❝ ထမ်းပိုးစိမ်း ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
မကျီးဒန် သတိရလာသောအခါ တစ်ကောင်ပြီး တစ်ကောင် ဆက်၍ မြည်လာသော ကြက်တွန်သံများကို ပထမ ကြားရလေသည် ။ သည့်နောက်၌ သူ့ဘေးတွင် နှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်နေသည့် ကိုဆေးရိုး၏ ဟောက်သံကြီးကို ကြားသည် ။ မျက်လုံးကို ဖွင့်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်မှ အသံဗလံများကို နားစွင့်လိုက်သည့် အခါဝယ် ရွာ၏ တောင်ဘက် တစ်ခေါ်လောက်မှ တာ လမ်းပေါ်တွင် သွားလာနေသည့် လှည်းသံများ ၊ လှည်းသမားတို့၏ သီချင်းသံများက မကျီးဒန်၏ နားထဲသို့ ပြေးဝင်လာလေ၏ ။
မျက်လုံးကို ကြိုးစား၍ ဖွင့်လိုက်ရသော်လည်း မျက်ခွံများမှာ လေးလံလှသည် ။ ထိုး၍အိပ်လိုက်ရလျှင် မွန်းတည့်အောင်များ အိပ်ပျော်လေမည်လားဟု မကျီးဒန်က မှန်းဆကြည့်မိ၏ ။ နိုးချိန်ကျ၍ နိုးလာရလေသလား ၊ အပေါ့သွားလို၍ နိုးလာရသလားဟူ၍ မကျီးဒန်က မခွဲခြားတတ် ။ မမှန်းဆနိုင် ။ စင်စစ်၌ သူတို့လို အလုပ်ကြမ်းသမားများမှာ အိပ်ပျော်ခြင်း၌ တင်းတိမ်ခဲလှ၏ အိပ်ရေးဝခဲလှ၏ ။ တစ်ခါတစ်ရံ အချိန်ကျသောကြောင့် နိုးလာရသည်မှာ မှန်သော်လည်း အိပ်ချင်ပြေခြင်း မရှိခဲ့ဖူးသောကြောင့် မကျီးဒန်မှာ စောပါသေးသည်ဟူ၍လည်း ပြန်မအိပ်ဝံ့ ။ ပြန်မအိပ်ဘဲ ထမင်းအိုး ထတည်၍ ကိစ္စပြီးသည့်တိုင်အောင် အရုဏ်မတက်လာသေးပါမူ ပြန်အိပ်၍ မိုးလင်းသွားမှာ စိုးရ ၊ ထိုင်စောင့်သောကြောင့် အိပ်ရေးပျက်ကာ တစ်နေ့လုံး ငိုက်နေမှာစိုးရဖြင့် အိပ်ရာမှ နိုးလာလျှင် နိုးလာချင်း ဘယ်အချိန်ရှိမှန်း မသိသည့် အခက်အခဲတစ်ခုကို ရှေးဦးစွာ ရင်ဆိုင်လိုက်ရလေ သည် ။
“ ဟယ် ... သိပ်တော့စောမယ် မထင်ပါဘူး ”
မိုးလင်းအမီ စလင်းသို့ ရောက်အောင် ထလာသော စလင်းတက် လှည်းများ၏ အသံကို ချင့်ချိန်လျက် မကျီးဒန်မှာ အိပ်ယာထဲမှ လူးလဲထလိုက်ရလေ၏ ။ ထမင်းအိုးဖြင့် ရေနွေးအိုး တည်ပစ်ခဲ့ပြီးနောက် နွားတင်းကုပ်ဘက်သို့ မီးခွက်ကလေး မှိတ်တုတ်မှိတ်တုတ်ဖြင့် လျှောက်သွားကာ အသင့်ချထားသည့် ကောက်ရိုးစင်းများကို နွားစာခေါင်းထဲသို့ အသာကလေး စောင်းသွန်လိုက်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် တခူးခူးဖြင့် လူလိုသူလို အိပ်နေသော နွားကြီးနှစ်ကောင်မှာ ဝုန်းခနဲထလာကြပြီး တရှူးရှူးနှင့် နွားစာခေါင်းကို နှုတ်သီးဖြင့် လာရောက်ထိုးကြလေတော့၏ ။
“ ဟဲ့ ဖယ်စမ်း ”
နွေကမှ ငွေတစ်ရာ အလိုက်ပေးပြီး လဲလိုက်သော နွားကျားကလေးက မကျီးဒန်လက်ကို လျှာဖြင့် လာထိုးသည့်အတွက် မကျီးဒန်က မာန်လိုက်သည် ။ အိမ်ခံနွားကြီးမှာမူ ကောက်ရိုးစင်းပြီးသားများကို လျှာဖြင့် တစ်ချက်နှစ်ချက်သာ သိမ်းယူပြီးနောက် မကျီးဒန်ကို မော့ကြည့်နေ၏ ။ နှမ်းဖတ်ရည်ကလေး ၊ ဖွဲနုကလေးသော်မှ မပါသည့်အတွက် မော့ကြည့်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ။
မကျီးဒန်က ကပျာကသီ ရေနှင့်ကောက်ရိုးကို နှယ်ပစ်လိုက်ပြီးမှ ဖွဲနုတစ်ပြည်ခန့်ကို ထည့်၍ ထပ်မံ နှယ်ပေးလိုက်၏ ။ နွားနှစ်ကောင်မှာ သည်တော့မှပဲ တရှူးရှူးနှင့် ငုံ့စားကြတော့သည် ။ နွားဆိုသည်မှာ လူက ကျွေးသလိုသာ စားရမည့် သတ္တဝါများ မဟုတ်ပါလော ။ ဟုတ်တော့ဟုတ်ပေမဲ့ သူတို့ ကြိုက်သလို မကျွေးလျှင် အဆာပြေရုံသာ စားကြလိမ့်မည် ။ အသားဖြစ် အောင် ၊ အားရှိအောင်ကား စားကြလိမ့်မည် မဟုတ် ။ ယင်းသို့ သူတို့ မစားကြ၍ အားမရှိလျှင် ကိုယ့်မှာသာ အလုပ်မတွင်ဘဲ ရှိရတော့မည် မဟုတ်ပါလား ။ သို့ကြောင့်ပင် ဘညိန်းနှင့် ချောစိန်တို့ကိုပင် ဟင်းမကောင်းဘူး စသည်ဖြင့် နွဲ့ဆိုး ဆိုးသောအခါ စိတ်တို နေသောအခါများ၌ “ မစားချင်နေဟယ် ... သေလိုက် ကြ ” ဟု ပြောတတ်သေးသော်လည်း သည်နွားနှစ်ကောင်ကိုမူ မစား စားအောင် ယုယလိုက်လျော၍ ကျွေးနေရ၏ ။
