်ဥ လို့ပဲ ခေါ်ကြတယ်။

တောလားရွာက သူ့ဆွေမျိုး၊ ကိုယ့်ဆွေမျိုးနဲ့ တစ်ရွာလုံးက အမျိုး ကင်းကြတာ မဟုတ်ဘူး။

ရွာမှာ ထုံးစံတစ်ခု ရှိတယ်။ သာရေးဖြစ်ဖြစ်၊ နာရေးဖြစ်ဖြစ်၊ မကျန်းမာတာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ရွာဆော်ဖိုးကျော်က ရွာထဲ လှည့်ပြီး ပါးစပ်နဲ့ ကြေညာတယ်။ ကျန်တဲ့ အိမ်တွေက ဖြစ်တဲ့အိမ်ကို လာကြရတယ်။ ဖြစ်တဲ့ အိမ်နဲ့ ရန်ဖြစ် ထားရင်တောင် လာကြရတယ်။ သူ့အလှည့်၊ ကိုယ့်အလှည့် ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးကြရတယ်။ မလာရင် ရွာကြဉ်တယ် ဆိုပြီး အဲဒီအိမ် တစ်ခုခု ဖြစ်ရင် ဘယ်သူမှ မသွားကြဘူး။

သာရေး၊ နာရေး ဆိုရင် ငွေလည်း ကူကြတယ်။ လူ လည်း ဝိုင်းကူလုပ်ပေးကြ တယ်။ နေမကောင်းဘူး ဆို ရင် စားစရာ တစ်ခုခုနဲ့ လူမမာ သွားမေးကြတယ်။ အားပေးစကား ပြောကြတယ်။ ဆွေမျိုးရင်း ဆိုရင်တော့ ဆေးဖိုးဝါးခအဖြစ် ငွေလည်း ပေးကြတယ်။

ဦးငွေ ကတော့ ဒီဓလေ့ကို မကြိုက်ဘူး။

“အလကား အပို အလုပ်တွေပါကွာ”

လို့ ပြောတယ်။

ဒါပေမဲ့ ရွာဓလေ့တော့ မလွန်ဆန်ရဲဘူး။ ရွာကြဉ်မှာ စိုးတာကိုး။

ဒါကြောင့် ဦးထွေးမောင်ကို ရွာထဲ ဝတ်ကျေတမ်းကျေ လွှတ်တယ်။

“သေချာပြောနော်၊ ဦးငွေ မအားလို့ သူ့ကိုယ်စား လာတာပါပေါ့”

“ဟုတ်ကဲ့ပါ”

ဦးထွေးမောင်က ဦးငွေ ပေးလိုက်တဲ့ ကြက်ဥ ၅ လုံးကို ယူပြီး ရွာထဲက လူမမာ မေးရမယ့် အိမ်ကို သွားပေးတယ်။ လူမမာကို ကြက်ဥပေးတာ ကိစ္စမရှိဘူး။ လူမမာ အတွက် ကြက်ဥက ဓာတ်စာပဲ။ ဒါပေမဲ့ မင်္ဂလာဆောင်မှာ ကြက်ဥ ၅ လုံး သွားပေးခိုင်းတာတော့ မကောင်းဘူး။ ကာယကံရှင်တွေက “လာ နောက်တာလား” ဆိုပြီး စိတ်ဆိုးကြတယ်။ “ပြန်ယူသွား” ဆိုပြီး ခိုင်းကြတယ်။ ကာလသားတွေက “ကျွန်တော်တို့ အသုံးလိုတယ်” ဆိုပြီး ယူ သွားလို့ ကြက်ဥ ပြန်မယူခဲ့ရတာ ဦးငွေကို ပြောပြတော့ -

“မင်္ဂလာဆောင်မှာ ငွေ လက်ဖွဲ့ရမယ်လို့ ထုံးစံ မရှိပါဘူး။ ကိုယ် တတ်နိုင်တာ လက်ဖွဲ့မှာပေါ့။ မယူချင်ရင် ပြန်ယူလာလိုက်လေ”

လို့ ခပ်အေးအေးပဲ ပြောတယ်။

ဒါထက် ဆိုးတာက နာရေးအိမ်ကို ကြက်ဥ ၅ လုံး အကူထည့်တာပါပဲ။

ဒါကြောင့် ဦးငွေကို ရွာထဲက ဦးငွေလို့ မခေါ်ကြဘူး၊ ဦးကြက်ဥလို့ ခေါ်ကြတယ်။

••••• ••••• •••••

၃။

တစ်ရက်တော့ ဦးငွေ ဖျားတယ်။ အဖျားကြီးတော့ မဟုတ်ဘူး။ ရာသီတုပ်ကွေး ဖျားပါ။

“ကိုထွေးမောင် … ကျုပ် ဖျားနေတဲ့အကြောင်း ရွာဆော် ဖိုးကျော်ကို အော်ခိုင်းပေးပါ”

လို့ ပြောတယ်။

ဦးထွေးမောင်က ရွာဆော် ဖိုးကျော်ကို သွားပြောတယ်။ ဖိုးကျော်ကလည်း မဆိုင်းမတွဘဲ ရွာထဲ သုံးပတ် လှည့်ပြီး အော်တယ်။

“ရွာအနောက်ပိုင်းနေ ကြက်ခြံ သူဌေးကြီး ဦးကြက်ဥ တုပ်ကွေး ဖြစ်ပြီး ဖျားနေပါကြောင်း ဆွေမျိုးမိတ်သင်္ဂဟ အပေါင်းတို့ သိစေအောင် ကျွန်တော်မျိုး ရွာဆော် ဖိုးကျော်က နိဗ္ဗာန် အကျိုးမျှော်၍ နှိုးဆော်အပ်ပါသည် ခင်ဗျား”

ရွာဆော် ဖိုးကျော်အသံကို ဦးငွေ ကြားနေရတယ်။

“ခွေးကောင် ငါ့ကိုများ ဦးကြက်ဥတဲ့။ ဒင်းအလှည့် ကျရင် ကြက်ဥ မပြောနဲ့ ကြက်ချေးတောင် မပေးခိုင်းဘူး”

ဦးငွေက ဒေါသတကြီး ပြောလိုက်တယ်။

ဦးထွေးမောင်ကို ဧည့်သည်တွေ လာရင် ထိုင်ဖို့ အိမ်ပေါ်မှာ သင်ဖြူးတွေ ခင်းခိုင်း ထားတယ်။ အိမ်က သွပ်မိုး၊ ပျဉ်ထောင်ပျဉ်ခင်း ၄ ပင်၊ ၃ ခန်း ခြေတံရှည်အိမ် ဖြစ် တယ်။

ဦးငွေက အိမ်ပေါ် ပြတင်းပေါက်ကနေ အိမ်ဝင်း ဝင်ပေါက်ကို ကြည့်နေတယ်။

“ကိုထွေးမောင် ရေနွေးအိုး တည်ပြီးရင် ခြင်းတွေ တောင်းတွေ ပြင်ထားနော်”

ဦးငွေက လှမ်းအော်ပြောတယ်။

“ဘာလုပ်ဖို့လဲ ဦးငွေ”

ဦးထွေးမောင်က မီးဖိုထဲ မီးကုန်းမှုတ်နေတာ ရပ်ပြီး အော်မေးတယ်။

“အ,ပါ့...ကိုထွေးမောင်ရယ်၊ လူမမာ လာမေးရင် တစ်ခုခုနဲ့ လာမေးကြမှာလေ။ ငှက်ပျောသီးတို့၊ သရက်သီးတို့၊ သင်္ဘောသီးတို့၊ မာလကာသီးတို့၊ ပိန္နဲသီးတို့နဲ့ လာမေးကြမှာပေါ့ ။ ဒီစားစရာတွေ ခင်ဗျားနဲ့ ကျုပ် နှစ်ယောက်တည်း စားလို့ ဘယ်ကုန်မလဲ။ နောက်နေ့ကျ မြို့က ဈေးကို သွား ရောင်းကြမယ်လေ”

