Ko Aung Naing Oo
စာပေ နဲ့ ဂီတ စွမ်းနိုင်သမျှတွေကို တင်ပြနေမည် ။ မြန်မာစာပေ မြန်မာဂီတ မြန်မာစကား မဝေဝါးအောင် ကြိုးစား စွမ်းဆောင်နေပါမည် ။
Monday, August 24, 2026
အလင်းမဲ့ နောင်တ
Sunday, August 23, 2026
ကျောင်းပြေး
❝ ကျောင်းပြေး ❞
( နေဘုန်းလတ် )
တုံ .. တုံ ... တုံ ... တုံ .. တုံ ... တုံ ... တုံ ... တုံ
အုန်းမောင်းခေါက်သံရဲ့ အဆုံးမှာ သူ အိပ်ရာထဲကနေ ကုန်းရုန်း ထလိုက်တယ်။ ညကတည်းက ရွာနေတဲ့ မိုးက မစဲသေးဘဲ အခုအချိန် အထိ တဖွဲဖွဲရွာတုန်း .. ။ မိုးအေးအေးနဲ့ ဆက်ကွေးနေချင်သေးတဲ့ စိတ်ကို အနိုင်နိုင်ဖျောက် ... သူ အိပ်ရာကို ကပျာကယာပဲ ခေါက်သိမ်းလိုက်တယ်။ ပြီးတော့ ..။ မူလတန်းကျောင်းသားဘဝတုန်းက သင်ခဲ့ရဖူးတဲ့ ကဗျာလေးလိုပေါ့။ စောစောထ ... သွားတိုက် ... မျက်နှာသစ်... အိပ်ရာသိမ်း .. မိဘကူ ... ရေချိုး .. ဆိုတဲ့ အလုပ်တွေကို အချိန် နှစ်နာရီလောက် အတွင်းမှာ ဇယ်ဆက်သလို ဆက်တိုက်လုပ်ပစ်လိုက်တယ်။ နံနက်ခင်းဟာလည်း တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အသက်ဝင်လာခဲ့ပြီ။ အိမ်ရှေ့က လမ်းကလေးမှာလည်း အဖြူအစိမ်းဝတ် ကလေးငယ်တွေ ကျောင်းကြီးရှိရာကို ရွေ့လျားနေကြပြီ။ ၇ နာရီ ထိုးတော့ မှာပဲဆိုတဲ့ အလိုလို သိစိတ်နဲ့အတူ သူ အဝတ်တန်းမှာ လွှားထားတဲ့ မနေ့က ဝတ်စုံလေးကိုပဲ ကတိုက်ကရိုက် ဆွဲဝတ်လိုက်တယ်။ မနေ့က စိုထားတဲ့ မိုးရေတွေနဲ့ စိုထိုင်းထိုင်းဖြစ်နေသေးတဲ့ ဝတ်စုံလေးရဲ့ အထိအတွေ့က သူ့ကို ကြက်သီးဖြန်းဖြန်း ထသွားစေတယ်။ ကိစ္စ မရှိပါဘူး ဆိုတဲ့ စကားကို ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကြားရုံလေး ပြောပြီးတော့ မနေ့က ချိတ်ထားတဲ့ နေရာမှာ အခန့်သား ရှိနေတဲ့ လွယ် အိတ်ကလေးကို လှမ်းဆွဲယူပြီး သူ ထွက်လာခဲ့လိုက်တယ်။ ကျောင်းတော်ကြီးဆီကို ...။
••••• ••••• •••••
“ဟဲ့ ... ဟဲ့ ... ထတော့လေ ... ငါးနာရီထိုးနေပြီ”
“ထပြီ ... ထပြီ ” လို့ ပါးစပ်က အော်လိုက်ပေမယ့် မျက်လုံးက မဖွင့်ချင်သေးဘူး။ အရင်နေ့တွေက ဒီအချိန် အမြဲထနေကျကို ဘာဖြစ်လို့ ဒီနေ့မှ အိပ်ရေးမဝ ဖြစ်နေရတာလဲလို့ သူ ပြန်တွေးမိတယ်။ အဲဒီတော့မှ မနေ့ညက အဖြစ်အပျက်လေးကို ပြန်သတိရလိုက်တယ်။
“မင်းက သင်္ချာကျွမ်းလှချည်လားကွ ... ဘယ်ဆိုးလို့လဲ”
ကိန်းဂဏန်းတွေကို သွက်သွက်လက်လက် ပေါင်းလိုက်၊ မြှောက်လိုက်၊ နုတ်လိုက် လုပ်နေတဲ့ သူ့ကို အစ်ကိုကြီး တစ်ယောက်က ချီးကျူးစကားပြောတော့ သူကလည်း ခွင်တည့်တာနဲ့ ငယ်ငယ်တုန်းက အကြောင်းကို အလွမ်းတစ်ဝက် အပျော်တစ်ဝက်နဲ့ ကြွားလိုက်တယ်။
“ငယ်ငယ်ကဆို ကျွန်တော်က သင်္ချာဖြေတိုင်း အမှတ်ပြည့် အမြဲ ရနေကျဗျ”
အဲဒီအဖြစ်အပျက်လေးကြောင့် သူ အတိတ်ဘဝကို ပြန်အမှတ်ရသွားပြီး သိမ်းထားခဲ့တဲ့ သင်္ချာစာအုပ်လေးတွေ ပြန်ထုတ်၊ မှတ်မိနေသေးတဲ့ ပုစ္ဆာလေးတွေကို ပြန်တွက်ကြည့်နေလိုက်တာနဲ့ မနေ့ညက သန်းခေါင်ကျော်မှ အိပ်ဖြစ်ခဲ့တာလေ...။ သူ .... စားပွဲခုံတွေကို အဝတ်စုတ်နဲ့ လိုက်သုတ် ... ဆိုင်ကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်နေရင်း နာရီကို လှမ်းကြည့်လိုက်မိတယ်။ ၇ နာရီတောင် ကျော်သွားပြီပဲ။ သူ .. ဆိုင်ရှေ့ကို ခဏထွက်ပြီး ဆိုင်နဲ့ မျက်စောင်းထိုးက အထက်တန်းကျောင်းကြီးကို လှမ်းကြည့်လိုက်မိတယ်။ ကျောင်းတော်ကြီးက သူ့တံခါးကို ဖွင့်ထားပြီး သူ့ကို လက်ကမ်းကြိုနေသလိုလို .. ။
••••• ••••• •••••
“ဆွဲ ဆရာရေ ... ကျောင်းရှေ့အနီးဆုံး”
ကမ္ဘာစစ်လက်ကျန် အစိမ်းရောင် ဘတ်စ်ကားဟောင်းကြီးက အနာဂတ်ရဲ့ မျိုးဆက်သစ်လေးတွေလို့ အမည်တပ်ခံရတဲ့ ကျောင်းသူကျောင်းသား ပျိုပျိုမျစ်မျစ်လေးတွေကို သယ်ဆောင်လာတယ်။ အဟောင်းနဲ့ အသစ် .. ဟောင်းနွမ်းဆွေးမြေ့ခြင်းနဲ့ သစ်လွင်လတ်ဆတ်ခြင်း ...။
“ဟဲ့ မျိုးဝင်း ... ဘာလို့ ငါ့နောက်မှာ လာပုန်းနေရတာလဲ ... ကားခ မပါလို့လား”
“ဒီနေ့ လပတ်စာမေးပွဲရှိတာ ...စာလည်းမရဘူးဟယ် .... ဘယ်လိုဖြေရမယ် မသိပါဘူး ....”
“တရားနဲ့ဖြေပေါ့ သာလိကာမရယ်”
“ဒီဘက် စွတ်မတိုးနဲ့ဟ .. ဒီမှာ ပန်းညပ်နေပြီ”
“ဘာလဲဟ ... ဘာလဲဟ”
“ဆရာမအတွက် ခူးလာတဲ့ နှင်းဆီပန်းကို ပြောတာကွ”
မိုးဖွဲဖွဲကြောင့် စိုနေတဲ့ ခြေတင်ခုံပေါ်မှာ ရပ် ... လက်ကိုင်တန်းကို မြဲမြံအောင် လက်တစ်ဖက်နဲ့ သိုင်းဖက်ထားရင်း ကားထဲကနေ လွင့်ပျံ့လာတဲ့ ကျောင်းသူကျောင်းသားတွေရဲ့ စကားသံကို သူ နားစွင့်နေမိတယ်။ သူ ... ရှစ်တန်းကျောင်းသားဘဝတုန်းက ဘတ်စ်ကားပေါ်မှာဖြစ်တဲ့ ပြဿနာလေးအကြောင်းကို ပြန်တွေးမိပြီး သူ ပြုံးလိုက်မိတယ်။ သူက ကျောင်းဆင်းချိန်တိုင်း ဓာတ်မြေဩဇာ ဂိုဒေါင်မှာ ကျောင်းစရိတ်လေးရအောင် မြေဩဇာအိတ်တွေ သွားသွား ထမ်းလေ့ရှိတယ်။ တစ်နေ့ အဝတ်မလျှော်အားတာနဲ့ မနေ့က ဓာတ်မြေသြဇာထမ်းခဲ့တဲ့ ဝတ်စုံကိုပဲ ဟိုခါဒီခါ လုပ်ပြီး ကျောင်းကို ပြန်ဝတ်အလာ ... ကားပေါ်မှာ အတန်းထဲက ကျောင်းသူတစ်အုပ်နဲ့ တိုးပါလေရော ...။ ကောင်မလေးတွေကလည်း နှာခေါင်းတရှုံ့ရှုံ့နဲ့ သူနဲ့ ဝေးရာကို ပြေးကြပြီး တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် လက်တို့ ပြောကြတယ်။ အဲဒီနေ့မှာပဲ သူ့ကို နာမည်အသစ်တစ်ခု ပေးလိုက်ကြတယ်။ သက်ထွေး ... တဲ့။ နာမည်လေးက လှသားပဲ ဆိုပြီး သူ ကျေနပ်နေတုန်း သူ့သူငယ်ချင်းက သူ့ကိုပြောတယ်။
“မင်းအင်္ကျီကလည်း နံလိုက်တာကွာ ....ကလေးအဖေကျနေတာပဲ”
အဲဒီတော့မှ သူ သတိရသွားတယ်။ ဓာတ်မြေသြဇာတွေက သေးစော်နံတယ်လေ..။
သူ့အတွေး ဆုံးသွားလို့ သူ့စိတ်တွေ လက်တွေ့ ဘဝထဲ ပြန် ရောက်အလာမှာ ဘတ်စ်ကားကြီးက ကျောင်းရှေ့မှတ်တိုင်နားကို ချဉ်းကပ်လာနေပြီ။
“ကျောင်းရှေ့ပါတယ် ဆရာရေ။ ဖောခြင်းသောခြင်း ဆင်းမယ် ... စက်သာ သတ်ထားလိုက်ဗျို့”
ကားပေါ်ကနေ တအိအိ ပြိုဆင်းလာနေတဲ့ ကျောင်းသူကျောင်းသားတွေကို စောင့်နေရင်း ကားမှတ်တိုင်က အုတ်ခုံလေးပေါ်ကို သူ ခဏသွားထိုင်လိုက်တယ်။ ကျောင်းတော်ကြီးက သူ့ရှေ့တည့်တည့်မှာ ထီးထီးကြီး .... ဟီးလို့..။
••••• ••••• ••••
ကောင်းကင်ဟာ သူ့ရဲ့ မိုးစက်မိုးပေါက်တွေနဲ့ ကျောင်းတော်ကြီးရဲ့ တစ်ခွင်တစ်ပြင်ကို ပစ်ပေါက်အေးမြစေလိုက်တယ်။ ကောင်းကင်က ညိုညို၊ ဝန်းကျင်က စိုစိုနဲ့ ကျောင်းတော်ကြီးဟာ လတ်ဆတ်နုပျိုတဲ့ သူ့ရဲ့ ရင်သွေးတွေကို လိုလိုလားလား စောင့်ကြိုနေရဲ့။ သန့်စင်တဲ့ အဖြူ ... အေးမြတဲ့ အစိမ်း ... ပြီးတော့ သူတို့အားလုံးရဲ့ မျက်နှာတွေက နူးညံ့မှုတစ်ခုနဲ့ ပြေငြိမ်းလို့...။ အဲဒီလိုနဲ့ ကျောင်းတက်ချိန် မြင်ကွင်းလေးဟာ အရောင်အသွေးစုံတဲ့ ရှုခင်းတစ်ခု အဖြစ်နဲ့ နေ့စွဲတစ်ခုတည်းမှာ လှုပ်လှုပ်ရှားရှား ဖြစ်တည်နေတယ်။ ကျောင်းသူကျောင်းသားတွေဟာ မိုးကာအင်္ကျီလေးတွေနဲ့ တစ်မျိုး၊ ရောင်စုံထီးလေးတွေနဲ့ တစ်သွယ် မိုးစက်မိုးပေါက်လေးတွေကို ကာကွယ်ကြတယ်။ ကျောင်းစာအုပ်တွေနဲ့ ပြည့်နေတဲ့ လွယ်အိတ်လေးတွေကလည်း အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ... ။ တချို့က ကျောမှာပိုး .. တချို့က ပခုံးမှာလွယ်။ နေ့လယ်စာ စားကြဖို့အတွက် ကော်ထမင်းဘူးလေးတွေကို လက်သုတ်ပဝါနဲ့ ထုပ်သူက ထုပ်၊ တချို့ကျတော့လည်း စတီးချိုင့်ပြောင်ပြောင်လက် လက်တွေကို တယမ်းယမ်းလုပ်၊ တချို့ကောင်မလေးတွေရဲ့ လက်ထဲမှာက ပလတ်စတစ်ခြင်းလှလှလေးတွေ။ ကျောင်းတော်ကြီးနဲ့ သူ့ သားသမီးတွေက အရောင်အသွေးစုံတဲ့ သက်ရှိ ပန်းချီကားတစ်ချပ်လို။
“ကလင် ... ကလင် ... ကလင် ... ကလင် ... ကလင်”
ကျောင်းတက်ခေါင်းလောင်းသံဟာ ကျောင်းဝင်းအပြင်ဘက်ထိအောင်ကို လျှံထွက်ကျလာတယ်။ ကျောင်းတော်ကြီးက ပြန့်ကျဲပြေးလွှားနေတဲ့ သူ့ရင်သွေးတွေ အားလုံးကို ခေါင်းလောင်းသံ တစ်ချက်နဲ့ ကောက်သိမ်းလိုက်တယ်။ ကျောင်းတက်ခေါင်းလောင်းသံ အဆုံးမှာ ကျောင်းတော်တစ်ခွင်လုံး ငြိမ် .... ပြီးတော့ သိပ်မကြာခင် အချိန်မှာပဲ...။
“ကမ္ဘာမကြေ ... မြန်မာပြည်
တို့ဘိုးဘွား အမွေအနှစ်မို့ ... ချစ်မြတ်နိုးပေ
ပြည်ထောင်စုကို အသက်ပေးလို့ တို့ကာကွယ်မလေ
ဒါတို့ပြည် ဒါတို့မြေ ... တို့ပိုင်တဲ့မြေ”
ကျောင်းတော်ကြီးထဲက စာသင်ခန်းတွေထဲမှာ နိုင်ငံတော်သီချင်းကို သံပြိုင်ဆိုနေရင်း စာသင်ချိန်တွေကို စတင်ကြတော့မယ့် အရွယ်စုံ ကျောင်းသူကျောင်းသားတွေ...။
ကျောင်းတော်ကြီးရဲ့ အပြင်ဘက် ကုက္ကိုပင်ကြီးရဲ့အောက်မှာ လွယ်အိတ်ထဲက အရုပ် တိုလီမုတ်စလေးတွေကို ဖြန့်ခင်းထားပြီး ရပ်နေတဲ့ အင်္ကျီစိုထိုင်းထိုင်းနဲ့ ဈေးသည်လေး တစ်ယောက် ...။
ကျောင်းတော်ကြီးရဲ့ မျက်စောင်းထိုးက လက်ဖက်ရည်ဆိုင်လေးရဲ့ စားပွဲခုံတွေကြားမှာ ပြေးလွှားလှုပ်ရှားနေရတဲ့ စားပွဲထိုးလေး တစ်ယောက် ..။
ကျောင်းရှေ့ မှတ်တိုင်ကနေ အခုလေးတင်ပဲ ထွက်ခွာသွားတဲ့ ဘတ်စ်ကားအိုကြီးရဲ့အပေါ်မှာ ယာဉ်စီးခတွေကို လိုက်ကောက်ခံနေတဲ့ လူငယ် စပယ်ရာလေး တစ်ယောက် ...။
ကျောင်းတော်ကြီးထဲက ကျောင်းသူကျောင်းသားလေးတွေ နိုင်ငံတော်သီချင်းကို အတူတကွ အော်မြည်သီဆိုနေကြသလို အဲဒီ လူငယ်လေး သုံးယောက်ကလည်း တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင်ပဲ အတွေး တစ်ခုကို အတူတူ တွေးနေကြတယ်။
“ကျောင်းတော်ကြီးဟာ ငါနဲ့ ဝေးရာကို ထွက်ပြေးနေတယ်”
▢ နေဘုန်းလတ်
📖 Eternal Light မဂ္ဂဇင်း
ဇွန်လ ၊ ၂၀၁၅
ကြိုး၏ အဓိပ္ပာယ်
❝ ကြိုး၏ အဓိပ္ပာယ် ❞
( ဌေးအောင်စိန် - အင်းမ )
ကြိုး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ကျွန်တော် ဖွင့်ဆိုရလျှင် လူများမှ ချည်နှောင်ရန် ပြုလုပ်ထားသော အရာဝတ္ထုဟု ဆိုချင်ပါသည်။
••••• ••••• •••••
“ဗျို့ ကိုအောင်စိန် ခွေးနှစ်ကောင်နဲ့ ဘာလုပ်နေတာလဲ”
“ခွေးကျောင်းနေတာဗျ”
“ဘာခွေးတွေမို့လို့လဲ၊ ကြိုးတွေ ဘာတွေနဲ့ ချည်လို့”
“ရိုးရိုးခွေးတွေပါဗျာ၊ အိမ်မှာ ခွေးလေခွေးလွင့် ခွေးမက လာပေါက်လို့၊ သူများတွေက လာတောင်းကြပါတယ်။ ဝယ်တဲ့သူလည်း ရှိတယ်။ ဒီလောက်ထိ မွေးခဲ့ပြီးမှတော့ မပေး၊ မရောင်းတော့ပါဘူး”
“ညကျတော့ရော”
“ကြိုးချည်ပြီး အိမ်ထဲမှာ ထည့်ထားတယ်။ သူများ ခိုးမှာစိုးလို့”
“အညစ်အကြေးစွန့်တဲ့အခါ”
“ကျွန်တော်ပဲ ကျုံးရတာပေါ့ဗျာ”
“ဒီလောက် အသန့်ကြိုက်၊ ဒီလောက် အအိပ်မက်တဲ့ သူက ဘယ်လို ဖြစ်ရတာလဲ။ ကြိုးတွေကို ဖြေထားပါဗျ မခိုးပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ ခွေးတွေလည်း မဟုတ်ဘဲနဲ့”
“ဒီကြိုးတွေကို စိတ်မချလို့၊ သံကြိုး ဝယ်ပြီးတောင် ချည်ထားရဦးမယ်ဗျို့”
“ဒါနဲ့ ကိုအောင်စိန် ကျွန်တော်တို့ကို မိတ်ဆွေတွေက လှမ်း ဖိတ်ပြန်ပြီ။ ရွာကို မနက်ဖြန် ကြွခဲ့ကြပါဦးတဲ့။ ခါတိုင်းလိုပဲ ဆိုကြ၊ တီးကြ၊ စားကြ၊ သောက်ကြ၊ ပျော်ကြရအောင်တဲ့”
“မလိုက်တော့ပါဘူးဗျာ”
“ဘယ်လိုဖြစ်တာလဲ၊ ဟိုတုန်းကဆို ပွဲကိုပဲ လိုက်ရှာနေတဲ့သူ၊ ခရီးပေါက် ရှာနေတဲ့သူ၊ အပျော်အပါး ဒီလောက် မက်တဲ့ သူက..”
