Friday, March 27, 2026

ဝင်ကစွပ်


 

❝ ဝင်ကစွပ် ❞ 
( မောင်ပြည်သိမ်း - မကွေး )

၁ ။

ဒီနှစ် အလှူပွဲရာသီ သီတင်းကျွတ်လကနေ စပြီး ကိုရွှေမိုးတို့ ဆိုင်းအဖွဲ့ ပွဲကူး ပွဲဆက် စိပ်တယ် ။ တချို့နေရာတွေ ဆိုရင် နှစ်ခါတောင် ပြန်ဝင်ရတာတွေ ရှိတယ် ။ အလှူရှင်ကတော့ တစ်ဦးစီပေါ့လေ ။ ကိုယ့်ပညာနဲ့ ကိုယ် လုပ်စားတယ် ဆိုပေမဲ့ အလှူရှင် အလှူအမတွေ များများ ပေါ်ပေါက်ပါစေ ၊ ကိုယ့်ဆိုင်းကို လာငှားမယ့် သူတွေ များများ ပေါ်ပေါက်ပါစေလို့ အမြဲ ဆုတောင်းနေရတယ် မဟုတ်လား ။ ဒါပေမဲ့ ပွဲတွေ စိပ်လွန်းလာ တော့လည်း တစ်ခါတလေ ညည်းမိတယ် ။ ဆိုင်းဆရာသာ ကြားရင်တော့ ဆဲလိုက်မယ့် ဖြစ်ခြင်း ။ အလှူရှင်က ငွေပေးပြီး ငှားလို့ ကိုယ်တွေက လိုက်ဖျော်ဖြေပေးတယ် ။ ဒါကိုပဲ အလှူပြီးလို့ ရေစက်ချ အမျှဝေတော့ ကိုယ်တိုင်ပဲ လှူတာလိုလို ဘာလိုလို ခပ်တည်တည်နဲ့ ဝင်တဲ့ပြီး အမျှတွေဝေ ၊ သာဓုတွေ ခေါ် လို့ ။

ကိုရွှေမိုး အိမ်မပြန်ဖြစ်တာ တစ်လခွဲ ရှိပြီ ။ ကြားထဲ ပွဲကူးပွဲဆက် ခြားတဲ့ နှစ်ရက် သုံးရက် ၊ အဲဒီ ရက်လောက်နဲ့တော့ အိမ်ပြန် မနေတော့ဘူး ။ ဆိုင်းဆရာအိမ်မှာပဲ ခွေနေ လိုက်တော့တယ် ။ အပိုလမ်းစရိတ် အကုန် ခံမနေတော့ဘူးလေ ။ ကိုရွှေမိုးနဲ့ အတူတူ ဆိုင်းဆရာအိမ်မှာ အနေမြဲတာက နှဲဆရာ ကိုကြီးမြင့် နဲ့ ပတ်မ တီးတဲ့ ကိုတင်ထွန်း ။ ကိုရွှေမိုး နဲ့ ဆိုးတူကောင်းဖက် အပေါင်းသင်းတွေပေါ့ ။

••••• ••••• •••••

၂ ။

အလှူအိမ်မှာ တရားနာ ၊ ရေစက်ချ ၊ ‘ ဗြော ’ ပါရိုက်ပြီးလို့ နာရီ ကြည့်လိုက်တော့ ညနေ သုံးနာရီခွဲ ။ ဆိုင်းဆရာအိမ်ကို ရောက်တော့ ညခုနစ်နာရီ ထိုးပြီ ။ ကိုရွှေမိုးတို့ တစ်ဖွဲ့လုံး က “ သုခဘုံ ” လို့ နာမည်ပေးထားတဲ့ နေရာလေး ၊ ဆိုင်းဆရာတို့ လမ်းထိပ်က ဦးဝကြီးရဲ့ အရက်ဖြူဆိုင် ။ ပင်ပန်းတဲ့ဒဏ် ခံနိုင်ဖို့ ၊ အိပ်ရေးပျက်တဲ့ဒဏ် ခံနိုင်ဖို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေနဲ့ တစ်ခွက်တစ်ဖလားတော့ သောက်ဖြစ်ကြတာပါပဲ ။ ဆိုင်းဆရာအိမ်ကနေ ကိုတင်ထွန်း နဲ့ နှစ်ယောက်သား ခပ်သုတ်သုတ် ထွက်လာခဲ့တယ် ။ ဆိုင်ထဲ ရောက်တော့ ငွေနှဲကျော်ကြီး ကိုကြီးမြင့် ဘယ်အချိန်ကတည်းက ရောက်နေတယ် မသိ ။ ကိုရွှေမိုး အရက်တစ်လုံး ၊ ပဲခြမ်းသုပ်တစ်ပွဲ လှမ်း မှာရင်းက တစ်ဆက်တည်း လှမ်းနှုတ်ဆက်လိုက်တယ် ။

“ ဟ ... ကိုကြီးမြင့် ဝီရိယကောင်းလှချည့်လားဗျ ”

ကိုကြီးမြင့်က မြိန့်မြိန့် ကြီး ပြုံးပြရင်းနဲ့ ဖြေတယ် ။

“ ဝီရိယ မကောင်းလို့ မဖြစ်ဘူး ကိုယ့်လူရေ ၊ ဆရာကတော် တွေ့သွားရင် တန်းပြီး ပုန်းဆွဲ ( ထမင်းစား ) ခိုင်း မှာ ။ ဒီနေ့က ဒကာတော် ရေမြေ့ရှင် ရှိပြီးသား ဆိုတော့ ”

“ ဟ ... ပြောစမ်းပါဦး ၊ ဘယ်သူတုံးဗျ ”

“ မင်းလေကွာ ၊ ဒီနေ့ အလှူမှာ အလှူရှင်က မင်းကို ဆုတော်ငွေ ချတာတွေ ငါ အကုန် မြင်တယ် ”

ကိုတင်ထွန်း ဘက် လှည့်ကြည့်တော့လည်း အတူတူပဲဆိုတဲ့ သဘော ။ ကိုရွှေမိုး မငြင်းသာတော့ ။

“ လုပ်ကြပေါ့ဗျာ ”

ကိုရွှေမိုး ပြောပြောဆိုဆိုနဲ့ တစ်ခွက်စ,သောက်တယ် ။ နောက် ခွက်လှည့်ကျ ။ တစ်ခွက် ၊ နှစ်ခွက် ၊ သုံးခွက် ။ အဲဒီကျတော့ ကိုရွှေမိုး နည်းနည်း အာရွှင်လာပြီ ။

“ ဒီနေ့ အလှူမျိုးကတော့ ကြုံတောင့်ကြုံခဲပါဗျာ ။ မဏ္ဍပ်ကြီးကလည်း လည်ပေါ် သုံးဆင့် ၊ လေးပင်ခြောက်ပင် ဆယ့်ငါးခန်း ။ မဏ္ဍပ် အဝင်ဝ နဖူးစည်းမှာ အလှူ့ဒါယကာ ဦးချမ်းသာ ၊ အလှူ့ဒါယိကာမ ဒေါ်ခင်ပြည့်စုံ တို့၏ ရှင်ပြုနားသအလှူတော် မင်္ဂလာ ဆိုတဲ့ ရွှေရောင်ဖောင်းကြွ စာလုံးကြီးတွေက ဟိုး ခပ်ဝေးဝေး ကတည်းက လှမ်းမြင်ရတယ် ”

ကိုရွှေမိုး စကားစဖြတ်ရင်း အရက်တစ်ငုံ ထပ်သောက်နေတုန်း ကိုကြီးမြင့်က “ ရွှေမိုးရေ .. ကိုကျော်စိန်ကြီးရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေနေက တော်တော်ဆိုးတယ်လို့ ကြားတယ် ။ အဲဒါ ဆိုင်းဆရာက ကိုကျော်စိန်ကြီး ဆိုင်းပွဲ ပြန်မလိုက်နိုင်သေးခင် မင်းကို သူ့နေရာ အစားထိုး ဆိုင်းနောက်ထ လုပ်ခိုင်းမယ် ပြောတယ် ။ မင်း တီးနေတဲ့ ခြောက်လုံးပတ်ကို တခြားလူ တစ်ယောက်နဲ့ လွှဲပြီး တီးခိုင်းမယ်တဲ့ ။ ဆုတော့ မတောင်း ကောင်းဘူးပေါ့ကွာ ။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ မင်းအတွက် အခွင့်အရေးပဲ ။ ဆိုင်းဆင့်တဲ့စာတွေ ထပ်လေ့လာပေါ့ ။ မင်းနဲ့ အောင်ဗလက အတွဲညီမှာပါ ” လို့ စကားဝင်ထောက်တယ် ။

ကိုတင်ထွန်းက တစ်ခါ “ မင်းဒီနေ့ အလှူမှာ ပြောသွားတဲ့ စကားလုံးလေးတွေ ကောင်းတယ်ကွာ ။ လုပ်စမ်းပါဦးကွ ၊ သောက်ရင်းစားရင်း နောက်တစ်ခေါက်လောက် ပြန်ပြောစမ်းပါဦး ” လို့ မြှောက်ပေးတယ် ။ အရက်ကလေး ဝင်တော့ အူလေးရွှင် ၊ အစ ကတည်းကမှ ပြောချင်ချင် ဖြစ်နေတဲ့ ကိုရွှေမိုး အရက်ဝိုင်းကို အရက်ဝိုင်းလို့ မမြင်တော့ဘူး ။ မျက်လုံးထဲမှာ အလှူမဏ္ဍပ် ဖြစ်သွားပြီ ။ ကိုရွှေမိုးက ဆိုင်းဆင့်စာတွေကို တစ်ပုဒ်ပြီး တစ်ပုဒ် ဆိုတယ် ။

“ မှန်ပါပေ့ ကိုရွှေမိုး ရေ .. ဟုတ်လိုက်လေဗျာ ”

ကိုတင်ထွန်း က အာလေးလျှာလေးသံကြီးနဲ့ စကားဝင်ထောက်တယ် ။

ကိုရွှေမိုး ကလည်း အရက်အရှိန်နဲ့ ဆက်လိမ့် ။ နှစ်ယောက်သား အတိုင် အဖောက်ကို ညီလို့ ။ နောက်တော့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကိုရွှေမိုးလည်း ဆိုစရာ ပြောစရာ “ ဆိုင်းဆင့် ” တဲ့ စကားတွေလည်း ကုန်သလောက် ရှိပြီ ။ ကိုတင်ထွန်းကလည်း စကားထောက်သာ လိုက်နေတာ ခေါင်းက ငိုက်နေပြီ ။ ပြောလိုက် ဆိုလိုက် ၊ သောက်လိုက် စားလိုက်နဲ့ လုပ်နေတာ အရက်လည်း နှစ်ပုလင်း ကုန်လို့ နာရီလက်တံတွေ ကလည်း ညဆယ်နာရီကို ပြနေပြီ ။ စကားတစ်လုံး ဝင်မထောက် အရက်ပဲ တစိမ့်စိမ့် သောက်နေတဲ့ ကိုကြီးမြင့် ၊ ပြောမယ့် ပြောတော့ ပိဿာလေးနဲ့ နံဘေးပစ်တဲ့ အတိုင်း ။

“ အင်း ... ဘုန်းကြီးရူး နဲ့ လှေလူးတွေ့ ဆိုတာ ဒါမျိုးပေါ့ ” တဲ့ ။

ခုလို တဒင်္ဂအချိန်လေးပဲ စိတ်လွတ်ကိုယ်လွတ် နေရတဲ့ ဘဝတွေမှာ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် စိတ်ဆိုး မနေအားပါဘူး ။ သူဦး သူပြော ၊ ကိုယ်ဦး ကိုယ်ပြောပဲဟာ ။ ခဏနေတော့ ပြန်ကြဖို့ သူပဲ လောဆော်တယ် ။ ညဉ့်နက်ပြီ ဆိုင်သိမ်းချိန် ရောက်တော့မယ်လေ ။ သုံးယောက်သား ဦးဝကြီးရဲ့ ဆိုင်ထဲက ထွက်လာတော့ အတွေးကိုယ်စီနဲ့ စကား မပြောဖြစ်ကြတော့ဘူး ။

••••• ••••• •••••

၃ ။

ကိုရွှေမိုး ဒီနေ့ ဘယ်လို ဖြစ်တယ် မသိ ။ လူကလည်း ပင်ပန်း ၊ အရက်လည်းသောက် ထားပါလျက်နဲ့ အိပ်မပျော်ဘူး ။ မျက်လုံးတွေ ကြောင် နေတယ် ။ အတွေးတွေထဲ ချာချာလည်နေတယ် ။ ကိုကြီးမြင့် နဲ့ ကိုတင်ထွန်း ကတော့ တခေါခေါနဲ့ ဟောက်သံတွေတောင် အပြိုင်ထုတ် ကုန်ကြပြီ ။

“ ကျုပ်က နောက်ထပ် ဆိုင်းပွဲတစ်ပွဲ ပြီးရင် ကြိုသုံးငွေ ထုတ်ထားတာ ကျေပြီ ” ဆိုတော့ နှစ်ယောက်လုံးက “ ကောင်း တာပေါ့ကွာ ” တဲ့ ။

ဝမ်းသာပါတယ်လည်း မဆို ၊ ဝမ်းနည်းပါတယ်လည်း မပြော ။ ဟုတ်တော့ ဟုတ်ပါတယ်လေ ။ ဆိုင်းသမားဘဝ ကြိုသုံးငွေ ကျေတာ မကျေတာက ထူးဆန်းတဲ့ အဖြစ်မှ မဟုတ်တာ ။ ဆိုင်းပွဲရာသီ စ,တာနဲ့တစ်ပြိုင်တည်း ကိုရွှေမိုးတို့ ဆိုင်းသမားတိုင်းလိုလို ဆိုင်းဆရာဆီက ကြိုသုံးငွေ ထုတ်ကြတာပဲ ။ ဆယ်ပွဲစာ ၊ ဆယ့်ငါးပွဲစာ ။ ပွဲအရေအတွက် နည်းတာနဲ့ များတာပဲ ကွာတယ် ။ မိသားစုမှာ ပုစုခရုကလေးများတဲ့ သူ ဆိုရင် ကြိုသုံး ပြီးရင်း ကြိုသုံး သံသရာ လည်နေတော့တာ ။

တချို့ဆို ဆိုင်းပွဲရာသီ ကုန်တဲ့ထိ အကြွေး မကျေဘူး ။ ကိုကြီးမြင့် နဲ့ ကိုတင်ထွန်း တို့လည်း အဲဒီလို လူတွေလေ ။ ကိုရွှေမိုးလည်း ထူးမခြားနားပါ ၊ မိသားစု ခြောက်ယောက် ။

အလှူရှင် သူဌေး ဦးချမ်းသာ နာမည်နဲ့ လိုက်အောင်ကို ချမ်းသာပါရဲ့ ။ ဘယ်အချိန်ကများ လှူဖို့ကို အောင့်ထားရတယ် မသိ ။ သူတို့သား မောင်ရှင်လောင်းလေး ၊ အသက်က ခုမှ ခုနစ်နှစ်ပဲ ရှိသေးတယ်တဲ့ ။ ကိုရွှေမိုး အဲဒီ မောင်ရှင်လောင်းလေးကို ကြည့်ပြီး အိမ်မှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ သားကြီးရဲ့ မျက်နှာကို မြင်ယောင်မိတယ် ။ နာမည်ကသာ ကံကောင်း ။ လူက ကံမကောင်းရှာဘူး ။ အသက်က ဆယ့်ငါးနှစ် ရှိပြီ ။ ခုထက်ထိ ရှင်မပြုရသေး ။ သူ့အောက်က အငယ်ကလေးတွေကို ငဲ့ပြီး ကျောင်းကလည်း ရှစ်တန်းနဲ့ နုတ်ထားရတယ် ။ ဦးချမ်းသာတို့ အလှူက ပြန်လာပြီး ကတည်းက ကိုရွှေမိုး ဆုံးဖြတ်ချက် ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ချလိုက်တယ် ။ ရှေ့လာမယ့် နှစ် ကျရင်တော့ လှူဖြစ်အောင်ကို လှူမယ် ။ ကြိုငွေကို တတ်နိုင်သမျှ မထုတ်ဖြစ်အောင် နေမယ်လို့လည်း ဆုံးဖြတ်ထားတယ် ။ “ ဆိုင်းနောက်ထ ” ဖြစ်ပြီ ဆိုတော့ ဆိုင်းဆရာ ကလည်း ပွဲကြေး တိုးပေးတန်ကောင်းပါရဲ့လို့ တွေးရင်း မိုးပေါ်ကို မော့ ကြည့်လိုက်တော့ ပြည့်လုပြည့်ခင် မဝိုင်းတဝိုင်း လမင်းကြီးက ထိန်ထိန်သာလို့ ။

••••• ••••• •••••

၄ ။

ဆိုင်းပွဲရာသီလည်း ပြီးခါနီးပြီ ။ ဒီတစ်ခါ ဆိုင်းပွဲ လိုက်ရတဲ့ ရွာက တော်တော် ဝေးလွန်းခေါင်လွန်းတယ် ။ ကတ္တရာလမ်းပေါ်တင် မိုင်သုံးဆယ် ၊ ဟိုဘက် တောလမ်းက ရှစ်တိုင် ( ၁၆ မိုင် ) ခရီး ။ အလှူပြီးလို့ ပြန်လာကြတော့ ဆိုင်းသမားတွေလည်း တော်တော် နွမ်းနေပြီ ။ အပို့အကြို လုပ်ပေးရတဲ့ ကားဆရာလည်း လမ်းကြမ်းလွန်းလို့ ဆိုပြီး ညည်းလိုက်သမှ ချူသံကို ပါလို့ ။ ကိုရွှေမိုး ဆိုင်းသေတ္တာကြီးတွေပေါ် ထိုင်စီးရင်း ငိုက်လိုက်လာခဲ့တယ် ။ တော်တော်လေး ကြာတော့ ဘယ်နေရာ ရောက်ပြီတုံး သိချင်စိတ်နဲ့ ကိုရွှေမိုး ငိုက်နေရာကနေ မျက်လုံး တစ်ချက် ဖွင့်ကြည့်လိုက်တယ် ။ ကားက သဲချောင်းခြောက်နဲ့ ရိုးပြတ်ကလေးကို လွန်လာပြီး ဖွတ်ချေးကျတ်ပြင် မြေပေါ်မှာ တအိအိနဲ့ လိမ့်နေတုန်း ။ ကားရှေ့ကို မျှော်ကြည့်လိုက်တော့ ကတ္တရာလမ်းကို လှမ်းမြင်နေရပြီ ။ ကိုရွှေမိုး တစ်ခါပြန် ငိုက်လို့မှ မကြာသေးဘူး “ ဒိုင်းခနဲ ” အသံကြီးနဲ့ ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် ကားက ငြိမ့်ခနဲ ဖြစ်သွားတယ် ။ ကိုရွှေမိုးလည်း လေထဲမှာ ဦးစောက်ကျွမ်းပြန် ဖြစ်သွားပြီး မြေပေါ် ပြန်အကျ လောကကြီးနဲ့ အဆက်အသွယ် ပြတ်သွားခဲ့တယ် ။

••••• ••••• •••••

၅ ။

ဘီးပေါက်ပြီး ဘေးဘက်ကို “ ငြိမ့်ခနဲ ” စောင်းသွားတဲ့ ကားပေါ်က ပြုတ်ကျခဲ့တဲ့ ကိုရွှေမိုး ကံကောင်းလို့ အသက် မသေခဲ့ပေမဲ့ ညာဘက်လက် တစ်ချောင်းလုံး သွင်သွင်ကျိုးသွားခဲ့တယ် ။ ဆရာဝန်က “ ခြောက်လတိတိ အဲဒီ လက်ကို ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလေးပဲ လုပ်ပါ ။ ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်ရမယ့် အလုပ်တွေကို ရှောင်ပါ ” လို့ မှာလိုက်တယ် ။ ဘယ်အလှူမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ရေစက်ချ ၊ အမျှဝေပြီးလို့ “ ဗြော ” ရိုက်ပြီ ဆိုရင် စည်တိုကို အားပါးတရ နှက်ခဲ့တဲ့ လက်ကလေး ။ ကိုရွှေမိုး ကိုယ့်လက် ကိုယ် ပြန်ကြည့်ပြီး ဆွေးမိတယ် ။ သားကြီး မောင်ကံကောင်းကို လှူဖို့ အတွက် စုထားတဲ့ ငွေလေးတွေလည်း အိမ်စရိတ်နဲ့ ဆေးလုံး ၊ ဆေးပြား ၊ ဆေးတောင့်ဖိုးတွေရဲ့ ကြားမှာ ရေစုန်မျော သွားခဲ့ရပြီ ။

••••• ••••• •••••

၆ ။

ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ ရွာရဲ့ ကြားက ယာပြင်ထဲမှာ အလှူမဏ္ဍပ်ကြီး ဟည်းလို့ ။ မောင်ရှင်လောင်းတွေ အများကြီးရဲ့ ကြားမှာ ကိုရွှေမိုးရဲ့သား မောင်ကံကောင်း ။ သူတစ်ယောက်ပဲ အရပ်ကြီးကလည်း အရှည်ဆုံး ၊ အသက်လည်း အကြီးဆုံး ။ ဘယ်က ကြည့်ကြည့် ထင်ထင်ရှားရှားကြီး ။ ကြီးကျယ်ခမ်းနားလိုက်တဲ့ အလှူ ။ ကိုရွှေမိုး အနေနဲ့ မောင်းဆိုင်းလေးလောက်ပဲ မှန်းထားတာပါ ။ ခုတော့ ဆိုင်းဝိုင်းကြီးတင် မကဘူး ဇာတ် ပါတောင် သွင်းလိုက်သေး ။ မောင့်ကျက်သရေခေါင်းပေါင်း ၊ နံ့သာရောင် တိုက်ပုံအင်္ကျီ ။ ငွေရောင် ကျူထရံကွက်လုံချည်နဲ့ ကိုရွှေမိုးက တကယ့်ခံ့ခံ့ကြီး ။ အိမ်ရှင်မကလည်း တစ်ပတ်လျှိုဆံထုံးမှာ စံပယ်ပန်းတွေ ပန်ထားလိုက်တာများ ဖွေးလို့ ။ ရွှေရောင်ချိတ် ဝမ်းဆက်နဲ့ ပန်းနုရောင် ဇာပဝါလေးကို ပခုံးပေါ်မှာ ခြုံထားတာများ လှမှလှ ။ ဒါက အများ အမြင်ပါ ။ ကိုရွှေမိုးရဲ့ ရင်ထဲမှာတော့ လိပ်ပြာမလုံ သလိုလိုကြီး ။ သားကြီး မောင်ကံကောင်းကို ဆံချ ၊ သင်္ကန်းဆီး ပေးပြီးတဲ့ အချိန် ကိုရွှေမိုး ကျလုလု ဖြစ်နေတဲ့ မျက်ရည်တွေကို ဇွတ်အတင်း ထိန်းရင်း ကိုရင်လေးရဲ့ ရှေ့ကနေ ပြေးထွက်လာခဲ့တယ် ။ ကိုရွှေမိုးရဲ့ မျက်ရည်တွေကို ဇနီးသည် မထားက တယုတယ သုတ်ပေးရင်း နှစ်သိမ့်စကား ဆိုတယ် ။

