❝ မိုးကလေး တစိမ့်စိမ့် ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
၁
ရွှေဥဩ၏ သာယာသော တွန်ကြွေးသံ နေရာတွင် ပလီပလာ တီတီတာတာ အသံကလေးဖြင့် ဖွဲ့ဖွဲ့နွဲ့နွဲ့ ရင့်ကြွေးလေ့ရှိသည့် စာလက်မကလေးများ ရောက်ရှိလာကြပြီ။ လေးထပ်ကျောင်း ထန်းတောတွင်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်နေသော ရွာခရိုးတွင် အရွက်စိမ်းစိမ်းတို့ ခေါင်းထောင်ပြီး အညွန့်နုနုတို့ မင်းမူပြီ။
လေပုန်းတစ်ချက် ဝှေ့သည်။ ထန်းရွက်များသည် ဝှားခနဲ ပြိုင်တူမြည်ကြ၏။ မိုးရေစက်များ ထန်းရွက်ပေါ်ကျသံ ဗြုန်းဗြုန်းဗြင်းဗြင်းများ ထက်ကြပ်ပါလာ၏။ မိုးသည် အုန်းအင်း ဗြုန်းဗြင်း မဟုတ်။ ငိုကြောသန်သော ကလေးဆိုး အလား၊ တအိအိဆွဲကာ တစိမ့်စိမ့်ရွာ၏။ လှည်းလမ်းကြောင်းမှ ရေစီးကြောင်းကလေးသည် စမ်းချောင်းကလေးတစ်စင်း စီးဆင်းနေဘိသို့ ကြည်လင်လှ၏။
ရမ်းဘိုကုန်း တစ်ရွာလုံးသည် ငြိမ်သက်နေ၏။ တိတ်ဆိတ်၍ လည်းနေ၏။ ချက်လန်ဗိုက်ပြဲ သွားရည် တရွှဲရွှဲနှင့် ကလေးများလည်း မျောက်ရှုံးအောင် ဆော့စရာ နေရာ မရှိပြီ။ မိုးရင်ခွင်ဝယ် ထိုးအိပ်နေကြပြီ ထင်ရသည်။ သူတို့နှင့် ကင်းသော တဲများ အိမ်များ၏ မြင်ကွင်းကား ပျင်းရိဖွယ်ကောင်းလှပါဘိ။
“ရွှံ့ထဲရေထဲမှာ သားရေဖိနပ်နဲ့ ဟန်ဓာတ် ခုတ်ဦး မလို့လားဟာ၊ ‘သူခိုး နွားကောင်းမှန်း မသိ’ မလုပ်နဲ့”
အမေ့ လှမ်းအော်သံကြောင့် ခုံဖိနပ်ကို ပြောင်းလွဲ စီးခဲ့ရကတည်းက ငတက်ပြားမ စိတ်မကြည်။ မဖြစ်စလောက် မိုးဖွဲပါးပါး မှုန်မှုန်ကလေးတွေ မျက်နှာကို ပက်ဖျန်းလာသောအခါ မျက်နှာသည် မမာနိုင်တော့ပါ။ မတင်းနိုင်တော့ပါ။ ကြည်သာရ ရွှင်လာရသည်။ ဘောက်ခွေးပင်များ ကြော့ကြော့ရွှန်းနေကြသည်။ ချွန်းချွန်းဝိုင်းဝိုင်းအရွက်တွေက ငတက်ပြားမအား ဖိတ်ခေါ်ကြသည်။ ရိုးတံမပါစေဘဲ အရွက်တစ်ရွက် ခူးမိသည်။ လက်လေးချောင်းကို ကွေး၊ လက်မကို ဆန့်လျက် ‘ဝလုံး’ ကလေး လုပ်ပြီး ဘောက်ခွေးရွက်ကို တင်သည်။ ညာလက်ဝါးဖြင့် အားရှိပါးရှိ ရိုက်ချသည်။ ဖောင်းခနဲ မြည်သံက စူးလည်းစူး ကျယ်လည်း ကျယ်လောင်သည်။ တဲအချို့မှ ဦးခေါင်းများ ပြုလာသည်။ သို့အတွက် ငတက်ပြားမ ကျေနပ်သည်။ နောက်ထပ် ‘ဗျောက်ဖောက်’ ရန် ဘောက်ခွေးပင် ရှာသည်။ မရှိတော့ပါ။ နောက်တွင် ကျန်ခဲ့ပြီ။ သို့တစေ ရှေ့နားတွင် ဘောက်ခွေးပင်တွေ အများကြီးရှိသည်။ သည်နေရာ ရောက်မှ တဖြောင်းဖြောင်း ဖောက်မည် စိတ်ကူးငြား အာရုံသည် ခြေထောက်သို့ ရောက်သွားသည်။