နွားစာ နှယ်ပြီး၍ လက်ဆေးနေစဉ်တွင် မီးဖိုချောင် ဘက်မှ ရေနွေးအိုး ဝေကျသံ ကြားသဖြင့် မကျီးဒန်မှာ ပြေးသွားရသည် ။ အသင့်စိမ်ပစ်ခဲ့သော အင်တုံထဲမှ ဆန်ကို ဆန်ဆေးတောင်းထဲသို့ ထည့်ကာ ရှိသေးသည် ။ သရက်ချဉ်ဆီမှ ကောက်စိုက်မောင်းကလေး ထုသံသည် ဟီ၍ထွက်လာသဖြင့် ဆန်ကိုပင် ရေစစ်အောင် စောင့်မနေနိုင်ဘဲ ရေနွေးအိုးထဲသို့ ကသုတ်ကမုတ်ထည့် အပြေးအလွှား မွှေပစ်ခဲ့ကာ ချောစိန်၏ အခန်းကလေးထဲသို့ ပြေးဝင်သွားရသည် ။
“ ချောစိန် ၊ ဟဲ့ .. ချောစိန် ”
ချောစိန်ထံမှ အသက်ရှူသံပြင်းပြင်းမှ တစ်ပါး မည်သို့မျှ တုံ့ပြန်သံကို မကြားရပေ ။
“ ဟဲ့ ... မိန်းကလေး ... မိန်းကလေး ... ချောစိန် ... ”
မကျီးဒန်က အနီးသို့ တိုးကပ်သွားပြီး တင်ပါးကို ပုတ်နိုးမှသာ ချောစိန်မှာ အင်းအင်းအဲအဲနှင့် မြည်လာဖော်ရပေ၏ ။ သို့ရာတွင် အိပ်ပျော်ရာမှ နိုးလာခြင်းကား မဟုတ်သေး ။ နောက်တစ်ချက် ခပ်စပ်စပ်က လေး ပုတ်လိုက်တော့မှ “ အာ .. အမေကလည်း နာလိုက်တာ ၊ နိုးနေပါပြီ ” ဟု ပြန်ပက်လိုက်လေသည် ။ မကျီးဒန်ကား သန်တုန်း ၊ မြန်တုန်း ၊ နှုတ်သီးထက်တုန်းဖြစ်သော သမီးကို ပြန်ပြောနေချိန်မရ ။ မီးဖိုထဲသို့ ဒရောသောပါး ပြေးဝင်သွားကာ ထမင်းအိုးကို မွှေရပြန်လေ၏ ။
မိုးသက်လေကလေးက စိမ့်ခနဲဖျန်းလာသည် ။ ရွာ၏ တောင်ဘက် ထန်းတောမှ တွဲလွဲကျနေသော ထန်းရွက်ခြောက်များနှင့် ထန်းပင် ပင်လုံးတို့၏ ရိုက်သံသည် ဆူညံစွာထွက်ပေါ်လာကာ ဝေါခနဲ ၊ ဝေါခနဲဖြင့် ထန်းရွက်စိုများ လှုပ်ရှားသံကပါ မီးတလက်လက်ဖြင့် တိတ်ဆိတ်နေသေးသော ရွာကလေး၏ ဆိတ်ညံ ခြင်းကို ဖြိုခွဲလိုက်၏ ။ မရှေးမနှောင်းပင် ထန်းသီးကြွေ ကျသံများကလည်း ကျယ်လောင်စွာဖြင့် ပြတ်တောင်း ပြတ်တောင်း မြည်ဟိန်းလာ၏ ။ မကျီးဒန်က ထမင်းအိုးစလောင်းဖုံးကို ဖွင့်ပစ်ခဲ့ပြီး အပြင်ဘက်သို့ လှမ်းကြည့်၏ ။ အပြင်၌ မှောင်နေ၏ ။ ကောင်းကင်ယံတစ်ခုလုံးမှာ မည်းမှောင်နေခြင်းဖြစ်သည် ။
လေငြိမ်သွားလျှင် ပျိုးနုတ်သမား ခေါ်သော ကျွဲချိုမှုတ်သံ ထွက်ပေါ်လာလေ၏ ။
“ သမီးရေ … ဘညိန်းကို နှိုးလိုက်စမ်း ”
မကျီးဒန်က ထမင်းအိုးပေါ်မှ အမြှုပ်များကို ဘေးသို့ဖယ်ချရင်း လှမ်းအော်လိုက်၏ ။ သူ့အသံ ဆုံးသွားလျှင် တစ်အိမ်လုံးမှာ ပြန်လည်တိတ်ဆိတ်သွားသည် ။ ချောစိန်၏ အသံက ထွက်ပေါ်မလာ ။
“ တယ် ... ဒီကောင်မလေးဟာ ... တောက် ”
ချောစိန် ပြန်အိပ်နေကြောင်း သိသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ၊ မကျီးဒန်မှာ ဒေါသသံဖြင့် လှမ်းအော်လိုက်မိတော့သည် ။ နောက်မှ ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် အော်ဟစ်နေလျှင် ၊ ကိုဆေးရိုး နိုးချေရော့မည် ဟူသော အသိနှင့် အချိန်ကုန်အောင် အိပ်ရှာပါစေဟူသည့် စေတနာတို့ကြောင့် ဒေါသကို ချုပ်တည်းလျက် ချောစိန်၏ အခန်းထဲသို့ ဝင်သွားရသည် ။
“ ဟဲ့ ကောင်မလေး ၊ ဘယ်အချိန်ရှိပြီလဲဟင် ”
ပြောပြောဆိုဆိုဖြင့် မကျီးဒန်က လိမ်ဆွဲလိုက်ရာ ။
“ အမယ်လေး ... လေး ... အမေရဲ့ ”
“ ဘာအမေရဲ့လဲ ၊ ထပါလား ”
မကျီးဒန်က ဝမ်းခေါင်းသံဖြင့် မာန်မဲလျက် ထိုင်ရာမှ ထလိုက်သည်တွင် ။
“ နေမကောင်းလို့ပါ အမေရယ် ”
“ ဘာဖြစ်ရပြန်တာတုန်းဟဲ့ ”
မာန်ပင်မာန်သော်လည်း မကျီးဒန်အသံမှာ ပျော့သွားသည် ။
“ ကိုယ်တွေ ၊ လက်တွေ ကိုက်နေတယ် အမေရဲ့ ”
“ ညည့်ကို ဇီးဖြူသီးတွေ မစားနဲ့ ပြောတာ နားမှ မထောင်ဘဲကိုးအေ့ ”
“ ကနေ့တစ်ရက် မလိုက်နိုင်လို့ပါ ”
“ ကဲ ... ဒါဖြင့် ငါလိုက် ... ”
စကားမဆုံးမီပင် ထမင်းအိုး ဝေကျသံထွက်ပေါ်လာသဖြင့် မကျီးဒန်မှာ ထပြေးရလေ၏ ။ ချက်ချင်းပင် မောင်းကလေးသံသည် နီး၍နီး၍ လာသည် ။ နွားငေါက်သံများသည်လည်း ကြိုကြားကြိုကြား ထွက်ပေါ်လာနေပြီ ။ မကျီးဒန်တို့မှာကား ဘာမျှ မပြီးစီးသေး ။ လယ်ထွန်သွားမည့်သူ နှစ်ယောက်အတွက် ထမင်း မကျက်သေး ။ ကောက်စိုက်သွားမည့် သူက လည်း အိပ်ယာမှပင် မထသေး ။ ထို့ကြောင့် မကျီးဒန်မှာ စိတ်မောမောနှင့် ထမင်းအိုးရေစစ်သည့်တိုင်အောင် စောင့်ဆိုင်းဖွဲ့ကာ နှပ်၍ စလောင်းတစ်ချပ်တွင် ငါးပိကပ်ကာ မီးကျီးပါးပါးမှာ ပြပစ်ခဲ့ပြီး ချောစိန်ထံသို့ ပြန်သွားရပြန်၏ ။
ချောစိန်ကား မှောင်ထဲမှာ ထိုင်နေသည် ။
