Sunday, May 17, 2026

အိုဗာဖော်တိ


❝ အိုဗာဖော်တိ ❞
( မိုးသောက်ထွန်း )

ဘုရား ဘုရား ။ သူ့ရင်တွေ တဒိန်းဒိန်း ဆောင့်ခုန်သွားတယ် ။ သူ့မျက်လုံးတောင်မှ သူ မယုံချင် ။ ပွတ်သပ်ပြီး ကြည့်နေမိတယ် ။ ဟုတ်တယ် မလွဲပါဘူး ။

“ နှင်းပွင့်လွှာ ”

အသံ မထွက်ဘဲ သူ့ စိတ်ထဲကနေ ခပ်ဖွဖွ ရွတ်ကြည့်လိုက်မိတယ် ။ အမှန်အတိုင်း ပြောရရင် နှင်းကို ခုလို ပြန်တွေ့ရလိမ့်မယ်လို့ သူ မျှော်လင့်မထားဖူးဘူး ။ နှင်းကို ကြည့်နေမိတဲ့ သူ့ အကြည့်တွေကို ရုပ်သိမ်းလို့ မရ ။ ပြည့်ပြည့်ဖောင်းဖောင်းလေး ဖြစ်နေတဲ့ နှင်း မျက်နှာလေးက ပိုပြီး ခံ့ထည်လာတယ်လို့ သူ တွေးလိုက်မိတယ် ။ နှင်း ခန္ဓာကိုယ်က အရင်တုန်းကထက် ပေါင်ချိန် တိုးနေမှာ အသေအချာပဲ ။ ဝက်ပုပ်မလေးလို့ စိတ်ထဲက ရေရွတ်ရင်း သူ့အတွေးကို သူသဘောကျကာ ပြုံးလိုက်မိတယ် ။ နှင်းက ဘေးမှာ ထိုင်နေတဲ့ အမျိုးသမီး တစ်ယောက်နဲ့ စကားတွေ ပြောနေတယ် ။ ရယ်လို့ မောလို့ ။ နှင်းရဲ့ ရယ်သံလေးတွေများ ကြားရလေမလားလို့ သူ နားစွင့်လိုက်မိတယ် ။ စကားပြောသံ ဆူဆူညံညံတွေ ကြား သူ့ရဲ့ အကြား အာရုံရေဒါက နှင်းရဲ့ ရယ်သံတွေကို ဖမ်းမဆုပ်နိုင်ခဲ့ဘူး ။

“ ဟင် ”

ရုတ်တရက် မျက်ဝန်းထဲမှာ ဖြာခနဲ လက်သွားတဲ့ လတစ်စင်းကြောင့် ခေါင်းကို သူ ငုံ့ချလိုက်တယ် ။ စကားပြောနေရင်းနဲ့ ဖျတ်ခနဲ တစ်ချက် ကြည့်လာတဲ့ နှင်းရဲ့ အကြည့် တစ်ချက် ။ နှင်းရဲ့ မျက်ဝန်းထဲမှာ အံ့အားသင့်ခြင်းတွေ သူ တွေ့လိုက်ရတယ် ။ သူ ထင်တာ မမှားဘူးဆိုရင် နှင်းရဲ့ မျက်ဝန်းထဲမှာ ဝမ်းသာခြင်းသေးသေးလေး ရောယှက်နေတယ်လို့ ထင်မိတယ် ။ ယုန်ကလေး တစ်ကောင်လို ဖြူစင်တဲ့ နှင်းရဲ့ မျက်ဝန်းတွေက အခုထိ မပြောင်းလဲသေး ။ အဲဒီ မျက်ဝန်းလေးတွေကို စိုက်ကြည့်ပြီး သူ့နှလုံးသားကနေ စကားလေး တစ်ခွန်း အတင်း တိုးထွက်ခုန်ဆင်း ခဲ့ဖူးတယ် ။ “ နှင်းကို ကိုယ် သိပ်ချစ်တယ် ” ဆိုတဲ့ စကားလေးပေါ့ ။ သူ့ အကြည့်တွေကို စားပွဲပေါ်ကို နေရာလွှဲ ထားပေမဲ့ ဘယ်ဘက်ရင်အုံ အောက်က မည်းကြုတ်ကြုတ် အရာလေးကတော့ တဆတ်ဆတ် ခုန်ရင်း နှင်း ဆီကို ရုန်းထွက်ချင်နေလေရဲ့ ။ မျက်လုံးကို မသိမသာ သူ လှန်ကြည့်လိုက်တော့ နှင်းက အမျိုးသမီးဘက်ကို ပြန်လှည့်ပြီး စကားပြောနေတာ တွေ့ လိုက်ရတယ် ။ သူ ခေါင်းကို ပြန်မော့လိုက်တယ် ။

“ ဟူး ”

သက်ပြင်း တစ်ချက် ရှိုက်လိုက်ရင်း အအေး တစ်ခွက်ကို ယူပြီး မော့ချလိုက်တယ် ။ လည်ချောင်း တစ်လျှောက် စီးဝင်သွားတဲ့ အအေးတွေက နှလုံးသားနဲ့ အတွေ့မှာ အငွေ့ပြန်ပြီး ပြန်ထွက်လာသလို သူ ခံစားလိုက်ရတယ် ။ သူ့ရင်ထဲက မီးတောင်ဟောင်းလေး ပေါက်ကွဲပွင့်ထွက်လာပြန်ပါပေါ့ ။ လေပူ တစ်ချက်ကို သူ မှုတ်ထုတ်လိုက်တယ် ။ ဒါပေမဲ့ သူ့ ရင်ထဲက အတိတ်ကို အခြေခံပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ပူလောင်နေခြင်းက စိုးစဉ်းမှ လျော့မသွား ။ ပတ်ဝန်းကျင် လေထုသာ အပူချိန် အသင့်အတင့်ကနေ ပိုပြီး အားကောင်းသွားတယ် ။

“ ဟေ့ကောင်တစ်ယောက်တည်း ဘာတွေ တွေးနေတာလဲ ပြောစမ်း ”

အနား ရောက်လာတဲ့ သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက်ကို သူ ဘုကြည့် ကြည့်ပစ်လိုက်မိတယ် ။ “ သူများ လွမ်းနေတာကို လာပြီး လှောင်နေတယ် ။ ရုပ်တွေက တစ်စက်မှကို ကျက်သရေ မရှိဘူး ” လို့ သူ မဲ့ရွဲ့ပစ်လိုက်ပေမဲ့ မိုးယံ နဲ့ မြင့်ဝင်း က စိတ်မဆိုးဘဲ ရယ်နေကြတယ် ။ သူ ဘာကို တွေးနေ ငေးနေလဲ ဆိုတာ ဒီနှစ်ကောင်လည်း ရိပ်မိသွားတဲ့ပုံ ။

“ မဖြစ်နိုင်တဲ့ ဟာတွေကို စိတ်ကူးယဉ်ပြီး အတိတ်ကို ပြန်လွမ်းနေရင် ရူးသွားမယ်နော် ” လို့ မြင့်ဝင်းက ပြောင်ချော်ချော် ပြည်တည်တည်နဲ့ ပြောတာကို မိုးယံက လည်း အားရပါးရ ရယ်ရင်း -

“ မင်းကလည်းကွာ သိလျက်သားနဲ့ ပြောနေသေးတယ် ။ ဒီကောင်က နေပူတာ မိုးရွာတာသာ ခံနိုင်တာ ၊ နှင်း ကျတဲ့ ဒဏ်ကို ခံနိုင်တဲ့ကောင် မဟုတ်ဘူး ” လို့ ဝင်ပြီး ထောက်တယ် ။ သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက်ရဲ့ စ,နောက်နေမှုကို သူ မတုံ့ပြန်မိ ။ လိုက်ပြီးတော့လည်း မရယ်မိ ။ နှင်းကိုသာ ဆွေးဆွေးမြည့်မြည့် သူ ငေးနေမိတယ် ။

“ မင်း သွားပြီး နှုတ်ဆက်သင့်တယ် ”

မိုးယံကို သူ ဆတ်ခနဲ လှည့်ကြည့်မိတယ် ။ မိုးယံ မျက်နှာက ခပ်တည်တည် ။ ဒီတစ်ခါ စ,နောက်ခြင်း မဟုတ် ။

“ ဟုတ်တယ် ၊ မင်း သွား နှုတ်ဆက်လိုက်ပါလား ”

မြင့်ဝင်း ကလည်း မိုးယံ စကားကို ဝင်ပြီး ထောက်ခံ တယ် ။ သူငယ်ချင်းတွေ ပြောသလို သူ သွား နှုတ်ဆက်သင့်သလား ။ နှင်း ကရော သူ့ကို လက်ခံစကားပြောချင်ပါ့မလား ။ ခဏတော့ သူ့ ခေါင်းတွေ ထူထူပူပူ ဖြစ်သွားတယ် ။

“ နှင်း ”

အမှန်က ဒီအချိန်မှာ နှင်းပွင့်လွှာ လို့ နာမည် အပြည့်အစုံ ခေါ်သင့်တာပါ ။ ဒါပေမဲ့ သူ့နှုတ်က အလိုလို ခုန်ထွက်သွားတာ သူလည်း သတိ မထိန်းနိုင်ခဲ့ဘူး ။ နှင်းရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဆတ်ခနဲ တုန်သွား တာကို သူ အသေအချာ တွေ့ လိုက်ရတယ် ။ နှင်းလည်း စိတ်လှုပ်ရှား နေတာလား ။ နှင်းက ရုပ်ရှင် အနှေးပြကွက် တစ်ခုလို ဖြည်းဖြည်းချင်း မော့ကြည့်လာတယ် ။

“ ကို ... မိုး ”

နှင်းက သူ့နာမည်ကို နှုတ်ခမ်းလှုပ်ရုံလေး ခေါ် လိုက်တယ် ။

“ ကိုယ်ခဏ ထိုင်မယ်နော် ”

“ ဟုတ် ”

နှင်းက ခေါင်းကို အနည်းငယ် ငုံ့ထားတယ် ။ ရှက်သွားတဲ့ အခါတိုင်း နှင်း လုပ်နေကျ အိုက်တင် ။ မေးစေ့လေးကို ကိုင်ပြီး မော့ပါဦး ချစ်ရယ်လို့ ပြောလိုက်ချင်ပေမဲ့ ဒါဟာ အတိတ်မဟုတ်ဘူး ဆိုတာကို သူ မနည်း သတိထား နေရတယ် ။

“ မင်္ဂလာဆောင်ကို လာတာလား ”

မင်္ဂလာခန်းမထဲ ထိုင်နေတာကို တွေ့ပါလျက်နဲ့ မင်္ဂလာ ဆောင် လာတာလားလို့ မေးလိုက်တဲ့ သူ့စကားက နည်း နည်းတော့ ကြောင်တောင် တောင်နိုင်မယ်ထင် ။ ဒါပေမဲ့ မတတ်နိုင်ဘူးလေ ။ သူ့မှာ အစပြုစရာ စကားက မရှိ သေး ။

“ ဟုတ်ကဲ့ ၊ ကိုမိုးသောက်ရော မင်္ဂလာဆောင် လာတာလား ”

“ ဟုတ်တယ် နှင်း ”

နှင်းရဲ့ ဟန်က နည်းနည်း တည်ငြိမ်လာတယ် ။ ခေါင်းမငုံ့တော့ ။ သူ့ကိုပင် စေ့စေ့ကြည့်ပြီး မေးခွန်းထုတ်လာတယ် ။ နှင်းက သူ့နာမည်ကို အပြည့်အစုံ ခေါ်ပေမဲ့ သူ ကတော့ နှင်း လို့သာ ခေါ်မိနေဆဲ ။ ပြောစရာ စကားစက ပြတ်သွားပြန်တယ် ။ ရှေ့မှာ တွေ့ရတဲ့ ရေခဲမုန့်ခွက်လေးကို နှင်း ဘက်သို့ သူ အသာလေး တိုးပေးလိုက်တယ် ။

နှင်းက ခေါင်းလေး တစ်ချက် ဆတ်ပြရင်း ရေခဲမုန့်ကို ယူစားတယ် ။ နှင်းရဲ့ နှုတ်ခမ်းထောင့်စွန်းမှာ ရေခဲမုန့်အစလေးတွေ ခိုတွယ်သွားတာမို့ တစ်ရှူးစလေးကို သူ ကမ်းပေးလိုက်တယ် ။ သူကိုယ်တိုင် သုတ်ပေးလိုက်ချင်တဲ့ စိတ်ကိုတော့ မျိုချထားလိုက်ရတယ် ။

“ ကို မိုးသောက် တစ်ယောက်တည်းလား ”

နှင်းရဲ့ မေးခွန်းက တစ်စုံတစ်ရာကို စူးစမ်းလိုက်တဲ့ မေးခွန်း ။

“ အင်း တစ်ယောက်တည်း ”

ဖြေပြီးမှ သူ့ကိုယ်သူ မလုံမလဲ ။ “ တစ်ယောက် တည်း လာတာ ” လို့ ခွဲမဖြေဘဲ သူ ရောချလိုက်မိတယ် ။

“ ကိုမိုးသောက်က အရင်လိုပဲ ၊ မဝ,ဘူးနော် ”

“ အင်းလေ ဟင်းချက် ကောင်းတဲ့ လက်ရာနဲ့ လွဲချော်ခဲ့တော့ ပိန်ဆဲပဲပေါ့ ”

အနှောင့်အသွား မလွတ်တဲ့ သူ့စကားကို နှင်းက အပြုံးလေးနဲ့ပဲ တုံ့ပြန်တယ် ။

“ နှင်းကတော့ ကိုမိုးသောက် အမြင်ပဲ ၊ ဝက်ပုပ်ကို ဖြစ်လို့ ”

“ စိတ်ချမ်းသာလို့ ဖြစ်မယ် ထင်တယ် ”

သူ့စကားကြောင့် နှင်း မျက်နှာ ကွက်ခနဲ ပျက်သွားတယ် ။ ဘာမှတော့ မတုံ့ပြန် ။

“ တအားကြီး မဝ,ပါဘူး ၊ ကြည့်ကောင်းရုံ ပြည့်ပြည့်လေးပါ ”

နှင်း မျက်နှာ ပျက်သွားတာမို့ သူ စကားကို ပြင်ပြီး ထပ်ပြောလိုက်တယ် ။ နှင်းက ဟွန့် ဆိုပြီး မဲ့ပြတယ် ။ သူ့အသည်းတွေ ကျလိကျလိ ဖြစ်သွားတယ် ။ သူ့ လက်တစ်ဖက် မြောက်တက်လာတယ် ။ ဦးတည်ရာက နှင်းရဲ့ နှာတံ ဖူးဖူးလုံးလုံးလေးဆီ ။ နောက် လက်တစ်ဖက်နဲ့ အချိန်မီ သူ ဖမ်းဆွဲလိုက်ရတယ် ။ အတိတ်တွေကို မျိုချရလွန်းလို့ လည်ချောင်းတွေပင် နာလာသလိုလို ။

“ ကို ”

နှင်းရဲ့ ခေါ်သံက အတိတ်ကို ပြန်ရောက်သွားတယ် ။ နှင်းရဲ့ အသံတွေ အတိုင်းအဆ မရှိ တုန်ခါနေတယ် ။ သူ ရူးချင်သွားတယ် ။ နှင်းကို သူ စိုက်ကြည့်လိုက်တယ် ။ နှင်းရဲ့မျက်ဝန်းတို့ အရည်လဲ့လို့ ။

“ နှင်း ပြန်တော့မယ်နော် ”

အတိတ်ကို တဖြည်းဖြည်း ခြေချလာမိတဲ့ သူတို့ နှစ်ဦးရဲ့ စိတ်တွေကို ထိန်းဖို့ ထင်ပါရဲ့ ။ နှင်းက အခုထိ သတိကောင်းဆဲပါပဲ ။ မတ် တတ်ရပ်လိုက်တဲ့ နှင်းကို သူ မော့ကြည့်ပြီး ငေးနေမိတယ် ။ သူ့ နှုတ်ဖျားတို့ ဆွံ့အ,နေဆဲ ။

“ မေမေ ”

ငါးနှစ်အရွယ်လောက် ရှိတဲ့ ကလေးမလေး တစ်ယောက် ။ နှင်း ဆီကို ပြေးလာပြီးဖက်လိုက်တယ် ။ သူ့ ရင်ထဲ နင့်ခနဲ ဖြစ်သွားတယ် ။ သူ မတွေ့ချင်ဆုံး အခန်းကဏ္ဍက ရောက်လာတယ် ။ ဆယ့်ငါးနှစ်လောက် ရှိတဲ့ ဝေးကွာခြင်း အပိုင်းအခြားမှာ ဒီလို ပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိနိုင်တာကို သူ တွေးထားမိပြီးသား ။ မအံ့သြမိပေမဲ့ သူ ရင်ထဲတော့ နာကျင်သွားတယ် ။

“ ပြန်ကြမယ်လေ မမ ”

ကလေးမလေးနဲ့ အတူ ပါလာတဲ့ နှင်းရဲ့ညီမက နှင်းကို ပြန်ဖို့ ပြောတယ် ။

“ သွားမယ်နော် ကိုမိုးသောက် ”

နှင်းက သူ့ကို နှုတ်ဆက်ပြီး သမီးလေးကို လက်ဆွဲကာ လှည့်ထွက်လိုက်တယ် ။

“ သွားလိုက်ပါဦးမယ် ဦးဦး ”

အို နှင်းရဲ့သမီးလေးက သူ့ကို နှုတ်ဆက်လာတယ် ။ ကလေးမလေးရဲ့ အပြုံးက နှင်းနဲ့ တထေရာတည်း ။ သူ ငုတ်တုတ် ထိုင်ချလိုက်ပြီး ကလေးမလေးရဲ့ ပါးကို နမ်းလိုက်မိတယ် ။

“ သမီးလေးနာမည် ဘယ်လို ခေါ်လဲ ”

ကလေးမလေးရဲ့ ခေါင်းကို ဖွဖွအုပ်ကိုင်ရင်း သူ မေးလိုက်တယ် ။

“ မိုးစက်နှင်းပါ ဦးဦး ၊ ဦးဦးနာမည်ကရောဟင် ”

“ ဦးဦးနာမည်က မိုးသောက်ကွဲ့ ”

“ ဟယ် ဦးဦးနာမည်က သမီးနာမည်နဲ့ ဆင်တယ်နော် ”

သူ နှင်းကို မော့ကြည့်လိုက်မိတယ် ။ နှင်းရဲ့ မျက်နှာပြင်ပေါ်မှာ အဓိပ္ပာယ်မျိုးစုံ ရောယှက်လို့ ။

“ သမီး ဦးဦးကို တာ့တာ လုပ်လိုက် ၊ သွားကြမယ် ”

“ ဦးဦး တာ့တာ ”

“ အင်း အင်း တာ့တာပါ သမီးရယ် ”

တဖြည်းဖြည်း ဝေးကွာသွားတဲ့ နှင်းတို့ကို သူ ငေးကြည့်နေမိတယ် ။ ခပ်လှမ်းလှမ်း ရောက်တော့ ကလေးမလေးက သူ့ကို လှည့်ကြည့်ပြီး ပြုံးပြ နှုတ်ဆက်ပြန်တယ် ။ သူ လက်ပြန်ပြရင်း ပြုံးပြလိုက် တယ် ။ ဖျတ်ခနဲ သူ့အတွေး အာရုံထဲ မျက်နှာလေး တစ်ခု ပေါ်လာတယ် ။ သားလေး အာကာရဲ့ ပုံရိပ်လေး ။ တစ်ဆက်တည်း “ ဖေဖေ ” လို့ ခေါ် လိုက်သံကိုပါ သူ့ နားထဲကြားလိုက်ရသလို ခံစားလိုက်ရတယ် ။

“ ဟူး ”

သက်ပြင်းတစ်ချက် မှုတ် ထုတ်လိုက်ရင်း သူ့ ရင်ဘတ် ကို သူ ပြန်ငုံ့ကြည့်လိုက်တယ် ။ သူ့မျက်နှာပြင် တစ်ခုလုံး ထူအမ်းအမ်းကြီး ဖြစ်လို့ သွားပါတယ် ။

⎕ မိုးသောက်ထွန်း
📖ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      ဇူလိုင် ၂၀၁၉

Saturday, May 16, 2026

ဆရာ မသေပါ


❝ ဆရာ မသေပါ ❞
( မဟာတောင်တွင်းက ဆရာအောင်သင်းသို့ အလွမ်း )
             ( နိုင်မြင့် )

၁ ။

၂ဝ၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက် နေ့လယ် မွန်းတည့် အချိန် လောက်က ကျွန်တော့်ဆီသို့ မောင်နှင်းပန်း ဖုန်းဆက်သည် ။ ကျွန်တော် ဖုန်းကိုင်လိုက်တော့ သူက “ ဆရာ ဦးအောင်သင်း ဆုံးသွားပြီ ”  ဟု ပြောသည် ။ “ ဟင် ...” ဟု ပြောပြီး ကျွန်တော် တော်တော်နှင့် ပြန်မပြောနိုင်သေး ။ မောင်နှင်းပန်းက ဆက် ပြောသည် ။ “ အခုလေးတင် ဆုံးသွားတာကွ ။ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်မှာ တွေ့တွေ့ချင်းပဲ ငါ မင်းဆီကို ချက်ချင်း ဆက်လိုက်တာ ။ ဒါပဲနော် ” ဟု ပြောပြီး သူ ဖုန်းချသွားသည် ။ ကျွန်တော်သည် လက်ကိုင်ဖုန်းကို ဆက် လက်ကိုင်ထားဆဲ ။ အသက် ၈၈ နှစ် ဆိုသည့် အရွယ်၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ဆရာ ကွယ်လွန်သွားခြင်းသည် ရင့်မှည့်နေသော သစ်သီး တစ်လုံး အပင်ထက်မှ ညှာတံ ကြွေကျသွားခြင်းနှင့် တူပါသည် ။ ကိုယ်နေ သွယ်သွယ် ၊ လက်ပြင် ကိုင်းကိုင်း ၊ ဟောပြောပွဲ ဟောသည့် အခါသာ အားထည့်သော်လည်း ပုံမှန် စကားပြောပါက ဖွဖွသာသာ လေသံဖြင့် ပြောဆိုတတ်သော ဆရာ့ ပုံရိပ်တွေကို ပြန်လည် မြင်ယောင်မိပါသည် ။

၂ ။

ကျွန်တော် ပထမဦးဆုံး ဖတ်ရှုခဲ့ဖူးသော ဆရာ့ စာမှာ ချိုတကူး နှင့် ဂုဏ်ရည်မတူ ပင် ဖြစ်ပါသည် ။ ချိုတကူး ဆိုသော ကု,လားလေး တစ်ယောက် ၊ သူ့ ဘဝကို သူ မသနားဘဲ ဂုဏ်ရည်မတူ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားထဲက မေသစ်ကို သနားသဖြင့် ဝမ်းနည်းမျက်ရည်ကျပုံကို ရေးဖွဲ့ထားပြီး အတု နှင့် အစစ် သဘာဝကို သရုပ်ဖော်ထားသည့် စာတမ်း တစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါသည် ။ ကျွန်တော် ဖတ်ဖူးသည်က အထက်တန်း အဆင့် စကားပြေ လက်ရွေးစင် စာအုပ်ထဲတွင် ဖြစ်ပါသည် ။

ဆရာ့ ဟောပြောပွဲကို ပထမဦးဆုံး နားထောင်ဖြစ်သည်ကတော့ ၁၉၉၄ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဖြစ်ပါသည် ။ ကျွန်တော် ပူပူနွေးနွေး ဆယ်တန်း အောင်မြင် ပြီးခါစ တက္ကသိုလ် တက်ရန် စောင့်စားနေသော ကာလငယ် တစ်ခု ဖြစ်ပါသည် ။ မြောက်ဥက္ကလာပ ရှိ ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်ရာ ရပ်ကွက်ကလေးသည် လွတ်လပ်ရေးနေ့ အကြို စာပေဟောပြောပွဲ ကျင်းပ ပါသည် ။ ဟောပြောမည့် ဆရာများ၏ စာရင်းကို ကြည့်လိုက်တော့ ဆရာ မောင်စိန်ဝင်း ( ပုတီးကုန်း ) ၊ ဆရာ မြသန်းတင့် နှင့် ဆရာ ဦးအောင်သင်း တို့ပင် ဖြစ်ပါသည် ။ ကျွန်တော်က ဆရာ မြသန်းတင့်၏ စာအုပ်များ ၊ ဆရာ မောင်စိန်ဝင်း ( ပုတီးကုန်း ) ၏ စာအုပ်များကို အထိုက်အလျောက် ဖတ်ဖူးပြီးပြီ ဖြစ်သည် ။ ထိုစဉ်က ဆရာ မောင်စိန်ဝင်း၏ ကဗျာ တချို့ဆိုလျှင် နှုတ်ဝယ် အလွတ် ရနေ၏ ။ သို့သော်လည်း ဆရာဦးအောင်သင်း၏ စာကိုမူ ချိုတကူး နှင့် ဂုဏ်ရည်မတူ မှ လွဲ၍ တခြား မည်သည့် စာကိုမှ မဖတ်ဖူးသေးပေ ။

ဟောပြောပွဲ စတင်သော အခါ ဆရာမောင်စိန်ဝင်း က ရှေးဦးစွာ ဟောပြောသည် ။ ကျွန်တော် မှတ်မိသလောက် ပြောရလျှင် ကဗျာ တစ်ပုဒ်နှင့် နောက်ကြောင်းခံ ဇာတ်လမ်း အကြောင်း ဖြစ်ပါသည် ။ ဆရာ မင်းသုဝဏ်၏ ပျဉ်းမငုတ်တို ကဗျာ နှင့် သာဓက ပေးသွားခဲ့ပါသည် ။ သူ့တပည့် အလုပ်သမား ကိုကျော်ဝင်း အကြောင်းလည်း ပါဝင်သည် ။ ဒုတိယ ဟောပြောသူက ဆရာ မြသန်းတင့် ဖြစ်ပါသည် ။ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ် မွေးဖွားခြင်း ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဓားတောင်ကို ကျော်၍ မီးပင်လယ်ကို ဖြတ်မည် အကြောင်းကို ဟောပါသည် ။ ဆရာမြသန်းတင့်၏ လေသံမှာ အနည်းငယ် တိုးလျပြီး ဟောပြောပွဲ ပရိသတ် လောက်သာ ကြားရပါသည် ။

“ ကျွန်တော် ထောင်ကျ တာ မဟုတ်ပါဘူး ။ မော်စကိုကို သွားနေတာပါ ။ အခုတော့ မော်စကို မဟုတ်ပါဘူး ။ နယူးယောက် ။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ဆိုတော့ အသစ်တွေ ရောက်လာလို့ ” ဟု ပြောတော့ ပရိသတ်က ရယ်မောကြပါသည် ။ ဆရာ မြသန်းတင့်က ယနေ့ခေတ် လူငယ်များ ပျက်စီးရာတွင် လူငယ်များမှာ အပြစ် မရှိ ၊ လူကြီးများတွင်သာ အဓိက တာဝန်ရှိကြောင်း ပြော၍ အဆုံးသတ်လိုက်ပါသည် ။

ထို့နောက် ဆရာ မြသန်းတင့် ပြီးသောအခါ ဆရာ ဦးအောင်သင်း တက်လာပါသည် ။ အချိန်က ည ဆယ်နာရီခွဲကျော် ၊ ဆယ့်တစ်နာရီ ထိုးသို့ ချဉ်းကပ်လုပြီ ဖြစ်ပါသည် ။ ဆောင်းတွင်း၏ အအေးဓာတ်ကလည်း ယခုလို ဆောင်း မျိုးမဟုတ် ။ တဖြည်းဖြည်း စိမ့်၍လာပါသည် ။ သို့သော်လည်း ပရိသတ်မှာ မပြန်နိုင်သေးဘဲ ဦးအောင်သင်း ဘာ ဟောမလဲဟု ဇွဲကောင်းကောင်းနှင့် စောင့်စား မျှော်လင့်နေကြသည် ။ ဆရာက စစချင်း အဖွင့်စကား ဆိုပါသည် ။

“ အခုနက မြသန်းတင့် ပြောသွားတဲ့ ဓားတောင်ကို ကျော်၍ မီးပင်လယ်ကို ဖြတ်မည့်အကြောင်း တော်တော် ကောင်းပါတယ် ။ မြသန်းတင့် အတွေ့အကြုံတွေက နည်းတာမှ မဟုတ်ဘဲနဲ့ ။ ကိုးကိုးကျွန်း မှာ ” ဟု အစချီ လိုက်တော့ ပရိသတ်များဆီက “ ဝါးခနဲ ” ရယ်သံ ထွက်လာပါသည် ။ အခု ပြန်တွေးကြည့်တော့မှ ဆရာသည် ပရိသတ်ကို ကိုယ့်ဘက်သို့ ရောက်အောင် ရင်းနှီးမှု စတင် ယူလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်ဟု နားလည် မိပါသည် ။ ဆရာ ဟောပြောသည့် ခေါင်းစဉ်က “ ယနေ့လူငယ် နှင့် ရသစာပေ ” အကြောင်း ပင် ဖြစ်သည် ။ ဆရာက ပြောလိုက် ၊ ပရိသတ်က လက်ခုပ်တီးလိုက်နှင့် ဟောပြောပွဲက တော်တော်ကို မြိုင်မြိုင်ဆိုင်ဆိုင် ဖြစ်လာသည် ။ ဆရာ မြသန်းတင့် ဟောတုန်းက ပရိသတ်လောက်သာ ကြားရသော်လည်း ဆရာ ဦးအောင်သင်း ဟောတော့ တစ်ရပ်ကွက်လုံး ညံနေပါသည် ။