ငတက်ပြားမ ခြေထောက်တွင် စွပ်ထားသော ခုံဖိနပ်တစ်ရန်သည် အိမ်မှ ထွက်လာစဉ်နှင့် မတူတော့ပါ။ မြေစေးမြေစိုပေါ်တွင် တစ်ချက်နင်းလိုက်၊ တစ်ကြိမ်ကပ်လိုက်ဖြင့် အလွန်မြင့်သော ခုံထူထူကြီး ဖြစ်နေပါချေပြီ။ ရွှံ့ကို ခွာရန် အိုးကင်းပဲ့ (အိုးခြမ်းကွဲ) စသည်၊ တုတ်ချောင်း စသည်ကို ကြည့်၏။ ဝတ္ထု ပစ္စည်းတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း လိုချင်လျှင်မရှိပြီ။ သည်အခါ ငတက်ပြားမ ခက်ရလေပြီ။ တစ်ဖက်လျှင် တစ်ပိဿာခွဲ နှစ်ပိဿာလေးသော ဖိနပ်တွေကို သည် အတိုင်း ‘ပေ’ ပြီး စီးသွားမည်လား။ ချော်ချော်ချွတ်ချွတ်နှင့် မကြာခဏ ခြေခွင်နိုင်သည်။ ခြေခေါက်နိုင်သည်။ အခွေအခေါက် မတော်ပါက အိပ်ရာထဲတွင် လှဲနေရသည်အထိ ဒဏ်နာတတ်သည်။ မခွင်မခေါက်သော်ငြား ဖိနပ်သဲကြိုးပြတ်ရန်ကား သေချာသည်ထက် သေချာသည်။ ငတက်ပြားမ မည်သို့လုပ်မည်နည်း။ ဖိနပ်ကို ချွတ်ပြီး လက်ဖြင့် ဆွဲရန်မှာ ရှက်စရာ။
“အို... ကိုယ့်ဖိနပ် ကိုယ်ဆွဲတာ ရှက်ပါဘူး။ သူများ ဖိနပ်ကို ကိုင်လာရတာမှ မဟုတ်တာ”
ဖိနပ်ပြတ်လျှင် အသစ်ကြီးကို ‘ပါးစပ်နဲ့ကိုက်ပြီး ဖြတ်တာပဲ ဖြစ်ရမယ်’ ဆိုကာ ဂေါင်ဂေါင်မြည်အောင် အမေခေါက်လိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်အားတင်းလျက် ဖိနပ်ကို ကုန်းကောက်ရင်းက လူသူလေးပါး မြင်မည်စိုးသော ရှက်ကိုးရှက်ကန်းစိတ်တွေ ဝင်လာသည်။ ဟိုဟိုသည်သည် ကြည့်သည်။ လူတွေရှိနေငြား ငတက်ပြားမအား ကြည့်မနေကြပါ။ သူတို့ ဒုက္ခနှင့် သူတို့ လှိုင်ဘောလယ်နေကြသည်။ ဘေးတည့်တည့်က တဲမှာ တဲအောက်သို့ ရေဝင်၍ ထင်၏။ တံစက်ကြောင်းမှ မြေကို ငန်းပြားဖြင့် ကော်ကာ ‘ပေါင်တင်’ နေသည်။ ဟိုဘက်က အိမ်မှာမူ အိမ်ကိုသာ သက်ကယ် (သက်ငယ်) မိုးငြား အိုးဖိုကို သွပ်မိုးထား၏။ သွပ်အမိုးကို ဒေါက်ထောက်ပြီး မိုးပါးခိုက်တွင် ဖိုထဲမှ အိုးတွေကို သယ်ထုတ်နေကြ၏။ ဟိုဘက်က တဲမှာကား မိုးလုံဟန်မတူ။ သားအမိ သားအဖတစ်တွေ တဲမိုးပေါ်သို့ ကောက်ရိုးတွေ တစ်ပွေ့ပြီး တစ်ပွေ့ ပစ်တင်နေကြသည်။ ထန်းရွက်သားထက် ကောက်ရိုးက များနေပြီ။ သို့ဖြစ်၍ ဖိနပ်နှစ်ဖက်ကို ငတက်ပြားမ ရဲရဲတင်းတင်း ချွတ်ကိုင်သည်။ စိတ် တင်းထားပါလျက်က လူမြင်မှာ စိုးသေးသည်။ စိုး သည့်အလျောက် သွက်သွက်လျှောက်၊ အမေကြီးတို့ အိမ်ဝင်းထဲသို့ သွက်သွက်ဝင်သည်။
••••• ••••• •••••
၂
အနံ့နှစ်ခုက ငတက်ပြားမအား ဆီးကြိုလင့်လျက် ရှိပေ၏။ ဦးစွာရသော အနံ့မှာ ‘ဖိနပ်ခွာစာ’ နံ့။ နံသည်နှင့် လျော်ညီစွာ လှေကားရင်းတွင် ဖိနပ်တွေရော၊ ခွာစာတွေပါ ပုံနေ၏။ ဖိနပ်တွင် ကပ်လျက်ပါလာသော ရွှံ့တွေ၊ အမှိုက်တွေကို ဘ အသင့်ထားသော သံချေးတက် ဓားအပဲ့ကြီးဖြင့် လှီးချထားကြသည်။ အနံ့က ဆိုးရွား၊ အမြင်က မလှ။