“ ဒါဖြင့် ငါပဲ လိုက်သွားမယ် ”
“ ဟုတ်ကဲ့ အမေ ”
“ ညည်း ဘယ်နှစ်ယောက်ရပြီလဲ ”
“ ငါးဆယ်ပါ အမေရယ် ”
ချောစိန်က ညည်း၍ ဖြေ၏ ။
“ ခေါင်းတွက် ရောလား ”
“ ဟုတ်ပါတယ် ... ခေါင်းတွက် နှုတ်ရင် ၄၈ ယောက် ... ”
“ ညည့်အဖေဖို့ မျှစ်နဲ့ချဉ်ပေါင်ရွက် ကျန်တာရှိတယ် ၊ ထပြီး မွှေးပေးလိုက်ပါဦးအေ ... ပြီးမှ ပြန်အိပ်ပါ ”
မကျီးဒန်မှာ ပြောဆိုလျက်တန်းလန်းက မီးဖိုချောင်ထဲသို့ ပြန်ပြေး၏ ။ ငါးပိစလောင်းကပ်ကလေးကို ပန်းကန်ထဲထည့် ၊ ထမင်းထည့်ပြီး “ ချောစိန်ရေ ချောစိန်ရေ ” နှင့် တကြော်ကြော် ခေါ်နေသော ကောက်စိုက်သမားများရှိရာ မှောင်ထဲသို့ နောက်မှ လူလိုက်သည့်နှယ် ပြေးဝင်သွားရလေ၏ ။
••••• ••••• •••••
၂
မိုးနံ့က သင်းနေသည် ။ တသုန်သုန် တိုက်ခတ်လာသော လေအေးကလေး၌ တောင်အရပ်တွင် မိုးကောင်းနေသည်ဟူသည့် သတင်းလက်ဆောင်ပါလာ၏ ။ ချောစွတ်နေသော ကန်သင်းပေါင်များပေါ်တွင် လျှောက်သွားရခြင်းက ကတိမ်းကပါးနိုင်ပေမဲ့ ကောက်စိုက်သမများမှာ အားသစ်လန်းဆန်းနေ၏ ။ မှန်ပြင်ကြီးကို ရိုက်ခွဲထားသလို ပျို့အက်လာသော တတိယအရုဏ်သည် သူတို့အား ရဲရင့်တက်ကြွနေစေ သယောင် ... ။
နှစ်ယောက်တစ်တွဲ ၊ နှစ်ယောက်တစ်တွဲ ပြောဆိုသွားကြသံများသည် လင်းဆွဲအုပ်ကြီး အော်ညံသလို ဒီးဒီး ... ဒီးဒီး .. နှင့် မြည်ဟီးနေ၏ ။ ကောက်စိုက် မောင်းသံသည် တောအုပ် ၊ တောတန်းကလေးများကို မျှောင်၍ လိုက်သွားသည် ။ အသံသြဇာပြည့်ဝသော ဥသြငှက်၏ အာလုတ်သံလို လုံ၍ဟီသည် ။ မကျီးဒန်မှာ မည်သူနှင့်မျှ စကားမဆိုနိုင် ။ ဆေးပေါ့လိပ်ကြီးကို သာ မှောင်ထဲ၌ ရဲခနဲထလာအောင် သဲမဲဖွာရှိုက်ရင်း တွင်တွင်လျှောက်လာသည် ။ ပြောင်းဖူးဖက်ဆေးလိပ်ပေတည့် လေတိုက်လျှင် ကုန်လွယ်သောကြောင့် ထိပ်ပိုင်းတွင် သစ်ရွက်စိမ်းဖြင့် ပတ်ထားသည် ။ မြောင်းရိုးတစ်လျှောက် ချုံပုတ်တစ်လွှာ၌ ပွင့်လှိုင်ကြိုင်လန်းနေသော ‘ ရေခမိုးပန်း ’ ပွင့်များသည် ကောက်စိုက်မတို့၏ ခေါင်းထက်မှ ခရေကုံးများကို နှုတ်ဆက်လိုက်ကြ၏ ။
မကျီးဒန်တို့ လူသိုက် ယနေ့အတွက် ကောက်စိုက်ရမည့် သံပုရာပင်လယ်ပွဲသို့ ရောက်ကြလျှင် အမှောင်ရိပ်သည် ပြယ်စင်လေပြီ ။ ချုံပုတ်နှင့် သစ်ပင်ရိပ်ကြီးအောက်တွင်တော့ အမှောင်၏ အကြွင်းအကျန်များသည် အဖော်ကွဲ၍ နေခဲ့ကြသည် ။ လယ်ထိပ်ရှိ ဥနှဲပင် ပုပုကလေးပေါ်မှ ချိုးနီပုကလေးများသည် ကောက်စိုက်မများ၏ အသံကြောင့် အိပ်ရေးမဝဘဲနှင့် ထပျံပြေးကြ၏ ။ သည်အခိုက်တွင် အဝေးရှိ ညောင်ပင်ကြီးဆီမှ ကျီးကန်းတစ်အုပ်သည် သံပြိုင်ဟစ်ကြွေးလျက် ရွာဆီသို့ ပျံသန်းသွားကြသည် ။ မကျီးဒန်တို့ အဖွဲ့သားများမှာ လယ်စောင့်နတ်ကို ပသရသည်နှင့် ၊ ဆေးလိပ်သောက် စကားကြောရှည်ရသည်နှင့် လယ်ကွက်ထဲသို့ ဆင်းကြသောအခါတွင် အရှေ့ရှိ ပြာလဲ့လဲ့ ကုန်းတန်းထိပ်မှ နေလုံးရဲရဲကြီးပင် ပေါ်ထွက်လာ ပေပြီ ။
“ ဟေ့ အေးရွှေ ၊ ဟိုဘက် တိုးပါအေ … မကျီးဒန်ကို ငါတို့ကြားမှာ ထားရအောင် ”
ဤကောက်စိုက်စည်းတွင် အဖြစ်ဆုံးဟု အများက အသိအမှတ်ပြုထားရသော မလှကြွယ်က သူ့ဘေးရှိ အေးရွှေ ဆိုသူအား လက်ထဲရှိပျိုးဆုပ်မှ ပျိုးဖတ်များကို လက်ဝဲလက်ဖြင့် ဖြန့်ရင်း ပြောလိုက်သည်တွင်
“ နေပါစေလားတော် ၊ ဟိုမှာ ဒေါ်ညွန့်ကြီးနဲ့ စကား ကောင်းနေတဲ့ဥစ္စာ ”
“ ညည်းမသိပါဘူးအေ … ဒေါ်ညွန့်ကြီးက လေးလေး ၊ မကျီးဒန်က အကျင့်မရှိနဲ့ တော်တော်ကြာရင် ပန်းနေပါ့မယ် ”
မလှကြွယ်က ပြန်လည်ရှင်းပြလိုက်မှ မအေးရွှေ မှာ သဘောပေါက် နားလည်သွားပြီး “ ဒေါ်ကျီးဒန် အိုး … ဒေါ်ကျီးဒန် … ဒီကိုလာ ၊ ကျုပ်တို့နဲ့ တွဲရအောင် ” ဟု လှမ်းခေါ်လိုက်၏ ။
မကျီးဒန်မှာ ပထမသော် ယောင်နန လုပ်နေသေးသည် ။ ဒေါ်ညွန့်က “ သွားသွား အဲဒီကောင်မတွေက သိပ်ဖြစ်တာ ၊ သူတို့နှစ်ယောက် ညှပ်ခေါ်သွားရင် သက်သက်သာသာနဲ့ ” ဟု နှစ်ကိုယ်ကြားကလေး ပြောလိုက်မှ မကျီးဒန်မှာ ဝမ်းသာကျေးဇူးတင်သော မျက်နှာကို ဘယ်လိုထားရမှန်း မသိ ဖြစ်လျက် မလှကြွယ်တို့ ဘက်သို့ လျှောက်သွားရလေရာ ။