ဦးငွေက ပြောပြီး မျက်နှာကြီး ဝင်းပနေတယ်။ မျက်စိထဲမှာ သစ်သီးဝလံတွေ မြင်ယောင်နေပုံရတယ်။

ဦးထွေးမောင် လည်း ဦးငွေ ခိုင်းသလို တောင်းကြီးကြီး ၅ လုံးကို အိမ်ပေါ်ထပ် တင်ပေးထားလိုက်တယ်။

ဦးငွေက အိမ်ပေါ်ထပ်မှာ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် လမ်း လျှောက်ရင်း ခြံဝကို ကြည့်ရတာ အမော။ ပုံမှန်ဆိုရင် ရွာဆော် ဖိုးကျော်အသံ ကြားတာနဲ့ လူမမာအိမ်ကို လူမမာ မေးတွေ တဖွဲဖွဲ ရောက်လာကြတယ်။ အခု ညနေစောင်း အထိ တစ်ကောင်တစ်မြီးမှ ပေါ်မလာသေးဘူး။ ရွာဆီကလည်း တိတ်လို့၊ ခွေးဟောင်သံတောင် မကြားရဘူး။

“ကိုထွေးမောင် ခြံဝမှာ လူသံ ကြားတယ် သွားကြည့်စမ်း”

ဦးထွေးမောင်က သွားကြည့်တယ် ဘာမှ မရှိဘူး။ ဦးငွေက ဦးထွေးမောင်ကို ခြံဝင်းပေါက် လူသွားကြည့်ခိုင်းရတာ အမော။ ခိုင်းသာ ခိုင်းတာ ဦးငွေက အိမ်ပေါ်ထပ်ကနေ ဝင်းပေါက်ကို တစ်ချိန်လုံး ကြည့်နေတာ။ ဝင်းတံခါးလည်း ခါတိုင်းလို ပိတ်မထားဘူး။ ဖွင့်ထားတာ။

“လာမှာပါ ဦးငွေရဲ့၊ သူတို့လည်း သူတို့ ခြံထွက်ပစ္စည်းတွေ ခူးနေရလို့ နေမှာပါ”

ဦးထွေးမောင်က ပြောလိုက်တယ်။

“ဒီလောက် ကြာရသလားဗျာ၊ ကျုပ်ဆိုရင် ခင်ဗျားကို ချက်ချင်း ကြက်ဥ ပို့ခိုင်းတာ”

ဦးငွေက တဖျစ် တောက်တောက် ပြောနေ တယ်။ ဦးထွေးမောင်က ကြက်ခြံထဲ အလုပ်လုပ်နေ ပေမဲ့ ဦးငွေ ကတော့ အိမ်ပေါ် ထပ်က ပြတင်းပေါက်နားမှာ ခြံဝကို လှမ်းကြည့်ရတာနဲ့ ဖျားတာတောင် သတိရပုံ မပေါ်ဘူး။

ညမိုးစုံးစုံးချုပ်မှ “အိမ်ရှင်တို့၊ အိမ်ရှင်တို့” ဆိုတဲ့ အသံကို ခြံပေါက်ဝက ကြားရတယ်။

“ဝုန်း”

ဦးငွေက ခုတင်ပေါ် လှဲနေရာကနေ ထ, ရပ်လိုက်တယ်။

“ကိုထွေးမောင် ... ကိုထွေးမောင်... လူမမာ မေးတွေ လာကြပြီ၊ သွားခေါ်လိုက်ပါ”

ဦးငွေက အိမ်အောက်ထပ်မှာ ရှိတဲ့ ဦးထွေးမောင်ကို လှမ်းအော်ပြောတယ်။ နောက် ခုတင်ပေါ်ကို ပက်လက် ပြန်အိပ်လိုက်တယ်။ ဦးထွေးမောင်က ခြံဝကို လျှောက်သွားတယ်။

ခဏနေတော့ ဦးထွေးမောင်နဲ့ အတူ ရွာဆော် ဖိုးကျော် လက်ထဲ ခြင်းကြီး ဆွဲပြီး အိမ်ပေါ် တက်လာတယ်။ ဘယ်သူမှ မပါဘူး။ ဦးငွေ ခုတင်ပေါ်က ငေါက်ခနဲ ထ, ထိုင်လိုက်တယ်။

“မင်း တစ်ယောက်တည်းလား”

ဦးငွေက ဖိုးကျော်ကို လက်ညှိုးထိုး မေးတယ်။

“ဟုတ်တယ်”

ဖိုးကျော်က ခြင်းတောင်းကို ဦးငွေ ရှေ့ ချပြီး ဖြေတယ်။

“မင်းတို့ တစ်ရွာလုံး သေကုန်ပြီလား”

ဦးငွေက စိတ်တိုတိုနဲ့ ဖိုးကျော်ကို အော်ပြီး မေးတယ်။

“ရွာထဲက လူတွေ မသေပါဘူး။ ဦးကြက်ဥ အတွက် လူမမာမေးဖို့ မြို့တက်ပြီး ကြက်ဥ ဝယ်နေကြလို့ပါ”

ဖိုးကျော်က လေအေးအေးနဲ့ ပြောတယ်။

“ဘာ”

ဦးငွေ နားမလည်သလို ဖြစ်သွားတယ်။

“ဦးကြက်ဥက ကြက်ဥကို ငွေလို တန်ဖိုးထားမှန်း သိကြလို့ မြို့တက်ပြီး တကူးတက ကြက်ဥ သွားဝယ်ကြတာပါ။ ဟောဒီ ခြင်းထဲမှာ အိမ်ခြေ ငါးဆယ့်တစ်အိမ် ဆိုတော့ ကြက်ဥ နှစ်ရာငါးဆယ့် ငါးလုံးပါ။ နောက်ပြီး သူတို့လည်း အလုပ် မအားကြလို့ ကျွန်တော့်ကို သေချာ ပို့ခိုင်းလိုက်တာပါ။ ဒီမှာ စာအိတ်လေးတွေလည်း ပါပါတယ်”

ဖိုးကျော်က သူ့လက်ထဲမှာ ကိုင်လာတဲ့ စာအိတ်တစ်ထပ်ကို ဦးငွေကို ပေးလိုက်တယ်။

ဦးငွေ ယူလိုက်တယ်။ စာအိတ်ထဲ ဘာပါလိမ့်။ ငွေ နေမှာ။ ဦးငွေ စာအိတ် တစ်အိတ်ကို ဖွင့်ဖောက်လိုက်တယ်။ ငွေ မဟုတ်ဘူး၊ စာရွက် တစ်ရွက်။ စာရွက်ပေါ် မှာ-

ဦးကြက်ဥ။ နေကောင်း ပါစေ။ ဒေါ်ငွေမှုံ။

ဦးငွေ မျက်မှောင် ကုတ်သွားတယ်။ နောက်တစ်အိတ် ဖွင့်ဖောက်ကြည့်လိုက်တယ်။

ကိုကြက်ဥ။ နေကောင်းပါစေ။ ကိုချစ်တင်။

ဘာသဘောလဲ။ ဦးငွေ စာအိတ်အားလုံး ဖွင့်ဖောက် ကြည့်တယ်။ အားလုံးအတူ တူပဲ။ ဒေါ်ငွေမှုံ၊ ကိုချစ်တင်၊ ဦးလှကောင်း၊ ဒေါ်လှဆယ် နာမည်တွေသာ လွဲတယ်။ နောက်တော့ ဦးငွေ ကြက်ဥခြင်းကို ကြည့်ပြီး တွေတွေကြီး ရပ်နေတယ်။