ခွာစာ မလှီးဘဲ အိမ်ပေါ်သို့ ငတက်ပြားမ ဒရောသောပါးတက်လာအောင် ဆွဲဆောင်သောအနံ့မှာ ပြောင်းဖူးလှော်ကို ဆီဆမ်းထားသော ရနံ့ပေတည်း။ နီနီညိုညိုဝါဝါ စသည်ဖြင့် မီးကျွမ်းသောအစေ့၊ မကျွမ်းသော အစေ့များ အလယ်တွင် ဖွေးဖွေးလွလွ ပွင့်လန်နေသော ပြောင်းဖူးစေ့ အပွင့်များကိုပါ မျက်စိထဲတွင် မြင်ယောင်လာ၏။ ရိုးရိုးဆိုလျှင် အနံ့ သည်မျှ မသင်း။ နှမ်းဆီမွှေးမွှေးကလေး ဆမ်းလိုက်သည့်အတွက် မွှေးနံ့ ကြွယ်ကာ ငတက်ပြားမ သွားရည်တငမ်းငမ်းဖြင့် ပြေးတက်လာရခြင်း ဖြစ်ချေသည်။
“ထင်သားပဲ”
အသံမထွက်ဘဲ ငေါ့မိ၏။ အောက်တွင် ဖိနပ်တွေ သည်မျှ များပြား စုပုံနေမှဖြင့် ဘနှင့် အမေကြီးထံဝယ် မြေးတွေ စုပုံနေပြီမှန်း မှန်းဆခဲ့ပြီး ဖြစ်ပေ၏။ ဘသည် အကြမ်းအိုးတစ်အိုး ဆေးလိပ်တို တစ်တိုဖြင့် ဝိုင်းထိပ်၌ ထိုင်နေ၏။ အမေကြီးကား ဝိုင်းပြင်ဘက်တွင် ဆေးတောင်းဖြင့် တချွတ်ချွတ် အလုပ်များနေ၏။ ပြောင်းရိုးအခြောက်ပုံကို ကြွက်တိုးသံဖြင့် ဆေးလိပ် ပွတ်နေသော အမေကြီးအားလည်း အစီခံဖက်စည်း ဖက်ထုပ်၊ ဆေးစပ်တောင်း၊ လင်ပန်းနှင့် မြိတ်ဆာ ချည်ထွေးများ၊ ဖက်တောင်ပံများ ဝန်းရံနေချေ၏။ ဘရှေ့ရှိ ကြွေပန်းကန်ပေါ်တွင် လက်ဆယ်ချောင်းသည် တစ်ချောင်းဝင် တစ်ချောင်းထွက် ဝဲပျံရှုပ်ထွေး နေသည်။ သူ့အား မည်သူကမျှ ‘အငယ်လာဟေ့’ မခေါ်ငြား ငတက်ပြားမ ‘မူ’ မနေနိုင်၊ တိုးဝှေ့ထိုင်ကာ အတင်း ဝင်နှိုက်သည်။
“စည်တော်ကြီးက စကားပြောလိုက်၊ တေးချင်း ဆိုလိုက် လုပ်ပေမဲ့ နှဲတွေ ဗုံတွေ မောင်းတွေ ပါသေးတယ် သားရဲ့”
စကားဝိုင်းမှာ မည်ကဲ့သို့ စတင်ခဲ့သည်ဟူ၍ ငတက်ပြားမ မမှန်းဆတတ်။ သို့ရာတွင် မောင်ကိုကြီးအား ဦးတည်ပြောနေသောကြောင့် စကားအစကိုကား ခန့်မှန်းမိသည်။
“ဖိုးသာထိုက် အသုဘတုန်းက ကွက်စိပ်ဆိုင်း ပါပါတယ်တော်”
ရီးကျီးဒန်သည် မြိတ်ဆာချည်ထွေးကို တစ်ဖက်သာ အားသော လက်ဖြင့် ဆွကာဆွကာ အစရှာနေရာက ဖြည့်စွက်ပေး၏။
“ဆိုင်းပေမယ့် အေ၊ ရှားတောက ကိုဘရင့် ဆိုင်းပါ။ ခြောက်လုံးပတ်ရယ် မောင်းဆိုင်းရယ် ပတ်မရယ်ပဲ ပါပါကော၊ နှဲသမား မပါလို့ ဖိုးရင်လေး ပလွေဝင် မှုတ်ရတာ မဟုတ်လား”
“ဟုတ်ပါ့တော်၊ မောင်းခုနစ်လုံးမှာ ကိုးလုံးက အပဲ့”
ရီးဆေးရိုး သွားဖုံးကြီးတွေပေါ်လာအောင် ပြုံးရသည်။
“အေးပေါ့၊ ဘတို့ အရပ်မှာတော့ ‘ကွက်စိပ်’ ဆိုတာ အလှူအိမ်နဲ့ အသုဘနဲ့ပဲ ထည့်တတ်တာကလား။ ဒါတောင် ကွက်စိပ်ဆရာ လွှဆွဲ ထွက်နေရင်၊ သစ်တိုက် ထွက်နေရင်မရဘူးဗျား။ မသာကို အခြောက်တိုက်ကြီး ထားရတော့တာပဲဟေ့”
“ဆိုင်းထည့်ပေါ့ ဘရ”