“ ရီးကျီးဒန် ၊ ဒီလိုပဲ လျှောက်သွားနေတော့မှာလား ”
“ ယီးတီးယားတားနဲ့ တစ်နေကုန်သွားလည်း ပြီးတာပဲနော ... ရီးကျီးဒန် ” စသည်ဖြင့် ခနိုးခနဲ့ ဆိုကြသည် ။ မကျီးဒန်ကတော့ ပြုံးပြုံး ပြုံးပြုံးဖြင့်သာ အပျိုဘဝက ကောက်စိုက်မ အကျင့်ကို ပြန်လည်နွေးယူရင်း အလိုက်အထိုက် ပြန်ပြောလိုက်လေသည် ။
မလှကြွယ်နှင့် ချောစိန်မှာ တစ်ရွာစီ နေကြပေမဲ့ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် အတော်ကြီး ချစ်ခင်ကြသည် ။ ကောက်စိုက်ချိန်တိုင်း တွေ့ဆုံကြ၏ ။ ကောက်ရိတ်ချိန် ရောက်လျှင် ချောစိန် ဘယ်သူ့ဆီမှာ လိုက်လဲ ၊ မလှကြွယ်ကော ဘယ်မှာ လိုက်သလဲ စသည်ဖြင့် တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် မေးမြန်းပြီးမှ တစ်ယောက် လိုက်သော စည်းထဲသို့ ကျန်တစ်ယောက်က လိုက်ပါ၏ ။ သူတို့နှစ်ယောက်မှ တစ်ယောက်သည် ကောက် စည်းခေါင်းနှင့်သော် လည်းကောင်း ၊ လယ်ရှင်နှင့်သော် လည်းကောင်း ၊ စည်းသားတစ်ယောက်ယောက်နှင့်သော် လည်းကောင်း အချင်းများလျှင် ကျန်တစ်ယောက်ပါ တစ်ယောက်၏ ဘက်မှ လိုက်ပါလေ့ရှိ၏ ။ သို့လောက် ချစ်ကြသူများ ဖြစ်သောကြောင့်လည်း မလှကြွယ်မှာ မကျီးဒန်နှင့် မကျွမ်းလှပေမဲ့ ချောစိန်၏ အစားလိုက်လာသူမို့ ချောစိန်ဟု သဘောထားကာ ခေါ်ယူလိုက်ခြင်းဖြစ်သည် ။
မကျီးဒန်သည် ဆယ်နှစ်သမီးလောက်ကတည်းက ကောက်စိုက်လာခဲ့သည်မှာ မှန်၏ ။ သို့ရာတွင် ကိုဆေးရိုးနှင့် လက်ဆက်သည့် အသက်နှစ်ဆယ်ရွယ်မှ စပြီး ကောက်စိုက်စည်းနှင့် ကင်းကွာလာခဲ့သည်မှာ တစ်ခါတစ်ရံ ကိုယ့်လယ်တွင် တစ်ယောက်စိုက်စာ ၊ နှစ်ယောက်စိုက်စာကလေးများကို ဆင်းစိုက်ခဲ့သည် မှအပ ကောက်မစိုက်သည့် နှစ်ပေါင်းမှာ သုံးဆယ် ကျော်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည် ။ ကိုယ့်လယ်ထဲတွင် ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် စိုက်ခြင်း၌ အေးအေးသက်သာ စိုက်နိုင်သော်လည်း စည်းနှင့်လိုက်ရိုက်ရသောအခါတွင် အများ၏ ငြူစူမခံရအောင် အများနှင့်တန်းတူ လိုက်နိုင်အောင် ကြိုးစားရသည် ။ ထို့ကြောင့်ပင် လူစိမ်းများ ကြားတွင် ကိုယ့်ငန်းကွက်နှင့် ကိုယ် သေလုမျောပါး ဖြစ်နေမည်ကို မြင်သောကြောင့်လည်း မလှကြွယ်က လှမ်းခေါ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပေ၏ ။
ကောက်စိုက်မတစ်ယောက်၏ တာဝန်ကျ ငန်းတာမှာ တစ်လံသာသာဖြစ်သည် ။ ယင်းသည်ကို ခြေကားကားထားပြီး လက်ဝဲလက်ထဲမှ အသင့်ဖန်ပေးထားသည့် ကောက်ပင်များကို လက်ယာလက်မှ ဆွဲယူပြီး အဆက်မပြတ် လက်က ထိုး ၊ ခြေက ရွှေ့ပြောင်း ဆုတ်ခွာသွားရ၏ ။ မကျီးဒန် အတွက် ငန်းကွက်ကား တစ်လံ မပြည့်တတ်ပေ ။ ဤသည့် အကွက်ထဲကိုမှ မအေးရွှေက တစ်ပင် ဝင်ထိုးသွားလိုက် မလှကြွယ်က နှစ်ပင် ဝင်ဖြည့်လိုက် လုပ်သွားသေး၏ ။ သို့ပါလျက်နှင့် အသက်ကရင့် မလုပ်တာကြာပြီမို့ မကျီးဒန်မှာ ဆွမ်းခံဝင်လာချိန်လောက်တွင် လက်အံများသေကာ ခါးက ကိုက်လာတော့သည် ။
••••• ••••• •••••
၃
“ ဒီတစ်ကွက် ပြီးရင် ထမင်းစားကြရအောင်ဟေ့ ”
ဘယ်ဆီကရယ် မသိ ဆွမ်းစားခေါင်းလောင်းထိုးသံ ထွက်ပေါ်လာသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ကောက်စိုက် စည်းခေါင်းက အကြီးအမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ထားသည့် ဒေါ်မုန်းချစ် က ကုန်းအော်လိုက်လေသည် ။
“ နံနက်မိုးမှောင် ရေဘူးဆောင် ” ဟူသော စကားသည် တကယ်ပဲ မှန်ကန်သလား ။ တိုက်ဆိုင်ခြင်းပဲလား မသိ ။ အာရုဏ်ဦး ကြယ်တစ်မွှားမျှ မမြင်သာအောင် မိုးသားတို့ ရစ်ဖုံးခဲ့သော မိုးကောင်းကင်သည် ယခုမူ ကြည်လင်နေတော့၏ ။ နေမှာ တစ်မိနစ်ထက် တစ်မိနစ် ပို၍ပို၍ ပူလာသည်ဟု ထင်ရတော့သည် ။ မကျီးဒန်၏ တစ်ကိုယ်လုံး၌ ချွေးများ ရွှဲအိုင်လာသည် ။ ပျိုးတစ်ပင်ကို သမန်းပြင်ထဲသို့ ထိုးလိုက်တိုင်း နဖူးမှ ချွေးတစ်ပေါက်သည် ရေပြင်ထဲသို့ ပြုတ်ကျလာသည် ။ ချွေးပေါက်ကျသွားရာ ရေပြင်သည် ဂယက် ကွက်ကလေးထနေချိန် မရလိုက် ။ ပြောင်းဆန်အောင် လှုပ်ရှားနေသော ရေပြင်ထဲ၌ ပျောက်သွားရ၏ ။