“ ဗန္ဓုလ လောက် ဘယ်သူ မျိုးချစ်စိတ် ရှိမလဲ ၊ ဗန္ဓုလ လောက် ဘယ်သူ သတ္တိ ကောင်းမလဲ ။ ဒါပေမဲ့ ဟိုက ထုံး ဆို သေရော ၊ ကိုယ်ကမှ ပြန် မထုံးနိုင်တာကိုး ”

“ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းမှာ ရှိတဲ့ ရေခဲ သုံးမရ သလို ၊ ဖင် အောက်မှာ ခုထိုင်ထားတဲ့ ရေနံ မတူးတတ်ရင် အလကားပဲ ။ အဲဒီတော့ တူးတတ်တဲ့ နိုင်ငံခြားက ကောင်တွေ ခေါ် ၊ ကျုပ်တို့က ပေါက်တူး ပေါက်ပြားတွေ ကိုင်ပြီး နောက်ကနေ လိုက် ၊ ကြွေးကြော်သံက ပါလိုက်သေးတယ် ။ ကူလီမျိုးဟေ့ တို့ဗမာ ” 

“ ပညာ မတတ်ဘဲ မျိုးချစ်စိတ် တစ်ခုတည်းနဲ့ တိုင်းပြည်ကို ကာကွယ်ရင် သေလို့ မလောက်လို့ အိမ်ပြန်ပြီး လူမှာရမယ် ”

“ နိုင်ငံတော်က ကာကွယ်ရေးသည် တက္ကသိုလ်ကျောင်း စာသင်ခန်းမထဲမှာ ရှိတယ် ဆိုတာကို သဘောပေါက် ပါ ။ နိုင်ငံတော်စီးပွားရေးသည် တက္ကသိုလ် ကျောင်း စာသင်ခန်းမထဲမှာ ရှိတယ်ဆိုတာ သဘောပေါက်ပါ ” 

အစရှိသော ဟောပြောချက်များဖြင့် ပညာ၏ တန်ဖိုးကို လူငယ်တွေ တန်ဖိုး ထားအောင် ဆရာက ဟောပြောခဲ့သည် ။

“ နေဦး ၊ ခဏ နေဦး လက်ခုပ်ကို စွတ်မတီးနဲ့ ။ ငါ အရေးကြီးတာ ပြောဦးမယ် ” ဟု ဆိုကာ ပရိသတ်၏ လက်ခုပ်သံကို တားယူခဲ့ရသည် အထိပင် ဖြစ်ပါသည် ။ လက်ခုပ် တီးခိုင်းသော ဆရာ မဟုတ် ။ လက်ခုပ် တီးသည်ကို တားခဲ့သော ဆရာပင် ဖြစ်ပါသည် ။

“ ခင်ဗျားတို့ သိထားတာ က ရန်သူမီးကို တကယ်ပဲ သတိပြုပါ ဆိုတဲ့ သီချင်း ။ မူလ သီချင်းက အဲဒါမဟုတ်ဘူး ။ စာမြှောင် ကပ်ထားတာ ။ မြန်မာပြည်ကြီးမှာ အဆင့်အတန်း နုလို့ ညစ်ညမ်းမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် နေတာ ။ သေချာစွာ စဉ်းစားလိုက်ရင် ပညာ အခြေခံ နည်းလို့သာ ပါတီတွေ ကွဲကြ ၊ အလွဲလွဲ အမှားမှား ဖြစ်ပေါ်နေတာ ။ ပညာ ပညာ ပညာ မရှိလို့ စိတ်နေ မမြင့်ကြတာ ” ဟူ၍လည်း သီချင်းဆိုပြပြန်ပါသည် ။

ထို့နောက် ရသစာပေ အကြောင်း ဟောပြောရာ တွင်လည်း ပရိသတ် အများစု နားလည် လောက်သည့် ဥပမာများဖြင့် ဟောပြောခဲ့ပါသည် ။ သို့ဖြင့် ဆောင်းည၏ အအေးဒဏ် ဒီဂရီ တရိပ်ရိပ် တက်လာသော်လည်း မြောက်ဥက္ကလာ ပရိသတ်မှာ ဆရာ၏ ဟောပြောမှုမှ ရုန်းမထွက်သာ ဖြစ်နေသည် ။ ထိုနေ့ညက ဆရာသည် ဦးနု ဟော ခဲ့သော မိန့်ခွန်းကို ဦးနု လေသံ အတိုင်း အတတ်နိုင်ဆုံး တူအောင် ပြောပြီး ဟောပြောပွဲ အဆုံးသတ်ခဲ့ပါသည် ။

ဆရာ့ ဟောပြောမှု နားထောင်ပြီးမှသာ ကျွန်တော်သည် ဆရာ့ စာအုပ်များကို ရှာဖွေ ဖတ်ရှုမိပါသည် ။ ထို ကာလက ဆရာ့ ဆောင်းပါးများသည် လည်း အခုလို ပေါင်းချုပ် အနေဖြင့် မထွက်သေး ။ ဝတ္ထုရေးရာ ဆောင်းပါးများ နှင့် မျိုးဆက်သစ်တို့ တိုးတက် ရစ်ဖို့ လောက်သာ ရှိပါသည် ။ ထို့နောက်တွင်မှ မိုးမိုး ( အင်းလျား  ) အမှတ်တရ ဟောပြောသော အမွေ ၊ မုံရွာစာပေဟော ပြောပွဲ ဖြစ်သော ကိုယ်ကျင့် နဲ့ ပညာ ၊ ရည်မှန်းချက် နှင့် ပြဿနာအထွေထွေ အစရှိ သော စာအုပ်များ ထွက်လာပါသည် ။ ဆရာ့ ဆောင်းပါးများ ပါဝင်သည့် စာပေ ဂျာနယ်များကိုတော့ အသိ တစ်ယောက်ဆီက ငှားရမ်း ဖတ်ရှု ဖြစ်ခဲ့ပါသည် ။

၃ ။

၁၉၉၆ ၊ ၁၉၉၇ ကာလများ ။ အစိုးရက တက္ကသိုလ်တွေ ပိတ်ထား သဖြင့် ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်ချက် ကင်းမဲ့နေသော အချိန်ပင် ဖြစ်ပါသည် ။ ဘယ်အချိန် ပြန်ဖွင့်မည်ကိုလည်း တိတိကျကျ မသိရ ။ ကျွန်တော် အပါအဝင် လူငယ်ထု လမ်းစပျောက်နေသည့် ကာလငယ် တစ်ခုပင် ဖြစ်ပါသည် ။ ထိုကာလ ၁၉၉၇ တွင် ဆရာ၏ အသံထွက် စာအုပ် နှစ်အုပ် စာပေလောကက ထွက်ပါသည် ။ တစ်ခွေက တကယ့်အနုပညာ ဖြစ်ပြီး နောက် တစ်ခွေက လက်ခံလိုက်စမ်းပါ ဖြစ်ပါသည် ။ သို့သော်လည်း ဆရာ့ ဟောပြောပွဲကို အရှင်လတ်လတ်နားထောင်ဖူးသူများ အဖို့ ထို အသံထွက် စာအုပ် နှစ်အုပ် စလုံးသည် အနှစ်သာရ အားဖြင့် ကောင်းမွန်စေကာမူ အားရမည် မထင်ပါ ။

ထိုစဉ်က ဆရာသည် မြောက်ဥက္ကလာ နီလာ ၃ လမ်းရှိ ဆရာ ဇာနည်အောင်ကြည် ၏ ကျူရှင်တွင် မြန်မာစာ လာ ရောက် ပြသပါသည် ။ ဆရာ့ စာအုပ်များကို ဖတ်ရှုပြီး ဆရာ့ကို တွေ့ချင်ကြသော ကျွန်တော်တို့ သူငယ်ချင်း တစ်စု တိုင်ပင်ကြသည် ။ ကျွန်တော် ပါသည် ။ ထွန်းထွန်းဦး ( မောင်နှင်းပန်း ) ပါသည် ။ အခြား သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက်လည်း ပါပါသည် ။ စာသင်ချိန် ပြီး၍ ထွက်လာသော ဆရာ့ကို လမ်းခုလပ် တစ်နေရာ မှ ကျွန်တော်တို့က ဆီးကြိုပြီး နှုတ်ဆက်သည် ။ ထိုအခါ ဆရာကလည်း ဖက်လဲတကင်း ပြန်ပြီး နှုတ်ဆက်ပါသည် ။

“ ကျွန်တော်တို့ ဆရာ့ကို စောင့်နေတာ ... ဆရာ ” ဟု ကျွန်တော်တို့ ပြောသောအခါ ဆရာက “ မင်းတို့ ဘာကိစ္စရှိလို့လဲ ” ဟု ပြန်မေးပါသည် ။ ဆရာ့ မေးခွန်းကို သင့်တင့် လျှောက်ပတ်အောင် ကျွန်တော်တို့ ပြန်မဖြေနိုင်ပါ ။ ထို့နောက် ကျွန်တော်တို့က ဆရာနှင့် အတူ လမ်းလျှောက်ရင်း မေဓာဝီလမ်းဆုံ ကား မှတ်တိုင် အနီးသို့ အရောက်တွင် “ ဆရာ ... အချိန်ရရင် လက်ဖက်ရည် သောက်ပါဦး ” ဟု ပြောတော့ ဆရာက လက်ခံပါသည် ။ ထို့နောက် ကားမှတ်တိုင် အနီးရှိ ကံထူး လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တွင် ကျွန်တော်တို့နှင့် ဆရာ အတူထိုင်ရင်း စကားတွေ စတင်ပြော ဖြစ်ခဲ့ကြပါသည် ။ ကိုယ် လေးစားရသော စာရေးဆရာကြီး တစ်ဦးနှင့် တစ်ဝိုင်းတည်း ထိုင်ပြီး စကားပြောဖို့ အခွင့်အရေးရသဖြင့် ကျွန်တော်တို့ တော်တော်ပျော် သွားခဲ့ပါသည် ။ တစ်ခု ရှိသည်က ဆရာသည် အခုမှ စတွေ့သော ကျွန်တော်တို့ အုပ်စုကို လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းများစွာက တွေ့ကြုံ သိကျွမ်းပြီးသား လူတွေလို ဆက်ဆံပါသည် ။ ဟိတ်ကြီးဟန်ကြီး လုံးဝ မရှိပါ ။

ကျွန်တော်တို့ကလည်း ဆရာ့၏ ဦးအေးမောင် ၊ ဆွေဇင်ထိုက် နှင့် ကြည်မင်း အင်တာဗျူးစာအုပ် အကြောင်းကို မေးတော့ ဆရာက “ ကိုကြည်မင်း အင်တာဗျူးက အပြည့်အစုံ မဟုတ်သေးဘူးကွ ။ ကတ်ကြေးစာ မိသွားသေးတယ် ” ဟု ဆိုပါသည် ။ ကျွန်တော်တို့လည်း ဆက်မမေးဘဲ ဆရာ့ အပြောကိုသာ ဆက်လက် နားစွင့်နေမိပါ သည် ။

“ ငါလည်း မေးလို့လည်း ပြီးရော ကိုကြည်မင်းက ဒီလို ဘာရမလဲ ဆရာသင်း ။ ကျွန်တော်က ပြန်မေးရဦးမှာပေါ့ ဆိုပြီး သူက ငါ့ကို မေးခွန်း တစ်ခွန်း မေးတယ်ကွာ ။ လူငယ်တွေ အနာဂတ်ပညာရေး အတွက် ဘယ်လို ဖြစ်စေချင်သလဲတဲ့ ။ သူက အဲသလို မေးတော့ ငါက လူငယ်တွေ အပေါ်မှာ နားလည်မှု အပြည့်အဝ ရှိတဲ့ လူကြီးတွေ စီမံတဲ့ ပညာရေးပဲ ဖြစ်စေချင်တယ်လို့ ဖြေ လိုက်တယ် ။ အဲဒီတော့ သူ က ကျွန်တော် မေးတာကို ဆရာက နည်းဗျူဟာ သုံးပြီး ဖြေမယ်ထင်တာ ။ ဆရာက မဟာဗျူဟာ သုံးပြီး ဖြေလိုက်တဲ့ အတွက် မေးစရာ မရှိတော့ပါဘူးလို့ ပြန်ဖြေတယ် ။ စာပေစိစစ်ရေး လည်း ရောက်ရော အဲဒီ အပိုဒ် ကတ်ကြေးစာ မိတာပါပဲကွာ ” ဟု ရှင်းပြပါသည် ။

“ ကျောင်းပိတ်ရက် ဆိုတဲ့ စာသားကိုလည်း စိစစ်ရေး လက်မခံတော့ ငါ နွေရာသီ ကျောင်းပိတ်ရက်လို့ ပြောင်းရေးရတယ် ။ နောက်ပြီး ကံ့ကူလက်လှည့် ဆောင်းပါး ပေါင်းချုပ် ထွက်တော့ကွာ မျက်နှာဖုံးက ဆီးသီးတွေက ဝလုံးနဲ့ တူနေလို့တဲ့ ။ အညှာလေးတွေ ထည့်လိုက်ရတယ် ”

“ ဟို တစ်လောက စစ်ကိုင်းဆောင် ကျောင်းသားဟောင်းများ တွေ့ဆုံပွဲတဲ့ကွာ ။ ငါ လည်း ကိုယ့်နေရာ ကိုယ် ထိုင်နေတာပေါ့ ။ အဲဒီ အချိန်မှာ အကုန်လုံးက ဝုန်းဆို တစ်ညီတည်း မတ်တတ် ထရပ် လိုက်ကြတယ် ။ ဗိုလ်ခင်ညွန့် ဝင် လာတာကိုးကွ ။ ငါ့ အမြင် ပြောရရင် သူက ကျောင်းသားဟောင်း တစ်ယောက် အနေနဲ့ လာတာ ။ နိုင်ငံ့ ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက် အနေနဲ့ လာတာ မဟုတ်ဘူး ။ ဒီတော့ ငါ မတ်တတ် မရပ်နိုင်ဘူး ။ ရပ်ချင်တဲ့ သူတွေ ရပ်ကြပစေ ။ ငါ တစ်ယောက်တည်း ဆက် ထိုင်နေတယ် ”

ကျွန်တော်တို့ကလည်း ငယ်ရွယ်စဉ် အချိန်ကောင်းတွင် တက္ကသိုလ်များ ပိတ်ထား သဖြင့် အစိုးရအပေါ် မကျေနပ်မှု အစိုင်အခဲများကို ဆရာ့ထံမှာ ရင်ဖွင့် ဖြစ်ပါသည် ။ ဆရာသည် လူငယ်များ၏ မကျေနပ်ချက်များ ရင်ဖွင့်ရာ “ ဟစ်တိုင် ” သဖွယ်ပင် ဖြစ်ပါသည် ။

ထိုနေ့က ဆရာနှင့် နာရီဝက်ခန့် စကား ပြောပြီး လမ်းခွဲခဲ့ကြ သော်လည်း ကျွန်တော်တို့ အဖို့ ဆရာနှင့် စကားပြောခဲ့သည်ကို အိပ်မက်ဆန်ဆန် ခံစား မိကြပါသည် ။ သည့် နောက်ပိုင်း တခြား သူငယ်ချင်းများ မပါဘဲ ဆရာနှင့် ကျွန်တော် လက်ဖက်ရည်ဆိုင် နှစ်ခါ လောက် တူတူ ထိုင်ဖြစ်ဖူးပါသည် ။ ဆရာ့ကို ကျွန်တော် မေးခွန်း တစ်ခွန်း မေးကြည့် ဖူးသည် ။

“ ဆရာ ချိုတကူး နှင့် ဂုဏ်ရည်မတူ က ကံ့ကော်မြိုင်စာတန်းတွေထဲမှာ ပါတာနဲ့ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ထဲမှာ ပါတာ မတူပါလား ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ထဲမှာ နောက်ဆုံးပိုဒ်တွေ မပါဘူး ”

ဆရာက ဖွဖွ ပြုံးလိုက်ပြီး -

“ ဆရာဇော်ဂျီ ဖြုတ်ပေးတာကွ ” ဟု ဆရာက လေးလေးစားစား ဆိုပါသည် ။

ကျွန်တော်က “ ဆရာ ၊ ကျွန်တော့်ကို ပညာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အမှတ်တရ တစ်ခုခု ရေးပေးပါလား ” ဟု တောင်းဆိုတော့ ဆရာက ကျွန်တော့်၏ မှတ်စု စာအုပ်ထဲတွင် အောက်ပါ အတိုင်း ရေးပေးခဲ့ပါသည် ။

        အကျိုးတရား တစ်ခုကို တွေ့လိုက်ရင် အကြောင်းတရား ရှိစမြဲ ဆိုတာ သတိရှိပါ -
        အဲဒီ အကြောင်းတရားကို ရှာခြင်းဟာ ပညာ ဆည်းပူးခြင်းပါပဲ ။
        အကြောင်းတရား တွေ့အောင် ရှာတတ်ရင် ပညာရှိ ဖြစ်တာပါပဲ ။
                 အောင်သင်း
                  ၁၉ -၂ - ၉၉

၄ ။

နောက်တော့ ကျွန်တော်သည် ဆရာနှင့် တစ်ပတ် တစ်ရက် တွေ့ဆုံဖို့ အကြောင်းက ဖန်လာပါသည် ။ သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်ကြသော ကိုနေမျိုး နှင့် ကိုမင်းထွေးနောင် တို့က ဆေးတက္ကသိုလ် ( ၂ ) ရှေ့က ရပ်ကွက်လေးထဲတွင် ပညာပျိုးခင်း အမည်ဖြင့် ကျူရှင် ဖွင့်ထားသည် ။ ကျူရှင် ဆိုသော်လည်း အောင်မြင်သော ကျူရှင် မဟုတ်ပါ ။ ကိုယ့်အပိုင်း ရပ်ကွက်ထဲရှိ ကလေးများသာ လာရောက် တက်ကြသော ကျူရှင် အသေးစားလေး ဖြစ်ပါသည် ။ ကိုနေမျိုး က ကျွန်တော့်ကို အကူအညီ တောင်းသဖြင့် ကျွန်တော်လည်း သူ့ ကျူရှင်တွင် လုပ်အားပေး သဘောမျိုးဖြင့် သင်ပေးဖြစ်ခဲ့ပါသည် ။ သူက တစ်နေ့ကျတော့ မြန်မာစာ သင်ပေးဖို့ ဆရာကြီး ဦးအောင်သင်းကို မေတ္တာရပ်ခံပြီးပြီ ဆိုပါသည် ။ သူက ပြောသည် ။ “ ဆရာကြီးက ပထမတော့ ငြင်းတယ်ဗျ ။ နောက်တော့မှ ကျွန်တော်က မဟုတ်ဘူး ဆရာကြီး ၊ ကျွန်တော့် ကလေးတွေက ဆရာကြီး စာအုပ်တွေ ဖတ်ပြီး ဆရာကြီးနဲ့ စာ အရမ်း သင်ချင်နေလို့ပါ ဆိုပြီး ကလေးတွေ ခေါင်းစဉ် တပ် လိုက်တော့မှ “ ဟေ .. ဟုတ်လား ” ဆိုပြီး ချက်ချင်း သဘောတူပြီး အချိန် ရှာကြံပေး လိုက်တယ်ဗျာ ”

ပထမဆုံး စာသင်ချိန် ပြီး နောက် ကျူရှင်လခ အတွက် ကိုနေမျိုးက ဆရာ့ကို မေးပါသည် ။

“ ဆရာ ၊ ကျွန်တော်တို့ ဆရာ့ကို လခ ဘယ်လောက် ကန်တော့ရမလဲ ” 

“ ဇာနည်အောင်ကြည် က တော့ ငါ့ကို တစ်ယောက် ငါးရာနှုန်းနဲ့ ရှင်းတယ် ။ မင်းတို့ အဲဒီအတိုင်း ရှင်းဖို့ အဆင် မပြေလည်း အဆင်ပြေသလို ရှင်းပေါ့ ” ဟုပဲ ပြောပါသည် ။ ကျူရှင်လခနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဘယ်ရွေ့ ဘယ်မျှဟု မပြောဘဲ ကလေးတွေ အဖို့ အဆင်ပြေသည့် အနေအထား ဖြစ်လျှင် ပြီးတာပဲဟု ဆရာက ဆိုပါသည် ။ ငွေကြေးနှင့် ပတ်သက်သော ဆရာ့ သဘောထားကို ထိုကဲ့သို့ တွေ့ရပါသည် ။

ထို နှစ်ပိုင်းများ အတွင်း က ဆရာ့၏ စာပေ ဟောပြောခွင့် ပိတ်ထားသော ကာလပင် ဖြစ်ပါသည် ။

“ ဆရာဇော်ဂျီ စာကြည့်တိုက် အထိမ်းအမှတ် အနေနဲ့ ငါ ဖျာပုံ ရောက်တယ်ကွာ ။ ခရိုင်ဥက္ကဋ္ဌက ငါ့ ဘာပြောသလဲ ဆိုတော့ ဆရာဦးအောင်သင်း စကားပြော ကောင်းမှန်း သိပါတယ် ။ ဒါပေမဲ့ ဘာမှ မပြောတာက ပိုကောင်းပါလိမ့်မယ် ဆိုလို့ ငါ မပြောခဲ့ရဘူး ကွာ ” ဟုလည်း ရင်ဖွင့်တတ်ပါသေးသည် ။

ထို စာသင်နှစ် ပြီးဆုံးခါနီး တွင် စာပေဟောပြောပွဲ ပြုလုပ် မရသဖြင့် ကျောင်းသားများ အတွက် ဆရာ့ ဘဝ အတွေ့အကြုံများကို လက်ဆင့်ကမ်းသော ဟောပြောပွဲ အသေးစား ပြုလုပ်ချင်သည် ။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ ကျူရှင် ဆရာ တစ်ဖြစ်လဲ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများက ဆရာနှင့် တိုင်ပင်သည့်အခါ ဆရာက သဘော တူသည် ။ လာရောက် နားထောင်မည့် သူများက တော့ ကျွန်တော်တို့ ကျူရှင်ရှိ ကျောင်းသား ကျောင်းသူများ အပါအဝင် မြောက်ဥက္ကလာ အတွင်း တခြား နေရာရှိ ကျွန်တော်တို့ တပည့်များကိုပါ ခေါ်ထားသည် ။ ဟောပြောမည့် နေရာက တော့ ဆေးကျောင်းရှေ့ ရပ်ကွက်လေး တစ်ခု အတွင်း နှစ်ထပ်တိုက်အိမ် တစ်အိမ်၏ အပေါ်ထပ်တွင်ပဲ ဖြစ်ပါသည် ။ မိုက်ခရိုဖုန်း မရှိပါ ။ ဆရာက စားပွဲတစ်လုံး ရှေ့မှာ ထားပြီး ကု,လားထိုင် တစ်လုံးတွင် ထိုင်နေသည် ။ စားပွဲပေါ်တွင် အသံဖမ်း သည့် တိပ်ခွေ အလွတ် ထည့်ထားသော ကက်ဆက်အသေးစားလေးတွေ ရှိ၏ ။ ဦးအောင်သင်း ဟောမည်ဟု ပြင်ပ ပရိသတ်ကို အသိပေးလိုက်လျှင် အိမ်ကျိုးကျမည်က သေချာသည် ။ ဟောပြောပွဲ အပိတ်ခံထားသည့် ကာလ ဖြစ်သဖြင့် ကျွန်တော်တို့ ကလည်း ပြင်ပ လူများကို အသိ မပေးရဲ ။ နီးစပ်ရာ ကျွန်တော်တို့ သူငယ်ချင်းများနှင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ စုစုပေါင်း လိုက်တော့ အယောက် သုံးဆယ် ဝန်းကျင်ခန့်ပဲ ရှိပါသည် ။

ထို့နောက် ဆရာက သူ့ ဘဝ ဖြစ်စဉ်ကို စတင် ပြောပြပါတော့သည် ။ သူ ငယ်စဉ်က နိုင်ငံရေးထဲ ပါ သွားပြီး ထောင်ထဲသို့ ရောက်သည့် အကြောင်း ၊ ထောင်ထဲမှာ အင်္ဂလိပ်စာ သင်ပေးမည့် သူများနှင့် ကြုံသဖြင့် ထောင်ကျသော်လည်း ကံကောင်းခဲ့ရကြောင်းတို့ကို ပြောပြသည် ။ ဆရာ အဓိက ပြောသည်ကတော့ ဘဝတွင် အားစိုက်ပြီး လုပ်ခဲ့သော အရာကလေးများက တစ်နေ့သော အခါ ရောက်လျှင် ကောင်းကျိုးပြုတတ်ကြောင်းကို ပြောလိုသည်ဟု ကျွန်တော် နားလည်မိသည် ။ သို့ဖြင့် ဆရာ့ ဟောပြောမှု ပြီးဆုံးသောအခါ ကျောင်းသားများကတော့ ဆရာ့ ကန်တော့ပြီး အသီးသီး ပြန်သွားကြပြီ ။ ကျွန်တော်တို့ ကျူရှင်ဆရာ ပေါက်စများ သာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည် ။ ထိုအခိုက် အိမ်ရှင် အဒေါ်ကြီးက အိမ် အောက်ထပ်မှ အပေါ် သို့ တက်လာသည် ။

“ ဆရာရေ ... ပြောလည်း မပြောချင်ပါဘူး ။ ဆရာ အပေါ် မှာ စကားပြော နေတုန်း ကျွန်မကို ရပ်ကွက်ရုံးက ခဏ လာပါဦးဆိုလို့ လိုက်သွားရသေးတယ် ” ဟု ပြောသည် ။ ဆရာက အံ့ဩသွားပုံရသည် ။

“ ဟင် ... ဘာဖြစ်လို့လဲ ” 

“ နယ်မြေခံ ထောက်လှမ်းရေးက ခေါ် စစ်တာ ဆရာ ။ မထင်မှတ်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေ သွားတိုက်ဆိုင်တာလည်း ပါမှာပေါ့ ။ နေရာက ဆေးကျောင်းရှေ့ ၊ ဦးဆောင် လုပ်တဲ့သူတွေ ထဲမှာ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေလည်း ပါတယ် ။ ဟောတဲ့ သူကလည်း ဦးအောင်သင်း ဆိုတော့ သူတို့ နည်းနည်း အလုပ်ရှုပ် သွားတာပေါ့ ။ ဘာများပါလိမ့်ဆိုပြီး ”

“ သူတို့က ဘာမေးပါလိမ့် ” 

“ ဆရာက ကျွန်မအိမ်မှာ ကျောင်းသားလေးတွေကို ဘာ ဟောတာလဲလို့ မေးတာ ။ ကျွန်မက ဘဒ္ဒကမ္ဘာမှာ ရှိတဲ့ လူငယ်တွေက မိုက်မိုက်ရိုင်းရိုင်းတွေ ဖြစ်နေလို့ ဆရာဦးအောင်သင်း က လိမ္မာ ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမပေးနေတာလို့ ဖြေလိုက်တယ် ”

အဒေါ်ကြီး၏ စကား အဆုံး ကျွန်တော်တို့ ရယ်မောမိလိုက်သည် ။

“ သူတို့က နောက်တစ်ခါ ဒီလို ဟောပြောပွဲမျိုး မလုပ်ဖို့ဘဲ ပြောပါတယ် ။ တခြား ထွေထွေထူးထူးတော့ ဘာမှမပြောပါဘူး ” ဟု အဒေါ်ကြီးက ရှင်းပြသည် ။

“ ထောက်လှမ်းရေးက တော့ မပြောနဲ့တော့ ။ ငါ့ မိန်းမ ရွှေရောင်းပြီး အိမ်ဆောက်တာတောင် ထောက်လှမ်းရေးက ဘယ်က ငွေနဲ့ အိမ်ဆောက်တာလဲ ဆိုပြီး ငါ့ကို လာမေးသေးတယ် ။ ငါ ကျောင်းဆရာ ဆောက်တဲ့ အိမ်ဟာ ငွေဖြူနဲ့ ဆောက်ထားတာပါကွာလို့ သူတို့ကို ပြောလိုက်ရသေးတယ် ” ဟု အကြောင်းတိုက်ဆိုင်၍ ဆရာက ပြောပြဖူးပါသည် ။

ထိုသို့ တက္ကသိုလ် ပိတ်ထားစဉ် ကာလက ကျွန်တော်တို့ စီစဉ်ခဲ့သော ဆရာနှင့် ပတ်သက်သည့် ဟောပြောပွဲကလေး ကလည်း လွမ်းစရာပင် ဖြစ်ပါသည် ။