“ ကိုရွှေမိုးရယ် .. ဒီအချိန်က မင်္ဂလာယူရမယ့် အချိန် ၊ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ရမယ့် အချိန်လေ ။ တော့် ရင်ထဲမှာ ဘယ်လို ခံစားနေရမယ်ဆိုတာ ကျုပ် နားလည်ပါတယ် ။ ခုလည်း ကျုပ်တို့ ဘာအားငယ်စရာရှိလဲ ။ သူဌေးကြီးက သူ့ရဲ့ ရှင်တစ်ရာ အလှူပွဲကြီးမှာ ခုလို ပါရမီ ဖြည့်ပေးတာ ဝမ်းသာ ကျေးဇူးတင်လို့ မဆုံးပါဘူးတဲ့ ။ တရားနာပြီး ရေစက်ချလို့ ရှိရင်လည်း မိဘတွေ အကုန်လုံး ရေစက်ခွက်တွေ ကိုယ်စီ ကိုင်ပြီး ၊ ရေစက်ချ ပေးပါလို့ တောင်မှ ပြောထားသေးတာပဲ ။ သူက ငွေကြေး စိုက်ထုတ်ပြီး သာသနာ့အမွေ ခံတယ် ၊ ကျုပ်တို့က ရင်သွေး စိုက်ထည့်ပြီး သာသနာ့အမွေ ခံတယ် ။ ဘာများ အားငယ်စရာရှိလဲတော် ”

အလှူပွဲကြီး ပြီးခဲ့ပြီ ။ မောင်ကံကောင်းလေးလည်း ကိုရင် “ ကောဝိဒ ” ဖြစ်ပြီ ။ အားလုံးကိုယ်စီ ရေစက်ချ အမျှဝေ ပြီးတဲ့ အချိန် ။ ကိုရွှေမိုး “ ဗြော ” ရိုက်မယ့် ဆိုင်းဆရာတွေရဲ့ အနားကို အပြေး ရောက်သွားတယ် ။ ဗြော စ , ရိုက်တော့ ကိုရွှေမိုးရယ်လေ ... ။

“ ပလုတ်တုတ်ဗြုန်း ... ပလုတ်တုတ်ဗြုန်း ” နဲ့ ။ စည်တိုကြီးကို အားပါးတရ ရိုက်ရင်း ဆုတောင်းတစ်ခု ပြုလိုက်တယ် ။ ဖြစ်လေရာ ဘဝတိုင်းမှာ အငှားခန္ဓာ မြှောင်ရတဲ့ ဝင်ကစွပ်ကောင်လို ဘဝမျိုးနဲ့ လွဲရပါစေသား ။

▢  မောင်ပြည်သိမ်း ၊ မကွေး ၊
📖ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
     ဧပြီ ၊ ၂၀၂၀

Thursday, March 26, 2026

အာဟာရ ဟိုတယ်

 

❝ အာဟာရ ဟိုတယ် ❞
         ( ပီမိုးနင်း )

မောင်ဆင့်သည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ရုံမှ ထွက်၍လာပြီး နောက် အတော်ကလေး ဆာသဖြင့် ကွမ်းခြံဘူတာ၏ အရှေ့ဘက် ထမင်းဆိုင် ၊ ခေါက်ဆွဲဆိုင်များကို လျှောက်၍ ကြည့်နေလေ၏ ။

သို့ကြည့်နေခိုက်တွင် ညှိုးငယ်စွာဝတ်ဆင်ထားသော မိန်းမပျို တစ်ယောက်၏ ကြော့ရှင်းသော သဏ္ဌာန် တစ်ခုကို မှောင်ရိပ်တစ်ခု၌ မြင်ရသဖြင့် မယောင်မလည် အပါးသို့ အဘယ်ကိစ္စအတွက် မှန်းမျှ မိမိကိုယ်ကို မသိဘဲ ကပ်ရောက်၍ သွားလေရာ ကိုယ်ခန္ဓာ ကြော့ရှင်းသည်ထက် ပိုမို၍ လှပသော မျက်နှာကလေးကို အနီးကပ်မျက် စောင်းထိုး မြင်ရလေ၏ ။ မျက်စောင်းထိုး မြင်ခြင်းမှာ တည့်တည့်ကြီး မကြည့်ရဲသောကြောင့်ပေတည်း ။

ထိုအခါ ဆောင်းလရာသီ ဖြစ်လေရာ အတော်ကလေး အေးချမ်းသဖြင့် လက်နှစ်ဖက်ကို မိမိ၏ သက္ကလပ်အင်္ကျီအိတ်အတွင်းသို့ ထိုးသွင်း၍ ထားလေ၏ ။ မိန်းမပျို၏ မျက်နှာမှာ မွတ်သိပ် ဆာလောင်သော အသွင် ရှိလေ၏ ။ ၎င်းမိန်းမပျိုသည် မိမိကို ဂရုစိုက်၍ ကြည့်ဟန်တူလေ၏ ။

“ ချမ်းလိုက်တာဟင် ” ဟု သူ့ကို လိုလို ၊ ငါ့ကို လိုလို ပြောရာ မိန်းမပျိုက “ သိပ်ချမ်းတာပဲ ” ဟု ပြောပြီး တစ်ဖက်သို့ လှည့်လိုက်ရာ မှောင်ထဲမှ မည်းခနဲ ကြွ၍လာသော သဏ္ဌာန်တစ်ခုက “ ချမ်းဆို မောင်ရင် ၊ အကွယ်အကာမှ မရှိဘဲ ၊ မြို့ထဲမှာတော့ တိုက်ငွေ့တွေကြောင့် ဒီလောက် မချမ်းလှဘူး ” ဟု ပြောလေ၏ ။ ပြောသူကား အမယ်အို တစ်ယောက် ဖြစ်လေ၏ ။

“ ကျွန်တော်တို့ တောအရပ်မှာ လောက်တော့ မချမ်းသေးပါဘူး ” ဟု မောင်ဆင့်က အဆီအငေါ် မတည့်သော စကားကို ပြန်၍ ပြောလေ၏ ။ မိန်းမပျိုက မသိမသာ ရယ်လိုက်လေ၏ ။ ထို့နောက် “ အစ်ကိုကြီးက ဘယ်အရပ်ကလဲ ” ဟု မေးလေ၏ ။

“ ပုသိမ်က ဒီကနေ့ပဲ ရောက်တယ် ။ တောအရပ်မှာ အလုပ်အကိုင် အပေါက်အလမ်း တယ်ပြီး မတည့်လို့ ရန်ကုန်မှာ အကြံအစည်ကလေးတည့်မလားလို့ လာတာပါပဲ ” ဟု မိမိကိုယ်ကို လယ်ပိုင်ရှင် သူဌေးတစ်ယောက် ဖြစ်ကြောင်း ဖုံးဝှက်ကာ ပြောလေ၏ ။

နောက် ငါးမိနစ်လောက် ကြာသောအခါ အကျွမ်းတဝင် ဖြစ်၍သွားပြီး “ ထမင်းစားကြပါဦးလား ” ဟု ပြောကြရာ ဆိုင်အတွင်းသို့ ရောက်သွားကြလေ၏ ။ မောင်ဆင့်သည် မိန်းမပျိုကလေးကို မသိမသာ များစွာ အကဲခတ်လေရာ မိမိ များစွာ ကြားရဖူးသော မကောင်းသည့်အမျိုးအစားထဲက မဟုတ်ကြောင်းကို အပြောအဆို အမူအရာ အသွင်အပြင်မှ စ၍ အကုန်အစင် ထောက်ရှုခြင်းဖြင့် သိရလေ၏ ။ ဆင်းရဲ၍ မွတ်သိပ်ဆာလောင်လျက် နေကြောင်းကိုလည်း သိလေ၏ ။ အကြောင်းမူကား ထမင်းစားဖို့ ခေါ်ရာ မငြင်းတငြင်းကလေးမျှသာ ငြင်းပြီး အသိမိတ်ဆွေ ဖြစ်ကာ ဝင်စားလေ၏ ။

ထမင်းကြော် ၊ ဝက်အူချောင်း စသည်များကို စားကြပြီးနောက် လက်ဖက်ရည်ကို သောက်ရင်း ဆိုင်အတွင်းမှာ နွေးသဖြင့် ဆက်လက်စကား ပြောကြရာ မောင်ဆင့်မှာ ရှေးကရေစက် ပန္နက်ဖူးသော သစ္စာမို့ပေလား မသိရ ။ အဘယ်အခါကမျှ သိသိသာသာ မပေါ်ဖူးသော စိတ်တစ်ခုသည် အထူး သိသိသာသာ ပေါ်လာလေ၏ ။ ထို စိတ်သည်ကား မိန်းမပျိုကလေးကို တစ်သက်လုံး ချမ်းသာအောင် ကြည့်ရှုလိုသောစိတ် ဖြစ်လေ၏ ။ အသွင်အမူကို ထောက်သော် မိမိကဲ့သို့ သားနားသော ၊ မိမိကိုယ်ကို အခွင့်ပိုင်သူ လူရည်ချွန်တစ်ယောက်အား ငြင်းပယ်နိုင်မည့် နည်းလမ်း မရှိဟု စိတ်ချယုံကြည်လေ၏ ။ အဖော်မိန်းမကြီးမှာ ဘာသာလဝါ ဆိုသလို ငေးမော တွေးတောပုံ ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်ကို မျှော်ပုံနှင့် လမ်းဘက်ကိုသာ အာရုံစိုက်၍ နေလေ၏ ။

“ ဘာတော်သလဲ ” ဟု မောင်ဆင့်က မိန်းမကြီးဘက်သို့ မျက်စပစ်ကာ မေးလေ၏ ။

“ ဘာမှ မတော်ပါဘူး ၊ အသိမိတ်ဆွေပါပဲ ” ဟု ပြန်၍ ပြောလေရာ မောင်ဆင့်မှာ အားတက်၍ သွားလေ၏ ။ အတန်ငယ်ကြာစွာ ဆိတ်ငြိမ်၍ နေပြီးမှ မောင်ဆင့်က ...

“ အခုမှ တွေ့ရပေမဲ့ အသိမိတ်ဆွေ အရင်းအချာလို သဘောထားပါ ။ အပွေးမြင် အပင်သိ ဆိုသလို မင်း ပုံပန်းအရ အပြစ်ကင်းသူကလေးတစ်ယောက်လို့ ယုံကြည်သဖြင့် ပြောခြင်းပါ ။ တစ်မျိုးတစ်မည်များ ထင်မလား ” 

“ ကျွန်မလည်း အကဲခတ်ပြီးသားပါ ၊ ထင်စရာ မရှိပါဘူး ။ အများအားဖြင့်တော့ အခုလို တွေ့ကြရင် ယောက်ျားများဟာ တစ်မျိုး ထင်ကြတာပဲ ”

“ မထင်ပါဘူး ၊ ဒီမှာလည်း အသိမိတ်ဆွေ မရှိ ၊ တစ်ယောက်တည်း ဆိုတာလိုပဲ ၊ အစစအရာရာမှာ အားထားပါရစေ ၊ ဒီကိုလည်း အားထားတာပေါ့ ။ ဘာမဆိုပါပဲ ။ ငွေဆို ငွေ ၊ အလုပ်အကိုင်ဆို အလုပ် အကိုင် ၊ တတ်နိုင်သလောက်တော့ ကူညီနိုင်ပါတယ် ” 

“ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ။ သို့သော်လည်း ရှင် ကျွန်မကို ဒီတစ်ခုတော့ အထင်မှားတာနဲ့ တူတယ် ”  ဟု ချစ်ဖွယ်ရာ ပြုံးလျက်ပြလေ၏ ။

“ ဘယ်အချက်လဲ ပြောစမ်းပါ သိပါရစေ ” 

“ ကျွန်မကို အင်မတန် ဆင်းရဲတယ်လို့ ထင်တယ် မဟုတ်လား ”

“ မှန်ပါတယ် ၊ ထင်မိပါတယ် ။ မှားရင် စိတ်မဆိုးပါနဲ့ ”

“ စိတ်မဆိုးပါဘူး ၊ ရှင် သဘောကောင်းတဲ့ လူတစ်ယောက်ဆိုတာ ကျွန်မ သိပါတယ် ။ ကျွန်မ ဒီဆိုင်တွေကို ကြည့်နေတာ နည်းနည်းပါးပါး ဆာတာလည်း မှန်ပါတယ် ။ မောလာတာကိုး ။ ကျွန်မတို့ လမ်းမတော်ဘက်က ခြေလျင်လျှောက်လာလို့ပါ ။ ပြီးတော့ ပိုက်ဆံလည်း အိမ်မှာ မေ့ထားခဲ့တယ် ။ သားရေအိတ်ဟာ အဒေါ်ဆီမှာ ပါတယ် ထင်လို့ သူကလည်း မေ့တာပဲ ”

“ အေးလေ ၊ ရိုးရိုး ပြောရမှာဖြင့် ချွေချွေတာတာ ကြည့်ရှုတွက်ချင့်ပြီးမှ ဝယ်ခြမ်းစားမယ်လို့ အကြံနဲ့ ကြည့်နေသလားလို့ အောက်မေ့မိတာပဲ ”

“ ဒါနဲ့ ထမင်းစားဖို့ ရှင် ခေါ်တာပဲ ။ ကျွန်မ သိပါတယ် ၊ ဆာလည်း ဆာနေတာကိုး ”

“ အနို့ဗျာ ဘာများ လုပ်ကိုင်သလဲ ”

“ အခု ဝံသာနုဈေးဆိုင်တွေ ထွက်ကြတာ ၊ ရှင်မြင်တယ် မဟုတ်လား ”

“ ဟုတ်ကဲ့ ၊ မြင်ပါတယ်ဗျာ ”

“ ဒါပါပဲ ၊ ကျွန်မတို့ ညီအစ်မနှစ်ယောက် မြန်မာထမင်းဆိုင် အကောင်းဆုံး တစ်ခု တည်မလို့ စိတ်ကူးပြီး အစ်မက အိမ်မှာ နေမကောင်းလို့ ဒီအဒေါ်နဲ့ ထွက်ပြီး ဆိုင် အမျိုးမျိုးတွေကို ကြည့်တာပါ ။ နည်းယူတန်ရင်လည်း ယူဖို့ပါပဲ ။ ဒါကြောင့် ခြေလျင် တဖြည်းဖြည်း လျှောက်လာကြရင်း ဒီနေရာ ရောက်လို့ ဆာတော့မှ အိတ်ထဲ ပိုက်ဆံ မပါတာ သိရတာပဲ ”

ထို့နောက် ကြည့်မြင်တိုင် မီးရထားဘူတာရုံ အနီးမှာ ထမင်းဆိုင်ဖွင့်ကြောင်း ၊ ဆိုင်နာမည် အာဟာရ ထမင်းဆိုင် ခေါ်ကြောင်းနှင့် ပြောပြီး တအောင့်တနား စကားပြောကြပြီးနောက် ခွဲ၍ သွားကြလေ၏ ။ မောင်ဆင့်မှာ ထိုညသည် မအိပ်သောည ဖြစ်လေ၏ ။

နောက်တစ်နေ့ အာဟာရထမင်းဆိုင်ကို သွား၍ ရှာရာ မတွေ့ရ ။ မည်သူကိုမျှလည်း မေး၍ မရသဖြင့် ဘယ်လို သဘောနှင့် ငါ့ကို တစ်ပတ်ရိုက်တာလဲဟု တွေးကြံ၍မရဘဲ စိတ်ပျက်လျက် ပြန်၍လာခဲ့လေ၏ ။ ထိုကဲ့ သို့သော တစ်ပတ်ရိုက်နည်းသည် ငွေကို ခြူရန်လည်း မဟုတ် ၊ တမင်သက်သက် ကြွားတယ် ဆိုရမှာလည်း အခက် ၊ ရန်ကုန်မှာ လိမ်နည်းအဆန်း တစ်မျိုး ပေါ်လာလေသလားဟု တွေးမိလေ၏ ။

နောက်တစ်လလောက် ကြာသောအခါ မိတ်ဆွေ တစ်ယောက်၏ အိမ်က စောင်းအငြိမ့်နှင့် အဆိုကောင်းများကို နားထောင်ရန် ဖိတ်သဖြင့် သွားရာ အိမ်ပေါ်သို့ တက်လျှင်တက်ချင်း နား၌ ချိုမြိန်သာယာ ချစ်ဖွယ်ရာ ကောင်းလှသော အသံကို ကြားရလေ၏ ။ ပရိသတ်များ အထဲတွင် ထိုင်လျက် အသံ၏ အရသာကိုသာ ခံစားရင်း အသိမိတ်ဆွေအိမ်ရှင်နှင့် တစ်ခါတစ်ခါ အချေအတင် စကား တစ်လုံးနှစ်လုံးမျှ ပြောလေ၏ ။ အတန်ကြာမှ ကြည့်လိုက်သောအခါ ထိုသူ၏ မျက်နှာမှာ တိုင်ရိပ်ကွယ်သဖြင့် မမြင်ဘဲ နေလေ၏ ။ ယမုံနာ တေးတစ်ပုဒ်ဆုံး သောအခါမှ တေးဆိုသူသည် လက်ဖက်ရည်သောက်ရန် ဓာတ်မီးရောင်အတွင်းသို့ တိုးလိုက်ရာ မမေ့သော မျက်နှာ အဆပေါင်း မရေမတွက်နိုင်အောင် ပိုမိုလှပသော အဆင်းနှင့် ပေါ်လာလေရာ အံ့အားကြီး သင့်၍ နေလေ၏ ။ ဒေါသလည်း ထွက်လေ၏ ။ နှလုံးမှာလည်း ဒိုးပတ် တီးနေလေ၏ ။ ရှက်ကိုးရှက်ကန်း အမူအရာနှင့် မိမိ မျက်နှာကို မရဲတရဲ ကြည့်ပြီး ခေါင်းငုံ့၍ သွားသည်ကို မြင်ရသောအခါ မောင်ဆင့်မှာ အသက်ရှူ မမှန်တော့ပေ ။

သို့သော်လည်း စိတ်ကို ချုပ်ကာ ထပ်မံ၍ တစ်ပတ် ရိုက်ခံရမှာ စိုးသဖြင့် အိမ်ရှင် ဖြစ်သူအား မိမိ နေမကောင်းကြောင်းနှင့် ပြောပြီး ပြန်တော့မည် အပြုမှာ မိန်းမကြီး တစ်ယောက်က “ မလှခင်ရယ် အာဟာရထမင်းဆိုင် ကိုတော့ မလုပ်ချင်ပါနဲ့တော့ ။ ‘ အဆိုတော် ’ တစ်ယောက်ပဲ လုပ်နေ ပါတော့ ၊ ထမင်းဆိုင်ထက် အကျိုးများနိုင်ပါတယ် ” ဟု ပြောသည်ကို ကြားရမှ တစ်ဖန် ပြန်၍ ထိုင်ပြီး စဉ်းစားလျက် နေလေ၏ ။

လှခင် ။  ။ “ မဖွင့်ဖြစ်ဘူး အဒေါ်ရဲ့ ၊ ကျွန်မသူငယ်ချင်း မခင်လေးက ငွေတစ်ထောင်ကျော် သူ့မှာ ပိုလို့ အရင်းထုတ်ပြီး လုပ်မယ် ပြောတာနဲ့ ကျွန်မတို့ ညီအစ်မ နှစ်ယောက် ကြိုးစားလိုက်တာ အားလုံး အသေအချာ ဖြစ်လို့ အခန်းတောင် စပေါ် ပေးပြီးမှ မမချောမှာ သူ့ ယောက်ျားက ပြန်ဝန်ချလို့ ပါသွားပါပြီ ”

“ ဟင် ... ဒီလိုဖြင့် ငွေတစ်ထောင်ကျော်ဟာ ကလပ်ကို ရောက်ဦးမှာပေါ့ ” ဟု မိန်းမကြီးက ပြန်၍ ပြောလေ၏ ။

ထိုည မောင်ဆင့်သည် လှခင်နှင့် တွေ့အောင် အိမ်ရှင်နှင့် မနီးမဝေးမှ စောင့်၍ နေရာ ကြာမြင့်စွာ မစောင့်ရမီ လှခင် နှင့် အဖော်များ ဆင်း၍ လာကြသည်ကို တွေ့သဖြင့် အသင့် ခေါ်၍ ထားနှင့်သော ကားနှင့် အိမ်အရောက် ပို့ပေးပါမည့်အကြောင်း ၊ မောင်ဆင့်က အခွင့်တောင်းရာ အခွင့်ကို လှခင်က ပေးသနားလေ၏ ။ ထို့နောက် မိမိ၏ အဖော်များအား မိတ်ဆွေဖြစ်ကြောင်း ပြောပြနှုတ်ဆက်ပြီး လက်ဆွဲတော် အဒေါ်ကြီးနှင့်အတူ မောင်ဆင့်၏ ကားပေါ်၌ ပါသွားပြီးနောက် များမကြာမီ အာဟာရဟိုတယ်ပိုင်ရှင် သူဌေးကတော်လေး ဖြစ်၍ သွားလေသတည်း ။

▢  ပီမိုးနင်း
📖 ရုပ်ရှင်လမ်းညွှန်
      ဇန်နဝါရီ ၊ ၁၉၃၄

ညှဉ်းတဲ့ တုတ်ဗြုန်း


 

❝ ညှဉ်းတဲ့ တုတ်ဗြုန်း ❞
     ( သာလွန်ကျော် )

“ ပလုတ်ဗြုန်းရယ်နဲ့
တောင်ကုန်းရွာ သာစခန်းဆီက
ဒေါ်ရွှေမေ ကိုရေချမ်းငယ်တို့
သာသနာ ဝါဝါလန်းရန်တဲ့
ဆန်းလိုက်တဲ့ ဗြောသံစည် ”
               မင်းသုဝဏ်

••••• ••••• •••••

“ အလှူဒါယကာ ဦးစံအောင် ၊ အလှူဒါယိကာမ ဒေါ်လှအေးတို့က ယနေ့ည ထမင်းစားပြီး အလှူအိမ်သို့ ကွမ်းစားဆေးသောက် ကြွရောက်တော် မူကြပါတဲ့ဗျိုး ”

ညနေစောင်းချိန်၌ ရွာဆော် ကိုမျိုးညွန့်သည် ကျွဲတဲရွာ၏ လေးပြင်လေးရပ် နှံ့အောင် လှည့်လည်၍ ဗျိုးဟစ် နှိုးဆော်အပြီး ညစာထမင်း စားပြီးချိန်လောက်တွင် ရွာသူရွာသား သက်ကြီးရွယ်အို ၊ ယောက်ျားမိန်းမ ၊ ကာလသား ၊ ကာလသမီးတို့သည် အလှူအိမ် ယာယီမဏ္ဍပ် အတွင်းသို့ တဖွဲဖွဲ ရောက်ရှိလာကြ၏ ။ လူစုံသလောက် ရှိလျှင် အလှူ ဒါယကာ ကိုစံအောင်က ဦးဆောင်၍ ရပ်ဓလေ့ ရွာ့ထုံးစံ မိမိအလှူအတွက် ဝိုင်းဝန်း တာဝန်ခွဲဝေကူညီကြပါရန် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်လေတော့၏ ။ ထို့နောက် ခေါင်းချင်းဆိုင်ကာ အညီအညွတ် တိုင်ပင်ကြကုန်၏ ။

သံဃာစင်ပေါ် ထိုင်နေသော အသက်အကြီးဆုံး ဖိုးအုန်းဖေက “ ခက်တာက မောင်စံအောင် အလှူလုပ်မယ်ဆိုတော့ ဝိုင်းဝန်းကူညီရမှာက ရပ်ရွာထုံးစံပဲ ။ ဒါပေမဲ့ မင်း ပြောသလို ဆိုင်းနဲ့ဝိုင်းနဲ့ အလှူကြီး လှူမယ် ဆိုရင်တော့ စဉ်းစားစေချင်သဟေ့ ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ခေတ်ကြီး ကလည်း ကောင်းသေးတာ မဟုတ်တော့ ” ဟု ဦးဆောင် ဆွေးနွေးလိုက်၏ ။