“ဦးငွေ…… ဦးငွေ”

ဦးထွေးမောင်က ခေါ် တာ မထူး။ ဦးငွေ မျက်နှာက နီလိုက်၊ ပြာလိုက် ဖြစ်နေ တယ်။

ဖိုးကျော် ကတော့ ဦးငွေ မျက်နှာကို ကြည့်ပြီး အားရကျေနပ်စွာနဲ့ အိမ်ပေါ်က ဆင်းသွားတယ်။

“ဦးငွေ…… ဦးငွေ”

ဦးထွေးမောင်က ဦးငွေ ကိုယ်ကို လှုပ်ပြီး ခေါ်တယ်။ ဦးငွေ မျက်နှာ တဖြည်းဖြည်း တည်ငြိမ်လာတယ်။ ပန်းရောင်သန်းလာတယ်။

“ဗျာ”

အလန့်တကြား ထူးတယ်။ ကိုယ်မတ်ပြီး ယိမ်းခါလိုက်တယ်။ သက်ပြင်းရှည်ကြီး ချလိုက်တယ်။

“ကိုထွေးမောင်”

“ဗျာ”

“ခြံရှေ့က ဆိုင်းဘုတ် ဖြုတ်ပြီး ကြက်ဥရောင်းသည် လို့ ပြင်ရေးလိုက်ပါ”

ဦးထွေးမောင်က ဦးငွေကို ငေးကြည့်နေတယ်။ ဦးငွေက စာအိတ်တွေ ကိုင်ပြီး အိမ်အောက်ထပ် ဆင်းဖို့ လုပ်တယ်။

“ဘယ်လဲ ဦးငွေ”

ဦးထွေးမောင်က လှမ်းမေးတယ်။

“ရွာထဲလေဗျာ၊ ကျုပ်ကို နေကောင်းပါစေလို့ ဆုတောင်းတဲ့ အိမ်တွေကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း သွားပြောမလို့လေ”

ဦးငွေက ပြောရင်း အိမ်ပေါ်က ပေါ့ပါးစွာ ဆင်းသွားလေသည်။ ဦးထွေးမောင် ကတော့ ငေးလို့။

▢ မင်းတင်ထွဏ်း
📖ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
     အောက်တိုဘာ၊ ၂၀၁၉

Friday, August 14, 2026

၅၂၈ သားသမီးမေတ္တာ


❝ ၅၂၈ သားသမီးမေတ္တာ ❞
    ▢ တိုးထူး ( ဧရာရွှေလီ )

“ ရော့ ... ဒီမှာ သမီးတို့ ။ လက်ကောက်က နှစ်ကျပ်ခွဲသား ၊ ဆွဲကြိုးက နှစ်ကျပ်ခွဲသား ။ ရောင်းလိုက်ပါ ။ အမေ အသက်ကြီးပါပြီ ။ ရွှေတွေ ၊ ငွေတွေ မဝတ်ချင်တော့ပါဘူးကွယ် ။ ဒီဘုရားလေး ဖူးပြီးရင်တော့ အမေ့ဘဝ ပြည့်စုံသွားပါပြီ ”

အလှစိတ်ထဲ “ ဒီဘုရားလေး ” လို့ ရေရွတ်မိလိုက်တယ် ။ မျက်လုံးကတော့ နှစ်ကျပ်ခွဲသား စတိလက်ကောက်ကနေ အကြည့်ကို ခွာမရ ။

“ အိုတော် ... အမေကလည်း ထားလိုက်ပါဦး အမေ့ပစ္စည်းတွေကို ။ သမီးတို့ ပို့ပေးနိုင်ပါတယ် ။ သမီးတို့ ညီအစ်မတွေ တိုင်ပင်လိုက်ပါဦးမယ် ”

မမမြက အမေ့ပစ္စည်းလေးတွေကို သူ့လက်ကိုင်ပဝါလေးထဲ ပြန်ထုပ်ပြီး အမေ့ဘက်ကို တွန်းပို့တယ် ။ အကြီးခ ကတော့ ထုံးစံအတိုင်း ဘာမှ မပြောဘူး ။ ချောင်းကလေး တဟွတ် ဟွတ်ဆိုးပြီး ရင်ဘတ်ကလေး ဖိနေရှာတယ် ။

တကယ်တော့ ဒီရွာမှာ ဗုဒ္ဓဂါယာဘုရားဖူးသွားဖူးတဲ့ သူကို ( ခုချိန်ထိ ) လက်ချိုးပြီး ရေနိုင်ပါသေးတယ် ။ ခုလို လှုပ်လှုပ်ရွရွနဲ့ အသံလေးတွေ ထွက်လာတာ ဘယ်တုန်းကပါလိမ့် ။ ရွာတောင်ပိုင်းက ကြီးတော်ဝယ်က စခဲ့တယ်ထင်တာပဲ ။ ကြီးတော်ဝယ်ထက် အရင် သွားဖူးကြတဲ့သူတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ် ။ တစ်ယောက်စ နှစ်ယောက်စပေါ့ ။ ကြာလည်း ကြာခဲ့ပါပြီ ။ မေ့မေ့ပျောက်ပျောက်ပါပဲ ။ ကြီးတော်ဝယ် သွားပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းတော့ ဈေးထဲမှာ ဥပုသ်ကျောင်းမှာ ဟိုမှာသည်မှာ ကြားလာရတယ် ။

မြန်ဆို အင်တာနက်ခေတ် ရောက်လာပြီလေ ။ အလှတို့ရွာ မှာလည်း ခုဆို တစ်ရွာလုံး ဖေ့စ်ဘွတ် ဆိုတာကို သုံးနေကြပြီ ။ ဘာတဲ့ဆို ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ တင်ပြီးသား ဆိုတော့ ။

ဒီမှာတင် အလှတို့ အမေလည်း ဈေးက ပြန်လာတိုင်း ဥပုသ်ကျောင်းက ပြန်လာတိုင်း မင်္ဂလာဆောင် ၊ အလှူပွဲကပြန်လာတိုင်း ဗုဒ္ဓဂါယာကို ပါးစပ်က မချတော့ဘူး ။ ခက်ပြီ ။

အလှတို့အဖေ ဆုံးသွားတာ ၂ နှစ်ကျော်ပဲ ရှိသေးတယ် ။ လှူလိုက်တဲ့ အလှူတွေ ၊ ထွက်လိုက်တဲ့ ဘုရားဖူးခရီး ။ ချက်ချင်းပဲ အဖေ့နောက် လိုက်တော့မလိုလို ၊ ခုပဲ နတ်ပြည်ကို တက်တော့ မလိုလို ။ အလှတို့ ညီအစ်မသုံးယောက်လည်း ဩော် ... ငါတို့အမေလည်း အဖေ့ကို သိပ်ချစ်တော့ စိတ်ပြေလက်ပျောက် သွားပါစေ ဘုရားဖူးခရီး ။ လှူသာလှူ အမေရေ ။ လှူတာသာ ကိုယ့်နောက်ကို ပါမှာဆိုပြီး အမေ့စိတ်တိုင်းကျ မဖြစ်ဖြစ်အောင် လုပ်ပေးခဲ့ကြတယ် ။