၅ ။

နောက်ပိုင်း ၁၉၉၉ ဒီဇင်ဘာလ ကုန်ခါနီးတွင် တက္ကသိုလ်တွေ ပြ န်ဖွင့်တော့ ကျွန်တော်သည် အင်းစိန် မှ လှိုင်သာယာ သို့ ရောက်သွားသည် ။ ဆရာလည်း အသက်အရွယ်အရ မြောက်ဥက္ကလာသို့ စာ လာ မသင်နိုင်တော့ပါ ။ ဆရာနှင့် တော်တော်လေး အဆက်အသွယ် ပြတ်သွားပါသည် ။ နောက် နှစ်တွေ တော်တော်လေး ကြာတော့မှ ဆရာချစ်ဦးညို ရေးသားသည့် စာပေဟောပြောပွဲ ဘက်ဂရောင်း ၊ ဦးအောင်သင်း ပရိုဖိုင်းနှင့် အခြား ဆောင်းပါးများ စာအုပ်ထဲမှ ဆရာ့ ဖုန်းနံပါတ် ဝ၉၈၀ ..... ကို တွေ့လိုက်ရတော့မှ ဆရာ့ ဆီသို့ ကျွန်တော် ဖုန်းဆက် ဖြစ်သည် ။ ၂၀၁၀ မတ်လ ပိုင်းလောက်ကဟု ထင်ပါသည် ။ ဆရာ့ဆီသို့ လာချင်သည့် အကြောင်းကို ပြောတော့ ဆရာက လာမည့် အချိန်ကို ဖုန်းကြိုဆက်ဖို့ ပြောပါသည် ။ ထို့နောက် မောင်နှင်းပန်း ၊ ကျွန်တော် နှင့် တခြား သူငယ်ချင်း တစ်ယောက် တို့သည် ဆရာ့ကို ကန်တော့ရန် မုန့် တချို့ ဝယ်ပြီး စမ်းချောင်းမြို့နယ် ၊ ဓမ္မိကဝတီလမ်းရှိ ဆရာ့ အိမ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပါသည် ။ ဆရာက အပေါ်ထပ် ဝရန်တာမှာ ပက်လက်ကုလားထိုင် တစ်လုံးဖြင့် ထိုင်နေသည် ။ ဆရာ့ကို အနီးကပ် စောင့်ရှောက်သော အစ်ကိုကြီး တစ်ယောက်က တံခါး လာဖွင့်ပေးသဖြင့် ကျွန်တော်တို့ အပေါ် သို့ တက်ခဲ့ကြပါသည် ။ ဆရာ့အိမ်တွင် အခြား အိမ်သားများကို မတွေ့ရပေ ။ ဆရာ့ကို ကြည့်ပြီး အထီးကျန် ဆန်သလို ကျွန်တော် ခံစားမိသည် ။

ထို့နောက် ကျွန်တော်က “ ဆရာ ၊ ကျွန်တော်တို့ မြောက်ဥက္ကလာက ဆရာ ဇာနည်အောင်ကြည့် အိမ်နားမှာ နေတဲ့ သူတွေပါ ” ဟု စတင် မိတ်ဆက်တော့ ဆရာက “ ငါ မင်းကို မှတ်မိတယ် ” ဟုပဲ ဆိုပါသည် ။ ဆရာ မှတ်မိသည် ဆိုသည်မှာ နာမည်နှင့် လူ အတိအကျ တွဲ မှတ်မိခြင်း မဟုတ်ဘဲ မျက်နှာကို မှတ်မိသည့် သဘောပဲ ဖြစ်ပါသည် ။ ဆရာ့ကို ကျွန်တော်တို့က ကန်တော့တော့ ဆရာက ဆုတွေပေးသည် ။

“ ဆရာ ၊ ဆရာ့ စာအုပ်တွေ ထဲက အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းမှာ ဆရာ မွေးတဲ့ ခုနှစ်က ၁၉၂၇ ၊ ဆရာ မြသန်းတင့် က ၁၉၂၉ ဆိုတော့ ဆရာက နှစ်နှစ် ပိုကြီးတာပေါ့  ။ ဒါပေမဲ့ ဆရာ ချစ်ဦးညို ရေးတဲ့ အထဲမှာ ဆရာ မြသန်းတင့်က နည်းနည်း ပိုကြီးတယ်လို့ ရေး ထားတယ် ။ အဲဒါက ဘယ်လို ... ”

“ အဲဒါက ဒီလိုကွ ၊ ဒါက မြသန်းတင့်ကို ငါ့အသက် အမှန် မပြောဘူး ။ သူက ပြောတယ် ၊ ကိုအောင်သင်း ခင်ဗျား ပြောတဲ့ အကြောင်းအရာတွေ ၊ ခေတ် ဖြတ်သန်းပုံတွေ အရ ခင်ဗျား ကျွန်တော့်ထက် မငယ်လောက်ဘူး နော်တဲ့ ။ သူက အဲသလို ဆိုတော့ ငါက နေစမ်းပါ ။ ဘယ်နှယ့် ပေါက်ကရ ၊ ခင်ဗျားက ကျုပ်ထက် အသက် ပိုကြီးတဲ့ဟာကို ဆိုပြီး ပြောလိုက်တာ ။ မြသန်းတင့် ခမျာ သေတာ သွားတယ် ။ ငါ့ အသက်မှန်ကို သိမသွားဘူး ” ဟု ဆိုပါသည် ။

ဆရာက ဆက်ပြောပါသည် ။

“ တစ်လောကကွာ ငါ တစ်ယောက်တည်း ညဘက် ဝီစကီခွက်လေး ဘေးမှာ ချပြီး တီဗွီကြည့်နေတာ ။ ငါ့ကို ထောက်လှမ်းရေးက ကောင်နှစ်ကောင် လာမေးတယ်ကွ ။ ဘယ်က ရလာတဲ့ သတင်းမှား လည်း မသိပါဘူး ။ ဆရာကြီး ဒဂုန်တာရာ ရယ် ၊ ဆရာမကြီး လူထုဒေါ်အမာ ရယ် ၊ ဆရာဦးအောင်သင်း ရယ် သုံးယောက် ပေါင်းပြီး နိုင်ငံရေး အသင်း တစ်ခု ဖွဲ့မလို့ဆို ဟုတ်သလားတဲ့ ။ အဲဒီတော့ ငါက မင်းတို့ ဗိုလ် ( ... )  က သေမှ ဆင်းမယ့်ဟာကို ငါက ဘာဖြစ်လို့ အလုပ်ရှုပ် ခံပြီး ဘာ အသင်း ဖွဲ့စရာလိုလဲ ဆိုတော့ ဒီကောင်တွေ မျက်စိမျက်နှာ ပျက်ပြီး ဘာ ဆက်မေးရမှန်း မသိတော့ဘူး ” ဟုလည်း ဆိုပါသည် ။

ထို့နောက် ဆရာ သော်တာဆွေ ၊ ဦးကျောက်လုံး တို့နှင့် အတူတကွ ဟောပြောခဲ့ကြသည့် ကျုံပျော်စာပေဟောပြောပွဲ အကြောင်းကို မေးတော့ ဆရာက ပြောပြချင်ဟန် မရှိပါ ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်တော်တို့လည်း အလိုက်သိစွာ ဆက် မမေးတော့ပါ ။ ဆရာ့ကို စောင့်ရှောက်သော အစ်ကိုကြီးက နာရီကို ကြည့်လိုက်ပြီး “ ဆယ့်နှစ်နာရီ ဆိုရင် တော် တော့ ။ ညညဆို ခဏခဏ ထပြီး တော်တော်နှင့် ပြန်မအိပ်ဘူး ” ဟု သတိ ပေးပါသည် ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်တော်တို့လည်း ဆရာ့ကို အားနာပြီး နှုတ်ဆက် ပြန်ခဲ့ကြပါသည် ။

၆ ။

၂၀၁၀ စက်တင်ဘာလ သို့ ရောက်တော့ ကျွန်တော် သည် မြန်မာပြည်ကို ခေတ္တ ခွဲခွာကာ စင်ကာပူနိုင်ငံတွင် အအေးခန်းအင်ဂျင်နီယာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည် ။ ထိုကာလ အတွင်း ၂၀၁၁ ဧပြီလထဲတွင် စင်ကာပူ မှာ စာပေဟောပြောပွဲ ပြုလုပ် မည်ဟု သိရှိရပါသည် ။ သဇင်မဂ္ဂဇင်း က စီစဉ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပင်နင်ဆူလာပလာဇာတွင်လည်း စာပေဟောပြောပွဲ လက်မှတ်များ ရောင်းပါသည် ။ ဟောပြောမည့် ဆရာများကတော့ ဆရာ ကျော်ဝင်း ၊ ဆရာ ဦးဘုန်း ( ဓာတု ) ၊ ဆရာ ချစ်ဦးညို နှင့် ဆရာ ဦးအောင်သင်း တို့ပင် ဖြစ်ပါသည် ။ ရက် အတိအကျ ပြောရလျှင် ဧပြီ ၂၄ ရက် ၊ နေ့လယ် တစ်နာရီ မှ ည ရှစ်နာရီ အထိ ဖြစ်ပြီး NUS ရှိ ယူစီစီခန်းမတွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပါသည် ။ လက်မှတ် တစ်စောင်ဈေးနှုန်းကိုတော့ ကျွန်တော် အတိအကျ မမှတ်မိတော့ပါ ။ ဆရာ ဦးအောင်သင်း လာမည် ဆိုသဖြင့် ကျွန်တော့် သူငယ်ချင်း လင်မယားပါ စာပေဟောပြောပွဲသို့ ကျွန်တော်နှင့် အတူ ပါလာပါသည် ။ ထို့နောက် စာပေဟောပြောပွဲ မစတင်မီ ဆရာ့ကို တိုက်ပုံအင်္ကျီ အနက် ဝတ် ထားပြီး လွယ်အိတ် လွယ်လျက် တွေ့ရပါသည် ။ ဆရာ့ကို ကျွန်တော် သွား နှုတ်ဆက်တော့ “ ငါ မင်းကို မြင်ဖူးတယ် ” ဟုပဲ ပြန်ပြောပါသည် ။ ထိုအခိုက် ဆရာ့သား ကိုအောင်မြိုင်သင်း နှင့် အမျိုးသမီး နှစ်ယောက် ရောက်လာသည့် အတွက် အလိုက်သိစွာ ဆရာ့အနားမှ ကျွန်တော် ဖယ်ခွာ ခဲ့ပါသည် ။

အရင်တုန်းက ဟောပြောပွဲ စတင်ပြီ ဆိုလျှင် ဆရာက နောက်ဆုံး ဟောလေ့ ရှိ သော်လည်း ဒီတစ်ခါ ကျတော့ ဆရာက ရှေးဦးစွာ ဟောပါသည် ။ ဆရာ့ကို ဆရာချစ်ဦးညို က စင်မြင့်ထက်သို့ တွဲပို့ပါသည် ။ ကြာကြာ မတ်တတ်ရပ် မဟောနိုင်တော့သဖြင့် ထိုင်ခုံ တစ်လုံးဖြင့် ဟောပါသည် ။ ဆရာ ဟောပြောသည့် ခေါင်းစဉ်က  ကိုယ့်မြေ ကိုယ့်ရေ ။ ဆရာ ဟောပြောလိုသည့် အဓိက အချက်ကတော့ စင်ကာပူ တွင် အလုပ် လုပ်ကိုင် နေကြသော မြန်မာ အချင်းချင်း ရိုင်းပင်းကူညီမှု ရှိပါက စင်ကာပူ သည်ပင် ကိုယ့်မြေ ကိုယ့်ရေ ဖြစ်လာလိမ့်မည် ဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်ပါသည် ။ အသက်အရွယ် အရ ဆရာသည် ဟိုယခင် ဟောပြောပွဲများလို လေသံ မတင်နိုင်တော့ပါ ။ ဟိုတုန်းကတော့ ပြောလိုသည့် အဓိက အကြောင်းအရာသို့ ရောက်ပြီ ဆိုလျှင် လေသံ ကို သိသိသာသာ တင်ပစ် လိုက်ကာ ပရိသတ်၏ အာရုံကို ရယူ တတ်ပါသည် ။ ဆရာ ဟောပြောသည့် အချိန်က တော့ စုစုပေါင်း မိနစ်လေးဆယ်ခန့်သာ ကြာပါသည် ။ စင်ကာပူ သို့ ဒုတိယအကြိမ် ဆရာ ရောက်လာပြီး ရေးသူ ဖတ်သူ ဆွေးနွေးပွဲ သဘောမျိုး ပြုလုပ်သော်လည်း ကျွန်တော် မရောက်ဖြစ်တော့ပါ ။ ၂၀၁၁ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ က ကျွန်တော် ဆရာ့ကို နောက်ဆုံး တွေ့ခဲ့ရခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည် ။

၇ ။

တစ်ချိန်တုန်းက ဆရာနှင့်တွေ့ တုန်း “ ဆရာ ရေးတဲ့ မျိုးဆက်သစ်တို့ တိုးတက်ရစ်ဖို့ ကိုတော့ ကြိုက်တော့ ကြိုက်ပါတယ် ဆရာ ။ ဒါပေမဲ့ စာပေ သဘောတရား ဆောင်းပါးတွေ လောက် တော့ မကြိုက်ဘူး ” ဟု ကျွန်တော်က ပြောတော့ “ ငါ မင်းလောက်ကို မရည်ရွယ်တော့ဘူး ” ဟု ပြောခဲ့သည်ကို ပြန်လည် အမှတ်ရမိပါသည် ။

“ ငယ်ငယ်မှာ ကိုယ့်ကိုယ် ကို ခိုင်းရတယ်ကွ ။ ငယ်ငယ်မှာ ကိုယ့်ကိုယ် ကို မခိုင်းရင် အသက်ကြီးရင် သူများ ခိုင်းတာ ခံရတတ်တယ် ” 

“ ဦးနှောက် ခါးတောင်းကျိုက်မှ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်မှာ ၊ ခါးက ခါးတောင်း ကျိုက်လို့ ကူလီပဲ ဖြစ်မှာ ” 

“ တိုင်းပြည်ကို ချစ်ရင် ပညာကို ချစ်ရတယ် ၊ ပညာမဲ့တဲ့ကောင် တိုင်းပြည်ကို ချစ်ရင် ဒုက္ခ ရောက်ပြီသာ အောက်မေ့ ”

“ သမိုင်းကို သုံးသပ်တဲ့ နေရာမှာ တစ်စုံတစ်ယောက်ကို အားနာနေရင် အနာဂတ်ကို သစ္စာဖောက်ရာ ရောက်တယ် ”

အစရှိသော ရင်တွင်းဖြစ် ချွေးနှဲစာ စကားများကို ကျွန်တော်တို့ အတွက် ဆရာ ထားရစ်ခဲ့ပါသည် ။ ဆရာ ဟောပြောစဉ် အခါတုန်းက ယခုကဲ့သို့ ဟောပြောခွင့် လွတ်လပ်ခွင့် အထိုက်အလျောက် မရသေးပါ ။ စကားလုံး တစ်လုံး မှားသွားလျှင် ဒုက္ခ ရောက်သွားနိုင်သော ခေတ်ကာလတွင် စကားပရိယာယ် ကြွယ်ဝစွာ သုံးစွဲခဲ့ပါသည် ။ သာဓက ပြရလျှင် “ လူက အသက်ကြီးရင် ညစ်ပတ်တယ်နော် ။ ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ ရေက သိပ်မချိုးနိုင်တော့ဘူး ” ဆိုသည်မျိုးပင် ဖြစ်ပါသည် ။ ဆရာ့ ဟောပြောပွဲတွင် ထောက်လှမ်းရေးများ လာ ရောက် နားထောင်တတ် ပါသည် ။ ဤသည်ကို သိသော ဆရာက ဆောင်းတွင်းဘက် ဖြစ်သဖြင့် မီးရောင်တွင် လာရောက် ပျံသန်း နေကြသည့် ပိုးကောင်များကို လက်ဖြင့် ဝှေ့ယမ်းရင်း “ စကားပြော တာလည်း ဒီကောင်တွေ သတိထား နေရတယ် ” ဟူ၍ ပညာသားပါပါ တွယ် တတ်ပါသည် ။

ဆရာ၏ စာများသည် ဆရာ့ စကားဖြင့် ပြော ရလျှင် “ အလုပ် လုပ်သော စာများ ” ဖြစ်ပါသည် ။ ဆရာ့စာ ၊ ဆရာ့ အတွေးအခေါ် များကို လိုက်နာ ကျင့်သုံးခဲ့ကြသော ဆရာ ရည်ရွယ်ခဲ့သည့် မျိုးဆက်သစ်များ ပင်လျှင် လူကြီးတန်း ၊ လူလတ်တန်း အရွယ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီ ဖြစ် ပါသည် ။ တစ်ခါတုန်းက ပိတောက်ပွင့်သစ် မဂ္ဂဇင်းတွင် “ အတိုင် မရ အလှည့် မရ အောင်သင်း ” ဟု ကဗျာဆရာ တစ်ဦးက တိုက်ခိုက် ထိုးနှက်ခဲ့ သော်လည်း လူငယ် စာဖတ်ပရိသတ် အများစုက ဆရာ့ စေတနာကို သဘောပေါက်ကြပါသည် ။ သို့သော် နောက်ပိုင်း လူငယ်စာ ဖတ်ပရိသတ်အများစုက စာပေဝေဖန်ရေးဆရာ ၊ စာပေသဘောတရားဆရာ ၊ ဆရာ အောင်သင်း ထက် စာလျှင် လူငယ် ပြုပြင်ရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသော ဆရာ အောင်သင်း အဖြစ် အသိများခြင်းက ဆရာ၏ ရည်ရွယ်ချက်မြောက် အောင်မြင်သည်ဟု ဆိုရပါမည် ။

၂ဝ၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက် နေ့တွင် ဆရာ ကွယ်လွန် ပါသည် ။ သို့သော် ဆရာ၏ စာများ ၊ ဆရာ့ အတွေးအခေါ်များ ၊ ဆရာ့ စေတနာများ စာဖတ်ပရိသတ်များ အကြား ဆက်လက် ရှင်သန်နေသရွေ့ မဟာတောင်တွင်းက ဆရာ အောင်သင်း မသေသေးပါဟု ဆိုချင်ပါသည် ။

◾ နိုင်မြင့်
📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
     ၂၀၁၆ ခုနှစ် ၊ အောက်တိုဘာလ

စွဲမက်သူ

❝ စွဲမက်သူ ❞
   ( ပီမိုးနင်း )

အထက်ထက်က မမြင်ခဲ့ဘူးသောကြောင့် တချို့မှာ ဤမျှလောက် ဖြစ်ရသလားဟု မေးဖွယ်ရှိ၏ ။ စင်စစ်အားဖြင့်သော်ကား အထက်ထက်က မမြင်ခဲ့ရဘူးသောကြောင့် မဟုတ်ချေ ။ အကြောင်းမူကား သာချိုသည် အမိန့်တော်ရ ဦးစော်ကဲ၏ အိမ်သို့ ရောက်၍ နေသည်မှာ ၃ လခန့် ကြာရှိခဲ့လေ၏ ။

ထိုသုံးလ အတွင်း၌ ဖြူဝင်းတောက်ပ အလှ၏ နမူနာ ။ လူ့ရွာမှာ ထူးခြားအောင် သူ့မိဘများ မွေးမြူ၍ ထားသော တိုးမြင့်၏ ကွင်းကွင်းကွက်ကွက် မျက်နှာကလေး ကိုသာ အကြိမ်ကြိမ်မြင်ခဲ့ရလေရာ လှတစ်မျက်နှာတွေမှာ ယခုခေတ် ယခုကာလ တရုတ်ကု,လား ကပြားတွေ ပေါများသဖြင့် မရှားသော မြင်ရခြင်းဖြစ် သဖြင့် ထူးမခြားနားဟု တိုးမြင့်ကို မှတ်ထင်ခဲ့လေ၏ ။ ယခု တနင်္ဂနွေတစ်ပတ် အတွင်း သာချိုမှာ တိုးမြင့်၏ ရူပါရုံဖြင့် အပြင်း ဖမ်းစားခြင်းကို ခံခဲ့ရခြင်းမှာမူကား နောက်ဖေးခန်း၌ ၎င်းဟာမကလေး၏ ဖွေးဖွေးနုနု အကာနှင့် အနှစ် ရောစုသည့် အဆင်းကြံအင်အသွင် ရူပကာကို ရင်တစ်ကိုယ်လုံး ဆိုသည့် စကားနှင့် ညီအောင် ရေချိုးရာမှာ မြင်ရသောကြောင့်ပေတည်း ။

သေးသွယ်သော ကိုယ်လုံးနှင့်အမျှ ပြည့်ဝမို့ မောက်သောရင်မှာ ရင်ရှားသော ထဘီ၏ အထက်ဆင့် နီနီကလေးသည် ဝှက်ထိန်၍ မရ ။ မဖော်ဘဲ ပြခြင်းသည် ဖော်၍ ပြသည်ထက် ရက်ရောသဖြင့် မက်မောခြင်းကို တစ်မျိုး ထအောင် နှိုးဆွ၍ ပေးလေသတည်း ။ ကျစ်လျစ်ဖြောင့်စင်း ၊ အကျအဆင် ပြေလှစွာသော ငါးရံ့ကိုယ်ကလေး၏ ခါးသည် ရွှေအဆင်းနှင့် တူသော ကောက်လှိုင်းသစ်၏ စည်းအပ် အေဟိုက် ပမာ ။ အောက် ဘက်၌ကား၍ လာပုံမှာလည်း ကြက်သွန်ဖြူဥ တစ်လုံး ပမာ အမြှေးကို ခွာ၍ အသားကို စမ်းရလျှင် အလွန်ပင် ချောမှာပဲ ။ နှလုံးထဲ၌ သွားရည် ရွှဲ၍ လာလေသတည်း ။ မပုမကွေး လေးကိုင်းနှင့် မတူ ။ ဆင်ဖြူနှာ မောင်းပမာ ။ ဖြောင့်စင်းနူးညံ့စွာ သက်ဆင်းသည့် မတိုလွန်း မရှည်လွန်းသော ခြေတို့မှာ အသားကိုကပ်သော ရေသနုပ်ထဘီက အတည်ပြသဖြင့် လုံးလုံးဝဝကလေးကို လုံးဝဥဿုံ အကုန်အစုံ မြင်ရလေသတည်း ။ လက်မောင်း လက်ချောင်း ပျောင်းပျောင်းပြေပြေ ခပ်ရှည်ရှည်တို့မှာမူကား လူလုပ်၍ ထားသည်နှင့် မတူ ။ နတ်လုပ်၍ ထားသည်နှင့် တူလေသတည်း ။

ထိုအချင်းအရာ အတွင်းရတနာတို့ကို အထက်ထက်က လင်းစွာ ရှင်းစွာ မမြင်မသိရသည်မှာကား အသားနှင့်ကွာ အလှကို ကာသော အဝတ်တန်ဆာတို့ကြောင့် ဖြစ်လေရာ ရေမိုးသုံးသပ်ရာ၌မူကား အငတ် ခေါင်းပါး၍ ဖယောင်းသားအလှ ယမင်းကလေး၏ လက္ခဏာတို့ကို မက်စရာ ဖြစ်အောင် ပြသည်နှင့် တူလေသတည်း ။ သို့ဖြစ်သောကြောင့် ထိုလက္ခဏာတို့ကို မတော်တဆ ပြတင်းဝမှ သာချို စ၍ မြင်ကတည်းက အသည်းနှလုံးထဲမှာ တလှပ်လှပ်နှင့် ချားရဟတ် လေပွေ လှည့်ကာ နှလုံးသွေး အသွားအလာ မမှန်အောင် ဝဲဝှေ့၍ နေခဲ့ခြင်းသည် နိုးရာမှ အိပ်ရာသို့ တိုင်ခဲ့လေ၏ ။ မှိတ်ရာမှ နိုးရာသို့ ရောက်ခဲ့လေသတည်း ။ သို့အတွက် စားဖို့သောက်ဖို့တောင် အခွင့်မရနိုင်ဘဲ အသည်းအသန် အပြင်းဖမ်းလာခဲ့သည်မှာ စဉ်တိုက်ကြီး ဖြစ်၍ နေသောကြောင့် အတက်အကျ များခြင်းနှင့်လည်းမတူ ။ ရက်ချန် ဖျားခြင်းနှင့်လည်း မခြား ၊ အင်ဖလူအင်ဇာရောဂါ ဖမ်းစား သလို တစ်လမ်းသွား စူးရောက်၍ နေရှာပေတော့ သတည်း ။

အဲ - ဤကဲ့သို့ စ၍ ဖြစ်ကတည်းက အချိန်မှန်မှန် ရေချိုးထွက်သူကလေးကို အချိန်မှန်မှန် စွဲစွဲမြဲမြဲ မျက်တောင်မခတ်ဘဲ နေ့စဉ်မလွဲ စောင့်၍ ကြည့်ခဲ့၏ ။ တိုးမြင့် က မူကား ရှေ့နေအိမ်၌ စာရေးယောင်ယောင် စာချီ ယောင်ယောင်နှင့် ခိုင်း၍ ထားသော သာချိုကို ဘာလိုလိုမှ စိတ်ထဲမှာ မဥပါဒါန်ဘဲ နုနုဖတ်ဖတ် မိမိ၏ အဆင်းကို ရေချိုးရင်း ပြရာ၌ ရှက်စရာကြောက်စရာ ဖြစ်လောက်အောင် လေးစားအပ်သည်ဟု အမှတ် မပြုဘဲ ထုံးစံအတိုင်း နံနက် မိုးလင်းစအခါ တက်သစ်စ နေရောင်ကို ဆင်မြန်းတန်ဆာပြုကာ ရေချိုးခြင်း အမှုကို နမော်မဲ့နမာမဲ့ ပြု၍သာ နေခဲ့ရှာလေသတည်း ။ အကြောင်းမူကား သာချို မှာ နာမည်နှင့် ညီအောင် သာသာယာယာချိုသော မျက်နှာထားမှ တစ်ပါး အားကိုးအားထား ပြုလောက်အောင် လှသူ မဟုတ်သည့်ပြင် ပညာမှာ မူကား ခေတ်ကာလ မမီ မြန်မာစာ ခြောက်တန်း ခုနစ်တန်းမျှ တတ်သူ ဖြစ်သည်ကို အကြားနှင့် သိပြီးဖြစ်သည့်ပြင် စာရေးယောင်ယောင် စာချီယောင်ယောင်နှင့် ရုံးစာအိတ်ကို လက်မောင်း အောက်၌ ညှပ်ကာ မိမိ၏ ဆရာ နောက်ကို တကောက်ကောက် လိုက်ရသည်အခါများမှ တစ်ပါး ထမင်းအိုး ဟင်းအိုးနှင့် မအားသူ ဖြစ်သည်ကို မြင်ရလေ၏ ။

သာချိုမှာမူ ဤကဲ့သို့ မဟုတ်ချေ ။ မမီတဲ့ပန်း တုံးခု၍ လှမ်းဟူသော စကားကို မယုံ ၊ တုံးချ၍ မမီလျှင် လှေကား ထောင်၍ တက်မည် ။ တံချူနှင့် ချူမည် ။ မရမက ပေါင်ချန်ထိုး၍ တက်မည်ဟု ကြံစည်ကာ သင်းက အင်္ဂလိပ်ကျောင်းဆရာကြီးသမီး ငါကလည်း ရှေ့နေစာရေးကြီးပဲ ။ ငါ သူ့ထက် သာတာကတော့ သင်းက မိန်းမ ၊ ငါက ယောက်ျား ၊ ရောက်လျှင် ကျားပဲ ၊ မရောက် လျှင် နွားပဲ ဟု စိတ်ထဲ၌ အားခဲပြီး ကြည့်ရုံနှင့်တော့ သင်း တရားစွဲနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး ဟူသော ဥပဒေကို လက်ကိုင် ပြုကာ မလျှော့သော လုံ့လနှင့် နေလေသတည်း ။

ထို့ပြင်မှ တစ်ပါးလည်း ချစ်တဲ့သူကို မည်သူမျှ ပြန်၍ မမုန်းနိုင် ၊ သူ့ကို လှောင်လား ပြောင်လား စာ ထောင်ပြလား လေချွန်လား မလုပ် ၊ အဟုတ် တကယ် ချစ်တဲ့ စိတ်အာရုံကိုသာ ကိုးစားပြီး ကြိုးကြိုးစားစား ၊ အပိုးအား သန်ချေက ရိုးသားသည့် အမှန်သဘောကို နောက်ဆုံး သိသောအခါ၌ မိသောအခါ ၊ ထိသောအခါ ဖြစ်မှာပဲဟု စိတ်ထဲ၌ အစွဲတစ်ခု ရဲရဲကြီး ပြု၍ထားလေ၏ ။