ကျွဲတဲရွာလေးသည် မြို့နှင့် မနီးမဝေး နှစ်မိုင်ခန့် ဝေးသည့် စည်ပင်သာယာနယ် နိမိတ်ပြင်ပရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည် ။ ရှစ်ဆယ့်ရှစ်အရေးအခင်း ပြီးခါစ ကာလလည်း ဖြစ်သဖြင့် ဖိုးအုန်းဖေသည် လူကြီးပီပီ ရှေ့ရေးနောက်ရေး တွေး၍ စဉ်းစားခိုင်းခြင်း ဖြစ်၏ ။ အရေးအခင်းကာလပြီး ကတည်းက သည်ဘက်နယ်တွင် ဆိုင်းနှင့် ဝိုင်းနှင့် ဘိသိက် နှင့် လှူသော အလှူ မရှိခဲ့သေးပေ ။ ဆန်တစ်ပြည် အစိတ် ပေးရသော ခေတ်တွင် ကိုစံအောင်၏ အလှူသည် ပထမဦးဆုံး ဆိုရမည် ဖြစ်သည် ။

“ အလှူလုပ်တာကိုတော့ မပိတ်ပင်ကောင်းပါ ဘူး ၊ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ရမှာပါ ။ ဒါပေမဲ့ ခေတ်ကာလ မကောင်းသေးတော့ ဆိုင်းနဲ့ ဝိုင်းနဲ့ ဝက်သားကျွေး မလှူဘဲ ငါးခြောက်ကြော်ကျွေး ၊ ပရိတ်ကြီးနာလောက် လုပ်ရင် ပိုမကောင်းဘူးလား ”

“ ဘကြီးရယ် ၊ ကျုပ်က စိတ်ပြတ်ပြီးသားပါ ။ ဆယ့်လေးငါးသိန်း ရေစက်ချဖို့ မှန်းထားပြီးသားပါ ။ ရွာနီးချုပ်စပ် လေးငါးရွာကတော့ လောက်ငအောင် ကျွေးနိုင်မှာပါ ။ မလောက်ရင်လည်း ကျုပ်မိန်းမ လှအေး ဆီမှာ ရှိတဲ့ လက်ကောက်တွေ ရောင်းချင် ရောင်းရပလေ့စေ ”

ကိုစံအောင် သည် စီးကရက်စက်ရုံဝန်ထမ်း ဖြစ်သဖြင့် ရွှေငွေလက်ဝတ်လက်စား စုမိဆောင်းမိရှိသည် ။ ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်တွင် စီးကရက် စက်ရုံသည် ဝန်ထမ်းအားလုံး နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ခိုးကြ ဝှက်ကြသည့်ကြားမှပင် စံပြစက်ရုံ အဖြစ် ဆုရခဲ့သေး၏ ။ ဂိတ်စောင့်ဝန်ထမ်းမှ လိပ်စက်ဝန်ထမ်းအဆုံး ရွှေတွဲလဲငွေတွဲလဲနှင့် တစ်လ ရွှေတစ်ကျပ်သား ဝယ်စုနိုင်သော ဟူ၏ ။ စက်ရုံဝန်ထမ်းတစ်ဦး ဖြစ်သော ကိုစံအောင် သည်လည်း ကာလ ဝိပတ္တိ၌ အတော်ပင် စုမိဆောင်းမိ ရှိလေ၏ ။ သူ့အလှူ အတွက် ဆယ်သိန်းကျော်သည်အထိ ရေစက်ချရန် ရည်မှန်းပြီးသား ဖြစ်သည် ။ အလှူကိုလည်း သူများနှင့် မတူအောင် ခေတ်ကျပ်ကြီးထဲ၌ပင် ဝက်သားကျွေး၍ ဆိုင်းကိုလည်း နာမည်ကြီး ဗိုလ်ဟန်ချို ဆိုင်းနှင့် လှူရန် ဆန္ဒပြင်းပြနေလေ၏ ။ ပင်ကိုစရိုက်ကလည်း ကြွားဝါချင်စိတ် ရှိသူဖြစ်၍ ပြိုင်ဘက်ကင်း အလှူဖြစ်ရန် အားသန်နေလေ၏ ။

ဦးစံဖေက “ အင်း ... အလှူလုပ်တယ် ဆိုတာ သိန္ဓောမြင်းကဲ့သို့ မြန်ရသတဲ့ကွ ။ ဒါပေမဲ့ ဖိုးအုန်းဖေ ပြောသလိုပေါ့ကွာ မောင်စံအောင် ကလည်း ဆိုင်းနဲ့ ဘိသိက်နဲ့ လှူချင်တာ ဆိုတော့ ၊ ပြီးတော့ ဗိုလ်ဟန်ချို ဆိုတာကလည်း နာမည်ကြီးကိုးကွ ။ ဆိုင်း နားထောင်လာတဲ့ ပရိသတ်ရော ၊ ဝက်သားကျွေးရင် လာလိုက်မယ့် ပရိသတ်ရော နိုင်အောင် ကျွေးနိုင်ဖို့က တာဝန်ကြီးလှသနော် ”

“ ကျွေးခန်းမွေးခန်းကတော့ ကိုကျော်အေးတို့ အိုးသူကြီးအဖွဲ့နဲ့ ကံမောင်တို့ ကာလသားအဖွဲ့ကို အားကိုးရမှာပေါ့ ။ ပြီးတော့ ပရိသတ် ကလည်း အလကား လာစားကြတာမှ မဟုတ်တာပဲ ဘကြီးရာ ၊ ကူငွေနဲ့ လာစားကြတာပါ ”

ကိုမောင်လှိုင်က ဝင်၍ အရွှန်းဖောက်လိုက်သည် ။

“ မင့်ဟာက ယမမင်းထံ အစစ်ခံ သံပေါက်လို ဖြစ်နေပါဦးမယ်ကွာ ၊ ကျွန်တော့် အလှူ ၊ ကြွေးတွေပူ ငွေကူ မျှော်မိတယ် ဆိုသလိုပေါ့ ၊ ဟားဟားဟား ”

ဖိုးအုန်းဖေက -

“ အေး ... မင်းက ငွေကူကြောင်း ပြောလို့ ခုမှ ငါ ပြောရဦးမယ် ။ တောင်ဘက် ရွာက ငကျော် လှူတုန်းက ပေါ့ကွာ ၊ သူ့ခမျာ ရှိစုမဲ့စုလေးနဲ့ ငွေကူမျှော် လှူတာ ။ အဲဒီ ခေတ်က တစ်မတ် ၊ ငါးမူး ကူတဲ့ခေတ် ။ အလွန်ရင်းနှီးမှ တစ်ကျပ် ၊ ငါးမတ်ရယ် ။ ကူငွေက သူ မှန်းသလောက် မရောက်လာဘူး ။ ရှာကြံ စိုက်ရတော့မယ် ။ ရေစက်ချလည်း ပြီးရော ငိုမဲ့မဲ့လေးနဲ့ “ ကျွန်တော့်အလှူ ၊ ကြွေးတွေပူ ၊ ငွေကူမျှော်မိတယ် ၊ မှန်းတာတော့ ကျပ်ပြား ၊ လာတော့ မတ်သွား ၊ ရေစက်လည်း ချရော ကိုင်း ... မှတ်ဗျား တဲ့ ”

ဟု ရှေးဟောင်းနှောင်းဖြစ် အမှတ်တရအဖြစ်လေး ပြောလိုက်ရာ အုန်းခနဲ ပွဲကျသွားလေ၏ ။

“ စဉ်းစားပေါ့ ငါ့တူရာ ၊ ခေတ်ကာလ အခြေအနေကိုလည်း တွက်ဦးဟ ၊ ကိုယ့် ရှိလို့ လှူတယ်ဆိုပေမဲ့ မနိုင်ဝန် ဖြစ်နေမှာကလည်း စိုးရသေး မဟုတ်လား ”

ကိုစံအောင် ပြန်ပြောစရာ စကားလုံး ရှာမရသေး ။ ခေါင်းကို တွင်တွင်ကုတ်နေလေ၏ ။

အလှူအမ မလှအေး က -

“ ဘကြီးတို့ရယ် ၊ ကိုစံအောင် မှန်းထားတဲ့ ငွေနဲ့ မလောက်လို့ ကျွန်မမှာ ရှိတဲ့ လက်ဝတ်လက်စားလေးတွေ ကုန်ချင်ကုန်ပါစေ ၊ တစ်သက်မှ တစ်ခါ သားလေးတွေ ရှင်ပြုရတာပဲ ။ ဘကြီးတို့ ရပ်ရွာ အကြီးအကဲတွေနဲ့ ၊ ကာလသားတွေနဲ့ ကျွန်မတို့ရဲ့ ဆန္ဒကို အထမြောက်အောင် ဝိုင်းဝန်း ဆောင်ရွက်ပေးကြပါလို့ မေတ္တာရပ်ခံချင်ပါတယ် ”

ဟု မောင်နှံခုနစ်ဖော် လက်ကောက်ဝတ်ထားသည့် ညာလက်ကို မြှောက်၍ ပြောလိုက်၏ ။ ကိုစံအောင်ကလည်း -

“ ဟုတ်ပါတယ်ဗျာ ၊ ကျွန်တော်တို့ဘက်က ကုန်ကျသလောက် ငွေကို ဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးပါ့မယ် ။ ရပ်ရွာ ကာလသား ၊ ကာလသမီးတွေနဲ့ အကြီးအကဲတွေကလည်း ကျွန်တော်တို့ အလှူကို သူများတကာ အလှူနဲ့ မတူ ၊ ထူးထူးခြားခြား စည်ကားသိုက်မြိုက်အောင် သိုင်းပေးဝိုင်းပေးကြပါလို့ အားကိုးအားထားနဲ့ တောင်းဆိုချင်ပါတယ် ”

ဟု သူ့ဆန္ဒကို ပြောလိုက်၏ ။ ဖိုးအုန်းဖေ က -

“ ကဲကဲ ... ဒါလောက် အလှူရှင်တွေက သဒ္ဓါတရား ထက်သန်နေမှတော့ မတားကောင်းပါဘူးကွာ ၊ သိုက်သိုက်ဝန်းဝန်းဖြစ်အောင် ရှင်လောင်းလှည့်မယ့် အဖွဲ့ ၊ ပရိတ်အိုးယူမယ့်အဖွဲ့ ၊ စည်တော်အဖွဲ့ ၊ အိုးစည်ဒိုးပတ်အဖွဲ့ ၊ ကျွေးခန်းမွေးခန်းက အစ နိုင်နိုင်နင်းနင်း ဖြစ်အောင် တို့တာဝန်ထားဟေ့ ” ဟု ပြောပြီး လူကြီးချင်း ခေါင်းချင်းဆိုင် ဆွေးနွေးကြ၍ အဖွဲ့ အသီးသီးကို တာဝန်များ ခွဲဝေပေးလိုက်ကာ ကွမ်းစားဆေးသောက် နှစ်မှုရောက်ကိစ္စ အဆုံးသတ်လိုက်လေကြတော့သတည်း ။

••••• ••••• •••••

“ အလို ...
နေခြည်မှာ ၊
ရွှေရည်ဝင်းလို့ ။
ဆယ်စင်းလည်းမက
အဝေးကမှန်း ၊
ဟိုရွာလမ်း
ထီးတန်းကြီး လှပါဘိ ”

အလှူ့ဒါယကာ ၊ အလှူဒါယိကာမတို့၏ သဒ္ဓါတရား ၊ ရွာသူရွာသားတို့၏ သက္ကစ္စ ၊ သဟတ္တိက စေတနာများနှင့် ပေါင်းစပ်မှုတို့ကြောင့် ကိုစံအောင် ၊ မလှအေးတို့၏ ရှင်လောင်းလှည့်ပွဲသည် အနီးအပါးရှိ ရွာများသို့တိုင် ဟိုးလေးတကျော် ဖြစ်သွားလေ၏ ။ မောင်ရင်လောင်း ခုနစ်ပါးသည် ရွှေထီးများ ဆောင်းကာ မြင်းကိုယ်စီဖြင့် ရှေ့ဆုံးက ဝင့်ဝင့်ကြွားကြွား လိုက်ပါလာ၏ ။ ရွှဲတိုင်သော ကိုရွှေမောင်တို့ အဖွဲ့သည်လည်း ကလေးတစ်သိုက်ဖြင့် ငြာသံပေးကာ ရွှဲတိုင် လိုက်ပါလာကြ၏ ။ နောက်မှ သပိတ်လွယ် ထားသော အလှူ့ဒါယကာ ၊ သင်္ကန်းပရိက္ခရာ ပွေ့ထားသော အလှူ့ဒါယိကာမ ၊ ကွမ်းတောင်ပန်းတောင်ကိုင် ၊ သင်္ကန်းဗန်းကိုင် ၊ အတီးအမှုတ် ၊ အကအခုန် စုံလင်စွာဖြင့် အရေးအခင်း ပြီးစ ကာလနောက်ပိုင်းတွင် အစည်ကားဆုံးဟု ပြောစမှတ် ဖြစ်လောက်အောင် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ လှည့်လည်လေ၏ ။ ညနေပိုင်း ပရိတ်အိုးယူ အပြန် ကျွေးရသော ပရိသတ်သည်ပင် တော်တော့် အလှူကျွေးရသလောက် ရှိလေသည် ။ ချက်ပြုတ်ထားသော ဝက်သားဒယ် သုံးချိုးတစ်ချိုး ပြိုက်ခနဲ ကျလေ၏ ။ ဖိုကြီးသမားတို့သည်လည်း ကုန်သမျှ ညတွင်းချင်း ထပ်မံ ချက်ပြုတ်နေကြ၏ ။ မီးပူခံ ထန်းလျက်ချက်အရက် ကလည်း ပလတ်စတစ်ပုံးနှင့် တည်ပေးထားသဖြင့် တစ်ခွက် သောက်လိုက် ၊ ဟင်းအိုးတစ်ချက် မွှေလိုက်နှင့် မမောနိုင် မပန်းနိုင် ဖြစ်နေကြလေ၏ ။ ညဆိုင်း ပျိုးချိန်အထိ မနားနိုင်သေး ။ ဆိုင်းကလည်း နာမည်ကြီး ဗိုလ်ဟန်ချိုဆိုင်း ဖြစ်သဖြင့် ညဆိုင်းနားထောင်ရန် လာကြသော ပရိသတ်သည်ပင် မဏ္ဍပ်နှင့် မဆံ့သောကြောင့် အိမ်ဝိုင်းအတွင်းရှိ မန်ကျည်းပင် ၊ တမာပင် အောက်တို့တွင် အုပ်စုလိုက် အဖွဲ့လိုက် ပြည့်နှက်နေလေတော့၏ ။ အလှူဒါယကာ ၊ အလှူဒါယိကာမတို့ မျက်နှာသည် ပီတိအပြုံးပန်းများ လှိုင်နေလေတော့၏ ။

ဗိုလ်ဟန်ချိုသည် အတီးကောင်း ၊ အဆိုကောင်း ဖြစ်သည့်အပြင် ညဉ့်နက်ပိုင်းတွင် စောင်းအတီးနှင့်ပါ ဖျော်ဖြေပေးသောကြောင့် ဆိုင်းနားထောင်ပရိသတ်သည် ဝက်ဝက်ကွဲ စည်ကားလှတော့၏ ။ ညဉ့်တစ်ချက်တီးမှပင် ဆိုင်းဝိုင်းသိမ်းလေတော့၏ ။

••••• ••••• •••••

အလှူကြီးနေ့ နံနက် မိုးမလင်းမီ အချိန်ကပင် ဗိုလ်ဟန်ချို ဆိုင်းတော်မင်္ဂလာသည် အနီးကြား ၊ အဝေးကြား တီးမှုတ်ဧည့်ခံနေလေ၏ ။ တာဝန်အသီးသီး ယူထားကြသော အမျိုးသား ၊ အမျိုးသမီးအဖွဲ့တို့ကိုလည်း အလှူမင်္ဂလာမဏ္ဍပ်အတွင်း ချက်ချင်း လာရောက်ကြပါရန် အသံချဲ့စက်ဖြင့် တကြော်ကြော် ဟစ်အော်ခေါ်နေလေ၏ ။ ဧည့်ပရိသတ်သည် ခုနစ်နာရီ မထိုးမီကတည်းက ရောက်နှင့်နေကြလေပြီ ။

စာရင်းကိုင် ကိုသာလွန် သည်လည်း မဏ္ဍပ်ထဲ ရောက်ကတည်းက လက်မလည်အောင် ရေးမှတ်နေရ၏ ။ ဆိုင်းသံဗုံသံ ၊ လူသံဆူသံများ ကြားမှ အလှူကူမည့်သူ၏ အမည်နှင့် ကူငွေကို သဲသဲကွဲကွဲ ကြားရရန် နားထောင်ရေး မှတ်နေရ၏ ။ ဆောင်းကာလ ဖြစ်သော်လည်း ဝိုင်းအုံနေသော ဧည့်ပရိသတ်အကြား ချွေးပြန်နေလေ၏ ။ “ ရွှေတန့်တစ် ကိုအေးမောင် ဆယ့်ငါးကျပ် ” ၊ “ ကွန်းရွာ ကိုမောင်တင့် တစ်ဆယ် ” ၊ “ နှောကုန်း ကိုရွှေဘ တစ်ဆယ် ” ဧည့်ပရိသတ်သည် တစ်ပြိုင်တည်း ကျလာသဖြင့် စာရင်းကိုင်အဖွဲ့မှာ လက်မလည်နိုင် ဖြစ်ရသကဲ့သို့ ဧည့်ခံအဖွဲ့မှာလည်း ပျာယာခတ်နေလေ၏ ။ အကျွေးအမွေးအဖွဲ့သည်လည်း တစ်သုတ်ပြီး တစ်သုတ် ပျားပန်းခပ်သကဲ့သို့ ရှိနေ၏ ။ ထမင်းရုံပေါက်ဝတွင်လည်း ငွေ ကူသူရော ၊ မကူဘဲ အလကား ဝင်စားသူပါ သူ့ ထက်ငါ အလုအယက် တိုးဝှေ့နေ၏ ။ ရွာနီးချုပ်စပ်အပြင် မြို့ပရိသတ်ပင် ပါလေ၏ ။

ထမင်းရုံ ဖွင့်သောအခါ အတင်းတိုးဝှေ့ကာ အလုအယက်တွန်းထိုး ဝင်ကြ သဖြင့် ထမင်းရုံပေါက်စောင့် ဦးကျော် ကိုပင် လူအနင်းခံရသည်အထိ ဖြစ်သွားရလေ၏ ။ ငါးသုတ်ခန့် ကျွေးပြီးသော်လည်း လူက မစဲသေး ။ ဧည့်ခံမဏ္ဍပ် အတွင်း၌လည်း ပရိသတ်က အပြည့် ၊ အိမ်ဝိုင်း အတွင်း၌လည်း နေရာလပ် မကျန် ဟိုတစ်စု သည်တစ်စု ၊ ထမင်းရုံပေါက်တွင်လည်း ကြိတ်ကြိတ်တိုး ။ အထူးဖိတ်ကြားထားသော မြို့ဧည့် ၊ စက်ရုံဧည့် မကျမီမှာပင် ဝက်သားဒယ် တစ်ဝက် ကျိုးနေလေပြီ ။ အခြေအနေ မလှတော့ ။ အလှူဒါယကာလည်း ဆောင်းကာလ၌ပင် မျက်နှာပျက်ကာ ချွေးပြန်နေလေ၏ ။ အခြေအနေက မကောင်းတော့ ။ စာရင်းကိုင်ထံ လာ၍ “ ဘယ်လောက် ပေါက်ပြီတုံး ” ဟု မေးရင်း ငွေ လာလာ ထုတ်သွားကြပြန်၏ ။ “ သမင်မွေးရင်း ကျားစားရင်း ” စကားပုံ အတိုင်းပင် ။ ရွာလူကြီးတစ်သိုက် အရေးပေါ် စည်းဝေးခေါ်ရလေ၏ ။

“ ဒီအတိုင်းတော့ မဖြစ်တော့ဘူးဟေ့ ၊ ထမင်းစား လက်မှတ် ပေးမှ ဖြစ်လိမ့်မယ် ”

“ ဖြစ်ပါ့မလား ဘ , ရာ ၊ ကျုပ်တို့ရွာ ထုံးစံက လာသမျှ လူ ကျွေးခဲ့တာ ၊ ခုလို ထမင်းစားလက်မှတ်ဆိုတာ ထုံးစံမှ မရှိတာ ”

“ ဟ, ထုံးစံဆိုတာ လူက လုပ်တာကွ ၊ မီးစင်ကြည့် က,ရတော့မှာပဲ ။ လက်မှတ် မပေးရင် ငွေကူသူရော ၊ မကူဘဲ အလကား လာစားတဲ့သူ ရော ပေါက်သောက် ဆိုတော့ တကယ့် ဧည့်ကောင်းစောင်ကောင်းကျချိန်ဆို ဘယ်လို လုပ်မှာလဲ ။ ခု ဝက်သားက ငါးဒယ်စာပဲ ကျန်တော့တာ ”

“ ဒါဆို သမဝါယမဆိုင်က ရော်ဘာတံဆိပ်တုံး အမြန်သွားယူဟ ၊ စီးကရက် ဘူးခွံစာရွက်ပေါ် တံဆိပ်တုံးထု ၊ ထမင်းစားလက်မှတ်လုပ် ။ စာရင်းကိုင် သာလွန် ဆီသွား ၊ လူတစ်ဦး အနည်းဆုံး တစ်ဆယ်ဖွဲ့မှ တစ်စောင်ပဲ ပေးလို့ ပြော ”

ကျေးရွာ၌ မရှိခဲ့ဖူးသော ထမင်းရုံဝင်လက်မှတ် စတင်ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းတင်ရတော့၏ ။

သို့နှင့် ထမင်းရုံပေါက်ဝရှိ လူထုကြီးသည် ထမင်းရုံကို လက်မှတ်ပါမှ ဝင်ခွင့်ရမည်ဆို၍ မဏ္ဍပ်အတွင်းရှိ စာရင်းကိုင်ခုံ ဆီသို့ အပြေးအလွှား ရောက်လာကြပြန်လေ၏ ။ သူ့ထက်ငါ အတင်း တိုးဝှေ့၍ “ ရော့ဗျို့ မြို့သစ် ကိုလှမောင် က တစ်ဆယ် ၊ ထမင်းစားလက်မှတ် နှစ်စောင်ပေး ” ၊ “ မြင်းချိုင် ကိုကံဆင့် က ဆယ့်ငါးကျပ် ၊ လက်မှတ်သုံးစောင်ပေး ” ၊ “ စို့တွင်းရွာ ဦးမြဝင်း ဆယ့်ငါးကျပ် ရေးဗျို့ ၊ လက်မှတ်လေးစောင်ပေး ” စာရင်းကိုင် ကိုသာလွန် ထမင်းစားလက်မှတ် ရောင်းမလောက် ဖြစ်နေလေ၏ ။ စိတ်ထဲမှလည်း “ အလှူပေးကြောင်း ထမင်းရောင်း တောင်းကြီးကိုသာ ကန်လိုက်ပါ ” ဟု သံပေါက်လေးကို သတိရသဖြင့် ပြုံးလိုက်မိလေ၏ ။ သို့သော် ကြာကြာ မပြုံးလိုက်ရ ။ တစ်ဆယ်တန် တစ်ရွက် အတင်းထိုးပေးကာ လက်မှတ်လေးစောင် ၊ ငါးစောင် တောင်းနေသော လူအုပ်ကြီးကို လက်မလည်အောင် ဖြေရှင်းပေးနေရသည်မှာ ထုတ်ပေးထားသော ထမင်းစားလက်မှတ်ပင် မလောက်တော့ချေ ။