••••• ••••• •••••
ကြိုး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆိုပါလျှင် “အနှောင်အဖွဲ့” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ခွေးလေးများက အောင်စိန်ကို ချည်နှောင်ထားလေပြီ။
▢ ဌေးအောင်စိန် (အင်းမ)
📖 မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း
အောက်တိုဘာ ၊ ၂၀၁၆
ရေသောက်ချင်လိုက်တာ
❝ ရေသောက်ချင်လိုက်တာ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
၁
ရီးဆေးရိုး အိပ်ရာမှ နိုးချိန်တွင် နေရောင်သည် ညောင်မုတ်ဆိတ်ပင်ကြီးအောက်သို့ အလုံးအရင်းဖြင့် ကျရောက်နေပြီ။ မျက်နှာကို နေရောင် ထိုးသောကြောင့် နိုးခြင်းလား၊ ပုရွက်ဆိတ် ကိုက်သောကြောင့် နိုးလာခြင်းလား မခွဲခြားမိငြား ရီးဆေးရိုး ရွှင်လန်းတက်ကြွနေသည်ကား အမှန်ပင်။ တမန်းပုပ်နံ့ သင်းပျံ့ပျံ့ကို အားရပါးရရှူရှိုက်ရင်း နံရိုးတွေ တစ်ချောင်းစီ ပေါ်လာအောင် လက်ဆန့်ကားလျက် သမ်းဝေလိုက်ရသည်မှာ ထူးကဲသော အရသာပါတကား။ မှန်မှန် ကူချွဲနေသော ချိုးကူသံကို ဖောက်ထွင်းလျက် ကြက် တူရွေးအော်သံများ လွင့်ပျံလာ၏။ မြောင်းမြောက်ဘက် လယ်ပွဲမှဖြစ်မည်။ ထိုလယ်ပွဲတွင် နှမ်းနှင့် ရောသော ပြောင်းဖူးပင်များရှိသည်။ ပြောင်းဖူးနုများကို ဝင်ရောက် ဆိတ်မြဲစားသောက်ရင်း ကြက်တူရွေးတွေ ရန်ဖြစ်နေဟန် တူသည်။ ပြောင်းဖူးပင်သည် အာရုံထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါ သမီးနှင့် သားတို့ အတွက် ကြောင့်ကြစိတ် စူးခနဲဝင်လာ၏။ သူ့ခမျာများ ကလေးတွေ များရသည့် အထဲတွင် လုပ်ရသော လယ်က ရေမှန်သော ‘မုန်းသောက်’ ချည်း မဟုတ်။ ရေမလာသော ‘လင်းဇင်းသောက်’ လည်း ပါသည်။ လင်းဇင်းသောက်လယ်များတွင် ငရုတ်၊ နှံစားပြောင်း နှင့် ဖက်ပြောင်းများ ချခဲ့ရာက ယခုမူ ဖက်ပြောင်း၊ နေကြာနှင့် နှံစားပြောင်းသို့ ပြောင်းလွှဲကာ ချနေကြပြန်ပြီ။
ဖက်ပြောင်းသည် ပြောင်းဖူးဖက်ဆေးလိပ်လိပ် သောက်ရာတွင် အရေးတကြီး လိုအပ်သော ဖက်ဖြစ်ငြား ဖူးစားပြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ ပြောင်းပင်တွင် အဖူး ပါပြီ ဆိုကတည်းက ခွေးကို ကြောက်ရပြီ။ ကြက်တူရွေးကလည်း နှိပ်စက်ပြီ။ သည်အကြောင်းများကို တွေးမိသဖြင့် ရီးဆေးရိုး ပူပန်ရသည်။ ‘အင်း သူများအတွက် ပူနေလို့ မပြီးသေးဘူး။ ကိုယ့်ဖို့လည်း ပူဦးမှ’ တွေးကာ ဖင်တရွတ်ဖြင့် ရွှေ့သည်။ ညောင်ခေါင်းထဲက မီးခြစ်နှင့် ဆေးလိပ်တိုကို ယူကာ မီးညှိသည်။ ဆေးလိပ်ကို ခဲထားရင်းဖြင့် ရေနွေးကြမ်းအိုးဆီ လက် ရောက်သွားပြန်၏။ မည်သည့် နေရာသည် အပေါ်၊ မည်သည့် နေရာသည် အောက်ဟု မသိနိုင်တော့သော မြေကရား။ လုံးဝ မည်းမှောင်နေသည်။ တဟူးဟူး တိုက်နေသော လေကြောင့် အေးစက်နေသည်။ ထို အေးစက်နေသည့် ရေနွေးကြမ်းနှင့် ဆေးလိပ်မီးခိုးကို ဝမ်းထဲသို့ ရောနှော မျိုချလိုက်ရသော စည်းစိမ်မှာလည်း ခမ်းနားလှပါဘိ။ ဗိုက်ကားအောင် သောက်ပြီးနောက် ရီးဆေးရိုး ကုန်းထသည်။ ပိုးကင်းမျိုးသန့် ရေမှန်၍ မြေဩဇာဝသော ပျိုးခင်းသည် လေယူရာ သွေးရင်း စိုက်ရက်ကို မေးနေ၏။ ပျိုးခင်းဘေး ပတ်ပတ်လည်တွင်ကား စိုက်ခင်းလယ်ကွက်များသည် တလက်လက် တောက်ပနေကြ၏။ အချို့ လယ်ကွက်သည် တမန်း မပြန်ရသေး။ အချို့ ပြန်ပြီးပြီ။ တမန်း မပြန်ရသေးသော လယ်ကွက်များတွင် အမှိုက်များ၊ သစ်ကိုင်းအစအနများ ဖောင်ဖွဲ့ကာ မြောက်ဘက် ကန်သင်းထောင့်တစ်နေရာတွင် စုရုံးနေကြ၏။ ရေပြင်ထဲတွင်ကား မကျွတ်သေးသော ရိုးပြတ်အချို့ လက်မ ထောင်နေကြသည်။ ကန်သင်းမှာလည်း မြက်အထွေးထွေး၊ အနားဗရပွာဖြင့်။
လေး တမန်း ပြန်ပြီးသွားသည့် လယ်ကွက်များမူ ဣန္ဒြေ ကြီးလှ၊ ရင့်ကျက်လှသည်။ အနားညှိပြီး ကန်သင်း ဆွဲပြီး ကြမ်းပေါင်ဖြင့် မျက်နှာပြင်ညှိပြီး မဟုတ်လား။ တမန်းပြင်ရန် သုံးကွက် ကျန်သေးသည်။ သုံးယောက်စိုက် နှစ်ကွက်နှင့် လေးယောက်စိုက် တစ်ကွက်၊ လေးယောက်စိုက်လယ်ကွက်မှာ တမန်းပြန်ဆဲ။ အညိုရောင် ထွန်ချေးစာများသည် လှိုင်းအောက်တွင် ငုပ်ချည် ပေါ်ချည် မြူးထူးနေကြသည်။ ရီးဆေးရိုးသည် လေးယောက်စိုက်လယ်ကွက်၏ ကန်သင်းပေါင်ပေါ်သို့ တက်ရပ်၏။ ထွန်ရေးညက်ပြီးသား၊ တမန်းရ ပြီးသားပေမဲ့ နောက်ထပ် နှစ်စပ် ကျန်သေးသည်။ သည်နှစ် စပါးစိုက်ပုံကို ယခင်နှစ်တွေ နှစ်တွေထက် ပိုပြီး ဂရုစိုက်လာသည်။ သို့ကြောင့် အထွန်အယက် ပေါ့၍ မဖြစ်။ တမန်း ထွန်ရေးနှံ့မှ ထွန်စိပ်ဆွဲ၊ ကြမ်းပေါင်ရိုက်။ ရီးဆေးရိုး ဆက်ပြီး စိတ်မကူးသာ။ ကန်သင်းပေါ်မှ ချက်ချင်း နောက်ဆုတ် ဆင်းရသည်။ ရေနွေးအိုးပေါ် တက်ရမိသည်သို့ အပူငွေ့ကြီး ဟပ်သောကြောင့်ဖြစ်၏။
“အင်း ထင်းကုန်ခံပြီး ရေနွေးအိုး တည်နေမယ့် အစား သည်ရေကိုပဲ လက်ဖက်ခြောက်ခတ်ပြီး သောက်ဖို့ ကောင်းပါတော့တယ်ကွာ”
ပြောင်လှောင်မြူးထူးနေခြင်း မဟုတ်၊ မျက်နှာ အတည်ကြီးဖြင့် ပြောနေခြင်းဖြစ်၏။ သည်ရေသည် နောက်တစ်နာရီနှင့်မှ အေးပါမည်လား တွက်ကြည့်သည်။ နေကို မျှော်ကြည့်သည်။ နေစွယ် မကျိုးသေး၊ ပူ၍ ကောင်းဆဲ။ မအေးနိုင်။ နောက်တစ်နာရီဖြင့် မအေးနိုင်။ ယခု ဆင်းပြီး ထွန်လျှင် နေဝင်ချိန်၌ နှစ်စပ်ရမည်။ နွားနှစ်ကောင်ကလည်း သူ ဆင်းလျှင် လိုက်ပါ ထွန်ယက်ရမည်သာဖြစ်ငြား သည်ရေထဲ မဆင်းစေချင်။ စိုက်ခါနီးကာလကြီးတွင် နာဖျားမကျန်း မဖြစ်စေချင်။ ခိုင်းနွားတစ်ကောင်ဈေးက သေးသေးမှတ်သလား၊ ထောင်နားကပ်နေသည်။ ထိုမှတစ်ပါး မိမိလည်း ‘ဆီးအကိုင်’ မခံနိုင်။ နွားနှစ်ကောင်ကား ရီးဆေးရိုး၏ စိတ်ကူးကို မသိ။ မြက်ထုံးများ ဘေးတွင် ဝပ်လျက် မျက်လုံး တမှေးမှေးဖြင့် စားမြုံ့ပြန်နေကြသည်။ နံနက် (၆) နာရီလောက်မှ နေ့လယ် (၁) နာရီအထိ ထွန်ရငြား ဝဖီးနေကြသည်။ ဝလိုက်ပုံမှာလည်း ဆီဆွတ်ထားသည့်နှယ် ပြောင်နေ၏။
ဝပေမည်။ အစိုထွန်တွင် အမှန်ပင်ပန်းသည်က နွား မဟုတ်၊ လူ။ နွားက နောက်ခြေဖြင့် ယက်မိသော ရေသည် ရင်ဘတ်ကို စိုသဖြင့် အမောပြေ၏။ တအိအိ ရုန်းရသဖြင့် မောလှသည် မရှိ။ လူမှာသာ မှတ်တိုင် နုတ်ဦးဟ။ စိုက်ဦးဟ။ မြက်တွေကန်ချ။ ထွန်ချေးစာတွေ နင်းချ။ နွားမတက်နိုင်သော ကန်သင်းအမြင့် ဘေးသို့ ထွန်တုံးရောက်စေရန် မ ပေးရ။ အကွေ့တွင် ပစ်သွင်းရနှင့် ဖတ်သီလန်နေ၏။ သို့ဖြင့် နားကြစို့ ဆိုသောအခါ လူက ဆေးလိပ်သော်မျှ မဖွာနိုင်သေး၊ နွားက စားမြုံ့ပြန်နေပြီ။ ထို့ကြောင့် အလှည့်ကောင် နက်ကျော်နှင့် အတိုင်နွားအိုကြီး ရွှေနီတို့မှာ စားကောင်း၊ အိပ်ကောင်း ရှိနေကြခြင်းဖြစ်၏။ ရီးဆေးရိုးသည် ကန်သင်းအသစ် ဆွဲမည့် နေရာမှ မြက်များကို ပြောင်စင်အောင် ရိတ်ထား၏။ နွားနှစ်ကောင်လည်း ကုန်အောင် မစားနိုင်တော့။ ဟိုအထုံးက ဆွဲစား၊ သည်အထုံးက ဆွဲစားဖြင့် မြက်မွေ့ရာ ဖြစ်နေ၏။ သည်မြက်များကို ရီးဆေးရိုး ပြန်လည် ထုံးကျစ်သည်။ သူ ရွက်နိုင်ရုံ အထုံးကို ချန်ထားပြီး ကျန်အထုံးများကို ညောင်ပင်ပေါ် တင်ထားခဲ့ပြီးနောက် လယ်ကွက်ထဲ ဆင်းသည်။ ရေပူနှင့် ထိတွေ့သော ခြေသလုံးမှာ ရေထဲချသော သံခဲတွေ ရှဲခနဲ မြည်သည့်နှယ် မြည်သည်ထင်၏။ သို့သော် မတတ်နိုင်။ ဆက်ပြီး လျှောက်ရ၏။ ကျွံနစ်သွားသော တမန်းပြင်ကမူ အေးမြ၏။ နေ့လယ်က ချွတ်ထားခဲ့သော ထွန်တုံးမှ ထွန်ကိုင်းကို ထွန်သွားတိုဖြင့် ရိုက်ဖြုတ်ကာ ရေထဲ ပစ်ချ၏။ တမန်းပြင်ထဲ နစ်အောင် တက်နင်း၏။ ထွန်တုံးနှင့် ထွန်ကိုလည်း အလားတူ လုပ်ရ၏။
နက်ဖြန်နံနက်တွင် ထွန်ကိုင်းကို ဆေးကြောရ၊ ပြန်တပ်ရနှင့် အလုပ် ဖင့်နွှဲဦးမည်။ ဖင့်နွှဲပေစေတော့။ ထွန်တုံးတစ်တုံးကို တစ်ရာနှင့် မရ။ သူခိုး ကလည်း ညောင်ပင်ပေါ် တင်ထားသော ‘နွားပခြုပ်’ ပင် မရှောင်။ ထမ်းပိုးတုံးကို ထမ်း၊ မြက်ထုံးကို ခေါင်းပေါ် ရွက်၊ နွားနှစ်ကောင်ကို ရှေ့နောက် ထားလျက် ရီးဆေးရိုး ပြန်လာချိန်တွင် လယ်ပြင်တောကြီးမှာ တိတ်ဆိတ်လျက် ကျန်ခဲ့လေပြီ။
••••• ••••• •••••
၂
မုန်းမြောင်းသောက် လယ်မြေများတွင် ပျိုးပင်နွဲ့နှင့် တမန်းပြင်တို့ဖြင့် တင့်တယ်နေငြား မုန်းမြောင်း၏ သည်ဘက် လင်းဇင်းသောက်လယ်များမှာမူ ပျိုးနှင့် တူသော အရာမရှိ။ ရေနှင့်တူသော အရာမှာလည်း ဘူးထဲတွင်သာ ရှိသည်။ သို့သော် မျက်နှာဝါကြီးတွေ ဟိုလှည့်သည်လှည့် မြူးရွှင်နေသော နေကြာခင်းတွေက တူနိုင်ရိုးလား စိန်ခေါ်ဘိသို့ ရှိသည်။
အနှံ တထောင်ထောင် ပင်စည် တနွဲ့နွဲ့ နှံစားပြောင်းများက ရေမရလည်း မပူပေါင်၊ ပြောင်လှောင်နေသည့်ဟန်။ ပင်ကြိုပင်ကြား၌ ကဆစ်သီးများနှင့် ပြိုင်စရာမရှိ ပြိုင်နေသောအရာမှာ သခွား။ ဖက်ပြောင်း များကား အနှံပန်းခိုင်ကလေးတွေ ပန်ထားသော သတို့သမီးပမာ လှလည်း လှ၊ ယဉ်လည်း ယဉ်၏။ အပင်တွေ၊ အဖူးတွေကို ‘ခါးထစ်ခွင်’ ချီထားပြန်သောအခါ သား၊ မြေး ခြွေရံနှင့် သိုက်မြိုက်သော မိခင် ဖြစ်ရပြန်၏။ အဖူးများမှာ ဆံမြိတ်ဖွားတွေ လေဝယ် လွင့်မြူးနေပုံမှာကား ပြောင်းဖူးခင်းမှာသာ တွေ့နိုင်သော အရွှင်အမြူး ဖြစ်ချေ၏။ သို့ရာတွင် လူရိပ်မြင်လျှင် ကစ်ခနဲ အသံတစ်သံ ထွက်လာပြီးနောက် ကြက်တူရွေးအုပ်ကြီး ဝုန်းခနဲ ထပျံသွားသံမှာကား ရင်မောဖွယ် ကောင်းလှပါဘိ။ ရှေ့က လယ်သည် သမီးကြီး မချောစိန်တို့၏ လယ်။ ပြောင်းဖူးပင်တွေ ကောင်းပါ၏။ ။ နေကြာတွေလည်း ကောင်းပါ့။ ငရုတ်လည်း ပွင့်ဖူးနေပြီ။ မြင်စတွင် ရီးဆေးရိုး ဝမ်းသာငြား စင်ကြယ်နေသော ကောင်းကင်ပြင်ကို မြင်ရသောအခါ ရင်တွင်း လေးလံနေသည်။ ပြောင်းဖူးကလည်း ကြက်တူရွေး အကြိုက်၊ နေကြာလည်း ကြက်တူရွေး အကြိုက်ချည်း မဟုတ်လား။ သို့ပါလျက်နှင့် လူရိပ် လူယောင် မမြင်ရခြင်းမှာ ပေါ့ဆလွန်းသည်ဟု ရီးဆေးရိုး ထင်၏။ သို့ဖြစ်ငြား မီးခိုးလေလား မြူလေလား၊ ပြာနှမ်းနှမ်းကား မြင်ရသည်။ မဟုတ်သေးပါဘူး၊ လူ ဟာ အမြဲကို ရှိရမှာပါ။ ရီးဆေးရိုးသည် လမ်းရိုးကို စွန့်လိုက်သည်။ သမီး၏ လယ်ထဲဝင်ရန် ခြေလှမ်းသည်။ သည်တွင် နွားအိုကြီးက ပြောင်းရွက်တစ်ရွက်ကို လျှာဖြင့် လိန်းယူကာ တစ်ပင်လုံး ဖြောင်းခနဲ ချိုးချလိုက်၏။
“ရီးဆေးရိုး၊ ဘာပြုလို့ သူများ ပြောင်းခင်းထဲ နွားတွေ မောင်းချရတာလဲဗျ”
မတော်တဆဖြစ်မှန်း သိသောကြောင့် နောက်ပြောင်ခြင်းဖြစ်၏။
“ဘွာတေးကွာ ဘွာတေး၊ လူမရှိဘူး ထင်လို့ဟ”
ရီးဆေးရိုးသည် မြက်ထုံးကို ပစ်ချ၊ ထမ်းပိုးကို မှီထောင်ပြီးနောက် ကန်ကြိုးကို နွားချိုတွင် ရစ်ပတ်လိုက်သည်။ စိမ်းစိမ်းစိုစိုများနှင့်လွတ်သည်အထိ နွားများကို လိုက်လံမောင်းနှင်ပြီးမှ မြက်ထုံးနှင့် ထမ်းပိုး ရှိရာသို့ ပြန်လာခဲ့၏။
••••• ••••• •••••
၃
“မေရေ၊ ဘ လာတယ်တော့်”
အငယ်ဆုံးမ လှအုံးမယ်သည် စိမ်းစိမ်းမှောင်မှောင်များကြားမှ ခုန်ဆွခုန်ဆွ အော်၏။ သည်အသံမှာ ရီးဆေးရိုး အတွက် အမောပြေရသော တူရိယာသံဖြစ်သည်။ ရင်ထဲက လေးလံနေသော ကြောင့်ကြ ထုပ်ကြီးကို ဖြုတ်ချသော ‘မောင်း’ လည်း ဖြစ်ပေသည်။ လူ ရှိမှ ရှိကြရဲ့လား၊ နေကြာခင်းနှင့် ပြောင်းခင်းကို လူမစောင့်နိုင်ရင်ဖြင့်ဟူသော ကြောင့်ကြမှု အစိုင်အခဲကြီး ပေါ့ပါးသွားချိန်တွင် ထမ်းပိုးတုံးနှင့် မြက်ထုံး ကို ကန်သင်းဆုံတွင်ချပြီး ဖြစ်သွား၏။
သမီးကြီး မချောစိန်သည် ပြောင်းပင်ကြားထဲမှ ဖတ်သီဖတ်သီနှင့် ထွက်လာ၏။ သူ့လက်ထဲတွင် ကန်စွန်းရွက် တစ်ပွေ့နှင့် ကဆစ်သီး လေးငါးလုံး။ “အဖေပြန်တာ စောလှချည်လား” မေးရင်း ခေါင်းပေါင်းဖြုတ်ပြီး ချွေးသုတ်၏။
“အေးဟာ နေက ပူတော့ မဆင်းဝံ့တာနဲ့”
“ကောင်းပါတယ် အဖေရာ၊ ညနေ ထွန်မယ့် အစား မနက်စောစော ထထွန်မှာပေါ့” ပြောရာက “အငယ်ရေ၊ ဘဖို့ ဆေးလိပ်ယူခဲ့ပါဟဲ့” လည်ဆန့်ကာ အော်သည်။
“နေပါစေဟ၊ ပါတယ်”
ပြောပြောဆိုဆို ခါးပိုက်ထောင့်ထဲမှ ဆေးလိပ်တိုနှင့် မီးခြစ်ကို ထုတ်ရင်းမေးသည်။
“အကုန်လုံး ဒီမှာပဲလားဟ”
“ဒီမှာပဲပေါ့ အဖေရာ၊ စာကျက်ပါစေတော့ ဆိုပြီး အိမ်မှာ ထားခဲ့လည်း စာကျက်တာထက် အပြင်ထွက်နေတာ များတော့”
ကလေးတွေလည်း တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ပတ်ဝန်းကျင် အန္တရာယ်ကြီးမားလာကြောင်း ရီးဆေးရိုး သဘောပေါက်သဖြင့် ခေါင်းညိတ်သည်။
“ဒီမှာတော့ ကဆစ်သီး စားလိုက်၊ စာကျက်လိုက်၊ ပြောင်းဖူးချိုးစားလိုက်၊ စာကျက်လိုက်ပေါ့ အဖေရာ၊ ပြောင်းဖူးနုနု ဖုတ်ပေးမယ်လေ၊ အဖေ စားနိုင်မလား”
“ဟယ် နေစမ်းပါစေ” လက်ရောခေါင်းပါ ယမ်းလိုက်ပြီးမှ “ငါက မီးဖိုထားခဲ့ပြီး လူမစောင့်ဘူး ထင်နေတာ” ဆက်ပြော၏။
“ဘယ်ရမလဲ အဖေရာ၊ ကျေး (ကြက်တူရွေး) က ရာဘာတုံးကို မီးရှို့ထားလို့ ရပေမယ့် စာက မရဘူး အဖေရဲ့။ မြေကြီးခဲသေးသေးကလေးတွေ၊ ကျောက်ခဲသေးသေးကလေးတွေနဲ့ လျှောက်ပက်နေရတာ”
“ငါက အသံလည်း မကြားရဘဲကိုး မိန်းကလေးရဲ့”
“ကြာတော့ မအော်နိုင်တော့ဘူး အဖေ၊ လူသာ မစောင့်လို့ကတော့ နေကြာခင်းလည်း အခွံပဲ ကျန်မယ်။ ပြောင်းခင်းလည်း အပင်ပဲ ကျန်တော့မယ်။ အဖေ့နှယ် ပြောင်းဖူးစားတဲ့ ခွေးက ညမှ မဟုတ်ဘူး။ နေ့လည်း လာတာပဲ။ ဒီထဲမှာ လူကလည်း တစ်မှောင့်၊ တစ်ဖူးတလေ စားဖို့ ချိုးတာ မဟုတ်ဘူး။ စီးပွားဖြစ် တစ်နင့်တစ်ပိုး ချိုးတာ”
ရီးဆေးရိုးမှာ ‘အင်း’ ရှည်ကြီး မြည်တမ်းရာက မီးခိုးထွက်နေရာဘက်သို့ မျှော်ကြည့်လိုက်ရာ ညိုညစ်သော သွားဖုံးကြီးတွေ ပေါ်လာသည်အထိ ပြုံးမိလေ၏။ ပြုံးရခြင်းမှာ လုံးနေအောင် ပြေးလာသော လှအုံးမယ်၊ မောင်ထွေးနှင့် မိမိထွေးတို့ကို မြင်ရသောကြောင့်ပေတည်း။
“ဘ၊ စားစား စား”
လှအုံးမယ်သည် ကိုက်လက်စ ပြောင်းဖူးဖုတ် တစ်ချိုး (တစ်ပိုင်း) ကို ရီးဆေးရိုးမျက်နှာနား ထိုးပေး၏။ ရီးဆေးရိုးသည် မြေးမအား ခြေဆုံး ခေါင်းဆုံး ကြည့်၏။ မြေမှုန့်နှင့် ချွေးနှင့် လိမ်းလူးနေသော ကိုယ်၊ အိုးမည်းပေနေသော လက်များနှင့် မျက်နှာ။ နှပ်က တရှုံ့ရှုံ့။ ထိုအခါ မိမိထွေးက သူ့ပြောင်းဖူးကို ပေးသည်။ လက်ဖြင့် တစ်စေ့ချင်း ခြွေထားသောကြောင့် သပ်ရပ်စီညီနေသော ပြောင်းဖူး၊ အရိုးဖြူဖြူတွင် တူးခြစ်နေသော အစေ့များ စီထားသည့် ပြောင်းဖူး။
“သူ့ဟာ ရွံရင် သမီးဟာစား ဘ”
“စားစေချင်ရင် ညည်းတို့ပဲ ဝါးခွံ့ကြ၊ ဘမှာ သွားမှ မရှိတာ”
သူ့ဘာသာသူ ပြော၊ သူ့ဘာသာသူ ရယ်မောလိုက်စဉ် နောက်တစ်သုတ် ပြောင်းခင်းထဲမှ ထွက်လာပြန်၏။ မြေးမကြီး ခင်ခင်ကြီး၊ မြေးထီးကြီး မောင်ကိုကြီးနှင့် သမက် ကိုထွန်းရ။
“ဟော့တော်၊ ဘ ရောက်နေတယ်၊ ရော့ ဘ”
ခင်ခင်ကြီး ပြေးလာပြီး ထိုးပေးသော စားစရာမှာ ‘ကဆစ်သီး’။ အနံ့ကလေးက သင်းသည်။ ပါလေကာ အမွေးနုများအောက်မှ ရွှေတစ်စင်း မြတစ်စင်း စားချင် စဖွယ်။
“စား၊ စား ညည်းတို့ပဲ ဝအောင်စား”
မောင်ကိုကြီးကမူ တစ်စုံတစ်ရာ မပေး။ ဘိုးအေ၏ ပေါင်ပေါ် လက်ထောက်ထိုင်သဖြင့်
“အရိုးမရှိတဲ့ ပက်ကျိ လာပါပြီတော်”
မချောစိန်က မျက်စောင်းထိုး၏။ မောင်ကိုကြီးမှာ သည်ပုံ အပြောအဆို ခံရသည်မှာ ရိုးနေထုံနေပြီ။ သို့အတွက် သူ့ဘကို မော့ကြည့်လျက် လယ်ပွဲအစွန်ရှိ မြောင်းပေါင်ကွေ့ ကွေ့ကောက်ကောက် မို့မောက်မောက်ကို လက်ညှိုးညွှန်၏။
“သား သိသလောက်တော့ တစ်ခါမှလည်း ရေလာတာ မတွေ့ဘဲနဲ့ ဘာပြုလို့ မြောင်းတူးထားတာလဲဟင်”