ထိုကဲ့သို့ နေ့ဆက် ရက်ဆက် မပျက်မကွက် မရှက်မကြောက် အထက်သို့ ရောက်အောင် အကြမ်းပိုးကာ ကြိုးပမ်း၍ နေလေရာ တစ်စတစ်စ တိုးမြင့်သည် သိစ ပြုလေ၏ ။ သိစ ပြုသောအခါ တခိခိ ရယ်စ ပြုလေ ၏ ။ ရယ်စ ပြုရုံမက နောက်ဘေး အိမ်မီးဖိုချောင်က အကောင်ဟာ ကျွန်မကို ပြောင်ပြောင် ပိုးနေတယ်မေမေရဲ့ဟု မိခင်အား တိုင်လေ၏ ။ မိခင်က စည်းစောင်း ကြည့်ရှုလေလျှင် သမီးစကား မှန်သည်ကို သိသောအခါ လင်ဖြစ်သူအား အိပ်ရာထဲ၌ တီးတိုး စကားပြောလေ၏ ။ သို့ပြောပြီး နှစ်ယောက်သား ကြိတ်ကြိတ်ပြီး ရယ်ကြ၏ ။ ထမင်းစားရာ၌ သားအမိသားအဖ သုံးယောက် သာချို အကြောင်းကို ပြောရင်း အူရွှင်သဖြင့် ထမင်းမြိန်ကြ၏ ။ သာချို မှာသာ စားလို့ သောက်လို့ မဝင်ရှာသူ ဖြစ်လေသတည်း ။

သို့ဖြစ်လေရာ အရေးမထားလောက်သဖြင့် မလေးမစားဘဲ နေကြရာတွင် တိုးမြင့် သည်လည်း ကလေးကလား ။ မထီပြင်ပြင် သဘောရိုးနှင့် ရေချိုးခြင်း အလုပ်ကို မဖြုတ်ဘဲ နေသည်သာမက မိန်းမပျိုတို့ ဓမ္မတာ ကြိုက်သူ ချစ်သူ ၊ ပိုးပန်းသူ ရှိသည်ကို သိသည့်အခါ သာ၍ အမူပိုတတ်သလို မြှူချိုသော မျက်နှာကလေးနှင့် မရသဖြင့် ဘယ်သူပဲ ငိုငို ရက်စက်စွာသဘော ထားပြီး မက်စရာ ဖြစ်သော အသွားမျိုးနှင့် တအား တိုးကာ တိုးကာ ကြာကြာ ရေချိုးလေသတည်း ။

တိုးမြင့်သည် ဤကဲ့သို့ တမင်သက်သက် သာချိုကို နှိပ်စက်ရုံနှင့် အားမရဘဲ အပျိုဖော်တို့နှင့် စကားဝိုင်းဖွဲ့ သည့်အခါ သာချို တစ်ယောက် အပိုးသန်သည့် အခြင်းအရာကို အပျင်းပြေ ပြောရှာလေရာ ထိုစကားများသည် အမိန့်တော်ရမင်းမယား၏ နားသို့ ပေါက်ရောက်၍ လာသဖြင့် အမိန့်တော်ရကတော်က

“ သာချို နင်မနက်တိုင်း ဒီတံခါးဝမှာ ဘာလုပ်မယ်လို့ သစ်ငုတ်တို လုပ်၍ နေရသလဲ ။ တိုးမြင့်ကို ကြည့်သလား ”

“ ကြည့်လဲ ကြည့် ၊ ကြိုက်လည်း ကြိုက်ပဲ မမရဲ့ ။ ကျွန်တော် လွန်သလား ”

“ ဟဲ့ စောက်ရူး ။ နင့်ကို ဟိုက ထဘီလျှော်ခိုင်းမှာ မဟုတ်ဘူး ။ မျှော်မနေနဲ့ ။ သွားရည်ကျရုံပဲရှိမယ် ။ နင် ဝမ်းသာအောင် ဟိုက အနံ့ပေးနေတာဟဲ့ ”

“ အနံ့ခံရ မနည်းဘူး မမရဲ့ ။ ထောင်သားများဟာ ထောင်မှူးအိမ်က ငါးပိဆီကြော်နံ့ကို ရတဲ့အခါ ထမင်း စားခိုက်နှင့် ကြုံရင် ထမင်းလုပ် ကြီးဖို့ရန် အတော် ကူဖော်လောင်ဖက် ရသတဲ့ မမရဲ့ ”

“ ထမင်းလုတ် မကြီးဘဲ ညှော်နံပြီး သေတတ်တယ် ”

“ တိုးမြင့်ကို မရရင် ညှော်နံသေတာကပဲ ကောင်းပါတယ် ”

ဤစကားသည် တိုးမြင့်နှင့် မိဘများထံ ရောက်သောအခါ တိုး၍ ရယ်မောကြပြန်လေသတည်း ။

သာချိုသည် စိတ်လျှော့သူ မဟုတ် ။ “ ယောက်ျားတံခွန် လူရည်ချွန် ကောင်းကင်တမွတ် ကြယ်ကို ဆွတ်လည်း မလွတ်စတမ်း ၊ ရမြဲတမ်း ”

“ ထက်ခွင်မိုးယံ ၊ ပစ်မည်ကြံ၍ အားအင်ဆင်ခြင် ၊ ထိုလုလင်ကား သစ်ပင်မျှမူ ၊ ပစ်မည်ဟူ၍ ကြံသူထက်ကဲ သာမျက်မြဲ ” ဟူသော စကားများကို အမြဲ နှလုံးသွင်းသူ ဖြစ်လေသတည်း ။

ထိုကဲ့သို့ နေ့စဉ်မပြတ် အကြံဉာဏ်ကို ထုတ်ရာ တစ်နေ့သ၌ လတ်ဆတ်လန်းဖြန်း မျက်နှာမှာ လျှမ်းလျှမ်းတောက်၍လာလေ၏ ။ အကြောင်းမူကား အကြံကောင်း တစ်ခုသည် လျှပ်စစ်ပြက်သလို ဝင်းလက်ကာ ၎င်း၏ ဦးခေါင်းထဲတွင် ပေါ်လာသဖြင့် ယောက်ျား မတစ်ထောင် တစ်ကောင်ဘွား တိုးမြင့် တဲ့လား ဟူ၍ အားတင်းမိလေ၏ ။

နောက်ရက် အနည်းငယ် ကြာ၍ သွားလေ၏ ။ ထိုအခါသည်ကား တပေါင်းလရာသီ၏ အစ ဖြစ်လေရာ နံနက်စောစော ဝေလီဝေလင်း အချိန်သည် လောကဓာတ်ကို အသစ်ပြုပြင်သော အချိန်နှင့် တူလေ၏ ။ သာချိုသည် လတ်ဆတ်သစ်လွင်သော လေကို ရှူရှိုက်ရင်း မြစ်ကမ်းပါး၌ ရပ်ကာ တစ်ကိုယ်တည်း ထင်မြင်၍ နေသည်မှာ အကျိုးအကြောင်းကို မသိသူတစ်စုံ တစ်ယောက် မြင်ရချေက မြစ်ထဲသို့ ခုန်ဆင်းပြီး သေဖို့ရန် အကြံယူ၍ နေသည်ဟု မှတ်ထင်ဖွယ်ရာ ရှိလေသတည်း ။

၎င်း၏ ရှေ့၌ ငြိမ်သက်ကြည်လင်သော ဧရာဝတီ မြစ်ရေမှာ အရှေ့ရောင်နီ၏ အဆင်းနှင့် ခြယ်လှယ်၍ ထားလေရာ ရွှေလှိုင်း ၊ ရွှေရေ ဖြစ်၍ နေလေ၏ ။ သုတ်ဖြူးသော မြောက်လေဦးမှာ တစ်ရပ်တစ်နယ်သို့ ရောက်လာစ ဖြစ်သဖြင့် မြူးရွှင်သော သူငယ်ပမာ မြစ်ကမ်းပါး တစ်ဖက်၌ ပေါက်၍ နေသော ကိုင်းတောကြီးများကို မြည်တွန်လှုပ်ရှားခြင်း ဖြစ်စေလျက် သစ်ပင်ကြီးငယ် တို့သည်လည်း တစ်ချက်တစ်ချက် ညည်းညူကာ ကိုယ်လက်ကို အညောင်းဆန့်လှုပ်ရှားသလို ခါရမ်းခြင်း ပြုကြလေ၏ ။

သာချိုသည် တစ်ကိုယ်တည်း လက်ပိုက်လျက် အတန်ကြာကြည့်၍ နေပြီးမှ ထွက်ဖို့ရန် ဟန်ပြင်လျှင် အမြီးကို ကော့ကာ ကသည်နှင့် တူသော ငွေဒေါင်းစက်ရှိန်၏ မီးကွက်ရောင်လျှံတို့ကို ကြည့်၍ နေလေ၏ ။ ထို့နောက် တစ်စုံတစ်ခုသော အကြံကို ရသည့် လက္ခဏာနှင့် နောက်သို့ လှည့်ကာ တစ်စုံ တစ်ခုသော အိမ်ကြားဖြင့် မြို့တွင်း လမ်းမကြီးသို့ ရောက်၍ သွားလေ၏ ။ နောက် အတန်ကြာသောအခါ တိုးမြင့်၏ အိမ်ရှေ့သို့ ရောက်၍ သွားသဖြင့် တစ်ခုသော ကုက္ကိုပင် အောက်၌ရပ်ကာ အိမ်အပေါ်ထပ်တို့ကို လှမ်း၍ ကြည့်လေ၏ ။ သို့ကြည့်သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာမျှ မမြင်ရ ။ ဆင်ဝင်မှ စ၍ နံဘေး ပတ်လည်၌ ပြတင်းတံခါးတို့မှာ အကုန်ပိတ်၍ ထားသည်ကို မြင်ရလေ၏ ။ အတွင်းမှ တစ်စုံတစ်ရာ အသံကို မကြားရချေ ။ အောက်ထပ်၌မူကား လှေကားဘက်ကို သွားသော အပေါက်မှာ ပွင့်၍ နေလေ၏ ။

ထိုအချိန်၌ တစ်လမ်းလုံး ရှိသမျှ အိမ်တို့မှာ ဆိတ်ငြိမ်၍ နေကြလေ၏ ။ အိမ်များမှာ အားလုံးလိုလို တံခါးပိတ်လျက် ရှိကြလေ၏ ။ တစ်ခုသော အိမ်မှ ချောင်းဟန့်ပြီး ကြေးစည်ထုလျက် ဘုရားရှိခိုးသော ယောက်ျားကြီး တစ်ယောက်၏ အသံနှင့် ကြေးစည်သံမှ တစ်ပါး မည်သည့် အသံကိုမျှ မကြားရချေ ။ အုန်းပင် တစ်ပင်ပေါ်၌ ရှိသော ကျီးကန်းတစ်ကောင်သည်ကား သာချိုကို မသင်္ကာသော အမူအရာနှင့် စောင်းကာ ကြည့်ရှု၍ နေလေ၏ ။

တိုးမြင့်၏ အိမ်နောက်ဖေးဘက်မှ လမ်းပေါ်သို့ လှည့်၍ တက်ကာ တစ်ဖက်ရှိ အိမ်သို့ ကူးသော ခွေးနက်မတစ်ကောင်သည် သာချိုကို မြင်သောအခါ အမြီးကို ကုတ်လျက် အတန်ကလေးဝေးစွာ ကွေ့ရှောင်ကွင်း ပိုက်၍ သွားလေ၏ ။ တိုးမြင့်တို့ အိမ်ပတ်ဝန်းကျင်၌ ရှိသော ပန်းခြံသည်ကား ပန်းအမျိုးမျိုးနှင့် ဝေ၍ နေသဖြင့် အချို့သော နေရာများမှာ နတ်ပန်းချီဆရာ၏ ဆေးခွက် မှောက်သလို အရောင်မျိုးစုံတို့သည် မရောမစပ်ဘဲ ရုန်းရင်းဆန်ခတ် နပန်းသတ်၍ နေကြသည်နှင့် တူလေ၏ ။ ထိုပန်းများကို စိုက်ပျိုးယုယသူသည်ကား တိုးမြင့် ပင် ဖြစ်လေရာ ၎င်း၏ စိတ်ကူးယဉ်ခြင်းကို သာချို တွေးတောရင်း ထိုခြံနှင့် ပတ်သက်၍ တိုးမြင့် နှင့် မိမိ အကြောင်းဆိုင်ရာ အထင်အမြင်တို့သည် မကုန်ချင်အောင် ပေါ်ပေါက်၍ လာလေသတည်း ။ အကြောင်းမူကား တိုးမြင့်သည် မိမိကို အဟုတ်တကယ် မချစ်သူ မှန်ချေက နေ့စဉ် နေ့တိုင်း မိမိ ကြည့်၍ နေမှန်းကို အသိ ဖြစ်ပါလျက် အမြဲ မပျက်မကွက် မိမိ၏ ရှေ့တွင် ကိုယ်ဟန်ကို ပြဖို့ မရှိချေ ။ ယခုမှာမူ ပြရုံမက တစ်နေ့ထက် တစ်နေ့ လှအောင်ပင် ကြံစည်၍ နေသည် စသည်ဖြင့် သာချိုမှာ မိမိ သဘောကျကာ စိတ်ကြိုက်ဖြစ်သော ထင်မြင် ဆုံးဖြတ်ချက်တို့ကို ပြု၍ နေလေသတည်း ။

သာချိုသည် အတန်ငယ် ကြာစွာရပ်၍ ကြည့်နေပြီး နောက် အိမ်ဘက်သို့ ဆင်း၍ သွားလေ၏ ။ လှေကား တစ်ဖက်သို့ ဝင်၍ သွားပြီး အတော် ဒူးတုန်လျက် အထက်ကို မော်ကြည့်နေလေ၏ ။ သာချိုသည် အဘယ်သို့သော အကြံကို ကြံစည်ခြင်းဖြစ်ပါသနည်း ။

ထို့နောက် မရဲတရဲ လှေကားကို တက်လေ၏ ။ လှေကားထိပ်သို့ ရောက်သောအခါ တံခါးကို မှီကာ ထိုင်လျက် နေလေ၏ ။ တိုးမြင့်၏ အခန်းသည် အဘယ်အနား မှာရှိပါသနည်း ။ အဘယ်မှာပင် ရှိစေကာမူ ခက်လှစွာ တကား ။ ဝင်ပြန်လျှင်လည်း တိုးမြင့် က လန့်၍ အော်သဖြင့် ပြတင်းပေါက်မှ ခုန်ဆင်း၍ ပြေးနေရမှာ ဖြစ်လျှင် ဇက်ကြိုး၍သေ ။ မသေလျှင် ဂါတ်ထဲကို ရောက်ပြီး အိမ်ဖောက်ထွင်းမှုနှင့် ထောင်နန်းစံရမှာကလား စသည့် သဘော တရားတို့ကို အနုလုံ ပဋိလုံ ဆင်ခြင်၍ နေလေသတည်း ။

အတန်ငယ် ကြာသောအခါ “ ဟဲ့ ... မည်းတူ မြန်မြန်လုပ် ။ ခုတောင် အိမ်သာက မဆင်းသေးဘူးလား ”

“ ဆင်းပါပြီအမေ ။ ဆန်ဆေးနေပါတယ် ”

“ အေးအေး … မျက်နှာလည်းသစ် ။ ဆန်လည်း ဆေး ၊ သေးလည်းပေါက် တစ်ပြိုင်တည်း သုံးလုပ် ပြီးအောင် လုပ်ပြီး မုန့်တောင်းကို ယူခဲ့ ။ နေထွက်နေပြီ ” ဟု ပြောသော အသံကို သာချို ကြားရသဖြင့် ထိတ်ခနဲ ဖြစ် ကာ လှမ်း၍ ကြည့်လိုက်ရာ မျက်နှာချင်းဆိုင် အိမ်ရှေ့၌ မုန့်ပျားသလက် လုပ်ရန် ပြင်ဆင်၍ နေသော ဒေါ်စိုး ကို မြင်ရလေ၏ ။

ကြာကြာနေလျှင် မဖြစ်ဘူး ပြေးမှ တော်မယ်ဟု အောက်မေ့ကာ သာချိုသည် ဆင်း၍ လာလေရာ လှေကားမှ အထွက်တွင် ဒေါ်စိုးက ၎င်းကို မြင်သဖြင့် “ ဟဲ့ကောင် နင် ဒီမှာ ဘာလုပ်နေတာလဲ ။ လာခဲ့ ၊ လာခဲ့ ” ဟု မသင်္ကာသော ပြုံးခြင်းမျိုးနှင့် ပြုံးကာ ခေါ်လေ၏ ။

သာချိုသည် ကပျာကယာ အပါးသို့ ကပ်သွားပြီး “ အဒေါ် ဘယ်သူမျှ မသိပါစေနဲ့ ။ အဒေါ် တစ်ယောက်သာ သိပါစေ ။ ရှိကြီး ခိုးပါရစေ အဒေါ်  ” ဟု တောင်းပန် လေသတည်း ။

“ ဘာဖြစ်လို့လဲ ။ နင် ဟိုကောင်မလေးဆီက လာသလား ။ နင်တို့ ကြိုက်နေသလား ”

“ သိရင် အသာနေပါ အဒေါ် ။ ကျွန်တော့်အတွက် တောင်းပန်တာ မဟုတ်ပါဘူး ။ သူ့ခမျာကလေး အရှက်ကွဲမှာ စိုးလို့ပါ ။ အဒေါ် သိတဲ့အတိုင်း ကျွန်တော်က ဘာမျှ အသုံးကျတဲ့အကောင် မဟုတ်ဘူး ။ သူကတော့ အင်္ဂလိပ်ကျောင်းဆရာကြီးသမီး ၊ ကျွန်တော်က အစေခံ သာသာပါ ”

“ သူက နင့်ကို မှာသလား ”

“ အို .. အဒေါ်ကလည်း ဒါတွေ လျှောက်မေးမနေပါနဲ့ ။ အဒေါ်သိ ပြီးရောပေါ့ ။ သူ မမှာဘဲ ကျွန်တော် သူ့အိမ်ပေါ် ရောက်အောင် ဘယ့်နှယ့် လာနိုင်မှာတုန်း အဒေါ်ရဲ့ ။ ကျွန်တော် သူခိုးမှ မဟုတ်ဘဲ ”

“ ဟုတ်ကဲ့လား သာချိုရဲ့ ။ တိုးမြင့်ကို စပ်တဲ့ လူတွေက မြို့အုပ် ၊ စစ်ကဲ ၊ ဝတ်လုံတွေ ပါကလား ။ သူ့အဖေကလည်း ကျောင်းဆရာ ဆိုပေမယ့် အင်မတန် ချမ်းသာတာ ။ မကြာမီ အစိုးရဘက်ကို ကူးလိမ့်မယ် ။ သည်အတိုင်း မှန်ရင် နင် ထီပေါက်တာပေါ့ ”

“ အဒေါ့်ကို ကျွန်တော် မမေ့ပါဘူး ။ လုံသာလုံပါစေ ။ ကျွန်တော်ကလည်း ရဲတင်းအား ကြီးသွားတယ် ။ နို့မဟုတ်ရင် အဒေါ် သိမှာ မဟုတ်ဘူး ”

“ နင်တို့ဟာ ဖြစ်နေတာ ဘယ်လောက်ကြာပလဲ ”

“ ခြောက်လလောက် ရှိပြီ ။ အဒေါ် ကျွန်တော် စိတ်ချပါရစေနော် ”

“ စိတ်ချစေချင်ရင် နှုတ်ပိတ်ပေးမှပေါ့ ”

“ အဒေါ်ကလည်း နှုတ်ပိတ်တွေ ဘာတွေ လိုချင်ရသေးလား ။ ကျွန်တော် ကျေးဇူး မမေ့ပါဘူးဆို ပြီးရောပေါ့ ။ နှုတ်ပိတ်ပေးစရာလည်း ဘာမျှ မရှိလို့ပါ ။ ကျွန်တော် သွားပါဦးမယ် အဒေါ်  ” ဟုပြောပြီး ထွက်သွားလေ၏ ။ ဒေါ်စိုးမှာ အံ့သြလျက် ပြုံးကာ ၎င်းကို ကြည့်၍ နေရစ်လေသတည်း ။

ထိုနေ့မှ စ၍ တနင်္ဂနွေ တစ်ပတ်လောက် သာချိုသည် နံနက်တိုင်း ၎င်းအိမ်မှ ထွက်လာလေရာ ဒေါ်စိုးသည် နံနက်တိုင်း မြင်လေ၏ ။ သာချိုက လက်ပြကာ ဘယ်သူ့မှ မပြောပါနဲ့ ဟူသော စကားအဓိပ္ပာယ်ကို ပေါ်အောင် ပြ၍ သွားလေ့ရှိ၏ ။

ဒေါ်စိုး၏ စိတ်၌ကား ဤလို အကြောင်းအရာမျိုး နှင့်ပတ်သက်သည့်အခါ ထမင်းကိုသာ မစားဘဲ နေနိုင်မည် ။ မပြောဘဲကား မနေနိုင် ။ လင် ကိုသာ ဝေ၍ မပေးနိုင်သည် ။ ဤသတင်းများကိုမူကား တွေ့သမျှ လူကို ဖောဖောသီသီ အတိုးအရင်းနှင့်တကွ ဝေငှပေးကမ်းနိုင်သူ ဖြစ်လေရကား သာချိုက အဘယ်မျှပင် ပိတ်သော်လည်း လက်ဖက်ရည်အိုး ဆူသည့်အခါ အဖုံး ကြွသလို ပြောချင်အား ကြီးသဖြင့် ကြွခနဲ ၊ ဟခနဲ ဖြစ်၍ နေရှာလေသတည်း ။ သို့ဖြစ်သောကြောင့် ရက်အနည်းငယ်မျှ အတွင်း အရပ်ထဲ၌ တိုးမြင့် နှင့် သာချို တို့၏ အကြောင်းသည် ယောက်ျား ၊ မိန်းမအပေါင်းတို့မှာ နှုတ်ခမ်းရော ၊ ပါးစပ်ရော လျှံ၍ နေလေသတည်း ။ မိဘများသည်ကား အနည်းငယ် ကြားရသော်လည်း မယုံကြည်သဖြင့် ရယ်မော၍ နေကြလေသတည်း ။ အကြောင်းမူကား ထိုကဲ့သို့သော သတင်းမျိုးမှာ အရပ်ထဲ၌ လျှံ၍ နေကာမှ မိမိတို့ နားသို့ အနည်းငယ် ရောက်လတ်သည်ကို မတွေးမိကြလေသတည်း ။ တိုးမြင့် မှာမူ အဟုတ်တကယ် နောက်ဖေးပေါ်၌ သာချို နှင့် တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် မြင်ရရုံမှ တစ်ပါး အကြိမ်တစ်ခါမျှ တွေ့ကြုံစကားပြောဆိုခြင်း မပြုရသဖြင့် သာ၍ ရယ်မောလေ၏ ။ ထို့ပြင် တိုးမြင့်မှာ အိမ်တွင်းမှာ အိမ်ပြင်သို့ ထွက်ရသူ မဟုတ်ဖြစ်လေရာ မိဘများ၏ စိတ်၌ ရူးလို့သာ ဤစကားများကို ပြောကြသည် ။ မည်သူမျှ ယုံကြည်မည် မဟုတ်ဟု အောက်မေ့ကြလေသတည်း ။

ထို့နောက် ဤသတင်းသည် အရပ်ထဲ၌ အတော် ပျံ့နှံ့၍ သွားသောအခါ သာချိုသည် တစ်နေ့သ၌ မိမိ၏ ဆရာ အပါးသို့ ကြောက်ဆုတ်ဆုတ်နှင့် ကပ်၍ လာပြီး ရိုသေစွာ ပုဆစ်တုပ်ကာ ဆရာကို ကြည့်၍ နေလေ၏ ။ ဆရာသည်ကား တင်ပျဉ်ခွေ ထိုင်လျက် အမှုတွဲများကို စီစဉ်၍ နေလေသတည်း ။

“ ဘာ လိုချင်သလဲ သာချို ၊ မင်း ဘာဖြစ်သလဲ ။ ဖျားသလား ၊ မျက်နှာများ မကောင်းပါကလား ”

“ ကျွန်တော် သိပ်စိတ်ညစ်နေတယ် ဆရာ ။ အခုတော့ မပြောမပြီးလို့ ဆရာ့ကို စွန့်ပြီး ပြောမယ်လို့ ကြံတာ ”

အမိန့်တော်ရမင်းသည် ၎င်း၏ မျက်နှာကို အံ့အားသင့်လျက် ကြည့်၍ နေပြီးမှ “ ဘာအကြောင်းလဲ ” ဟု မေးလေ၏ ။

“ တိုးမြင့်က သိပ်ပြီး ပူနေလို့ ပြောရတာပါ ဆရာရဲ့ ”

“ ဘာပူနေသလဲ ”

“ တိုးမြင့် အနေနဲ့ နောက်ဖေးက …. ”

“ တိုးမြင့် ဘာဖြစ်သလဲ ”

“ သူက တောင်းပါရမ်းပါလို့ ပူနေတယ် ”

အမိန့်တော်ရမင်းသည် သာလွန် အံ့အားသင့်လျက် သာချိုကို မယုံကြည်သော မျက်နှာဖြင့် သာချို မှ ဟုတ်ပါ့မလားဟု တွေးတောသော ကြည့်ခြင်းမျိုးနှင့် ၎င်း၏ မျက်နှာကို ကြည့်လေ၏ ။

“ သဲသဲကွဲကွဲ ပြောပါဦး ။ ငါ မင်းပြောတာကို နားမလည်ဘူး ။ တိုးမြင့်နဲ့ ဘာဖြစ်သလဲ ”

“ တိုးမြင့်နဲ့ ကျွန်တော်နဲ့ ကြိုက်နေတာ ခြောက်လ ကြာပါပြီ ။ အခုတော့ တိုးမြင့်က ခိုးပါလို့ ပြောတယ် ။ ခိုးရင် ဆရာတို့မှာ ကျွန်တော့်အတွက် မျက်နှာပျက်မှာ စိုးလို့ ။ ခိုးတော့ မယူဘူး တိုးမြင့် ။ တောင်းယူဖို့ရန် ဆရာကို ပြောလိုက်ဦးမယ်လို့ ကျွန်တော်က ပြောထားရတယ် ။ သည့်အတွက် သည်ကိစ္စကလေးကို ပြီးစီးအောင် ဆရာ ဆရာကတော်တို့ မှပဲ တတ်နိုင်မှာပဲလို့ အားကိုးပြီး စွန့်ပြီး ပြောရတာပါ ”

အမိန့်တော်ရမင်းသည် အံ့သြခြင်းနှင့် ကြက်သေ သေ၍ နေပြီးမှ ကြောက်ရွံ့သလို အမူအရာနှင့် တောင်မြောက်လေးပါးကိုကြည့်ကာ “ ဟဲ့ သာချို နင် ရူးသလား ။ ငါ့ကို မဟုတ်တာ လာပြီး ပြောတာလား ။ သူ့မိဘများ က မြို့အုပ်ဝန်ထောက် စစ်ကဲဝတ်လုံတွေကိုတောင် မပေးစားဘူး ။ နင့်လို အကောင်ကို တိုးမြင့်က ယူပါ့မလား ။ ဟေ့ မကျော့ လာပါဦးလကွယ့် ။ ခက်နေတော့တာပဲ ။ လာ နားထောင်စမ်းပါဦး ။ မင်းတူ ရူးပြီထင်တယ် ”

အမိန့်တော်ရကတော်သည် “ ဘာများ ဖြစ်သလဲ ” ဟု ပြောကာ အပါးသို့ လာ၍ ထိုင်လေ၏ ။ အမိန့်တော်ရသည် အကျိုးအကြောင်းကို ပြော၍ ပြလေရာ အမိန့်တော်ရကတော်က “ မဟုတ်ပါဘူး ။ ရှင့်အကောင် ရူးတာပါ ။ မဟုတ်တာတွေလာပြီး ပြောနေတယ် ထင်ပါရဲ့ ”

“ ဟုတ်ပါတယ် မမရယ် ။ ကျွန်တော် သည်လောက်တောင် မရူးပါဘူး ။ မတော်တာ မမရယ် ။ ဒီ အလုပ်ဟာ အင်မတန်အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စပါ ။ အလကား မဟုတ်တာကို ကျွန်တော် ပြောရဲပါ့မလား မမရဲ့ ။ စဉ်းစား ကြည့်ပါဦး ”

အမိန့်တော်ရမင်းသည် သာချိုကို အတန်ငယ် ကြာစွာ ကြည့်ပြီး အမိန့်တော်ရကတော် ဘက်သို့ လှည့်ကာ ပြုံးလျက် ။ “ အေး … ကျုပ် မစဉ်းစားတတ်အောင် ရှိတော့တာပဲ ။ မဟုတ်ဘဲနဲ့လည်း မပြောတန်ရာ ”

အမိန့်တော်ရကတော်လည်း သာချိုကို ကြည့်ပြီး

“ ကျုပ်လည်း မပြောတတ်ဘူး ။ ယီးတီးယားယားတော့ ကြားရတာပဲ ” ဟု ပြောပြီး သာချို ဘက်ကို လှည့်ကာ “ ဟုတ်မှပြော သာချို ။ နောင်မဟုတ်ဘဲနဲ့ မမတို့က သွားပြီး ပြောမိရင် အရူး ဖြစ်နေမှာ ။ ဒါထက် သူတို့ အိမ်ပေါ်ကို နင် တက်တယ် ဆိုတာ အဟုတ်ပဲလား ”

“ မမကို ဘယ်သူ ပြောသလဲ ။ ကျွန်တော် ... ”

“ ဘယ်သူပြောပြော နင် အဟုတ်ပဲလား တက်မိသလား ”

“ သူက မှာတာကို မမရဲ့ ။ ဘယ့်နှယ် လုပ်မလဲ ” ဟု ရှက်ကိုးရှက်ကန်းနှင့် ခေါင်းငုံ့ကာ ပြောလေ၏ ။