“ ကြီးတော် ကျီးဒန်တော့ ဆာရော့မယ် ”
မကျီးဒန်၏ လက်ယာဘက်ဘေးမှ မအေးရွှေက ဆိုလိုက်၏ ။
“ ဆာတယ်လို့ ဟုတ်ပါဘူး အေရယ် ”
အမှန်ပင် ။
မကျီးဒန်မှာ မောပန်း နာကျင်ရခြင်းများကြောင့် ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်းကို မေ့လျော့နေသည်မှာ အမှန်ပင် ။
သမန်းပြင်တွင်းရှိ ခဲလုံးများ ၊ သစ်ဆွေး ၊ ညှောက်ဆွေးများကို လက်နှင့်ထိုးမိ၍ နာတာက တစ်မျိုး ၊ ခါးကိုက်တာက တစ်ဖုံ ၊ လက်မောင်းအောင့်တာက တစ်တန် ၊ ရင်ဘတ်က အောင့်တာက တစ်လီ အပြင် လက် မအားရသည့်အထဲမှာ မျက်လုံးတွင်းသို့ ချွေးတွေစီးဝင်သည့် ဒုက္ခက အဆိုးဆုံးဖြစ်သည် ။ သို့ကြောင့်ပင် ထမင်းဆာဖို့ကို မေ့နေသည်ဆိုသော မကျီးဒန်၏ စကားမှာ အမှန်ဖြစ်၏ ။
ကွမ်းတစ်ယာညက်ခန့် ကြာလျှင် မကျီးဒန်မှာ နောက်ဆုတ်ကာဖြင့် ကောက်ပင်များကို မဲသဲစွာ ထိုးစိုက်လာရာက ကန်သင်းခြေသို့ ကပ်မှန်းမသိ ကပ်လာကာ ကန်သင်းခုံကို တိုက်မိပြီး ပက်လက်လန်လဲကျသွားလေသည် ။ ရယ်မောသံများသည် ကွက်တိကွက်ကျား ထွက်ပေါ်လာ၏ ။ မလှကြွယ်နှင့် မအေးရွှေတို့ သော်မှ ပြုံးမိ၍ မကျီးဒန်မှာလည်း ရှက်ရယ် ရယ်၍ ထလိုက်ရသည် ။
“ ဒေါ်ကျီးဒန် ကျုပ်တို့နှင့် စားနော် ”
မလှကြွယ်က ကန်သင်းပေါ်မှ လျှောက်လာရင်း ပြောလိုက်ရာ မကျီးဒန်က
“ နေပါစေအေ ” ဟု ဆိုလိုက်၏ ။
“ ဘာဖြစ်လို့လဲ ၊ ကျုပ်တို့က ဒေါ်ကျီးဒန်ဆီက ဟင်းတွေကို တောင်းမစားပါဘူး ”
မလှကြွယ်က ရယ်၍ ပြောလာပြန်သဖြင့် ။
“ ညည်းတို့ရယ် တောင်းစားမှာ စိုးလို့ မဟုတ်ဘူး ၊ ငါ့ကို ပေးရမှာစိုးလို့ ၊ ငါးပိစလောင်းကပ်ကလေးပဲ ပါတယ် ။ အားနာလို့ပြောတာ ”
“ ဒီလိုပဲပေါ့ ဒေါ်ကျီးဒန်ရယ် နည်းနည်းစီ မျှစား ကြရတာပေါ့ ။ ကျုပ်က မျှစ်သုပ်နဲ့ ငရုတ်သီးထောင်း ပါတယ် ”
မအေးရွှေက ဝင်ပြောသည် ။ မလှကြွယ်ကလည်း သူ့မှာ ပါသော ဟင်းကို အားကျမခံ ထုတ်ဖော်ပြောပြန် ၏ ။
“ အမယ် … ကျုပ်မှာလည်း ငါးပိချက်နဲ့ မြေပဲထောင်း ပါပါတယ်တော့ ”
မကျီးဒန်မှာ ဟင်းမယ်များ စာရင်းကို ကြားရသည်နှင့် သွားရည်ကျကာ ကွိခနဲမျိုချလိုက်ရ၏ ။ အဲသည်တော့မှလည်း ဆာလောင်ခြင်းဝေဒနာမှာ ပိုမို၍ ထန်သည်းလာတော့သည် ။ ရင်ကအောင့် ၊ လက်ပြင် တစ်ကြောမှ ကိုက်ခဲရသည့်အထဲတွင် ခါးကပါ အောင့်နာ နေလေသည် ။ ဝမ်းက ဟာသည့်အတွက် လမ်းလျှောက်ရသည်မှာ အားမရှိ ။ ပူလောင်သလို ၊ မောပန်းသလို ဖြစ်နေသဖြင့် စတည်းချသည့် ညောင်ပင်ရိပ် အောက်ရှိ လယ်ကွက်ထဲမှ ရေနောက်များကို အရိပ်ထိုးသည့်နေရာကို ရွေး၍ လက်ခုပ်ဖြင့် ခပ်သောက်လိုက်ရသည် ။ အေးမြ၍လန်းဆတ်သော အရသာသည် လည်ချောင်း တစ်လျှောက်မှ နေ၍ ဝမ်းခေါင်းထဲသို့ လျှောဆင်းသွားသည် ။ သို့ရာတွင် ထိုသာယာသော အတွေ့မှာ ခဏသာ ။ ချက်ချင်းပင် တစ်ကိုယ်လုံးမှာ နုံးကျသွားလေ၏ ။
“ လာ လာ ... ဒေါ်ကျီးဒန် ”
မကျီးဒန် ရေသောက်နေခိုက်တွင် မလှကြွယ်နှင့် မအေးရွှေတို့မှာ ထမင်းထုပ်များကို ယူငင် ခင်းကျင်းပြီးနေပြီ ။
“ စားကြ ၊ စားကြ ။ ငါ့ထမင်းထုပ်က ဟောဟို ဇီးပင်ကလေးမှာ ချိတ်ထားတယ် ၊ ယူစားကြ … ”
မကျီးဒန်မှာ ခပ်ယဲ့ယဲ့ကလေးပြန်ဖြေပြီး ညောင်ပင်ရိပ် ကျနေရာတွင် ပစ်ထိုင်လိုက်သည် ။ မောပန်းနွမ်းနယ်သည့်ကိုယ်ဖြင့် အရိပ်ကျ၍ မြေသလင်းသန့်ကပါ အေးမြသော နေရာတွင် ထိုင်လိုက်ရသည့်အတွက် ဖော်မပြနိုင်အောင် ကောင်းမွန်သောအရသာကို ခံစားလိုက်ရ၏ ။ လေကလည်း ခပ်ပြေပြေတိုက်လာသဖြင့် မကျီးဒန်က မျက်စိကို မှိတ်၍ မှိန်းနေလိုက်၏ ။ သို့ရာတွင် မလှကြွယ်နှင့် မအေးရွှေတို့က သူ့ကို စောင့်နေကြ သည့်အတွက် ထိုင်ရာမှ ထသွားပြီး ထမင်းပွဲသို့ ဝင်လိုက်ရပေသည် ။