“မေးပါပြီတော်၊ ကတ်သီးကတ်သတ်တွေ”
မချောစိန် ဝင်ပြီး ထောမနာသဖြင့် “မေးပါစေဟာ၊ တို့မှ မဖြေတတ်တာ” ဟု ကိုထွန်းရက ဝင်ပြောသည်။ ရီးဆေးရိုး ခေါင်းညိတ်၏။ လင်းဇင်းမြောင်း ဆုတ်ယုတ်ချိန်တာသည် သည်ကလေး၏ အသက်တမျှပင် ကြာညောင်းပါပကော။
“တစ်ချိန်တုန်းက သည်လယ်ပွဲတွေမှာ ရေတွေ ပေါင်းလန်ပြီး ကောက်စိုက်မတွေ တေးချင်း တကြော်ကြော်နဲ့ပေါ့ လူလေးရယ်။ ကနေ့တော့ မင်း မြင်တဲ့ အတိုင်းပဲ၊ မြောင်းပေါင်တွေ မရှိရင် စိုက်စရာနေရာတောင် တိုးလာမလို ဖြစ်နေပြီ။ အင်း လင်းဇင်းမြောင်း ကောင်းစားတုန်းကတော့ မုန်းမြောင်းကို ကျော်ပြီးတောင် ရေပေးတာကလား”
“ဟုတ်တယ် အဖေ၊ သမီး မှတ်မိတယ်၊ သံပေါင် နှစ်ခုနဲ့ ညှပ်ပြီး သံပိုက်လုံးကြီး မုန်းမြောင်းကို ကျော်ထားတာ။ ရေလာချိန်ဆိုရင် မုန်းမြောင်းထဲကို တဖျောဖျောနဲ့ လျှံကျနေပြီ”
မချောစိန် စကားရပ်၍ အငယ်နှစ်ကောင်ကို စာခြောက်သွားရန် လှည့်ပြောစဉ် ကိုထွန်းရ ကလည်း
“ဟုတ်တာပေါ့။ သီးကုန်းနားက နေပြီး တောင်ဘက်ကို ကိုးခုလား၊ ဆယ့်တစ်ခုလား ရှိသတဲ့” ဝင်ပြော၏။
“အခု အဲဒါတွေ ဘယ်ရောက်ကုန်လဲ ဘ”
မောင်ကိုကြီး၏ အမေး။
“လူခိုးမှာ စိုးလို့ ဖြုတ်ပြီး သိမ်းထားတာပေါ့ကွာ”
ရယ်မောသံဖြင့် ဗလုံးဗထွေး အဖြေ။ သည်ဖြေပုံကို မောင်ကိုကြီး မသင်္ကာ။ သံပြွန်တွေ ဖြုတ်အခိုးခံ ရသည် ပြောလိုခြင်းပေလော တွေးကြည့်သည်။ ရီးဆေးရိုး ကမူ ဆက်ပြောနေသည်။
“မုန်းမြောင်းမှာလည်း မြစ်ကမ်းဖဲ့လို့ အတွင်းဝင် ဝင်လာတဲ့ ရွာတွေကြောင့် လယ်ဧက လျော့လာပေမယ့် မြောင်းရေက တခြားကို မရောက်တော့ဘူးကွ။ ဧရာဝတီမြစ်ထဲကို ဂျောင်းဂျောင်းပြေးတဲ့မြောင်း”
“အဲဒါ ဘာပြုလို့လဲ ဘ”
“ကိုယ် အားထားရတဲ့ မြောင်းကို မရိုသေကြလို့ပေါ့ကွာ၊ ရှင်းနေတာပဲ”
“ကျွန်တော်တို့ လင်းဇင်း ကျတော့ကော ဘရာ”
“ထိုနည်းလည်းကောင်းပေါ့ လူလေးရာ၊ လင်းဇင်းသောက်လယ်တွေက ရေတွေ ဘယ်လောက် ပေါသလဲဆိုရင် မုန်းမြောင်းအောက်က ငုပ်ထွက်ပြီး ‘လဝါ’ တွေ တူးထုတ်ရတယ်။ ဟော ကနေ့တော့ ‘လင်းဇင်းရေ’ ဟာ ရမ်းဘိုကုန်း ဝေးလို့ သရက်ချင်တောင် မရောက်တော့ဘူး။ ဘယ်ရောက်မလဲ၊ မြောင်းကိုမှ မရိုသေကြဘဲကိုးကွ”
မောင်ကိုကြီးမှာ မအီမသာ မော့ကြည့်မိသည်။
“ဘကလဲ၊ ဘယ်လို မရိုမသေသလဲ ဆိုတာတော့ မပြောဘဲနဲ့” ဟု ငြူစူသံဖြင့်လည်း ဆိုသည်။
“မြောင်းတာလေကွာ၊ မြောင်းအောက်မြေနဲ့ နံရံအစပ်က ‘သွားဖုံး’ ကလေးတွေ၊ နုံးတင်တာပေါ့လေကွာ။ ဘသားချောတို့က ‘မြောင်းတာ’ တူးတဲ့ အခါမှာ ကုန်အောင် မထိုးဘူးလေ။ ဘေးကို စတိပဲ အရာပေးတယ်။ အောက်ကိုလည်း ဟန်ပြပဲ တူးတယ်။ ကြာတဲ့အခါမှာ မြောင်းဟာ ကျဉ်းပြီး တိမ်လာတာပေါ့ လူလေးရာ။ အဲသည်တော့ ဘာဖြစ်လဲ၊ ရေများများ လာရင် လျှံတယ်။ ကျိုးတယ်။ ပေါက်တယ်။ မကျိုးပေါက်အောင် လျှော့လွှတ်ရော။ ဟော ... အောက်ကို ရေ မရောက်တော့ဘူး၊ တခြားဟာ မကြည့်နဲ့၊ ကျီးသိုက် ရွာနားမှာ ရေတွေ ပေါင်းလန် နေပါလျက်နဲ့ သရက်ချင် နား ရောက်မလာတာ ကြည့်”
ကိုထွန်းရသည် သက်ပြင်းတစ်ချက် ချလိုက်ရာက “ကျုပ်ဖြင့်ဗျာ၊ ရေလာမယ် ထင်ပြီး နှစ်တိုင်း မြောင်းတာ တူးရတာ မောလို့” ညည်းသံဖြင့် ဆို၏။
“အများမညီဘဲ မင်း တစ်ယောက်တည်း တော်တည့် မှန်ကန်နေလို့ မဖြစ်သေးဘူးလေ။ အားလုံးက တညီတညာတည်း လုပ်ကြမှဟ”
“အင်း သည်စိုက်နည်း စနစ်သစ်နဲ့သာ စိုက်လိုက်ရရင် အရီးရာ၊ ကျုပ် လယ်တွေက တစ်ဧကကို ကိုးဆယ် တစ်ရာ ပြေးမလွတ်ဘူးဗျာ၊ စပါးစိုက်ချင်လိုက်တာ”
ခံတွင်းလိုက်မည့် ဟင်းတစ်ခွက်၏ အမည်ကို ထုတ်ဖော်ကာ နာလန်ထ လူမမာ ညည်းတွား တောင်းခံသံဖြင့် ကိုထွန်းရ ညည်းတွားလိုက်သံအဆုံးတွင် ရီးဆေးရိုးသည် ထရပ်ကာ ပုဆိုး ပြင်ဝတ်၏။
“အေးကွာ၊ စိုက်ပုံ ပျိုးပုံ မျိုးယူပုံကအစ တိုးတက်ပြီး စပါးထွက်ကလည်း အံ့သြစရာ ကောင်းပေမယ့် တို့တစ်တွေဘက်က မတိုးတက်ပုံက အံ့သြစရာ ကောင်းလောက်အောင် ညံ့နေတော့ ခက်သကွာ”
ငေးငေးကြီး ပြောလိုက်ရာက မောင်ကိုကြီးသို့ လည်း “လူလေးရေ၊ ထမ်းပိုးတုံး ထမ်းပြီး ဘကို လိုက်ပို့ဦးလေကွာ” ပြောရာက မြက်ထုံးကြီးကို ခေါင်းပေါ်သို့ ပင့်တင်လိုက်တော့သည်။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်
အစ်မ
❝ အစ်မ ❞
( နဒီသင်း )
စိန်စိန်အေး ပျောက်သွား၍ သံကိုင်းရွာ တစ်ရွာလုံး အုန်းအုန်းကြွသွားသည်။ တဟူးဟူး တိုက်ခတ်နေသော မြစ်ပြင်ကျယ်က လေနုကြမ်းသည် ရွာလယ်ကောင်လမ်းမကြီးအတိုင်း ခပ်မှန်မှန် ဝင်ရောက်နေ၏။ တစ်ချက်တစ်ချက် ကမ်းပါးပြိုသံ တဝုန်းဝုန်းက ကြားနေရသည်။ သည်အချိန်က ဧရာဝတီမြစ်ထဲ ရေခန်းချိန်။ သင်္ဘောတစ်စီး၊ မော်တော်ဘုတ်တစ်စီး ဖြတ်မောင်းသွားလျှင် မတ်စောက်သည့် ကမ်းပါးကို လှိုင်းပုတ်၍ တအိအိနှင့် ပြိုကျနေသည်။ ရွာခြေကို ကပ်လာသည့် မြစ်ကမ်းပါးကြောင့် သင်္ဘောများကို အောက်ဘက် ဝေးရာဆီသို့ ကပ်ခိုင်းရ၏။ အတက်အဆင်းကောင်းမှ ကုန်တင်ကုန်ချ လွယ်ကူသက်သာမည်။ ရွာနှင့် ဝေးကွာ၍ ကပ်ထားသည့် မော်တော်များ၊ သင်္ဘောများသည် ငြိမ်သက်စွာ လဲလျောင်းနေသည်။ မလဲလျောင်းနိုင်သည့်က ရွာဦးကျောင်းဆရာတော် ဖြစ်နေသည်။ ကျောင်းပြတင်းပေါက်ကနေ မြစ်ပြင်ဘက် ငေးကြည့်နေတတ်သလို၊ ရုန်းရင်းဆန်ခတ် ပြေးလွှားနေသည့် ရွာသားတချို့ကို မကြာခဏ ဆိုသလို ကြည့်နေတတ်၏။ ကျောင်းပေါ်ကနေ တစ်ရွာလုံးကို မြင်ရသလို ဖြူလွလွ မြစ်ပြင်ကျယ်ကိုလည်း မြင်နေရသည်။ နိမ့်ချည် မြင့်ချည် ဖြစ်နေသော ရင်တစ်စုံကလည်း တအင်းအင်းနှင့် သက်ပြင်းများ ချနေပြန်သေးသည်။ မြစ်လယ်ကောင်က အလင်းတစ်ခုသည် ကျောင်းပေါ်သို့ လာထိုးနေသည်။ ပြင်းပြင်းပူနေသော နေမင်း၏ အလင်းရောင်သည် သဲသောင်ယံသို့ ကျရောက်ပြီး အလင်းပြန်သည့်သဘော ရှိနေသည်။ အလင်းတန်းတစ်ခုသည် အလင်းပြန်တတ်သည့် သဘောရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ချောမွေ့သည့် မျက်နှာပြင်သို့ ပို၍ အလင်းပြန်တတ်၏။
“ဘုန်းကြီးဘုရား... စိန်စိန်အေးကို မတွေ့ကြဘူးဘုရား”
ကျောင်းပေါ်သို့ မည်သည့်အချိန်က ရောက်လာသည်ကို မသိရသော ရွာသားတစ်ယောက် အသံကြောင့် အဝေးသို့ မျှော်ကြည့်နေသော ဆရာတော်သည် မေ့မြောနေသူတစ်ဦး အသိ ဝင်လာရသလို ငေးကြောင်ကြောင်နှင့် အင်းမလှုပ် အဲမလှုပ်။ ရွာသားသည် ခေါင်းငုံ့၍ နေပြီး ဆရာတော်၏ မိန့်စကားကို စောင့်နေသည်။ ဆရာတော်ထံမှ တော်တော်နှင့် စကားပွင့် မလာချေ။ မြစ်ပြင်က တဟူးဟူးနှင့် တိုက်ခတ်လာသည့်လေသည် သဲမှုန်များကို ယူဆောင်လာ၏။
“သူ့ ညီမလေးကိုကော ရှာတွေ့ပြီလား”
ဆရာတော်၏ လေးတွဲ့လှသည့် စကားသံအဆုံး ရွာသားသည် ခေါင်းကို အသာယမ်းပြီး-
“နှစ်ယောက်စလုံး မတွေ့ပါဘူး ဘုရား” ဟု တိုးလျလျ စကားသံ အဆုံးတွင် ဆရာတော်သည် ခေါင်းကို တဆတ်ဆတ် ညိတ်နေတော့ သည်။
လေအဝှေ့ ဖုန်လုံးထုသည် ရွာကို လွှမ်းခြုံသွား၏။ ဆရာတော်သည် မျက်လုံးထဲ ဝင်လာသော သဲမှုန်များကို သင်္ကန်းစနှင့် ပွတ်တိုက်နေသည်။ မျက်လုံးထဲရောက်လာသည့် သဲမှုန်များကြောင့် အမြင်မကြည် ဖြစ်သွားပုံရ၏။ သက်ပြင်းရှည်ကြီးကို ချ၍-
“သဗ္ဗေသတ္တာ ကမ္မသကာပါပဲပေါ့” ဟု မိန့်ကြား၍ အခန်းထဲ ဝင်သွားပါတော့သည်။
••••• ••••• •••••
တစ်အိုးလုံး မည်းတူးနေသည့် ဒယ်အိုးလေးကို ကိုင်၍ စိန်စိန်အေးသည် ရွာလယ်လမ်းမအတိုင်း ပြေးသွားနေ၏။ ကိုင်စရာ မပါသည့် ဒယ်အိုးမည်းတူးလေး က တစ်ချက်တစ်ချက် လက်ထဲက ချော်၍ ထွက်ချင်သည်။ မနည်း ထိန်းကိုင်နေရ၏။ ပြေးနေရင်းက ထဘီ အောက်နားက တဖျင်းဖျင်းနှင့် ပြဲလိုက်လာသည်။ နှာရည်ကလည်း စီးကျနေသည်။ စီးကျလာသည့် နှာရည်ကို လျှာနှင့် တို့၍ သိမ်းနေရ၏။နောက်ထပ် ကျလာမည့်နှာရည်ကို ရှုံ့၍ ပြန်သွင်းလိုက်သည်။
“စိန်စိန်အေး ဘာတွေလဲဟ”
အရက်ဖြူဆိုင်ထဲက ယောက်ျားကြီး တစ်ယောက် ၏ အမေးကို ပြန်ဖြေရန် ပါးစပ် မဟနိုင်၊ ပြန်မကြည့် နိုင်။ မျက်လုံးနှင့် ခြေထောက်က ရှေ့ရောက်ရန်သာ လောကြီးနေလေ၏။
စိန်စိန်အေးသည် ပန်းဝင်သွားသည့် တာဝေးအပြေးသမားလို ပန်းတိုင်ကို ရောက်သွားသည်။
“အရီးဘုမ ဆီ နှစ်ကျပ်ခွဲသား ထည့်ပေးတော်၊ ရော့..” ဟု ဆို၍ ကုန်စုံဆိုင်က ဒေါ်ဘုမ မျက်နှာရှေ့ ဒယ်အိုး ထိုးပေးလိုက်သည်။ ဒေါ်ဘုမသည် မျက်နှာကို တစ်ချက်မဲ့၍ မည်းညစ်ညစ် ဆီအိုးထဲက မှုတ်လေးမ,၍ ခပ်ထည့် ပေးလိုက်၏။
ထဘီအလိပ်ထဲက နွမ်းကြေနေသော ငွေတစ်ရာကို ဒေါ်ဘုမ လက်ထဲ ထိုးပေးပြီး ဒယ်အိုးကို ကိုင်၍ ပြေးပြန် သည်။ လမ်းတစ်လျှောက် မည်သည့်ကိုမှ မကြည့်မငေး ဘဲ ပြေးနေသည်။ လက်ထဲ က ဒယ်အိုးလေးသည် စိန်စိန်အေးနှင့်အတူ ပြေးနေရ၏။
ဖိုခုံလောက်ပေါ် တင်လိုက်သည်။ ဒယ်အိုးက တစ်ဖက်သို့ စောင်းနေ၏။ ရေချိုးရင်း ကောက်လာသည့် မြစ်ထဲက ကျောက်ခဲအပြားလေးများကို မီးဖိုလုပ်ထားသည်။ တစ်ဖက် ကျောက်ခဲက အကြီး၊ တစ်ဖက်က အသေး မညီမညာနှင့်။ ထိုအတိုင်း ချက်စားနေသည်မှာ စိန်စိန်အေး အမေ မရှိကတည်းက ဖြစ်သည်။
အူထွက်လာသည့် မီးခိုးများကို ကုန်းမှုတ်နေသည့် စိန်စိန်အေးသည် “ဟော့တော်” ဆိုပြီး ထဘီအပြဲကို စုဆွဲလိုက်၏။ မည်သည့် အချိန်ကတည်းက ပြဲနေသည် မသိသော ထဘီအပြဲစကို စုထုံးလိုက်သည်။ မီးကလည်း တော်တော်နှင့် မတောက်။ တဖူးဖူးနှင့် မှုတ်နေရ၏။ အသားက မမှန်၊ မည်သည့် အရပ်က မျောလာမှန်းမသိသည့် သစ်တို၊ သစ်စများကို မြစ်ထဲက ကောက်လာသည်။ ရေစိမ်ဝ,နေသော သစ်တိုသစ်စများက မီးမစွဲ။
“အစ်မ ဟင်းမကျက်သေးဘူးလားဟာ၊ ငါ ဗိုက်ဆာလှပြီဟ”
မည်သည့် အချိန် ကတည်းက အနားရောက်လာမှန်း မသိလိုက်သော မောင်လေးနှစ်ယောက်ကို မော့ကြည့်ရင်းက-
“ဘယ်လို ဖြစ်နေတာလဲ၊ ဒီမယ် လုပ်နေတာ မမြင်ဘူးလား၊ မီးက မတောက်ရတဲ့အထဲ နင်ကတစ်မျိုး။ တော်နေကြာ အဖေ ပြန်လာ တော့မယ်၊ ခဏစောင့်၊ အဖေ ပြန်လာမှ စားကြမယ်”
စိန်စိန်အေး စကားကို ရှုံ့မဲ့ပြပြီး မြစ်ကမ်းစပ် ဆင်းသွားကြသည်။ ဆံပင်နီကြင်ကြင်လေးများက ဖွာလန်ကြဲ။ နဂို မိမွေးတိုင်း ကိုယ်လုံးတီးလေးများနှင့် အဝတ်အစားမပါ။ “ဟဲ့ … ကောင်လေးတွေ အဝေးကြီး မသွားနဲ့ နော်၊ အဖေ ပြန်လာရင် ထမင်းစားကြမယ်” ဆိုသော စိန်စိန်အေး စကားကို ဂရုမစိုက်ကြတော့ပေ။
မျက်နှာတစ်ခုလုံး၊ ခေါင်းတစ်ခေါင်းလုံး ပြာမှုန်များနှင့် ဖြူဖွေးနေသော စိန်စိန်အေး ရုပ်သည် မျောက်အိုမလေးနှင့်သာ တူနေတော့သည်။ မီးညွန့်လေးက မထွက်ချင် ထွက်ချင်နှင့် ထွက်လာသည်။
“မမ... မမ... တား ဗိုက်ဆာသယ်”
အိပ်နေရာမှ နိုးလာသော သုံးနှစ်သမီးလေးကို စိန်စိန်အေး ပြုံးပြလိုက်သည်။ စကားပြောတတ်စကတည်း က သူ့ကိုယ်သူ တား... တား ဟု အမြဲပြောတတ်သည့် ညီမလေးကို စိန်စိန်အေး သိပ်ချစ်သည်။
စိန်စိန်အေးတို့ အမေ နေမကောင်းဖြစ်တော့ သူလေးက လသားအရွယ်လေး ဖြစ်သည်။ တဖြည်းဖြည်းနှင့် အရိုးပေါ်အရေတင် ဖြစ်လာသော အမေသည် စိန်စိန်အေးတို့ မောင်နှမများကို စိတ်မချဘဲ ထားခဲ့ချေပြီ။ အမေ့လက်ပေါ်က လသားအရွယ် သမီးလေး နီတာရဲသည် စိန်စိန်အေး လက်ပေါ်သို့ ရောက်လာ၏။ အသားလေးနီသည် အထိ ငိုတတ်သောကြောင့် နီတာရဲလေးဟု ကင်ပွန်းတပ် မပေးဘဲ နှုတ်က အလွယ် ခေါ်လိုက်ကြသည်။
တအက်အက်နှင့် ငိုတတ်သော အသံလေးကိုမျက်ရည်ကျရင်း ထွေးပွေ့ ထားခဲ့ရသည်။ အမေ၏ နို့ကို မသောက်ရသော ညီမလေးကို အနီးနားအိမ်က ထမင်းရည် တောင်း၍ တိုက်ခဲ့ရ၏။ နီတာရဲလေးက လျှာလေး တစ်လစ် လုပ်၍ သောက်နေလျှင် စိန်စိန်အေး၏ မျက်နှာသည် မြစ်ပြင်ပေါ် ဖြာကျနေသော လရောင်လို လဲ့လဲ့ထ, နေသည်။
အရသာကို သိလာသော နီတာရဲလေးက ထမင်းရည်ချည်း မသောက်ချင်တော့ပေ။ ထွေးထုတ်ချင်လာ၏။ အိမ်နားနီးချင်း ကလေး အမေများ၏ လမ်းညွန်မှုဖြင့် ထမင်းရည်ထဲ ထန်းလျက်ခဲ ထည့်၍ တိုက်ခဲ့၏။ တပြွတ် ပြွတ်နှင့် သောက်နေသည့် နီတာရဲလေး၏ တခစ်ခစ် ရယ်သံသည် စိန်စိန်အေး၏ နှလုံးသားထဲ စီးဝင်နေသော သံစဉ်များအလား။
တစ်နေ့ ထမင်းရည်က သိုးသွားပုံရသည်။ နီတာရဲလေး ဝမ်းရည်များ ဒလဟော သွားတော့သည်။ လူကြီးများကတော့ အရွယ်ပြောင်းချိန်မို့ ဝမ်းပျက်တာဟု ပြောကြသည်။ စိန်စိန်အေးမှာ တစ်ညနှင့် တစ်နေ့လုံး မအိပ်မနေ နီတာရဲလေးကို ထမ်းချီထား၏။ ပျော့ခွေနေသော ညီမလေးကို မကြည့်ရက်တော့ ဒေါ်ဘုမဆိုင်က မြန်မာဆေးလေး ပြေးဝယ်လိုက်နှင့် ဖိုထိုးနေတော့သည်။
အနောက်ဘက်အိမ်က ဒေါ်အေးကြည်က ထမင်း ပျော့ပျော့လေး လာခွံ့သည်။ သိပ်မကြာခင် နီတာရဲလေး ဝမ်းသွားရပ်သွားသည်။ နောက်နေ့ကစ၍ ထမင်းပျော့ပျော့လေးကို ဇွန်းဖင်လေးနှင့် ဖိတိုက်ပြီး ကစီဖြစ်အောင် လုပ်၍ ကျွေး၏။ ထိုကတည်းက နီတာရဲလေး နေကောင်းသွားသည်။
အကြီးယောက်ျားလေး နှစ်ယောက်က မြစ်ထဲ ရေဆင်းချိုးချင် ချိုးကြပါစေ။ နီတာရဲလေးကိုတော့ မြစ်ရေ မချိုးခိုင်း။ စိန်စိန်အေးက သူ့လို အသားမည်းမှာ စိုးသေးသည်။ ဘုံပိုင်ရေတွင်းက ရေကို ခပ်ချိုးပေး၏။ ထိုကြောင့် ထင်ပါသည်။ နီတာရဲလေး၏ အသားအရေသည် စိန်စိန်အေးတို့ မောင်နှမများလို မည်းပြာပြာ မဟုတ် ဖွေး၍ ကြည်နေသည်။
“နီတာလေး ခဏစောင့်နော်၊ အဖေ ပြန်လာရင် ဖတ်ဖတ်ပါမှာ၊ နီတာလေးက ဖတ်ဖတ်ကြိုက်တယ် မဟုတ်လား”
ခေါင်းလေး တညိတ်ညိတ် လုပ်နေသည့် နီတာရဲလေးပါးကို စိန်စိန်အေးက တရှုပ်ရှုပ်နှင့် နမ်းနေသည်။ မီးဖိုထဲက မီးတောက်သည် အရှိန်ရလာ၏။ ဒယ်အိုးထဲတွင် ခရမ်းချဉ်သီးနှင့် ငရုတ်သီးစိမ်းကို ကိုက်ထည့်ထား သည်။ ထိုအထဲသို့ ငါးပိအိုး ရေကျင်း၍ ထည့်သည်။ ဆားလေး ထည့်၏။ အချိုမှုန့် အိတ်ကို ရေစိမ်ပြီး ထိုရေကို ထည့်သည်။ ဒေါ်ဘုမဆိုင်က ဆီကို ပြေးဝယ်ထည့်ထား၏။
ယခုဆို ဟင်းအိုးက ပွက်ပွက်ဆူနေချေပြီ။ ယခု ချိန်အထိ အဖေ၏ အရိပ်အယောင် မမြင်ရသေး။ ဟင်းအိုးကို ခဏချ၍ နံနက်က ခူးထားသော ဟင်းချိုနားတောင်းရွက်များကို ရေဆေးပြီး အနားကွပ်မပါသော ဆန်ဆေးတောင်းလေးထဲ ထည့်ထားလိုက်သည်။ ထမင်းအိုးထဲက ထမင်းခဲကြီးကို ဇလုံထဲ ပြောင်းထည့်ထားလိုက်၏။ ရေဆေးပြီး ရေအပြည့် ထည့် မီးဖိုပေါ်တင်၏။ သစ်တိုလေးများကို ထပ်ထည့်၍ ထားသည်။
ခဏကြာ ရေဆူလာတော့ အရွက်များ ထည့်လိုက်သည်။ ထမင်းအိုး မွှေသည့် ပျဉ်ချပ်ပြားလေးနှင့် အထက်အောက် လှန်ပေး လိုက်၏။ အရွက်များ အိသွားတော့ အိုးချလိုက်၏။ ဆန်ဆေးတောင်းထဲ လောင်း ထည့်ချလိုက်သည်။ စိမ်းစိမ်းရေများက မြစ်ကမ်းပါး အတိုင်း စီးဆင်းသွားတော့ သည်။
ကမ်းဘက်ကို မျှော်ကြည့်လိုက်တော့ မားမားနှင့် လူရိပ်ကို မြင်နေရသည်။ ထိုလူ့ပခုံးပေါ်တွင် လှော်တက်ကို ထမ်းထားသည်။ တစ်ဖက်ပခုံးပေါ်တွင် ပိုက်ကွန် ကို ချိတ်ဆွဲလာ၏။ လက်တစ်ဖက်က ရမ်းတန်း ရမ်း တန်းနှင့် ငါးများ ဆွဲလာ၏။ တစ်စတစ်စ နီးကပ်လာသော ထိုအရိပ်ဆီသို့ ပြေးသွားသည်။
“အ...ဖေ ငါးတွေ အများကြီး ရခဲ့လား”
စိန်စိန်အေးသည် ပခုံးပေါ် လှော်တက်ကို လှမ်းယူရင်းက မေးသည်။ အပြုံး အရယ် နည်းသော အဖေက မြစ်ရေပြင်လို အေးဆေးတည်ငြိမ်နေ၏။
အဖေ ပါလာသည့် ငါးပတ်ပေါက်လေး နှစ်ကောင်ကို ခုနက တည်ထားသော ဟင်းအိုးထဲ ထည့်လိုက် သည်။ သစ်စလေးများ ပစ် ထည့်လိုက်သည့် မီးဖိုလေး သည် တလျှံလျှံ တောက် လောင်နေတော့သည်။ ငါး ပတ်ပေါက်လေးက ကော့ တက်လာ၏။ ပျဉ်ပြားအဖျားလေးနှင့် ဖိချလိုက်သည်။