နေထန်းတစ်ဖျားခန့် ရောက်လျှင် အထူးဖိတ်ကြားထားသော စက်ရုံဧည့် ၊ မြို့ဧည့်များ တဖွဲဖွဲ ရောက်ရှိလာကြချေပြီ ။ အလှူ့ဒါယကာကို လိုက်ရှာ၏ ။ မတွေ့ ။ အလှူ့ဒါယိကာမကို မေးကြ၏ ။ သူ့ခမျာ ငိုမဲ့ငိုမဲ့နှင့် မဖြေတတ် ။ ထမင်းရုံကလည်း ပိတ်ရတော့မည် ။ ငွေကူ၍ ထမင်းစားလက်မှတ် တောင်းယူသွားကြသော်လည်း ထမင်း မစားရသူတို့မှာ စာရင်းကိုင်ထံ ရောက်လာကြပြန်၍ “ ခုနက ကျုပ် ကူထားတဲ့ ငွေတစ်ဆယ် ပြန်ပေးပါ ။ ရော့ လက်မှတ် နှစ်စောင် ” ၊ “ ကျုပ်ကိုလည်း ဆယ့်ငါးကျပ် ပြန်အမ်းပေးပါ ။ ရော့ဗျို့ လက်မှတ်သုံးစောင် ” 

“ အို ... ဒီလို ပြန်ပေးလို့ အလကား ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား ။ ရှင်တို့ အလှူလာတာ ကူဖို့လာတာလား ၊ စားဖို့ လာတာလား ။ မပေးနိုင်ဘူး စာရင်းပိတ်သွားပြီ ”

အနီးရှိ စာရင်းကိုင် ဧည့်ခံ မြရီ၏ ကက်ကက်လန် ရန်တွေ့သံကြောင့် လက်မှတ်ကို ဆုတ်ဖြဲကာ ပြန်သွားကြသူတွေကလည်း မနည်းမနော ။

ထမင်းရုံသည် ပိတ်သွားလေပြီ ။ ထမင်းမစားရသေးသူများကတော့ ကြွက်စီ ကြွက်စီနှင့် ။ မြို့ဧည့် ၊ စက်ရုံ ဧည့်များကို ဝိုင်းခြံလုံသော အိမ်တစ်အိမ်တွင် တိတ်တိတ် လက်တို့ ခေါ်၍ ကျွေးရလေ၏ ။ အကင်းပါးသော ပရိသတ်ကြီးသည် ထိုအိမ်သို့ လိုက်ကြပြန်၏ ။ အပြင်မှ အော်ဟစ်နေကြလေ၏ ။ မနိုင်တော့သဖြင့် ကျွေးလက်စ ဖြတ်၍ နောက်တစ်အိမ် ပြောင်းကြပြန်၏ ။ လိုက်ကြပြန်၏ ။ ရွေ့လျားထမင်းရုံဟု ခေါ်ရချေတော့မည်လော မဆိုနိုင် ။ နောက်ဆုံးတွင် ဘုန်းကြီးဆွမ်းကျွေးနေသည့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းသို့ မသိမသာ ခေါ်သွားပြီး ကျွေးရပြန်သည် ။ အရိပ်အခြည် ကြည့်နေသော သူအချို့ကား လိုက်ဖြစ်အောင် လိုက်သွား၍ စားကြသေး၏ ။ ဧည့်ကောင်းစောင်ကောင်းတို့သည်လည်း ထမင်းကိုပင် ဖြောင့်အောင် မစားရချေ ။ အလှူ့ဒါယကာသည်လည်း ဘယ်ဆီ သွား၍ ပုန်းအိပ်နေသည် မသိရ ။ အလှူမဏ္ဍပ်ရှိရာ ဌာနသို့ ပြူတစ်ပင် မလုပ်လာရှာပေ ။ အလှူ့ဒါယကာနှင့် မတွေ့ရသောကြောင့် ထမင်းစား မသွားရသော စက်ရုံဝန်ထမ်းဧည့်တို့မှာကား မကျေမနပ်နှင့် လက်ဖွဲ့ငွေကူကိုပင် မကူတော့ဘဲ စိတ်ဆိုးမာန်ဆိုးဖြင့် ပြန်သွားကြ၏ ။

••••• ••••• •••••

ဘိသိက်မြှောက်ခါနီးမှ အလှူ့ဒါယကာကို ရွာအနှံ့ လိုက်ရှာလေရာ ရွာအရှေ့မြောက်ပိုင်း ဘဘုန်းကျော် ခြံအတွင်းရှိ ဆီးပင်ရိပ်အောက်၌ သင်ဖျာတစ်ချပ်ခင်း အိပ်နေသည်ကို တွေ့ရ၍ အတင်းနှိုး ခေါ်ခဲ့ရလေ၏ ။ ဘိသိက်ဆရာနှင့် ရွာစား ဗိုလ်ဟန်ချို တို့၏ အပေးအယူ မျှတစွာ လက်ဖွဲ့စာတိုက်နေသည်ကို ကြည့်ငေးမောနေကြသည့် ပရိသတ်သည် ကြက်ပျံမကျ ကြိတ်ကြိတ်တိုး နေလေတော့၏ ။ အလှူ့ဒါယကာနှင့် အလှူ့ဒါယိကာမတို့ခမျာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေဟန် ရှိ၏ ။ မျက်နှာ မသာမယာနှင့် ။ ကိုစံအောင်သည် လက်ကိုင်ပဝါဖြင့် မျက်နှာကို အကြိမ်ကြိမ် ပွတ်နေလေ၏ ။

လက်ဖွဲ့စာ နှိုက်ရန် နတ်ထွက်လာချိန်တွင် ပရိသတ်သည် တအုန်းအုန်းနှင့် ပတ်တုတ်၍ မနိုင် နိုင်အောင်ရှိလေတော့၏ ။ လူရွှင်တော်နတ်က စာရင်းပါ အမျိုးများ၏ အမည်ကို တစ်ဦးချင်းစီ ခေါ်၍ ရေစင်ဖိုးအလှူခံလေ၏ ။ ဆွေမျိုးအရင်းအချာများသာ လက်ဖွဲ့စာ နှိုက်ခွင့်ရှိသည် ။ နတ်မမြင်အောင် ရှေ့က ပရိသတ်ကို ကွယ်ကာ ပုန်းဟန်ဆောင်ကြ၏ ။ နတ်သည်လည်း ဒိဗ္ဗစက္ခုရသူဖြစ်လေရကား လူအုပ်အတွင်း အတင်းတိုးဝင်ကာ လက်ဆွဲ ခေါ်လာ၏ ။ ပွဲအလွန်ကျလေ၏ ။ ပရိသတ်သည် တဝေါဝေါ ပွဲကျနေသော်လည်း အလှူရှင် ဇနီးမောင်နှံမှာကား မျက်နှာညှိုးငယ်နေရှာသည် ။ ကွယ်လွန်လေပြီးသော မိဘတို့ကို သတိရတမ်းတနေဟန်ရှိ၏ ။ မျက်ရည်များပင် ဝေ့ဝဲနေဟန်ရှိသည် ။

ဘိသိက်ခန်းပြီးမှ မောင်ရှင်လောင်းများ ဆံချ၍ သင်္ကန်းဆီးကာ သံဃာစင်ပေါ်တွင် အလှူတော်မင်္ဂလာ ရေစက်ချ ပရိတ်တရားနာယူကြလေ၏ ။ အလှူရှင် ဇနီးမောင်နှံမှာ ရေစက်ခွက်ကို တုန်တုန်ယင်ယင် ကိုင်ပြီး ရေစက်ချ နေလေသည် ။ ရေစက်ချရင်း မျက်ရည်များပင် စီးကျလာလေ၏ ။ အလှူ့ဒါယကာသည်လည်း မိခင် ကွယ်လွန်သည်မှာ မကြာသေး ။ အလှူ့ဒါယိကာမသည်လည်း လွန်ခဲ့သောနှစ်ကမှ မိဘနှစ်ပါးလုံး ရှေ့ဆင့် နောက်ဆင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ရရှာသည် ။ ပရိသတ်ထဲမှ ဆွေမျိုး နီးစပ်တော်သူရော ။ ရွာဆွေ ရပ်မျိုးတို့မှာလည်း မျက်ရည်လေး စမ်းစမ်းနှင့် ဆရာတော်၏ ရေစက်ချတရားကို လိုက်လံ ရွတ်ဆိုနေကြ၏ ။ အလှူတော်မင်္ဂလာ ဒါနအစုစုကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ရှိနေကြကုန်၏ ။

ဆရာတော်၏ တရားရေစက်ချသံ အဆုံးတွင် “ အားလုံး ကြားကြားသမျှ ကုသိုလ် ဒါန အမျှ အမျှ အမျှ ယူတော် မူကြပါကုန် ” ဟု အလှူ့ဒါယကာ ကိုစံအောင် ၊ အလှူ့ဒါယိကာမ မလှအေးတို့က တုန်ယင်သောအသံဖြင့် အမျှဝေ လိုက်ရာ တရားနာပရိသတ် အပေါင်းကလည်း ဝမ်းမြောက်စွာ “ သာဓု သာဓု သာဓု ” ဟု ညီညီညာညာ အနုမောဒနာ ပြုကြလေသတည်း ။ ဗိုလ်ဟန်ချို၏ ရွှေဆိုင်းတော်မင်္ဂလာမှလည်း သာဓုခေါ်သံ အဆုံးတွင် သာယာညင်းပျောင်းစွာ တဗြုန်းဗြုန်းဖြင့် ဗြောရိုက်လေတော့၏ ။

“ ဗြုန်းနိုင်ပေ့ ကိုရွှေစည် တီနိုင်ပေ့ ကိုရွှေနှဲ ” ဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် အလှူဗြောသံသည်ကား ရွှေမြန်မာတို့၏ နှလုံးသားကို ညှို့ယူဆွဲငင်နိုင်စွမ်း ရှိလှ၏ ။ ဗြောသံကြားရသော ပရိသတ်သည် မျက်ရည်မဆည်နိုင်အောင် ဖြစ်ကြရ၏ ။ အလှူ့ဒါယကာ နှင့် အလှူ့ဒါယိကာမတို့သည် လမ်းပေါ်သို့ ထွက်ကာ ရွာ၏သင်္ချိုင်းရှိရာ အနောက်မြောက်အရပ်ဆီသို့ မျှော်၍ ဗြောသံနှင့်အတူ “ အမရေ .. အမ သားလေးတွေ ရှင်ပြုပွဲကို လာပြီး သာဓု ခေါ်လှဲ့ပါဦးဗျ ၊ အီး ဟီး ဟီး ” ၊ “ အဖေတို့ အမေတို့ရေ တော်တို့ မြေးလေးတွေ သင်္ကန်းဆီးထားတာ ထ,ကြည့်လှည့်ကြပါဦးတော့ ၊ အီးဟီးဟီး ” ဟု အားရပါးရ ကြူကြူပါအောင် ချုံးပွဲချ ငိုနေကြလေတော့၏ ။ ကိုစံအောင်သည် တက်မတတ် ၊ ချက်မတတ် ရှိုက်ကြီးတငင် ဖြစ်နေလေ၏ ။ ဆွေမျိုးများကလည်း ဘေးမှ ထိန်းကာ “ ကဲကဲ တော်လောက်ပြီနော် ၊ သူတို့လည်း တမလွန်ကနေ အမျှဝေသံကို ကြားရလို့ အားရပါးရ သာဓုခေါ်နေကြမှာပါ ” ဟု ချော့၍ မဏ္ဍပ်အတွင်းသို့ ခေါ်လာခဲ့ကြရ၏ ။ ဆိုင်း ကလည်း ဗြောရိုက် ကောင်းဆဲ ၊ အလှူ့ဒကာ ဇနီးမောင်နှံသည်လည်း ရှိုက်၍ ရှိုက်၍ ငိုနေဆဲ ။ ကျူနှယ်ရုံသည့် ဆွေမျိုးသားချင်း တစ်သိုက်သည်လည်း ပီတိမျက်ရည် ဖျာဝေနေဆဲ ။

ဗြောသံ သည်လည်း အလှူပွဲလာ ပရိသတ်၏ စိတ်နှလုံးကို သိမ်းကျုံးဆွဲငင်၍ ဝမ်းနည်းခြင်း ၊ ဝမ်းသာခြင်း ဒွိယံတို့ဖြင့် “ ညှဉ်း ” နေသကဲ့သို့ ရိုက်ခတ်နေလေတော့သတည်း ။

▢  သာလွန်ကျော်
📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      ဧပြီ ၊ ၂၀၂၀

Wednesday, March 25, 2026

ဦးမင်းရောင် မှ မင်းကြီးရွှေလရောင် ဗိုလ်မင်းရောင် နှင့် ဗိုလ်လရောင် သို့


 

ဦးမင်းရောင် မှ
မင်းကြီးရွှေလရောင်
ဗိုလ်မင်းရောင် နှင့်
ဗိုလ်လရောင် သို့
─────────────
( ကေမြူး )

၁ ။

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဂျပန်ခေတ် ဗမာ့တပ်မတော် စစ်ဝန်ကြီးနှင့် စစ်သေနာပတိ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်က ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့ပါသည် ။ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်တွင် ဆင်းသက်လာသည့် မျိုးရိုးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်း ဖော်ပြခဲ့ပါသည် ။

“ ကျွန်တော်၏ ရှေးအဆက်အနွယ်တို့မှာ ပုဂံပြည် တရုတ်ပြေးမင်း လက်ထက် ဂျင်ဂျစ်ခန်း အမှူးရှိသော တရုတ်တို့ ဝင်ရောက် နှောင့်ယှက်သောအခါ နိုင်ငံခြားသားတို့၏ အောက် မနေလို၍ လွတ်ရာကျွတ်ရာ ယခု ကျွန်တော် မွေးဖွားရာဒေသ ( နတ်မောက် ) သို့ စုန်ခဲ့လေသည် ဟု ဦးလေး တစ်ယောက်က ပြောပြဖူးလေသည် ။ အလောင်းဘုရား တတိယနိုင်ငံ ထူထောင်စဉ်အခါက တိုင်းပြည်မှာ ဖရိုဖရဲဖြစ်နေရာ ရွှေဘို မှ ဦးအောင်ဇေယျ က ထ၍ ကျွန်တော်တို့၏ အဆက်အနွယ် ပင်းမင်းကြီး ဦးမြ ( နာမည်ကောင်းကောင်း မမှတ်မိ ) ဆိုသူမှာလည်း မိမိ နယ်ကို အုပ်စီးခေါင်းဆောင်၍ ဗမာ့ထီးနန်း ထူထောင်ရန် ကြံလေသည် ။ နောက်မှ အလောင်းဘုရား အကြောင်း ကြားသဖြင့် လူများ စေလွှတ် စုံစမ်းစေ၍ အလောင်းဘုရား၏ ဘုန်းလက်ရုံးအကြောင်း ကြားသိရသည့်အခါ အလောင်းဘုရားထံ ဝင်ရောက်၍ သက်စွန့်ကြိုးပမ်း အမှုထမ်းလေသည် ဟုလည်း မှတ်သားရဖူးသည် ။ မင်းတုန်းဘုရင် လက်ထက်တွင် သက်တော်ရှည်အမတ် ဖြစ်သော ခမ်းပေါက်မင်းကြီး မှာ ကျွန်တော်တို့၏ အမျိုးအနွှယ် ဖြစ်သည်ဟု ကြားဖူးသည် ။ မင်းတုန်းဘုရင်၏ သမားတော် တစ်ဦး ( လူအမည်မှာ ဦးကျော်ဇံ ဖြစ်လေသည် ။ ဘွဲ့ကို ကား မသိ ) မှာလည်း ကျွန်တော်တို့၏ အမျိုးအနွယ်ပင် ဖြစ်လေသည် ။ စုံနံ့သာမြိုင် ရေးသော ဆရာကြော့ မှာ ဦးကျော်ဇံ၏ မြေးပင်တည်း ။ ရှင်အဂ္ဂသမာဓိ မှာလည်း ကျွန်တော်တို့၏ အမျိုးဟုပင် သိရသည် ။ ကျွန်တော်တို့ ဘေးမှာ နတ်မောက် မြို့သူကြီး ဖြစ်လေသည် ။ စာတတ်သည် ။ ဉာဏ်ထက်သည် ။ လက်မြောက်သည် ။ စိတ်ထက်သည် ဟူ၍ ကြားနာဖူးသည် ။ မိမိ အထက် မြို့ဝန်နှင့် မတည့်၍ အလုပ် ပြုတ်ဖူးလေသည် ။ အလုပ်ပြုတ် သဖြင့် မန္တလေးရွှေမြို့တော်သို့ တက်၍ အရာခံနေဆဲ အနိစ္စရောက်လေသည်ဟု တစ်ခါက ပုရပိုက် မှတ်တမ်းတွင် ဖတ်ရဖူးသည် ။

ကျွန်တော်တို့ ဘေးတွင် အစ်ကိုကြီး တစ်ယောက်နှင့် ညီနှစ်ယောက် ရှိသည်ဟု သိရသည် ။ အစ်ကိုကြီးမှာ ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းအုပ် ဖြ စ်သည်ဟု သိရသည် ။ ညီအငယ် တစ်ယောက်မှာ တရုတ်မြို့ဝန် ဦးဘွား ဟူ၏ ။ မြင်ကွန်းမြင်းခုံတိုင်တို့ ငယ်ဆရာ ဖြစ်သည် ။ ၄င်းမင်းသားများ အထတွင် မြင်ကွန်းမင်းသားတို့ အတွက် ဓားပြတိုက် ငွေရှာပေးရလေသည် ။ ထိုအချက်ကို နေပြည်တော်က သိလေ၍ ဦးဘွား ရာထူးကျလေသည် ။ ကျွန်ယုံ၏ သစ္စာကြီးမှုကြောင့် အမှု မထင်ရှား၍ လည်းကောင်း ၊ မင်းတုန်းမင်း ကဲ့သို့ သိမ်မွေ့သော မင်း လက်ထက် ဖြစ်၍ လည်းကောင်း အသက် ချမ်းသာရာ ရလေသည် ။ နာမည်ကျော် ဦးမင်းရောင် ( ဗိုလ်လရောင် ) မှာ ကျွန်တော်တို့ ဘေးကတော်၏ တူတော်သည် ။ ”

••••• ••••• •••••

၂ ။

ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ၁၈၂၄ ခုနှစ် တွင် အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲဖြင့် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီဒေသကို လည်းကောင်း ၊ ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင်အင်္ဂလိပ် - မြန်မာဒုတိယစစ်ပွဲဖြင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို လည်းကောင်း ၊ ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် - မြန်မာတတိယစစ်ပွဲဖြင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို လည်းကောင်း ကျူးကျော်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ပြီး လက်အောက်ခံ ကိုလိုနီ နိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ် ကျွန်ပြုခဲ့ကြသည် ။ မြန်မာတိုင်းရင်းသားတို့သည် ဗြိတိသျှတို့၏ ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်မှုနှင့် ကျွန်ပြုမှုကို မလိုလား၍ စစ်ပွဲသုံးပွဲလုံးတွင် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ခုခံတော်လှန်ခဲ့ကြပြီး စစ်သည် လက်နက်အင်အား မမျှတ၍ နယ်မြေများ လက်လွှတ် ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရသည် ။ ဗြိတိသျှတို့က မန္တလေး နေပြည်တော်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး သီပေါမင်း နှင့် မိဖုရား ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ဖမ်းဆီးပို့ ဆောင်ခဲ့ကြချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝန်းလုံးရှိ တိုင်းရင်းသားတို့သည် ရရာလက်နက် စွဲကိုင်၍ ဗြိတိသျှတပ်များကို ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည် ။ နိုင်ငံတစ်ဝန်း မြေပြန့်နှင့် တောင်တန်းဒေသ အသီးသီးတွင် ခေါင်းဆောင်များ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ဒေသတွင်းရှိ ပြည်သူများကို စည်းရုံးကာ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည် ။ ရာနှင့်ချီသော တိုင်းရင်းသား နှင့် လူထုလူတန်းစားစုံမှ ခေါင်းဆောင်များ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည့်အနက် မကွေး ၊ မင်းဘူး ၊ တောင်တွင်းကြီးနှင့် နတ်မောက် ဒေသများတွင် လူသူလက်နက် စည်းရုံး၍ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော မင်းကြီးရွှေလရောင် ဘွဲ့ခံ ဦးမင်းရောင် ( ခေါ် ) ဗိုလ်လရောင် သို့မဟုတ် ဗိုလ်မင်းရောင် လည်း ထင်ရှားစွာ ပါဝင်ခဲ့သည် ။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအား ဗြိတိသျှတို့ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်မှု မပြုမီကာလ သီပေါဘုရင်လက်ထက်က ဦးမင်းရောင် သည် မြို့လုလင် ( ယခု မကွေးတိုင်း မြို့သစ်မြို့နယ် အတွင်း ) မြို့သူကြီး အဖြစ် စီရင်အုပ်ချုပ်နေသည် ။ ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်းဖြင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတော် အဖြစ် ရပ်တည်နေစဉ် ဗြိတိသျှတို့သည် စစ်ပွဲသုံးပွဲဖြင့် အဓမ္မကျူးကျော်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မြန်မာဘုရင် နှင့် မိဖုရား ကို ဖမ်းဆီး၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ပို့ဆောင်လျှင် မခံမရပ်နိုင်ကြသော မြန်မာပြည်သူများတွင် မြို့သူကြီး ဦးမင်းရောင် လည်း ပါဝင်ခဲ့သည် ။ ဦးမင်းရောင် သည် တိုင်းတစ်ပါးသား ဗြိတိသျှများ၏ စိုးမိုးကျွန်ပြုလာမှုကို မလိုလားသော ဒေသခံပြည်သူများအား စည်းရုံးလှုံ့ဆော်၍ လူသူလက်နက်အင်အား စုစည်းနိုင်ခဲ့သည် ။ ဦးမင်းရောင် သည် မင်းကြီးရွှေလရောင်ဘွဲ့ခံ၍ ပဲခူးရိုးမ မြောက်ပိုင်း တောတောင် ထူထပ်သည့် ကိုဒူတောင်ထိပ်တွင် သစ်ကျောက်ခံတပ်ကို ဆောက်လုပ်တပ်စွဲခဲ့သည် ။ ခံတပ်မှာ မြို့လုလင် အရှေ့ဘက် ၈ မိုင်ခန့် အကွာတွင် ရှိပြီး မင်းကြီးရွှေလရောင်ဘွဲ့ အပြင် ဒေသခံများ အကြားတွင် ဗိုလ်မင်းရောင် နှင့် ဗိုလ်လရောင် အဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည် ။ မြို့လုလင် မြို့သူကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့သဖြင့် ဒေသခံပြည်သူ များ၏ ဗိုလ်မင်းရောင် အပေါ် လေးစား ကြည်ညိုမှုနှင့် ဗြိတိသျှတို့ စိုးမိုးကျွန်ပြုခြင်း အပေါ် မလိုလားမှုတို့ကြောင့် အင်အား ၃ဝဝဝ ခန့်အထိ စုစည်းနိုင်ခဲ့ပြီး ဗြိတိသျှတပ်များအား စစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ဒေသခံပြည်သူတို့၏ အားပေး ကူညီမှုကို အပြည့်အဝ ရခဲ့သည် ။ ဗြိတိသျှ အစိုးရသည် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်မှုများကို အသည်းအသန် နှိမ်နင်းနေရသဖြင့် ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်မှုများ အရှိန်အဟုန် ကျဆင်းစေရန် နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ကြိုးပမ်း ခဲ့သည် ။ ဗိုလ်မင်းရောင် ကို ဗြိတိသျှ အစိုးရက လက်နက်ချလျှင် မြို့သူကြီး ရာထူးထက် မြင့်သည့် မြို့အုပ်ရာထူး ခန့်ထားမည်ဟု သွေးဆောင်စဉ်က လည်း ကောင်း ၊ ညီဖြစ်သူ တောင်တွင်းမြို့ဝန် ပင်း - နတ်မောက် - ကျောက်ပန်းတောင်း သုံးမြို့ဝန်နှင့် တောင်ငူခြံဝန် တာဝန်ထမ်းခဲ့သော ဦးမင်းမောင် က လက်နက်ချရန် အတန်တန် စာရေး တောင်းပန်စဉ်က လည်းကောင်း ငြင်းပယ်၍ ဆက်လက် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည် ။ ဗိုလ်မင်းရောင် သည် ကိုဒူတောင်ထိပ်မှ ကိုယ်ပိုင်တပ်များနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများမှ ဗြိတိသျှတပ်များကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေကြသော ဗိုလ်မုန်း ၊ ဗိုလ်နေဒွန်း ၊ ဗိုလ်လင်းရောင် ၊ ဗိုလ်ခင်ကျော် ၊ ဗိုလ်ရွှေဆင် တို့၏ တပ်များ နှင့်လည်း လိုအပ်သလို ပူးပေါင်း၍ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည် ။