“ တစ်ယောက်ကို ၁၁ သိန်းတဲ့ ။ အသွားအပြန် ၈ ညအိပ် ၊ ၉ ရက်ခရီးတဲ့ ။ သေချာလို့ ပတ်( စ် )ပို့ ဆိုတဲ့ဟာ လုပ်ပြီဆို စရန်ငွေက တစ်ယောက်ကို ၂ သိန်းတဲ့ ။ မထွက်ခင် ၁ဝ ရက် အလိုမှာ ကျန်တဲ့ငွေ အကြေသွင်းတဲ့ ”

မမမြရဲ့ တဲ့ ... တဲ့ ဆိုတဲ့ အသံက အလှ နားထဲကို ထည့် ထည့် ဆိုပြီး ရောက်လာတယ် ။ ဘယ်လိုလုပ်ကြမလဲ ။ ဒီလို ဘုရားဖူးကုမ္ပဏီတွေက ကျန်းမာရေးကအစ အစစအရာရာ ကူညီ စောင့်ရှောက်ပေးတယ် ဆိုပေမယ့် အသက် ၇ဝ အရွယ် အမေအိုကို တစ်ယောက်တည်း ထည့်လိုက်ဖို့ရာက မဖြစ်နိုင် ။ ဒါဆို အကူတစ်ယောက် လိုက်ရတော့မည် ။

“ ကဲ ... ဒီတော့ မခ လိုက်ပို့မလား ၊ ဒါမှမဟုတ် အလှပဲ လိုက်ပို့ချင်သလား ”

“ ဟင့်အင်း ”

“ တော်ပါပြီ ”

အလှနဲ့ အကြီးခတို့ အသံတွေက တစ်ပြိုင်တည်း ထွက်သွား တယ် ။

“ ငါက ချောင်းဆိုးနေတာ ခုထိမှ မပျောက်သေးဘဲကွယ် ”

“ ကျွန်မကျောင်းကလည်း ဖေဖော်ဝါရီဆို မပိတ်သေးဘူး ”

ဒီလိုနဲ့ ထုံးစံအတိုင်း မမမြပဲ လိုက်ပို့ဖြစ်ပါတော့သည် ။ ကုန်ကျစရိတ် ၂၂ သိန်း ( လှူတာတန်းတာ မပါ ) ကို လိုက်ပို့မည့်သူက တစ်ဝက် ၊ ကျန်နေခဲ့မယ့်သူက တစ်ဝက်စီဆိုတော့လေ ။

အကြီးခ ဘယ်လိုတွေး ၊ ဘယ်လိုလုပ်မလဲ အလှ မသိပေမယ့် အလှ ကတော့ ချက်ချင်းပင် ရွှေဈေးကို စိတ်ထဲက တွက်လိုက်မိလေသည် ။ လောလောဆယ် လက်ထဲမှာ သောင်းဂဏန်းလောက်သာ ရှိပေမယ့်လို့ ကျောင်းဆရာမလုပ်သက် အနှစ်နှစ်ဆယ်မှာ EEC က အသင်းဝင်ပြီး ငွေတစ်သိန်းခွဲ ပြည့်လျှင် ဆရာမတစ်ယောက်ကို အတိုးမဲ့ ငွေငါးသိန်း ချေးပေးသည်လေ ။

( တစ်လ ငါးသောင်း ပြန်ဆပ်ရပြီး အကြွေးကျေလျှင် ထပ်ချေးလို့ ရပါသည် ။ )

ပွဲရှိတိုင်း မဝတ်ဘဲ သိမ်းထားတဲ့ အမေရဲ့ ၂ ကျပ်ခွဲသား စတိ လက်ကောက်လေး ဒီတစ်ချီတော့ ငှားပြီး ဝတ်နေစရာ မလိုလောက်တော့လို့ အလှတွေးမိ၏ ။  ။

▢ တိုးထူး ( ဧရာရွှေလီ )
📖 မဟေသီ ရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်း
      စက်တင်ဘာ  ၊ ၂၀၁၈

ဝါကြောင်းပေါ်မှ တရားသံဝေ

❝ ဝါကြောင်းပေါ်မှ တရားသံဝေ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

“နင်တို့ ကျောင်းပိတ်ရက်နဲ့မှ လာပြီး ဆုံတတ်ပလေတယ်တော်၊ အကျိုးနည်း ကျွက်ကျွက်ရိုက်နေတာပဲ။ နင်တို့ ကူဖော်လောင်ဖက် ရတာနဲ့ နင်တို့ကို ပြောရတာနဲ့ မကာမိဘူး”

အမေကြီး မြည်တွန်တောက်တီးပြီဆိုလျှင် လက် ပါတတ်သည်။ သည်အကျင့်ကို သတိထားရ ကောင်းမှန်း သိသူမှာ ငတက်ပြားမ မိမိထွေး ဖြစ်၏။ အမေကြီး ပါးစပ်ကသာ ပြောနေသလား၊ မျက်လုံးက ဘာလုပ်နေသလဲ။ သည်အချက်ကို ငတက်ပြားမ အကဲခတ်လိုက်သည်။ သူ အကဲခတ်သည့်အတိုင်းပင် ရီးကျီးဒန့်မျက်လုံးက မြေပြင်ပေါ် ရှပ်တိုက်ပြေးသွားနေသည်။ ရိုက်စရာ၊ ခေါက်စရာ၊ ထစ်စရာ၊ ပစ်စရာ။ သည်အခါ ငတက်ပြားမတို့ မယ်မဆော့ပေါင် စိပ်ပုတီးနှင့် ရသေ့ကြီးဟန်ဖမ်းကာ ခပ်ဝေးဝေးသို့ ခွာ၏။ အရေးထဲတွင် တုတ်ချောင်း သစ်ကိုင်းများက ရှားပါဘိ။ စက်ထယ် စက်ထွန် နှစ်လွှာတွင် နွားထွန် ခြောက် စပ်မွှေပြီးမှ ရေသွင်းထားသောကြောင့် ထွန်ရေးပြင်မှာလည်း ခဲလုံး လတ်လတ်သော်မျှ မရှိ။ ငတက်ပြားမ သူတော်ကောင်းယောင် ဆောင်သွားသော်ငြား ခင်ခင်ကြီးနှင့် ခင်မောင်ငြိမ်းတို့ သတိမထားမိ။

“နင်က စပေါက်လို့ ငါပေါက်တာ”

“ဘယ်တုံးကလဲ၊ ဘယ်တုံးကလဲ”

ခင်ခင်ကြီးမှာ မချောစိန့်သမီး။ ခင်မောင်ငြိမ်းမှာ မလှမေသား။ သည်ထွန်ရေးပြင်ထဲတွင် မအေနှစ်ယောက်လုံး ရှိနေသည်။ ရှိပေမင့် လှည့်မပြောအား။ ရီးဆေးရိုး ဆွဲသွားသော ဂျောင်း (ကြောင်း) ထဲတွင် ဝါစေ့တွေ လိုက်ချကာ ဖင်ဒရွတ်ရွှေ့နေရသည်။ သူတို့ ဘေးတွင် တစ်ညဉ့်သိပ် ရေစိမ်ပြီးသော ဝါစေ့တောင်းကလေးတွေ ရှိသည်။ တောင်းဘေးတွင် အရိုးတပ်ထားသော အုန်းမှုတ် (ရေမှုတ်) တန်းလန်းနှင့် သံပုံးတွေရှိသည်။ တစ်ကျင်းကို ဝါစေ့ချလိုက်၊ မြေပြန် ဖုံးကာ ရေတစ်ခွက်လောင်းလိုက်၊ ဖင်ရွှေ့ကာ ရှေ့တိုးလိုက်ဖြင့် အလုပ်တွင်ကျယ်ရေးတွင် အာရုံစိုက်နေကြသည်။ နဖူးမှ စီးကျလာသော ချွေးကို မသုတ်သင် အားသလို ဖင်တွင်ပေနေသော မြေကြီးကိုလည်း မခါနိုင်။ သို့ကြောင့် ရီးကျီးဒန် မာန်မဲမြည်တွန်သံ ကြား ငြား လှည့်မကြည့်နိုင်ပေ။