ခရမ်းချဉ်သီးနံ့၊ ငရုတ်သီးစိမ်းနံ့လေးက လှိုင်တက်လာသည်။
“ဟဲ့... အကြီးကောင်တွေ လာဟေ့ ... ထမင်းစားရအောင်” ဟု စိန်စိန်အေး အော်ခေါ်လိုက်သည်ဆိုလျှင် ပဲ အောက်ဘက်မှာ ရှိနေသည့် ကောင်လေးနှစ်ယောက်သည် ရေထဲကနေ ပြေးတက်လာကြသည်။ အပေါ်အင်္ကျီ မပါ၊ ကျောပြောင်လေးများနှင့်။ ဇလုံကိုယ်စီ ကိုင်ပြီး ရောက်လာကြ၏။ စိန်စိန်အေးသည် ထမင်းဇလုံများ ထဲသို့ ထမင်းများ ခူးထည့်ပေးသည်။ ငါးတစ်ကောင်ကို နှစ်ပိုင်းပိုင်း၊ ငါးဟင်းအရည်များများ ဆမ်းပေးလိုက်ပြီး ဟင်းချို နားတောင်းရွက်ပြုတ် တစ်ဆုပ်စီ ထည့်ပေးလိုက်၏။ အဖေ့အတွက်ကတော့ ဟင်းကို ပန်းကန်လေးနှင့် ထည့်ပေးသည်။
စိန်စိန်အေး ကတော့ ငါးဟင်းရည်လေးကို ရွှဲရွှဲလေးဆမ်း၍ ဟင်းရွက်ပြုတ် အများကြီးထည့်၍ ပလုတ်ပလောင်း စားနေတော့၏။ ကောင်လေးနှစ်ယောက်က တရှူးရှူးနှင့် စားနေကြသည်။ သူတို့မျက်နှာမှာတော့ ချွေး သီးချွေးပေါက်များက တဒီး ဒီး ကျနေသည်။
“ဖေ့…… ဖတ်ဖတ်ပေး”
အဖေ့မျက်နှာရှေ့ ဇလုံသေးသေးလေး ထိုးပေးနေသည့် နီတာရဲလေးကို အဖေက ပြုံးပြ၍ အသားဖတ်လေးများ ဖဲ့ပေးသည်။ အဖေ့မျက်နှာပေါ်တွင် ချွေးသီးများက ဟီးလေးခိုနေကြ၏။
“သမီးကြီး... ရော့”
စိန်စိန်အေး၏ ဇလုံထဲသို့ ငါးဖတ်များ ထည့်ပေးနေသည့်အဖေ့ကို ပြုံးပြသည်။ အဖေ၏ တုတ်ခိုင်သော လက်မောင်းသားများသည် မြစ်ရေ၏ အရောင်နှင့် တစ်ထပ်တည်း၊ တစ်သားတည်း ပြာလဲ့နေ၏။ အမေ ရှိစဉ်က မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းသို့ ခရီးသည် ပို့သည့် အလုပ် လုပ်သည်။ မြစ်အရှေ့ဘက်တွင် ရေနံချောင်း ဆိုသည့် မြို့ကြီးရှိသည်။ အဖေ၏ ဖောက်သည်များသည် အရောင်းအဝယ် သမားများ ပိုများ၏။ ယခုလို မြစ်ရေကျချိန်ရောက်လျှင် ချွေးဒီးဒီးကျအောင် လှော်ရသည်။ လေမလာလျှင် ရှေ့က အမေက ဆင်းဆွဲရ၏။ ကြိုးကို စလွယ်သိုင်း ဆွဲရသည့် အမေသည် မမောနိုင် မပန်းနိုင်။ အမေ မောလောက်ပြီ ဆိုလျှင် အဖေက ဆင်းဆွဲ၏။ ကိုင်းတော၊ ကျူတောကို ဖြတ်ရတော့ အဖေ၏ ခြေသလုံးတွင် ဓားရှအရာများလို အစင်းကြောင်းက နေရာ အပြည့်။
ရွာမှာ မော်တော် တစ်စီး ကနေ နှစ်စီး ဖြစ်လာတော့ အဖေ၏ လှေငယ်လေးကို မည်သူမှ မစီးကြတော့ပေ။ အခုတော့ ငါးဖမ်း၍ မိသားစု၏ ဝမ်းရေးကို ဖြေရှင်းပေးနေသည်။ အဖေထည့်ပေးသည့် ငါးဖတ်များကို နီတာရဲလေး၏ ဇလုံထဲ ထည့်ပေးလိုက်၏။
“အစ်မ… ငါ့ နည်းနည်းပေး”
ဇလုံလေး ထိုးပေးလာသည့် အလတ်ကောင်ကို ပြုံးပြရင်းက ငါးဖတ်ကို ထည့် ပေးလိုက်သည်။ စိန်စိန်အေး ဇလုံထဲတွင် ဟင်းရွက်ပြုတ် စိမ်းစိမ်းလေးများသာ ကျန် ခဲ့၏။
“ဟဲ့ ... ဒကာချစ်မောင်၊ ငါ့ကျောင်း လာခဲ့ဦး၊ ကြားလား”
ရွာဦးကျောင်းဆရာတော်၏ အသံချဲ့စက်နှင့် ခေါ် သံကြောင့် ပါးစပ်ထဲသွတ်တော့မည့် ထမင်းလုတ် လမ်းခုလတ်တွင် ရပ်တန့်သွားရသော အဖေသည် စားလက်စ ထမင်းဇလုံကို ပစ်ချလိုက်သည်။ လက်ပေါ် ရေလောင်းချသည်။ မျက်နှာက ချွေးများကို ပုဆိုးစနှင့် သုတ်၏။ ထရံပေါ်မှာ ပစ်တင်ထားသော အင်္ကျီမည်းညစ်ညစ်ကို အတင်းလျှိုဝတ်၍ ကသောကမျော ထွက်သွား၏။
ဆရာတော်ကို တစ်ရွာလုံးက ကြောက်ရသည်။ သူ ခေါ်လျှင် ချက်ချင်း ရောက်မှ။ မရှိလျှင်လည်း တစ်ဦးဦးက မရှိကြောင်း ပြောသွားရ၏။ သူ၏ ကျောင်းဝန်းထဲ ခြေချမိလျှင် ကျောင်းပေါ် တက် ဘုရားဝတ်ဖြည့်၊ သူ့ကို ဦးချသွားမှ ရသည်။ ထိုကဲ့သို့ မလုပ်လျှင် ကျောပြင် ဗြောတင်ပြီးသာ မှတ်ပေတော့။ သူ့ကျောင်းထဲ ရောက်လာသူက အင်္ကျီ မဝတ်လာလျှင်လည်း သူ၏ လက်စွဲတော် ကြိမ်လုံးစာ မိတော့သည်။
••••• ••••• •••••
လရောင် မှိုင်းမြမြ အောက်တွင် နီတာရဲလေးသည် ခြေကားရား လက်ကားရားလေးနှင့် အိပ်ပျော်နေလေပြီ။ ပါးစပ်လေးက ဟ၍ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် အိပ်ပျော်နေပုံက အပူအပင်ကင်းမဲ့နေ၏။ တစ်နေ့လုံး လှည့်ပတ် ဆော့ကစားပြီး မောမောနှင့် အိပ်ပျော်သွားရသည်။ သူ့ဘေးနားကို အသာဝင်လှဲလိုက်သည့် စိန်စိန်အေးသည် ကောင်းကင်က ထိန်ထိန်သာနေသော ဖိုးရွှေလမင်းကြီးကို ငေးကြည့်နေ၏။
ကြည့်နေရင်းက မျက်ရည်ပေါက်များက တသွင်သွင်စီးဆင်းနေသည်။ အိပ်ရာပေါ်ကနေ မြစ်ပြင်ကို ငေးကြည့်မိတော့ နေ၏ အလင်းရောင်အောက်က ပြာလဲ့လဲ့ အရောင်နှင့် တငြိမ့်ငြိမ့် စီးဆင်းနေသော ရေလှိုင်းများသည် လရောင်အောက်တွင် တော့ ရွှေရောင်လဲ့နေတော့သည်။
လူးလွန့်နေသော ရေလှိုင်းလေးနှင့်အပြိုင် စိန်စိန် အေး၏ ကိုယ်လေးသည် လူးလွန့်နေ၏။ နီတာရဲလေးက သူ့ကိုယ်ပေါ်သို့ ကားရားလာ ခွသည်။ စိန်စိန်အေး မလှုပ်ဘဲ ငြိမ်နေရသည်။ နီတာရဲလေး လန့်နိုးသွားမှာ စိုးနေရသည်။ ဟို ညီအစ်ကို နှစ် ယောက်ကလည်း တစ်ယောက် ကိုယ်ပေါ် တစ်ယောက်က ခွထားကြ၏။
“ဟေ့ကောင် မင်းမညစ်ပတ်နဲ့၊ အဲဒီ ငါးက ငါ ဖမ်းလို့ ရတာနော်၊ အခုပေး”
အိပ်နေရင်း ကယောင်ကတမ်း ပြောနေသည့် အလတ်ကောင် အသံကြောင့် ကျန်အချိန် ဆိုလျှင် စိန်စိန်အေး ပြုံးမိမည် ထင်ပါသည်။ ယခုချိန်မှာတော့...။
“မမ... မမ”
နီတာရဲလေး၏ ညည်းသံလိုလို ယောင်ယမ်းသံလိုလိုလေးကြောင့် စိန်စိန်အေး သည် နီတာရဲလေး၏ ကျော ပြင်လေးကို ပွတ်သပ်ပေးနေ ၏။ ပါးစပ်ကလည်း “နီတာ လေး၊ အစ်မ ရှိတယ်နော်” ဟု ခပ်တိုးတိုးလေး ဆိုနေသေးသည်။ နီတာရဲလေးသည် ငြိမ်သက်၍ သွားလေပြီ။
ငြိမ်သက်နေသည့် ပတ် ဝန်းကျင်တွင် တချက်ချက် လှိုင်းကြက်ခွပ်သံက လွဲ၍ တိတ်ဆိတ်နေချေပြီ။ ကမ်းကို လာရိုက်သော ရေလှိုင်း သံသည် စိန်စိန်အေး၏ ရင်ကို သာယာမှု မပေးနိုင်တော့ပေ။ အိပ်မရ၍ အိမ်အပြင် ထွက်လာ၏။ ကမ်းနဖူးတွင် မည်းမည်း အရိပ်ကြီးကို မြင်ရ သည်။ ထိုအရိပ်ဆီမှ လေတိုက်တိုင်း မီးညွန့်လေးက တရဲရဲ။
အနားကို ကပ်သွားပြီး -
“အဖေ...”
“သမီးကြီး မအိပ်သေးဘူးလား”
ရေနံချောင်းမြို့ဆီက အလင်းတန်းအရှည်ကြီးသည် မြစ်ပြင်တွင် အရောင်လာဟပ်နေသည်။ ထိုအလင်းတန်းကို ညစဉ်ညတိုင်း ငေးကြည့်ရ သည်မှာ အမော။ အခါအခွင့် ရလျှင် ထိုအလင်းတန်းကြီး ရှိသည့် နေရာကို သွားချင်စမ်းဘိ။
“ဘယ်လိုလုပ် အိပ်ပျော် မလဲ အဖေရယ်”
စိန်စိန်အေး၏ အသံတိုးလျလျလေးကို အဖေက မည်သို့မျှ မပြောဘဲ အင်းခနဲ သက်ပြင်းချသံ တစ်ခုသာ ထွက်လာ၏။
“တကယ်ပဲ အဖေ ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီလားဟင်”
စိန်စိန်အေး၏ အက်ကွဲလာသည့် အသံလေးကို အဖေ သည် မဖြေသေး။ လှိုင်းပုတ် သံ တဗုန်းဗုန်းကို အကျယ် ကြီး ကြားလိုက်ရ၏။
“သမီးကြီးလည်း အသိပဲ မဟုတ်လား၊ အဖေ့အလုပ်က အဆင်မပြေတော့ဘူးလေ၊ ငါးပေါက်ချိန်ဆို ဖမ်းခွင့် အပိတ်ခံရနဲ့၊ တစ်စတစ်စနဲ့ ဝင်ငွေက လျော့လာပြီ။ ညည်းမောင် လေးတွေကလည်း စားနိုင်လာကြပြီ၊ ရွာမှာကလည်း ငါးဖမ်းတဲ့ အလုပ်အပြင် တခြား အလုပ် ကလည်း မရှိ။ ပြီးတော့ နီတာလေးက ညည်းတို့နဲ့ မတူဘူး၊ သူဌေး ဖြစ်မယ့် ရုပ်လေး”
“အခုကလည်း ဆရာတော်ရဲ့ ဒကာ လင်မယား မြို့မှာ တော်တော် ချမ်းသာသတဲ့၊ ကလေး မရလို့ ကလေး လိုချင်သတဲ့လေ။ နီတာလေးကို သူတို့သားသမီးလေးလို ကျွေးမွေးမယ်တဲ့၊ နီတာလေးဘဝ လှပဖို့ သေချာတယ် မဟုတ်လား။ သမီးကြီးက နီတာလေးကို မပေးချင်တာ အဖေသိပါတယ်၊ သမီးကြီးရယ်... သူ့ကို ချစ်ရင် မနှစ်ပါနဲ့၊ ပေး လိုက်ပါနော်”
နေ့ခင်းက ဆရာတော့် ကျောင်းမှ ပြန်လာသော အဖေသည် မျက်နှာမကောင်း။ ညစာ စားပြီး စိန်စိန်အေးကို ဆရာတော် မိန့်ကြားလိုက်သည့် အကြောင်းများကို ပြောပြခဲ့သည်။ ထိုကတည်းက အခုချိန်အထိ စိန်စိန်အေး အိပ်၍ မပျော်တော့။ မျက်ရည်များသာ အဆက်မပြတ် စီးဆင်းနေ၏။
အဖေ၏ ဆေးလိပ်မီးသည် လေအဝှေ့တွင် ရဲခနဲ ဖြစ်သွားသည်။ အဖေ၏ စကားအဆုံးတွင်လည်း စိန်စိန်အေး၏ ရင်ထဲ ရဲခနဲ။ အိမ်လေးထဲကို ပြန်လှည့်ကြည့် တော့ ငြိမ်သက်စွာ အိပ်စက် နေချေပြီ။ ထိုအိမ်ထဲက နီတာရဲလေး၏ ဘဝကိုလည်း ငြိမ်သက်စေချင်သည်။
စိန်စိန်အေး လက်ပေါ်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သော ထိုညီမလေးကို ခွဲရမည့် အရေးကျပြန်တော့ နှလုံးသားတစ်ခုလုံး စုဆွဲခံလိုက်ရသလိုမျိုး နာကျင်ရ၏။ အင်္ကျီလှလှလေး ဝတ်၊ အသားငါး နေ့စဉ် စားရမည်။ ကားအကောင်းစားကြီး စီးရမည်။ ထိုကဲ့သို့ ဘဝမျိုးကို ရောက်စေချင်၊ ဖြစ်စေချင်မိ၏။ ကျလာသည့် မျက်ရည်များက မြစ်ရေနှင့်အတူ စီးမျောသွားပြီ။
“နီတာလေးရေ ...”
စိန်စိန်အေး၏ အော်လိုက်သည့် အသံသည် “အုန်း” ဆိုသော ကမ်းပါးပြိုသံက ဖုံးလွှမ်းသွားတော့သည်။
••••• ••••• •••••
မြစ်ပြင်ကို ဖြာကျလာသော နေမင်းအရောင်သည် ငွေမင်ရောင် တောက်ပနေ၏။ သံကိုင်းရွာသည် နိုးထလာ သည်။ တလဲ့လဲ့ တောက်ပနေသော နေ၏ အလင်းရောင်နှင့်အတူ စိန်စိန်အေးနှင့် နီတာရဲလေး ပျောက်သွားသည့် သတင်းသည် လှိုင်းလို လှုပ်ခတ်သွားချေပြီ။
ဆရာတော့် ကျောင်းတွင် မြို့က သူဌေးလင်မယား ရောက်လာသည် ဆိုသည့် သတင်းနောက် စိန်စိန်အေးနှင့် နီတာရဲလေးတို့ ပျောက်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်ရွာလုံး လိုက်ရှာ၏။ မည်သူမှ မတွေ့ကြ။ စိန်စိန်အေး အဖေမှာ အရူးမီးဝိုင်းသလို ပြေးလွှားနေသည်။
“သမီးကြီးရေ.. ပြန်ခဲ့ပါ၊ နီတာလေးကို မပေးတော့ပါဘူး” ဟု တအော်အော်။
စိန်စိန်အေးကတော့ ထွက်မလာခဲ့။
မြို့က သူဌေးလင်မယား၏ ကားကြီးသည်လည်း တရွေ့ရွေ့ ထွက်ခွာသွားပြီ။ ဆရာတော်သည်လည်း အခန်းထဲကို ဝင်သွားပြီ။ စိန်စိန်အေး အဖေသည် မြစ် ကမ်းနဖူးကနေ မတ်တတ်ရပ်လျက်။ တဗုန်းဗုန်း လာရိုက်နေသည့် လှိုင်းလုံးများ ဟိုသည် ပြေးလွှားနေသည်။
စိန်စိန်အေး အဖေသည် မျက်ရည်များ စီးကျလာ သည်။ မျက်ဝန်းအိမ်ထဲတွင် အရည်များနှင့် ပြည့်လျှံနေ၍ အမြင်မကြည်။ တရိပ်ရိပ်နှင့် လာနေသော အရိပ်တစ်ခုကို စူးစိုက်ကြည့်လိုက်ပြီး “သမီးကြီး” ဟု အားပါးတရ ခေါ် လိုက်၏။ စိန်စိန်အေး၏ ဘေးတွင် နီတာရဲလေးက တော့ မပါ။
"သမီးကြီး... နီတာလေးကော”
အဖေ၏ စိုးရိမ်တကြီးနှင့် မေးလိုက်သည့် အမေးကို စိန်စိန်အေးသည် ပြုံး၍ ပြနေသည်။ ပါးပြင်ပေါ်က မျက်ရည်စီးကြောင်းသည် လည်တိုင်ကနေ အောက်သို့ စီးဆင်းသွား၏။ စိန်စိန်အေး၏ မျက်ဝန်းအကြည့်က ရွာလယ်လမ်းမကြီးဆီသို့။ ကားကြီး တစ်စီးသည် ဖုန်လုံးများနှင့် ပျောက်ကွယ်သွားချေပြီ။
“သူလေး…… ကားကြီး စီးသွားပြီ အဖေ”
အက်သံလေးက တိုးတိုးလျလျလေး။ လှိုင်းကြက်ခွပ်သံက ညင်သာသာလေး။ ဧရာဝတီမြစ်ရေသည်လည်း တငြိမ့်ငြိမ့် စီးမြဲစီးဆင်း လျက်။
▢ နဒီသင်း
📖ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
စက်တင်ဘာ ၊ ၂ဝ၂ဝ
Saturday, August 22, 2026
ယမင်းသူဇာ
❝ ယမင်းသူဇာ ❞
ယမင်းသူဇာ ဦးမြတ်ကျော် (ယခု အသက် ၇၄ နှစ်) ကို ဓာတ်ပုံလောက က လေးစားကြတယ်။
“ဆရာက ခေတ်အလိုက် လိုက်တယ်။ ကင်မရာတွေ ခေတ်ပြောင်းသလို ဆရာက ပြောင်းကိုင်တယ်။ ကာလာကူးစက်လည်း ခေတ်အလိုက် လိုက် ပြောင်းဝယ်တယ်။ လူငယ်တွေနဲ့ ပြောဆို နေထိုင်ရာမှာလည်း ခေတ်အလိုက်ပဲ”
လို့ ဘိုဓာတ်ပုံအဖွဲ့က ဓာတ်ပုံကိုဇော်ဇော် က ပြောပြတယ်။ ဆရာဦးမြတ်ကျော် ဟာ တစ်ခေတ်တစ်ခါက အောက်ဒိုးဓာတ်ပုံ နာမည်ကြီးတယ်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ဓာတ်ပုံအသင်း မှာလည်း ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ထမ်းခဲ့တယ်။ ယခုအခါ ကာလာဓာတ်ပုံကူးလုပ်ငန်းကို လုပ်နေတယ်။ မန္တလေးမြို့က ဘိုဓာတ်ပုံတိုက်မှာ ဆရာနဲ့ တွေ့ဆုံခိုက် ဆရာ့ ဘဝအကြောင်းကို ကျွန်တော် မေးပါတယ်။
“ကျွန်တော့် မိဘတွေက ငါးပိ၊ ငါးခြောက် ရေချိုကုန် ရောင်းတာ။ ဓာတ်ပုံလုပ်ငန်းနဲ့ ဘာမှမဆိုင်ဘူး။ ဓာတ်ပုံဝါသနာ ပါတာက ၁၃၁၃ ခုနှစ်၊ မန္တလေးမှာ ပြည်ထောင်စုသင်္ကြန်ကြီးကျင်းပတဲ့အချိန်။ အမျိုးသမီးအသင်းပေါင်း ၃ဝဝ လောက်၊ အမျိုးသား အသင်းပေါင်း ၂ဝဝ လောက် ရေသဘင်ပွဲ နွှဲကြတာ။ ကျွန်တော့်နှမ တစ်ယောက်က မြဝတီလုံမေ ဆိုတဲ့ အသင်းထဲမှာ ပါတယ်။ သူ့ကို ဓာတ်ပုံရိုက်ပေးပါ ပြောတာနဲ့ ၁၅ ကျပ်တန် ဘောက်စ် (box) ကင်မရာလေး ဝယ်ပြီး ရိုက်ပေးတာ။ အဲဒီခေတ်က ဘောက်စ် ကင်မရာခေတ်”
“အရင်က ရိုက်ဖူးရိုက်စ မရှိဘူးလား”
“ကျွန်တော့်အသက် ၁၅ နှစ်လောက်တုန်းက ဘေဘီဘရော်လီ ဆိုတဲ့ ဘောက်စ် ကင်မရာလေးနဲ့ ကျွန်တော့် အမေ ဘုရားသွား ကျောင်းတက်တာ၊ မန္တလေးတောင်ပေါ် သွားတာတွေ ရိုက်ပေးဖူးတယ်။ ၁၇ နှစ်လောက်ကျတော့ သင်္ကြန်မှာ နှမကို ရိုက်ပေးရတာ”
“ကျောင်းတက်တာကကော”
“မူလတန်းတုန်းက သကျသီဟဘုရားနားက ဆရာကြီးဦးလှဝင်းကျောင်းမှာ တက်ခဲ့တာ။ အသင်အပြ ဆုံးမသြဝါဒ အင်မတန် ကောင်းတဲ့ကျောင်း။ သွားတာ လာတာ၊ နေတာ ထိုင်တာက အစ သင်ပေးတဲ့ကျောင်း။ ငါးတန်းရောက်တော့ ပုဏ္ဏားကြီး ဦးမောင်ကြီးကျောင်း၊ ခြောက်တန်းက ကိုးတန်း အထိတော့ ဆရာကြီး ဦးဖေတင်နဲ့ ဦးပေါ်ထွန်းတို့ ထောင်တဲ့ ဖီးလစ်အင်စတီကျူ။ သင်္ချာနဲ့ အင်္ဂလိပ်စာတော့ နိုးတူးပဲ။ ဆယ်တန်းကျ နေရှင်နယ်ကျောင်း။ အဲဒီအချိန်မှာ ဓာတ်ပုံက တအား ဝါသနာပါနေပြီ။ စာမကြိုးစားတော့ဘူး။ ၁၉၅၄ ခုမှာ ကျောင်းထွက်တယ်”
“ကျောင်းထွက်ပြီးတော့”
“လက်နှိပ်စက်တို့၊ စာရင်းကိုင်တို့ သင်တန်းတွေ တက်တယ်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ရောက်တော့ ခရိုင် လက်ကား သမဝါယမမှာ အရောင်းစာရေး ဝင်လုပ်တယ်။ အဲဒီလို လုပ်နေရင်း ပါကိုတူး ကင်မရာလေး ကျွန်တော် ဝယ်တယ်။ အသိမိတ်ဆွေတွေရဲ့ အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင်တွေ လိုက်ရိုက်တယ်။ မီး မသုံးနိုင်ဘူး၊ ဒေးလိုက် (day light) နဲ့ပဲ။ စာရေးလုပ်ရင်း လခ စုတယ်။ လခကနေ တစ်လတစ်လ ကျပ်ငါးဆယ် (ကျပ် ၅၀) စုသွားပြီးနောက် ကျပ်ရှစ်ရာ (ကျပ် ၈ဝဝ) နဲ့ ရိုလီကော့ ကင်မရာ ဝယ်တယ်”
“ပထမဆုံး ပိုက်ဆံရတဲ့ ဓာတ်ပုံအကြောင်း ပြောပါဦး”
“၃၃ လမ်း၊ ၈၃-၈၄ လမ်းကြားမှာ ပုံနှိပ်တိုက် ရှိတယ်။ သတို့သမီးက မအမာတဲ့။ သူ့ မင်္ဂလာဆောင်မှာ ရိုက်တာ။ အဲဒီတုန်းကတော့ ဒေးလိုက်နဲ့ အတိုင်း ရိုက်ရတာ။ မီးလုံးတွေ မသုံးနိုင်သေးဘူး။ မဏ္ဍပ်ကို အမိုးဖွင့် ရိုက်တယ်။ လူတွေ မဏ္ဍပ်ရှေ့ ထွက်ခိုင်းပြီး ရိုက်ရတယ်”
“ဝန်ထမ်း တစ်ဖက်နဲ့ပေါ့”
“ဟုတ်တယ်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ကျတော့ စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ရုံးပိတ်ရက် ဆိုရင် TTC (ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံ) သွားရိုက်တယ်။ တချို့ကလည်း မန္တလေးတက္ကသိုလ် သွားရိုက်ပါလား အကြံပေးတယ်။ ဓာတ်ပုံလုပ်ငန်း ဇောက်ချ လုပ်ချင်တာနဲ့ ၁၉၆၁ ခုမှာ အလုပ်က ထွက်တယ်။ ၁၉၆၁ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်မှာ ငွေစံပယ်ဓာတ်ပုံ စတူဒီယိုကို ဖွင့်တယ်”
“ဓာတ်ပုံတိုက်ဖွင့်ဖို့ အလုပ်က ထွက်တာလား”
“ကျောက်ဆစ်တန်း ဦးတင်အေး၊ စစ်ကိုင်းဦးချစ်မောင်တို့က မင်း ကွာလတီ ကောင်းနေပြီ၊ ဓာတ်ပုံဆိုင် ဖွင့်ပါလို့ တိုက်တွန်းကြတာ။ ဆိုင်နေရာက အငှား၊ ဆိုင် စထောင်တော့ ငွေကျပ်လေးထောင့်ငါးရာ (ကျပ် ၄၅ဝဝ) နဲ့ စတာ။ ကင်မရာတော့ မပါဘူးပေါ့။ ဒီငွေနဲ့ ဆိုင်ထောင်လို့ရတာ။ ခုနေဆိုတော့ ဟာသဖြစ်နေမယ်”