ဗြိတိသျှတပ်များသည် ၁၈၈၅ ခု နှစ် ၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် သီပေါမင်း အား နန်းချ၍ မန္တလေးနေပြည်တော် နှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည်နှင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး၌ ဗြိတိသျှအစိုးရကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည် ။ ၁၈၈၆ ခုနှစ် နှင့် ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မင်းရောင် ၏ တပ်များသည် ဗြိတိသျှတပ်များအား အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်မှု အမျိုးမျိုး ပြုလုပ်ခဲ့သည် ။ ဗြိတိသျှအစိုးရအား ဗိုလ်မင်းရောင်၏ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီဌာနချုပ်မှ ထုတ်ဝေသည့် အခြေပြ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ အဘိုး ဗိုလ်မင်းရောင် ခေါင်းဆောင်သော နယ်မှာ တောင်တွင်းကြီး စီရင်စု ( နောက် မကွေးစီရင်စု ) ဖြစ်၍ တောတောင် ထူထပ်သော ပုပ္ပါးတောင်တစ်ဝိုက်နှင့် ပဲခူးရိုးမမြောက်စွယ်များကို အခြေခံထားလေသည် ။ ၁၈၈၆ ခုနှစ်မှ ၁၈၈၇ ခုနှစ်အတွင်း ယင်းစီရင်စုသည် အထက်ဗမာပြည်တွင် အခြား စီရင်စုများ ထက် ဒုက္ခအပေးဆုံး ဖြစ်ခဲ့၍ ဗြိတိသျှတို့ အဖို့ ရှက်ဖွယ်ရာလုံးလုံး စိတ်အားလျှော့ ထားရသော စီရင်စု ဖြစ်ခဲ့၏ ” ဟု လည်းကောင်း ၊ တပ်မတော်မော်ကွန်းတိုက်မှူးရုံးမှ ထုတ်ဝေသော တပ်မတော် သမိုင်း ( ၁၈၂၄ - ၁၉၄၅ ) တွင် “ ဗိုလ်မင်းရောင်သည် အင်္ဂလိပ်တို့အား ၂ နှစ်တိုင်တိုင် တော်လှန်တိုက်ခိုက်သည် ။ ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် မကွေး ၊ တောင်တွင်းကြီး ၊ ရမည်းသင်း ၊ မိတ္ထီလာမြို့များမှ စစ်ကြောင်း ၄ ကြောင်းဖြင့် ဗိုလ်မင်းရောင် ခေါင်းဆောင်သော တပ်များကို ဝိုင်းဝန်း တိုက်ခိုက်ကြသည် ။ အင်္ဂလိပ်တို့သည် ဗိုလ်မင်းရောင် အား သူတို့၏ လက်အောက် ဝင်ရောက်ရန် သွေးဆောင်ခဲ့သော်လည်း တော်လှန်ရေးသမားပီပီ ကျဆုံးသည် အထိ တော်လှန်တိုက်ခိုက်သွားခဲ့ကြသည် ဟု လည်းကောင်း ၊ ဗိုလ်မှူးဘသောင်း ( မောင်သုတ ) ပြုစုသည့် ဗမာ့တော်လှန်ရေးသမိုင်း တွင် ပုဂံမှ ဗိုလ်ချို ၊ ပုပ္ပားမှ ဗိုလ်နက်ကျော် ၊ ဝန်းသိုမှ စော်ဘွားကြီး ဦးအောင်မြတ် ၊ ရွှေဘိုမှ ထိပ်တင်မှတ် ၊ ကျောက်ဆည်မှ ဗိုလ်သာကျန် ၊ ဆင်ဖြူကျွန်းမှ ဦးဥတ္တမ ၊ ဝဲလောင်မှ ဗိုလ်ရာညွန့် ၊ ကျွန်းခင်းကြီးမှ ဗိုလ်လှကျော် ၊ မင်းတုန်းမှ ဗိုလ်ရွဲ ၊ ဇီးပင်ကြီးမှ မြင်စိုင်းမင်းသား ၊ ရှိမ္မကားမှ ဗိုလ်ရိုင်း ၊ နတ်မောက်မှ ဗိုလ်မင်းရောင် စသော တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်ကြီးများသည် လွတ်လပ်ရေးလမ်းစကို ထွန်းပြကြကုန်သော မီးရှူးတန်ဆောင်ကြီးများ ဖြစ်ကြသည် ။ လွတ်လပ်သော ဗမာများ မမေ့ထိုက် ၊ မမေ့အပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်များပေတည်း ” ဟု လည်းကောင်း ဖော်ညွှန်းခဲ့ကြသည် ။

ဗိုလ်မင်းရောင်၏ တပ်ဖွဲ့နှင့် ဗြိတိသျှ တပ်ဖွဲ့တို့၏ တိုက်ပွဲများတွင် သမိုင်းတွင်သော တောင်တွင်းကြီးတိုက်ပွဲ ၊ အင်္ဂလိပ်တို့ အရှုံးနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည့် ပေကန်ရွာ တိုက်ပွဲ ၊ ဗိုလ်မုန်း၏ တပ်ဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်း စစ်ဆင်ပြီး ရန်သူ ၇ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ ကွပ်မျက်နိုင်သော မြို့လုလင်တိုက်ပွဲ တို့မှာ ထင်ရှားကြသည် ။ ဗိုလ်မင်းရောင်၏ တပ်ဖွဲ့များသည် ၂ နှစ်ခန့်ကြာ တိုက် ခိုက်ပြီးချိန်တွင် ဗြိတိသျှတို့၏ အလုံးအရင်းဖြင့် နှိမ်နင်းခံရပြီး လူနှင့်လက် နက်အင်အား ချို့တဲ့လာ၍ ရှမ်းကုန်းမြေမြင့်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြသည် ။ ထိုသို့ ဆုတ်ခွာစဉ် ဗြိတိသျှတပ်ဖွဲ့သည် ဗိုလ်မင်းရောင်ကို ဖမ်းဆီးရမိလိုက်သည် ။ ဗိုလ်မင်းရောင် ဖမ်းဆီးခံရလျှင် ကျန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တစ်ဗိုလ်ကျတစ် ဗိုလ်တက်စနစ် ကျင့်သုံးကာ ဦးတုတ်ကြီး က ဆက်ခံ ခေါင်းဆောင်သည် ။ ဦးတုတ်ကြီး ဖမ်းဆီးခံရချိန်၌ ရွှေခင်ညိုမင်းသား နှင့် ဗိုလ်လေး တို့က လည်းကောင်း ၊ ရွှေခင်ညို နှင့် ဗိုလ်လေး တို့ ပြီးလျှင် ဦးလူကလေးကြီး က လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့် ဆက်လက် ဦးဆောင်ပြီး တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည် ။ ၁၈၈၉ ခုနှစ် အတွင်းတွင် တိုက်ပွဲ တစ်ခု၌ ဗိုလ်လေး ကျဆုံးခဲ့ပြီး ပြည်မြို့၌ ဗြိတိသျှတို့က ဦးလူကလေးကြီးအား ဖမ်းဆီးလိုက်ကြသည် ။ ဗိုလ်မင်းရောင် ကျဆုံးပုံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ၁၈၈၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဗြိတိသျှတပ်များနှင့် တိုက်ပွဲတစ်ခုတွင် ကျဆုံးသည်ဟု လည်းကောင်း ၊ ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာစဉ် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ခေါင်းဖြတ်စီရင်ခြင်းခံရသည်ဟု လည်းကောင်း ၊ စစ်ကဲ ဦးပုလေးက ဖမ်းဆီးရမိပြီး နောက် လယ်ဝေး အနီးတွင် ကားစင်တင် သ,တ်ဖြတ်သည်ဟု လည်းကောင်း ၊ အမျိုးသားသစ္စာဖောက်တို့၏ သတင်းပေးမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ဗိုလ်မင်းရောင် ၏ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်နှင့် ဇာတိမာန်ကို ချိုးနှိမ်ရန်နှင့် မြန်မာတို့၏ ဗြိတိသျှဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ဓာတ် မှေးမှိန်စေရန် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၄၉ ခုနှစ် ၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၂ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် မြို့သစ် မြို့လယ်မှ သစ်ပင်တစ်ပင်၌ ဗိုလ်မင်းရောင် အား ကြိုးဖြင့် ခိုင်ခံ့စွာ တုပ်ပြီး ခေါင်းဖြတ်သ,တ်သည်ဟု လည်းကောင်း ဖော်ပြမှု အမျိုးမျိုးရှိခဲ့သည် ။

••••• ••••• •••••

၃ ။

၁၂၉၇ ခုနှစ် ၊ ကဆုန်လ ( ၁၉၃၅ မေ ) ထုတ် သူရိယ မဂ္ဂဇင်း၌ စာရေး ဆရာ လယ်ဝေး ကိုဘရီ က စစ်ကဲ ဦးပုလေး အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားရာ၌ “ မင်းကြီးမင်းရောင်ကို စစ်ကဲ ဦးပုလေး က ဖမ်းမိသဖြင့် လယ်ဝေး အနီးတွင် ကားစင်တင်၍ သ,တ်ဖြတ်လိုက်ကြောင်း ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည် ။ ထိုဖော်ပြမှု အပေါ် ၁၉၃၅ ခုနှစ် ၊ ဇွန်လ ထုတ် သူရိယ မဂ္ဂဇင်း မှာပင် အညာသားလေးက ချက်ချင်း ဆိုသလို “ ကားစင် အတင် မခံရ ခေါင်းဖြတ်ခံရသည့် မင်းကြီးဦးမင်းရောင် ” အယ်ဒီတာထံ ပေးစာဆန်ဆန် တုံ့ပြန် ဆောင်းပါး ရေးသားခဲ့ပါတယ် ။ ထိုသို့ တုံ့ပြန်ရေးသားရာ၌ “ လက်နက်အင်အားလည်း မရှိ ၊ အစီအမံ အခန့်အခွဲတွင်လည်း အင်္ဂလိပ်နှင့် အနည်းငယ်မျှ မတူညီရကား ၄င်း ( ဗိုလ်မင်းရောင် ) ၏ စစ်တပ်မှာ တဖြည်းဖြည်း ကစဉ့်ကလျား ပျက်ပြားရွေ့လျားသွားရာ နောက်ဆုံး၌ တောတောင်များတွင် နောက်ပါ အနည်းငယ်မျှနှင့် ပုန်းအောင်းပြေးရှောင်သော အခါတွင်မှ နတ်မောက်တွင် စခန်းချလျက် ရှိသော စစ်ဗာရီစစ်တပ်က ဖမ်းဆီးပစ်ခတ်၍ ခေါင်းဖြတ်ခြင်းကို ခံရသည် ။ ၄င်း၏ ခေါင်းကို နတ်မောက်စခန်းချရာသို့ပင် လူအများ ကြောက်လန့်စေရန် ယူဆောင်ခဲ့သည် ။ ၄င်း သေဆုံးရသည်မှာ နောက်ပါ တစ်ယောက် သစ္စာဖောက် သဖြင့် သေဆုံးရသည် ဟူ၍လည်း ကျွန်တော် ကြားဖူးပါ၏ ” ဟု ဖော်ပြသည် ။ တစ်ဖန် စာရေးဆရာ လယ်ဝေးကိုဘရီ က ၁၉၃၅ ခုနှစ် ၊ ဇူလိုင်လထုတ် သူရိယမဂ္ဂဇင်း၌ အညာသားလေး၏ တုံ့ပြန်ရေးသားချက် မှန်ကန်ကြောင်း ဝန်ခံရေးသားခဲ့သည် ။ ဆက်လက်၍ အညာသားလေး ကပင် ၁၉၃၅ ခုနှစ် သြဂုတ်လထုတ် သူရိယမဂ္ဂဇင်း တွင် “ သူပုန်ဗိုလ်လရောင် ဦးခေါင်း ဟုတ် မဟုတ် ” ဆောင်းပါးကို ရေးသားရာ၌ - စစ်ကဲဦးပုလေး အကြောင်း ပိုမိုစုံလင် မှန်ကန်စွာ ရှာဖွေ၍ လယ်ဝေးကိုဘရီ ရေးသားချက်ကို ကျွန်တော် ဖတ်ရှုရပါ၏ ။ သို့ဖတ်ရှုရာတွင် ကားစင်အတင်ခံရသူမှာ ကျွန်တော်၏ အဘိုး ဦးမင်းရောင် မဟုတ်သည်က ထင်ရှားလေပြီ ။ ဦးမင်းရောင် အား စစ်ဗာရီတပ်များက ပစ်ခတ်ခေါင်းဖြတ်ယူခဲ့ကြောင်း ၊ နတ်မောက်သို့ ရောက်သောအခါ သတင်းဖြစ်ပွားရာသို့ ကျွန်တော်၏ “ ဘိုး ” အရင်းနှင့် အခြား ဦးမင်းရောင် ကို သိသူ လူကြီးများ ( အချို့ ယခုတိုင် နတ်မောက် တွင် ရှိသေးသည် ) သွားရောက် ကြည့်ရှုလေသည် ။ တစ်ဖန် သွားရောက် ကြည့်ရှုသူတိုင်းက ဗိုလ်မင်းရောင် ၏ ခေါင်း အစစ်အမှန်ဟု ဆုံးဖြတ်ကြလေသည် ။ ကျွန်တော့် “ ဘိုး ” အရင်းကပင်လျှင် ၄င်း၏ ယောက္ခမ မယ်စိုး အား “ မယ်စိုး ဗိုလ်လရော င်ခေါင်းတော့ အမှန်ပဲ ။ ဆွမ်းသွတ်ချင်လည်း သွတ်ပေတော့ ” ဟု ပြောဆိုကြောင်း ၊ သွားရောက်ကြည့်ရှုသူများမှာ ဗိုလ်မင်းရောင် ရှင်စဉ်တွင် ၄င်းအား သိသူများ ဖြစ်သည်ကိုလည်း သတိချပ်ရာသည် ။  ” ဟု သုံးသပ်ထားသည် ။ အညာသားလေး မှာ ထိုစဉ်က အသက် ၂ဝ နှစ်ခန့်သာ ရှိသေးသည့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ကိုအောင်ဆန်း ( ဗိုလ်မင်းရောင်၏ မြေး ) ဖြစ်သည် ။ ဗိုလ်မင်းရောင် ကျဆုံးပုံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဝိဝါဒ ကွဲပြားမှု ရှိနေခြင်းကို ကိုအောင်ဆန်း က ပါဝင် ဆန်းစစ်ပြခဲ့သည် ။

ကိုအောင်ဆန်းသည် ဂျပန်ခေတ် စစ်ဝန်ကြီးနှင့် စစ်သေနာပတိတာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ်က ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အဖြစ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ် ရေးသားရာ၌ ဗိုလ်မင်းရောင်၏ စရိုက်ကို “ ဗိုလ်မင်းရောင်ကား လက်ရုံးအားကိုး ဖြစ်သည် ။ အမိုက်ဆုံး ဆိုသူများကို တပည့် လုပ်ထားသည် ။ ၄င်း၏ တပည့်တစ်ယောက်  ( နာမည်ကား မမှတ်မိ ) သည် ဇာတ်ပွဲများတွင် လူပြက် ပြက်သည့်အခါ အများ ရယ်တုန်း မရယ် ၊ အများ ရယ်ပြီးမှ တစ်ယောက်တည်း ကျယ်လောင်စွာ အကြာကြီး ရယ်တတ်သည်ဟု သိရသည် ။ ဤကဲ့သို့ အရွဲ့တိုက် ရယ်သည်ကို ဗိုလ်မင်းရောင် တွေ့၍ အားရကာ ဆုချလေတော့သည် ။ တစ်ခါလည်း ၄င်း၏ တပည့်နှင့်။၄င်း၏ညီ သုံးမြို့ဝန်ဦးမင်းမောင်၏ တပည့်တို့သည် ၄င်းတို့၏ ဘွားအေ မယ်တော်ပျံတွင် လက်ဝှေ့ ထိုးကြသည် ။ ဦးမင်းရောင်၏ တပည့် ရှုံးသည် ။ ညီဖြစ်သူ ဦးမင်းမောင်က မိမိ၏ တပည့် နိုင်သဖြင့် ပဝါတစ်ပိုင်း ဆုချလေသည် ။ ထိုအခါ ဗိုလ်မင်းရောင် က မခံချင်၍ မိမိတပည့်ကို ရှုံးလျက်နှင့်ပင် ပုဆိုးတစ်ထည် ဆုချလေသည် ။ တစ်ခါလည်း ကြက်သား စားလို၍ ဦးမင်းမောင် အား ကြက်သ,တ်ခိုင်းလေသည် ။ ဦးမင်းမောင် ကား ဗိုလ်မင်းရောင် နှင့်မတူ ။ လူပျော့ ဖြစ်လေသည် ။ စောင်းတီး ၊ သီချင်းဆို တော်သည် ။ စကားပြော ချိုသာသည် ။ အထက်လူကြီးများ၏ အချစ်တော်တစ်ဦး ဟု သိရသည် ။ ဦးမင်းမောင် ကြက် မသ,တ်နိုင် ။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်လရောင်က သူကိုယ်တိုင် သ,တ်၍ ချက်စားလေသည် ။ သည့်ဟင်းကို ညီအား မကျွေး ပစ်သောဟူ၏ ” ဟု ကောက်ကြောင်း ဆွဲပြခဲ့သည် ။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဖွဲ့နွဲ့သည့် ဗိုလ်မင်းရောင်၏ ရုပ်ပုံလွှာ ဟု ဆိုနိုင်သည် ။

••••• ••••• •••••

၄ ။

သမိုင်းပညာရှင် ၊ စာပေပညာရှင် စာရေးဆရာများက ဗိုလ်မင်းရောင် ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ရပ်များကို ခေတ်သစ်သမိုင်း နှင့် ဆောင်းပါးများတွင် လက်လှမ်းမီမျှ ဖော်ပြကြသည့်နည်းတူ တောင်တွင်းကြီးမြို့ ရတနာဗိမာန်တောရ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အန္တေဝါသိက အစိုးရပထမကြီး ဦးဉာဏအသျှင် စီရင်တော်မူသော တောင်တွင်းကြီး ရာဇဝင်သစ်တွင်လည်း “ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ အဘိုး ရွှေလရောင်ဘုရင့် အကြောင်းတော် ” ခေါင်းစဉ်ငယ်ဖြင့် ဖော်ပြထားပါသည် ။ ထိုတောင်တွင်းကြီး ရာဇဝင်သစ်တွင် “ သက္ကရာဇ် ၁၂၄၇ ခုနှစ် ၊ တန်ဆောင်မုန်းလတွင် မန္တလေးနေပြည်တော်မှ သီပေါဘုရင်မင်းမြတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ လိုက်ပါသွားသောအခါ မြို့လုလင်သူကြီး ဦးမင်းရောင်သည် ရွှေလရောင်မင်းသား အမည်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်အလံ အောက်သို့ မဝင်ဘဲ သုံးနှစ်တိုင်တိုင် မင်းခမ်းမင်းနား ထီးဖြူ ဖွင့်၍ တောင်တွင်းကြီးမြို့ မြောက်လက်တစ်ခွင် ဘုရင်ပြုလုပ်တော်မူသည် ။ ထိုအခါ အင်္ဂလိပ်စစ်သားတို့သည် မြောက်လက်နယ်ဘက်သို့ မထွက်ဝံ့ဘဲ မြို့တွင်း ကသာ နေရလေသည် ။ ရွှေလရောင်မင်းသားလည်း စစ်သည်ဗိုလ်ပါ စုဆောင်းသိမ်းသွင်းခုခံနေသည်မှာ သုံးနှစ် တိုင်အောင် ထီးဖြူရာဇပလ္လင်ဥကင်တော် ဖွင့်၍ စံပယ်တော်မူသည် ။ ထို့နောက်တစ်ဖန် အင်္ဂလိပ်တို့ ဘက်က စစ်သည်ရဲမက် လက်နက်အင်အား ကြီးလှသည်နှင့် တပ်စွဲစံတော်မူရင်း မြို့လုလင် မှာ မနေနိုင်တော့ဘဲ ရိုးမတောင်တန်း တောခြေအတွင်း မြင်းမဏိတောင်ထိပ်မှာ မြို့နန်းတည်ကာ သစ်တပ်ကာ၍ မြို့ကျုံးခံတပ် ပြုလျက် စံနေတော်မူရင်း မြင်းမဏိတောင်ထိပ်မြို့သို့ တစ်ဖန် အင်္ဂလိပ်တို့က လိုက်လံတိုက်ခိုက်ပြန်သဖြင့် သစ်တပ်မြို့ကြီး ပျက်စီးလျှင် ရွှေလရောင်ဘုရင်သည် ဆင်တော်ကို စီးလျက် အနောက်လက်သို့ ထွက်တော်မူရလေသည် ။ ယင်းသို့ ထွက်တော်မူခဲ့ပြီးနောက် တောင်တွင်းကြီးမြို့နှင့် ခရီး တစ်သောင်းကွာ လေးတိုင်စင် ရွာတွင် ရွှေလရောင်မင်း နှင့် အင်္ဂလိပ်တို့ အကြိတ်အနယ် တိုက်ပွဲတွင် ဘုရင် ရွှေ လရောင်မင်း ကို အင်္ဂလိပ်တို့က လက်ရ ဖမ်းဆီးမိလေသည် ။ သို့သော် ဖမ်းဆီး ပြီးလျှင် ရွှေလရောင်ဘွဲ့ခံ မြို့လုလင်သူကြီး ဦးမင်းရောင်ကို တောင်တွင်းကြီးမြို့သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့၍ တကယ့်သူရသတ္တိ နှင့် ပြည့်စုံကာ သြဇာအာဏာ ရှိသည်ကို သိသည့်အတိုင်း ခိုင်းစေ၍ ကောင်းမည် အထင်နှင့် တောင်တွင်းကြီး မြို့ဝန် ခန့်ထားသော်လည်း ဦးမင်းရောင် သည်ကား လူမျိုးခြား လက်အောက်တွင် ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် ကျွန်သပေါက် မလုပ်လိုသည့် အတွက် ရက်စက်လှစွာသော နယ်ချဲ့သမား အင်္ဂလိပ်စစ်ဗိုလ်တို့က ထိုအဆိုပါ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ အဘိုး ရိုးရာ မြို့လုလင်သူကြီး ဦးမင်းရောင်တည်း ဟူသော ရွှေလရောင်ဘုရင်ကို အရှင်လတ်လတ် ဦးခေါင်းကို ဖြတ်၍ သ,တ် လိုက်လေသတည်း ” ဟု မော်ကွန်းတင်ထားပါသည် ။