ကလေးနှစ်ယောက်သည် ဝါစေ့ချသူများ၏ ဘေးတွင်ရှိသော သံပုံးများထဲသို့ မြောင်းရေကို မြေအိုးကိုယ်စီဖြင့် သယ်ခပ်ထည့်ပေးသူများဖြစ်၏။ ရေသုံး အားနည်းသောကြောင့် ကလေးတွေ၏ ဖြည့်အားက နိုင်နေ၏။ ကလေးတို့ သဘောမှာ ရေမြင်လျှင် မြူး၏။ သည်ရေထဲဆင်းပြီး ရေခပ်ရင်း တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် ပက်၏။ အစတွင် ရေဖြင့် ပက်သည်။ ရေဖြင့် ပက်၍ မထိရောက်ဟု ထင်သဖြင့် ရွှံ့ဖြင့်ပက်၏။ သည်မှတစ်ဆင့် ရွှံ့ခဲဖြင့် ပစ်ကြ၊ ပေါက်ကြသောအခါ အင်္ကျီ၊ လုံချည်များသာမက မျက်နှာများတွင်ပါ ရွှံ့စက်ဖြင့် မည်းသဲနေပြီ။ လက်ဖြင့် ပစ်ကြ ခတ်ကြရာမှ သူက စသည်၊ ငါက စသည် ရမယ်ရှာကာ အမေ့လှမ်းတိုင်သူက တိုင်၊ အမေကြီးအမည် ဦးတည်ကာ ဟစ်သူက ဟစ်။

“ဘယ်တုံးက ငါက စပေါက်လဲ၊ ပြောလေ”

ခင်မောင်ငြိမ်းသည် ပါးစပ်ကလည်း မေးရင်း ခင်ခင်ကြီးကို ပခုံးဖြင့် ဝင်တိုက်ရာ ခင်ခင်ကြီး ရွေ့သွား၏။

“ငတက်ပြား မြင်တယ်၊ နင် စပေါက်တာ”

“အထွေး၊ နင်မြင်လား”

မိမိထွေးကို လှမ်းမေးနေဆဲတွင်ပင် သူတို့ဘေးသို့ ရီးကျီးဒန် ရောက်လာ၏။ ကြေးနောင်တီးသလို အုန်းမှုတ်ဖြင့် ‘ဂေါက်ဂေါက်’ ပါအောင် ခေါက်ပစ်လိုက်သည်။

“စကားများလိုက်ဦး၊ ရန်ဖြစ်လိုက်ဦး၊ စလိုက်ဦး”

စိတ်ဆိုးလွန်း၍သာ ခေါက်ရထစ်ရငြား မြေးတွေ သိပ်နာသွားမည် စိုးသဖြင့် ထပ်မခေါက်။ ခေါင်းပေါက်ပြီး သွေးများ ထွက်ကုန်ပြီလား ဟူ၍ မရဲတရဲ တွေးရင်း အကဲခတ်ရသေး။ ကလေးနှစ်ယောက်လုံး မငို။ ခေါင်းကို တအား ပွတ်နေကြသည်။

“တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် စရတာ၊ ရန်ဖြစ်ရတာ တော်တော် အရသာရှိသွားသလားဟင်။ တယ် ငါ လုပ်လိုက်ရ”

မြေးတွေ သိပ်မနာကြောင်း သိတော့မှ ရီးကျီးဒန် ထပ်မံကြိမ်းမောင်းသည်။ အုန်းမှုတ်ဖင် အချွန်ကြီးဖြင့် ရွယ်သည်။ တစ်ဆက်တည်း မျက်လုံးဝေ့လိုက်ရာ၊ တရားဓမ္မဖြင့် ထုံသော ရသေ့သမီး ဗေဒါရီ ရေခပ်ပြန် လာသလို မျက်နှာသေသေဖြင့် ရေအိုးရွက်လာသော ငတက်ပြားမ။

“ဟိုကောင်မလည်း သတိထား... ဟင်း”

မိမိထွေး မျက်လုံးတစ်ချက် ဝေ့ကြည့်ရင်း စိုက်ခင်း ကြောင်းများကြားသို့ ဆင်းသွားသည်။ သံပုံးတစ်ပုံးတွင်းသို့ ရေသွန်ချနေသည်။ သည်ပုံဟန်ကောင်းနေခြင်းကို ရီးကျီးဒန် မကြိုက်။

“ဘာ ခုမှ ကြွက်ကတိုးမျက်နှာ လုပ်မနေနဲ့”

မိမိထွေးတို့ လည်လိုက်ပုံများ ရီးကျီးဒန် မဲလျှင်လည်း မဲချင်စရာ၊ ယခုကြည့်။

“ဘဘ၊ သမီးလည်း ဘာမှ မလုပ်ဘဲနဲ့ အမေကြီးရယ် ဆဲနေတယ်”

ထွန်ဖြုတ်ပြီး ညောင်ပင်ရိပ်ဆီသို့ အသော့လှမ်းလာသော ဘိုးအေ ရီးဆေးရိုးအား ဆီးတိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

“အေး အေး၊ ဘ ရိုက်လိုက်ဦးမယ်”

မြေး သဘောကျစေရန် သဘောကျမည့် စကားလုံးကို တမင် ရွေးပြီးပြောလိုက်ခြင်းဖြစ်ရာ မိမိထွေး ကျေနပ်သွားသည်။

“မေကြီးနော်၊ ဘကို မကြောက်ဘူးလား”

အော်လျက် မြောင်းဘက်သို့ ပြေးလေ၏။

ရီးဆေးရိုးသည် ညောင်ပင်အောက် ဝင်ထိုင်မိလျှင် ထိုင်မိချင်း ရေနွေးကြမ်း တစ်ပန်းကန်ကို ငှဲ့ သောက်သည်။ လက်ဖက်ခြောက်ဖတ်များထဲမှ တိုးထွက်ရသော ရေမှာ နည်းပါးနေပြီမို့ ဖန်လှသည်။ လျှာဖျားတွင် တစ်ခွက်ဖြင့် စွဲသွားသည်။

“ကောင်းပါ့၊ ကောင်းပါ့”

လျှာဖျား အရသာကို ကျေနပ်သည့်နည်းတူ ဝမ်းခေါင်းတစ်လျှောက် အေးဆင်းသွားသည့်အတွက်လည်း ရီးဆေးရိုးစိတ်တွင် ငြိမ်းချမ်းသွား၏။ သို့တစေ မျက်နှာပြင်မှ ချွေးမတိတ်သေး။ ပြိုက်ပြိုက်ကျနေဆဲ။ လည်ပင်းမှ စီးဆင်းလာသော ချွေးစီးကြောင်းသည် ရင်ညွန့် ရင်အုံမှ ချွေးချောင်းငယ်များနှင့် ပေါင်းဆုံကာ ဝမ်းသမုဒ္ဒရာဒေသသို့ ချွေးမြစ် အဖြစ် စီးဆင်းနေ၏။