ဦးမြတ်ကျော်က ပြောရင်း ရယ်တယ်။
“တက္ကသိုလ်ကို သွားပြီး အောက်ဒိုး ဓာတ်ပုံ ရိုက်တယ်။ တက္ကသိုလ်မှာ တခြား ဓာတ်ပုံဆရာတွေလည်း ရှိတယ်။ အပြိုင်ဆိုတော့ ကျွန်တော်က ကြာသပတေး၊ သောကြာမှာ ဓာတ်ပုံ အပ်တယ်၊ တခြား ဓာတ်ပုံဆရာက စနေ၊ တနင်္ဂနွေမှ အပ်တာ”
“ကိုယ်က တစ်ပန်း သာနေတာပေါ့”
“စောအပ်တဲ့ အတွက် ကျောင်းသူတွေက ပုံကို ပိုပြီး မြန်မြန် မြင်ရတယ်။ ပုံ စောမြင်ရလို့ ကျွန်တော့်ကို သူတို့က ပိုပြီး ဒိတ် (date) လုပ်တယ်။ စနေနေ့ ရိုက်ကြမယ်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ ရိုက်ကြမယ် ဆိုတာမျိုးပေါ့”
“သီးခြား ဘော်ဒါတွေ ရတာပေါ့”
“မြို့ထဲက အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင်တွေလည်း ရိုက်ရတယ်။ ကျွန်တော် ကံကောင်းတာက ကျောင်းပိတ်တော့မယ့် ရာသီဆိုရင် မြို့ထဲက အလှူ၊ မင်္ဂလာ ဆောင်တွေ ပေါတယ်။ ဝါဝင်လို့ အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင် ပါးပြီဆို ကျောင်းက ဖွင့်ပြီ။ စာမေးပွဲနီးလေ၊ သူတို့က အောက်ဒိုးရိုက်လေ”
“Group Photo လည်း ရိုက်ကြတာ တွေ့ဖူးတယ်”
“မေဂျာအလိုက် အသင်းအဖွဲ့တွေ ရိုက်ကြတယ်။ အဲဒီ ခေတ်က တက္ကသိုလ်တွေ ဒါလောက် မများသေးတော့ မန္တလေးတက္ကသိုလ်ကို အဝေးက လာ တက်ကြတယ်။ ရခိုင်ဘက်က၊ မွန်က၊ ရှမ်းက၊ ကချင်က၊ ချင်းက ဒေသအလိုက် ဂရု (ပ်) ဖိုတိုတွေ အရမ်း ရိုက်ရတယ်။ ဂရု (ပ်) ဖိုတိုတွေ သိပ်ရိုက်ရတော့ ကျွန်တော် ကိုင်နေတဲ့ ဝမ်းတွမ်တီး ကင်မရာလေးက သေးတယ်။ ကွာလတီ ပိုကောင်းအောင် ဆိုပြီး လင်းဆော့ကင်မရာကြီး ဝယ်တယ်။ ပုံတွေ ပိုပြီး ညက်ညောပြေပြစ်တယ်”
“အဲဒီခေတ်က ဆရာဦးမြတ်ကျော် ဓာတ်ပုံလုပ်ငန်း နာမည် ပြောင်းတာ မှတ်မိတယ်”
“၁၉၆၁ ခုမှာ ဓာတ်ပုံဆိုင် စဖွင့်တော့ ငွေစံပယ်၊ ငွေစံပယ် ဆိုတဲ့ နာမည်ကို ဗေဒင်ဆရာက မင်းက ငွေစတွေကို ပယ်တဲ့ သဘော ဖြစ်နေတယ်။ မိုးကျော် သွားအောင် မိုးကျော်သူလို့ ပြောင်းခိုင်းတာ”
“ဗေဒင်ဆရာ ကသာ ငွေစတွေ ပယ်တယ် ပြောပေမယ့် ပိုက်ဆံတွေတော့ ဝင်နေတာပဲ မဟုတ်လား”
“အများကြီး ရနေတာပါ”
“နာမည် ပေါက်ပြီးသားကို ပြောင်းလိုက်ရတာ မနှမြောဘူးလား”
“၁၉၆၃ မှာ မိုးကျော်သူ အမည်ပြောင်းတယ်။ တက္ကသိုလ်မှာ မိုးကျော်သူ လည်း နာမည်ကြီးပါတယ်”
“ဆရာက တက္ကသိုလ်မှာ အောက်ဒိုးရိုက်သလို၊ ဓာတ်ပုံတိုက်က စတူဒီယိုမှာ အင်ဒိုးရိုက်တယ်၊ အလှူပွဲ၊ မင်္ဂလာပွဲတွေလည်း ရိုက်တယ်နော်”
“ကျွန်တော်က ဂျာဝါးဆိုင်ကယ်နဲ့ လိုက်ရိုက်တာ။ ယ/၇၆၆ ကြီး ခန်းမ ၂ အောက် ရပ်ထားရင် ဒီပွဲ ကျွန်တော် ရိုက်နေပြီလို့ လူတွေ သိတယ်။ ရိုက်ရတာ အလှူ၊ မင်္ဂလာပွဲတွေက ဆက်နေတာ။ ကျောင်းမှာ ရိုက်တော့လည်း မနက် ၇း၃၀ - ၈းဝဝ နာရီက စပြီး ကျောင်းသူက အုံလိုက်တာ။ နာရီပြန် ၂းဝဝ ချက်ထိုး အထိ ထမင်း မစားရဘူး။ ခုလို သောက်ရေသန့်ခေတ်လည်း မဟုတ်တော့ ရေအိုးစင် ရှာသောက်ရတာ။ နောက်ဆုံး အစာအိမ်ရောဂါ ဖြစ်လို့ ဒေါက်တာဂူးဟား ဆေးခန်း သွားကုရတယ်”
“အလှူ၊ မင်္ဂလာပွဲတွေ ဓာတ်ပုံရိုက်တာ၊ ရိုက်ပြီးမှ ပုံတွေပျက်တာမျိုး ကြုံဖူးလား”
“အဲဒါမျိုးတော့ မရှိဘူး။ တစ်ခါက ကင်မရာ အခိုးခံရတယ်။ အဲဒီခေတ်က ကာလာကို ငွေကြေး တတ်နိုင်တဲ့ မင်္ဂလာဆောင် အကြီးကြီးတွေမှ ရိုက်တာ။ ကင်မရာ နှစ်လုံး ဆောင်ရတယ်။ အဖြူအမည်း တစ်လုံး၊ ကာလ တစ်လုံး။ ဒီအကွက်ဖြင့် ကာလာ၊ ကာလာဆိုမှ ကာလာဖလင် ထည့်ထားတဲ့ ကင်မရာနဲ့ ထုတ်ရိုက်တာ။ နိုင်ငံခြားလှမ်း ပို့ပြီး ကူးရဆေးရတာ”
“ကင်မရာ အခိုး ခံရပုံလည်း ပြောပါဦး ဆရာ”
“ခိုးသွားတဲ့ သူက အနုပညာလောကထဲက နာမည်ကြီးရဲ့သား။ ဖိုး (ဘိန်းဖြူ) က ပေါ်နေတော့ ဖိုးရှူဖို့ ဆိုပြီး ခိုးတာ။ သူတို့က မင်္ဂလာခန်းမ အိမ်သာ ဆင်းတဲ့ လှေကားကနေ တက်တက် လာပြီး ခိုးတာ။ အဲဒီနေ့က သတို့သမီး၊ သတို့သားက ရွှေမိုးငွေမိုး ရွာတယ် ဆိုပြီး ပိုက်ဆံကြဲတယ်။ ကျွန်တော် ကင်မရာ အစောင့်ထားတဲ့ ကလေးက ပိုက်ဆံ ထလုတော့ ကင်မရာ ပါသွားရော”
“ပြန်ရသလား”
“ပြန်ရတယ်။ ခိုးတဲ့ကောင်က ကျွန်တော့် ကင်မရာမှန်း သိလို့ ပြန်ပေးတယ်။ မုန့်ဖိုး နှစ်ထောင် (ကျပ် ၂ဝဝဝ) ပေးရမယ်တဲ့။ သူတို့ လာတောင်းတဲ့ အချိန် ကျွန်တော့် အိတ်ထဲ ပိုက်ဆံက မပါဘူး။ အဲဒီအချိန်မှာ သူငယ်ချင်း ဖြစ်တဲ့ ဓာတ်ပုံဆရာ၊ နန်းရှေ့မှာ နေတဲ့ ကိုဘိုကြီး လာတယ်။ ဒါနဲ့အတော်ပဲ ဟိုမှာ ဘိုကြီး လာပြီ၊ သူ့ဆီက ချေးပေးမယ်လို့ ပြောတယ်။ အဲဒါ ရဲဗိုလ်၊ စစ်ဗိုလ် ထင်လို့ ဟိုကောင်တွေ လစ်ပြေးရော”
ဦးမြတ်ကျော်က ပြောပြီး ဟက်ဟက်ပက်ပက် ရယ်တယ်။
“ဆရာ အိမ်ထောင် ကျတာကကော”
“၁၉၆၈ မှာ အိမ်ထောင်ကျတာ။ သူက ရွှေရတနာ အငြိမ့်က မင်းသမီး။ အငြိမ့်ကြော်ငြာ ပိုစတာ အတွက် ဓာတ်ပုံ လာရိုက်တာ၊ ၁၉၆၃ - ၆၄ - ၆၅ - ၆၆ သုံးလေး နှစ်လောက် ဆက်တိုက် ဓာတ်ပုံ လာရိုက်တော့ ရင်းနှီး သွားတယ်။ ကျွန်တော် အငြိမ့် လိုက်ကြည့်တယ်။ အိမ်တွေ ဘာတွေ အလည် သွားတယ်။ နောက်ဆုံးကျ ထွက်ပြေးကြရော”
ဆရာက ပြောရင်း ရယ်ပြန်တယ်။
“ဆရာ ဓာတ်ပုံကူးစက် ထောင်ဖြစ်တာလည်း ပြောပြပါဦး”
“၁၉၇၅ ခုနှစ်လောက် ရောက်တော့ နောက်တက် လူငယ်တွေ အများကြီး ပေါ်လာတယ်။ တက္ကသိုလ်မှာ မရိုက်တော့ဘူး။ ဓာတ်ပုံတိုက်ပဲ လုပ်မယ်။ စတူဒီယိုနဲ့ အလှူ၊ မင်္ဂလာပဲ ရိုက်မယ်ပေါ့။ ၁၉၇၉ ခုကျ ကာလာလက်ကူး လုပ်တယ်။ မန္တလေးမှာ ကာလာကူးစက်က ၁၉၈၇ ခုမှာ စပေါ်တယ်။ ၃၅ သိန်း တန်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ မဝယ်နိုင်ဘူး”
“အခု ဝယ်တာက ဘယ်လောက်လဲ”
“ဒေါ်လာ ၈၅၀၀၀ ကျပ်နဲ့ဆို သိန်း ၁၀၀ - ၁၁၀ လောက်ကျတယ်။ ဒစ်ဂျစ်တယ် မပေါ်သေးဘူး။ ၁၉၉၆ မှ တင်းအိုဝမ်း ပေါ်တယ်။ စက်တွေက တစ်နှစ်ပြီး တစ်နှစ် မော်ဒယ် အသစ်တွေ ပေါ်လာတယ်။ မော်ဒယ်သစ်က ပိုကောင်းတယ်။ ကွာလတီ မြင့်တယ်။ အချိန်ကုန် သက်သာတယ်။ အဟောင်းကို ဖက်တွယ်နေလို့ မဖြစ်ဘူး။ ခေတ်နဲ့ အညီ ပြောင်းရတာပဲ”
“အကြိမ်ကြိမ် ပြောင်းခဲ့တာပဲလား”
“ပြောင်းတယ်။ ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်မှာ နိုရစ်ဆု ၂၆ဝဝ မော်ဒယ်။ အဲဒီခေတ်က ၂၂၅ သိန်း ပေးရတယ်”
“နှစ်နှစ်ပဲ ကြာတယ်။ ၂၀၀၂ ခုကျတော့ ပုံကြီးစက်ကြီး ဝင်လာတယ်။ မော်ဒယ်က 1601 ၊ ဈေးက သိန်း ၁၅ဝ ပဲ ရှိတော့တယ်။ စက်ဟောင်းကို ဈေးလျှော့ ရောင်းလိုက်တယ်”
“၂ဝဝ၄ ခုကျ 3200 မော်ဒယ် ပေါ်လာတယ်။ ခုတစ်ခါ 3207 မော်ဒယ် ပြောင်းသုံးရတယ်”
“ကျွန်တော်သုံးတဲ့ နော်ရစ်ဆုစက်တွေက ကိုဒတ်အုပ်စု။ မြန်မာပြည် အကြိုက်က ဖူဂျီ။ အဲဒါ တစ်ခါ ပြောင်းရဦးမယ်”
“ဆရာ ဓာတ်ပုံ ပြိုင်ပွဲတွေလည်း ရိုက်ခဲ့သေးတယ်နော်”
“၁၉၇၁ ခုမှာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ဓာတ်ပုံအသင်း ပေါ်လာတယ်၊ ဒါနဲ့ ပြိုင်ပွဲ လိုက်ရိုက်တယ်၊ ကျွန်တော်ရယ်၊ နန်းရှေ့ကိုဘိုကြီးရယ်၊ စစ်ကိုင်းလှမြင့်ရယ်၊ ကျွန်တော်တို့ သုံးယောက် လစဉ်ပြိုင်ပွဲတွေ ဝင်ကြတယ်။ ၁၉၇၃ ခု စစချင်း တံခွန်စိုက် ပထမဆု ရတယ်၊ ဒုတိယနှစ် မှာလည်း ပထမ၊ သုံးနှစ်ဆက်တိုက် ပထမ ဆိုရင် ဒိုင်းအပိုင် ရမှာ၊ တတိယနှစ်မှာ ကိုဘိုကြီး က ပထမရသွားတယ်၊ နောက်နှစ်ကျ ပထမပြန်ရတယ်”
“ဘယ်လောက်ကြာကြာ ပြိုင်ပွဲဝင်ခဲ့လဲ”
“၁၉၇၆ မှာ ပထမရပြီး နားလိုက်တယ်။ ကျွန်တော်က ပြိုင်ပွဲ ပွဲရိုက် သွားစရာရှိရင် အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင် လက်ခံထားတာကို လူစားထိုးပြီး ရိုက်ခိုင်းတယ်။ ဒါကို အလှူဒကာတွေက မကြိုက်ဘူး။ ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင် ရိုက်စေချင်တာ။ စီးပွားရေး လုပ်နေတဲ့ အချိန် မိတ်ပျက်တယ် ဆိုပြီး ပြိုင်ပွဲလုပ်တာ နားပြီး ဓာတ်ပုံကူးစက်ကိုပဲ လုပ်နေတော့တယ်”
☐ ကျော်ရင်မြင့်
📖ဘဝကြေးမုံ အဖြစ်စုံ
ကြည့်ပေး
❝ ကြည့်ပေး ❞
( မောင်နေပူ - တောင်ကုတ် )
ဝေးတသက်သက် ဆိုတဲ့အတိုင်း လူက အိမ်ကို မြန်မြန် ပြန်ရောက်ချင်နေပြီ။ ခရီး အတိုင်းအတာကလည်း ကာလရှည်ကြာခဲ့ပြီ မဟုတ်လား။ စစ်တွေက နံနက် ၆ နာရီ စထွက်လာတဲ့ ရွှေပြည်တန် အမြန်ရေယာဉ်ဟာ တောင်ကုတ်ဆိပ်ကမ်းကို ဆိုက်ကပ်တော့ ညနေ ၅ နာရီလောက် ရှိနေပါပြီ။ ကိုယ့်ရွာ အရောက် ခရီးဆက်မယ် ဆိုရင်လည်း အချိန်ရသေးရဲ့၊ ဆက်သွားလို့ မီနိုင်သေးတယ်။ ဆိုင်ကယ်ကယ်ရီတွေလည်း အဆင်သင့် ရှိနေတော့ အတိုင်းထက်အလွန် တံခွန်နဲ့ ကုက္ကား ပေါ့လေ။ ဒါနဲ့ နီးစပ်ရာ ဆိုင်ကယ်တစ်စီးနဲ့ ဈေးစကား ဆိုဖြစ်တယ်။ ထုံးစံ ၃ဝဝဝ ပေါ့။
အဲဒီအချိန်မှာပဲ လူငယ်ကလေး တစ်ယောက်က လာနှုတ်ဆက်တယ်။ “ဆရာ၊ အိမ်ကို ပြန်မှာဆို၊ ကျွန်တော်လိုက်ပို့ပေးမယ်” တဲ့။ ဆိုတော့ကာ ပြောလက်စ ဆိုင်ကယ်ကယ်ရီသမားကို တောင်းပန်လိုက်ပြီး အဲဒီသူငယ်ရဲ့ ဆိုင်ကယ်နဲ့ပဲ လိုက်ဖြစ်သွားတော့တယ်။ မိမိကို ကျောင်းဆရာမှန်း သိတဲ့သူ ဆိုတော့ ကိုယ် သင်ခဲ့ဖူးတဲ့ တပည့် ဟောင်း တစ်ယောက်။ ဒါမှမဟုတ် မိမိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရာ ရွာက တစ်ယောက်ယောက် ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ စိတ်မှန်းကြည့်မိတယ်။ “မင်း ဘယ်လောက် ယူမလဲ” လို့ ဈေးကို စနည်းနာ တီးခေါက်ကြည့်တော့ သူက “ကြည့်ပေးပါ” တဲ့။ “ဟုတ်ပြီကွာ ဈေးကို အပြတ်ပြော” ဆိုပြန်တော့ “ဆီဖိုးလောက်ပေးပါ” လို့ ဆိုတယ်။ ဒီခရီးက ဆီစားပါတယ်ဆိုတဲ့ ဆိုက်ကယ်တောင်မှ အလွန်အမင်း ကုန်လှ ရေသန့်ဘူး တစ်ဘူးပေါ့။ ဒီတော့ ၁ဝဝဝ ပေါ့။
တောင်ကုတ်၊ ကင်းတောင်၊ မအီ၊ အမ်းလမ်းက ကတ္တရာလမ်းချောမို့ မြန်တယ်။ မိမိရွာက အဲဒီ လမ်းမကြီးပေါ်မှာ (၉) မိုင်လောက် မောင်းပြီးမှ ၆/၄ မိုင်လောက် ကျောက်ကြမ်းလမ်းခွဲနဲ့ ဖဲ့ဆင်းရတယ်။ အစကတည်းက ဒီလမ်း၊ အခုလည်း ဒီလမ်းပဲ၊ မင်း အရင်က မသွားဖူးဘူးလားဆိုတော့ ဒီပတ်ဝန်းကျင် ဒေသခံတွေမို့ သွားဖူးသူချည်းပဲတဲ့လေ။ အင်း၊ “အစမဖြူ၊ မမည်းတူ၊ ဘယ်သူ ကြိုက်၍ ယူသနည်း” ဆိုတဲ့ ခုံတော်မောင်ကျဘမ်းရဲ့ လင်မယားကွာရှင်းလိုမှု လျှောက်ထုံးထဲကလို ဖြစ်လာနေပြီ။ ဒီလိုနဲ့ ခရီးဆက်ကြရင်းက “ဆိုင်ကယ်က ကိုယ့်ဟာ မဟုတ်ဘူး၊ အစ်မရဲ့ ဆိုင်ကယ်ကို ယူဆွဲနေရတာ” လို့ ဖြစ်လာပြန်ရော။ နောက်တစ်ခါ “အပြန် မှောင်မှာ စိုးရတယ်” လို့ တစ်ဆင့် တက်လာပြန်တယ်။ ဒီလိုနဲ့ မယ်ထွေး ပုံပြင်ထဲက မကြီးကို စပါးကြီးမြွေမျိုသလို တဖြည်းဖြည်း တက်လာလိုက်တာ လည်ပင်း ခိုက်လာတယ်။ ကိုယ့်အိမ်ရှေ့လည်း ဒုတ်ဒုတ်ထိ ဆိုက်ရော “အများဈေးအတိုင်း၊ ထုံးစံဈေး” ပေးလိုက်ရပါလေရောလားဗျာ။
▢ မောင်နေပူ (တောင်ကုတ်)
📖 မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း
ဇွန်လ ၊ ၂၀၁၆
မန်ကျီးသီးစိမ်း ပတ်လည်ရိုက်
အိမ်နီးချင်းကောင်းမှ လင်ကောင်းရ
❝ အိမ်နီးချင်းကောင်းမှ လင်ကောင်းရ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
ဝေါခနဲ ဝေါခနဲ အသံများကြောင့် ရီးဆေးရိုး လန့်နိုးသည်။ အိပ်မက်မက်ခြင်းပေလော၊ အမှန်လောဟု ကွဲပြားစေရန် ငြိမ်သက်စွာ နားစွင့်၏။ အိပ်မက် မဟုတ်၊ အမှန်ကြားနေရ၏။ သို့ဖြစ်လျှင် သည်အသံသည် ချောင်းရေအကျ၌ အော်ခြင်းပေလော။ ရေတိုး လာသဖြင့် အော်ခြင်းပေလော။ ချောင်းရေသည် များသောအားဖြင့် လျော့ကျသွားချိန်၌ နားမခံသာအောင် အော်တတ်၏။ အတက်တွင်ကား တအိအိ တငြိမ့်ငြိမ့် တိုး၍တိုး၍ တက်လာလေ့ရှိ၏။ သို့သော် ယခု ကြားနေရသော အသံသည် အနောက်ဘက်ကလော၊ အရှေ့ဘက်ကလောဟု အတွေးဆင့်လာသည့် ခဏတွင်ကား ရီးဆေးရိုး ထထိုင်မိတော့သည်။
နားသည် အသံလာရာ အရပ်ကို လှည့်စားတတ်သည်။ တဝေါဝေါအသံများသည် အမှန်ပင် ချောင်းထဲမှ လာပါက အကြောင်းမဟုတ်။ ရွာ့အစပ် မြောင်းဟောင်းထဲမှ လာခြင်းဖြစ်ပါက
ထို့ကြောင့် ရီးဆေးရိုး ထထိုင်ခြင်းဖြစ်၏။ ရေသည် တအိအိတက်လာရုံသာမက မြောင်းဟောင်းထဲသို့သာ ဝင်လာပြီဆိုလျှင် ဟိုတိုး သည်တိုက်၊ ဟိုကျော် သည်ကျော်ဖြင့် အသံပြုလာပြီ၊ မြည်ကြွေးလာပြီ။ စလင်းချောင်းသည် မြောင်းဟောင်းကို ပုရပိုက်တန်း အနီး၌ ဝါးမျိုသွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှ စပြီး ရေမလာတော့သော မြောင်း၊ ရမ်းဘိုကုန်း ရွာသားတို့ အမှိုက်ပစ်ရာ မြောင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သော ဆယ်နှစ်ခန့်ကမူ ရမ်းဘိုကုန်းရွာသည် တောင်သို့ လားသော် ‘တာ’ လမ်းအထိ ရှည်ထွက်၏။ အရှေ့ဘက်သို့မူ ရွာခရိုးကို ဖြို၍ လှည်းလမ်းကို ကျော်သည်။ မြောင်းဟောင်းထဲ ဆင်းသည်။ လေးထပ်ကျောင်းပိုင် သံဃိကမြေအစပ်တွင် ‘ခရိုး’ တည်ခဲ့လေ၏။ ပို့၍ ပို့၍ လာသော၊ ကော၍ကော၍ လာသော မြောင်းဟောင်းသည် လူ့ခါးမျှသာ နက်တော့သည်။ ထိုနေရာ၌ ကနခိုပင်များ၊ ဝံသာနုချုံ၊ မိုးနှံချုံများ မင်းမူနေခဲ့ရာမှ ရက်ပိုင်းအတွင်း ရှင်းပြောင်သွားကာ အိမ်ငယ် တဲငယ်များ အလျှိုအလျှို ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ယခု ရီးဆေးရိုး ကြားနေရသောအသံသည် ထိုအိမ်များကို ရေနင်းသံဖြစ်ပါက ရီးဆေးရိုး ဆက်လက် မတွေးဝံ့။ သို့ဆိုလျှင် သည်ရေသည် ရွာမပေါ်သို့ ရောက်မနေနိုင်လော။ ထိုအခါ ရီးဆေးရိုး မျက်လုံးပြူးရပြီ။
“ထမှ၊ ထမှ”
ထမည်ကြံခါမှ ပုဆိုးအစကို ရုတ်တရက် ရှာမတွေ့သောကြောင့် ကြန့်ကြာသည်။ ဖြစ်သလို ဝတ်လိုက်ရငြား မီးခွက်နှင့် မီးခြစ်ကို စမ်း၍ မရပြန်ပေ။ အပြင်တွင် ကြယ်ရောင်ကလေးပင် ရှိဦးတော့၊ အိမ်ထဲတွင် ဝိုးတဝါးမြင်ရ၏။ ယခု ပိန်းပိန်းကြီးမှောင်နေပုံ ထောက်သော် အပြင်တွင် မိုးသားတိမ်လိပ် ထူထပ်စွာဖြင့် မိုးမှောင်ကြီးကျနေခြင်းဖြစ်ဖွယ်ရာ ရှိသည်။ ဖင်ရွှေ့ သွားလျက် ဟိုစမ်းသည်စမ်း စမ်း၏။ ထရံကို စမ်းမိမှ ထရံဘေးက လက်ခံတိုင်ကို စမ်းရသည်။ မီးခြစ်နှင့် မီးခွက်ကို သည်ဘေးတွင် တင်ထားသည်။ သို့ဖြစ်ငြား စမ်း၍ မရ။ ရေအိုးစင်တိုင်ကို တံတောင်နှင့် ဆောင့်မိကာ အသံထွက်လာမှ နေရာမှားကြောင်း သိရသည်။ ရီးဆေးရိုးသည် အလယ်လက်ခံတိုင်ကို ခြေရင်းထားကာ ခေါင်းရင်း လက်ခံတိုင်ကို ခေါင်းပြု ပြီး အိပ်ခဲ့သည်။ ထအထိုင်တွင် ခြေရင်းဘက်ကို မျက် နှာပြုလျက် မဖြစ်။ အိမ်ရှေ့ဘက်ကို မျက်နှာပြုမိလျက် သား ဖြစ်သွားသဖြင့် အမှန်းအဆ အစမ်းအရွှေ့ လွဲ ချော်သွားရခြင်းဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကမူ သည့်နှယ် တိမ်းစောင်းမှု ပေါ်ပေါက်ခဲ့လျှင် တက်ခေါက်ပြီးပြီ။ တုံးတိုက်တိုက် ကျားကိုက်ကိုက် ရှူးရှူးရှဲရှဲ ထရပ်ပြီးပြီ။ ယခုကား ထိုအရွယ် မဟုတ်၊ သည်အရွယ်ဖြစ်သည်။ ဟိုအရွယ်တုန်းက မှောင်ကြီးမည်းကြီးထဲတွင် အိမ်တိုင်ကို ဝင်တိုက်မိပါက ‘တိုက်ဦးကွာ’ ဟု အော်ကာ ထပ်တိုက်သည်။ ကျင့်သားရပြီးနေရာတွင် မှားယွင်းရမည်လား ကိုယ့် ကိုယ်ကိုယ် ဒဏ်ပေးခြင်းပင်။ ရောင်ကိုင်းလာသော နဖူးကို လက်ဝါးပူ သုံးကြိမ်ခန့်တိုက်လိုက်လျှင် ပြီးပြေသော အရွယ်ပေကိုး။ ယခုသော်ကား ‘ဆဆကလေး’ သွား၏။ တိုက်မိတိုးမိသည့် တိုင်အောင် မပြင်းထန်စေရန်၊ မနာကျင်စေရန် ဖြစ်၏။ သို့ပါလျက်နှင့် တိုးမိချေသော် နှစ်ရက် သုံးရက်နာ၍မပြီး။ ခေါင်းနှင့် တိုင် နှင့် ဆောင့်မိလျှင်လည်း ထပ်ဆောင့်ရန် စိတ်မကူးရဲ။ အမူးပြေအောင်ထိုင်နေရ၏။ သို့ကြောင့် ရီးဆေးရိုးသည် လက်ဝဲဘက်သို့ လှည့်ပြီး ဖင်တရွတ်ရွှေ့ခဲ့ရပြန်သည်။ အကယ်၍သာ တံခါးဖွင့်အိပ်မိလျှင် ထထိုင်မိလျှင် ထိုင်မိချင်း မှောင်လဟာကို စမ်းမိသည်။ သို့ဆိုပါက “ငါ အိမ်ရှေ့ကို မျက်နှာမူမိနေတာပါလား” ဟု ချက်ချင်းသိသည်။