ခင်မောင်လှ၏ ဆန္ဒစကား။
“ဟဲ့ လူလေးရဲ့ ဆိုင်းထည့်ပါဆို လွယ်တယ်မှတ်လို့။ တချို့ဆိုင်းက မသာဆို မလိုက်ချင်ဘူးဗျာ့၊ လိုက်ချင်သူရှိဦးတော့ ငှားစရာ ပိုက်ဆံရှိဦးမှ”
“ဘယ်လို ဟောလဲဟင် ဘ”
ကိုကိုကြီး၏ အမေးကို ရီးဆေးရိုး ဖြေခွင့်မရသေး။
“အမလေးတော်၊ ကိုဖိုး သား ငမောင် သေတုန်းကများ ဆိုင်းထည့်ပါဆိုပြီး သူတစ်မူး၊ ငါတစ်မတ် ဝိုင်းထည့်လိုက်ကြတာ ပိုတောင် ပိုသေး”
ရီးကျီးဒန် ပြောနေသေးသောကြောင့် ဖြစ်၏။
“အေးလေ ပျိုလည်း ပျိုရွယ်၊ ချစ်ခင်သူလည်း ပေါသကိုး။ အရွယ်လည်း ရင့်၊ မျက်နှာကလည်း မရှိတဲ့ မသာများကျတော့ ဗုံရှည်ဝိုင်းတစ်ဝိုင်း ပါဖို့တောင် မနည်းအားထုတ်ရတာပဲအေ”
“ဘ ကလဲဗျာ၊ ကွက်စိပ် ဘယ်လိုဟောသလဲ ပြောပါဆိုနေမှ”
ကိုကိုကြီးသည် စိတ်မရှည်စွာဖြင့် ရီးဆေးရိုး၏ ပေါင်ပေါ်တွင် လှဲအိပ်ရာ မေကြည်ကို ကန်မိသဖြင့် ဆွဲဆိတ်သည်။ “ခွေးကိုက်တယ်ဗျ” ဆိုကာ အလှိမ့်တွင် ပြောင်းဖူးစေ့လှော်ပန်းကန်ကို ဖိမိသဖြင့် ငတက်ပြားမက ပုဆိုးဆွဲချွတ်၏။
“ပျင်းပြပါလိမ့်မယ် အရိုးမရှိတဲ့ ပက်ကျိ”
ရီးကျီးဒန်သည် ဝမ်းခေါင်းသံဖြင့် မှတ်ချက်ချသည့်အတွက် ကိုကိုကြီး လူးလဲထကာ ရီးဆေးရိုး ရင်ဘတ်ကို ခေါင်းဖြင့်ဝှေ့၏။
“ပြောဆိုမှ ဘရာ”
“သည်လို လူလေးရဲ့”
ကိုကိုကြီးသည် သေချာစွာ နားထောင်ရုံမက နောက်သို့ ဆုတ်ပြီး ဘ၏ မျက်နှာကို စေ့စေ့စပ်စပ် ကြည့်သည်။
“အိမ်ရှေ့ ကွက်လပ်၊ ဒါမှမဟုတ် လမ်းထွက်ပြီးတော့ပေါ့ကွာ၊ ခုတင်တစ်လုံး ချထားတာပေါ့။ အဲသည်မှာ ကွက်စိပ်ဆရာအတွက် ရေနွေးအိုး၊ ဆေးလိပ်၊ ကွမ်းအစ်၊ လက်ဖက် အစုံအစေ့ ထားရတာပေါ့”
“လူတွေက ဘယ်မှာနေလဲဟင်”
“မီးမထွန်းဘူးလား ဘ”
“ရှေးစကား ပြောတာနဲ့ ဘာကွာလဲ ဘ”
တစ်မျိုးပြီး တစ်မျိုး မေးခွန်းတွေ ဆင့်လာ၏။ ယင်းတို့ကို ရှည်နေရလျှင် လိုရင်းသို့ အတော်နှင့် ရောက်ရန် မမြင်။ သို့အတွက်
“ဝင်ဝင်မရှုပ်ကြနဲ့ဟေ့”
ကိုကိုကြီးက အော်တော့သည်။
“မီးကတော့ ကွက်စိပ်ဆရာကို မြင်ရရုံ ‘ပုန်နဆီ’ မီးအိုးလေးဘာလေး၊ တစ်ခါတလေလည်း ‘ရေနံဆီ’ တိုင်ပေါ့ကွယ်။ လူတွေကတော့ မြေပြင်ပေါ်မှ ပြားပြားကြီးထိုင်သူထိုင်၊ ဖျာဆွဲလာသူလာ၊ ခုံဖိနပ်ခုပြီး ထိုင်တဲ့သူ ထိုင်ပေါ့။ အေး ရှေးစကား (ပုံပြင်) ပြောတယ်ဆိုတာက ကလေးတွေ အပျင်းပြေအောင် ပြောတာမို့ မှတ်စရာသားစရာ မပါပေမယ့် ကွက်စိပ်ကျတော့ လူကြီးတွေ ပါလာပြီလေ။ မှတ်စရာသားစရာ ဒါန သီလ ဘာဝနာနဲ့ ဆိုင်တာတွေ၊ ရိုးသားဖြောင့်မတ်တာတွေ၊ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိတာတွေ၊ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းတာတွေ ဆိုတဲ့ အတုယူစရာတွေပါရသလို၊ အပျင်းပြေအောင် ပျော်စရာကလေး၊ ရယ်စရာကလေးလည်း ပါရသပေါ့”