အမိန့်တော်ရ ။  ။ “ အင်း ဟုတ်ပြီ ။ ဒါမှ ခက်တာပဲ ။ ငါတို့မပြောဝံ့ဘူး ။ ပြောရင် မိုးမီးလောင်သွားလိမ့်မယ် ”

“ ကောင်မလေးက မင်းကို အဟုတ် အတောင်းခိုင်းသလား ”

“ တကယ့်ကို အတောင်း ခိုင်းတာပါ ။ ကျွန်တော် မပြောဝံ့လို့ ဒီလောက် ကြာနေပါတယ် ”

ထို့နောက် သုံးယောက်သား ဆိတ်စွာ နေကြလေ၏ ။ အမိန့်တော်ရမင်းနှင့် အမိန့်တော်ရကတော်သည် တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ကြည့်ကာ ပြုံးပြီး “ ကိုင်း ဘယ့်နှယ်လုပ်ပ ။ ဒါမှ အကြပ်ပဲ ” ဟု အမိန့်တော်ရမင်းက ပြောလေ၏ ။

“ အို … ဘာ ကျုပ် ပြောစရာရှိသလဲ ။ ကျုပ်တော့ မပြောဝံ့ပေါင်တော် ။ ရှင် သွားပြောချင်လည်း ပြော ။ ကျုပ်တော့ ကြောက်တယ် ။ ကျုပ်တော့ ဒါမျိုး နားလည်း မလည်ဘူး ”

အမိန့်တော်ရမင်းနှင့် အမိန့်တော်ရကတော်သည် ထိုအကြောင်းကို ရယ်မောကာ အတော်ကြာ တိုင်ပင် စဉ်းစားကြလေ၏ ။ ထိုအတွင်း၌ သာချို မှာ တမှိုင်မှိုင် နေလေ၏ ။ ထမင်းကို မစားဘဲ ကွယ်ရာ၌ သရေစာကိုသာ စား၍နေ၏ ။ ညဉ့်အခါ၌ မအိပ်ဘဲ တစ်ချောက်ချက်နေလျက် နေ့အခါ တခြား အိမ်တစ်အိမ်မှာ သွား၍ အိပ်လေ၏ ။ အတန်ကြာသောအခါ အမိန့်တော်ရနှင့် အမိန့်တော်ရကတော်မှာ သာချို အတွက် များစွာ စိတ်မကောင်း ဖြစ်ကြလေ၏ ။ အကြောင်းမူကား သာချိုသည် ဆရာသမား အပေါ်၌ လွန်စွာ ဝတ္တရားကျေသူ ဖြစ်လေရာ ။ ဆွေမျိုးပင် မတော်သော်လည်း သွေးရင်းသားရင်းလို ဖြစ်၍ နေလေသတည်း ။

သာချိုသည်ကား နောက်ဆက်လက်ကာ စိတ်မလျှော့ဘဲ အမိန့်တော်ရကတော်အား တောင်းရမ်း၍ ပေးဖို့ရန် ပြောလေရာ တစ်နေ့ အမိန့်တော်ရမင်းက “ ကိုင်း ... ဒီလောက်တောင် ဖြစ်ရင် ငါပဲ သွား နားဖောက်မယ် ။ လာလိုက်ခဲ့ ” ဟု ပြောပြီး ဆရာတပည့်နှစ်ယောက် တို့သည် တိုးမြင့်တို့ အိမ်သို့ သွားကြလေ၏ ။ အမိန့်တော်ရမင်းသည် သာချိုအား မိမိ၏ အကောင်းဆုံးသော အဝတ်များကို ဆင်၍ ပေးလေ၏ ။

သာချိုသည် လှေကားထိပ်မှာ ရပ်ကာ နေရစ်လေ၏ ။ အမိန့်တော်ရမင်းသည် အိမ်ထဲသို့ ဝင်၍ သွားလေ၏ ။

ကျောင်းဆရာကြီးက အမိန့်တော်ရမင်းအား ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နှုတ်ဆက်ခေါ်ငင်၍ ကုလားထိုင်များ ပေးလေ၏ ။ ထို့နောက် လာရင်း၏ အကြောင်းရင်းကို မေးသောအခါ အမိန့်တော်ရမင်းက တခြား မဟုတ် ၊ ညီငယ်ကလေးရဲ့ အရေးကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး ရောက်၍ လာရခြင်း အကြောင်းကို ပြောလေ၏ ။

“ ပြောစမ်းပါဦး အမိန့်တော်ရမင်းရဲ့ ။ ဘယ်မလဲ ဒီ ညီက ”

“ ပါလာပါတယ် ။ ဟေ့ သာချို ဝင်ခဲ့လေကွယ် ”

သာချိုသည် မျက်နှာပိုးသပ်လျက် ဝင်လာပြီး ခပ်လှမ်းလှမ်း ကုလားထိုင် တစ်ခုမှာ ထိုင်လေ၏ ။

ကျောင်းဆရာကြီးသည် သာချိုကို ကြည့်ကာ ခေါင်းညိတ်လျက် စဉ်းစားပြီး “ အကြောင်းကို အမိန့်ရှိပါ ဦး ” ဟု အမိန့်တော်ရမင်းအား ပြောလေ၏ ။

“ အကြောင်းက ဒီလိုပါ ။ ဒီ ညီငယ်ကလေးက ဆရာကြီးရဲ့ သမီး မတိုးမြင့် နဲ့ ကလေးချင်း ဘာဝ အကြောင်း သင့်မြတ်ကြလို့ ကလေးမက လူကြီးမိဘများထံ တောင်းရမ်းဖို့ အတန်တန် ပြောရှာသည့်အတွက် လာရခြင်းပါပဲ ”

ကျောင်းဆရာကြီးသည် ထိုစကားကို ကြားသောအခါ ဦးခေါင်းကို မြွေကိုက်သလို ဖြစ်၍ သွားပြီး သာချိုကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း ၊ အံ့အားသင့်ခြင်း ရောပြွမ်းသော မျက်လုံးများနှင့် ကြည့်ကာ ပါးစပ်ဟလျက် ငေး၍နေလေ၏ ။

အမိန့်တော်ရမင်းလည်း သာချိုကို ကြည့်၍ နေလေ၏ ။ သာချိုသည်ကား ခေါင်းငုံ့၍ နေလေသတည်း ။

“ အမိန့်ရှိပါဦး အမိန့်တော်ရမင်း ။ ကျွန်တော် နားမလည်လိုက်လို့ပါ ”

“ ဒီသူငယ်က ကျွန်တော့် ညီငယ်ကလေးပါ ။ ဆရာကြီးသမီးနဲ့ ကလေးချင်းဘာဝ စုံမက်ကြသတဲ့ ဆရာကြီးရဲ့ ။ ဒီတော့ ကလေးမက ခိုးပါလို့ ပြောတယ် ။ ကျုပ်ညီက မခိုးဘဲ မိကောင်းဖခင် သားသမီးပီပီ တောင်းရမ်း ယူပါရစေဆိုလို့ လာပြီး အကြောင်းကြားရပါတယ် ”

“ ဟေ့ မတုတ် ။ လာစမ်းပါဦး ။ မင်းသမီးကို ဟောဒီ သူငယ်က လာပြီး တောင်းနေပါပကော ။ လာစမ်းပါဦး ”

ဆရာကတော်သည် ထိုစကားကို ကြားရုံနှင့် အံ့သြပြီး ကပျာကယာ လာ၍ ထိုင်လေရာ ကျောင်းဆရာကြီးက အကျိုးအကြောင်းကို ပြော၍ ပြလေ၏ ။

မတုတ် ။  ။ “ ဟင် ကျွန်မတို့လည်း ဘာမျှ မသိရပါကလား ”

ဆရာကြီး ။  ။ “ အေးကွယ် ။ မသိလို့လား ။ သမီးရည်းစားထားတာ မင်းထံ အခွင့်တောင်း နေရဦးမှာလား ။ ကြိုက်ရင်ထားကြတာမျိုးပဲ ။ သို့သော်လည်း အမိန့်တော်ရမင်းက ကလေးချင်းဘာဝ သူတို့ အချင်းချင်း စုံမက်ကြရာ ကျုပ်သမီးက မရရင် မနေနိုင်ပါဘူး ဆိုရင် ဘယ် ငြင်းနိုင်မလဲ ။ ပေးစားရသဟာပ ။ သို့သော်လည်း အခု အထိ ကျုပ်တို့ သမီးဟာ ယောက်ျားသနာ ယူချင်တဲ့ လက္ခဏာ မရှိသေးပါဘူး ။ အင်မတန် အဖိုးတန်တဲ့ ရုပ်ချောပညာရှိ ၊ မျိုးကောင်းဆွေကောင်းများ လာပြီး စပ်ဟပ်တာတောင် ငြင်းနေရှာတာပဲ ။ ကျုပ်တို့က ငြင်းရတာ မဟုတ်ပါဘူး ။ ကလေးမ ကိုယ်တိုင်က ငြင်းနေတာပါ ”

အမိန့်တော်ရ ။  ။ “ သူ မစုံမက်လို့ ငြင်းဟန် ရှိပါတယ် ။ ကလေးဆိုတာ သူတို့ မျက်စိကျချင်တာ ကျတာမျိုးပဲ ။ သည်အရာမှာတော့ နီးစပ်ရာ သဘောမျိုးပဲ ထင်ပါါရဲ့ ။ အိမ်ချင်းကလည်း ကပ်နေတာကိုး ။ ကျုပ်ညီငယ်က ပညာလည်း မရှိ ။ ရုပ် ဆိုတာတော့ အခု ဆရာကြီး မြင်တဲ့ အတိုင်းပါပဲ ။ သို့သော်လည်း ရှမ်းကြိုက်နွားချော ဆိုတာမျိုးလို ထင်ပါ့ခင်ဗျာ ”

“ မှန်ပါတယ် ။ မှန်ပါတယ် ။ တစ်ဆိတ် ကလေးမကို မေးကြည့်ပါရစေဦး ။ ကိုင်း မတုတ် မင်းသမီးကို မေးစမ်းပါဦး ။ ဟုတ်များ ဟုတ်သလား ”

“ အို ….မတော်တာဘဲ ။ မဖြစ်နိုင်တာဘဲ ။ ဟုတ်ရင် ရှင်က ပေးစား မလို့လား ”

“ ဟုတ်ရင် မပေးစား ။ ဘာလုပ်ထားဦးမှာလဲကွယ် ။ တစ်ယောက် ကြိုက်တဲ့အစာကို မစားနဲ့ ။ ဒီအစာမှ စား ဆိုလို့ ဘယ် တရားမလဲ ”

“ အို ... မဟုတ်တာ ဘယ့်နှယ့် ပြောပါလိမ့် မေးနေဖို့ မလိုပါဘူး ။ ကျုပ်သမီး ဒီလောက် မမိုက်ပါဘူး ။ အမိန့်တော်ရမင်း ညီက ဘယ်လို လူမို့ ဒီစကားကို ပြောသလဲ ဆိုတာ ကျွန်မ တွေးမရဘူး ။ သို့သော်လည်း ကျွန်မ သွား မေးကြည့်ပါဦးမယ် ။ ရှင်တို့ စိတ်ကျေနပ်အောင် ”

ဆရာကတော်သည် အခန်းထဲသို့ ဝင်၍ သွားလေ၏ ။ အိပ်ရာထဲ၌ တစောင်းလှဲကာ မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ကို ဖတ်၍ နေသော တိုးမြင့်၏ အနီးသို့ သွားရောက်ပြီး အကျိုးအကြောင်းကို ပြောပြ မေးမြန်းလေ၏ ။

တိုးမြင့်သည် အကြောင်းကို ကြားလျှင် ကြားချင်း ယမ်းပုံမီးကျသလို ဟုန်းခနဲဒေါသမီးတောက်လျက် မျက်ရည်တွေ လည်၍လာပြီး စာအုပ်ကို ချကာ ငေါက်ခနဲ ထပြီး ထဘီကို ပြင်၍ဝတ်လေ၏ ။ ဖိုးရိုးဖားရား နေသော ဆံပင်ကို လျင်မြန်စွာ ပြင်၍ပတ်ပြီး အခန်းထဲမှ ထွက်မည်ပြုလေရာ မိခင်ဖြစ်သူက “ လူကြားရင် ရှက်စရာကြီး ။ ဟိုအကောင် အရူးထင်ပါတယ် ။ သူ့ဆရာကလည်း မစဉ်းမစား လာပြောတာ မေမေ သိပ်ပြီး အံ့သြတာပဲ ” ဟု ချော့မော့ကာ ခုတင်ပေါ်၌ ပြန်၍ အထိုင်ခိုင်းပြီး တံခါးကို စေ့ခဲ့လျက် အခန်းမှ ထွက်လာပြီးလျှင် စောင့်၍နေသော သူများထံ လာပြီး “ ဒါကြောင့် ကျုပ် အပြောသားပဲ ၊ မဟုတ်နိုင်ပါဘူး ဆိုတာ ။ ကျွန်မသမီးက ဘာမှ သူမသိရဘူးတဲ့ ။ အင်မတန် စိတ်ဆိုးနေတယ် ။ အမိန့်တော်ရမင်း လူ စိတ်မကောင်းဘူး ထင်ပါရဲ့ ”

ကျောင်းဆရာကြီးသည် ခေါင်းညိတ်ကာ စဉ်းစား၍ နေလေ၏ ။ အမိန့်တော်ရမင်းသည်ကား အံအားသင့်လျက် သာချိုကို ကြည့်ပြီး “ ဘယ့်နှယ်လဲ သာချို မဟုတ်ဘူး ဆိုပါကလား ။ မင်း ငါ့ကို အရူးလုပ်တာပဲ ”

သာချိုသည် ခေါင်းငုံ့ နေရာမှ ။ မျက်နှာကို ပုဆိုး ခါးပုံစနှင့် သုတ်၍ မော်ကြည့်ပြီး “ ကျွန်တော် မရူးပါဘူး ခင်ဗျာ ။ အားလုံးပဲ စဉ်းစားကြည့်ပါ ။ ဆရာဝန်ကို ခေါ်ပြီး စစ်ဆေးကြည့်ပါ ။ ကျွန်တော် မရူးပါဘူး ဆရာရဲ့ ။ မဟုတ်ရင် ကျွန်တော် လာဝံ့ပါ့မလား ။ မတူမတန်တာတော့ မှန်ပါတယ် အဒေါ်ရဲ့ ။ သို့သော်လည်း အဒေါ်သမီး က တောင်းပါရမ်းပါ ဆိုလို့ လာရတာပါ ။ ကျွန်တော့်မှာ အညာသား တစ်ကောင်ကြွက်ပါ ။ ဆရာကိုပဲ အားကိုးပြီး နေရတာပါ ။ ဆရာဟာ ကျွန်တော့်ကျေးဇူးရှင်ပါ ။ ကျေးဇူးရှင်ကို ကျွန်တော် အရှက်ကွဲ အကျိုးနည်းအောင် မလုပ်ပါဘူး ။ ကျွန်တော့်ကို ခိုးယူဖို့တောင် ပြောပါတယ် ။ အခု မြေဟက်တက် ကွဲပြီး မြိုပါစေရဲ့ ။ မိုးကြိုးပစ်ချပါစေရဲ့ ။ ရေနစ်သေရပါစေရဲ့ ။ မဟုတ်တာကို ပြောရင် အခု အိမ်က ဆင်းရင် မြွေဆိုးမြွေဟောက် ကိုက် သေပါရစေရဲ့ ။ ကျွန်တော်ကတော့ ခိုးယူရင် ဦးလေးတို့ အဒေါ်တို့မှာ အရှက်ကွဲ အကျိုးနည်းမှာ စိုးပြီး လာတောင်းတာပါ ။အခုတော့ ကျွန်တော့်ကို သူ အရှက်ခွဲတာပါပဲ ။ တစ်ကောင်ကြွက် တစ်မျက်နှာမို့ ရက်ရက်စက်စက် လုပ်တာပါ ”

“ သူ ရှက်လို့ အတင်း ပြောင်ခံပြီး ငြင်းတာပါ အဒေါ် ။ အဒေါ့်သမီး ပြောတာကိုတော့ အဒေါ်က ယုံတယ် ။ ကျွန် တော် ပြောတာကိုတော့ မယုံဘူး ဆိုတာ တရားပါရဲ့လား အဒေါ် ။ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး ။ သူ့ကိုတော့ ကျွန်တော် စိတ်မဆိုးပါဘူး ။ ကိုယ်တိုင်က ရှေးဘဝက သူ့ကို အရှက် ခွဲမိလို့ ၊ အခု ကျွန်တော့်ကို သူအိမ် အရောက်ခေါ်ပြီး အရှက်ခွဲတာပါပဲ ။ ကျွန်တော့် အကြောင်း မကောင်းဖို့ ဖြစ်ရတာပါ ” စသည်ဖြင့် ငိုကြီးချက်မနှင့် ကုလားထိုင်မှ ထပြီး လှေကားဘက်ကို ပြေးကာ လှေကားတိုင်ကို ဦးခေါင်းနှင့် ဆောင့်ကာ ခွေ၍ မည်တွန်တောက်တီး ရှာလေသတည်း ။

ထိုအခိုက်တွင် တိုးမြင့် သည် အခန်းထဲမှ ပြေးထွက်၍ လာပြီးလျှင် ကျွန်မကို မတရားသဖြင့် အကျိုးယုတ် အရှက်ကွဲ တမင် လာလုပ်တာပါ ။ ကျွန်မ သူ့ကို မြင်ရုံသာ မြင်ဖူးပါတယ် ။ ဘယ်ကမှန်းလဲ မသိပါဘူး ” ဟု ပြော၍ ငိုလေရာ ဆရာကတော်က “ တိတ်တိတ်နေပါအေ ” ဟု ပြောလေ၏ ။

သာချို ။  ။ “ အမယ်လေး တိုးမြင့်ရယ် ။ မင်း တတ်နိုင်ပါပေတယ် ။ ငါ မင်းကို သိပ်ပြီး အံ့သြတာပါပဲ ။ လူ့ဘဝမှာ အသက်နှစ်ဆယ် ကျော်ပါပြီ မတိုးမြင့် ရဲ့ ။ မင်းလို ဉာဏ်ကြီးတဲ့ မိန်းမကလေးမျိုး မတွေ့ခဲ့ရသေးပါဘူး ။ မင်းက ငါ့ကို ဘယ်ကလဲဆိုတာ မသိဘူးလို့ ပြောတာများ မတိုးမြင့်ရယ် ။ ကျုပ်အသည်းတွေ လှံသုံးစင်းနဲ့ ထိုးတာနဲ့ အတူတူပဲ ။ မင်း ငါ့ကို မချစ်ရင် မချစ်ဘူးလို့ အစက ပြောင်ပြောင်ကြီး ပြောရင် ငါက မင်းကို အတင်း ယူနိုင်မှာလား ။ ငါ့မှာ ဆွေမရှိ မျိုးမရှိ တစ်ကောင်ကြွက်ပါကွယ့် ။ မင်းကို အတင်း ရအောင် ကြံချင်တဲ့ သတ္တိ မရှိပါဘူး ။ မင်းမှာ ဆွေမျိုးတွေ တစ်သိုက်တစ်ဝမ်းကြီးပါ ။ မျက်လုံး ထုတ်ရင် တစ်ပုတ် ပြည့်နိုင်ပါတယ် ။ တော်ပါပေတယ် မတိုးမြင့်ရယ် ။ မင်း ရက်စက်နိုင်ပါပေတယ် ” ဟု အံကြိတ်ကာ ရင်ကို ထု၍ ပြောပြီး ဆရာ - ဆရာကတော်တို့ ဘက်သို့ လှည့်ကာ “ ကျွန်တော် ဟော့ဟော့ရမ်းရမ်း လုပ်တတ်တဲ့အကောင် မဟုတ်ပါဘူး ။ သူ့ကို မေးကြည့်ပါ ။ စာကလေးတစ်စောင်မှ စွန့်စွန့်စားစားတောင် ပြရဲတာ မဟုတ်ပါဘူး ။ ပြောင်ဖို့ ပျက်ဖို့ ၊ ကလက်ဖို့ မတော်မတရား ကြံဖို့ဆိုတာ ဝေးလို့ပါ ။ လာပြီး တောင်းပါ ။ ကျွန်မ ရှိပါတယ် ။ ဘာမှ မကြောက်ပါနဲ့ ။ အားမငယ်ပါနဲ့ ။ ကျွန်မ သဘော တစ်ခုတည်းပါလို့ အတန်တန် သူက ပြောတာတောင် ကျွန်တော်က အတန်တန် ငြင်းပါ တယ် ” ဟု ပြောပြီး မချိသော အမူအရာနှင့် အံကြိတ်ကာ ရှိုက်လေ၏ ။

ဆရာကြီးက သာချို ကို လှမ်း၍ ခေါ်ပြီး “ နို့ … မင်းတို့ ဘယ်မှာ တွေ့ကြရလို့ ။ ငါ့သမီးနဲ့ စကားပြောရသလဲ ”

“ ကျွန်တော် ဦးနဲ့ဆံနဲ့ ကန်တော့ပါတယ် ။ ကျွန်တော်မပြောဘူးလို့ပါပဲ ။ အခုတော့ သူက ရက်စက်၍ ပြောရမှာပါ ။ ကျွန်တော် ဒီအိမ်မှာပဲ သူနဲ့ တွေ့ရပါတယ် ။ သူ ကိုယ်တိုင် တံခါးကို ဖွင့်ပေး၍ ဝင်ရတာပါ ”

ထိုအခါ အားလုံး အံ့အားသင့်၍ နေကြလေ၏ ။ မုန့်ပျားသလက် ဒေါ်စိုး ပြောသဖြင့် အရပ်ထဲ၌ ဖြစ်ပျက်၍ နေသော စကားများအနက် မိမိတို့ နားသို့ ရောက်သော သတင်းစကားအနည်းငယ်ကို ပြန်၍ သတိရကြလေ၏ ။

တိုးမြင့် သည်ကား ထိုစကားကို ကြားရသောအခါ တိုး၍ ပြင်းထန်စွာ ဒေါသထွက်ပြီး “ အမယ်လေး မေမေရဲ့ ။ ကျွန်မကို သ,တ်လိုက်ပါတော့ ။ အမယ်လေး မေမေရဲ့ မဟုတ်တာတွေကို တမင် လုပ်ကြံပြီး ပြောတာပါ ။ ကျွန်မ သူ့ကို အိပ်တောင် မမက်ပါဘူး ” ပြောကာ ဆံပင်များကို ဆွဲရင်း အခန်းထဲသို့ ပြန်၍ ဝင်သွားလေ၏ ။

“ ငြင်းပါ မတိုးမြင့် ။ ကြိုးစားပြီး ပြောင်ပြောင်ကြီး ငြင်းကွယ့်နော် ။ သက်သေမှ မရဘဲကိုး ။ ကျုပ်မှာတော့ သက်သေမရှိ၍ မျက်စဉ်းခတ်ခံရတဲ့ အဖြစ်မျိုး ရောက်နေတာပေါ့ ။ ကိုင်း -မတိုးမြင့် ၊ မင်းက သည်လောက်တောင် ရက်စက်မှဖြင့် ကျုပ်မင်းကို မေ့နိုင်ပါတယ် ။ ကျွန်တော့် အကြောင်းဆိုးတာကို ဦးလေးရယ် ။ ကျွန်တော် သွားပါ တော့မယ် ” ဟု ပြောပြီး သာချိုသည် ဆင်း၍ သွားလေ၏ ။ ကျန်ရစ်သူ သုံးယောက်သားတို့မှာလည်း မတွေးတတ် ၊ မကြံတတ်ဘဲ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် ကြည့်လျက် ဆိတ်ငြိမ်စွာ နေကြတော့ သတည်း ။

နောက်အတန်ကြာသောအခါ အမိန့်တော်ရမင်းသည် စိတ်စက် မကောင်းသော အမူအရာနှင့် နှုတ်ဆက်၍ ဆင်းလာခဲ့လေသတည်း ။

ထိုအကြောင်းအရာတို့သည် မြို့ထဲ၌ ပျံ့နှံ့၍ သွားကြလေ၏ ။ ထိုအခါမှစ၍ တိုးမြင့်ကို တောင်းရမ်းရန် လာကြသူတို့သည် မပေါ်လာကြတော့ဘဲ တိုးမြင့်မှာ ရောင်း၍ ကျန်သော ကုန်စိမ်းပမာ ညှိုးငယ်သော အနေသို့ ရောက်၍ နေရှာလေသတည်း ။

တိုးမြင့်သည် ထိုနေ့မှ စ၍ ကြီးစွာ အရှက်နာ ရပြီး မစားချင် ၊ မသောက်ချင်နှင့် အခန်းတွင်းမှ မထွက်ဘဲ နေလေသတည်း ။

သာချို မှာလည်း ဆံပင်တစ်ပတ်လျှို ကပိုကရိုနှင့် တိုးမြင့်တို့အိမ်ရှေ့ ဒေါ်စိုး အိမ်၌ ထိုင်ကာ အပူသည် ရုပ်သွင်ဆင်ကာ နေထွက်မှ နေဝင်တိုင် တမျှော်မျှော် နေရှာလေသတည်း ။

သို့နေသည့်အတွင်း ဒေါ်စိုးအား တိုးမြင့် နှင့် မိမိ တွေ့ရပုံ ၊ ဖြစ်ပျက်ပုံ အလုံးစုံတို့ကို ရုပ်တူနာမ်တူ ပုံဆင်ကာ မဟုတ်တာတွေကို အဟုတ်ဖြစ်အောင် လုပ်ကြံကာ ဉာဏ်ရှိသလောက် ဝမ်းနည်းပက်လက် သနားစရာဖြစ်အောင် ပြောလေရာ ဒေါ်စိုးသည် ၎င်းစကားကို ယုံကြည်လျက် သာချို အပေါ်၌ ကြီးစွာသော သနားကရုဏာ ဖြစ်ပြီးလျှင် ၎င်းက တစ်ဆင့် အရပ်ထဲ၌ ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ သာချို အလွမ်းဇာတ်ကို လူစုံတိုင်း တခမ်းတနား ပြော၍ ပြလေ၏ ။

နောက်ဖေး၌ တိုးမြင့် ရေချိုးနေစဉ် အဘယ်ပုံ တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် စာပေးကြသည် ။ စကားစိမ်း ဟောဒီ ပန်းခြောက်ကလေးဟာ တိုးမြင့် ခေါင်းက နုတ်ပြီး မိမိထံ ပစ်၍ ပေးသော ပန်းကလေး ဖြစ်သည် ။ ညဉ့် အိမ်ပေါ် တက်သောအခါ တိုးမြင့်က အဘယ်ပုံ တံခါး ဖွင့်ပေးသည် ။ ဘယ်ပုံ ပြန်၍ ထွက်ရသည် ။ ညဉ့်အိပ်ရာထဲမှာ တိုးမြင့်က ဘာတွေကို ပြောသည် စသည်ဖြင့် သာချို ပြောသော အတ္ထုပတ္တိတို့ကို ဒေါ်စိုးသည် အတိုးချ၍ တစ်ဆင့် ပြောပြလေရာ တစ်ရပ်လုံးယုံကြည်ကြလျက် သာချိုမှာ နဂိုက လူပြောင် လူလှောင်ဖြစ်လေ ရကား ၎င်းကို လိုလားသူတို့က မျက်လျက် နေကြလေ သတည်း ။

တစ်နေ့တွင် ဒေါ်စိုး၏ အိမ်၌ သာချို ဝင်ရောက်နေခိုက်တွင် ဆရာကတော်သည် ဒေါ်စိုး၏ အိမ်သို့ ကူးရောက်လာပြီး ဒေါ်စိုးနှင့် စကားပြောကြလေရာ သာချိုသည် ရှောင်၍သွားလေ၏ ။

နောက်တစ်နေ့ ဒေါ်စိုး အိမ်သို့ သာချို လာသောအခါ ဒေါ်စိုးက သာချို အား အားရဝမ်းသာသော အမူအရာနှင့် “ ကိုင်း သာချို မင်း အတွက် ငါ့မှာ လှော်လိုက်တာ အခုဖြင့် နေရာကျပြီ ကျေးဇူးမမေ့နဲ့နော် ”

“ မမေ့ပါဘူး အဒေါ်ရဲ့ ပြောစမ်းပါဦး ။ ဘယ်လို အကြောင်းလဲ ”

“ ဘယ်လိုအကြောင်းလဲ သိချင်ရင် မင်းတို့ အိမ်ကို သွားမှာထားတယ် ”

“ ဟုတ်လား အဒေါ် သွားလို့ တော်ပါ့မလား ။ ကျွန်တော့်ကို တစ်ခုခုများ လုပ်ချင်လို့လား ”

“ ဘာမှ မလုပ်ပါဘူး ။ မင်းနဲ့ စကား ပြောချင်လို့တဲ့ ”

“ ဟုတ်ကဲ့လားအဒေါ် စိတ်ချရပါ့မလား ”

“ အို စိတ်ချရပါတယ် ဆိုမှပဲ ။ သွား မြန်မြန်သွား ”