စာဆိုတော် ဦးကြော့ ( ၁၈၃၉ - ၁၈၈၉ ) သည် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် နတ်မောက်မြို့စားမင်းကြီး၏ စာတော်ဖတ်နှင့် သီပေါမင်းလက်ထက် တွင် ဒသမခရိုင်ဝန်မင်းကြီးနှင့် တောင်တွင်းခရိုင်ဝန်တို့၏ ရှေ့တော်ဖတ် စာရေးကြီး အဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့ပြီး တေးထပ် ၊ ဒွေးချိုး ၊ လေးချိုး နှင့် မေတ္တာစာများ ရေးသားခဲ့ရာ၌ စုံနံ့သာမြိုင်ရှာပုံတော်ကြီးဖြင့် အထူးထင်ရှားခဲ့သည် ။ ဦးကြော့ သည် မင်းတုန်းမင်း၏ သမားတော် နေမျိုး ဘိသက္က သူရ နော်ရထာ ဘွဲ့ခံ ဦးကျော်ဇံ ၏ မြေးဖြစ်ပြီး ဗိုလ်မင်းရောင်နှင့် ဆင်းသက်ရာမျိုးရိုး တူညီကြသူများ ဖြစ်သည် ။ ဗိုလ်မင်းရောင်၏ ဗြိတိသျှဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့တွင် စားဖိုကဲ ၊ စာတော်ဖတ် စသည့် အမှုတော်ထမ်းများ ခန့်ထားသုံးစွဲခဲ့ပြီး စာဆိုတော် ဦးကြော့ သည် ဗိုလ်မင်းရောင် ထံသို့ ဘုန်းတော်ဘွဲ့ အပါအဝင် ကဗျာလင်္ကာများ ရေးသားဆက်သွင်းကာ ဆုလာဘ်များ ရယူခဲ့သည် ။ ဗြိတိသျှတပ်များအား တိုက်ပွဲဝင်စဉ်ကာလ အတွင်း ဗိုလ်မင်းရောင်၏ ဗောင်းတော် မီးလောင်ခံရသည်ကို အိပ်မက် မက်သဖြင့် ဦးကြော့ က ဖြေသိမ့်အားပေးသည့် ရွှေလရောင်ဘုရင်ဘုန်းတော်ဘွဲ့ အလင်္ကာ ၊ ကဗျာသံချို ကို သီကုံးဆက်သရာမှ မြန်မာ စာပေသမိုင်းတွင် မော်ကွန်းဝင်သံချို တစ်ပုဒ် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည် ။ ဦးကြော့ သည် ထိုသံချိုတွင် ဗိုလ်မင်းရောင် ၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက် အစဉ်အလာ ကြီးမားပုံ ၊ ဇာတိမာန် ထက်သန်ပုံ ၊ သူရသတ္တိနှင့် ဘုန်းတန်ခိုး ပြည့်ဝပုံ ၊ သာသနာစည်ပင်ရာ၌ အခြေပြုပုံ စသည်တို့ကို ဖော်ကျူးထားပါသည် ။

နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး ၊ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ၊ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလှုပ်ရှားမှု တို့တွင် ပြည်သူတို့အား နိုင်ငံရေးအရ ဦးဆောင်မှု ပေးခဲ့ပြီး စာပေဖြင့် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သော ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း ( ၁၈၇၅ - ၁၉၆၄ ) သည် နိုင်ငံနှင့် ပြည်သူ အကျိုးပြုစာပေလက်ရာ အမျိုးမျိုး ရေးသားသီကုံး ပြုစုခဲ့သည့် အနက် သခင်ဋီကာ ( ၁၉၃၈ ) နှင့် အာဇာနည် ဗိမာန် ( ၁၉၄၇ ) စာအုပ်တို့လည်း ပါဝင်ခဲ့သည် ။ သခင်ဋီကာ တွင် ဗိုလ်မင်းရောင်၏ သူ့ကျွန်မခံလိုစိတ် နှင့် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ပြင်းထန်ထက်သန်ပုံ ၊ ဗြိတိသျှတပ်များကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ပွဲဝင်ပုံ ၊ အမျိုးသားသစ္စာဖောက်တို့၏ ဖောက်ပြန်ပုံ ၊ ဗြိတိသျှတို့၏ ကြမ်းကြုတ်ရက်စက်ပုံနှင့် ဗိုလ်မင်းရောင်၏ တာဝန်ကို သခင်အောင်ဆန်း ဆက်ခံအောင်ပွဲယူစေလိုပုံတို့ကို ဖော်ကျူးသည့် မြို့လုလင်သူကြီး ဦးမင်းရောင်ဘွဲ့ကဗျာ လေးချိုးလတ် ကို ရေးစပ်ဖော်ပြထားသည် ။ အာဇာနည်စာအုပ်တွင် ထိုလေးချိုးလတ်ကို ထပ်မံ ဖော်ပြထားသည့်ပြင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း နှင့် ဦးမင်းရောင် တို့၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ကိုလည်း ဖော်ညွှန်းထားသည် ။ ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းသည် အာဇာနည် ဗိမာန်စာအုပ် ထုတ်ဝေပြီး အကျိုးအမြတ် မှန်သမျှကို အာဇာနည်ဗိမာန်တည် ဆောက်ရေးရန်ပုံငွေသို့ ထည့်ဝင်ခဲ့သည် ။

ဘီအိုင်အေတပ်သား စာရေးဆရာ နှင့် အယ်ဒီတာဘဝတို့တွင် ကျင်လည်ခဲ့သော စာရေးဆရာ ငွေလင်း ( ၁၉၁ ၂- ၁၉၈၉ ) သည် မကွေးခရိုင် အတွင်း ကြီးပြင်းကျင်လည်ခဲ့သည့်အလျောက် နတ်မောက် ၊ မြို့သစ် ၊ တောင်တွင်းကြီး နှင့် မကွေးဒေသတို့ကို နောက်ခံထား၍ ဝတ္ထုရှည် များစွာ ရေးသားခဲ့သည် ။ ထိုဝတ္ထုများတွင် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု ကာလတွင် ထိုဒေသမှ ထင်ရှားသော ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဖြစ်ရပ်များကို နောက်ခံထား ရေးဖွဲ့သည့် မင်းကြီးရွှေလရောင်( ၁၉၆၂ ) ၊ ပင်းမြို့သူ ( ၁၉၆၅ ) နှင့် မြို့လုလင်မှ ပုန်ကန်ခြင်း ( ၁၉၆၆ ) တို့မှာ ထင်ရှားကြသည် ။ စာရေးဆရာကြီး ငွေလင်း သည် ဇာတိမာန်နှင့် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်ဖွယ် ဝတ္ထုများကို ဖွဲ့နွဲ့ရာတွင် “ မင်းကြီးရွှေလရောင် ” နှင့် “ မြို့လုလင်မှ ပုန်ကန်ခြင်း ” မှာ ဗိုလ်မင်းရောင်၏ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးတိုက်ပွဲနှင့် ထိုစဉ်က ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံဖန်တီးထားသည့် သမိုင်းနောက်ခံ ဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြသည် ။ “ မင်းကြီးရွှေလရောင် ” ဝတ္ထုတွင် အစ်ကိုဖြစ်သူ မြို့အုပ်ဦးမင်းခေါင် က လက်နက်ချ၍ မြို့အုပ်ရာထူး လက်ခံရန် လာရောက် စေ့စပ်နားချလျှင် ဗိုလ်မင်းရောင် က “ မြို့အုပ် မကလို့ ဘာ ရာထူး ပေးပေး မလိုချင်ပါဘူး ၊ သူ့ကျွန် ဖြစ်ပြီး လူမျိုးခြားကို ဘုရား ထူးရမယ့် အစား အသေခံလိုက်တာပဲ မြတ်ပါသောတယ် အစ်ကိုရယ် ” ဟု  လည်းကောင်း ၊ ဗြိတိသျှတပ်များသည် ခြေရာခံပြီး လိုက်ရာ လေးတိုင်စင်ရွာ အနီးတွင် ဦးမင်းရောင် ကို ဝိုင်းမိပြီး သစ္စာခံ၍ မြို့အုပ်ရာထူး လက်ခံရန် ကမ်းလှမ်းလျှင် ဗိုလ်မင်းရောင် က “ ငါဟာ ဗမာ ၊ ငါဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့ သစ္စာကို ဘယ်တော့မှ မဖောက်ဖျက်ဘူး ။ မင်းတို့လို ကု,လားဖြူတွေလည်း ဘုရား မထူးနိုင်ဘူး ။ မင်းတို့ ကု,လားဖြူတွေရဲ့ လက်အောက်မှာ နေရတာ ထက် ၊ မင်းတို့ ကု,လားဖြူတွေကို ဘုရား ထူးရတာထက် သေရတာက မြတ်တယ် ။ မင်းတို့ သ,တ်ချင်သပ ဆိုရင် ငါ့ကို အခုချက်ချင်း သ,တ်လိုက်ကြ ” ဟု လည်းကောင်း တုံ့ပြန်ပြောဆိုပုံကို ဖော်ကျူးထားရာ ဗိုလ်မင်းရောင် ၏ ဇာတိမာန် သူ့ကျွန်မခံလိုမှု နှင့် ရဲရင့်မှု တို့ကို တွေ့နိုင်ကြပါသည် ။

ဗိုလ်မင်းရောင် အား ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သမိုင်းပညာရှင် ၊ စာပေပညာရှင် ၊ အယ်ဒီတာ နှင့် စာရေးဆရာများက သမိုင်းဆောင်းပါး အတ္ထုပ္ပတ္တိ ၊ ဝတ္ထုတို ၊ ဝတ္ထုရှည် ၊ ပြဇာတ် ၊ ကဗျာစသည့် စာပေပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုးဖြင့် ဂုဏ်တင်နေကြသည့် နည်းတူ ပန်းချီပန်းပု ဂီတသဘင်ရုပ်ရှင် စသည့် အနုပညာရှင်များ ကလည်း အနုပညာပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုးဖြင့် ဂုဏ်တင် နေကြမည် ဖြစ်ရာ ဗိုလ်မင်းရောင်၏ ဂုဏ်ရောင်မှာ ထာဝရ လင်းလက်တောက်ပြောင်နေပါလိမ့်မည် ။

  ▢  ကေမြူး

ကိုးကားချက် ။  ။
        အခြေပြ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်း ၊ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ထိန်းသိမ်းမှုသမိုင်း အကျဉ်းချုပ် ၊ မလိခ၏ မြန်မာစာပေ အဘိဓာန် ၊ သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ အာဇာနည်ဗိမာန် ၊ ဇာတိမာန် စာပေစာတမ်းများ ၊ မှော်ဝန်းကြည်မြတ် ၏ အညာသားလေး ( သို့ ) တောက်မည့်မီးခဲ ( မော်နီတာ ဂျာနယ် - ၁ / ၁ ၅) တို့ကို ညှိနှိုင်းကိုးကားသည် ။

📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
     ၂၀၁၃ ၊ ဒီဇင်ဘာ

မလုပ်မစား

 

❝ မလုပ်မစား ❞
    ( ပီမိုးနင်း )

ဦးရွှေသာသည် ခေါင်းအုံးသုံးလုံးကို ဆင့်ကာ ပက်လက်မှီလျောင်းလျက် ခြေသလုံးကို နှိပ်၍ နေသည့် တစ်ဦးတည်းသော သား ဖြစ်သူ မောင်ရင်ကို ကြည့်ကာ မချိသော အမူအရာနှင့် ရင်ဝသို့ ဆို့တက်၍ လာသော အလုံးကြီးတစ်လုံးကို မျို၍ ချလိုက်လေ၏ ။

မကောင်းသော ကံကြမ္မာ၏ အကျိုးပေးပုံတို့သည် အစုံအစုံ အပြိုင်အပြိုင် လာတတ်သည်ဟူသော စကား၏ ဟုတ်မှန်ကြောင်းကို စဉ်းစားရင်း တစ်ဦးတည်းသော သားကလေး အတွက် မသက်မသာ ဖြစ်၍ နေရှာလေ၏ ။ ဦးရွှေသာမှာ ကြွယ်ဝချမ်းသာသူ ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ လက်မဲ့အခြေအနေ၌ မကျန်းမမာ ဖြစ်၍ နေလေရာ မိမိ အတွက် မပူ လူပျိုပေါက်ဖြစ်သော သားကလေး အတွက်သာ ပူလေ၏ ။

မိမိမှာကား တစ်နေ့တခြား သမုဒ္ဒရာသို့ စီးသော သစ်တုံးသည် ရေကြောတွင် ခုခံခြင်း မပြုနိုင်ဘဲ လိုက်ပါရသည့်အလား ဝေဒနာတည်းဟူသော အစုန်ရေကြော၌ မရဏပင်လယ်ကြီး ဘက်သို့ တရိပ်ရိပ်မျောပါခဲ့သည်မှာ ခရိုင် အဆုံးသို့ ရောက်ရပေတော့မည် ။ နေ့လား ညဉ့်လား ၊ သေခြင်းတည်းဟူသော သမုဒ္ဒရာ၏ ရင်ခွင်သို့ ရောက်တော့မည်ဟူသော အသိ၏ ဖိစီးခြင်း၏ အောက်မှာ မလွန့်သာ ၊ မဆန့်သာ ၊ လမ်းဆုံးကို မျှော်လျက်သာ နေရရှာလေတော့သတည်း ။

ရှေးဦးပထမ လူလိမ်ခံရ၏ ။ ၎င်းနောက် အာမခံ ကြွေးများကို ဆပ်ရ၏ ။ ထို့နောက် ဓားပြအတိုက်ခံရ၏ ။ ထို့နောက် လယ်ယာ ၊ ခြံမြေအိမ်ခြေယာခြေ မကျန်အောင် မြီရှင်ချစ်တီးများ၏ မောင်းသံကို ကြားခဲ့ရ၏ ။ ထို့နောက် ဇနီးသည် ဒေါ်ဖြူ မှာ ဥစ္စာပျက်ပြုန်း ၊ လူလုံး မလှ ၊ သောကဗျာပါ ၊ မီးလောင်စာကြောင့် ၊ မမာမကျန်း ဖြစ်ကာ မရဏလမ်းသို့ စောလျင်စွာ ရောက်ခဲ့၏ ။

မိမိ၏ အလှည့်သည်ကား တစ်နေ့တခြား နီး၍လာကြောင်း သိရလျက် အားကိုးစရာ ဉာတိဆွေမျိုးကောင်းလည်း မရှိ ၊ ပစ္စည်းအမွေလည်း ရတော့မည် မဟုတ်သော သားအတွက် ရတက်မီးလောင်၍သာ နေရှာလေတော့သတည်း ။

သေတာက အရေးမကြီး ။ လှူခဲ့တန်းခဲ့ ပြုခဲ့သမျှသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ဆင်ခြင်ကာ မကောင်းမှု ဒုစရိုက် ဟူ၍ တစ်စုံတစ်ရာ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် မလုပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် သေခြင်းကို မကြောက်လှပေ ။ မိမိ မျက်စိ နှစ်ဖက်ကို မှိတ်လိုက်သောအခါ ဤသားကလေး တစ်ယောက်တည်း ဤကမ္ဘာပေါ်၌ ခိုကိုးရာမဲ့ မျက်နှာငယ်စွာ နေရစ်ခဲ့ရမည်ကိုသာ တရေးရေး ထင်မြင်လျက် မသက်မသာ ကြံရာမရ ဖြစ်၍ နေလေ၏ ။

အထက်ထက်က ပစ္စည်းဥစ္စာ ရှိခဲ့၍ နူးနူးညံ့ညံ့နေခဲ့ရသောကြောင့် ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း လုပ်၍လည်း မစားနိုင် ၊ စာရေးစာချီ အစိုးရအရာရှိ ဖြစ်လောက်အောင်လည်း ပညာကို မသင်ခဲ့ရ ။ ပစ္စည်းဥစ္စာကို အားကိုးပြု ကာ အင်္ဂလိပ်စာ ၊ မြန်မာစာကို ရေးတတ်ဖတ်တတ်ရုံ ကလေးမျှ သင်ပေးခဲ့မိလေ၏ ။

ပညာကို ကိုးတန်း ၊ ဆယ်တန်း ၊ အိုင်အေ ၊ ဘီအေ အောင်သော်လည်း အဘယ် လခစားမှ လုပ်ရန် မလို ။ မြေပြိုမှ ဆင်းရဲဖို့ရှိသည် ဟူသော စိတ်ကြောင့် တစ်ကြောင်း ၊ ပညာတွေကို ထိုမျှလောက် သင်သော်လည်း ပညာ၏ အကျိုးကို စဉ်းစားရှာကြံ၍ မရသောကြောင့် တစ်ကြောင်း ၊ သေစာရှင်စာနှင့် အတွက်အချက်ကလေးကို သိလျှင် တော်ပြီ ဟူသောအနေနှင့် ပေါ့လျော့မိခဲ့လေ၏ ။

ထိုကဲ့သို့ ပေါ့လျော့စေရန် အပြစ်တစ်ခုမှာလည်း အခြား မဟုတ် ။ သူကြီးသား မောင်ဘထိုက် ခေါ်သူကလေးမှာ ဘီအေ အောင်ပြီးနောက် ချောင်းဆိုးသွေးပါ ဖြစ်၍ သေဆုံးသွားသည်ကို တွေ့ရဖူးသဖြင့် ထိုမျှလောက် ပညာသင်ခြင်းသည် မသေခင် ဝဋ်ဆင်းရဲခံရခြင်းပဲ ။ မတော်တဆ တစ်ခုခု ဖြစ်၍ ပျက်စီးသွားလျှင် သင်ရသော ဒုက္ခသည် အပိုဖြစ်ချေမည်ဟု အောက်မေ့ကာ တစ်ဦးတည်းသော သားကလေး အပေါ်၌ အကြင်နာ လွန်ကဲခြင်းကြောင့်ဖြစ်လေ၏ ။

ယခုမှာကား မကြံတတ်အောင် ရှိနေသဖြင့် ငါ့ သားကလေးအား ပညာသင်မပေးခဲ့သည်မှာ တက်တက်စင် မှားချေပြီဟု ဆင်ခြင်ကာ ယူကျုံးမရ ဖြစ်၍ နေလေ၏ ။

သို့ကြည့်၍ နေရာမှ တစ်စုံတစ်ရာကို စဉ်းစားမိသဖြင့် မျက်နှာမှာ လင်း၍လာလေ၏ ။

ငါ့သားသည် မိဘစကားကို အမြဲနားထောင်သော သားဖြစ်သည် ။ ကတိတည်ခြင်း ၊ စကားမှန်ခြင်း ၊ သစ္စာစောင့်ခြင်းများ၌ အထူးသဖြင့် ပုံသက်သေနှင့် သင်ပြခဲ့သောကြောင့် ဤအရာများ၌ စိတ်ချရ၏ ။ ကတိတစ်ခုကို ထားလျှင် ကတိဖျက်မည် မဟုတ်ပေဟု စဉ်းစားမိလေ၏ ။

“ လူကလေး ”

“ ဘာလဲ ဖေဖေ ”

“ ဖေဖေတော့ ကြာကြာ မနေရတော့ဘူး ။ ဖေဖေ့သားမှာ ပစ္စည်းအမွေလည်း မရ ၊ အားကိုးရာလည်း မရှိ ၊ လောကမှာ ကြာကြာ ဆင်းရဲဒုက္ခဖြစ်ပြီး အောက်ကျ နောက်ကျ နေရမှာဖြစ်ရင် သေရတာက ပိုပြီး မြတ်လိမ့် မယ်လို့ ဖေဖေ သဘောရတယ် ။ သေဝံ့ရဲ့လား ”

“ ယောက်ျားပဲ ဖေဖေရယ် မဆင်းရဲပါဘူး ။ တစ်ဝမ်း တစ်ခါးပဲ ။ ဖေဖေသာ စိတ်ကောင်းကောင်းထားပါ ။ ကျွန်တော့်အတွက် မပူပါနဲ့ ဖေဖေရယ် ”

“ ဖေဖေ့သားက အကြမ်းလည်း မတတ် ၊ အနုလည်း နားမလည် ၊ ဖေဖေ ဘယ့်နှယ် စိတ်ချပြီး သွားနိုင်မှာတုန်း လူကလေးရယ် ။ ဖေဖေတော့ ကတိတစ်ခု ထားစေချင်တာပဲ ”

“ ဘယ်လို ကတိလဲ ဖေဖေ ... ကျွန်တော် ထားဝံ့ပါတယ် ”

“ ဖေဖေ ယုံတယ် ၊ ဖေဖေ့သား ကတိတည်မယ် ဆိုတာ ဖေဖေစိတ်ချလို့ ပြောတာပဲ ”

“ ပြောသာပြောပါ ဖေဖေ ”

“ သည်လိုကွယ့် လူကလေးရဲ့ ၊ လူမှန်သမျှမှာ အလုပ် လုပ်ရတယ် ၊ လူမှန်သမျှ ကိုယ်စီကိုယ်ငှ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အလုပ်တာဝန်ရှိကြရတယ် ။ ရောင်းသူ ရှိလို့ ဝယ်သူတွေမှာ ပစ္စည်းအသုံးအဆောင်များကို ရတာ ။ ရောင်းသူ မရှိရင် ရွှေတွေ ၊ ငွေတွေ ဘယ်လောက်ပင် ရှိစေကာမူ ရွှေငွေကို ဝတ်လည်း မဝတ်နိုင် ၊ စားလည်း မစားနိုင်ဘူး ။ လယ်သမားဟာလည်း ကုန်သည်ကို အားကိုးရတယ် ။ ကုန်သည် ဟာလည်း လယ်သမား ရှိလို့ဖြစ်တာပဲ ။ သည့်အတွက် လူမှန်သမျှ အလုပ်ကိုယ်စီနဲ့ တစ်ဦး အကျိုးကို တစ်ဦး ဆောင်ကြရတာပဲ ”

“ မှန်ပါတယ် ဖေဖေ ။ ဒီအကြောင်းကို မကြာမကြာ ပြောဖူးသားပဲ ”

“ အေး ... ဖေဖေ့သား မှတ်မိတာ ဖေဖေ ဝမ်းသာတယ် ။ အခု ဖေဖေပြောလိုတာက ဖေဖေ့သား လူ့ပြည်မှာ ဆန်ကုန်မြေလေး ဖြစ်မှာစိုးလို့ပြောတာ ။ သည်လို အပြော ခံရရင် ဖေဖေ သင်္ချိုင်းထဲကနေပြီး ကြားရလိမ့်မယ် ။ ကြားရင် ငရဲခံရတာထက် ဆိုးလိမ့်မယ် ။ သည့်အတွက် လူကလေး ... လောကမှာ အလုပ်တစ်ခုခုကို မလုပ်ရသမျှ ထမင်းကို အလကားရတောင် မစားပါဘူးဆိုတဲ့ ကတိကို ထားစေချင်တယ် ”