“ဘယ်လို ပြောလဲဟင် ဘ”
ကိုကိုကြီး၏ မေးခွန်းနောက်တွင်
“တေးချင်းကော မဆိုဘူးလား ဘ”
“ကကော ကသေးလား”
“မိတ်ကပ် မလိမ်းဘူးလား”
မေးခွန်းတွေက ဆက်လာလေတော့သည်။
“မရှုပ်ကြနဲ့ဟာ၊ ငါ ထကန်မယ်နော်”
“ကန်ရဲရင် ကန်ကြည့်ပါလား”
••••• ••••• •••••
၃
“ပရိသတ်များစွာ၊ နားနာမှတ်သားကြစေဖို့၊ မြတ်စွာ ဘုရားဘဂဝါသုတ် ဓမ္မက္ခန်ကို၊ အဟုတ်အမှန် ကဗျာ ဝစနတို့နဲ့၊ ဆရာက ထင်စွာပြပါ့မယ်၊ ပညာရလိုသဖြင့် တစ်နယ် တစ်ရပ်ခရီးက၊ ငယ် လတ် အကြီး ကြွလာသမျှတို့ကို၊ ဂါရဝရိုသေစွာဖြင့်၊ ထိုနေရာ အဆင်မသင့်တော့၊ အားနာစရာဖြစ်သော်လည်း တရားဘာဝနာ လှစ်မှာမို့၊ တစ်နေ့ တစ်ရက် တစ်နာရီ ကြီးသမျှ မိတ်သဟာအပေါင်းတို့ကို”
ကွက်စိပ်ဆရာ ရုပ်ချောလျှင် ပိုးကြေး ပန်းကြေး အဖြစ် စိတ်ဝင်စားစွာနာကြ၏။ သည်ပွဲမှာ စကတည်းက ပွဲငြိမ်၏။ သည်ကွက်စိပ်ဆရာမှာကား ရုပ်မချောရုံဖြင့် မတန့်သေး။ သွားက ခေါ၏။ ကျောက် ပေါက်မာလည်း သက်သက်ကလေး ပါချင်သေး၏။ သို့ဖြစ်ငြား ကြွက်ကြွက်ညံသောအသံများကို သူ့ အသံကြီးဖြင့် ဖုံးသည်။ တစ်ချက်တလေ လက်ခုပ် တီးသေးသည်။
“မိတ်သဟာအပေါင်းတို့ကို၊ အနိဋ္ဌာရှောင်းလို့ အဝေရာ ဖြစ်ကြပါစေလို့၊ စေတနာအစစ်နှင့် ဂါရဝ ဆက်သွယ် ပေါင်းအပြီး၊ လက်ဆယ်ချောင်း ဦးထိပ် တင်၊ မြူးစိတ်ရွှင် ပမာဏနှင့် စာသဖို့ အကြောင်းခံပြီး တောင်းပန်လိုက်ပါ၏။ စာနာသူ သမ္ဘာကြွပါတဲ့၊ ကလျာဏမိတ်ဆွေအပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ ခင်ဗျား”
ကိုဆေးရိုးသည် စကားပြောသံ၊ ကလေးတွေ မြူးညံသံနှင့်ဝေးရန် ကွပ်ပျစ်ရှေ့သို့ တိုး၏။ ကိုပိတ်စနှင့် ကိုအောင်မြတို့ကား ကလေးတွေကို တုတ်ဖြင့် လိုက်လံ ရိုက်နှက်ထိန်းသိမ်းနေရသည်။ ငေါက်ငမ်းသံများလည်း ပါဝင်သည်။
“ကွက်စိပ်ဆိုတာ နား၏ တန်ဆာပေကိုးဗျ၊ ကြားသည့်အခါ ရမ္မက်စွဲ၊ တစ်ချက်တည်း ဘဝင်တွေ့၊ အစဉ်မရွေ့ အရှည်မပျက်ဘဲ”
ကိုဆေးရိုး၏ နံကြားကို တစ်စုံတစ်ယောက်က လက်ဖြင့်ကုတ်သည်။ ကိုဆေးရိုး အသာ ငဲ့ကြည့်သည်။ ကိုသာဒွန်းက လူအုပ်၏ နောက်ဘက်ကျကျ လက်ယာဘက်အစွန်သို့ မေးဆတ်ပြသည်။ သည် ကွက်စိပ်စာ ဟောပြောပွဲမှာ အသုဘ မဟုတ်။ အလှူပွဲ ဖြစ်သဖြင့် မဏ္ဍပ်ထဲတွင် ဓာတ်အိုးတွေ ထွန်းထား ၏။ ဟား... မနည်းပါကလားဟ၊ လူအုပ်ကြီး။ သို့ရာတွင် ကိုသာဒွန်း ပြသော အရာကိုမူ ကိုဆေးရိုး မတွေ့ရ။
“ဘာတုံးဟ၊ မင့်ဟာက ဘာမှန်းမသိ၊ ညာမှန်းမသိ”
“မင့်စမူလေးကွာ”
“စမူတွေ စမတ်တွေ လုပ်မနေစမ်းပါနဲ့ကွာ၊ အေးအေးနေပါရစေ”