ယခု တံခါးပိတ်ထားသဖြင့် တံခါးကို ထရံထင်မိသည်။ ယမန်ည၏ ယခင်ညတွေတုန်းက မိုးရာသီ၏ ဝါခေါင်လသည် အိုက်စပ်လှ၏။ အင်္ကျီချွတ်ထား၊ ‘ကပြင်’ တံခါးဖွင့်ထားပါလျက် ပူသေးသည်။ ပုဆိုးစုတ် တယပ်ယပ် တခတ်ခတ်ဖြင့် ဘယ်လူး ညာလှိမ့် အိပ်ရသည်။ ယမန်ညကသော် မိုးသားကလည်း ရှိ၊ လေပြည်ကလေးကလည်း စိမ့်သဖြင့် တံခါးပိတ် အိပ်လိုက်ရသည်။ တံခါးပိတ် အိပ်မိ၍ ယခု နှောင့်နှေး နေရသည်။ သို့သော် တရွေ့ရွေ့ဖြင့် ဖျာစပ်သို့ ရီးဆေးရိုး ရောက်လာသည်။ ဖျာအနားစ အပဲ့အနွဲ့တွေက ထိုးဆွ နှုတ်ဆက်သည့်အတွက် နောက်ပြန်ဆုတ်ရင်း လက်ကို ကြမ်းပြင်နှင့် ပူးတုံခွာတုံပြုလျက် ဝေ့ဝဲသည်။ မြေပန်းကန်ထဲတွင် ထည့်ထားသော မီးခွက်ကို တွေ့ပြီ။ မီးခွက်ဘေးမှာ မီးခြစ်။ အရေးထဲတွင် ယမ်းပါသော ဘက်ကို ရှာမတွေ့သဖြင့် သုံးလေးဆံ ချထားပြီးမှ စတုတ္ထအဆန်တွင် ယမ်းတွေ့သည်။
ရီးဆေးရိုး ဝမ်းသာအားရ ခြစ်သည်။ ရှဲခနဲ မမြည်။ မီးခြစ်ဘူး၏ ဘေးသားကို စမ်းကြည့်ရသေးသည်။ ယမ်းသုတ်ထားသော စက္ကူစုတ်နေသလား၊ ယမ်း ရှိသေးသလား စသည်ဖြင့်။ ယမ်းထူထူကို စမ်းသပ်မိမှ ခြစ်ရဲသည်။ ရှဲခနဲမြည်လျက် မီးတောက်ပေါ်အောင် မစောင့်နိုင်။ မီးခွက်ကို ပြေးတို့ရသည်။ မီးစာက တဖျစ်ဖျစ်မြည်ငြား မီးစွဲသည်။ ရုတ်တရက် လင်းမလာသေးဘဲ မငြိမ်းမည်သို့ ငြိမ်းမည်သို့၊ မတောက်မည်သို့ တောက်မည်သို့ ကျီစယ်နေသေး၏။ ရီးဆေးရိုး စိတ်မတိုဝံ့ပါ။ ချက်ဆီပဲလေ။ ဒါလောက် တောက်တာ တော်လှပြီ။ ဖြေသိမ့်သည်းခံ၏။ တဖျစ်ဖျစ်မြည်သံများ ရပ်စဲကာ လင်းလင်းချင်းချင်း ရှိလာမှ ထရပ်၏။
••••• ••••• •••••
၂
တဝေါဝေါ အသံသည် ချောင်းထဲမှ လာခြင်းကား မှန်နေပေပြီ။ ရီးဆေးရိုးသည် တံခါးကိုဖွင့်ကာ နားစွင့်ပြီး နောက် အတည်ပြုလိုက်သည်။ မီးခွက်ကို လေကွယ်သို့ ရွှေ့ ကပ်ထားပြီး ‘ကပြင်’ သို့ ဆင်းသည်။ မည်သည့်အတွက် အော်မြည်နေသော အသံပေနည်း။ သိရန် ထပ်မံ နားစွင့်၏။ ရေအဆုတ်တွင် အော်သံမျိုး မဟုတ်။ ရေအတက်တွင် အော်သံမျိုးဖြစ်သည်။ ကမ်းလုံးပြည့်နေလျှင်လည်း သည်နှယ် အော်ဖွယ် မရှိ။ သို့အတွက် အိမ်အောက်သို့ ရီးဆေးရိုး ဆင်းသည်။ မှောင်ပိန်းနေပါလျက်က မသဲမကွဲမြင်ရ၏။ ချောင်းပြင်ဘက်တွင် ဖွေးနေ၏။ သို့ဖြင့် တရွေ့ရွေ့လှမ်းလာခဲ့ရာ ပြည်ပန်းညိုပင်နား အရောက်တွင်မူ ရှေ့မတိုးဝံ့တော့ပါ။ ကမ်းပါးစောက်ကြီး ရှိသည်။ မြင်မြင်ထင်ထင်မှာပင် မနည်း ဂရုစိုက်ဆင်းရသော ကမ်းပါးစောက်။
မျက်စိ ကျင့်သားရလာပြီ။ ရီးဆေးရိုး ပို၍ မြင်လာသည်။ ‘ဪ… အလယ်သောင်ကို တိုးတိုက်နေတဲ့ ရေတိုး သံပါကလား’ ဟု သိသည့် ခဏ၌ ရင်ထဲတွင် ကြည်နူးရ၏။
“ကောင်းတယ်၊ ကောင်းတယ်။ ချောင်းရေများမှ ငါတို့မြောင်းထဲမှာ ရေများမှာ။ အဲဒီတော့မှ ရေဖောဖောသီသီရကြမှာ။ အခုတော့ ရေက နည်းရတဲ့အထဲ သူက စိုက်ခင်းခွဲချင်၊ ငါက စိုက်ခင်းခွဲချင်၊ သူက ပျိုးခင်း ရေလိုသလို၊ ငါကလည်း ရေလိုနဲ့”
မှောင်ကြီးထဲက ရီးဆေးရိုး၏ တွန့်ရွနေသော မျက်နှာမှာ ရွှင်လန်းနေပေလိမ့်မည်။ ကြည်လင်ရုံသာမက နုပျို၍လည်း နေလိမ့်မည်။
“ဟယ် ဘယ်မှာ ဟုတ်လို့လဲ။ ဒီစလင်းချောင်းက လင်းဇင်းဆည်နဲ့ ဆိုင်တာပါကလား။ ဒါက မုန်းမြောင်း၊ မုန်းမြောင်းဆိုတော့ မုန်းချောင်း၊ မုန်းချောင်းက မဲဇလီဆည်ကပဲ”
အတွေး ချော်သွားပြီဆိုကာ ရီးဆေးရိုး ကျိတ်ပြီး ရယ်၏။ ရယ်ပြီးကာမှ သူ့အတွေးက တစ်မျိုးပြောင်းသွားပြန်၏။
‘ကိုယ့်မြောင်းနဲ့ မဆိုင်ပေမဲ့လည်း လင်းဇင်း မြောင်းမှာ ရေများများလာရင် လင်းဇင်းမြောင်းသောက် လယ်သမားတွေ ဟန်တာပေါ့။ အင်း လင်းဇင်းမြောင်းလည်း သရက်ချင်ကိုတောင် မရောက်ချင်တော့ပါကလား။ ရေပေါပေါ ရကြပါစေ၊ လင်းဇင်းသောက်လယ်တွေ ရေဝကြပါစေ’
သို့ရာတွင် ရီးဆေးရိုးမှာ အထိတ်တလန့်ဖြင့် တုံ့ခနဲ ဖြစ်သွား၏။
“အို.. မဟုတ်သေးဘူးလေ၊ စလင်းချောင်းမှာ ရေတိုးကြမ်းရင် နွယ်တမယ်မြောင်း စိုးရိမ်ရတယ်။ သူက သစ်ခက်ဆည်၊ မြောင်းဝကို သဲတွေ ပို့လို ပို့၊ ဆည်တိုင်တွေ ချောင်းရေထဲပါသွားလို ပါသွားနဲ့ ဆိုပါ ကလား”
ချောင်း၏ ဟိုမှာဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော နွယ်တမယ် မြောင်းသောက် ရွာတွေကို မျှော်ကြည့်၏။ ကြည့်သော်ငြား၊ မှောင်ကြီး အနားကွပ်ထားသော ရေပြင်ဖွေးကိုသာ ဝါးထွေးစွာ မြင်ရ၏။
“အင်း... ပျိုးမှ ထောင်ပြီးကြရဲ့လား၊ အင်းလေ ပျိုးထောင်ဖို့ ရေလောက်တော့ ရကြတန်ကောင်းပါရဲ့”
ထိုနေရာသို့ အရောက်တွင်ကား ရီးဆေးရိုး၏ ခေါင်းသည် ဆတ်ခနဲ ထောင်မတ်လာလေ၏။ ပါးစပ်မှ အသံလည်း ထွက်လာမိ၏။
“နေပါဦး၊ မနေ့ညနေတုန်းက ငါ လယ်ပြင်မှ သွားမိရဲ့လား”
ရီးဆေးရိုး ဝေဝါးနေသည်။ သွားမိသည် ထင်၏။ မသွားမိဟူ၍လည်း ထင်နေပြန်၏။ အိမ်ဘက်သို့ လှည့်လျှောက်လာရင်း အမေကြီးကို နှိုးမေးရကောင်းမလား တွေးမိ၏။ တစ်ဆက်တည်းပင် ‘ဒါလေးတောင် မမှတ်မိရအောင် သေခါနီးပြီလား’ မငေါက်ငမ်းဟု မပြောနိုင်။ ငေါက်ငမ်းပါက အချိန်မတော်ကြီးတွင် ရန်ဖြစ်ရမည်မှာ မကောင်း။
ဝေါဝေါသံများ အားယုတ်စပြုပြီ။ အလယ် သောင်ပေါ် ရေလွှမ်းသွားပြီး၍ အသံလျော့သွားခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏။ အတက်အဆင်းတံခါးကို ပိတ်ပြီး ဘေးတံခါးဖွင့်ကာ ပြန်လည် အိပ်စက်ငြား ရီးဆေးရိုး အိပ်မပျော်။ ပျိုးခင်းကို ရေမှ ထုတ်မိရဲ့လား။ မထုတ်မိဘူးလား။ မထုတ်မိရင် အပင်ပေါက်ကလေးတွေ ရေ နာကုန်ကြချေရဲ့ အတွေးဖြင့် ကြောင့်ကြသည်။ ကြက်တွန်သံလည်း မကြားရ။ ကြက်တွန်သံ မကြားရ၍ ကြယ်စင်ကြယ်စုကို မော့ကြည့်၍ ရလျှင်လည်း အချိန်ကို ခန့်မှန်း၍ ရ၏။ ယခုသော်ကား နားပင်း မျက်စိကန်း၊ အမှောင်မှ ပကတိအမှောင်။ ထိုစဉ်တွင် တုံးကြီး ခေါက်သံသဲ့သဲ့သည် လွင့်ပျံလာ၏။ အမှောင်၏ အမြိတ်အစွန်မှ အလင်းသင်္ကေတ။ ရေမိန်တောင်ကျောင်းမှ အရုဏ်တုံးပါကလား။
••••• ••••• •••••
၃
“အဘိုးကြီး၊ အို… ဘာထလုပ်တာတုံး”
မျက်နှာသစ်နေစဉ်တွင် ကျောဘက်မှ မီးခြစ် ခြစ်သံ ပေါ်လာ၏။ ချိုမွှေးသော ပြောင်းဖူးဖက် ဆေးလိပ်နံ့နှင့် အတူ ရီးကျီးဒန်၏ အသံပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
“လယ်ပြင် သွားမလို့ပေါ့ဟာ”
“စောပါသေးတယ်တော်၊ သည်လောက် မှောင်ကြီး မည်းကြီးထဲမှာ တော့ခိုတွေ၊ ချိုးတွေက အတင့် မရဲပါဘူး။ ထမင်းကြမ်းစား၊ ရေနွေးလေးဘာလေး သောက်သွားပါဦး”
မှောင်ကြီးထဲမှာပင် သွားဖုံးကြီးတွေ မည်းခနဲပေါ်အောင် ရီးဆေးရိုး ပြုံးသည်။ အစရပြီ မဟုတ်လား။ ယမန်နေ့ညနေက လယ်ပြင်သို့ သွားကာ ပျိုးခင်း ရေထုတ်ခဲ့ပြီးသည်မှာ သေချာသွားပြီ။ ရေထုတ်ထားခဲ့သည့်အတွက် စပါးပင် ပေါက်စကလေးတွေလည်း တစ်ညလုံး လေနှင့်တွေ့ ရသည်။ သို့ရာတွင် အစေ့ မပျောက်သေး၊ အညှောက် သာသာမျှသာ ရှိသေးသဖြင့် ခိုနှင့် ချိုးများ၏ ရန်မှ မအေးသေး။ သူတို့ မရောက်လာမီ လူက ဦးအောင် ရောက်နေရန် လိုသည့်နည်းတွင် အညှောက်နုကလေးတွေပေါ်သို့ နေပူမကျမီ ရေရှင် ရေအေးဖြင့် ဖုံးပေးရန် လိုသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ရီးဆေးရိုး၏ ရင်ထဲမှ မတင်မကျ အလုံးကြီးမူ ကျသွားချေပြီ။ ထို့ကြောင့် အေးစက်နေသော ထမင်းကြမ်းကလည်း အရသာရှိ၏။ ငါးပိဖုတ် လက်ကျန်ကလည်း အရသာထူးကဲ၏။ လက်ဖက်ခြောက် ခတ်ထားပါလျက် အနံ့ တစ်စုံတစ်ရာ မထွက်သော ရေနွေး (လက်ဖက်ရည်ကြမ်း) ကလည်း ကောင်းလှပါဘိ။
“ဖြည်းဖြည်း စားပါတော်၊ သွားမရှိရတဲ့အပေါ် လည်ပင်းနင်နေမှဖြင့်”
ရီးကျီးဒန် သတိပေးငြား ရီးဆေးရိုးသည် ထမင်းကို လင်းတမျို မျို၏။ လက်ကို ရေနွေးဖြင့်ဆေး၊ ပြီးစလွယ် ပိုင်စလွယ် သုတ်ပြီး ထ၏။ ခမောက်ကို ဆောင်း၊ ဓားမကို ခါးမှာထိုး၊ ငန်းပြားကို ပခုံးမှာ ထမ်း၊ ဆေးလိပ်နှင့် မီးခြစ်ကို ခါးပိုက်ထဲ ထည့်မိသည်နှင့် လယ်ပြင်ဘက်သို့ တရတွန်းနှင်ခဲ့တော့သည်။ နှံစား ပြောင်းများသည် မိုးကို မျှော်နေကြသည်။ ဖက်လှီးပြောင်းများလည်း လေပြည်တွင် ဆံမြိတ်တဝေဝေ လွင့်နေငြား မိုးလိုသေးသည်။ မိုးလိုက်မှ အဆန် ပြည့်မည်။ အဆန် ပြည့်မှသာ အစေ့ဖိုးရ၍ ပင်ပန်းရသည်နှင့် ကာမိပေမည်။
သည်ပြောင်းခင်း အားလုံးသည် ‘လင်းဇင်း’ သောက် ချည်းဖြစ်သည်။ သည်လယ်ကွက်များသည် သြဇာ ဓာတ်ထက်သန်သော အမိလင်းဇင်းရေကို မသောက်ဖူးသည်မှာ ကြာမြင့်ချေပြီ။ သို့ကြောင့် စလင်းချောင်းရေ တိုးသည်ကို ရီးဆေးရိုး ဝမ်းသာခြင်းဖြစ်ပေ၏။
သရက်တောရွာဘက်မှ ကြက်တွန်သံများ ရှားပင်ပေါင်း (တံတား) ထက်သို့ အလုအယက် ပြေးလာကြ၏။ ရီးဆေးရိုးသည် အရှေ့ဘက်သို့ မျှော်ကြည့်လိုက်၏။ မှန်ရောင် တပြောင်ပြောင်နှင့် ပျိုးခင်းများ၊ စိုက်ခင်းများ ကျောခိုင်း နှံစပ်နေကြသော လယ်ပြင်ကြီး။ တိမ်ထူထူကြားမှပင် အရှေ့မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း အစပ်ဆီမှ အဝါနှင့် ခရမ်းရောင် ရောယှက်ထားသော အမျှင်ကြီး ပေါ်လာသည်။ သည်အမျှင်ကြီး၏ သည်မှာဘက်၌ မည်းမည်းရိပ်ရိပ်နှင့် နှမ်းခင်းများ၊ တလူးလူး တလွန့်လွန့်နှင့် ပျိုးခင်းများ။
“ဟာ ဒီနွား ဘယ်လိုလုပ်တာလဲဟ၊ သေချင်ပြီလား ဟင်”
ရီးဆေးရိုး အံ့သြသွားသည်။ လယ်ပြင်သို့ သူ တစ်ယောက်တည်း အစောဆုံး ရောက်လာသည် ထင်မှတ်နေဆဲတွင် သူ့ထက် စောသူ၏ အသံကို ကြားနေရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရီးဆေးရိုးတို့ လယ်ပွဲ၏ အထက်ဘက် ‘ဟင်းခုပ်ပင်’ လယ်ပွဲမှ ကိုသာလှိုင် ဖြစ်သည်။ ကိုသာလှိုင်သည် အာဂလူ ဖြစ်သည်။ ဟို နားသည်နားက လာပြီး လယ်လုပ်သူမဟုတ်။ ချောင်း ဟိုဘက် ရှားတောရွာမှ ဖြစ်သည်။ သို့အတွက် ရီးဆေးရိုး တအံ့တသြ မေး၏။
“ဟ သာလှိုင်၊ မင့်ဟာက မလွန်လွန်းဘူးလားကွ၊ ဒါလောက် ချောင်းရေများနေတဲ့ ကြားက ဒါလောက် စောစော ဘယ်လိုလုပ် ကူးလာသတုံး”
“ဟဲ ဟဲ လွယ်ပါတယ်ဗျာ၊ အိမ်မပြန်ဘဲ နေတာပေါ့။ ဟာ လုပ်ပြန်ပြီ နွားကြီးနော် နွားကြီး”
တင်ပါးပေါ်သို့ နှင်တံကျသံ ဖြန်းခနဲပေါ်လာ၏။
“နို့ ဘယ်မှာ ထမင်းစားလဲ၊ စားအိုး စားခွက်လည်း မမြင်ပါလား”
ရီးဆေးရိုးသည် မေးလည်းမေး၊ မျက်လုံးဖြင့်လည်း ကြည့်သည်။ ကန်သင်းတစ်ခုထိပ်ရှိ မြောင်းပေါင်ပေါ်တွင် မီးဖိုတစ်ဖိုကို မီးတရဲရဲဖြင့် မြင်ရသည်။ မီးစွဲနေသော သစ်တုံးကြီး၏ ဘေးတွင် ပြောင်းဖူးခွံများ၊ ပြောင်းပင်များကို မြင်ရ၏။ သည့်အထဲတွင် ထူးထူးခြားခြား မြေကရားတစ်လုံးနှင့် စဉ့်ရည်သုတ် အကြမ်းပန်းကန်နှစ်လုံး။
“ထမင်းလား၊ ဘာခက်လဲဗျာ၊ နွားတွေ ကျွေးဖို့ နှမ်းခင်းထဲက ပြောင်းပင်တွေ ရိတ်ရင်းနဲ့ ပါလာတဲ့ ပြောင်းဖူးတွေကို မဝမချင်း ဖုတ်စားတာပေါ့ဗျာ”
ကိုသာလှိုင်၏ ဖြေသံကိုပင် သူစိတ်မဝင်စားတော့ပါ။ “ဟုတ်ပါဘူး၊ သည်ကရားက ငါ့ကရားနဲ့ တူလိုက်တာ၊ နေပါဦး၊ သည်ပန်းကန်တွေကလည်း ငါ့ပန်းကန်တွေနဲ့ ဘာပြုလို့ တူနေပါလိမ့်” တတွေးတွေး တကြည့်ကြည့် လုပ်နေရသဖြင့်၊ ကိုသာလှိုင် ကိုပင် ထပ်ဆင့် စောကြောမနေနိုင်တော့ပေ။
“အင်း ဟုတ်ရင် တော်ရဲ့၊ မဟုတ်ရင် သူခိုးစွပ်စွဲတယ် ထင်နေမှဖြင့် မကောင်းပါဘူး”
မေးမည့်ပါးစပ်ကို ထိုအတွေးက ဟန့်သည်။ ‘ညောင်ခေါင်းထဲမှာ သွားကြည့်လိုက်၊ ဘာကြာတာ မှတ်လို့’ စိတ်ကူးပေါ်လာပြန်သောအခါ မီးဖိုဘေးမှ ခွာမိသည်တွင် ကိုသာလှိုင်က ရွှံ့ပုပ်နံ့ တသင်းသင်းဖြင့် ကန်သင်းပေါ် တက်လာ၏။
“နေပါဦးဗျ၊ ရေနွေးကလေး ဘာကလေး သောက်သွားပါဦး”
“အရေးကြီးသေးလို့ကွာ၊ ခဏကြာမှ လှည့်လာခဲ့မယ်”
“အံမာ၊ ခုမှ ဘာများ အရေးကြီးနေရပြန်တာလဲ ကိုဆေးရိုးရာ။ မနေ့တုန်းကတော့ ရေနွေးကရားကို သည်အတိုင်း ထားပစ်ခဲ့လို ပစ်ခဲ့၊ ပျိုးခင်း ရေထုတ်မယ်ပြောပြီး ဘာမှမလုပ်ဘဲ သွားလိုသွားနဲ့ ဖြစ်သွားပြီးတော့”
“ဟေ” ဟူသော အသံနှင့်အတူ ရီးဆေးရိုး၏ ခြေလှမ်းများ တန့်သွား၏။ မျက်လုံးအပြူးသား၊ ပါးစပ်အဖြဲသားဖြင့် သာလှိုင့်အား လှည့်ကြည့်၏။
“ကျီးတောင်မှ မနိုးသေးတာ၊ ခင်ဗျာ့ ချိုးတွေ၊ ခိုတွေ မလာသေးဘူးဗျ။ လာစမ်းပါဦး၊ ထိုင်ပါဦး”
ရီးဆေးရိုး စိတ်ရှုပ်၏။ ပျိုးခင်း ရေမထုတ်ဘဲ သွားသည်ပြောသူမှာ သူ၊ ချိုးတွေခိုတွေ မလာသေးပါ ပြောသူ မှာလည်း သူပင်။
“ဘာတွေ ပြောနေတာလဲ”
မီးဖိုဘေးတွင် ဝင်ထိုင်ရာက ရေနွေးတစ်ခွက် ငုံ့သောက်လိုက်စဉ်၊ ကိုသာလှိုင်က တဟဲဟဲ ရယ်ရင်း ပြောင်းဖူးတစ်ဖူး ပြာပူထဲမှ ဆွဲယူ၏။
“မနေ့ညနေတုန်းက ခင်ဗျားပဲ ပျိုးခင်း ရေထုတ် မလို့တဲ့ ပြောတယ်။ နောက်တော့ စောသေးတာနဲ့ ရေနွေးအိုးတည်နေတုန်းမှာ ဟိုဘက်လယ်နှစ်ပွဲကျော်မှာ ကောက်စိုက်နည်း သရုပ်ပြပွဲ ကြည့်ချေဦးမယ် ပြောပြီး ထွက်သွားလိုက်တာ ဘယ်မှာ ပေါ်လာတော့လို့တုံး”
“ဟာကြည့်စမ်း၊ အဲဒါကို ‘တက်တက်ကြီး’ မေ့နေတယ်ကွာ”
အော်သံနှင့်အတူ ကိုယ့်ပေါင်ကိုယ် လက်ဝါးဖြင့် ဖြန်းခနဲ ရိုက်၏။
“အဲသည်တော့ ကျုပ်လည်း ခင်ဗျား မီးတွေနဲ့ ရေနွေးကရားတွေ သည်ဘက်ရွှေ့၊ မီးဖိုပြီး ကပျာကယာ ပြောင်းဖူးတွေ အခွံမချွတ်ဘဲ ဖုတ်ထား၊ ခင်ဗျား ပျိုးခင်းကို ပြေးပြီး ရေထုတ်၊ ပြီးပြီးချင်း ပြောင်းရိုးရိတ်၊ နွားတွေ စဉ်းကျွေး၊ မြင်သာတုန်းမှာ ပျိုးခင်း ပြေးကြည့်တော့ အလယ်မှာ ရေဝပ်နေတာ မြင်လို့ ထန်းသီးတစ်လုံး ကြိုးတပ်ပြီး အဲသည်နေရာ ရောက်အောင်ပစ်၊ ကတွတ်ပေါက်ဘက် အသာကလေး ဆွဲယူလိုက်တာ ရေလည်း ပြောင်သွားပါပြီဗျာ”
ခေါင်းတညိတ်ညိတ်နှင့် ကျေနပ်ရွှင်လန်းမှုကို ခံစားနေရာက ကိုသာလှိုင်၏ စကားအဆုံးတွင်မူ ရီးဆေးရိုးသည် ကျေးဇူးတင်ပါတယ် မဆိုပါချေ။ သို့ရာတွင် ‘ မောင်မင်းကြီးသား ဘုန်းကြီးပါစေ၊ အသက်ရှည်ပါစေ၊ အန္တရာယ်ကင်းပါစေ၊ သာဓုဗျာ သာဓု သာဓု’ မှာကား ရင်ထဲ အသည်းထဲမှ လှိုက်လှဲစွာ ထွက်ပျံလာချေ၏တကား။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်
Friday, August 21, 2026
ကျေးဇူးပြု၍
❝ ကျေးဇူးပြု၍ ❞
( မင်းမူပိုင် )
၁။
တစ်ရက်က မြို့ထဲ သွားတော့ ဘဲဥနဲ့ တွေ့တယ်။
အော် ... ဘဲဥဆိုလို့ ကြော်စားလို့ ရပြီလို့ မထင်လိုက်နဲ့ဦး။ ဘဲဥ ဆိုတာက ဘဲက ဥတဲ့ ဥ မဟုတ်ဘူး။ လူကဥ (အဲ .. မှားလို့) မွေးတဲ့ ဘဲဥပါ။ ကျွန်တော့်သူငယ်ချင်း ဘဲဥ။ ဘဲဥက ကျွန်တော့်ကို တွေ့တွေ့ချင်းပဲ အနီးဆုံး လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ထဲ အမြန် ခေါ်သွားတယ်။ ထိုင်ထိုင်ချင်းပဲ စားပွဲထိုးလေးကို မှာလိုက်တယ်။
“ညီလေး အိမ်သာ နှစ်ခွက်”
“ဗျာ”
စားပွဲထိုးလေးက အံ့ဩ နားမလည်စွာ ခေါင်းကုတ်တော့ -
“အဲ...ကျစိမ့်နှစ်ခွက် ချကွာ...လောလောဆယ် အိမ်သာ သွားချင်လို့...”