သားဖြစ်သူသည် ဖခင်အား မျက်လုံးပြူးလျက် ကြည့်ပြီး “ ဒီလိုဖြင့် ကျွန်တော် အလုပ် မရှိရင် အငတ်ခံ သေရမှာပေါ့ ”

“ သေတာက သာပြီး မကောင်းဘူးလား ။ မင်း မေမေလည်း သေပြီ ။ ဖေဖေလည်း သွားရတော့မယ် ။ သေရတာ ဘာဝန်လေးသလဲ ။ ဆင်းရဲခြင်းထဲမှ လူကို ကယ်တဲ့တရားဟာ သေမင်းပဲ ”

သူငယ်သည် စဉ်းစား၍ နေလေ၏ ။

“ ဟုတ်တယ်ဖေဖေ ၊ ကျွန်တော် ကတိထားပါတယ် ”

“ အေး ... မိမိ လုပ်တဲ့ အလုပ်နဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ အစာကိုမှ စားပါ့မယ် ။ တစ်ပဲတန် လုပ်ပြီး ငါးပြားတန် မစား ပါ ။ တစ်မူးတန် လုပ်ရမှ တစ်ပဲတန် စားပါမည် ဆိုတဲ့ ကတိကို ထားနိုင်ရဲ့လား ”

“ ထားပါတယ် ဖေဖေ ”

“ ဖေဖေ သေလျှင်သေချင်း လူကလေး ဘာမဆို တစ်ခုခုကို လုပ်ရလိမ့်မယ် ။ မလုပ်ရလျှင် ထမင်းမစား ၊ အစားအဝတ်ထက် အလုပ်ကို ပိုစေပါမည် ဆိုတဲ့ ကတိကို တစ်သက်လုံး စောင့်ထိန်းပါမည်ဆိုတဲ့ ကတိကို ထားမလား ”

“ ထားပါတယ် ဖေဖေ ၊ စိတ်ချပါ ။ အလုပ်နှင့် မတန်သော အစာကို ကျွန်တော် ဒီတစ်သက်မှာ မစားပါဘူး ။ အလုပ် မလုပ်ရလျှင် အငတ်ခံသေပါ့မယ် ”

“ ကောင်းပြီ လူကလေး ... ဖေဖေ စိတ်ချရပြီ ၊ စိတ်အေးပြီ ” ဟုပြောပြီး မျက်လုံးများကို မှိန်းသလို နေရာမှ မထဘဲနေလေတော့သတည်း ။

မောင်ရင်မှာ ပစ္စည်းဟူ၍ တစ်စုံတစ်ရာ မရှိသဖြင့် အလောင်းကိုပင် အရပ်က သင်္ဂြိုဟ်လိုက်ရလေ၏ ။

သူတော်ကောင်းကြီးပါ ၊ လူတွေ မကောင်းလို့ အခုလို ဆင်းရဲဒုက္ခ ဖြစ်ပြီး အနိစ္စ ရောက်ရတာပဲ စသည်ဖြင့် အသိဟူသမျှက စုတ်သပ်ကာ ဝမ်းနည်းစကား ပြောကြလေ၏ ။

မသာချပြီးနောက် သူကြီးက မောင်ရင် ကို အိမ်သို့ ခေါ်၍ ထားလေ၏ ။

“ အားမငယ်ပါနဲ့ကွယ် ၊ မင်းဖေဖေဟာ ဘကြီး နဲ့ ငယ်ငယ်ကတည်းက လည်ပင်းဖက် ကြီးတာကွယ့် ။ ကိုယ့်အိမ်လို သဘောထား ။ ဆာရင် ရှာဖွေစား ၊ ဘကြီးတို့မှာ သားသမီး မရှိဘူးကွယ့် ။ သည့်အတွက် သူငယ်ချင်း သားလည်း ဖြစ်တာမို့ ခင်ရတာပဲ ။ မင်းအလုပ် အကိုင်အနေအထားမကျသေးခိုက်မှာ ဘကြီးတို့ ဆီမှာ နေသေးတာပေါ့ ။ ကြံချင် ဖန်ချင်ရင် ပြောကွယ့် ” စသည်ဖြင့် သူကြီးက ပြောဆို အားပေးလေ၏ ။

မောင်ရင်သည် မာနရှိသူ ဖြစ်၏ ။ သို့ဖြစ်လေရာ မည်သူ့ ထံမှာမျှ ငွေကြေးအထောက်အပံ့ကို ပြောဖို့ ကြံစည်သူ မဟုတ်ချေ ။

သူကြီးအိမ်သို့ ရောက်သော်လည်း ထမင်းမစားဘဲ နေလေ၏ ။ သူကြီးနှင့် အိမ်သားများသည်ကား ဖခင် ၏ စိတ်ကြောင့် မစားနိုင် မသောက်နိုင် ဖြစ်နေရှာတယ် ထင်ပါရဲ့ ။ သာမန် သားသမီးမှာ မိဘအတွက် သည် လောက် အပူကြီးလေ့ မရှိဘူး ။ ဒီသူငယ်ဟာ မိဘကို တကယ်ချစ်တဲ့ သူငယ်ပဲ ။ တော်ပါပေသည် ။ စိတ်သဘော ကောင်းမြတ်ပါပေသည်ဟု ပြောကြလေ၏ ။

မောင်ရင် မှာကား မိမိ၏ ကတိအတိုင်း အလုပ် မလုပ်ရသည့် အတွက် မစားဘဲနေခြင်း ဖြစ်လေ၏ ။ ဘာကို လုပ်ရမလဲ ဟူ၍သာ ကြံလျက်ရှိလေ၏ ။ ရှာကြံသော်လည်း အလုပ်မတွေ့ပေ ။ ထိုကဲ့သို့ မစားမသောက်ဘဲ သုံးရက် ကြာ၍ သွားသောအခါ အရပ်ထဲ၌ ၎င်းအကြောင်းကို ပြောစမှတ် ပြုလေ၏ ။

မောင်ရင်ကလေး အတွက် စိုးရိမ်ရတယ် ။ သူ့ အဖေသေလို့ သူကြီးအိမ်မှာ အစာတောင် မစားဘူးတဲ့ ။ အစာငတ်ခံပြီး သေမှာ စိုးရတယ် စသည်ဖြင့် ပြောစပြု ကြလေ၏ ။ သနားသူ ၊ ကြင်နာသူ ၊ ကျွေးချင် ပေးချင်သူ တွေလည်း သူ့ထက်ငါ လာရောက်ကာ မောင်ရင်အား တရားချကြလျက် မောင် .. ဘာစားမလဲ ။ အလိုရှိတာ ပြော ၊ ပိုက်ဆံကြေးငွေအတွက် ပူသလား ၊ နေရေး စားရေးအတွက် ပူသလား ။ ဒီအိမ်မှာ မပျော်လို့လား ၊ မပျော်ရင် အဒေါ်တို့ အိမ်ကို လာ ။ ဦးလေးတို့ အိမ်က အကျယ်ကြီး ။ အရီးတို့ အိမ်မှာ အရီးသမီး မယ်စိန် နဲ့ အရီး နှစ်ယောက်ထဲရယ် ၊ မောင့်တစ်သက် စားသုံးလို့ မကုန်ပါဘူး စသည်ဖြင့် ခေါ်ကြလေ၏ ။

လေးရက်မြောက်သော အခါ မွတ်သိပ်ဆာလောင်ခြင်းသည် အတော် ပြင်းထန်၍ လာလေ၏ ။ သူကြီးကတော်ကလည်း စားချင်စဖွယ်တွေကို ချက်ပြုတ်ကြော် လှော်ကာ မောင်ရင် သွားရေကျလောက်အောင် ညှော်တိုက်လေ၏ ။ မစားသူမို့ ကျွေးလိုသော စိတ်စေတနာ အထူးထက်သန်၍ နေလေ၏ ။

သနားသူများ အထဲတွင် ပါဝင်သူ တစ်ယောက် သည်ကား သူကြီးကတော်၏ တူမအရင်း ဖြစ်သူ မြေပိုင်ရှင်သူဌေး ဦးစံကျော်သမီး မယ်လုံခေါ်သည့် မိန်းကလေး ဖြစ်ရာ မောင်ရင် ကို အဘယ်ပုံ ကြံ၍ အစာစားအောင် လုပ်ရပါမည်နည်း ဟူသော အကြံနှင့် သူကြီးအိမ်သို့ လာ ရောက်ပြီးလျှင် မီးဖိုချောင်၌ ကူညီလုပ်ကိုင်၍ နေလေ၏ ။ သို့နေရာ သနားရာမှ ချစ်မေတ္တာသက်ဝင်လျက် အတော်ပင် စိုးရိမ်စပြုလေ၏ ။

မယ်လုံသည် ဝမ်းနည်းသောမျက်လုံးများနှင့် မောင်ရင်ကို အသာကြည့်လျက် စဉ်းစားသလိုနေလေ၏ ။

သို့နေရာမှ အပါးသို့ အရဲစွန့်ကာ ကပ်၍ လာပြီး စိတ်ဆိုးဟန် ၊ အပြစ်တင်ဟန် ၊ ကရုဏာဒေါသဟန်နှင့် “ ရှင် ... ဘာလို့ မစားတာလဲ ၊ ရှင် ဒီလိုနေရင် သေလိမ့်မယ် ။ မိဘကသာ သားသမီးသေရင် လွမ်းတာပါ ။ ရှင့်လိုလူ တစ်ခါမျှ မတွေ့ဖူးသေးဘူး ။ ဘာစားချင်သလဲ ပြောပါ ။ ကြိုက်ရာကို ကျွန်မ သဘောကျအောင် ချက်ပေးမယ် ” စသည်ဖြင့် ပြောသော်လည်း မောင်ရင်သည် စကားပြန်၍ မပြော ။ ဖခင်အတွက် ပူနေတယ် ထင်ကြရင်လည်း သာပြီး ကောင်းတာပဲ ။ သူတို့ ထင်သလို ဖြစ်အောင် လုပ်မှ တော်မည်ဟု စဉ်းစားကာ ဝမ်းနည်းပူပင်သော အမူအရာနှင့် ညည်းပြီး “ မလုံ မသိဘူးနော် ၊ ဒီအဖေလို အဖေမျိုး လောကမှာ ရှိမယ် မထင်ပါဘူး ။ ဒီအပူဟာ ဒီတစ်သက်မှာဖြင့် အေးမယ် မထင်ပါဘူး ။ ဖြေဖျောက်လို့ မရဘူး ။ တွေးလေ တွေးလေ ကောင်းသမျှ ကျေးဇူးတွေ ကို သတိရလေပဲ ” စသည်ဖြင့် ပြောလေ၏ ။

သို့သော်လည်း ဝမ်းထဲ၌ကား တကြုတ်ကြုတ်နှင့် မချိတရိ ဆာ၍လာလေ၏ ။ မီးဖိုမှ အနံ့ရတိုင်း သွားရည် ကျလေ၏ ။ ငါ စားရအောင် ဘာများ လုပ်ရပါ့မလဲ စသည်ဖြင့် စိတ်ကူးလေရာ အိမ်ရှေ့ ရာဝင်အိုးကြီး၌ ရေများ ခြောက်နေသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် “ ဟင် ... အလုပ် ဆိုတာ လုပ်ချင်ရင် အလွယ်ကလေးပါလား ၊ ဘယ်သူ့ကို တောင်းနေရဦးမှာလဲ ။ တန်အောင် တန်အောင် လုပ်ရင်ပြီးတာပဲ ။ အလုပ်ဆိုတာ လျှောက်တောင်းရမှ အလုပ်ဖြစ်တာ မဟုတ်ပါကလား ။ ငါ ဘာမဆို လုပ်ရင် အလုပ်ပါပဲ ။ ငါ လုပ်တဲ့အတွက် တစ်ဦးတစ်ယောက်မှာ အကျိုးရှိရင် ပြီးတာပဲ ။ ဒီအိုးကြီးထဲမှာ ရေထည့် ၊ အိမ်ရှေ့မှာ ခြောက်နေတဲ့ စံပယ်ပင် ၊ နှင်းဆီပင်တွေကို ရေလောင်း ၊ အပွင့်ပွင့်လျှင် ငွေတောင် ဖြစ်နိုင်သေးတာပဲ ။ အလုပ်ဆိုတာ မခိုင်းဘဲ လုပ်ရင် ကျွန် မဖြစ်ဘူး ။ သူ့အခ လိုချင်လို့ သူ့ ထံမှာ အစေခံ အလုပ်ကို တောင်းပြီး လုပ်မှ ကျွန်ဖြစ် တာ ၊ အောက်ကျတာ ။ ဒီ ရာဝင်အိုး ပြည့်ရင် ငါ ထမင်း တစ်နပ်တော့ စားထိုက်မှာပဲ ” ဟုအောက်မေ့ကာ မယ်လုံ နှင့်စကားပြောရာမှ ရုတ်တရက် ထသွား ၊ ခြေရင်းအိမ်က ရေထမ်းသောသံပုံးနှင့် ထမ်းပိုးငှားပြီး အစာမရှိသဖြင့် ခါးချည့်လျက်နှင့်ပင် စိတ်ကို ဆောင်ကာ ချောင်းထဲသို့ ဆင်း၍သွားလေရာ မယ်လုံ နှင့် မြင်သမျှ အားလုံးတို့မှာ အံ့သြ၍ နေကြလေ၏ ။

မယ်လုံက “ ကိုမောင်ရင် ရှင် ထမင်းလည်း မစားဘဲနဲ့ ဘာလုပ်မလို့လဲ ။ ရေထမ်းမလို့လား ၊ ဘယ်သူက ခိုင်းလို့လဲ ။ ရှင် ... ဒုက္ခဖြစ်လိမ့်မယ် ” စသည်ဖြင့် ပြောဆိုကာ သံပုံးကို လိုက်၍ ဆွဲလေ၏ ။

“ အသာနေ မလုံ ၊ ဖေဖေ့အတွက် ပူနေတဲ့ စိတ်ကို အလုပ်နဲ့ ဖျောက်မှ ရမှာ ၊ သည့်အတွက် ရေထမ်း မလို့ ။ သေရင်လည်း အေးတာပဲ ။ ဖေဖေ့နောက် လိုက်ရုံပေါ့ ။ မလုံ သာ ပြန်ပါ ။ အလုပ် လုပ်ပါရစေ ။ ကျုပ်ကို သနားရင် အလုပ်လုပ်ဖို့ အခွင့်ပေးပါ ” ဟုပြောပြီး သွားလေ၏ ။

တား၍ မရသဖြင့် အခွင့်ပေးရသော မယ်လုံ မှာ သနားကြင်နာရာမှ မောင်ရင်၏ ကြီးရင့်သော စိတ်ကို ကြည်ညိုမိပြီး အချစ်မီးတောက်လျက် မျက်ရည်ကလေး တလည်လည်နှင့် အိမ်ကို ပြန်၍ လာပြီး အိမ်ပေါ်၌ တိုင်ကို မှီကာ မောင်ရင်ကို စောင့်မျှော်၍ နေရလေ၏ ။

မောင်ရင်သည် ရေထမ်းနှင့် ရောက်၍ လာပြီး ရာဝင်အိုးထဲသို့ ရေကို လောင်းလေ၏ ။ လောင်းပြီး မောဟိုက်လျက် မြေပေါ်တွင် ဖင်ထိုင်လေ၏ ။ မယ်လုံသည် သူကြီး အတွက် ကျိုထားသော နို့အိုးမှ နို့တစ်ခွက်မှ ခပ်၍လာပြီး “ ကိုမောင်ရင်ရယ် ... ရှင့်အတွက် ဒုက္ခ များလိုက်တာ ၊ ရှင်တစ်ခုခု ဖြစ်ရင် ကျွန်မ .. ” ဟု ရှိုက်သံကလေးနှင့် ပြောပြီး ကြင်နာသော မျက်လုံးများနှင့် နို့ကို ပေးရာ မောင်ရင်သည် စိတ်မပါဟန်နှင့် ယူပြီးသောက်လေ၏ ။

ထိုအခါ အနည်းငယ် အားရှိ၍ လာသဖြင့် မယ်လုံ တားသော်လည်း မရ ။ တစ်ဖန် သံပုံးနှင့် ချောင်းသို့ သွားလေ၍ မကြာမီ ရေတစ်ထမ်းနှင့် ပြန်လာလေ၏ ။ မလုံ က နို့တစ်ခွက်ကို ဆီး၍ တိုက်လေ၏ ။

“ တော် ... တော် မလုံ ၊ မသေနိုင်တော့ပါဘူး ။ အခုမှ ပူတဲ့ စိတ်ကလေး အေးသွားတယ် ။ အလုပ်ဟာ စိတ် ရောဂါ အတွက် အကောင်းဆုံးဆေးပဲ ။ မလုံ သနားရင် မတားပါနဲ့ ” ဟု ပြောပြီး ရာဝင်အိုး ပြည့်သည့်တိုင်အောင် ရေကို ခပ်လေရာ သူကြီးနှင့် သူကြီးကတော် မြို့မှ ပြန်လာသောအခါ မလုံက အဖြစ်အပျက်ကို ပြော၍ ပြလေ၏ ။ မောင်ရင်ကို အံ့သြကြင်နာသော ရပ်သူ ရွာသားတို့ကလည်း ဝိုင်း၍ ပြောကြလေ၏ ။

ထိုနေ့မှ စ၍ မောင်ရင်သည် ဖခင်အတွက် ပူလောင်သော စိတ်ကို အလုပ်နှင့်ဖြေသည် ဟု ပြောကာ ရေသယ်ခြင်း ၊ ထင်းပေါက်ခြင်းမှ စ၍ အိမ်ရှိသမျှ အလုပ်တွေကို သိမ်းကျုံး၍ လုပ်လေ၏ ။ ထမင်းကိုလည်း အငြိုး နှင့် ကြေအောင် စားလေ၏ ။ ၎င်း၏ ဝီရိယ ၊ ၎င်း၏ စိတ်နေသဘောထားပုံကို သဘောကျ၍ တူမလေး နှင့် နေရာချချင်သော သူကြီးကတော်ကလည်း မောင်ရင် စားလေ ၊ ဟင်းကောင်း ကျွေးကောင်းတွေကို ချက်အားရှိလေ ဖြစ်လျက် မီးဖိုမှာ တရှဲရှဲ ကြော်ချက်လေ၏ ။

သူကြီးနှင့် သူကြီးကတော်မှာ အဖိုးတန် တူသားကလေး တစ်ယောက်ကို ရတာပဲဟု ကြိတ်ကာ ပြောကြလျက် မှိုရသော မျက်နှာလို ဖြစ်၍ နေကြပြီးနောက် မယ်လုံ၏ မိဘများနှင့် တိုင်ပင်ကြလေ၏ ။

မောင်ရင်ကို သူကြီးနှင့် သူကြီးကတော်တို့က ကိတ္တိမသား အဖြစ်နှင့် မယ်လုံ၏ မိဘများအား ပြောဆိုကာ မယ်လုံနှင့် မောင်လည်နှမလည် ပေးစားရန် စီမံကြလေ၏ ။

ထိုအခါကျမှ မောင်ရင်သည် ကွယ်လွန်သူ ကျေးဇူးရှင် ဖခင်ကြီးသည် ငါ့အား မဆင်းရဲနိုင်သော ကတိသစ္စာကို အထားခိုင်း၍ သွားခြင်းပေတကားဟု စဉ်းစားကာ ကျေးဇူးတင်လျက် တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ဖခင်ကြီး သေဆုံးသောနေ့တွင် သံဃာတော်တို့အား ဆွမ်းကျွေးလှူဒါန်းလေ၏ ။

[ ထူးချွန်ရေးကျမ်းတွင်ပါဝင်သော ဝတ္ထုတို ဖြစ်သည် ။ ပဲရော့ဦးဆန်နီ က ပထမအကြိမ် ၁၉၃၇ တွင် ထုတ်ဝေ၍ ရှုမဝ တိုက်က ဒုတိယအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည် ။ ခုနှစ် ဖော်ပြမထားပါ ။ ]

▢  ပီမိုးနင်း
📖 ဝတ္ထုပဒေသာ ပေါင်းချုပ် ( ၃ )

နောက်ဆုံးပြိုင်ပွဲ


 

❝ နောက်ဆုံးပြိုင်ပွဲ ❞  
      ( တူးတူးသာ )

သူ သေသွားပြီတဲ့ .. ။ ရုတ်တရက် ကြားကြားချင်း ကိုယ့်နားကို ကိုယ်မယုံ ၊ သေချာအောင် ထပ်မေးမိသည် ။ သူ ဟုတ်ပါတယ် ... တကယ်ကို သူပါပဲ ။ တစ်ခဏချင်းတွင် ခံစားချက်က အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ ပြောင်းလဲသွားသည် ။

စိတ်မကောင်းတာလား ၊ အံ့သြတာလား ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းလည်း စွက်သည် ၊ နှမြောတသခြင်းတော့ မဖြစ်မိဟု ထင်သည် ။

ဘာကြောင့် သေတာလဲ ဆိုတာကို တစ်ဖက်က ဖုန်းပြောသည့် သူငယ်ချင်း ကိုယ်တိုင်လည်း မသိ ၊ သေချာ မရှင်းပြနိုင် ။ “ ငါသိရင် နင့်ကို ပြန်ပြောမယ် ” ဟုသာ ပြောပြီး ဖုန်းချသွားသည် ။

••••• ••••• •••••

စိတ်အလျဉ်က လွန်ခဲ့သော အနှစ်အစိတ် နီးပါးဆီ ပြန်ရောက်သွားသည် ။ ပျော်ရွှင် နောက်ပြောင်တတ်သည်ဟု ထင်ရသော ၊ တစ်ခါတစ်ရံ တည်ကြည်လွန်းသော ၊ အသက်နှစ်ဆယ် ဆိုသည့် အရွယ်နှင့် မလိုက်ဖက်စွာ လူကြီးဆန်လွန်းသော ၊ ဂစ်တာဖြင့် ခိုင်ထူးသီချင်းများ ၊ ခင်မောင်တိုး သီချင်းများကို မျက်စိပိတ်ကာ မုဒ်အပြည့်ဖြင့် သီဆိုတတ်သော ၊ အင်္ဂလိပ်စာ လက်ရေးစောင်းကို ဇွဲနပဲကြီးကြီး အရေးလေ့ကျင့် တတ်သော လူငယ်လေး တစ်ယောက် ... ။

အရောင်ခပ်နွမ်းနွမ်း ရှပ်အင်္ကျီနှင့်ပုဆိုးကို သန့်သန့်ရှင်းရှင်း သပ်သပ်ရပ်ရပ် ဝတ်ကာ လွယ်အိတ်ကို ကြိုးပြားအတိုင်း ပခုံးတွင် ဘေးတိုက်အနေအထားဖြင့် လွယ်လေ့ရှိသော ထိုကောင်လေးက ကိုယ့်ထက် ၆ လလောက် ငယ်သော်လည်း ကိုယ့်ကို အမြဲ ဆရာကြီးလုပ်သူ ၊ လွှမ်းမိုးချင်သူ ။ အဆောင်ကနေ သူလျှောက်လာလျှင် အနီရောင် လွယ်အိတ်ကလေးကို အရင် မြင်ရတတ်သည် ။ သူ့လက်ထဲမှာ အမြဲ တွေ့ရသည်က ဆေးပေါ့လိပ်တစ်တို ။ အဲဒီ လွယ်အိတ်ကလေး က သူ့အတွက် သူ့အဘိုး ကိုယ်တိုင် ချုပ်ပေးလိုက်တာဟု သူက ကြွားပြော ပြောတတ်သေးသည် ။