သုံးယောက်တွင် ပါသောဟင်းများကို စုဝိုင်းခင်းကျင်းထားလိုက်ပြန်တော့လည်း မင်းဖွယ်စိုးရ မဟုတ်ပေသည့် စားချင့်စဖွယ်ကလေးကား ဖြစ်လာရ၏ ။ မအေးရွှေ၏ နှမ်းထောင်းများများ ဖြူးထားသော မျှစ်သုပ်ကလေးက ငရုတ်သီးထောင်းနှင့် ထမ်းပိုးထမ်း ညီညီ အသုံးတော်ခံနေသလို မလှကြွယ်၏ငါးပိချက်မှာ ဆီမဝေ့သော်လည်း မြေပဲထောင်းကလေးနှင့် စပ် ထားပြန်သောအခါ မအေးရွှေ၏ ဟင်းမည်များကို ပြိုင်နေသည် ။ သို့ရာတွင် ဘယ်ဟင်းမည်နှင့်မျှ မိတ်ဖွဲ့ မရသောဟင်းမှာ မကျီးဒန်၏ ငါးပိကင်သာ ဖြစ်၏ဟု ယူဆကာ မကျီးဒန်မှာ အားငယ်နေသည် ။ သူတစ်ပါးလို ဖွယ်ဖွယ်ရာရာ မချက်ခဲ့ ၊ မထုပ်ခဲ့နိုင်သဖြင့် တစ်ပါး သူ၏ ဟင်းကို နှိုက်ရမှာ လက်ရွံ့ နေသည် ။ သို့သော်လည်း မလှကြွယ်တို့ကမူ “ ကောင်းလိုက်တာ ၊ ကောင်းလိုက်တာ ” ဟု ဟန်ဆောင်ပဲလား ၊ တကယ်ပဲလား မသိသော စကားများကို ပြောဆိုကာ မကျီးဒန်၏ ငါး ပိကင်ကိုသာ တစွတ်စွတ် နှိုက်ရင်းက နှစ်သိမ့်ကြ၏ ။
“ မျှစ်သုပ်စားပါ ဒေါ်ကျီးဒန်ရဲ့ ”
“ ဟုတ်ပါရဲ့တော် ကျုပ်ရဲ့ မြေပဲထောင်းလည်း မစားဘူး ”
“ စားပါတယ် အေတို့ရဲ့ ”
မကျီးဒန်မှာ အလိုက် သင့်ပြန်ဖြေရင်း နှိုက်လိုက်ရသည် ။
“ နှိုက်တယ်သာ ဆိုတယ် ၊ နည်းနည်းလေးရယ်တော် ”
မလှကြွယ်က ပြောလိုက်သည်တွင် ..
မအေးရွှေကလည်း …
“ ဟုတ်ပါရဲ့ ၊ ဒေါ်ကျီးဒန်က ရွံများရွံတတ်သလား မသိပါဘူး ” ဟု ခပ်နောက်နောက်ကလေး ရယ်သံ ဖက်ပြီး ပြောလိုက်သဖြင့် ....
“ ပေါက်ပေါက်ရှာရှာ အေ ၊ ဘယ်က ရွံရမှာလဲ ညည်းတို့ကလည်း ” ဟူ၍ မကျီးဒန်က ပြုံးပြီးဖြေလိုက်သည့် တစ်ခဏ၌ ရယ်မောသံ လွှမ်းခြုံသွားလေ၏ ။
စောစောက ပူပြင်းလှသောနေသည် တိမ်ညိုများ၏ နောက်သို့ ပြေးဝင်သွားသည် ။ တောင်ဆီမှ မိုးသားများသည် ပြာမှိုင်း၍နေလေ၏ ။ ထိုပြာမှိုင်းသော မိုးသားကို နောက်ခံရသဖြင့် ဒီမှာဘက်က ခင်တန်းချုံပုတ်တို့မှာ ပို၍ စိမ်းလာသည် ထင်ရ၏ ။ ငွေဗျိုင်းဖြူ တစ်အုပ်သည် အပြာရောင်နောက်ခံထက်၌ လှည့်ပတ်ပျံဝဲနေ၏ ။ သုတ်ဖြူးလိုက်သည့် လေအေးကလေးကြောင့် မြနုရောင်ကောက်ပင်ကလေးများမှာ ယိမ်းငဲ့သွားကြသည် ။
မကျီးဒန်တို့ ဝိုင်းမှာမူကား ငြိမ်သက်နေ၏ ။ ထမင်းကိုသာ မိုးမလာမီ ပြီးစီးအောင် ခပ်သွက်သွက် လွေးနေရသဖြင့် တိတ်ဆိတ်နေသည် ။ မလှကြွယ်တို့ လူငယ်နှစ်ယောက်၏ လက်များက သွက်ပေမယ့် မကျီးဒန်၏ လက်မှာ မှန်မှန်ပင် ။ အမှန်မှာ မလှကြွယ်တို့က မည်သို့ပင် အားမနာအောင် ရောနှောသော်လည်း မကျီးဒန်မှာ ကြိတ်၍ အားနာနေ၏ ။ တစ်ခါတစ်ရံ ချောစိန်အား ထမင်းဟင်း ဖြစ်သလို ထုပ်ပေးလိုက်ရ ဖူးသည့်အခါများအတွက် ပြန်လည် သနားလာ၏ ။ တစ်နေကုန်လုအောင် ပင်ပန်းကြီးစွာ ကောက်စိုက်ခဲ့ရသူများမှာ ညကျပြန်တော့လည်း အိမ်မှုအိမ်ရာများကြောင့် စောစောမအိပ်ကြရ ။ သည့်အထဲတွင် အိပ်ရေး မဝတဝနှင့် အိပ်ယာမှ ထကာ ထမင်းချက်ရသည့်ဒုက္ခကို တွေးကြည့်မိသောအခါ ရင်မောလာရ၏ ။ ထိုသို့ သောအခါကျမှ ယနေ့ ကောက်စိုက်မများ၏ ဘဝနှင့် သူတို့ ပျိုစဉ်က ကောက်စိုက်မဘဝကို ပြန်လည်ချိန်ထိုး၍ လွမ်းဆွတ်ရလေသည် ။
မှန်ပေသည် ။ မကျီးဒန်တို့ အပျိုဘဝတုန်းကတော့ ကောက်စိုက်မတစ်ယောက်သည် သနပ်ခါးထူထူ လိမ်း၍ လယ်ပြင်သို့ ခပ်ကြော့ကြော့ကလေး ထွက်လာနိုင်သည် ။ ဆေးလိပ်ကြိုက်သူက ဆေးလိပ်ကိုပင် ယူလာဖို့ မလို ။ ကွမ်းစားသူလည်း ပါးစပ်ထဲက ဝါးလက်စကိုပင် ထွေးပစ်လိုက ထွေးပစ်ခဲ့နိုင်သေး၏ ။ လယ်ရှင်က ထမင်းချိန်တန်လျှင် ထမင်းဖြင့် ကျွေးမွေး၍ ကောက်စိုက် မဆင်းမီ သွားရည်စာ အဆစ်ဆောင်း ရုံသာမက ဆေးလိပ်ကို တောင်းနှင့် ထည့်ပေးကာ ကွမ်းအစ်ကို ကန်သင်းထိပ်တွင် ချပေးခြင်းဖြင့် အပို လိုက်လိုက်သေး၏ ။
“ ကောက်စိုက်မတွေ ထမင်းစားရအောင် ” ဟူသော အသံ ထွက်ပေါ်လာတိုင်း မကျီးဒန်မှာ မအုန်းပွင့် နှင့် တစ်ဝိုင်းတည်း မစားရပါစေနှင့်ဟု ဆုတောင်းမိသည် ။ သည်တုန်းက ကြေးလင်ပန်း ၊ ကြွေလင်ပန်း ၊ သံလင်ပန်း စသည်တို့မှာ ကြေးရတတ်များသာ အမြတ်တနိုး သုံးကြ၏ ။ ဆင်းရဲသားသုံးပစ္စည်းမှာ ကား ဆန်ကောအရွယ်လောက်ရှိ သရိုးကိုင်ထားသော သစ်သားခွက်ဝိုင်းကြီးဖြစ်၏ ။ ၎င်းကို ဗျပ်ခွက်ဟု ခေါ်၏ ။ များသောအားဖြင့် အနီရောင်ဖြစ်၏ ။ ထမင်းစားကြစို့ ဆိုလျှင် ဗျပ်ခွက်ထဲတွင် ဟင်းပန်းကန်တွေ ထည့် ၊ တို့စရာတွေ ထည့်၍ ဘေးမှ ထမင်းကို ပုံပေးထားခြင်း ဖြစ်ရာ လူဆန့်သလောက် တိုးဝင်ဖွဲ့ဝိုင်း စားကြရလေသည် ။