ကန်သင်းဆုံတွင် လှန်ထားခဲ့သော နွားနှစ်ကောင်ကို လှမ်းကြည့်ရင်း လက်တစ်ဖက်က ညောင်ခေါင်းအောက်ခြေသို့ နှိုက်၏။ ဆေးလိပ်တိုကို စမ်းခြင်းဖြစ်သည်။ ညောင်ပင်ခြေရင်းတွင် ကပ်ထားပါက မျောက်ရှုံးအောင် ဆော့သော မြေးတွေ တက်နင်းမည်။ အခြားနည်းဖြင့် ဆော့ချင် ဆော့ပစ်မည် စိုးသည်။ သို့ကြောင့် စိတ်ချရသော နေရာတွင် သိမ်းထားရသည်။ အလှည့်ဘက်မှ နပိုက်ကလေးမှာ မိုးဦးကျကာမှ ထမ်းပိုးကျင့်ခဲ့ရငြား ယခု အသားကျနေပြီ။ သူက တက်နွား၊ အတိုင်နွားမှာ ကျနွား။

ဆောင်းလက်ကျန် ပန်းတော်နီမြက်များမှာ တံစဉ်ဖြင့် ရိတ်လောက်အောင်လည်း မရှည်။ သို့ကြောင့် နွားတွေကို ကန်သင်းတွင် လှန်ပစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အတိုင်နွားကြီး အဟပ် အမျို နှေးသလောက် နပိုက်ကလေး နက်ကျော်မှာ မြန်လှသည်။ နက်ကျော်သည် နွားပေမင့် လူနှယ်ပင် ဉာဏ်ရှိသည်။ ရီးဆေးရိုးက နက်ကျော်ကို ထွန်ကိုင်းတွင် ချည်ထားကာ လှန်ပစ်ခဲ့၏။ အတိုင်နွားကိုမူ နှစ်လံမျှဝေးသောနေရာတွင် ထမ်းပိုးတုံးကို ချည်၍ လှန်ပစ်ခဲ့၏။ သည်နှယ် မချည်၍ မရ။ သည်ရာသီက နမြိုင်လိုက်စ။ မတော်တဆ နမြိုင်အုပ်နောက် ပြေးလိုက်သွားသော် လိုက်ရန် မလွယ်။ ဤသို့ တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် နှစ်လံ ကျော်၊ သုံးလံနီးပါး ခွာပြီး လှန်ထားခဲ့ရာတွင် နက်ကျော်သည် သူနှင့် နီးသောနေရာတွင် မစား။ နွားအိုကြီး ဘက်သို့ ကြိုးအဆုံး သွား စားသည်။ စားစရာကုန်တော့မှ နောက်ဆုတ်ပြီး ကိုယ့်ဘက်ကိုယ် စားလိမ့်မည်။

နွားနှစ်ကောင်ကို လှမ်းကြည့်ရင်းမှ မျက်စိများသည် ဝါကြောင်းဘက်သို့ ရောက်သွားပြန်၏။ ဝါ စိုက်ရန် ကြောင်းဆွဲရသည်မှာ လက်ဝင်လွန်း၏။ ခုနစ်သွားထွန်ကို နှစ်သွားတည်းတပ်ကာ ဆွဲရသည်။ တစ်ခေါက်မောင်းမှ နှစ်ကြောင်းတည်း။ ထွန်သွားအရှည်မှာ တစ်ထွာကျော်ရုံသာ။ ရှိလှလျှင် တစ်ထွာနှင့် သုံးလေးသစ်။ တစ်သက်လုံး လယ်လုပ်လာသူ ရီးဆေးရိုး အတွက် သည်ကြောင်းကို မျက်စိမှိတ်ပြီး ဆွဲနိုင်သည်။ သို့ဖြစ်ပါလျက်နှင့် နောက်ဆုံး နှစ်ခေါက်တွင် ဖြစ်ရပုံများကို သံသယဝင်သည်။ ယမန် နေ့တစ်နေ့လုံး ကြောင်းဆွဲစဉ်က အကောင်းသား၊ အဖြောင့် သား။ သည်နံနက်လည်း တစ်မနက်လုံး ဘာမျှ မဖြစ်။ ဟော ကြောင်းလေးကြောင်းစာ၊ ထွန်နှစ်ခေါက်စာသာ ကျန်တော့မှ ဖြစ်ရသည်။ နောက်ဆုံး နှစ်ခေါက်၏ ပထမခေါက် မောင်းလာပြီး တစ်ဝက်လောက် အရောက်တွင် ခေါင်းထဲမှ မိုက်ခနဲ ဖြစ်သွား၏။ ထွန်တုံးပေါ်မှ လိမ့်ကျတော့မည့်နှယ် ယိုင်သွားသဖြင့် ထွန်ကိုင်းကို ကိုင်ထားလိုက်ရသည်။ ပိတ်ထားသော မျက်လုံးထဲတွင် အရောင်မျိုးစုံ ယှက်သန်း ပွက်လှိုက်နေသည်။ ခေါင်းထဲကလည်း တရိပ်ရိပ်နှင့်။ ရီးဆေးရိုး ဖြစ်နေပုံကို တစ်ယောက်ယောက် မြင်လျှင် ပြေးလာမည် မုချ။ သို့သော် လူကြီးသုံးယောက်မှာ အလုပ်တွင်ရေး၌ အာရုံပြင်းပြနေကြသလို၊ ကလေးတွေမှာလည်း ဆော့လှောင်ရေးနှင့် ရေမပြတ်ရေးမှာသာ ဇောစိုက်နေကြ သည်။ ထို့ကြောင့် ရီးဆေးရိုး ကိုရော နွားနှစ်ကောင်ကိုပါ သတိ မမူမိကြ။ ခေါင်းထဲ ကြည်လာတော့မှ ရီးဆေးရိုး မျက်လုံးဖွင့်မိသည်။

“ဟင် ဘယ်လိုဖြစ်ကုန်တာလဲ” အော်မိသည်။ စဉ်းလည်း စဉ်းစားသည်။

“ငါ မြောက်ဘက်ကို ဦးတည်မောင်းလာတာပါ။ ကန်သင်းကိုလည်း မရောက်သေးဘဲနဲ့၊ ဟာ ဒုက္ခပါပဲ”

ထွန်သည် ကြောင်းဆွဲပြီးသား နေရာတစ်နေရာသို့ ပြန်ရောက်နေသည်။ ထွန်ဦးလည်း တောင်ဘက်သို့ လှည့်နေသည်။ “မဖြစ်သေးပါဘူး” ပြောကာ နွားနှစ်ကောင်ကို စုတ်သပ်ပြီး ရပ်သည်။ နောက်ကြောင်းသို့ ပြန်လှည့်လာကာ စစ်ဆေးသည်။ တွေ့ပြီ။ ထွန်ကွေ့ရာကြီး။ ထွန်ကွေ့ ရာကြီးမှာ အတိုင်ဘက်မှ ချိုင့်နေသည်။ သည်အခါကျမှ ဖြစ်ပုံပျက်ပုံ အလုံးစုံကို ရီးဆေးရိုး ဆင်ခြင်မိပြီး သဘောပေါက်သည်။