ငါ့မှာ မယားနဲ့ပါကလားဟု ထိန်းသိမ်းကွပ်ချုပ် စိတ် ရှိနေသောကြောင့် ကိုသာဒွန်းအား တံတောင်ဖြင့် တွက်လွှတ်သည်။
“ဒါကြောင့် ကိုယ်တော်မြတ်က၊ ကိုင်း ဒါလောက် ဇီဇာကြောင်ခဲ့လျှင် လက်တွေ့ ပြပါလို့၊ မြောက်နန်းမတော်ရဲ့ သမီးကို ခေါ်ပြ၊ သူ သဘောကျတော့ မရှည်သင့်တာ ရှည်လိုက်တာ၊ အခြေလွှဲသမို့ နှစ်ပေခွဲလောက် ရှိတယ်လို့ ပြောသဗျ”
ရယ်မောသံကြီး တောထ ‘ဟည်း’ လာ၏။ ကိုဆေးရိုးလည်း သွားအဖွေးသားဖြင့် ရယ်မောပါငြား မည်သည့် ဇာတ်ဟူ၍ မသိ။ သို့ရာတွင် ရယ်မောသံက မစဲနိုင်။ ကွက်စိပ်ဆရာက သူ့လက်တံကြီးကို ရှေ့သို့ ထုတ်ပြထားသည် မဟုတ်လား။
“ဘာရှည်တာလဲ သားတော်ရယ်လို့ မေးတော့ ခြေဖဝါးတဲ့ကွယ်၊ သည်စကား တစ်ပြည်ကြားလို့ တော်ပါ့မလားကွယ်၊ မြောက်နန်းဖွယ် သမီးတော် သဘောမကျရင်၊ ချောချောလှလှတကယ် ရှုမငြီးတဲ့”
နေပါဦး၊ ဘယ်သူပါလိမ့်၊ ကိုသာဒွန်း လာနှောက်သွားသဖြင့် ကိုဆေးရိုး စိတ်မငြိမ်ပြီ။ စောင်းငဲ့ကြည့်၏။ မမြင်ရ။ ထပ်ကြည့်ငြား မမြင်ရ။ သို့ဖြင့် ကုန်းကုန်းကွကွ လုပ်လျက် ပရိသတ်အပြင်သို့ ထွက်ပြီးမှ နောက်ပိုင်းအစွန်သို့ လျှောက်လာသည်။
“နားလှတယ်၊ ခါးလှတယ်၊ ဖဝါးက ပတ္တမြား တမျှ၊ ဣန္ဒနီလာ ကွက်စုံလင်းသလို၊ ကနက်ဘုံ အတွင်း အင်မတန်ချောလိုက်တာ၊ ယဉ်ဟန် ပြောရလျှင် သားတော်နှင့်တောင် မတန်ဘူး၊ မိဖုရားကြီးရဲ့”
“အဲသည်လို ဥက္ကာကရာဇ်မင်းကြီးက ချွေးမတော်ကို ချီးမွမ်းတော့ သီလဝတီမိဖုရားကြီးက မခံချင်ဘူး၊ ပြန်တင်မယ်လို့၊ မှန်လှပါဘုရား၊ ချွေးမတော် အဆင်းရူပကာ လှပတာက တစ်မျိုး၊ သားတော်ကြီး မဟာကုသ ရွှေဘုန်းတော်တောက်ပါလို့”
ကိုဆေးရိုး လက်ကို ခါယမ်းရင်း “လက်စသတ်တော့ မင်းကုသဇာတ်ကိုး” ဟု ရေရွတ်မိစဉ် မိမိဘက်သို့ ဖျတ်ခနဲ လှည့်လာသော မျက်နှာဖွေးဖွေးကို မြင်လိုက်ရသည်။ “ဟုတ်ပြီ၊ သာဒွန်း လာပြောတဲ့ မင့်စမူလေးဆိုတာ ဖြစ်မယ်ထင်တယ်”။ သည်လိုဆို ရင် တောတွင်က ငွေမှုန်ပေါ့။
မျက်နှာကို ဖွေးခနဲ မြင်ရသော ထိုနေရာသို့ ကိုဆေးရိုး တဖြည်းဖြည်း တိုးကပ်လာခဲ့သည်။ မိန်းမသားတွေ စုရုံးနေသော နေရာသို့ ရောက်လာပြီ။ စံပယ်ပန်းရနံ့များ ကြိုင်လာသည်။ သည်အခါတွင် ကိုဆေးရိုး၏ စိတ်သည် ထွေပြားစပြုလာသည်။
လှမ်းကြည့်သော မျက်နှာရှိသည့်နေရာသို့ ရောက်လာငြား ထိုင်စရာ မရှိချေ။ “ကိုဆေးရိုး လာလေ” ခေါ်သံနှင့်အတူ လူတစ်ယောက်က ကိုယ်ကို ကျုံ့ပေးသည်။ ဘယ်သူပါလိမ့်၊ အတွေးဖြင့် သေချာအောင် ကြည့်ရင်း ထိုင်သည်။ ထင်သည့်အတိုင်း ငွေမှုန် ပါတကား။
“ငွေမှုန်၊ နင် ယောက်ျား မရသေးဘူးလား။ အဖော် ဘယ်သူပါတုံး”