ဘဲဥရဲ့စကားကို ကြားတော့ စားပွဲထိုးလေးက ဒုတိယအကြိမ် ခေါင်းကုတ်တယ်။ ပြီးမှ...
“အိမ်သာက မရှိဘူးဗျ... ကျွန်တော်တို့တောင် ဟိုဘက်လမ်းကူးက အများသုံးအိမ်သာမှာ သွားရတာ”
“အင်”
“မင်းတို့ကလည်းကွာ” ဆိုပြီး ဘဲဥ မျက်နှာကြီး ရှုံ့မဲ့သွားတယ်။ တင်ကို လိမ်ကျစ်လိမ်ကျစ် လုပ်ပြီး ထွက်သွားလေရဲ့။
••••• ••••• •••••
၂။
အခုအဖြစ်ကို မြင်တော့ ကျောင်းတုန်းက အိမ်သာနဲ့ ပတ်သက်တာလေးကို ကျွန်တော် သတိရမိတယ်။ အဲဒါလည်း ဒီကောင်နဲ့ ပတ်သက်တာပဲ။ ဘဲဥက အိမ်သာနဲ့ တော်တော် အကျိုးပေးပုံရတယ်။ နောက်ပြီး ဒီကောင်က လူရှုပ် လူနောက်။ လက်အငြိမ် မနေနိုင်တဲ့ကောင်။ ကျွန်တော်တို့မြို့လေးက နံရံတွေ၊ ဆိုင်းဘုတ်တွေ ဆိုရင် ဘဲဥ လက်က လွတ်တာ မရှိသလောက်ပဲ။ ကျွန်တော်တို့ ရပ်ကွက်ထိပ်က ဦးတရုတ်ကြီးရဲ့ ရွှေလီထမင်းပေါင်းဆိုင် ဆိုရင် သိပ်ရောင်းကောင်းတာ။ ဒါနဲ့ တစ်ခါသားမှာတော့ အဲဒီ ဦးတရုတ်ကြီးဆိုင် တစ်ပတ်လောက် ဈေးရောင်း မကောင်းဘူး။ ဦးတရုတ်ကြီးကတော့ ဆိုင်းဘုတ်ကို ကြည့်ပြီး ပြုံးသွားလိုက်၊ အံ့ဩလိုက်နဲ့ ဆိုတော့ ဦးတရုတ်ကြီးလည်း ဆိုင်းဘုတ်ကို ထွက်ကြည့်ပြီး ဖရုဿဝါစာတွေ ပြောတော့တာပဲ။ မိုးကို မွှန်လို့။
ဦးတရုတ်ကြီး ဒေါသ မထွက်ဘဲ ရှိပါတော့မလား။ ဘဲဥက သူ့ဆိုင်နာမည် ရွှေလီရဲ့ နောက်မှာ ဝစ္စနှလုံးပေါက် ထည့်ပေးသွားတာကိုး။ ဘဲဥက အဲ့ဒီလိုမျိုးပါဆို။
••••• ••••• •••••
၃။
ဘဲဥက အဲဒီလိုမျိုး လက်ဆော့တဲ့ ကိစ္စတွေ များမှများ။ ထားပါ။ ခုနက အိမ်သာကိစ္စ ပြန်ဆက်ကြရအောင်။ ကျွန်တော်တို့ ခုနစ်တန်းကျောင်းသားဘဝတုန်းကပေါ့။ ကျွန်တော်တို့ အ.ထ.က (၂) ရဲ့ အိမ်သာက ဘောလုံးကွင်းနားမှာ သွားထားတာ။ အိမ်သာ တစ်ခေါက် သွားဖို့ မလွယ်ဘူးရယ်။ ကိစ္စသာ ထိပ်ဝ ရောက်နေရင်တော့ ဘုရားသာ တပေတော့။
မုန့်စားဆင်းချိန် (Brake Time) ပေးချိန်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ယောက်ျားလေးတွေက အိမ်သာထိ မသွားတော့ ဘူး။ ခုနစ်တန်း D ခန်းရဲ့ ထောင့်ချိုးမှာ ရှူးရှူးဖလားဝါးကြတော့တာပဲ။ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဆိုတော့ သေးနံ့တွေလည်း ကြိုင်လှိုင်လာတာပေါ့။ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး သိသွားတော့ နံရံမှာ စာကပ်ပစ်လိုက်တယ်။ အဲဒီနေ့က စပြီး ကျောင်းသားတွေ ဘယ်သူမှ မဖလားဝါးရတော့ဘူး။ စာကလည်းကြည့်ဦးဗျာ။ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးကလည်း ကျွန်တော်တို့ ကျောင်းသားတွေ ကော့ကော့ပြီး ဖလား ဝါးတာ မြင်လိုက်တယ် ထင်ပ။
“ဤနေရာတွင် ခွေးများသာ မတ်တပ်ရပ် သေးပေါက်သည်” တဲ့။
သေးပေါက်တာနဲ့ ခွေးလုံးလုံး ဖြစ်မယ့်ကိစ္စ ဆိုတော့ ဘယ်သူမှ မပေါက်ကြတော့ဘူး။ ကိုယ်တွေကလည်း ရာကောင်းတပည့်လေးတွေ မဟုတ်လား။
ဒါနဲ့...။
••••• ••••• •••••
၄။
ကျွန်တော် သွေးလွန်တုပ်ကွေး ဖြစ်တာ တစ်ပတ်လောက် ရှိပြီ။ ကျောင်း မတက်နိုင်ဘူး။ ကျောင်းပြန်တက်တဲ့ နေ့မှာ သေးနံ့တွေတော့ ထွက်တော့မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ တွေးမိသေးတယ်။ ကျွန်တော့် အထင် တက်တက်စင်အောင် လွဲတယ်။ ကျောင်းတက်ခေါင်းလောင်း ထိုးပြီးလို့ မကြာပါဘူး။ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး အခန်းထဲကို ဝင်လာတယ်။ ကျောင်းသားအားလုံးကို ဝေ့ကြည့်ပြီး–
“ဘဲဥတို့အဖွဲ့ ထစမ်း” ဆိုတော့ ကျွန်တော်ပါ ၁၂ မျိုးဟင်းချိုထဲ ပါပါလေရော။ ကျွန်တော် သိတယ်။ ဘဲဥ မွှေထားပြီ။
ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးက ပြုံးတုံ့တုံ့နဲ့ ဆူတော့ မဆူဘူးဗျ။
“တော်တော် ဉာဏ်ကောင်းတဲ့ ကလေးတွေ...ဆရာ ရေးတာကို မင်းတို့က ခြေနဲ့ဖျက်...အဲ...ခြေနဲ့ လိုက်ရေးတာတော့ မကောင်းပါဘူးကွာ...တပည့်မကောင်း ဆရာ့ခေါင်းတဲ့” စသည်ဖြင့်ပေါ့ အများကြီးပဲ ပြောသွားတာ။ နောက်ဆုံးကျမှ-
“ဘဲဥ...မင်း အပြစ်သိရင် မင်းကိုယ်တိုင် ပြန်ဖျက်လိုက်နော်” ဆိုပြီး အခန်းထဲက ထွက်သွားတယ်။
ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ထွက်သွားတော့ ဘဲဥကို ကျွန်တော် တိုးတိုးလေး ကပ်မေးလိုက်တယ်။ ဘဲဥက-
“သိချင်ရင် သွားကြည့်ပေါ့” ဆိုပြီး ဟီဟီးလို့တောင် ရယ်လိုက်သေးတယ်။
••••• ••••• •••••
၅။
ကျောင်းသားတွေ ခွေးဖြစ်မှာမှ ပူစရာ မလိုတော့တာ။ သေးနံ့လား ဘယ်ပျောက်လိမ့်မတုန်း။ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ရေးထားတဲ့ စာကို ဘဲဥက ထပ်ဖြည့်ပြီး ရေးထားတာလေ။ ဘာတဲ့။
“ကျေးဇူးပြု၍ ကျောင်းသားများက ထိုင်ပေါက်ပေးကြပါ” တဲ့။ ကဲ..မပိုင်ဘူးလား။ ကျွန်တော် ပြောပါတယ်။ ဘဲဥက လူရှုပ်၊ လူနောက်။ လက်သရမ်းလိုက်ရမှ စားဝင် အိပ်ပျော်တတ်တဲ့ကောင်ပါဆို။
▢ မင်းမူပိုင်
📖ရယ်စရာ မဂ္ဂဇင်း
ဖေဖော်ဝါရီ ၊ ၂၀၁၅
ခေါင်တန်းကြားက အချစ်တော်
❝ ခေါင်တန်းကြားက အချစ်တော် ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
“ကြောက်တယ် ဘ၊ ကြောက်တယ်”
လှအုံးမယ်သည် ခေါင်တန်းဝါးနှစ်လုံးကြားသို့ မော့ကြည့်မိသည့် ခဏဝယ် ငယ်သံငယ်ရင်းပါအောင် အော်လျက် ရီးဆေးရိုးကို ထဖက်လေ၏။ လယ်ပြင်တွင် လုပ်စရာ ထူးထူးထွေထွေ မရှိ။ ပျိုးခင်းက တမန်း မပြန်ရသေး။ ဝါကောက်ဆဲ၊ နှမ်းရိတ်ရန် လိုသေးသည်။ သို့ဖြစ်ငြား တစ်နေ့လျှင် တစ်ခေါက်တစ်ကျင်းတော့ ရောက်မှဖြစ်မည်။ သို့အတွက် ထမင်းကျန်နှင့် ဟင်းကျန် ရောချက်ထားသော အိုးကပ်ထမင်း သင်းသင်းကလေးကို အေးအေးလူလူ စားသည်။ စားစတွင်ကား အဟုတ်သား၊ ထမင်းသုံးလုတ်လောက် ဝါးလိုက် ရေနွေးကြမ်းကို မော့လိုက်ဖြင့် ရီးဆေးရိုးမှာ အဆင်ပြေနေ၏။ လေးလုတ်လောက် အရောက်တွင် အိမ်ပေါ်သို့ ဗြုန်းဗြုန်းဒိုင်းဒိုင်း ပြေးတက်လာသံများ ကြားရလေသည်။
ခြေသံကို ကြားခါမျှဖြင့် မြေးတွေမှ တစ်ပါး တခြားသူ မဖြစ်ဟု ရီးဆေးရိုး အတပ်သိသည်။ တက်လာသူများသည် ဘိုးအေ၏ ထမင်းပန်းကန်ကို တစ်ချက် ငုံ့ကြည့်ရာက မီးဖိုထဲသို့ ဝင်သွားကြသည်။ ခဏအကြာတွင် အငွေ့ မသေသေးသော ထမင်းဇလုံ ကိုယ်စီဖြင့် ပြန်ထွက်လာကြကာ ဘနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်၌ စက်ဝိုင်းခြမ်းပုံ ဝိုင်းထိုင်ကြ၏။ ထိုင်မိလျှင် ထိုင်မိချင်း ဘ ငှဲ့ထားသော ရေနွေးပန်းကန်ပေါ်သို့ လက်တစ်ချောင်း ရောက်လာသဖြင့်
“ဟဲ့ သမီးရဲ့၊ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ပန်းကန်ရှာပြီး သောက်ပါတော့လား၊ ဘ ငှဲ့ထားတာ သောက်ရသ လား” မော့မကြည့်ဘဲ ဆို၏။
မြေးတို့ သောခနဲ ရယ်မောကြသည်။ ထိုအခါကျမှ ရီးဆေးရိုး မော့ကြည့်ကာ ရှက်ကိုးရှက်ကန်း ပြုံး၏။ သူက ဤသို့ လုပ်တတ်သူမှာ မိမိထွေး ဖြစ်သောကြောင့် သမီး ခေါ်၏။ မော့ကြည့်သောအခါ ပန်းကန်ပေါ်မှ လက်ကို ရုပ်သိမ်းစပြုနေသူမှာ ခင်မောင်ငြိမ်း ဖြစ်နေပေ၏။ စက်ဝိုင်းခြမ်းစည်းရိုးပေါ်တွင် တင်ပျဉ်ခွေ တချို့ ၊ ကျုံ့ကျုံ့ တစ်မျိုး၊ ဆောင့်ကြောင့် တစ်သွယ်၊ ဒူးထောင်ပေါင်ကား တစ်ဝ ထိုင်နေကြသူများမှာ ခင်မောင်ငြိမ်း၊ ကျော်သူရ၊ မိမိထွေး၊ မောင်ထွေးနှင့် လှအုံးမယ်တို့ ဖြစ်ကြ၏။ ခင်မောင်ငြိမ်းနှင့် ကျော်သူရ မှာ ကိုဘညိန်း၊ မလှမေတို့၏ တစ်မိပေါက် ဖြစ်ကာ မိမိထွေး၊ မောင်ထွေးနှင့် လှအုံးမယ် ကြီးစဉ်ငယ်လိုက် သုံးယောက်မှာ ကိုထွန်းရ၊ မချောစိန် တစ်မိပေါက် ဖြစ်ကြ၏။ သည်မောင်နှမ ဝမ်းကွဲညီအစ်ကို ညီအစ်မ ဝမ်းကွဲများသည် ဘတို့၊ အမေကြီးတို့အိမ်သို့ တစ်စုတစ်ရုံးတည်း လာပြီး နှိုက်လေ့ရှိကြသည်။ အိမ်မှာ စားစရာရှိသည် ဖြစ်စေ၊ မရှိသည် ဖြစ်စေ ဘနှင့် အမေကြီးအိမ်မှ တစ်လုတ်မျှ မနှိုက်ရလျှင် သူတို့ ဝမ်းမငြိမ်။ ယခု နှပ်တရွှဲရွှဲ စားသူက စား၊ ချောင်းတဟွပ်ဟွပ်နှင့် စားသူက စား၊ နှပ်ကို ရှုံ့ချည် ထွက်ချည် လုပ်လျက် စားသူက စားနေပြီ။ နှပ်ရှုံ့ နေသူတွေ့လျှင် ရီးကျီးဒန် မနေတတ်။ ဆွဲပြီး ညှစ်ပေးတန်ပေး၏။ “သွားညှစ်ပါတော့လား၊ မျိုးထားမလို့လား” အော်တန်အော်၊ ခေါက်တန်ခေါက်၏။ ရီးဆေးရိုး သော်ကား ရှုံ့ချင်ရှုံ့ မရှုံ့ချင်နေ၊ ထမင်းကိုသာ တမြုံ့မြုံ့ ဝါးနေ၏။
ဆွမ်းခံဝင်ချိန် နေရောင်သည် တိမ်ကြားထဲမှ ဝင်းခနဲ ပေါ်ထွက်လာ၏။ ညီအစ်ကို မောင်နှမတစ်တွေ၏ မှုန်မှိုင်းမှိုင်း ထမင်းဝိုင်းကလေးမှာ လက်ခနဲကြည် လင်လာစဉ် အိမ်ခေါင်ဖျားမှ စာကလေးတွေ၏ ကျီကျီကျာကျာအသံများ ပေါ်လာသည်။
လှအုံးမယ်သည် ပြူတစ်လာသော နှပ်ကို ရွှီးခနဲ ရှုံ့သွင်းလိုက်ရင်း သွားအကျဲသားဖြင့် မော့ကြည့်သည်။ စာကလေးတစ်ကောင်က ကောက်ရိုးမျှင်ကို ကိုက်ချီထား၍၊ တစ်ကောင်က ခုန်ဆွခုန်ဆွဖြင့် အော်နေ၏။ စာကလေးတွေ ဘာပြောနေကြပါလိမ့် တွေးမိသဖြင့် လှအုံးမယ်၏ အကြည့်သည် အလယ် “ခေါင်တိုင်” သို့ ရောက်သွား၏။ တစ်ခဏချင်း ရင်ထဲမှာ အေးစက်သွား၏။ ခေါင်တိုင်ကို ခွပြီးညှပ်ထားသော ခေါင်ဝါးနှစ်လုံးအပေါ်တွင် ဖြူဖြူ အရာကြီး ကြမ်းပြင်မှ ဟပ်သည့် နေရောင်ဖြင့် ပြောင်သည့်နေရာက ပြောင်၊ လက်သည့်နေရာက လက်။ ထိုအရာသည် ငြိမ်သက် မနေပါ။ ရေလျဉ်စီးသည့်အလား ရွေ့လှုပ်နေသည်။ ဤသို့ရွေ့လှုပ်ခြင်းသည် ခွေနေသော မြွေတစ်ကောင် အခွေ ဖြေနေခြင်းပါ တကားဟု သဘောပေါက်သည့် ခဏဝယ် လှအုံးမယ်မှာ “ဘ ကြောက်တယ်၊ ကြောက်တယ်” အော်လျက် ထခုန်ကာ ရီးဆေးရိုး၏ လည်ပင်းကို ပြေးဖက်လေ၏။ ရီးဆေးရိုးထံသို့ ကြောက်လန့်တကြား ပြေးသွားသောကြောင့် ထမင်းဇလုံကို တက်နင်းမိသည်။ ရေနွေးပန်းကန်ကို တိုက်မိသည်။
“အာ သည်ကလေးဟာ မှောက်ကုန်မယ်၊ ဘာလဲ ဘာလဲ”
“ဟိုမှာ မြွေကြီး မြွေကြီး”
လှအုံးမယ်က အလယ် ‘ခေါင်တိုင်’ ထိပ်သို့ လက်ညှိုး ထိုးပြ၏။ ရီးဆေးရိုးက မော့၍သော်မျှ မကြည့်။
“ညည်းတို့အမေကြီး မွေးထားတာပါ သမီးရယ်၊ ကဲ စားစား” ပြောငြား လှအုံးမယ်မှာ ဘထံမှ မခွာရဲ။
“ညီမလေး မကြောက်နဲ့၊ မမရှိတယ်”
“ကိုထွေး တုတ်တစ်ချောင်း ပေးဟာ”
မိမိထွေးက ခေါ်စေကာမူ လှအုံးမယ် မသွား။ သို့အတွက် မိမိထွေး ရပ်ကာ ထဘီ ပြင်ဝတ်သည်။
ပြောပြောဆိုဆိုဖြင့် ခေါင်တိုင်ကို ဖက်တက်သည်။ ထိုအခါ ခင်မောင်ငြိမ်း မနေသာတော့ပေ။ ပုဆိုး ခါးပုံစ ဖြေသည်။
“ငတက်ပြား နေနေ၊ မတက်နဲ့”
ပြောရင်း ခွလောက်လေး (သားရေခွ) ကို ထုတ်သည်။ လောက်စာအိမ်ထဲတွင် ကျောက်ခဲဖြူဖြူကလေး ထည့်ကာပစ်သည်။ ခေါင်အောက်တည့်တည့် ရောက်နေသော ငတက်ပြားမက ခေါင်းကို လက်ဝါး ဖြင့် အုပ်ထားသည်။ သို့သော် ကျောက်စရစ်ခဲက ပြန်မကျ။ ခေါင်တန်းဝါးနှစ်လုံးကြား၌ ညှပ်နေသည်။ မြွေကို ထိသွားဟန်တူ၏။ အခွေကို တအိအိ ဖြေနေရာက လျှောခနဲ ထန်းရွက်ကြားထဲသို့ ဝင်သွားလေ၏။ ထန်းရွက်မှာ အချပ်လိုက် မိုးထားရာ နွေတွင် အေးသလောက် ကြွက်ပေါသည်။ အချပ်များကြားတွင် ကြွက်သိုက်များ၊ စာအုံများသည် ညပ်သိပ်နေ၏။ ထို့အတွက် မြွေမှာလည်း အလွယ်တကူ ခိုပုန်းစရာရသွား လေ၏။
“လူလေး မပစ်နဲ့၊ မပစ်နဲ့၊ အိုးတွေ ခွက်တွေ မှန်ကုန်လိမ့်မယ်”
ရီးဆေးရိုး လှမ်းပြောနေခိုက်တွင် ကျောက်ခဲတစ်လုံးသည် ခေါင်ဝါးကို ထိမှန်ပြီး မီးဖိုခန်းထဲသို့ ဝင်သွားလေ၏။ ဂျလောင်ဒေါင် အသံ ပေါ်လာသည်။ ရီးကျီးဒန်၏ အော်တုတ်လိုက်သံလည်း ခုနစ်အိမ်ကြား ရှစ်အိမ်ကြား ပေါ်လာလေ၏။
“ဟဲ့ မိမစစ် ဖမစစ်တွေ၊ သည်မှာ အိုးတွေ မှန်ကုန်ပြီဟဲ့။ နင့်နှမ လင်ယူလို့ ခဲဖိုးတောင်းတာလား၊ မအေသေရာတွေ”
ခင်မောင်ငြိမ်းမှာ လျှာထုတ်ကာ ခေါင်းပုသွားပြီ။ ငတက်ပြားမ မခံနိုင်ပါ။ သူကလည်း ခင်မောင်ငြိမ်း၏ နှမပင် မဟုတ်လော။ ထို့ကြောင့် “အမေကြီးမြေးက မြွေကို ပစ်တာ” ဟု ကက်ကက်လန်အောင် ရန်တွေ့သဖြင့် ပါးစပ်ကို ခင်မောင်ငြိမ်း ထပိတ်၏။
“နင် တော်တော် အာချောင်တယ်”
ထိုအချိန်တွင် အိမ်ပေါ် တက်သံနှင့်အတူ “အငယ် ဘာပြောတယ်၊ ဘယ်သူပစ်တာလဲ၊ ဘယ်မလဲ” မေးသံပါ ထွက်ပေါ်လျက် ရီးကျီးဒန့် မျက်နှာကြီး အိမ်ကပြင်ဝမှာ ပေါ်လာ၏။
ငတက်ပြားမသည် အဖြေမပေးဘဲ ဘ အနား ကပ်သွား၏။ မောင်ထွေးနှင့် ကျော်သူရမှာမူ သူတို့နှင့် မဆိုင်ဘိသို့ ထမင်းကို ကုန်းလွေးနေသည်။ ရီးကျီးဒန်က သူ့မြေးတွေ၏ အထာကို ကောင်းစွာသိပါသည်။ သိသည့်အလျောက် ပြူးကြောင်ကြောင် ဖြစ်နေသော ခင်မောင်ငြိမ်း ဘေးသို့ စွေ့ခနဲ ရောက်လာကာ နွားချေးမှုန်များ၊ ကောက်ရိုးစဉ်းဖတ်များ ပေကျံနေသော လက်ကြီးဖြင့် ခါးပုံစကို ဆွဲဖြုတ်လိုက်လေ၏။ ကျောက်ခဲဖြူဖြူ ၄၊ ၅ လုံး ဒိုးဒိုးဒေါင်ဒေါင် မြည်လျက် ကြမ်းပေါ်မှာ လူးလိမ့်နေငြား ခွလောက်လေး မတွေ့ပါ။ သို့အတွက် ပေါင်ကြားထဲသို့ နှိုက်လိုက်ရာ ခွ လောက်လေးမှာ တန်းလန်းကြီး ပါလာလေတော့၏။