ခေါင်းထဲမှ မိုက်ခနဲဖြစ်ကာ ရီးဆေးရိုး ယိုင်သွားခဲ့၏။ ယိုင်သောဘက်မှာ အတိုင်ဘက် ဖြစ်သည်။ လူ၏ ဖိအားကလည်း အတိုင်ဘက်သို့ ပိသွားသော အခါ အားနည်းသော အတိုင်နွား အသွားပျက်သွားသည်။ တွန့်သွားသည်။ အတိုင်နွား အသွားပျက်သည့်နည်းတူ အလှည့်နွားပါ အသွားပျက်လျှင် ပြဿနာမပေါ်။ ယခုသော် အတိုင်နွားမှာ အားကလည်း ကောင်း၊ ဝန်ကလည်း ပေါ့သွားသဖြင့် အသွားမပျက်။ ဆက်သွားသောအခါ ထိုးကွေ့သလို ဖြစ်သွားသည်။ မြောက်ဘက်သို့ သွားသော ထွန်သည် သည်နည်းဖြင့် တောင်ဘက်သို့ ရောက်လာရခြင်း ဖြစ်ပေမည်။ မည်သို့ ဖြစ်စေကြောင်း မမှန်တော့သည့်အတွက် ကြောင်းဆွဲသူတွင် တာဝန်ရှိသည်။ သည်တာဝန်ကို ရီးဆေးရိုး ရိုးသားစွာ လက်ခံသည်။ ကြောင်းသွား နှစ်သွား ဖြုတ်ပစ်ပြီး လျှောက်မောင်းရတော့သည်။ ကြောင်းမမှန်သော နေရာတွေကုန်တော့မှ ကြောင်းသွား ပြန်တပ်ရ ပြန်ဆွဲရပြန်သည်။

မူလမှန်းစဉ်က ဆွမ်းခံဝင်ချိန်လောက်တွင် ပြီးစီးမည် မျှော်လင့်ခဲ့ငြား ယခု ဆွမ်းခံပြန်ချိန်နီးမှ ပြီးစီးတော့သည်။ ပြီးစီးသည်မှာလည်း နောက်ဆုံး တစ်ခေါက် ထွန်ကြောင်း မပျက်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုအခေါက်တွင်လည်း ရုတ်တရက် နံကြားထဲမှ ထိုးအောင့်၏။ ရီးဆေးရိုး အသက်ရှူ မှားသွား၏။ ဟန်နေဟန်ထား မပျက်အောင် သတိထားလိုက်သဖြင့် ထွန်ကြောင်း အနည်းငယ် ပိုနက်ပြီး မဆိုစလောက်ကလေး တွန့်သွားသည်။

“ဘာဖြစ်တာလဲ၊ လေတံကျင် လေတံစို့ ဆိုတာများလား”

“လေ” ဆိုသော စကားလုံး အတွေးထဲသို့ ဝင်လာသောအခါ ရီးဆေးရိုး ဖျတ်ခနဲဖြစ်သွား၏။ သက်တူရွယ်တူ သူငယ်ချင်း ဦးဘသောင်း၏ စကားကိုလည်း ကြားယောင်ရ၏။

“၆ဝ တောင် ကျော်တော့မယ့်ဟာပဲကွာ။ ဒီအရွယ်ဟာ လေပိုင်းကွ။ တော်ကြာ ခြေက ဖောသလိုလို၊ တော်ကြာ မျက်နှာက အမ်းသလိုလို ဖြစ်တတ်တာပါပဲကွာ”

စင်စစ် ဦးဘသောင်းက အရက်သမား။ သူ့မျက်နှာ ထူပွနေခြင်းကို ရီးဆေးရိုး ပြောမိရာမှ အရွယ်နှင့် လေကို လွှဲချသွားသည်။ ရီးဆေးရိုး ထင်ခဲ့၊ ပေါ့ပေါ့ သဘောထားခဲ့၏။ ဟော ကိုယ်ရေးကြုံပြီမို့ ပေါ့ပေါ့ ထားခဲ့သောစကားကို အလေးအနက် ပြုမိပြီ။

“ကိုယ်တစ်ခြမ်းသေတာတို့၊ ထောင့်သန်းသေတာတို့၊ တစ်ပိုင်းသေတာတို့လည်း လေဖြတ်တယ် ခေါ်တာပဲ မဟုတ်လား” ဆက်၍ တွေးရာမှ ဘုရား တမိသည်။

“ဘုရား ဘုရား ခုနေများ ဖွဟဲ့ လွဲပါစေ ဖယ်ပါစေ၊ ငါများ လေဖြတ်သွားရင် ဒီဝါခင်းကို ဘယ်သူ မှုန်းပါ့။ ဒီဝါခင်းကို ဘယ်သူဆေးဖျန်းပါ့။ ဟို ချန် ထားတဲ့ အကွက်တွေကို ဘယ်သူ နှမ်းကြဲပါ့။ သားနဲ့ သမက်ကလည်း သူတို့အလုပ်နဲ့ သူတို့ ဂျင်ခြေလည် နေကြတာ”

ဤအခိုက်တွင် ရီးကျီးဒန်သာ ရောက်မလာခဲ့လျှင် ရီးဆေးရိုးမှာ ကိုယ့်အတွေးနှင့် ကိုယ် စိတ်ပင်ပန်းရချေတော့မည်။

“တော့်မြေး မျောက်တွေကို ခေါ်ပြီး နေမပူခင် ပြန်တော့လေ”

မရေရာသော အတွေးထဲမှ ရီးဆေးရိုးသည် ရေရာသော နေရာသို့ ချက်ချင်း ပြန်ရောက်လာ၏။ “ဟေ” တစ်လုံးဆိုကာ အိပ်မက်မက်သူနှယ် ထရပ်၏။ နွားများ ထားရာဘက်သို့ လေးငါးလှမ်း လျှောက်သွားပြီးမှ ပြန်လှည့်လာ၏။

“ညည်းတို့ကကော”

ရီးကျီးဒန် ဆေးလိပ်မီးညှိနေသည်။ သို့သော် ရီးဆေးရိုး ပြောပုံကို သဘောမကျသောကြောင့် ဆေးလိပ်တစ်ဖက် မီးစတစ်ဖက် ကိုင်ထားရင်း မော့ကြည့်၏။

“ရော်… တော်ပဲ ညက ပြောတယ်မဟုတ်လား။ ငါက စောစောပြီးမှာ။ အိမ်ပြန်ရောက်မှ အေးအေးဆေးဆေး စားမယ်။ ငါ့အတွက် ထမင်းမယူခဲ့နဲ့၊ နွားလည်း အိမ်ရောက်မှ ကျွေးမယ်ဆို”

“ဟုတ်သားပဲ”

ရီးဆေးရိုး လှည့်ထွက်သွားသည်။ ရီးကျီးဒန်လည်း သမီးနှင့် ချွေးမအတွက် ဆေးလိပ်နှစ်လိပ် ယူကာ ညောင်ရိပ်မှ ခွာသည်။

“အငယ်ရေ… အရီးကို ရေတစ်ပေါက် ပေးစမ်းဟယ်”

အငယ်ဟူသည် ငတက်ပြားမကို မချောစိန်တို့ အမြတ်တနိုး သုံးနှုန်းသော အမည်ဖြစ်၏။ သည်နှယ် လှမ်းပြောလိုက်သူမှာ မလှမေ။

“ရေပဲ ခဏခဏ သောက်နေတာပဲ”

စိတ်အတွေး သည် ရီးကျီးဒန့် ခေါင်းထဲ ချက်ချင်း ရောက်လာသည်။ ငြူစူစိတ်နှင့်အတူ မျက်နှာထား ခက်ထန်မိ၏။ သို့သော် “ဪ… နေကလည်း ပူတာကိုး” ဟူသည့် အတွေးဖြင့် ချက်ချင်း ဖြေပစ်လိုက်ရသည်။ အမှန်မူ သည်ငြိုငြင်စိတ်ကို နှုတ်မှ ထုတ်လိုက်လျှင်လည်း မလှမေ နှုတ်တုံ့ပြန်မည် မဟုတ်။ မလှမေသာ မဟုတ်၊ မချောစိန်လည်း မအေကို ကြောက်ရသည်သာ။ မိဘ ဝါစိုက်ရာသို့ ယခုနှယ် လိုက်လံကူညီနေရခြင်းသည်ပင်လျှင် သဒ္ဓါထက် ဘယာက ကဲသည်။

“မိဘမှာ အိုကြီးအိုမမှ သားထောက်သမီးခံ မရှိလို့ ပင်ပင်ပန်းပန်း အခုလိုလုပ်ရတာ” စသည်...