မကျီးဒန် ကြောက်၍ရွံသော မအုန်းပွင့်မှာ ဟင်းချိုကို သောက်လိုက် ၊ ဆမ်းလိုက်လုပ်ပြီး ခပ်ရွှဲရွှဲ စားတတ်သည် ။ သူဆမ်းသမျှ ဟင်းရည်များသည် သူ့ ရှေ့ရှိ ထမင်းပုံထဲတွင် စိမ့်ဝင်၍ မနေ ၊ ဗျပ်ခွက်တစ်ခုလုံးသို့ ပျံ့နှံ့စီးဆင်းကုန်တော့ရာ ကိုယ့်ဟင်းရည်ကိုသာ ကိုယ်မရွံသော်လည်း သူတစ်ပါး ပါးစပ်မှ ကျ၍ လည်းကောင်း ၊ လက်ဖြင့် ထိကိုင်၍ လည်းကောင်း စီး ဆင်းလာသော ဟင်းရည်ကို မည်သူသည် မရွံဘဲ ရှိပါမည်နည်း ။
မကျီးဒန်မှာ မအုံးပွင့် ရှိသော ထမင်းဝိုင်းသို့ မဝင်ဘဲ အခြားလူချောင်ရာ ဝိုင်းကို လိုက်လံရှာဖွေလေ့ရှိ၏ ။ အခြားသော ဝိုင်းများမှာလည်း မည်သည့်အခါ မျှ လူချောင်သည် မရှိသဖြင့် နောက်ဆုံး၌ မအုံးပွင့် ရှိသော လူချောင်ရာ ဝိုင်းသို့သာ မျက်နှာပုပ်ပုပ်ဖြင့် ပြန်လှည့်ဝင်ရလေ့ရှိသည် ။ အကြောင်းမှာ လူတိုင်းလူတိုင်းကိုက မအုံးပွင့်ကို ရှောင်ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည် ။
ဤအခါက နေ့တစ်နေ့ကို မကျီးဒန် မှတ်မိသေး၏ ။ တွေးမိတိုင်းလည်း ပြုံးမိသည် ။ မအုံးပွင့်မှာ ဟင်းရည်ရွှဲရွှဲဖြင့် စားမှ စားတတ်သူ ဖြစ်သော်လည်း ဟင်းရည်တွေ သူ့ဘက်မှာ စုနေခြင်းကိုကား သဘောမကျသောကြောင့် သူ့ဘက်မှ နေပြီး ဗျပ်ခွက်အောက်သို့ ခြေထောက် ထိုး၍ ထားလေသည် ။ တစ်ဝိုင်းလုံးမှ ဟင်းရည်တွေသည် မအုံးပွင့်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှိ မကျီးဒန်၏ ထမင်းပုံထဲသို့ လာရောက်စုဝင်ကြတော့သည် ။ အစ၌ မကျီးဒန်မှာ မည်သို့မျှ မကြံတတ်ခဲ့ချေ ။ ရွံရွံနှင့် မှိတ်စားနေရာက နောက်တွင် ဉာဏ်ရကာ မအုံးပွင့်ထက် ပိုမြင့်အောင် ခြေစုံတစ်ခုံလုံးကိုပါ ဗျပ်ခွက်အောက်သို့ ထိုးသွင်းလိုက်ရာ ဟင်းရည်များ မအုံးပွင့် ဘက်သို့ ဝေါခနဲ စီးကျကုန်လေ၏ ။
မအုံးပွင့် ကလည်း မကျီးဒန် ထက် မြင့်တက်သွားအောင် ပြုလုပ်သဖြင့် ဟင်းရည်များမှာ မကျီးဒန်ဘက်သို့ ပြန်စီးလာပြန်သည် ။ သို့နှင့် မကျီးဒန်က မြှင့်လိုက် မအုံးပွင့်က ပိုပြီး မြှောက်လိုက်ဖြင့် လုပ်နေရာ ဟင်းရည်များမှာ ဟိုဘက်နှုတ်ခမ်း ၊ သည်ဘက်နှုတ်ခမ်း ကူးသန်းနေကြရာမှ တစ်ချီတွင် မအုံးပွင့်က တအား မြှောက်လိုက်သဖြင့် ဟင်းရည်များက ဗျပ်ခွက်နှုတ် ခမ်းကို ကျော်ပြီး မကျီးဒန်၏ လုံချည်ပေါ်သို့ သွားကျသည့်အတွက် အစကတည်းက ချဉ်နေသော မကျီးဒန်မှာ “ ကဲဟာ ” ဟု ဆိုလျက် ဗျပ်ခွက်ကို မအုံးပွင့် ၏ ခေါင်းပေါ်သို့ ဆွဲမှောက်လိုက်လေတော့သည် ။
မအုံးပွင့်၏ ခေါင်းပေါ်၌ ထမင်းစေ့များ ဖွေးဖွေး လှုပ်သွား၏ ။ မအုံးပွင့်နှင့် မကျီးဒန်တို့၏ ဆဲသံ ၊ ဆိုသံများသည် လယ်တောတစ်ခုလုံးမှာ အုန်းအုန်းညံသွားလေ၏ ။ သ,တ်မည် ၊ ပုတ်မည် တကဲကဲမို့ ဆွဲသူက ဆွဲ ၊ ဖျဉ်သူက ဖျဉ်နှင့် ပြောမရဆိုမရသဖြင့် ဝင်ပြီး ဆဲသူကလည်း ဆဲလိုက်သေး၏ ။
ညကျသောအခါ မအုံးပွင့်က လာတိုင်သဖြင့် မကျီးဒန်မှာ အဖေ၏ တုတ်စာ မိသွားရလေသေးသည် ။ အဖေ ဆိုသည်မှာလည်း သူတစ်ပါး၏ သားသမီးကပဲ လွန်သည် ဖြစ်စေ ၊ ကိုယ့်သားသမီးကပဲ လွန်ခဲ့သည် ဖြစ်စေ ကိုယ့်သားသမီးကိုသာ နှိမ်လေ့ရှိ၏ ။ ထို့ကြောင့်ပင် မကျီးဒန်မှာ အစစ်အမေး မခံရဘဲ အရိုက်ခံရခြင်း ဖြစ်၏ ။ အဖေကို ပြန်ကန်တော်လှန်နိုင်စွမ်းမရှိသောကြောင့်လည်း မကျီးဒန်မှာ မအုံးပွင့် ကိုသာ သဲကြီးမဲကြီး ဖိ၍မုန်းမိခဲ့သည် ။
ဟိုစဉ်တုန်းကတော့ မခံချင်သည့်စိတ် ၊ မုန်းတီးသည့်စိတ် ၊ နာကြည်းသောစိတ်တို့ဖြင့် လှိုင်ပေါခဲ့ပေမဲ့ မှားသည် ၊ မှန်သည်ကို ပြန်လည် ဆင်ခြင်တတ်ခြင်း မရှိ ။ ဆင်ခြင်ချိန် မရအောင်လည်း ဒေါသနှင့် မာနမှောင်တို့ ခြုံလွှားခဲ့သည် ။ ယခုလို ရှေ့နောက် ဆင်ခြင်တိုင်းထွာတတ်သော အရွယ်သို့ ဆိုက်ရောက်လာပြန်တော့လည်း ပြီးခဲ့သမျှမှာ ပြန်လည် နာကြည်းစရာ မကောင်းတော့ဘဲ ရယ်စရာသက်သက်သာ ဖြစ်နေပေတော့၏ ။
“ ဘာပြုံးတာလဲ ၊ ဒေါ်ကျီးဒန်ရဲ့ ”
မလှကြွယ်၏ မေးသံ ထွက်လာတော့မှ မကျီးဒန်မှာ မိမိပြုံးမိမှန်းကို သတိရလာကာ မျက်နှာကို ပြင်၍ ထမင်းလုတ်ကို ပါးစပ်တွင်းသို့ ခွံ့ရင်း ...