“ဘယ်မှာ ယောက်ျားရရမှာတုံး သေနာကြီးရဲ့”
ချိတ်လိုက်သော မျက်စောင်းသည် မကျီးဒန်၏ မျက်စောင်းနှင့် မည်သို့မျှ မထူးခြား။ ကိုဆေးရိုး သာယာသည်။
“အဖော်တွေကောဟေ”
“အဖော်က ခြေထောက်ပေါ့တော်”
သူ့တွင် အဖော် မပါလျှင် ကိုဆေးရိုး လိုက်ပို့ရင်း ရှေးဟောင်းနှောင်းဖြစ်တွေ စားမြုံ့ပြန်နိုင်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ငွေမှုန် ဖြင့် ပြန်ဆက်နိုင်သည်။ “ဪ... သူ့ခမျာ ငါ့ကို သံယောဇဉ် မပြတ်လို့ အဝေးကြီးက တစ်ယောက်တည်း လာရှာတာပါကလား”
“ဟင်.. သာယာလိုက်တာ၊ ပျားသကာမယွင်း၊ နားရတနာသွင်းသလို၊ သိကြား ဗြဟ္မာမင်းများ ကြွလာရော့ သလား၊ ဟုတ်သကွာ တံခါးမှူးတဲ့၊ ဘုရား စူးစေရဲ့ မကြားဖူးဘူးကွယ့်၊ သည်အသံ ဘယ်ကတုံး၊ နားထောင်စမ်း”
ရင်ခုန်သံများ ကြားသို့ မင်းကုသ မယား နောက် လိုက်ခန်း အသံကြီးက အောင်မြင်စွာ တိုးဝင်လာ၏။ ကိုဆေးရိုးသည် ငွေမှုန် ဘက်သို့ ထပ်မံ တိုးကပ်လိုက်စဉ် စူးစူးဝါးဝါးအသံတစ်သံကို ပွဲခင်း၏ ယာဘက်မှ ကြားကြရ၏။
“ဆေးရိုးရေ၊ အိမ်မှာ ကလေးတက်လို့တဲ့ဟ၊ မြန်မြန်လာ”
ကိုဆေးရိုး၏အဖေ ဦးကျန်ကြီး အသံ။
အိပ်မက်သည် မီးဖိုထဲက အဆစ်ပိတ် ဝါးစို အလား ပေါက်ကွဲလွင့်စဉ်၏။
“ဆေးရိုးရေ၊ ကလေးတက်လို့တဲ့ဟ၊ ဟေ... ဆေးရိုး”
“လာပြီ လာပြီ”
ငွေမှုန်ကို နှုတ်ဆက်မိသည်လော၊ သည်အတိုင်း ထပြေးလာမိသလော ဆေးရိုး မမှတ်မိတော့ပါ။ ရီးဆေးရိုး မှတ်မိသည်က ထိုကလေးမှာ အကြီးဆုံးကလေး ချောစိန်။ ထိုကွက်စိပ်ပွဲမှာ အလှူပွဲ ဖြစ်၍ လွမ်းတဖွယ်ကောင်းခြင်း စသည်များသာ။
••••• ••••• •••••
၄
“အမယ်၊ ပြောတာ မကြားတဲ့အပြင် သက်ပြင်းကြီးတောင် ချနေသေးသတော့်။ အငယ်၊ နင့်ဘ အသက်မှ ရှိသေးရဲ့လား၊ လှုပ်ကြည့်စမ်း”
သံပြာဆိုးကြီးကို ကြားရစမှာပင် ရီးဆေးရိုးသည် လက်ဖျစ်တစ်တွက်မျှ ငေးမောမိကြောင်း သတိထားမိ၏။ မိမိထွေးက “ဘ ဘ” ဟု ခေါ်လည်း ခေါ်၊ ခြေသလုံးမွေးကိုလည်း ဆွဲနုတ်သောအခါ “ဘာလဲဟ၊ ခက်လိုက်တာ” ညည်းညူ၏။
“အခုမှ ခက်လိုက်တာတွေ ဘာလဲတွေ လုပ်မနေနဲ့၊ တော့်မြေးတွေ ထသတ်နေကြတာ၊ ဘာပြုလို့ ငုတ်တုတ် ကြည့်နေရတာတုံး”
ရီးဆေးရိုးမှာ ‘ငါ သည်လောက်ပဲ သတိ လက်လွတ်သွားသလား’ မိမိကိုယ်ကို စောကြောကာ အံ့သြမိသည်။ ဘေးဘီကို ကြည့်လိုက်သောအခါ ခေါင်းကို လက်ဝါးပူတိုက်နေသော ကိုကိုကြီး၊ လက်မောင်းကို နှိပ်နေသော မေကြည်၊ ခေါင်းကို ပွတ်နေသော ခင်မောင်လှနှင့် ခင်ခင်ကြီး။
“ဟဲ့ ဘာဖြစ်ကြတာတုံး”
“ကန်ရဲရင် ကန်ကြည့်ပါလားလို့ ကျုပ်ကို ပြောတယ် ဘရ”
ကိုကိုကြီး၏ အဖြေ။
“ဒါနဲ့ မင်းက ထပြီး ရှိခိုးရောလား”