“သမီးကတောင် မကြင်နာတာ။ ချွေးမဆိုတာကတော့ နေသာသပေါ့ လေညာကပေါ့” စသည်ဖြင့် တိုးတိုး တစ်ဖုံ၊ ကျယ်ကျယ် တစ်နည်း မခံချိမခံသာ စကားနာထိုးလေ့ရှိသော ရီးကျီးဒန်၏ ပါးစပ်ကို ကြောက်၍ လိုက်လာကြရခြင်းဖြစ်၏။ ဘယာကြောင့် ဆိုပေမယ့် မချောစိန်ရော မလှမေပါ အားကြိုးမာန်တက် လုပ်ကြသည်။ သပ်သပ်ရပ်ရပ်လည်း ရှိသည်။

“အမေရေ သမီးတို့ ဘနဲ့ လိုက်သွားရမလား”

ငတက်ပြားမ၏ အမေး။ မချောစိန် လှည့်မကြည့်ဘဲ “အေး” တစ်လုံးသာ ပြောလိုက်စဉ် ငတက်ပြားမသည် နွားတစ်ကောင်၏ ကန်ကြိုးကို ဖြေ၏။

“အမယ် နင်က အဲဒါ ဘာလုပ်မလို့လဲ”

သူ့အစ်မ ခင်ခင်ကြီး အနားရောက်လာပြီး မေးသည်။

“ဘက ထွန်တုံးနဲ့ ထမ်းပိုးကို ထမ်းရမှာဆိုတော့ နွားတွေကို ငါ မဆွဲလို့ ဘယ်သူ ဆွဲမှာလဲ”

“ကြီးကျယ်လိုက်တာ”

အစ်ကိုဝမ်းကွဲ ခင်မောင်ငြိမ်းက စောင်းကြည့်ပြီး ပြော၏။ ရီးဆေးရိုးလည်း သည်လိုပင် ပြောချင်ငြား မပြောဖြစ်။ ပြုံးမိသည်။ သိတတ်လိုက်တာ။ ချက်ချာလိုက်တာ စသော အမွှမ်းတင် ပီတိဖြင့် ပြုံးမိသည်။

“ကဲ ကဲ သမီးက ဘ အနားက လိုက်။ နွားတွေကို သူတို့ မောင်းလိမ့်မယ်”

ငတက်ပြားမကို ပြောရင်း “တစ်ယောက် တစ်ကောင် မောင်းကြဟေ့။ ရှေ့က ထားပြီး မောင်းနော်။ မဆွဲနဲ့။ ဆွဲရင် မြောင်းကျော် ကန်သင်းကျော်တွေမှာ နွားနင်းခံရမှ ဟုတ်ပေ့ဖြစ်နေမဗျား” အကြီးနှစ်ယောက်ကို တစ်ဆက်တည်း လှည့်ပြောသည်။ သို့ဖြစ်ငြား ငတက်ပြားမ အလဟဿ မလိုက်ပါ။ ဘ ခါးတွင် ထိုးနေကျ ဓားမတိုကို ထမ်းလျက် ဘ ဆောင်းထားသော ခမောက်ဆောင်းကာ ဘ ဘေးမှ လိုက်ပါလာသည်။ လက်တစ်ဖက်က ဘ ထမ်းထားသော ထွန်မှ ထွန်ကိုင်းကို ကိုင်ထားသည်။

မြောင်းပေါင်ကို ကျော်မိသောအခါ တိတ်ဆိတ်နေသော လယ်ပြင်ကွင်းပြင်ကြီးကို စီးမိုးပြီး မြင်ရ၏။ နေပူထဲတွင် တလှုပ်လှုပ် ဝါစိုက်နေသူများ၊ တနဲ့နဲ့ ကြောင်းဆွဲနေသူများကို သေးသေးမွှားမွှား မြင်ရ၏။ သည်အရာများပေါ်တွင်မူ မစည်ကားတော့သော လက်ပံပင်များ။ ယခင်လများတွင် ပင်လုံးကျွတ် နီရဲနေသည်။ ရွက်ဝါ တစ်ရွက်တလေ ကြေကြေကွဲကွဲ ဝဲ လှည့်ခွဲခွာစဉ် တွတ်တွတ်ရဲနေသော လက်ပံပွင့်များကား တသောသော ကြွေကျနေသည်။ ဆက်ရက်မျိုးစုံနှင့် ကျေးများကလည်း သဲသဲရုတ်ရုတ် စည်ကားလှသည်။

ယခုသော် လက်ပံပင်များ မစည်ကားတော့ပြီ။ လက်ပံပွင့် ကြိုးကျဲမျှသာရှိသည်။ အခြံအရံ ဆက်ရက် ကျေးတို့လည်း ရှဲကြချေပြီ။ လက်ပံပင်များ ရှုခင်းသည် ရီးဆေးရိုး အာရုံသို့ ဝင်လာကြသည်။ ထိုအခါ ‘ယသော အယသော’ သဘောကို ဆင်ခြင်မိသည်။ “အေးလေ သက်ရှိလူသားတွေတောင်မှ မလွန်ဆန်နိုင်တဲ့ တရားပါကလား” စိတ်အမှတ်က ညည်းတွားမိသည်။ “ဒါပေါ့ သေတောင် သေရဦးမှာပဲဟာကို” တရားကို ဆင်ခြင်မိလျှင် အိုနာသေဘေးကိုပင် မကြောက်လိုသောစိတ် ဖျတ်ခနဲ ဝင်လာ၏။

“ဘ ဘ၊ ဒီနေရာက အရိပ်ကောင်းတယ် ဘရဲ့။ နားပါဦးလား”

ငတက်ပြားမ ထွန်ကိုင်းကို လှုပ်၍ ပြောသည်။ ရောက်နေသောနေရာကို ရီးဆေးရိုး မျက်လုံးကစားလိုက်သည်။ ခက်လက်ဝေဆာသော ‘နက်တက်’ သရက်ပင်ကြီးတစ်ပင်။ ရီးဆေးရိုး ထွန်ကို သရက်ပင်တွင် မှီပြီးမှ ထမ်းပိုးတုံးကို မြေပေါ်သို့ ချသည်။ ရှေ့မှ နွားတစ်ကောင်စီနှင့် သွားနှင့်သော ကလေးများလည်း ရီးဆေးရိုးအနီး လာထိုင်သည်။

“ဘ မောလား”

“မောတာပေါ့ကွာ”

ခင်မောင်ငြိမ်း မေးသဖြင့် လှိုက်ပန်းသံဖြင့် တုံ့ပြန်သော အဖြေ။

“ကျုပ်က ငယ်သေးလို့ပါ ဘရာ။ ကျုပ် ကြီးရင် ဘတို့၊ အမေကြီးတို့ ခုလို မပင်ပန်းရဘူး”

“အမယ် ငါကလည်း ကြီးလာရင် ဘတို့ကို ထမင်းချက်ကျွေးမှာဟ”

ခင်ခင်ကြီးနှင့် ခင်မောင်ငြိမ်းတို့ စကားများသည် အမှန်ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟု မည်သူမျှ အာမ မခံနိုင်။ သို့ရာတွင် သည်မျှလောက် ကြားရကာမျှဖြင့် ရီးဆေးရိုး အမောပြေကာ သည်ကလေးတွေနှင့် ခွဲပြီး သေရန် ကြောက်သွားပါလေပြီ။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်