“ ဘာရယ်လို့ မဟုတ်ပါဘူးအေ ။ တို့ငယ်ငယ်တုန်းက ကောက်စိုက်မချင်း ထမင်းစားရင်း ရန်ဖြစ်ခဲ့တာတွေကို ပြန်တွေးမိလို့ပါ ”
“ ဪ ဒေါ်ကျီးဒန်နှယ် ”
မအေးရွှေက ထမင်းကို လက်စသတ်ကာ ညည်းတွားလိုက်လေသည် ။
“ တို့ငယ်ငယ်တုန်းကတော့ အခုလို ထမင်းထုပ် ယူမလာရဘူးအေ့ ။ လယ်ရှင်က ဗျပ်ခွက်ကြီးတွေနဲ့ ထည့်ကျွေးတော့ ဟင်းရည်တွေ နင်းကန် ဆမ်းပြီး ကိုယ့်ဘက်မှာ ဟင်းရည်တွေ မနေအောင် ခြေထိုးတဲ့ လူက ထိုးတာနဲ့ အင်မတန် ရန်ဖြစ်ချင်စရာကြီးပေါ့အေ ... ”
“ ပျော်စရာကြီးနော် ”
“ အခုနေများ ဒီလိုဖြစ်လိုက်ရင် သိပ်ကောင်းမှာ ”
မကျီးဒန်က ပြော၍ မလှကြွယ်တို့က တစ်ယောက် တစ်ပေါက်နှင့် ဝင်ရောက်မှတ်ချက်ချနေကြစဉ် ...
“ မိုးတွေ လာပြီဟေ့ ... မြန်မြန်စားကြဟေ့ ... ” ဟူသော အသံ ထွက်ပေါ်လာသောကြောင့် စကားစ ပြတ်သွားကြ၏ ။ မကျီးဒန်ရော မလှရွှေတို့ နှစ်ယောက်ပါ မိုးလာနေကျ တောင်ဘက်သို့ လည်ပြန်လှည့်ကြည့် လိုက်ကြသည် ။ စနေထောင့် တစ်ခိုဝယ်ခဲ၍ မည်းနက်လာသော မိုးသားသည် ပြိုဆင်းလာတော့မည်လားဟု ထင်ရသည် ။ ခဏချင်းပင် တဝေါဝေါ အော်၍ မိုးရော လေပါ နှောက်လျက် ပြေးလွှား ရွာချလာလေ၏ ။
••••• ••••• •••••
၄
လက်ကျန် ငါးယောက်စိုက် လယ်ကွက်ကလေးကို လူအစိတ်ခန့် ဝိုင်းထိုးလိုက်ရာ တစ်အောင့်မျှသာ ကြာသည်ဟု ထင်လိုက်ရသည် ။ တစ်နေ့တာလုပ်ငန်း ပြီးဆုံးသွားသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် “ ဟေး …. ခနဲ ” “ ဟေး ခနဲ ” ပြိုင်တူထအော်လိုက်ကြသော အသံမှာ လယ်တောတစ်ခုလုံးကို ဖုံးသွား၏ ။ ကောက်စိုက်မ များ၏ သံပြိုင်ဟစ်ညာသံသည် မနီးမဝေးရှိ မြောင်းဘောင်ကို ရိုက်ခတ်မိပြီး ပဲ့တင်ရိုက်လျက် ဟီးပျံလွင့်ဝဲလာပြန်၏ ။ ကောက်စိုက်မောင်းသေးကလေး၏ အသံသည်လည်း နှစ်လိုဖွယ်ရာ အော်မြည်ဟစ်ကြွေးလာပြန်သည် ။
မကျီးဒန်မှာကား သူ၏ အဖော်များကဲ့သို့ ဝမ်းသာအားရဖြင့် မအော်ဟစ်နိုင်ရှာ ။ ချိနေသော ခါးဖြင့် ကန်သင်းပေါ်သို့ပင် လယ်ကွက်ထဲမှ မနည်းတက်လာရ၏ ။ မိုးရွာလိုက် ၊ နေပူလိုက် ဖြစ်နေသောကြောင့် လူတိုင်းမှာ ခါတိုင်းထက်ပို၍ နွမ်းနေကြသည် ။ ထိုသို့သော လူတိုင်းလူတိုင်းထက် မကျီးဒန်မှာ ပို၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသည် ။ သူတကာတွေ လယ်ထိပ်သို့ ရောက်သောအခါ မကျီးဒန်မှာ ညောင်ပင်ပါးပျဉ်းကြီးများကို မှီပြီး ကျန်ရစ်ခဲ့သည် ။
“ ဒေါ်ကျီးဒန်ရေ ရှေ့က လက်ခုပ်ပင်ကြီးကျမှ နားရအောင် ” ဟု မလှကြွယ်တို့က လှမ်း၍ ခေါ်ပါသေးသည် ။ သို့ရာတွင် မကျီးဒန် ကတော့ တစ်လှမ်းမျှပင် ဆက်လက် မလှမ်းလိုတော့ ။ လက်ငင်း နားနေခြင်းကိုသာ မက်မောဖက်တွယ်နေခဲ့လေ၏ ။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်း
၁၉၅၉ ၊ ဇွန်လ