“ဘယ်ရမတုံး ဘရ၊ မောင်နှမချင်းမို့ ညှာနေတာ၊ သတ္တိမရှိတဲ့ ‘စကြောက် စကြောက်နဲ့’ ပြောပေါင်း များလှပြီ။ သည်တစ်ခါတော့ ကန်ရဲတဲ့အကြောင်း ပြလိုက်တာပေါ့”
“အေးကွ၊ ငါ့မြေးရဲ့ အကြောင်းပြချက်ဟာ မဆိုးဘူး”
“ဘာမဆိုးတာတုံး၊ ကလေးကို မြှောက်ထိုး ပင့်ကော်မလုပ်နဲ့၊ ဥပုသ်နေ့ ကျောင်းပိတ်တုန်း စာကြည့် ဟဲ့ ကျက်ဟဲ့ ပြောဖော် မရဘူး”
ရီးကျီးဒန် ကတ်ကြေးကို ဆောင့်ချသဖြင့် ရီးဆေးရိုးမှာ မီးမသေ့တသေ ဆေးလိပ်ကို ထောင်းထောင်း ထအောင် ဖွာပစ်သည်။ ထိုအခါ မိမိထွေးမှာ သူ့ဘကို အံ့အားသင့်လွန်းစွာ ကြည့်နေ၏။
“ကြည်ကြည့်ကို ကိုကိုက ခြေထောက်နဲ့ ကန်တာ၊ သုံးယောက်နဲ့ တစ်ယောက် နပန်းလုံးတာ၊ ဘ တကယ် မသိဘူးလား”
“သတိလစ်သွားတာ သမီးရယ်၊ ညည့်ကိုကိုက ကွက်စိပ် ဘယ်လို ဟောသတုံး မေးတာနဲ့ ဘယ်ပွဲ အကြောင်းဖြေရပါ့မလဲ စဉ်းစားလိုက်တာ၊ ညည်းတို့ အမေ တက်တဲ့ ပွဲကို စဉ်းစားမိတာနဲ့”
“အမေ တက်တယ်”
သည်အချက်သို့ အရောက်တွင်ကား မိမိထွေး သာမက အခြား ကလေးတွေပါ စိတ်ဝင်စား အားကြီးစွာဖြင့် ရီးဆေးရိုးကို ဝန်းရံသည်။
“အမေက ဘယ်အရွယ်တုံး ဘ”
“ဒွေးလေးတက်တဲ့ ကွက်စိပ်ပွဲက ဘယ်မှာ ဟောတာတုံးဟင်”
“အလှူမဏ္ဍပ်ထဲမှာ ဟောတာပါကွာ၊ အလှူအိမ်က ညှော်နည်းနည်းပါးပါး မိ ထင်ပါ့ကွာ။ ကျောနည်းနည်း ခေါင်းနည်းနည်း ပူတော့ ကိစ္စမရှိဘူး ထင်ပြီး မဏ္ဍပ်ကို ခဏရယ်လို့ လျှောက်သွားမိပါတယ်၊ ကတည်း ကလေးတက်တယ်ဆိုလို့ ပြန်ပြေးခဲ့ရပါရောလား”
“ဘာတွေပြောလဲ ဘရ၊ ပြောပါဦး”
“မင်းကုသဇာတ်ပါကွာ၊ ဒါပေမဲ့ ပဘာဝတီ နောက်ကို မင်းကုသလိုက်ဖို့ ထွက်လာတုန်းရှိသေး”
“မင်းကုသဇာတ်များ သိပြီးသားကြီး၊ ကောင်းကောင်းကန်းကန်း လုပ်လို့”
မေကြည် နှာခေါင်းရှုံ့၏။
“သိပြီးသားကိုပဲ မှတ်ထားစရာတွေ၊ စိတ်ဝင်စားစရာတွေ ထည့်ပေးထားတော့၊ ဘာတဲ့ အဲ ‘ကန်စွန်းဥ သားတစ္ဆေကို ကမ်းပါးမြေ ရွှေအရုပ်ကဲ့သို့ ဧကဝုစ် အသွင်မပြပါနဲ့’ ဆိုတာမျိုးပေါ့ သမီးရယ်။ ဒါကြောင့်လည်း မှောင်ကြီးမည်းကြီးမှာ သုံးလေးမိုင် ဝေးတဲ့ တောတွင် လို နေရာကတောင်”
စကား မှားသွားပြီဟု ရီးဆေးရိုး သိ၏။ ရီးကျီးဒန် ကလည်း ဖျတ်ခနဲ မျက်စောင်း လှမ်းထိုးသည်။
“ဘာ တောတွင်တုံး၊ သေခါနီးတာတောင် မမေ့သေးဘူးလား”
ထိုင်နေ၍ မဖြစ်တော့ပါ။
“ကဲ ကဲ မိုးလင်းတုန်း ကောက်ရိုး သွားနုတ်ဦးမှပဲ၊ သားတို့ သမီးတို့လည်း စာကျက်ချေကြဦး”
အလျင်အမြန် ထပြီး ပြောပြောဆိုဆို ဆင်းလာခဲ့ငြား ‘ ဟင်း’ ခနဲ မာန်သံကိုကား ရီးဆေးရိုး လွတ်အောင် မပြေးနိုင်ချေ။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်