သာချိုသည် အိမ်ကို ဝင်၍ သွားလေ၏ ။ အိမ်ရှေ့ခန်း၌ ဆရာကတော်ကြီးကိုသာ တွေ့ရလေ၏ ။ ဆရာကြီးကိုမူ မတွေ့ရချေ ။ ဆရာကတော်ကြီး မှာ သာချိုကို စောင့်၍ နေသော အမူအရာ ရှိလေ၏ ။

“ လာ လာ မောင် ထိုင်ပါ ။ မင်း ဦးလေးလည်း မရှိဘူး ။ ဒေါ်စိုးက ပြောသလား ”

“ ဟုတ်ပါတယ် အဒေါ် ”

ထို့နောက် စကားမပြောဘဲ အတန်ကလေး ကြာစွာ နေကြပြီးနောက်

“ တိုးမြင့်ရေ ကွမ်းအစ်များ ယူခဲ့အေ ”

တိုးမြင့်သည် လှပစွာ ဝတ်စားဆင်ယင်လျက် ဖလားစုံ ကွမ်းအစ်ကြီးကို ယူ၍ လာပြီး ချလေ၏ ။ သာချို မော့၍ ကြည့်လိုက်သောအခါ သာချို၏ ရင်ထဲ၌ တဒိန်းဒိန်း ဖြစ်၍ သွားလေ၏ ။ အကြောင်းမှာ တိုးမြင့်၏ မျက်နှာမှာ ရွှင်လန်းသော ပန်းလို ဖြစ်၍ နေလေသတည်း ။ တိုးမြင့်သည် အခန်းထဲသို့ ဝင်၍ သွားလေ၏ ။

“ ဒီလို မောင်သာချို အဒေါ်တို့လည်း ရိပ်မိပါပြီ ။ ကလေးမက မင်းကို ရှက်လို့ ငြင်းတာနဲ့ တူတာပဲ ၊ သူ့ အဖေကလည်း ဒီလိုပဲ သဘောရတယ် ။ အရပ်ထဲမှာလည်း ဆူကုန်ပြီ ၊ ထူးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး ။ ကလေးမကလည်း အခုတော့ ဟုတ်ပါတယ်လို့ ဝန်ခံပြီ သည်တော့ .. ”

သာချိုသည် ထိုစကားကို ကြားရသောအခါ မယုံကြည်သလိုဖြစ်ကာ မော့်ကြည့်ပြီး

“ သူက ဝန်ခံပလား အဒေါ် ”

“ အေးကွယ် မမေးပါနဲ့တော့ ။ သည်တော့ မင်း ဆရာကိုလည်း ပြောလိုက် ။ မြန်မြန်ထက်ထက်ပဲ ကိစ္စ ပြီးပါစေ ။ သမီးရေ ကော်ဖီ ဖျော်အေ ”

“ ဟုတ်ကဲ့မေမေ ကျွန်မ လုပ်နေတယ် ” ဟု ပြန်၍ ပြောသောအသံကလေးသည် သာချို၏ နား၌ အေး၍ သွားလေ၏ ။

မကြာမီကော်ဖီနှင့် မုန့်များ ရောက်၍ လာလေ၏ ။ တိုးမြင့်သည် မနီးမဝေးမှ ထိုင်လျက်နေ၏ ။ ဆရာကတော်ကြီးက ကိုင်း - မင်းတို့ မောင်နှမ စကား ပြောကြဦး ။ အဒေါ်ဝတ်ကလေး ရှိသေးတယ် ။ တစ်နေ့ ဂုဏ်တော် နှစ်ထောင် မပြီးရင် အဒေါ် ညစာမစားဘူးလို့ ဓိဋ္ဌာန်ထားတယ်ဟု ပြောပြီး အခန်းထဲကို ဝင်၍ သွားလေ၏ ။

အပြင်၌ နှစ်ယောက်သား အတန်ကြာ စကား မပြောဘဲ နေကြလေ၏ ။

သာချိုသည် မရဲတရဲနှင့် မော့်၍ ကြည့်လေ၏ ။ တိုးမြင့် ကြည့်၍ နေသည်နှင့် ကြုံကြိုက်သဖြင့် မျက်နှာချင်း အဆိုင်တွင် တိုးမြင့်သည် မျက်နှာကို ချ၍ နေလေ၏ ။

“ ဘယ့်နှယ်မလည်း မတိုးမြင့် ။ မင်းက ငါ ပြောတာတွေ မှန်ကြောင်း ဝန်ခံလိုက်တယ်ဆို ”

“ ဟုတ်ကဲ့ ” ဟု လေသံကလေးနှင့် ပြန်၍ ပြောလေ၏ ။

“ ဘာပြုလို့ ငါ မဟုတ်တာတွေ ပြောတယ် ဆိုတာ မင်း အသိ မဟုတ်လား ”

“ ကိုသာချို ကျွန်မကို ချစ်လို့ မဟုတ်တာ ပြောတာ မဟုတ်လား ”

“ ဒါပေါ့ တိုးမြင့်ရယ် ၊ ဒါကြောင့် စွန့်ရတာပါ ၊ စိတ်မဆိုးပါနဲ့နော် ။ လူဟာ အဟုတ် ချစ်ရင် ဘာမှ မလုပ်ဝံ့တာ မရှိပါဘူး ”

“ ကျွန်မ သိပါတယ် ၊ ရှင် ပြောတာ ဟုတ်သည် ဖြစ်စေ မဟုတ်သည် ဖြစ်စေ အဟုတ်တကယ် ချစ်တာသာ ပဓာနပါ ”

“ နည်းနည်း ချစ်တာ မဟုတ်ပါဘူး မတိုးမြင့် ။ ပြောမပြနိုင်အောင် ချစ်လို့သာ သည်လောက် မောင် စွန့်ရဲတာပေါ့ ။ ဒီလိုဖြင့် မတိုး ကျုပ်ကို ချစ်တာပေါ့ ”

တိုးမြင့်သည် ခေါင်းညိတ်ပြပြီး မျက်နှာကို မော်၍ ကြည့်လေ၏ ။ သာချို၏ လက်သည် ထောက်၍ ထားသော တိုးမြင့်၏ လက်ကို ဆုပ်ကိုင်မိလေ၏ ။ တိုးမြင့်သည် ငြိမ်၍ နေလေ၏ ။

“ မင်း ဘာပြုလို့ ငါ့ကို ချစ်တာလဲ ၊ ငါ အရုပ်ဆိုးမှန်း မင်း မမြင်ဘူးလား ”

“ အရုပ် မဆိုးပါဘူး ၊ တော်တော် ချောပါတယ် ”

“ ငါ့ထက် ချောတဲ့လူတွေ မင်းကို လာပြီး စပ်တုန်းက ဘာလို့မယူလဲ ”

“ သူတို့က မိဘဂုဏ်နဲ့ ၊ မိဘသတ္တိအစွမ်း မိဘ သင်ပေးတဲ့ ပညာသာ ရှိတာပဲ ”

“ နို့ - ငါ့မှာတော့ ဘာအစွမ်း ရှိသလဲ ”

“ ရှင် ကျွန်မကို ရအောင် စွန့်စားရဲတဲ့ ရဲရင့်တဲ့ အစွမ်းနဲ့ အကြံကောင်း ဉာဏ်ကောင်း ရှိပါတယ် ။ ကျွန်မ အစကတော့ စိတ်ဆိုးမိတယ် ။ နောက်တွေးလေ တွေးလေ ကိုသာချို၏ အစွမ်းသတ္တိဉာဏ်တွေ ပေါ်လာလေ ဖြစ်ပြီး သနားလာတာနဲ့ ကိုသာချို ပြောတာတွေ အကုန် မှန်ပါတယ် ဆိုတာကို မေမေဆီမှာ ဝန်ချလိုက်ပါတယ် ”

“ ဒီလိုဖြင့် မတိုး ။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကျုပ်လောက် ကုသိုလ်ထူးတဲ့လူ ရှိသေးရဲ့လား ။ မတိုးရဲ့” ဟု ပြောကာ တိုးမြင့် ကို ပွေ့ယူလိုက်လေရာ တိုးမြင့်သည် ၎င်း၏ ရင်ခွင်၌ ပြေပြေကလေး မော်ကာ ကြည့်ရင်း ကံကောင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး ။ သတ္တိကောင်းတာပါဟု ညင်သာစွာ အပြောတွင် သဘောကျသော မျက်နှာထားဖြင့် နှစ်ယောက်သား ကြည်မွေ့၍ နေကြလေသတည်း ။

▢ ပီမိုးနင်း
📖ကဝိမျက်မှန် မဂ္ဂဇင်း
     ဧပြီ ၊ ၁၉၂၉

အချစ်ဆိုသောအရာ ... စစ်ဆိုသောအရာ


❝ အချစ်ဆိုသောအရာ ... စစ်ဆိုသောအရာ ❞
         ( ကြယ်လွဲမိုး )

“ အနုပညာဟာ လူ့ယဉ်ကျေးမှုကို အထောက်အကူ ပြုပေးနေတယ် ။ ဒါပေမဲ့ ဇာခန်းဆီးပါးပါး ကွယ်ထားသလိုမို့ လူတွေဟာ ချက်ချင်း နားလည်ဖို့ မလွယ်ဘူး ” ဟု စိတ်ပညာရှင်တစ်ဦး ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်ကို အမှတ်ရနေမိသည် ။ အနုပညာသည် လူ့ဘဝ၏ တစ်ဖက်စွန်းကျမှုတွေကို ထိန်းညှိပေးတတ်သည် ။ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၏ အံချော်မှုတွေကိုလည်း တည့်မတ်ပေးတတ်ပြန်ပါသည် ။

ဟုတ်ပါသည် ။ ဘဝမှာ အဓိပ္ပာယ် အတိအကျ သိရှိဖို့ ခက်ခဲလှသည့် သစ္စာတရား ၊ အလှ ၊ အထီးကျန်ခြင်း ၊ မေတ္တာတရား ၊ ချစ်ခင်ခြင်း ၊ ပေးဆပ်ခြင်း ၊ တာဝန်ယူခြင်း ၊ ပျော်ရွှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းတရားတို့ကို အနုပညာကသာလျှင် ရှင်းပြနိုင်လိမ့်မည်ဟု ကျွန်တော် ယုံကြည်ပါသည် ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်တော်သည် စစ်ဖြစ်နေသည့် သူငယ်ချင်းမလေး တစ်ယောက်၏ မိသားစုအား ချစ်ခြင်းမေတ္တာတရားအကြောင်း ရှင်းပြရန် အနုပညာပစ္စည်း တစ်ခုဖြင့် ချဉ်းကပ်ကြည့်လိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည် ။

••••• ••••• •••••

၁ ။

ကျွန်တော်၏ ငယ်သူငယ်ချင်းမလေး အေးအေးပြုံးသည် အသည်းကွဲနေပါသည် ။

ညပေါင်း မည်မျှ ငိုကြွေးခဲ့လေသလဲတော့ မသိ ။ သူ၏ မျက်ခမ်းသားများသည် နီမို့နေသည် ။ အရင်က ပိရိ သေသပ်စွာ ဖြီးသင်ထုံးဖွဲ့ထားတတ်သော သူ့ဆံပင်ရှည်ရှည်ကြီးတွေသည် အခုတော့ ကပိုကရို နိုင်လှသည် ။ အမြဲတစေ ကြည်လင်တောက်ပနေခဲ့သော သူ့မျက်ဝန်းတစ်စုံသည်လည်း အုံ့မှိုင်းမှိုင်းနှင့် ကြေကွဲ ရောင်သန်းနေတော့သည် ။ ဒါတွေသည်ပင် အသည်းကွဲနေခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိသာထင်ရှားလွန်းနေပါသည် ။ သူ့နှုတ်ဖျားကလည်း ဖွင့်ဟ , ဝန်ခံခဲ့လေသည် ။ အသည်းကွဲနေသည်တဲ့လေ ။

မိန်းမတစ်ယောက် အသည်းကွဲနေသည်ကို အရင်က ကျွန်တော် အနီးကပ် မမြင်ဖူးပါ ။ အေးအေးပြုံး၏ အသည်းကွဲခန်းတွေသည် ယောက်ျားတစ်ယောက်လို အရက်ကို မူးအောင် သောက်ပစ်လိုက်တာမျိုးလည်းမဟုတ် ၊ သီချင်းတွေ အကျယ်ကြီး အော်ဆိုနေတာမျိုးလည်း မဟုတ်ပေ ။ မိန်းမတစ်ယောက်၏ အသည်းကွဲနည်းတွေ တိတ်ဆိတ်ခြောက်သွေ့ လွန်းလှသည် ။ ဥပမာ ကြာဆံသုပ်ကို ခက်ရင်းဖြင့် အပိုင်းပိုင်း ပြတ်အောင် အားထည့် လှီးဖြတ်နေသလိုမျိုး ၊ တုတ်ထိုးဆိုင်တွေမှာ အသည်းနှလုံးကို ရွေးပြီး ဝါးချွန်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ထိုးစိုက်နေသလိုမျိုး ၊ နောက် သူ့အမျိုးသား ကိုထွန်းအောင် မကြိုက်သည့် စံပယ်ပန်းကို သူ့ဆံပင်မှာ တော်လှန်ပန်ဆင်သလိုမျိုး စသဖြင့် သူ့အသည်းကွဲနည်းတွေက ခြောက်အက်အက်နိုင်လွန်းလှသည် ။

“ နင် ကိုထွန်းအောင်ကို စိတ်နဲ့ တိုက်ခိုက်နေတာပေါ့လေ ” ဟု တစ်ခါက ကျွန်တော် မေးတော့ မပြုံးခဲ့သည်မှာ ကြာပြီဖြစ်သော အေးအေးပြုံး နှုတ်ခမ်းမှာ အပြုံးတစ်ပွင့် ပြန်လည်ဖူးပွင့်လာသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည် ။ ထိုအပြုံး ကိုပင် ကျွန်တော်က ခပ်စိမ်းစိမ်း အပြုံးတစ်ခုဟု မှတ်ချက်ပေးခဲ့ဖူးသည် ။

အေးအေးပြုံး ကတော့ သူ့ဝေဒနာ ဒီဂရီ မြင့်တက်လာ ပြီဆို ကီလီဆိပ်ကမ်းကို သွားတော့သည် ။ ထိုမှတစ်ဆင့် ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုဘက်ကို နှစ်ရာပေး၍ စက်လှေစီးသည် ။ အေးအေးပြုံး၏ အပြုအမူကို တွေ့မြင်ကြသော အခြားသူငယ်ချင်းများက “ ကြောင်စီစီ နိုင်တဲ့ လုပ်ရပ်ပါဟယ် ” ဟု ပြောကြသည် ။ ကျွန်တော်ကတော့ အေးအေးပြုံးသည် ကိုထွန်းအောင် ရင်ခွင်နယ်နိမိတ်ထဲ ကနေ စမ်းသပ်ပြေးထွက်နေ ကြောင်း ရိပ်စားမိခဲ့သည် ။ သို့ပေမဲ့ နှစ်ရာတန် ခရီးတစ်ခုသည် ရင်ခွင်တစ်ခုက လွတ်မြောက်ဖို့ ဘယ်လောက်များ ဝေးဝေး ရောက်နိုင်မှာတဲ့လဲ ။ ထိုအကြောင်းကို အေးအေးပြုံးလည်း သိပါလိမ့်မည် ။

တစ်ခါက အေးအေးပြုံးတို့ အိမ်ထောင်ရေး ပြိုကွဲကြ တော့မည့် အခြေအနေထိ ရောက်ခဲ့သည့် အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်အမှတ်ရနေမိသည် ။ အိမ်ထောင်ရေးကို နှစ်ဦး သဘောတူ အဆုံးသတ်ကြ တော့မည်ဆိုတော့ နှစ်ဦးသားပိုင် အိမ်ထောင်ပစ္စည်းတွေကို ခွဲဝေကြသည်တဲ့ ။ အိမ်မှာရှိသည့် ဗီရို ၊ စားပွဲ ၊ ကုလားထိုင်တွေက အစ ခွဲဝေပြီး နောက်ဆုံး “ ကြောင် ” ကလေး တစ်ကောင်ကိုတော့ ငါမွေးမယ် ၊ သူမွေးမယ်နှင့် အချင်းများခဲ့ကြသည် ။ နောက်ဆုံး အေးအေးပြုံးက ကိုထွန်းအောင်ကို “ မဖြစ်သေးပါဘူး ၊ ကြောင်ကလေး နင့်ကို ပေးရင် သေသွားမှာပေါ့ ” တဲ့ ။

ကြောင်ကလေး တစ်ကောင်ကို အကြောင်းပြုပြီး သူတို့နှစ်ယောက် ပြန်လည် ပေါင်းစည်းမိသော ထိုနေ့က ဆရာ မျိုးမြင့်ဆွေ၏ လှိုင်းနှင့် ကျောက်ဆောင် ဆိုသော အောက်ပါကဗျာလေးကို သူတို့ နှစ်ဦးအား ကျွန်တော် ရွတ်ဆိုပြခဲ့တာကိုပင် အမှတ်ရနေမိသေးတော့သည် ။

မျက်ရည်ကိုသုတ် ၊
မင်းပြန်ဆုတ်လျှင်
ငုတ်တုတ်ငါ့မှာ ၊
မှိုင်ရမြဲ

ငါ့ကိုကျဉ်ဖဲ ၊
လှိုက်လှဲလှဲဖြင့်
မင်းလည်းလမ်းမှာ ၊
ငိုရမြဲ

ဝေးတသက်သက် ၊
နီးတကျက်က
စိတ်လက်ရွှင်ပုံ ၊
ရူးသူ့ဘုံမို့
ပြန်ဆုံဦးစို့
မင်းနဲ့ငါ ။  ။

ဟုတ်ပါသည် ။ တကယ်တော့လည်း လင်မယား နှစ်ယောက်၏ အဆုံးစွန်သော စမ်းသပ်မှုသည် လက်တွဲမြဲ လက်တွဲထားခြင်းပင် မဟုတ်ပါလား ။

••••• ••••• •••••

၂ ။

တစ်နေ့က အေးအေးပြုံးတို့အိမ်ဘက် ရောက်သွားတော့ ကိုထွန်းအောင်က ဧည့်ခန်းမှာရှိသည့် ပြတင်းပေါက် ကနေ အဝေးကို တိတ်ဆိတ် စွာ ငေးနေသည် ။ သူ့တိတ် ဆိတ်မှုတွေက ချိန်ကိုက်ဗုံး တစ်လုံး ဖောက်ခွဲပြီး အရာရာ ပြန်ငြိမ်သက်နေသလိုမျိုး ။ အေးအေးပြုံး ကတော့ အခန်းထောင့်မှာ ရှိုက်သံတွေ တဒိုင်းဒိုင်းမြည်ကာ မျက်ရည်တွေ တရွှဲရွှဲနှင့် ငိုကြွေးနေသည် ။ လက်ဆုံစားနေကျ ထမင်းစားပွဲလေးသည်လည်း ကြည်နူးသံမဲ့ကာ ဆွံ့အ , နေတော့ သည် ။ “ ပန်သူမဲ့လျှင် မမွှေးတော့ဘူး ” ဟု ကြွေးကြော်နေသော မှန်တင်ခုံပေါ်က နှင်းဆီပန်း လေးတွေနှင့် “ ကြည့်သူမဲ့လျှင် မလှတော့ဘူး ” ဟု ဆန္ဒပြနေကြသော အေးအေးပြုံး၏ အလှပြင်ပစ္စည်းလေးတွေ မြင်ရသည်မှာလည်း ချောက်ချားလွန်းလှသည် ။ ချစ်ခင်မှု ၊ ကြင်နာမှု ၊ ယုယမှု ၊ နားလည်မှုတို့သည် အမုန်း ကျည်သင့်ခဲ့၍ ထင်သည် ။ ကြေကွဲမှုတွေအဖြစ် တလူလူ အငွေ့ပြန်နေလေသည် ။

အထက်ပါ အကြောင်းအရာများသည် ကိုထွန်းအောင်နှင့် အေးအေးပြုံးတို့ အိမ်ကလေးကို ကျွန်တော်က စစ်တလင်း၏ အနိဋ္ဌာရုံတွေ အဖြစ် မြင်ယောင်မိခြင်းပင် ဖြစ်တော့သည် ။ တကယ် တော့လည်း အေးအေးပြုံးတို့ အိမ်ကလေးသည် မိသားစု ပြဿနာကို အခြေခံကာ အိမ်တွင်းစစ် ဖြစ်နေပါသည် ။

ကဗျာဆရာကြီး ဟိုးမားကတော့ လောကမှာ “ အချစ်ဆိုတဲ့ အရာနဲ့ စစ်ဆိုတဲ့ အရာဟာ အင်အားကြီးလှရဲ့ ” ဟု ဖွဲ့ဆိုဖူးပါသည် ။ လူငယ် ကောင်လေး တစ်ယောက်က ကောင်မလေး တစ်ယောက်ကို ချစ်ကြိုက်ရာမှ စတင်ခဲ့သော လူသားမျိုးနွယ်တို့သည် ၄င်းတို့၏ စီးပွားရေးပြဿနာ ၊ နိုင်ငံရေးပြဿနာနှင့် လူမှုရေးပြဿနာများကို အခြေခံကာ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် စစ်ခင်းလျက်ရှိကြပါသည် ။ ပြည်တွင်းစစ်ကအစ ကျူးကျော်စစ်တွေအဆုံး ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော အင်အားကြီး စစ်ပွဲတွေသည် လူငယ်လေး နှစ်ယောက်၏ အချစ်မှ စတင်ခဲ့သော လူသား မျိုးနွယ်တွေပင် ဖြစ်ပါသည် ။ ထို့ကြောင့် အချစ်နှင့် စစ်သည် အင်အားကြီးမားပုံချင်း တူညီသည်ဟု ကဗျာဆရာက ကွန့်ခဲ့လေသလား တွေးမိပြန်သည် ။

ပြည်တွင်းစစ် ဆိုသည် ကတော့ ဖြစ်ပြီ ဆိုသည်နှင့် အမှန်တရားနှင့် နိုင်ငံတစ်ခု ၏ အနာဂတ်ကို အကျအဆုံး စာရင်းထဲ သွင်းလိုက်ရမှာပဲ ဖြစ်ပါသည် ။

အိမ်တွင်းစစ် ဆိုသည်ကရော ... ။

အရင်က မျိုးစန္ဒီကျော် နှုတ်ခမ်းနှင့် တူလှပါသည်ဟု တဖွဖွ ချစ်ကြည်ခဲ့သော အေးအေးပြုံး၏ နှုတ်ခမ်းလွှာလေးကို ခုတော့ ကိုထွန်းအောင် က “ နှုတ်ခမ်းကြီးက စူပုပ်နေ တာပဲ ” ဟု မြင်နေသည် ။ အရင် ကိုထွန်းအောင်၏ ခြေနင်းသံက အိမ်ပေါ်တက်လာသော ကြားရလျှင် “ အားနှင့် မာန်နှင့် ယောက်ျားပီသလိုက်တာ ” ဟု ကြံဖန်ဂုဏ်ယူတတ်သော အေးအေးပြုံးသည် ခုတော့ “ ခြေနင်းကြမ်းလိုက်တာ ” ဟု မြင်လာသည် ။ အရင်က တစ်ယောက်စကား တစ်ယောက် နားက ကြားလို့ မဝ,နိုင်အောင် ဖြစ်ခဲ့သူတွေသည် ခုတော့ မကြားလိုကြတော့ပေ ။ တစ်ယောက် မျက်ဝန်းထဲ တစ်ယောက် အဖြေရှာခဲ့သော အကြည့်တွေသည်လည်း သွေဖည်ထားကြလေသည် ။ နောက်ဆုံးတော့ အတူ ရစ်ပတ်ခဲ့ကြသည့် သံယောဇဉ် ကြိုးလေး သူ့စည်း ကိုယ့်စည်း ဆွဲကြရင်း အေးအေးပြုံး ခေါက်ပေးနေကျ ကိုထွန်းအောင် အင်္ကျီလေးလည်း ခေါက်ရိုး မလှတော့ ။ မိသားစုဖိနပ်စင် လေးသည်လည်း အိပ်တန်း မစုံခဲ့သည့် ညတွေ များလာနေတော့သည် ။

မုန်းကြပြီ ဆိုတော့လည်း နားလည်မှုတွေ ပျောက်ဆုံးသွားကြပါသည် ။ အချစ် မှာ ဖြစ်စေ ၊ စစ် မှာ ဖြစ်စေ နား လည်မှုသည် အခရာကျသည် ထင်သည် ။ ခွင့်လွှတ်တတ်ခြင်း ၊ စာနာတတ်ခြင်းနှင့် ဖြည့်ဆည်းတွေးတော ပေးတတ်ခြင်းတို့သည် “ နားလည်မှု ” ဆိုသော စကားလုံး၏ သဘော သဘာဝတွေပဲ ဖြစ်ပါသည် ။ လူတစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး ၊ မိသား တစ်စုနှင့် တစ်စု ၊ အဖွဲ့စည်း တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ပေါင်းကူးနိုင်ရန်အတွက် နားလည်မှုဆိုသော တံတားကလေးသည် အသေအချာ ရှိပါလိမ့်မည် ။ ထိုနားလည်မှု တံတားကလေး၏ ဟိုမှာဘက်တွင် ငြိမ်းချမ်းမှုလည်း ရှိနေမည် ။

လူတစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး ၊ မိသားစုတစ်စုနှင့် တစ်စု ၊ အဖွဲ့ စည်းတစ်ခုနှင့် တစ်ခု ငြိမ်းချမ်းမှု တည်ဆောက်ဖို့ဆိုလျှင်တော့ မိမိမှာ ရှိသော အာဃာတ ၊ အမုန်းတရားနှင့် အတ္တတွေ စွန့်ခွာပြီး တစ်ပါးသူကို ဖြည့်ဆည်းတွေးတောပေးတတ်သည့် စိတ်တွေဖြင့် နားလည်မှု တံတားထိပ်အရောက် လာခဲ့ဖို့တော့ လိုအပ်ပါလိမ့်မည် ။

••••• ••••• •••••

၃ ။

တစ်နေ့က အေးအေးပြုံးတို့အိမ်က အပြန် လူကူးမျဉ်း ကျား တစ်ခုတွင် ကျွန်တော် စောင့်ဆိုင်းနေပါသည် ။

လမ်းတစ်ဖက်ကို ကူးဖို့ အခြား စောင့်ဆိုင်းနေကြသော လူအုပ်ကြီးထဲ ကျွန်တော် တိုးဝင်လိုက်သည် ။ လမ်းတစ်ဖက်ကို တစ်ဦးတည်း ကူးရသည်ထက် အများနှင့် ရောနှောကူးရသည်က ကျွန်တော့် အတွက် ပို၍ လုံခြုံသည်ဟု ခံစားမိ၍လည်း ဖြစ်ပါသည် ။ ကျွန်တော် ရောက်သွားသော လူအုပ်ကြီးထဲတွင် လက်ဆွဲ မီးဖိုကလေးနှင့် လှည့်လည် ရောင်းချနေသော ဗယာကြော်သည်လင်မယား၏ အသံက သိသိသာ ကျယ်လောင်နေသည် ။ အမျိုးသားက ပြတ်သွားသော ဖိနပ်တစ်ဖက်ကို ကိုင်ကာ နောက်တစ်ဖက်ကို ကုန်းချွတ်နေသည် ။ အမျိုးသမီးက ဖိနပ်ကို ချွတ်စေချင် ပုံမရ ။ မိုးပေါ်ကို လက်ညှိုး ထိုးပြလိုက် ၊ လမ်းကို လက်ညှိုးထိုးပြလိုက်နှင့် သူတို့ ဘာသာစကားဖြင့် ကျွက်ကျွက်ညံအောင် ပြောဆိုနေကြသည် ။ သူတို့ဘာသာစကားကို နားမလည်သော်လည်း ချစ်ချစ်တောက် ပူနေသော နေရောင်ကြောင့် အရည်ပျော်လုမတတ် ပူလောင်နေသော ကတ္တရာ လမ်းပေါ်တွင် သူ့အမျိုးသားကို ခြေဗလာဖြင့် မလျှောက်စေလိုသည့်အကြောင်း ပြောဆိုသည်ဟု ကျွန်တော် နားလည်သလို အခြား လမ်းကူးသူများလည်း ထိုသို့ နားလည်ကြလိမ့်မည် ထင်ပါသည် ။

ထို့နောက် အမျိုးသမီးက ဖိနပ်ပြတ်လေးကို ဆွဲယူ လိုက်သည် ။ ပြီးတော့ သူ့ အပေါ်အင်္ကျီကို ဆွဲလှန်ကာ ချွေးခံအင်္ကျီမှာ ချိတ်တွယ် ထားသော “ တွယ်ချိတ် ”  ကလေးကို ဖြုတ်လိုက်သည် ။ ထို့နောက် ပြတ်တောက်နေ သော ဖိနပ်ကလေးကို သူ့ တွယ်ချိတ်ကလေးဖြင့် တယု တယ ချိတ်တွယ်ပေးနေလေ သည် ။ ထိုအခါတွင်တော့ လမ်းကူးဖို့ စောင့်ဆိုင်းနေကြ သော သူများ၏ အကြည့်တွေက သူတို့ နှစ်ဦးအပေါ် သိသိသာသာပဲ ရောက်ရှိလာကြသည် ။ နောက်ဆုံးတော့ တွယ်ချိတ်ကလေးနှင့် ချိတ်တွယ်ထားသော ဖိနပ်ကလေးကို စီးကာ သူတို့နှစ်ဦး လမ်းဟိုဘက်ကို ခရီးဆက်ကြလေသည် ။ ကျွန်တော်တို့လည်း သူတို့နှင့်အတူ လမ်းတစ်ဖက်ကို ကြည်နူးစွာဖြင့် ဖြတ်သန်းခဲ့ကြပါသည် ။