“ဘယ်မလဲမြွေ”
ခွလောက်လေးကို ခွရင်းမှ ကိုင်ကာ ခင်မောင်ငြိမ်း၏ ခေါင်းပေါ်မှာ မိုးထားလျက် မေးသည်။ ခင်မောင်ငြိမ်းက လက်ထောက်လျက် နောက်ပြန်တစ်ချက် ဆုတ်ရင်း “ဟိုပေါ်မှာ လှလှ လန့်ပြီးအော်လို့” မျက်လုံးပြူးဖြင့် တုန်ယင်စွာ ဖြေသည်။
“လင်းမြွေဟဲ့၊ လင်းမြွေ။ နင့်အဖေက မြွေသူတော်ကောင်း။ အိမ်မှာ မြွေရှိရင် ကြွက်ငြိမ်တယ် ဆိုတာ နင် မသိဘူးလား”
“ငြိမ်လိုက်တဲ့ ကြွက်ကြီး၊ ညညကျရင် ဝုန်းဒိုင်း ကြဲနေတာပဲ”
ရီးကျီးဒန်သည် မျက်စောင်းတစ်ချက် ထိုးလိုက်ရာက “တော်၊ ဝင်ဝင် မရှုပ်နဲ့နော်” တစ်ချက် မာန်လိုက်ပြီးမှ ရှေ့တိုး၏။
“မြွေက နင့်ကို ဘယ်နှယ့်လုပ်သလဲ”
ခင်မောင်ငြိမ်း မဖြေ။
“အခုလို သောက်ရမ်းပစ်လို့ အိုးခွက်ပန်းကန်တွေ ကွဲကုန်ရင် ဘယ်နှယ့်လုပ်မလဲ၊ နင့်အဖေ ငဘညိန်း သူဌေးကြီးက လျော်မှာလားဟဲ့၊ လျော်မှာလား”
‘လျော်မှာလားဟဲ့’ အရောက်တွင် သားရေပတ်ဖြင့် လှမ်းရိုက်သည်။ လက်ကို တိုးမြှင့်မြှောက်ကတည်းက ခင်မောင်ငြိမ်းက နောက်သို့ ခုန်ဆုတ်ပြီးပြီ။ ခင်မောင်ငြိမ်းကို မရိုက်မိဘဲ ရီးဆေးရိုး၏ ခြေသလုံးကို အဖျား ခတ်မိသွားရာ “ဟ” ခနဲ အော်ကာ လက်ဖြင့် ပွတ်၏။
“ကျီးဒန် တော်တော့ဟာ၊ ကလေးပဲဟာ ကြောက်စရာရှိ ကြောက်မှာပေါ့၊ ကြောက်လို့ပစ်တာ အပြစ်လား”
“မြွေသူတော်ကောင်းတော်၊ လင်းမြွေ၊ လင်းမြွေ”
“ကြက်လည်း မဟုတ်၊ ဝက်လည်း မဟုတ်၊ ခွေးတို့ ကြောင်တို့ မြင်းတို့ နွားတို့မှ မဟုတ်တာဟာ နင့်မလဲ”
ရီးဆေးရိုးအသံက တစ်စထက် တစ်စ ခက်ထန်လာသောအခါ ရီးကျီးဒန်၏ လက်ညှိုးက လှအုံးမယ် ဘက် လှည့်သွား၏။
“ညည်းနုံလို့ သည်လို ဖြစ်တာ”
အမေကြီးကို ကြောက်သောကြောင့် ကြောင်သံ ကြားသည့် ကြွက်နှယ် ကုပ်မှေးနေကြသော ကလေးတို့၏ လည်ပင်းများသည် ရှည်ထွက်လာ၏။ ရွာတောင်ဖျားဆီက အသံတစ်သံ။
“ထွက်ကြဟေ့၊ ထွက်ကြ၊ ရှင်ဥပဂုတ်ဖောင်ကြီး မျောလာပြီဟေ့”
ကလေးတွေ ခုန်ထကြသည်။
“ဘ၊ ဘ၊ ရှင်ဥပဂုတ် ဖောင်တဲ့”
••••• ••••• •••••
စလင်းချောင်း ရေပြင်သည် ရွှံ့ရေများဖြင့် ဝါထိန်နေချေသည်။ အလယ်သောင်မှ ကိုင်းခေါင်းဖြူများသည် ခေါင်းတညိတ်ညိတ်ဖြင့် အားပေးသယောင်၊ ပွဲကြည့်သယောင် ပြူနေကြသည်။ အချို့နေရာတွင် ရင်စို့၊ အချို့နေရာတွင် ခါးအထိ နက်သော သည်ရေပြင်ထဲတွင် လူတွေ ပြည့်နေသည်။ ရမ်းဘိုကုန်း ရွာကမ်းနဖူးတွင် လူများ ဖွေးဖွေးလှုပ်နေသည်။ အော်ဟစ်သံများလည်း လုံးထွေးနေသည်။
“အလျှော့မပေးနဲ့၊ အလျှော့မပေးနဲ့။ ဘယ်နှယ့်တော် အားအားယားယား သည်ဘက် ရောက်နေပေါ့ဟာကို လာဆွဲလို့ ဘယ်ရမတုံး”
“ဟုတ်တယ် ဟုတ်တယ်၊ ရမ်းဘိုကုန်းကို လာမစမ်းနဲ့၊ မီးပွင့်သွားမယ်”
ဤသို့ ပြောရ အော်ဟစ်ရသည့်အကြောင်းမှာ ပြိုင်ဘက် ပေါ်လာသောကြောင့်ဖြစ်၏။ ပြိုင်ဘက်မှာ ညောင်ကုန်းသားများဖြစ်ကြ၏။ သူတို့သည် ရှင်ဥပဂုတ်ဖောင်တော် မျောလာစဉ်က သတိ မထားမိကြ။ ယာထဲ ဆင်းသူဆင်း၊ ဥယျာဉ်ထဲ ရောက်သူရောက်နေ၊ အိမ်မှုကိစ္စဖြင့် ဂျင်ခြေလည်သူက လည်နေခဲ့သည့် အတွက် ကမ်းသို့ မဆွဲမိကြ။ ကလေးတွေ အော်သံပေး၍ ပြေးလာချိန်တွင် ဖောင်တော်မှာ ရှားတောအောက် သို့ပင် ရောက်နေပြီ။ ဖောင်တော်သည် ရှားတောဘေးတွင် ကပ်သွားသော ချောင်းမြွှာထဲသို့ ဝင်လျှင်လည်း အကောင်းသား။ ယခုသော် ရမ်းဘိုကုန်းဘက် ဆင်းသော ချောင်းမကြီးထဲသို့ ဝင်သွားပြီ။ စုရုံးမိသမျှ လူဖြင့် လိုက်ဆွဲစဉ် ရမ်းဘိုကုန်းသားတွေ မြင်သွားကာ ရောက်လာကြခြင်းဖြစ်၏။ ရမ်းဘိုကုန်းသားတွေ ရောက်နေပြီဟု ကြားသောအခါ ညောင်ကုန်းမှ လူကုန် ထွက်လာသည်။ ညောင်ကုန်းနှင့် ကပ်နေသော ရှား တောကလည်း ညောင်ကုန်းကို ကူရန် ထွက်လာသည်။ ရမ်းဘိုကုန်းမှလည်း ကမ်းပေါ်မှ အော်နေသော မိန်းမသားများပါ ဆင်းလာကြတော့သည်။ ဆင်းလာကြငြား ချောက်ထဲကျပြီး ရေနစ်သူနစ်၊ ရေစီးထဲ မျောပါသွားသူသွားနှင့် ကမ်းပေါ်တွင် ရယ်ပွဲ ဖြစ်နေ၏။ ညောင်ကုန်းက မေတ္တာရပ်ခံသည်။ ရမ်းဘိုကုန်းက လက်မခံ။ ဆွဲ၍ ရလျှင် ယူတော့ဆိုသည်။ ဖောင်လုပွဲကြီး ညာသံ တဟေးဟေးဖြင့် စတင်တော့၏။
ငှက်ပျောတုံးဖောင်တော်ကြီးမှာ လေးလံပတ်လည်ခန့် ကျယ်သည့်အပြင် ငှက်ပျောတုံးကြား၌ ဝါးပိုးဝါးများ တစ်လုံးချင်း သွင်းထားလေ၏။ ထုံးတဖွေးဖွေးနှင့် ရာဇမတ် ကာရံထားသည်။ ရွှေရောင်တဝင်းဝင်းနှင့်ကျောင်းဆောင်ကြီးမှာလည်း ခမ်းနားလှသည်။ စက္ကူပြာသာဒ် မဟုတ်၊ သစ်သားပြာသာဒ် ဖြစ်သည်။
ပလ္လင်ပေါ်တွင် သီတင်းသုံးနေသော ရဟန္တာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏ အပေါ်တွင် ပိတ်မျက်နှာကြက်၊ ပန်းမျက်နှာကြက်များ လှူဒါန်းထားရုံမက ဘက်ထရီ မီးချောင်းကလည်း ထိန်နေသေးသည်။ ပန်းများ၊ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်များနှင့် ထီးတံခွန် ကြက်လျှာမုလေး ပွားများမှာ ပြည့်နှက်နေပြီ။ တစ်ကမ်းကပ် တစ်ကမ်းခွာဖြင့် ရက်ပေါင်း မည်မျှကြာ၍ မည်သည့်ရွာမှ မျှောလိုက်ကြောင်းကို မည်သူမျှ အတပ်မသိသေး။ ကိုယ့်ဘက် ပါရေးသာ ဇောစိတ်သန်နေကြ၏။
ဖောင်လုကြရာတွင် ညောင်ကုန်းဘက်မှ နှစ်ရွာ အားမို့ လူအားသာသည်။ သို့အတွက် ညောင်ကုန်း ဘက်သို့ ဖောင်တော်သည် တစ်လံမျှ ဆန်တက်သွားငြား ရေစွယ်အရောက်၌ မတက်တော့ပေ။ ချောင်းမကြီးသည် ညောင်ကုန်း အထက်မှ ခွဲပြီး ထိုးဆင်းလာရာ သည်နေရာ အရောက်၌ ကျဉ်းသွားသည်။ ကျဉ်းသည့်အတွက် ရေစီး ပြင်းသည်။
“ကဲကဲ တန့်နေပြီ၊ လက်လျှော့လိုက်ကြတော့”
ရီးဆေးရိုးသည် ကမ်းနှင့် ဖောင်ကြားတွင် ရေနှစ်ကြိမ် နစ်ပြီးမှ ရောက်လာ၏။ ငယ်ငေါင်းသော သျှောင်ထုံးသည် ပြေကျကာ မျက်နှာကို ဖုံးနေ၏ သူက ဖောင်ပေါ်သို့ တက်ပြီး အော်လိုက်သဖြင့် ညောင်ကုန်းသား ‘ခေါင်းတုံးတို’ အဘိုးကြီးအို တစ်ယောက်လည်း ဖောင်ဘေးသို့ ရောက်လာ၏။
“အောင်မာ ဆေးရိုးရာ၊ မင်းတို့ ညံ့လို့ တို့ဘက်ပါ လာပြီးမှ”
“ဟာ ဖန်ကတုံး၊ မသေသေးဘူးလား”
“မင့်ဖေကလွှားမို့ သေရမှာလား၊ မတော်တရော်တွေ”
“မင်းတို့ အမောခံ မနေပါနဲ့ကွာ၊ လက်လျှော့လိုက်ပါ”
ရီးဆေးရိုး ဖျောင်းဖျနေစဉ်တွင် “အဘိုးကြီးအို နှစ်ယောက် နပန်းသတ်ပါဗျိုး၊ နိုင်တဲ့ဘက်က ဖောင်ကို ယူကြေး” ဟု အော်သူက အော်၏။
“ကဲ ကဲ သာဖန်တော့ ပြောမရဘူးဟေ့။ ဆွဲကြပေတော့”
ရီးဆေးရိုး၏ စကားအဆုံးတွင် သဲထဲသို့ ခြေကန်ပြီး အသင့်စောင့်နေသော ရမ်းဘိုကုန်းသားများ ဆောင့်တွန်းလိုက်ကြသည်။ ဖောင်တော်သည် ဝေါခနဲ လျှောဆင်း၏။ ကျပြီးခါမှ ညောင်ကုန်းသားများ ပြန်ဆွဲ၏။ ရေစုန်ဘက်သို့ ဆွဲသူနှင့် ရေဆန်ဘက်သို့ ဆွဲသူ မတူပါ။
ရေစုန်ဘက်သို့ ဆွဲသော ရမ်းဘိုကုန်းကို ရေ၏ စီးအားက ကူညီသည်။ ဟေးခနဲ ဟေးခနဲ အားတက်သရော တွန်းလိုက်ကြရာ ဝါးနှစ်ရိုက်ကျော် အရောက်တွင် ညောင်ကုန်းသားများ လက်လျှော့လိုက်ကြ၏။ ရမ်းဘိုကုန်းကမ်းပေါ်တွင် ခုန်သူ ခုန်၊ ကသူ က၊ နိုင်ပြီဟေ့ အော်သူ အော် ပွက်လောရိုက်နေသည်။
ရီးကျီးဒန်လည်း ပျာပျာ ပျာပျာနှင့် ရောက်လာကာ တဘက်ကို ဖြန့်၊ မြေကြီးပေါ် ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်လျက် သဒ္ဓါကြည်ညိုစွာ ရှိခိုးဦးချနေချေသည်။
••••• ••••• •••••
၃
“ပင်ရင်း ဒါယကာက ‘လင်းဇင်း’ ကတဲ့ဟေ့”
“ဟာ တောင်ပျစ်ကုန်းမှာ သုံးညတောင် ကြာခဲ့ဆိုပဲ”
“ကျီးသိုက်ကလည်း ပူဇော်လိုက်သေးတာပဲ၊ ဒါနဲ့များ ညောင်ကုန်း မသိလိုက်တာ အံ့သကွာ”
“အမယ် တောင်ပျစ်ကုန်းက ပွဲနှစ်ည ကပြီး ပူဇော် ဆိုပါကလား”
ကမ်းသို့ ကပ်မိသော ရှင်ဥပဂုတ်ဖောင်ပေါ်သို့ ဖောင်မြုပ်အောင် တက်ကြည့်ကြ၏။ ကိုယ်တော်မြတ်၏ ရှေ့တွင် စိုက်ထားသော ကမ္ပည်းစာတမ်းများကို ဖတ်ပြီး တစ်ယောက်တစ်ပေါက် ပြောကြ၏။
“ကဲ ဆင်းကြ ဆင်းကြ၊ ငါးယောက်တစ်တွဲ တက်ကြည့်ပြီးရင် အိမ်ပြန်ပြီး အရုဏ်ဆွမ်းကပ်ဖို့ စီစဉ်ကြ”
“ပန်းတို့၊ မုန့်ပဲသရေစာတို့လည်း ပါပေ့စေပေါ့ဟာ”
“ဖယောင်းတိုင်တို့၊ ဆီမီးတို့ ပူဇော်နိုင်လည်း ကောင်းတာပဲဟ”
“အေး ဆီမီးဆိုလို့ ပြောရဦးမယ်၊ ဘက်ထရီကို မနက်ကျ အားသွင်းဖို့ မမေ့ကြနဲ့ဟေ့”
ရီးဆေးရိုး တစ်လှည့်၊ ရီးသာဒွန်း တစ်လှည့် ပြောနေစဉ် အခြားသူများကလည်း ကြားဝင်၍ အကြံပေးကြ၏။
“အရုဏ်ဆွမ်းဆိုတော့ နေ့ဆွမ်းမပါဘူးလားတော့်”
“ဟုတ်သားပဲ၊ ဟေ့ အုန်းဖူးတို့၊ ကျော်ဇင်တို့၊ ငဦးတို့၊ ဘယ်နှရက် ပူဇော်မလဲဟ စဉ်းစားကြပါဦး”
အများ၏ ဆန္ဒနှင့် သက်ဆိုင်သည် မဟုတ်လား။ အမေးခံရသူ သုံးယောက်သည် ဝိုးတိုးဝါးတား ဖြစ်သွားကြသည်။
“သည်လိုလုပ်လို့ တော်ရိုးလားကွ၊ ကဲကဲ အစည်းအဝေးခေါ်ဟေ့။ ငဦး လျှောက်အော်ချေကွာ၊ ရွာလယ်ဝတ်ကျောင်းကို တစ်အိမ် တစ်ယောက်လို့”
ထိုသို့ ပြောပြီး ရီးသာဒွန်းဘက် လှည့်လိုက်စဉ် “အဖေ၊ အဖေ” ခေါ်သံကြားသဖြင့် လှမ်းကြည့်ရ ပြန်၏။ သမီးကြီး မချောစိန်ပါ။
“အဖေ့ တစ်ကိုယ်လုံးလည်း ရွှဲနစ်နေတာပဲ၊ ကြာရင် အခိုးငုပ်သွားလိမ့်မယ်။ အိမ်ပြန် အဝတ်လဲပါဦး၊ ရော့ရော့ ဆံပင်တွေ သည်ပုဆိုးနဲ့သုတ်”
ချောင်းကို ကူးစဉ် ရေနစ်စဉ်က မောသော အဟုန်ကြောင့် ချမ်းရ အေးရမှန်းမသိငြား၊ သမီးကြီး သတိပေးမှ စိမ့်လာ၏။ ဆံပင်ကို လမ်းလျှောက်ရင်း သုတ်လာ၏။ အိမ်ပေါ်ရောက်လျှင် ရောက်ချင်း အဝတ်လဲနေခိုက် အော်ကျယ် အော်ကျယ်နှင့် ရီးကျီးဒန် ပြန်လာ၏။
“အရုဏ်ဆွမ်း ကောက်ညှင်းပေါင်းကပ်မယ်ဟေ့၊ လှူထားတာတွေထဲမှာ နှမ်းပျစ် မပါဘူး၊ နှမ်းပျစ် လုပ်ပြီး လှူလိုက်မယ် စိတ်ကူးတယ်”
တစ်ယောက်ယောက်အား ပြန်ပြောရင်း လမ်းလျှောက်လာဟန်တူ၏။ အိမ်ပေါ်ရောက်မှ စကားပြတ်သွားပြီး “လိုလိုမယ်မယ် သဗ္ဗဇေယျကလေး ရေနွေးနဲ့ သောက်လိုက်ဦး” မှာကြားပြီး မီးဖိုထဲ ဝင်သွားသည်။ ကိုဆေးရိုးလည်း ဆေးနှင့် ရေနွေးပူပူ သောက်ပြီး စောင်ခြုံထားသဖြင့် ချွေးပြန်စပြုလာ၏။
“အမယ်လေး လာကြပါဦး၊ လာကြပါဦး တော်တို့”
ရီးဆေးရိုး ထခုန်ကာ မီးဖိုခန်းထဲသို့ စွေ့ခနဲ ရောက်သွားသည်။ “ဟ ဟ” အော်မိသည်။ ရီးကျီးဒန့် လက်ကို မြွေပတ်ထား၏။ ယောင်ယမ်းပြီး နောက်တွန့်သွားပြီးမှ “ခါလိုက် ခါလိုက်” အော်သည်။ ရီးကျီးဒန် ခါသည်။ အပတ်ပြေကာ တန်းလန်းကြီး ဖြစ်လျက် ရီးကျီးဒန့်လက်ကို ကိုက်ထား၏။ ရီးဆေးရိုး ပြေးကာ အမြီးဆွဲသည်။ လယ်ပြင်တွင် လုပ်နေကျ အတိုင်း အဝတ်လျှော်ပုံဖြင့် ကြမ်းပေါ် လွှဲရိုက်လိုက်သည်။ သို့သော် သက်ရှိသတ္တဝါပါတကားဟု သတိဝင်သည့် ခဏ၌ ခြေရင်းပေါက်မှ ပစ်ချလိုက်လေ၏။ ရီးကျီးဒန့် အော်သံကြောင့် အိမ်နီးချင်းများ ပြေးလာကြသည်။
ရီးဆေးရိုးသည် ရီးကျီးဒန်အား သောက်ရေတစ်ခွက်ခပ်ပေးလိုက်ပြီးနောက် အိမ်ပေါ်မှ တွဲချလာသည်။
“ဘာဖြစ်တာလဲ ရီးကျီးဒန်၊ ဘာဖြစ်တာတုံး”
“ထန်းရွက်ကြားမှာ ထိုးထားတဲ့ စက္ကူစုတ်ဟေ့။ လှမ်းအနှိုက်မှာ ကြွက်ကို ချောင်းနေတဲ့ မြွေက အစာမှတ်ပြီး ဖမ်းကိုက်လိုက်တာပါပဲကွာ။ ကလေးတွေက ပစ်တော့ခတ်တော့ မြွေသူတော်ကောင်းမို့ မပစ်ရဘူးတဲ့။ အခုတော့ ကိုက်ပြီပေါ့ကွာ”
ထိုစဉ်တွင် အူယားဖားယား ပြေးလာသော ကိုဘညိန်းကို မြင်သဖြင့်
“လူကလေး ရထားတစ်စီး ငှားချေဟေ့၊ တိုက်နယ်ဆေးခန်းသွားရအောင်” လှမ်းမှာပြီးမှ ဆက်ပြော၏။
“ကိုက်ချက် ဘယ်လောက် ပြင်းသလဲဆိုရင် ခါပစ်တာတောင် တန်းလန်းကြီး အစွယ်နဲ့ ငြိနေသေးတယ်။ အဲဒါနဲ့ အမြီးက ဆွဲ၊ တစ်ချက် ရိုက်ပြီး လွှင့်ပစ်လိုက်ရသဗျား”
တစ်ချိန်လုံး မျက်လုံးပြူးပြီး ငြိမ်နေခဲ့သော ရီးကျီးဒန်သည် အိမ်ဝိုင်းဝရောက်မှ အသံထွက်လာ၏။
“လင်းမြွေက အဆိပ်ရှိလို့လား”
“ရှိရှိ မရှိရှိ မြွေကိုက်ရင် ဆေးခန်းသွားမှ ဖြစ်တော့မပေါ့ဟာ၊ ဆရာဝန်ကမှ နားလည်တာ”
“ခက်တာပဲတော်၊ ဆေးခန်းသွားနေရင် ကောက်ညှင်းပေါင်းချိန် မမီဘဲနေတော့မှာဘဲ”
ရီးကျီးဒန်မှာ မပွင့်တပွင့် ညည်းမိသည်။
“မီပါတယ်ဟာ၊ ငါနဲ့ ညည့်မြေးတွေ ကူမှာပေါ့၊ အဲဒါပေါ့ဟာ ခွေးလည်း မဟုတ်၊ကြောင်လည်း မဟုတ်၊ မြွေမွေးရတယ်လို့၊ မြွေမွေးတော့ ကိုက်တာပေါ့”
ရီးဆေးရိုး တဟားဟား ရယ်ငြား ရီးကျီးဒန် မရယ်နိုင်ပါ။ ကြွက်နံ့ ရသဖြင့် သူ့အလိုအလျောက် ရောက်လာသော မြွေကို “ငါမွေးထားတာ၊ မလုပ်ကြနဲ့ဟဲ့” ပြောခဲ့မိသည် မဟုတ်လား။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်