ထိုနေ့က သူတို့ နှစ်ဦး ပြောဆိုခဲ့သော စကားလုံးတွေကို ကျွန်တော် နားမလည်ခဲ့ပါ ။ ဖိနပ်ကလေးကို တွယ်ချိတ်ကလေးနှင့် ချိတ်တွယ်ပေးနေသော မြင်ကွင်း၏ ဘာသာစကားကိုတော့ ကျွန်တော်တို့ နားလည်ကြပါသည် ။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ရွတ်ဆို ပြရန် မလို ၊ ထိတွေ့ကိုင်တွယ်ပြရန် မလိုသော ဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ထိုနေ့က ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့ခံစား လိုက်ကြရပါသည် ။

••••• ••••• •••••

ဘဝမှာ အဓိပ္ပာယ် အတိအကျ သိရှိဖို့ ခက်ခဲလှ သည့် သစ္စာတရား ၊ အလှ ၊ အထီးကျန်ခြင်း ၊ မေတ္တာ တရား ၊ ချစ်ခင်ခြင်း ၊ ပေးဆပ်ခြင်း ၊ တာဝန်ယူခြင်း ၊ ပျော်ရွှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းတရားတို့ကို အနုပညာကသာလျှင် ရှင်းပြနိုင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ကျွန်တော် ပြောဆိုခဲ့ပါသည် ။ ကမ္ဘာမှာ တစ်ဖက်စွန်းကျမှုနှင့် နားလည်မှုတွေ အံချော်နေသော သူငယ်ချင်း မလေး အေးအေးပြုံး တို့လို မိသားစုတွေမှသည် ငြိမ်းချမ်းမှု မတည်ဆောက်နိုင်ကြသေး သော လူမှုအသိုက်အဝန်း အတွက် ကျွန်တော့် အရေး အသားများတွင် ကြောင် ၊ တွယ်ချိတ် ၊ နားလည်မှု စသည်ဖြင့် ထည့်သွင်းကာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာတရားအကြောင်းကို ရှင်းပြဖို့ ကြိုးစားကြည့်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတော့သည် ။

⎕ ကြယ်လွဲမိုး
📖ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
     ဇန်နဝါရီ ၊ ၂၀၂၀

Friday, May 15, 2026

ဦးအောင်သင်းကို မော့ကြည့်ခြင်း


❝ ဦးအောင်သင်းကို မော့ကြည့်ခြင်း ❞
         ( လူခါး )

ကျွန်တော့် ကလောင်ကလေးနှင့်များ ဦးအောင်သင်း အကြောင်း ရေးချင်သေးသလားဟု မေးလာလျှင် ဟုတ်ကဲ့ ကျွန်တော့် ကလောင် နှင့်ပင် ဦးအောင်သင်း အကြောင်းကို ရေးချင်ပါသည်ဟု ဖြေပါရစေတော့ ။

••••• ••••• •••••

ဦးအောင်သင်း ဆိုသော နာမည်ကို စတင် ကြားဖူးခဲ့သော အချိန်မှာ ကျွန်တော်က ရှစ်တန်းကျောင်းသား အရွယ်မျှပင် ရှိပါသေး၏ ။ တကယ် တွေးကြည့်လျှင် ရှစ်တန်းကျောင်းသား အရွယ်သည် ဦးအောင်သင်း ကို လည်းကောင်း ၊ ဦးအောင်သင်း၏ စာများကို လည်းကောင်း အများကြီး မဟုတ်တောင် အတန်အသင့်တော့ သိနေသင့်ပြီဟု ကျွန်တော် ယူဆပါသည် ။

သို့သော် ကျွန်တော်၏ ရှစ်တန်းကျောင်းသားဘဝမှာ ဘောလုံး နှင့် ဗီဒီယို က လွဲ၍ အခြား ဘာမျှ မသိခဲ့ပါ ။ ထိုမျှဆိုလျှင် ကျွန်တော်၏ ငယ်ဘဝကို အနီးစပ်ဆုံး သုံးသပ်နိုင်ပြီဟု ထင်ပါသည် ။ စာမဖတ်ဘူးလား ဆိုတော့ ဖတ်နေပါပြီ ။သို့သော် ဦးအောင်သင်း၏ စာတွေကိုတော့ဖြင့် မဖတ်ဖူးသေးပါ ။

တစ်နေ့ ကျွန်တော်တို့ကျောင်း ( အထက ၂ ၊ တောင်တွင်းကြီး ) တွင် သတင်း တစ်ခု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြောဆို နေကြပါသည် ။ ကျွန်တော်တို့ ကျောင်းသို့ “ တောင်တွင်းအောင်သင်း ” ဆိုသော စာရေးဆရာ တစ်ယောက် လာရောက် ဟောပြောလိမ့်မည် ။ ကျွန်တော်တို့က မဖြစ်မနေ နားထောင်ရမည်ဟုလည်း ပြောကြပါသည် ။ အချို့က စာမသင်ရသဖြင့် ပျော်ကြ၏ ။ အချို့က အတန်းထဲ စာသင်သကဲ့သို့ မလွတ်လပ်မှာကို တွေးပြီး စိတ်ညစ်ကြသည် ။ စိတ်ညစ်သည့် အထဲတွင် ကျွန်တော်သည်လည်း တစ်ယောက် အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့ပါ၏ ။ တကယ်လည်း နေ့လယ် တစ်နာရီ ထမင်းစားကျောင်း ပြန်တက်သည့် အခါမတော့ ကျောင်းခန်းမတွင် သွားရောက်၍ ငယ်စဉ်ကြီးလိုက် စီတန်းပြီး ထိုင်ရပါသည် ။ မူလတန်းများ မပါဝင်သဖြင့် ကျွန်တော်က ရှေ့ဆုံးမှ စ,ရေလျှင် သုံးတန်းမြောက်လောက်မှာ ထိုင်ရပါသည် ။ အကောင်ငယ်တာလည်း ပါ,ပါ လိမ့်မည် ။

နေ့ခင်းဘက်လည်း နေ့ခင်းဘက် ၊ နေပူပူမှလည်း ပြန်လာခါစ ဆိုတော့ အတော် ပူအိုက်ပြီး အားလုံး ချွေးတစေးစေးနှင့် ဖြစ်နေကြပါသည် ။ ဆရာဆရာမများက ဘေးမှ နေပြီး

“ ဟိုကလေး မထနဲ့ ၊ ဒီကလေး ငြိမ်ငြိမ်နေ ” ဟု ကြပ်မတ်လျက် ရှိကြသည် ။ သို့သော် မရပါ ။ တစ်ယောက်ယောက်က “ လာပြီ .. လာပြီ ” ဟု အော်လိုက်လျှင် ခေါင်းထောင် ကြည့်လိုက် “ လှုပ်လှုပ် ... လှုပ်လှုပ် ” ဖြစ်လိုက်နှင့် “ တောင်တွင်းအောင်သင်း ” ဆိုသော စာရေးဆရာကို မျှော်ရသည်မှာ အညာပွဲ တစ်ည၌ မင်းသား ထွက်အလာကို မျှော်ရသည်နှင့် တူလှပါ၏ ။

ကျွန်တော် ကတော့ ဘယ်အချိန် အတန်းပိုင်ဆရာမ လစ်မလဲ ဟုသာ အသံတိတ် ချောင်းနေမိခဲ့သည် ။ ထိုအချိန်မှာပင် “ ဦးအောင်သင်း လာပြီ ၊ သားတို့သမီးတို့ ငြိမ်ငြိမ်နေ ” ဟူသော ဆရာတစ်ယောက်၏ အသံထွက်လာလေ၏ ။ ဆရာက “ ငြိမ် ” ဟု အော်လိုက်မှ ကျောင်းသားများက ဆတ်ခနဲ ဒူးထောက်ကာ ထ ,ကြည့်ကြပါတော့သည် ။ ကျွန်တော် မည်မျှ လျင်သနည်း ကြည့်ပါလေ ။

ကျောင်းသားများ ကြားထဲမှ လေးဖက် ထောက်ကာ ထောက်ကာ ဖြင့် လှေကားနှင့် နီးသော အပေါက်ဝမှာ အသာ သွားကပ်နေလိုက်သည် ။ ဗြုန်းဆို လူအုပ်ကြီး တစ်အုပ် ကျောင်းပေါ် ရောက်လာသည်နှင့် လှေကားမှ ဒရောသောပါး ပြေးဆင်းလာခဲ့တော့၏ ။ “ တောင်တွင်းအောင်သင်း ” ဆိုတာ ဘာသားနှင့် ထုထားသည့် လူတစ်ယောက် ဆိုတာကိုပင် မသိခဲ့ ။ လှေကားထစ်များနှင့် ကျွန်တော့် ခြေထောက်တို့သည်ပင် ထိလေသည်လား ကျွန်တော် မပြောတတ်တော့ ။ သေချာသည်ကတော့ ထိုနေ့က “ တောင်တွင်း အောင်သင်း ” ဆိုသော စာရေးဆရာ၏ ရန်မှ လွတ်မြောက်အောင် ကြံစည်အားထုတ်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ကျွန်တော့် ကိုယ် ကျွန်တော် အလွန်ဂုဏ်ယူနေမိတာတော့ သေချာပါသည် ။

••••• ••••• •••••

ကျွန်တော့်ဘဝ၏ နောင်တရစရာ နေ့ရက်များ ထဲတွင် ထိုနေ့သည်လည်း အပါအဝင် ဖြစ်ကြောင်း လူတောထဲ တိုးဝင်ခဲ့ရသည့် ကာလများ၌ ကျွန်တော် သိလာ ၊ နားလည်လာခဲ့ရပါသည် ။ ကျောင်းသားအရွယ်က တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်သော ဆရာ ဦးအောင်သင်း၏ ဖျတ်လတ်တက်ကြွမှုတို့ကို အခုချိန်မှာ ကျွန်တော် မြင်ချင်ကြားချင် နေမိသည် ။ ကလေးသာသာ ကျောင်းသားလေးများ ဖြစ်သော ကျွန်တော်တို့ကို ဆရာ ဦးအောင်သင်း ဘာတွေများ မျှဝေသွားခဲ့ပါသလဲ ၊ ဘာတွေ ဝေမျှချင်ခဲ့ပါ သလဲ ။ ကျွန်တော် အလွန် သိချင်နေသော်လည်း ပြန်မရနိုင်တော့ပါ ။ ကျွန်တော် စာတွေ ဖတ်ဖြစ်လာလေ ဆရာ ဦးအောင်သင်း နှင့် လွဲခဲ့ရလေအောင် အားထုတ်မိသည့် အတွက် ကိုယ့်ကိုယ်ကို အားမလို အားမရ ပြစ်တင် ဝေဖန်မိလေ ဖြစ်ဖြစ်နေခဲ့ရပါသည် ။ ကျွန်တော့် အဖြစ်က သိကြားမင်းက ရွှေထုပ်ကြီး ရှေ့တွင် ချပေးသည်ကို မော့ပြီး လမ်းလျှောက်လာသည့် လူနုံ လူအ , တစ်ယောက် အဖြစ်ပမာ ရင်နာစရာကြီးဖြစ်တော့၏ ။

သို့သော် ဆရာ ဦးအောင်သင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကံတရားကြီးက ကျွန်တော့် အတွက် နောက်ဆုံးနှင့် အရင်ဦးဆုံး အခွင့်အရေး တစ်ခုကိုတော့ ပေးခဲ့ပါသေးသည် ။ ထိုအခွင့်အရေးကိုတော့ဖြင့် ကျွန်တော်ကလည်း ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် အမိအရ ယူနိုင်ခဲ့ပါ၏ ။

ထို့အတွက်ကိုတော့ဖြင့် ကျွန်တော် ဘယ်တော့မှ နောင်တရနေရလိမ့်မည် မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောရဲပါသည် ။

••••• ••••• •••••

“ ဖျန်း ... ဖျန်း ... ဖျန်း ... ”

ကျွန်တော် သူ့အနား ကပ်လိုက်လျှင် ကပ်လိုက်ချင်း သူ၏ ညာဘက်လက်က လေထဲ မြောက်တက်သွားပြီး ကျွန်တော့် ဘယ်ဘက်ပါးပေါ် သုံးကြိမ် ဆက်တိုက် အရှိန်ပြင်းပြင်းနှင့် ကျလာခဲ့ပါသည် ။ ကျွန်တော့် ဘယ်ဘက်ပါးသည် ဖျဉ်းခနဲ ဖျဉ်းခနဲ ပူဆင်းသွားခဲ့ပါ၏ ။ ကျွန်တော့် ဘဝတွင် ကျွန်တော်နှင့်လည်း တစ်ခါမျှ မရင်းနှီး ၊ ကျွန်တော်ကလည်း ဘာအပြစ်မျှ လုပ်မထားပါဘဲ ကျွန်တော့်ကို စတွေ့တွေ့ချင်း ယခုကဲ့သို့ ပါးရိုက်မည်ဟု ဆိုလျှင် ထိုသူ့ကို ထိုနေရာတွင်ပင် အသက်ချင်း လဲပစ်လိုက်မိမည်မှာ အလွန့်အလွန်ကို သေချာပါသည် ။

သို့သော် ။ လက်တွေ့တွင် ကျွန်တော့် အနေဖြင့် အသက်ချင်း လဲဖို့ မဆိုထားနှင့် မော့၍ပင် မကြည့်ရဲခဲ့ပါ ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုသူမှာ ဆရာကြီး ဦးအောင်သင်း ဖြစ်နေသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည် ။

“ ငါ ... မင်းလို ပြန်ငယ်ချင်တယ်ကွာ ”

“ ငါ ... မင်းလို ပြန်ငယ်ချင်တယ်ကွာ ”

“ ငါ ... မင်းလို ပြန်ငယ်ချင်တယ်ကွာ ”

အသက် ရှစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ် အရွယ် အဘိုးအိုက ထိုစကား တစ်ခွန်းတည်းကို အားမာန်အပြည့်နှင့် သုံးကြိမ် ဆက်တိုက် ပြောခဲ့ပါသည် ။ မလေးရှား နိုင်ငံသို့ စာပေဟောပြောရန် ရောက်လာခဲ့သော ဆရာကြီး ဦးအောင်သင်းနှင့် စာရေးဖို့က လွဲပြီး ဘာမျှ မသိသေးသည့် လူငယ်လေးတစ်ယောက်၏ ပထမဦးဆုံး တွေ့ဆုံပွဲ ဖြစ်ပါ၏ ။

နေရာက ကိုတာရာယာ ကုန်တိုက် အနီးမှ “ ဇေယျာ ” ဆိုသော မြန်မာဆိုင် တစ်ဆိုင်၏ စားသောက်ခန်းထဲတွင် ဖြစ်သည် ။ ဆရာကြီးဦးအောင်သင်းက ထောင့်အကျဆုံးသော စားပွဲ၏ ထိပ်တည့်တည့်တွင် နုံးခွေခွေလေး ထိုင်နေပြီး ဆရာမ နုနုရည် ( အင်းဝ ) ၊ ဆရာ ကျော်ဝင်း ၊ ဆရာ ကာတွန်းအော်ပီကျယ် တို့လည်း အတူ ရှိနေခဲ့ကြသည် ။

ဆရာကြီး ဦးအောင်သင်း အတွက် အစားအစာများကို သီးခြား စီစဉ်ပေးထားခဲ့သော်လည်း “ သိပ်မစားနိုင် ” ဟုဆိုကာ ဆရာကြီးက တို့ရုံသာ တို့ကြည့်လေသည် ။ ကျွန်တော်က ဆရာကြီး ဦးအောင်သင်း ထိုင်နေသော ခုံဘေးမှာ ဒူးထောက်လျက် ။ ကျွန်တော့် ပါးသည် ဆရာကြီး၏ လက်ဝါးရာတို့ဖြင့် နီစွေးလျက် ။

စားသောက်ပြီးကြတော့ ဆရာ ၊ ဆရာမတို့ကို တည်းခိုမည့် ဟိုတယ်ဆီသို့ လိုက်ပို့ကြရသည် ။ ဆရာကြီး ဦးအောင်သင်း က တစ်ခန်းလုံးတွင် တစ် ယောက်တည်း ။ အခန်းထဲ ရောက်တော့ အသက် ရှစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်အရွယ် ဆရာကြီး၏ တစ်ယောက်တည်း နေရမှုကို စိုးရိမ်မိသော်လည်း ဆရာက “ ငါ တစ်ယောက်တည်း နေချင်လို့ နေတာ ” ဟု ဆိုသဖြင့် အသာ နှုတ်ဆိတ်နေလိုက်ရတော့သည် ။

ဆရာကြီး အနားမှာ သိပ်ကြာကြာ နေခွင့် မရလိုက်ရပါ ။ ဆရာကြီးက “ နားချင်ပြီ ” ဟု ဆိုသဖြင့် မနက်ဖြန်မှ စောစောလာပါမည့်အကြောင်း ပြောကာ နှုတ်ဆက်ပြီး ပြန်ခဲ့ရတော့သည် ။

ထိုမနက်ဖြန်သည် ကျွန်တော့် အတွက် သိပ်ကို အရေးပါလွန်းခဲ့သည် ဆိုတာကိုမူ ထိုနေ့က ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် မသိခဲ့ရိုး အမှန် ။

••••• ••••• •••••

နောက်တစ်နေ့၏ နံနက်ခင်းတွင်ကား ဆရာကြီးတို့၏ တည်းခိုရာသို့ သွားသည့်သူမှာ ကျွန်တော် တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်တော့ပေ ။ ကျွန်တော်နှင့်အတူ စာဖတ်ဖော် သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်သော လင်းလက်တာရာ ၊ ရာဇာမျိုး ( အင်းကုန်း ) တို့လည်း တစ်နေရာစီမှ လာကာ ချိန်းဆို သွားရောက်ခဲ့ကြသည် ။

ဆရာကြီးဦးအောင်သင်းသည် ဖြူလွှလွှ မွေ့ရာပေါ်တွင် ပက်လက်ကလေး လှဲနေလေ၏ ။ အနွေးထည် အညိုလေးကို ဝတ်ထားပြီး ဘယ်ဘက်ခြေ ထောက်ပေါ်သို့ ညာဘက်ခြေထောက်ကို တင်ထားကာ လက်တစ်ဖက်က စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ကိုင်ထားလေသည် ။

ဆရာကြီး၏ ဘေးနားတွင် ကပ်လျက်ထိုင်မိကြသည်နှင့် ကျွန်တော်တို့က တစ်ယောက်ချင်းစီ ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ကျ မိတ်ဆက်ပေးကြရသည် ။ ဆရာကြီးက “ အဟင်း .. အဟင်း ”နှင့် ချောင်းဟန့်ကာ ခေါင်းရင်းဘက်မှ ဖန်ခွက်ကလေးကို လှမ်းဆွဲသည်နှင့် ကျွန်တော်က အလိုက်တသိ ယူကာ ရေဖလားကို အဖုံး ဖွင့်လိုက်၏ ။

“ မဟုတ်ဘူး ... မဟုတ်ဘူး ... ”

ဆရာကြီးက အတင်း တားပြီး ခြေရင်းဘက်သို့ လက်ညှိုး ညွှန်သဖြင့် ကြည့်လိုက်တော့ အနီပုလင်း ။ သိပ်များများစားစားပင် မကျန်တော့ပေ ။ ကျွန်တော်လည်း အသာ ငှဲ့ပေးလိုက်ရသည် ။ ကျွန်တော်နှင့် အတူလာသူ နှစ်ယောက်ကို ကြည့်တော့ သူတို့ နှစ်ယောက်က ခေါင်းများကို အောက်ငုံ့ကာ ပြုံးနေကြလေသည် ။ ကျွန်တော်လည်း ပြုံးချင်သော်ငြား မပြုံးရဲပါပေ ။ မျက်နှာကို တည်ကာ အသာ ငြိမ်နေလိုက်ရ၏ ။

ဆရာကြီးက အနီကလေးကို အနည်းငယ်သာ အာဆွတ်ပြီး “ အဟမ်း .. အဟမ်း ” နှင့် ပြန်လုပ်လာတော့မှ ခွင့်တောင်းကာ ဖုန်းအသံသွင်း ခလုတ်ကို ဖွင့်ပြီး ဆရာကြီး ရင်ဘတ်ပေါ် အသာ တင်ထားလိုက်မိသည် ။

“ လောကကို မေတ္တာထားတဲ့ စာရေးဆရာဟာ ... ကြာရှည်ကို ခံတယ် ”

ဆရာကြီး ထံမှ ပထမဆုံး ကြားခွင့်ရသော စကားမှာ ထိုစကား ဖြစ်ပါသည် ။ ဆရာကြီး၏ အသံသည် ကြည်၏ ။ ဆရာကြီး မျက်လုံးတို့ကား အရောင်ဖိတ်ဖိတ်လက်နေကြလေ၏ ။

“ မင်းတို့ နောက်ကျနေတော့ တွေ့လာလိမ့်မယ် ။ လောကကို ... ပတ်ဝန်း ကျင်ကို မေတ္တာထားတဲ့ စာရေးဆရာတွေက ဘယ်လိုဟာမျိုးလဲ ဆိုတော့ ကိုယ် စောက်သုံးမကျတဲ့ ကိစ္စကို ပြန်ပြီးတော့ ကျွန်တော် ဒီလို စောက်သုံးမကျပါဘူးလို့ ဆိုတာ တိုက်ရိုက် မပြောရင်တောင်မှ အဲဒီ ဥစ္စာ ပြန်ဝန်ခံတယ် ။ ပြောချင်မှ ပြောမယ် ၊ တိုက်ရိုက် ပြောချင်မှ ပြောမယ် ။ ဒါပေမဲ့ ... ဒါ မကောင်းဘူး ၊ ဒါ ကောင်းတယ် ၊ အဲဒါ ပြောတတ်တယ် ။ အဲဒီစာပေ အားဖြင့် အကုန်လုံး ခြုံလိုက်လို့ ရှိရင် လောကကို မေတ္တာပွားတတ်တဲ့ စာရေးဆရာတွေဟာ ကြာရှည်ခံလေ့ ရှိတယ် ။ အဲဒီ လောကကိုလည်း မေတ္တာထားရမှန်း မသိ ၊ ဘာမှန်းလည်း မသိ ၊ ညာမှန်းလည်း မသိ ကယောက်ကတမ်းနဲ့ လျှောက်ရေးတဲ့ စာရေးဆရာတွေဟာ ဘယ်တော့မှ ကြာရှည် မခံဘူး ”

“ ငါ တကယ် တွေ့ခဲ့တာတွေပါ  ။ ဥပမာ ဆိုပါတော့ကွာ ၊ နမူနာတစ်ခုတင် ပြောမယ် ။ ဒါ နာမည်တွေတော့ မပြောတော့ပါဘူး ၊ ငါ မှတ်မိတယ် ။ ဘယ်သူလို့တော့ မပြောတော့ဘူး ။ ဥပမာ ဆိုပါတော့ ။ အမှောင်ခန်းတွေ ရေးကြတာ ၊ ကာမရာဂ ကိစ္စမျိုး ။ အဲဒါမျိုး ရေးတဲ့ စာရေးဆရာတွေက မရှိဘူးလား ဆိုတော့ ရှိတယ် ။ သူတို့ခေတ် သူတို့အခါလေး ထဲမှာ ခဏတစ်ဖြုတ် ရောင်းပန်းမပွင့်ဘူးလား ဆိုတော့ ပွင့်တယ် ။ နာမည်တော့ ဘာဖြစ်လဲ ။ နာမည်က ပျက်သွားတယ် ။ ကာမရာဂ အခန်း ဆိုတော့ ကောင်လေးတွေ ကြိုက်တာပေါ့ကွ ၊ ကာလသားတွေ ကြိုက်တာပေါ့ ။ အဲဒါကို အကြိုက် လိုက်ရေးတဲ့ စာရေးဆရာတွေ ငါ တော်တော်များများ ကြုံခဲ့ဖူးတယ် ။ ပြီးတော့ စာဖတ်တဲ့ လူက အစ ကောင်လေး ဖြစ်စေ ၊ ကောင်မလေး ဖြစ်စေ ဖတ်တော့ ဖတ်တယ် ၊ အငမ်းမရ ဖတ်တယ် ။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်တော့မှ အထင်မကြီးဘူး ။ အဲဒီ ကောင်လေးတွေ ကိုယ်တိုင်ကကို အထင်မကြီးဘူး ။ အဲဒီလိုတွေနဲ့ ပျောက်သွားတဲ့ စာရေးဆရာတွေ ငါ ကြုံခဲ့ဖူးပြီ ။ တကယ့်ကို ပြောတာပါ ”

ဆရာကြီးက ပြောလက်စ စကား ကို ခဏရပ်ပြီး အနားမှ အနီခွက်ကလေး ဆီသို့ လက်လှမ်းလိုက်ပြန်သဖြင့် ကျွန်တော်က ခွက်ကလေးကို ယူကာ ဆရာကြီးထံ ကမ်းပေးလိုက်ရပြန်သည် ။ ဆရာကြီးက သိပ်အများကြီးတော့ မဟုတ် ။ နည်းနည်း မြုံ့လိုက်ပြန်၏ ။

“ စာရေးရာမှာ နှစ်မျိုး ရှိတယ် ။ တစ်မျိုးက ဘာလဲဆိုတော့ မင်းတို့ အင်္ဂလိပ်စာ တော်တော် ဖတ်နိုင်လား ၊ မဖတ်နိုင်လား ငါ မသိဘူး ။ ဖတ်နိုင်ရင် တော့ အကောင်းဆုံးပဲ ။ မဖတ်နိုင်လို့ ရှိရင် လွယ်တဲ့ နည်းက ငါ ပြောမလို့ ။ အဲဒီ ဘာသာပြန် ကောင်းကောင်းတွေကို မင်းတို့ ရှာဖတ်ကြ ။ အဲဒီလို ဖတ်ခြင်းအားဖြင့် မင်းတို့ ကမ္ဘာ့စာပေကို မင်းတို့ ကျွမ်းငြိလာလိမ့်မယ် ။ ဘာသာပြန်စာပေ မှာလည်း နှစ်မျိုး ရှိတယ် ။ တစ်မျိုးက ဘာလဲဆိုတော့ Creative Writing လို့ခေါ် တဲ့ ဝတ္ထုလို ဟာမျိုးတွေ ၊ နောက်တစ်မျိုး နိုင်ငံရေးလို ဟာမျိုးတွေ ။ မင်းတို့က စာရေးချင်တဲ့ကောင်တွေ ။ Creative Writing လို့ ခေါ်တဲ့ ကမ္ဘာ့စာပေထဲမှာ ပါတဲ့ ၊ ဂန္ထဝင်ပြောင်မြောက်ပါတယ် ဆိုတဲ့ ဝတ္ထုတွေကို မင်းတို့ ရှာဖတ်ကြ ။ နားလည်လား ”

“ အဲဒါ မင်းတို့ အတွက် သိပ် အထောက်အပံ့ ဖြစ်လိမ့်မယ် ။ ပြီးတော့မှ ဘယ်လို ရေးရမယ် ၊ သူ ဘယ်လို ရေးသွားတယ်ဆိုတာ ငါ ပြောလို့ မရဘူး ။ ဖတ်ရင်းဖတ်ရင်း မင်းတို့ သိသွားလိမ့်မယ် ”  

“ ငါ ကိုယ်တိုင်လည်းပဲ .. ။ ဒီလို ပြောရမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ကမ္ဘာ့ဂန္ထဝင်ဝတ္ထု တွေကို သူများ ဘာသာပြန်တာတွေ ဖတ်ခဲ့တာပါ ။ ဒါပေမဲ့ နောက်ကျ တော့မှ ငါကိုယ်တိုင် အင်္ဂလိပ်စာ ဖတ်နိုင်လာတော့မှ ဖတ်ခဲ့တာ ။ ပြီးတော့မှ အဲဒါတင် မကဘဲနဲ့ အဲဒီ အင်္ဂလိပ်ဝတ္တုတွေကို ပြန်ပြီးတော့ သုံးသပ်ထားတဲ့ တခြား စာပေဝေဖန်ရေးဆရာတွေနဲ့ စာပေသဘောတရား သုံးသပ်တဲ့သူတွေ ရဲ့ စာအုပ်တွေကို ဖတ်ခဲ့တာ ။ အဲဒီမှာကျတော့ အင်္ဂလိပ်လိုချည်း ဖြစ်သွားပြီ ။ ငါ အဲဒီလိုနဲ့ပဲ အကြိုက်ဆုံး ဝတ္ထုတိုတို့ ဘာတို့ ဆိုတာတွေ ငါ ရေးခဲ့တာ ။ ရေးခဲ့တယ် ဆိုတာ ခုထက်ထိ ငါ့ကို ကျော်နိုင်တဲ့သူ တစ်ယောက်မှ မရှိသေးဘူး ။ ကြိုးစားပြီး သူတို့ ရေးကြပါတယ် ။ မရဘူး ၊ သူတို့ ငါ့ကို မကျော်နိုင်ဘူး ” 

“ ပြောချင်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်က လုပ်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒါကို သေချာ ကျကျနန ပြတ်ပြတ်သားသား လုပ်ရတယ် ။ ဒါပေမဲ့ မင်း လုပ်တဲ့ အတွက်ကြောင့် မင်း ကလောင်က အောင်မြင်ချင် အောင်မြင်မယ် ၊ မအောင်မြင်ချင် မအောင်မြင်ဘူး ။ ငါ မသိဘူး ၊ မပြောနိုင်ဘူး ။ ဒါပေမဲ့ သေချာတာ တစ်ခုကတော့ မင်း စာရိတ္တ မပျက်တော့ဘူး ။ မင်း စာရိတ္တ မပျက်တော့ဘူး ။ အဲဒါတော့ သေချာတယ် ” 

“ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ နိုင်ငံခြားမှာ ခုရောက်နေတာ စာရိတ္တပျက်ပျက် သွားတာတွေ တစ်ပုံကြီး ၊ ဘဝပျက်သွားတာတွေလည်း တစ်ပုံကြီးပဲ ။ သို့ပေမဲ့လို့ သူတို့က တို့ ကယ်လို့ ရတာ မဟုတ်ဘူး ။ ငါ ဟောပြောတယ် ။ ငါ I never expected too much ... ၊ အများကြီး ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်ဘူး ။ ဟောပြောတဲ့ ပွဲတွေမှာ ၊ လာတဲ့ အထဲထဲမှာ တစ်ရာမှာ ဆယ်ယောက် ... များလွန်းတယ် ၊ ငါးယောက် ။ ဒါတောင် နည်းနည်း များလွန်းသေးတယ် ။ နှစ်ယောက် သုံးယောက် ၊ ဒီလောက်ပဲ မျှော်လင့်တယ် ။ ဘယ်တော့မှ အများကြီး မမျှော်လင့်နဲ့ ။ များသောအားဖြင့် လူတော်တော်များများဟာ ပျက်ဖို့ဘက်ကို ဦးတည်တဲ့ လူက များတယ် ။ လူငယ်တော်တော်များများဟာ အဲဒီအတိုင်းပဲ ။ ငါ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်ဘူး ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ရာမှာ နှစ်ယောက် ၊ သုံးယောက် ၊ လေးယောက် ။ အဲဒါဟာ အမြတ် အများဆုံး ။ တော်တော့်ကို အောင်မြင်တဲ့ပွဲ အောင်သင်းရဲ့ ပွဲထဲမှာ တော်တော် အောင်မြင်တဲ့ပွဲ ”

“ မင်းတို့ကို တစ်ခု ပြောချင်တာက ၊ မင်းတို့ကို ငါ ပြောလိုက်ချင်တဲ့ ဥစ္စာက မင်းတို့ အဲဒီ စာကောင်းပေမွန်လို့ ကမ္ဘာက သတ်မှတ်တဲ့ စာအုပ်တွေကို အစွမ်းကုန် ဖတ်ပါ ၊ နော် ... ပထမ တစ်ချက်က အဲဒါ ဖတ်ပါ ။ နောက်တစ်ခုက မင်းတို့ ကိုယ် မင်းတို့ ပြန်ရှာပါ ။ ငါ ဘယ်လို ခံခဲ့ရလဲ ၊ ငါ ဘယ်လို ဒုက္ခရောက်ခဲ့ရလဲ ။ ငါ ဘယ်လို စောက်သုံးမကျခဲ့သလဲ ။ အဲဒီ မှာ အရေးအကြီးဆုံးက ကိုယ် စောက်သုံးမကျခဲ့တဲ့ ကိုယ့်ဥစ္စာကို ပြန် တွေ့အောင် ရှာပါ ။ ရှာပြီးတော့ အဲဒီဥစ္စာကို ပြန်ပြီးတော့ မင်းတို့ ကြိုးစားပါ ။ ကိုယ် ညံ့ခဲ့တဲ့ ဥစ္စာကို ပြန်ရှာပါ ။ အဲဒါ ပြန်ပြီးတော့ ဘယ်လို ရေးမလဲဆိုတာ တင်ပြပုံ ၊ တင်ပြနည်းကျတော့ ငါ မပြောတတ်ဘူး ။ မင်း ဟာနဲ့ မင်း တွေ့လာလိမ့်မယ် ။ ဒါပေမဲ့ စေတနာကတော့ အဲဒီ အတိုင်းထား ။ စေတနာ အရေးကြီးတယ် ”

“ စာရေးတဲ့ အခါမှာ မင်း စာရေးချင် ပြီဆိုရင် အရေးအကြီးဆုံးက စေတနာ ပဲ ။ အဲဒီ စေတနာ ဆိုတာ ပြောလိုက်တော့ ဘာမှလည်း မခက်ဘူး ။ လွယ်လွယ် လေးရယ် ။ ဘယ်တော့မှ မမှားတဲ့ဟာ တစ်ခု ငါပြောပြမယ် ။ အဲဒါ ဘာလဲဆိုတော့ ဗမာလို ဆိုရင် ရိုးရိုးလေး ဖြစ်တယ် ။ မေတ္တာစိတ်ဓာတ် ၊ ကရုဏာစိတ်ဓာတ် ၊ မုဒိတာစိတ်ဓာတ် ။ အဲဒီဟာ အရေးကြီးဆုံးပဲ ။ အဲဒီကနေ ပွားပြီးတော့ မင်း ရေး ။ အဲဒါက မင်း စာရေးတဲ့ အခါမှာ သိပ်အောင်မြင်တဲ့ လက္ခဏာဟာ အဲဒါတွေပဲ ”

“ ပထမဆုံး အရေးကြီးဆုံး အချက်ကတော့ မင်းမှာ တစ်ခုခုပေါ့ ။ စိတ်ချမ်းသာမှု ဖြစ်တဲ့ ကိစ္စမှာ သို့မဟုတ်လို့ ရှိရင် စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ဖြစ်တဲ့ ကိစ္စမှာ မျှဝေပါ ။ အဲဒါမျိုး မပါဘဲနဲ့ အတွေ့အကြုံတွေ ရေးတာကော မရဘူးလား ဆိုတော့ ရတယ် ။ သိပ္ပံမောင်ဝ မင်းတို့ ဖတ်ကြည့်ရမယ့် ကိစ္စက ... ။ စာရေးဆရာတွေ ထဲမှာ ငါ ပြောလိုက်မယ် ၊ အရေးအကြီးဆုံး ဖတ်စေချင်တဲ့ ကိစ္စက ဘယ်သူတွေလဲ ဆိုတော့ သိပ္ပံမောင်ဝ ၊ နောက်တစ်ယောက်က ဇေယျ ၊ နောက်တစ်ယောက်က ဆရာကြီးရွှေဥဒေါင်း ။ အဲဒီသုံးယောက်ကို သေချာဖတ်ပါ ”

“ အဲဒီထက် ပိုပြီးတော့ ရသစာပေရဲ့ သဘောကို သွားချင်လို့ ရှိရင် ဆရာ ဇော်ဂျီရယ် ၊ မင်းသုဝဏ်ရယ် အဲဒီ နှစ်ယောက်ကို ဖတ်ပါ ။ သေချာဖတ် ။ ပေါ့တိပေါ့ဆ မလုပ်နဲ့ ။ သေချာဖတ် ။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ငါ မင်းတို့ကို နိုင်ငံခြားမှာ ရောက်နေတဲ့အတွက်ကြောင့် မင်းတို့ကို ကြီးပွားစေချင်လို့ ငါ ပြောတာ ”

“ ပထမ သိပ္ပံမောင်ဝ ၊ ဒုတိယ ဆရာဇေယျ ၊ နောက် တတိယ ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း ။ နောက်တစ်ခုက ရသစာပေ အဖွဲ့အနွဲ့အတွက်ကို မင်းသုဝဏ် ၊ ဇော်ဂျီ ငါးယောက်ကို သေချာဖတ် ။ မင်းသုဝဏ် ကဗျာတွေကို ငါပြောတာ မဟုတ်ဘူး ။ ဆောင်းပါးတွေကို ဖတ်ပါ ။ ဇော်ဂျီ ဆောင်းပါးတွေကို ဖတ်ပါ ။ သေချာဂရုစိုက် ဖတ် ။ ဖတ်လို့ ရှိရင် မင်းတို့ ကိုယ် မင်းတို့ ပြန်ပြီး စူးစမ်းတတ်လာလိမ့်မယ် ။ ဒါဟာ အရေးကြီးတယ် ”

“ ငါ မင်းတို့ကို လက်ချာပေးသလို ဖြစ်နေတယ်နော် ။ ဒါပေမဲ့ လက်ချာပဲ ။ မင်းတို့ကို တက္ကသိုလ်သင်နည်း သင်နေတာ ”

“ မင်း ရသစာပေကို ရေးချင်လား ၊ ဆောင်းပါး ရေးချင်လား ။ရေးချင်တာ ရေးပါ ။ အဲဒီ ပြောတဲ့ ငါးယောက်ကို လက်မလွှတ်ပါနဲ့ ။ မင်းကိုယ် မင်း တွေ့ လာလိမ့်မယ် ။ ငါ ဘာရေးချင်တယ် ဆိုတာ တွေ့လာလိမ့်မယ် ။ စာရေးတယ် ဆိုတာ ရုတ်တရက် ကြည့်လိုက်ရင် ပေါ့သေးသေး ထင်ရတယ် ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တွေ့ရတယ် ။ You Must Try to Discovery of Source. မင်းကိုယ် မင်း တွေ့အောင်ရှာပါ ။ မရှာရင် ဘယ်တော့မှ စာကောင်း မထွက်ဘူး ။ အဆင့်မြင့်တဲ့ စာ မထွက်ဘူး ”

“ ဥပမာ မင်း ပီနန်မှာ သွားတဲ့ သင်္ဘောလေး တွေ့မယ် ။ ဘာလေး တွေ့ မယ် ၊ ညာလေး တွေ့မယ် ရေးပါ ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအထဲမှာ မင်း ခံစားမှု ပါရမယ် ။ ဒီကနေ သွားတဲ့ ပီနန်သင်္ဘောလေးတွေ ။ ဥပမာ ဆိုပါတော့ ငါ လှမ်းမြင်ရတာလေးတွေ ၊ ငါ့ စိတ်ထဲမှာ လှမ်းပြီး တစ်ရပ်တစ်ရွာတွေ သွားကြ လာကြတာ ။ ငါ့ကိုယ် ငါ ပြန်ရှာတယ် ။ ငါ့ ခံစားမှုကို ပြန်ရှာတယ် ။ အဲဒီလို မရှာဘဲနဲ့ ပီနန် သွားတဲ့ သင်္ဘောပေါ့ကွ ။ ဘာအရေးကြီးလဲ ။ ထားပါ ၊ မင်း လိုက်ဖူးသလား ၊ မလိုက်ဖူးဘူး ။ ဒီကနေ လှမ်းမြင်ရတာလား ။ လှမ်းမြင်ရတယ် သွားပြီ ၊ မင်း ခံစားမှုကို ပြန်ရေး ။ အဲဒါ စာဖြစ်တယ် ”

“ ငါ ဆိုလို့ရှိရင် ခု ပြန်သွားလို့ ရှိရင် စာလေးတွေ ဘာလေးတွေ ၊ ဝတ္ထုလေးတွေ ဖြစ်တော့မှာ ။ ဖြစ်တော့မှာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ငါ ဒီမှာ ရှိတဲ့ ကလေးတွေ ခံစားနေရတဲ့ ဥစ္စာကို လှမ်းခံစားမိတာကို ။ ငါ့ကို လာကန်တော့ကြတယ် ။ ငိုကြတယ် ။ သူတို့ အန်ပေါင်းပေးသလိုပေါ့ ၊ စာအိတ်ကလေးတွေနဲ့ ပေးကြတယ် ။ တချို့လည်း တစ်ကျပ် နှစ်ကျပ်ပါ ။ ရင်းဂစ် တစ်ကျပ် နှစ်ကျပ်ပါ ၊ မများပါဘူး ။ ဒါပေမဲ့ ငါ့စိတ်ထဲ ခံစားမိတဲ့ ဥစ္စာလေးက သူတို့က သူတို့ရဲ့ အဘိုး ၊ သူတို့ရဲ့ ဘကြီး ၊ ဘထွေး ဝေးနေတာ ။ ငါ့ကို အဲလို သဘောထားပြီး ကန်တော့တာ ။ အဲဒီလို စဉ်းစားလိုက်တဲ့ အခါကျတော့ သူတို့ ပေးတဲ့ တစ်ကျပ်ကလေးက ငါ့ရင်ထဲ ထိတယ် ။ သူက တစ်နေ့မှ ရင်းဂစ် ဘယ်လောက် ရမှန်းမှ မသိတာ ။ ကလေးမလေး တစ်ယောက်က လာပြီးတော့ ကြည့်လိုက်တော့ မျက်ရည်လေးလည်တော့ ဪ .. သမီးရယ် ၊ ကျေးဇူးတင်လိုက်တာလို့ ပြော တော့ ပခုံးပေါ်ခေါင်းတင်ပြီး ရှိုက်ပြီး ငိုတယ် ။ ဟာ ငါ အဲဒါ မခံစားနိုင်ဘဲ နေမလား ။ ဪ သူ့ အဘိုး အစား ၊ သူ့ ဘကြီး ဘထွေး အစား .. အစားထိုးပြီး တော့ ငါ့ကို ကန်တော့တာပါလား ဆိုတဲ့ အခါကျတော့ သူပေးထားခဲ့တာက တစ်ကျပ်တန်လေးတွေ ၊ နှစ်ကျပ်တန်လေးတွေလည်းပါရဲ့ ။ ဒါပေမဲ့ ငါ့ ရင်ထဲ ထိခိုက်တယ် ”

“ အဲဒါ ရေးမှာ ။ ရပ်ဝေးမြေခြား တိုင်းတစ်ပါးမှာ နေရသော်လည်းပဲ လွမ်းတယ် ။ ဟုတ်ဘူးလား ။ မလွမ်းရဘူးလား ။ လွမ်းတဲ့အခါ ကျတော့ ရောက်လာတဲ့အခါ ကြည့်လိုက်တော့ သူတို့ ဘကြီး ၊ ဘထွေးအရွယ် ငါ အောင်သင်း ရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ ဟာ ငါ့စိတ်ထဲ ထိခိုက်တယ် ”

“ အရေးကြီးတာက မင်းစိတ်ထဲ ဘယ်လောက် ထိခိုက်လဲဆိုတာ အရေး ကြီးတယ် ၊ စာရေးတယ် ဆိုတာ အဲဒါပဲ ။ ငါ ရေးမှာ ။ တော်ပြီ ။ သူ ကန်တော့ခဲ့တဲ့ ပိုက်ဆံက တစ်ကျပ်ဖြစ်ဖြစ် နှစ်ကျပ် ဖြစ်ဖြစ် ၊ လက်ဖက်ရည်တစ်ခွက်ဖိုးလေးပဲ ဖြစ်ဖြစ် ငါ့စိတ် ထိခိုက်တယ် ။ ဟုတ်ဘူးလား ။ စာရေးတယ် ဆိုတာ မင်းတို့ အဲဒါပဲ ။ မင်း စိတ်ထဲ ထိခိုက်တဲ့ ဥစ္စာကို သေချာစဉ်းစား ၊ ပြန်သုံးသပ် ။ သုံးသပ်ပြီးတော့မှ တခြားသူ မျှဝေခံစားနိုင်အောင် မင်း ဝေဒနာ ၊ မင်း ဝမ်းနည်းတဲ့ ဝေဒနာ ၊ မင်း ဝမ်းသာတဲ့ ဝေဒနာ အဲဒီ ဥစ္စာ မျှဝေခံစားနိုင်အောင် ရေးလိုက်ရင် အဲဒါ စာပဲ ”

“ ဒါပေမဲ့ အဲဒီထဲမှာ ရသ သဘော ပါသွားတယ် ။ ရသ ဆိုတာ အဲဒါပဲ ။ ရသ ဆိုလိုက်တဲ့ ကိစ္စက မင်းဝေဒနာကို ခံစားမှု ရအောင် ပေးလိုက်တာ ”

“ သုတကျ တစ်မျိုး ဖြစ်သွားတယ် ။ မင်း ပီနန်သွားတဲ့ဥစ္စာ ဘယ်ကနေ သွားရတယ် ၊ ဘယ်လို သွားရတယ် ၊ ဘယ်လောက် ရောက်တယ် ။ ဒါကျတော့ သုတ ဖြစ်သွားပြီ ။ အဲဒီတော့ မင်းတို့က နိုင်ငံခြားမှာ ရောက်နေတဲ့ အခါကျတော့ မင်းတို့ အဲဒီ နှစ်မျိုးရှိတယ် ။ သုတ နဲ့ ရသ ။ သုတ ရေးမှာလား ၊ ရသ ရေးမှာလား ကိုယ့်ကိုယ်ကို စဉ်းစားကြ ။ ငါ မပြောတတ်ဘူး ။ နှစ်မျိုးလုံး ရေးလို့ရတယ် ။ စဉ်းစားကြပေါ့ ။ အဲဒါ ”

“ ငါက စိတ်ထဲမှာ အခုတွေ့တာက ကျတော့ ၊ ငါ့စိတ်ထဲမှာ ခံစားမိတဲ့ဥစ္စာ ကျတော့ မင်းတို့တစ်တွေရဲ့ ဘဝကို ငါ တော်တော့်ကို ခံစားမိတယ် ။ ဒါ ခုလာတဲ့ အလာမှာ ပြောတာ ။ မလွှဲသာလို့ ထွက်လာရတာကကိုး ။ ငါ အဲဒါတွေ ရေးမှာ ။ ခု ပြန်သွားလို့ရှိရင် အဲဒီဟာ အတွက်ကို ခေါင်းထဲမှာ ပြင်ဆင်နေပြီ ။ ဘာကို ပြင်ဆင်နေလဲ မင်းတို့ကို စာနာနားလည်သော စိတ်ဓာတ်မျိုး ။ ပီနန် ရောက်နေတဲ့ ကလေးတွေ ၊ ကွာလာလမ်ပူ ရောက်နေတဲ့ ကလေးတွေ ၊ မလေးရှားမှာ ရောက်နေတဲ့ ကလေးတွေ ။ အဲဒီ ကလေးတွေ အကြောင်းကို ငါ စာနာတဲ့ စိတ်နဲ့ ရေးတော့မှာ ။ ငါ မင်းတို့ ဘဝကို အကုန်လုံး မသိဘူး ။ မသိပေမဲ့လို့ သိတဲ့ ဥစ္စာ တစ်ချက်က ဘာလဲဆိုတော့ တစ်ချက်တည်းရယ် ။ ဒီလိုတော့ တိုက်ရိုက် မရေးဘူးပေါ့ ”

“ နိုင်ငံခြားမှာ မလွှဲသာလို့ လာပြီး ကျွန်ခံနေရတာ မဟုတ်ဘူးလား ။ မလွှဲသာလို့ ကျွန်ခံနေရတာ ။ ကိုယ့်ရပ် ကိုယ့်မြေမှာ နေချင်တာပေါ့ ။ ကိုယ့်အဖေ ၊ ကိုယ့်အမေနဲ့ နေချင်တာပေါ့ ။ နေလို့မှ မရဘဲနဲ့ ။ မောင်းထုတ်လိုက်သလို ထွက်ပြေးလာရတာ ။ မနေချင်သော်လည်း နေခဲ့ ၊ မသွားချင်သော်လည်း သွား ။ အဲလို လုပ်နေရတဲ့ ဘဝမျိုး မင်းတို့ ရောက်နေတာပါ ”

“ မျက်နှာငယ်တာပေါ့ ၊ မဟုတ်ဘူးလား ။ ငါ အဲဒါတွေ ခံစားမိတယ် ။ အကုန်တော့ ဟုတ်ချင်မှ ဟုတ်မယ် ။ ဒါပေမဲ့ များသောအားဖြင့်က အဲဒီ ပုံစံပဲ ။ မလုပ်ချင်ဘဲ လုပ် ၊ အိပ်ရာက မထ,ချင်သော်လည်း ထ ။ ကိုယ့်အိမ်မှာ ကိုယ် နေတုန်းကတော့ မိဘနဲ့ နေတဲ့ အခါတုန်းကတော့ အိပ်ရာက ထချင်မှ ထ,တာပေါ့ ။ မအေက ဆဲလားဆိုလား ပြောမှထ ၊ အိပ်ရာ ။ မင်းတို့ ရလို့လား ။ ရင်းဂစ် တစ်နေ့ ဘယ်လောက် ၊ ဒါ မောင်းထုတ်နေတာ ။ မဟုတ်ဘူးလား ။ မင်းတို့ ဘဝကို ငါ နားလည်တယ် ။ ငါရေးရင် အဲဒါမျိုးတွေ ပါသွားလိမ့်မယ် ။ စကားလုံးကတော့ ရင့်ရင့်သီးသီး သုံးချင်မှ သုံးမှာပေါ့ ။ ဒါပေမဲ့ ကောင်းတော့လည်း ကောင်းတယ်လို့ ။ ဘာကောင်းလဲ ဆိုတဲ့အခါကျတော့ မင်းကိုယ် မင်း ခိုင်းရကောင်းမှန်း သိလာတယ် ။ နည်းတဲ့တန်ဖိုး မဟုတ်ဘူးနော် ။ ရုတ်တရက် ကြည့်လိုက်ရင် မကောင်းဘူးလို့ ထင်ရတယ် ။ တကယ် ကောင်းတာ တစ်ချက်က ဘာလဲဆိုတော့ မင်းကိုယ် မင်း ခိုင်းရကောင်းမှန်း သိလာတယ် ။ အဲဒီ အမြတ်တွေ ထွက်တယ်နော် ”

ထိုအချိန်တွင် ဆရာကြီးအား လာကြိုသော ကားသည် ဟိုတယ်အောက်သို့ ရောက်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း သတင်းစကားက ဆရာကြီးနှင့် ကျွန်တော်တို့ သုံးယောက်၏ စကားဝိုင်းကလေးဆီသို့ အလျင်တဆော ရောက်လာခဲ့သည် ။ “ ဆရာကြီး အောက်မှာ ကားရောက်နေပါပြီ ” ဟု ကျွန်တော်က ပြောလိုက်ရတော့သည် ။ ဆရာကြီးက “ ဟုတ်လား ” ဟု ပြန်မေးရင်း “ ဘယ်သွားမှာလဲ ” ဟု ထပ်ဆင့် မေးပြန်သေး၏ ။

“ နှုတ်ဆက် ညစာစားပွဲကို သွားဖို့ အတွက်ပါ ” ဟု ဖြေလိုက်တော့ လှဲနေရာမှ အားယူထရင်း “ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ခိုင်းရမယ် ။ မင်း အဲဒီပညာကို တန်ဖိုးထားနော် ။ တစ်သက်လုံး တန်ဖိုးထားနော် ” ဟု အားအင်အပြည့်နှင့် အော်လိုက်သော ဆရာကြီး အသံက ဟိုတယ်ခန်းထဲတွင် ဟိန်းဟိန်းညံသွားပြန်၏ ။ ဆရာကြီးသည် မောနေလေပြီ ။ သို့သော် စကားသံသည် တိတ်မသွား ။ ပို၍ပင် ကျယ်လောင်လာသေး၏ ။

“ သား တစ်သက်လုံး တန်ဖိုးထားနော် ။ ငါ့ကိုယ် ငါ ခိုင်းရမယ် ။ ငါ့ကိုယ် ငါ မခိုင်းရင် သူများ ခိုင်းတာ ခံရလိမ့်မယ် ”

ကျွန်တော်တို့က တစ်ဖက်တစ်ချက်စီမှ တွဲပေးရင်း ဆရာကြီးအား ခုတင်အောက်သို့ ဆင်းစေရန် ဖေးကူ လိုက်သောအခါ ဆရာကြီးသည် ခုတင် အောက်သို့ အလိုက်သင့် ဆင်းလာပြီးဖြစ်သည် ။ ဆရာကြီး၏ စကားသံက မရပ်သေး ။ ပြောမြဲရှိ၏ ။ အသံကား ပို၍ မာကျောလာသည် ။

“ လူလေး ယောက်ျားကွ ၊ ယောက်ျား ။ အားမာန် ထားရတယ် ။ မင်းကိုယ် မင်း ခိုင်းလိုက်စမ်းပါ ။ အောင်သင်းလည်း ငါ့ကိုယ်ငါ အများကြီး ခိုင်းခဲ့တာနော် ။ မင်းတို့ကို ကိုယ်ချင်းမစာလို့ ပြောနေတယ် မထင်နဲ့ ။ ငါလည်း ငါ့ကိုယ်ငါ အများကြီး ခိုင်းခဲ့တာ ။ ကြားလား ”

စကားတို့သည် မရပ် ။ ပြောရင်းအော်ရင်းနှင့် ဆရာကြီးသည် အခန်းတံခါးဝသို့ ရောက်ခဲ့ပြီ ။ ကျွန်တော်က ဆရာကြီး ခြေထောက်အား ဖိနပ်စီး ပေးလိုက်ရသည် ။ ဆရာကြီးသည် ပြောမြဲ အော်မြဲ ။

“ သားတို့ရေ ၊ လူလေးတို့ရေ မင်းတို့ကို ငါ မေ့ချင် မေ့သွားမှာနော် ။ ဒါပေမဲ့လို့ မင်းတို့ ငါ့ကို မမေ့နဲ့နော် ၊ မမေ့နဲ့ ။ အထူးသဖြင့် ငါ့ကို အောင်သင်း ဆိုတာကို မေ့ချင် မေ့ပစ်လိုက်စမ်း ။ ငါ ပြောလိုက်တဲ့ စကားလုံးတွေ မမေ့ပါနဲ့ ”

ထိုစကားသည် နောက်ဆုံးစကား ဖြစ်လေ၏ ။ လာကြိုသော ကားလေးပေါ်သို့ ဆရာကြီးအား တင်ပေးပြီး ကျွန်တော်တို့သည် ကိုယ့်အလုပ်ရှိရာ နေရာများဆီသို့ ပြန်ခဲ့ကြရလေသည် ။ ဆရာကြီးနှင့် ကျွန်တော်တို့၏ တစ်သက်လုံးအတွက် ပထမဦးဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးနေ့ပါပေပဲ ။

အလွန် ကြာခဲ့ပါပြီ ။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်က ဆိုတော့ ခြောက်နှစ်ကျော်ခဲ့ပြီပဲ ။ ထိုစဉ်က ဆရာကြီး ပြောခဲ့သော အသံဖိုင်မှာ သုံးဆယ့်ခုနစ်မိနစ်နှင့် တစ်စက္ကန့်တိတိ ကြာမြင့်၏ ။ ကျွန်တော်သည် ထိုအသံဖိုင်လေးအား အချိန်မရွေး နေရာမရွေး နားထောင်ဖြစ်ခဲ့သည် ။ ဖုန်းတွေ တစ်လုံးပြီး တစ်လုံး ပြောင်းသော်လည်း ထိုအသံဖိုင်လေးကိုတော့ဖြင့် ကျွန်တော် ဂရုတစိုက် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည် ။ ကျွန်တော် စာရေး ပျင်းသည့်အခါ ၊ ကျွန်တော် ပျက်စီးခြင်း ဆီသို့ ဦးတည်နေပြီဟု ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတိထားမိလာရသည့်အခါ ဆရာကြီး၏ ထိုအသံဖိုင်လေးကို နားထောင်ကာ အားမွေးရ ပြုပြင်ရပါသည် ။ အားမာန် အပြည့်နှင့် ဆရာကြီး၏ စကားသံသည် ကျွန်တော့်အား ယခုထိ စောင့်ရှောက်အားပေးနေခဲ့၏ ။ ဆရာကြီး၏ ထို သုံးဆယ့်ခုနစ်မိနစ်နှင့် တစ်စက္ကန့်တည်း ဟူသော စေတနာဗရပ္ပတို့ဖြင့် ချစ်မက်စွာ မှာကြား သွန်သင်ခဲ့လေသော အသံဖိုင်လေးသည် ကျွန်တော့် အတွက် လမ်းပြကြယ် ။

ဆရာကြီး မရှိသည်မှာလည်း ကြာခဲ့လေပြီ ။ ကျွန်တော်သည် ဆရာကြီးအား မမေ့သလို ဆရာကြီး၏ စကားတို့ အားလည်း မမေ့ခဲ့ပါလေ ။ တစ်သက်တွင် တစ်ကြိမ်သာ တွေ့ခွင့်ရခဲ့၏ ။ သို့သော် ထိုတစ်ကြိမ်သည်ကသာ ကျွန်တော့်အား တစ်သက်လုံး ထိန်းကျောင်း စောင့်ရှောက် လမ်းပြခဲ့ပါသည် ဆိုတာကို ဆရာကြီး သိခဲ့လျှင် ကောင်းကင် အထက် တစ်နေရာရာမှ ဆရာကြီး ကျေနပ်နေလိမ့်မည်ဟု ကျွန်တော် ယုံကြည်နေမိပါသည် ။

▢  လူခါး
📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