စိတ်ကူး ယဉ်လွန်းသော ကိုယ်နှင့် လက်တွေ့ကျလွန်းသော သူ ၊ စည်းကမ်း မရှိသော ကိုယ် နှင့် အမြဲ စနစ်တကျ ဖြစ်ချင်သော သူ  ၊ မဟာ ဖိုဝါဒီ သူနှင့် မဟာ မဝါဒီ မဟုတ်သော်လည်း အမျိုးသမီးများကို ချိုးနှိမ်သံ ကြားလျှင် မြွေဟောက်ပါးပျဉ်းထောင်သလို ရှူးခနဲ ဒေါသထွက်ပြီး ပက်ခနဲ ပြောတတ်သော ကိုယ် ၊ ပူပြင်းသော အညာဒေသတွင် အေးချမ်းသော မိသားစုဝင်များနှင့် ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း နေရသော သူနှင့် သူငယ်ချင်း အသိုင်းအဝိုင်း များများစားစား ၊ မောင်နှမများ တရုန်းရုန်းနှင့် ဆူဆူညံညံ ပတ်ဝန်းကျင် ၊ ရန်ကုန်နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ကျင်လည်ခဲ့သော ကိုယ် ၊ အဖေ မရှိတော့တာ တူသော်လည်း ဖခင်ကို သိပ်ချစ် သိပ်လေးစားသောကိုယ် နှင့် ဖခင်အပေါ် နာကြည်းချက် ရှိနေခဲ့သောသူ ... ။ ပြီး တော့ ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာချင်း မတူသော ကိုယ် နှင့် သူ ။

ထိုနှစ်ယောက်၏ ဆုံစည်းခြင်းမှာ ကျောင်းက သူငယ်ချင်း အဝန်းအဝိုင်းကြားတွင် မထူးဆန်းလှသော မြန်မာဇာတ်ကားများလို တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် ဘုဘောက် ကျရာမှ အစပြုခဲ့ကြပြီး ဘဝတစ်ကွေ့တွင် ခဏ မဟုတ်သော ချည်နှောင်မှုဖြင့် သံယောဇဉ်တို့ ရစ်ပတ်ခဲ့ကြ ခြင်းဖြစ်သည် ။

သူက ကိုယ့်ကို ကိုယ့်နာမည် အဖျားဆွတ်လည်း မဟုတ်သော ၊ ချစ်သူချင်း ခေါ်ဝေါ်သည့် အသုံးအနှုန်းများနှင့်လည်း ဘာမှ မဆိုင်သော နာမည်တစ်ခု ပေးထားကာ အဲဒီအတိုင်း ခေါ်သည် ။ ကိုယ်ကတော့ သူ့အိမ်နာမည်ကို အဖျားဆွတ် ခေါ်သည် ။ ကိုယ်တို့ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် အရူးအမူး ချစ်ခဲ့ကြပါသည် ။ အရူးအမူး ချစ်ခဲ့ကြဖူးသည်ဟု ကိုယ် ထင်ခဲ့ပါသည် ။

ကိုယ့်အဆောင် တံခါးပိတ်ချိန် မတိုင်ခင် ညနေခင်းများက ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက် အတွက် ကြည်နူးချမ်းမြေ့စရာ အချိန်များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည် ။ ကျောင်းရှေ့ ဗာဒံပင်ကြီး အောက်က ခုံဝိုင်းလေးတွင် ယှဉ်တွဲထိုင်ကာ စကားလက်ဆုံ ပြောမကုန် ဖြစ်နေချိန်တွင် ဖြတ်သွားဖြတ်လာ သူငယ်ချင်းများနှင့် ဆရာ ၊ ဆရာမများက စ,နောက် သွားသည့်အခါ ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက် ရှက်ရယ် ရယ်ကြသည် ။

ပြီးတော့ ဘိုင်ပြတ်သည့် နေ့များများတွင် မက်ဆင်ကို အတူသွားကာ ဟိုရောက်မှ သူက သူ့ယောက်ျားလေး သူငယ်ချင်းများနှင့် ကိုယ်က ကိုယ့်မိန်းကလေး သူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ အဆောင်ထမင်းဟင်းကို ကြိတ်မှိတ် မျိုချကြသည် ။ ထမင်းစားပြီး အဆောင်ပိတ်ခါ နီးလျှင် ရေတမာလမ်းကလေး တစ်လျှောက် စကား တပြောပြောဖြင့် အဆောင်ကို သူ လိုက်ပြန်ပို့သည် ။ ငွေရွှင်သည့် နေ့များတွင်တော့ ဖော့ကန်ဘက်သို့ လမ်းလျှောက်ကာ မြိုးမြိုးမြက်မြက်ကလေးတွေ ဝယ်စားကြသည် ။

ညနေ ၆ နာရီ အဆောင် ထဲသို့ ကိုယ် ဝင်သွားသည်မှ စ၍ မနက်မိုးလင်း ကိုယ့် အဆောင်တံခါး ဖွင့်ချိန် အထိ မှလွဲပြီး ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက် အမြဲအတူတူ ရှိတတ်ကြသည် ။ တစ်တန်းတည်းသားချင်းမို့ ကိုယ်တို့နှစ်ယောက်က ဘေးချင်းယှဉ်ထိုင်ကြမြဲ ၊ စာမေးပွဲ နီးသည့် အချိန်များတွင်ပင် ကိုယ်တို့ ကျောင်းနှင့် သိပ်မဝေးသည့် သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်၏ အိမ်တွင် စုဝေးကာ တစ်ယောက် နားမလည်သည့် စာကို တစ်ယောက်က ရှင်းပြရင်း အတူ ရှိနေကြပြန်သည် ။

နွေကျောင်းပိတ်ရက် သူ့မြို့သို့ သူ ပြန်ချိန်များတွင် စာအပြန်အလှန် အဆက်မပြတ် ရေးမြဲ ။ သူ့လက်ရေး စောင်းစောင်းသေးသေးများကို ကိုယ် ခုထိ မြင်ယောင်မိဆဲ ။ ကိုယ့် စာများထဲတွင် စိတ်ကူးယဉ် ဆန်သော အချစ် ၊ အလွမ်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော်လည်း သူ့စာများထဲတွင်တော့ နွေကျောင်းပိတ်ရက်ကို သူ ဘယ်လို အကျိုး ရှိရှိ အသုံးချနေသည် ၊ ဘာသင်တန်းများ တက်နေသည် စသည်ဖြင့် လက်တွေ့ဆန်သော အချက်အလက်များသာ တွေ့ရသည် ။ ပြီးတော့ ကိုယ့်ကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် မနေဖို့ ဆုံးမစကားများ ...  ။

ကိုယ်တို့ အတွဲကို တစ်ကျောင်းလုံးက သိကြသည် ။ နောက်ဆုံးနှစ် ကျောင်းပြီး၍ လက်တွေ့ ကွင်းဆင်းကြပြန်တော့လည်း ကိုယ်တို့နှစ် ယောက်က တစ်နေရာတည်းတွင် ကျကြပြန်သည် ။

ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက်ကမ္ဘာ ထူထောင်ကြမည်ဟုပင် ရည်စူးခဲ့ကြသည် ။ ကိုယ့်အမေ ၊ ကိုယ့်အစ်ကိုနှင့် မောင် ဖြစ်သူတို့ကလည်း သူ့ကို ချစ်ကြသည် ။ ကိုယ်တို့ ဆွေမျိုး ၊ ဦးလေးသားချင်းများပါ မကျန် သူ့ကို ကိုယ့်အနာဂတ် အိမ်ထောင်ဖက် အဖြစ် လက်ခံ ကြည်ဖြူ ချစ်ခင်ကြသည် ။ ကျောင်းပြီးတော့ သူက အိမ်မပြန်ဘဲ ၊ ရန်ကုန်နှင့် မဝေးသည့် ကိုယ်တို့ မြို့ကလေးက သူ့ဦးလေး တစ်ယောက် အိမ်တွင် နေကာ အလုပ်ရှာမည်ဟု ဆိုသည် ။ ကိုယ်နှင့် နီးနီး နေချင်သောကြောင့်ဟု သူ ပြောတော့ ကိုယ် အံ့သြပြီး ဘဝင်ခိုက်ရသည် ။

ကိုယ်က သူနှင့် ပတ်သက်၍ ထိလွယ်ရှလွယ်သူ တစ်ဦး အဖြစ် ထိုအချိန်အထိ ရှိနေသည်လေ ... ။

သူက ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက် အတူလက်တွဲကာ ဘဝတိုက်ပွဲဝင်ရန် စီမံကိန်းများကို ချပြသည် ။ ကိုယ်က သိပ်များများစားစား မစဉ်းစားတတ်သူ ။ အင်ဂျင်နီယာ လောကထဲ ဝင်ဖို့ ထက် စာရေးဆရာမ ဖြစ်ရေးကိုသာ အားသန်သူ ။

ငါးနှစ်တာ ဆိုသော ကာလက လူနှစ်ယောက်၏ ဘဝကို ပိုမို နီးကပ်အောင် တွန်းပို့နိုင်သလို ၊ ပိုမို ဝေးကွာအောင် အေးစက်မှုများ ဆောင်ကြဉ်းလာတတ်ပါသလား ၊ ကိုယ် မပြောတတ် ။ ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက်အကြားက နွေးထွေးမှုများ တဖြည်းဖြည်း ပါးလျလာခဲ့သည်ကတော့ သေချာပါသည် ။ ကိုယ် က အနုပညာဘက်ကို တိမ်းညွှတ်မှု များလာသလောက် ၊ သူက လက်တွေ့ကျသော ငွေကြေးရှာဖွေလိုမှုဘက်ကို အားသန်လာခဲ့သည် ကလည်း ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက် ဝေးကွာဖို့ အကြောင်းတရား တစ်ရပ် ဖြစ်မည် ထင်သည် ။

ငါးနှစ်တာ တတွဲတွဲ ရှိနေခဲ့ကြသော်လည်း ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက် ခန္ဓာကိုယ်ချင်း ရင်းနှီးမှု မရှိခဲ့ကြဘူးဟု ဆိုပါက ရယ်စရာ ကောင်းနေမည် ဖြစ်သည် ။ သို့သော် ဒါက အမှန်တရား တစ်ခု ။ ထို အကြောင်းကလည်း ကိုယ်တို့ ဝေးကွာခြင်း၏ အခြေခံ အချက် ဖြစ်နေမလားဟု ယခု အချိန်တွင် ကိုယ် ပြန်စဉ်းစားမိသည် ။

မာနကြီးသော သူက ထိုကိစ္စကို လုံးဝ တောင်းဆိုခြင်း မရှိသလို ၊ အတွေ့အကြုံ မရှိသော ကိုယ် ကလည်း ထိုကိစ္စကို စဉ်းပင် မစဉ်းစားမိ ။ ခေတ်အခြေအနေကြောင့်လည်း ပါမည် ထင်ပါသည် ။ ဂစ်တာတီး ၊ သီချင်းဆိုသည်ကို နှစ်ခြိုက်ခဲ့ဖူးသော ကိုယ်က အနုပညာ မမြောက် ၊ စက်ရုပ်ဆန်သည်ဟု ထင်လာသည် ။ ကိုယ်က ဂစ်တာကို ဘာကီးလာလာ ကျွမ်းကျင်စွာ တီးခတ်နိုင်သည်ကိုလည်း သူ ကြည့်မရတော့ ။

လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း ကြားတွင် ထစ်ခနဲရှိ ကိုယ်က ရှေ့ရောက်နေတာ ၊ ဦးဆောင် နေတာမျိုးကိုလည်း သူ မကြိုက် ။ သူ မကြိုက်တာကို သူက ပါးစပ်က ထုတ်ပြောသူတော့ မဟုတ် ၊ အကင်းပါးလွန်းသော ကိုယ်က ကိုယ့် ဘာသာ ရိပ်မိသိရှိခြင်း ဖြစ်သည် ။ အဲဒီလို ပါးနပ်လွန်းတာကိုလည်း သူက သဘော မတွေ့ပြန် ။

အလွန် အကင်းပါးသော ကိုယ်က တစ်ခါတစ်ရံ အလိုက်ကမ်းဆိုးကျ မသိ တတ်ပြန် ။

“ နင် ငါ့ကို အဲဒီကိစ္စ လုပ်တာ မကြိုက်ဘူး မဟုတ်လား ” ဟု ကိုယ်မေးလိုက်လျှင် သူက အင်း ၊ ဟင့်အင်း မဖြေဘဲ မျက်နှာသာ ကွက်ခနဲ ပျက်သွားတတ်သည် ။ သူက လျှို့ဝှက်တတ်သူ ဆိုသည်ကိုတော့ ကိုယ် သူနှင့် တွဲပြီး ငါးနှစ်ခန့် အကြာကျမှ သိခြင်းဖြစ်သည် ။

ကိုယ့်အကျင့်က မကျေနပ်သည်ကို တဲ့တိုး ပြောပြီး တစ်ထိုင်တည်း ပြဿနာကို ကျေနပ်သည် အထိ ဖြေရှင်းတတ်သည် ။ ပြီးသွားလျှင် ထိုပြဿနာက ကိုယ့်တွင် ကျန်မနေတော့ ၊ မကျေနပ်သည်များလည်း လုံးဝပျောက်ကွယ်သွားတတ်သည် ။

သူ ကျတော့ ပြဿနာ တစ်ခု ၊ မကျေနပ်ချက် တစ်ခုကို ဖြစ်နေ ၊ ရှိနေချိန်တွင် နှုတ်ဖြင့် ထုတ်ဖော်ပြောဖို့ မဆိုထားနှင့် မျက်နှာအမူအရာ ဖြင့်ပင် မကျေနပ်ကြောင်း မပြသ ။ သို့သော်လည်း သူ့ရင်တွင်းတွင် ထိုမကျေနပ်ချက်က အမြစ်တွယ် စွဲမြဲနေတတ်သည် ။ လွန်ခဲ့သော နှစ်နှစ်ခန့်က မကျေနပ်ချက်ကို ကိုယ်ပင် မေ့နေမှ သူ ပြန်အစဖော်သောအခါ ကိုယ် သူ့ကို ပထမဆုံးအကြိမ် အဖြစ် ထိတ်လန့်သွားတော့သည် ။ သူနှင့် လက်တွဲ ခရီးဆက်ဖို့ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား ဆိုသည့် အတွေး ကိုယ့်ခေါင်းထဲ ဝင် စ,ပြုလာသည် ။

နောက်ထပ် ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက်အကြား အေးခဲသွားစေသော အဖြစ်တစ်ခုကတော့ ကိုယ်က ကိုယ့် အနုပညာဖြင့် ပျော်ရွှင်ကျေနပ် နေချိန်တွင် သူက ကိုယ်တို့ မြို့နှင့် အနည်းငယ် လှမ်းသည့် ကျေးရွာများ တွင် သွားရောက် နေထိုင်ကာ သူ့ဦးလေး၏ အလုပ်တွင် အလုပ်သင် အဖြစ် လုပ်ကိုင်နေချိန် ဖြစ်သည် ။ ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက် မတွေ့ရသည့် ရက်က များလာသည် ။ ထိုရက်များတွင် ကိုယ်က သူ့ကို လွမ်းရမည့် အစား ၊ သူ မရှိသည့် အတွက် ကိုယ့်ကိုယ်ကို လွတ်လပ်ပေါ့ပါးမှုကို ပိုခံ စားရသည်ဟု ထင်လာသည် ။

ဒါဟာ မဖြစ်သင့်ဘူး ဟုလည်း ကိုယ်က ယူဆပြန်သေးသည် ။ အဝေးက ချစ်သူကို မလွမ်းသည့် မိန်းမတစ်ယောက် အဖြစ် ကိုယ့်ကိုယ်ကို အပြစ် တင်မိသည် ။

ကိုယ် သူနှင့် ဝေးကွာလည်း နေနိုင်သည်ဟု ထင်လာချိန်တွင်တော့ သူ့မိသားစု ရှိရာ အညာမြို့ကလေးသို့ သွားရောက်လည်ပတ်ကြည့်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်တော့သည် ။ ဘယ်လောက် ကြောင် လိုက်ပါသလဲ ။ ကိုယ့်အထင်က သူ့မိသားစုနှင့် တွေ့ဆုံ စကားပြောပြီး သူတို့ အကြားတွင် ခေတ္တ နေထိုင်လိုက်လျှင် သူ့အပေါ် ကိုယ် ပြန်ပြီး တိမ်းညွှတ်လာမလားပေါ့ ။

အေးချမ်းသော သူ့မိခင် ၊ ချစ်စရာကောင်းသော သူ့အဘွား ၊ ဖော်ရွေသော သူ့မောင်နှမများကြောင့် ကိုယ် သူတို့ အိမ်တွင် သူ မရှိဘဲ ပျော်ရွှင်ငြိမ်းချမ်းရပြန်သည် ။ ထိုသူတို့ကို ချစ်သည်က တစ်ပိုင်း ၊ ကိုယ် သူ့အပေါ် ပြန် မတိမ်းညွတ်နိုင်တော့ဘူးဆိုတာ သေချာသွားသည်က တစ်ပိုင်းဖြင့် ကိုယ် စိတ်မောရတော့သည် ။

ကိုယ် သူတို့ မြို့က ပြန်လာတော့ သူလည်း ရွာက ပြန်လာပြီး ကိုယ့်ကို လာတွေ့သည် ။ ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက် အကြားတွင် မမြင်ရသော တံတိုင်းတစ်ခု ရှိနေပြီ ဆိုသည်ကို သူကော ကိုယ်ပါ သိနေသလို ကိုယ်တို့ စကားများက အသက် မဝင်တော့ ။

တစ်ရက်မှာတော့ ကိုယ်တို့ အိမ်ခြံဝင်းဝတွင် ကိုယ့်ကို စကားတစ်ခွန်း သူ စ , ပြောသည် ။

“ ငါတို့ လမ်းခွဲကြရင် ကောင်းမယ် ထင်တယ် ”

ထိုစကားကို ကိုယ် ကြားလိုက်ရချိန်တွင် ကိုယ့်လောက် ဝမ်းသာပျော်ရွှင်သွားသူ ဒီကမ္ဘာပေါ် ရှိမည် မထင်တော့ ။ ကိုယ် သိပ်ပြောချင်ပြီး ပြောမထွက်သော စကားကို သူက စ,ပြောလိုက်သည်ပဲ ။ ကိုယ်တို့က မြွေမြွေချင်း ခြေမြင်ကြသူများသာ ။

ပျော်ရွှင်မှုကို တတ်နိုင်သလောက် ဖုံးဖိရင်း ကိုယ်က မေးခွန်းတစ်ခု သူ့ကို ပြန်မေးလိုက်သည် ။

“ ဘာလို့လဲ ”

"ငါ နင့်ကို လက်မထပ်ချင်ဘူး ။ ငါ လက်ထပ်မယ့် မိန်းကလေးတစ်ယောက် တွေ့ထားတယ် ”

“ ဘယ်ကလဲ ”

“ ခု အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ရွာကပဲ ။ သူက နင့်လို ပညာလည်း မတတ်ဘူး ၊ ထက်လည်း မထက်မြက်ဘူး ၊ ပြီးတော့ ရုပ်ကလည်း ရွက်ကြမ်းရေကျိုပါပဲ ။ ဒါပေမဲ့ သူ့ပုံစံက နင့်လို ငါ့ရှေ့က ကျူးမယ့်သူမျိုး မဟုတ်ဘူး ။ ငါ ဘာပြောပြော ၊ ဘာလုပ်လုပ် နားထောင်မယ့်သူ ၊ လိုက်လျောမယ့်သူမျိုး ။ အိမ်ရှင်မကောင်း တစ်ယောက် ပုံစံပေါ့ဟာ ။ နင့်လို တစ်ခုခုဆို ရှေ့အရင် ရောက်နေမယ့် မိန်းမမျိုးကို ငါ လန့်တယ် ၊ မလိုချင်တော့ဘူး ၊ ငါ သူ့ကိုပဲ ယူမှာ ”

ရုတ်တရက် ဆိုလျှင်တော့ ၅ နှစ် တွဲခဲ့သည့် လက်ထပ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသော မိန်းမတစ်ယောက်ကို လက်မထပ်ချင်တော့ဘူးဟု ပြောလာသူအား စိတ်ဆိုးဒေါသထွက်ချင်စရာ ၊ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်က စိတ်မဆိုးသည့် အပြင် ရင်ထဲက အူလှိုက်သည်းလှိုက် ရယ်ချင်နေမိသည် ။

သူ့စကားကို ကိုယ် မယုံပါ ။ သူ့တွင် ကိုယ့်အပြင် တခြား မိန်းကလေးတစ်ယောက် ရှိနေသည် ဆိုခြင်းကို ကိုယ် လုံးဝ မယုံ ။

ကိုယ်နှင့် လက်မထပ်ချင်သောကြောင့် ကြံဖန် အကြောင်းပြခြင်းကို သူနှင့် ငါးနှစ်တာ အတူရှိခဲ့သော ကိုယ်က မသိဘဲ နေပါ့မလား ။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်က ခပ်ပြုံးပြုံးပဲ ပြန်ပြောလိုက်သည် ။

“ ငါလည်း နင်နဲ့ ဘဝ တစ်လျှောက်လုံး အတူသွားဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး ထင်နေတာ ။ ငါ စ,ပြောဖို့ အားနာနေတာ ၊ နင် ပြောလိုက်တော့ အတော် ဖြစ်သွားတာပေါ့ ”

ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက် စကားအများကြီး မပြောကြဘဲ ကတ္တီပါလမ်းခွဲ သဘော တူညီမှုကို ရယူလိုက်ကြသည် ။ သို့သော် ခက်သည်က ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက်၏ နှစ်ဖက်လူကြီးများ ဖြစ်သည် ။ သူ့ဘက်ကလည်း ကိုယ်နှင့်သာ သဘောတူသည် ၊ မိန်းကလေးဘက် ဖြစ်သော ကိုယ့်အမေနှင့် ကိုယ့်မောင်နှမ ဆွေမျိုးများကို အားနာကြသည် ။

ကိုယ်တို့က နှစ်ဖက် လူကြီးစုံရာဖြင့် စေ့စပ်ထားပြီးသား ၊ သူက ကိုယ့်အိမ်ဝင် ထွက်သွားလာနေသောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်က ကိုယ်နှင့် ယူမည့် သတို့သားလောင်း အဖြစ် သူ့ကို သိထားသည် ။ ထို့ကြောင့် ကိုယ့်ဦးလေးများက ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက်၏ လမ်းခွဲကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ကြသည် ။

ကိုယ့် အမေကလည်း တစ်ဦးတည်းသော သမီးမိန်းကလေး အရှက်တကွဲ အကျိုးနည်း ဖြစ်ပါပြီဟု ဆိုကာ တငိုငို တရယ်ရယ် ဖြစ်လို့နေသည် ။ ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက်စလုံး လူကြီးများကို ရင်ဆိုင်ရှင်းပြရသည့် အခက်အခဲကို အတော်လေး ကျော်ဖြတ်လိုက်ရသည် ။ ခေါင်းမာသော ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက်ကို နောက်ဆုံးမှာ လူကြီးများ လက်လျှော့ အရှုံးပေးလိုက်ကြသည် ။

ကိုယ်ကတော့ ထိုအချိန်က စ၍ လွတ်လပ်ရေးရသူ တစ်ယောက်လို ပေါ့ပါးသွားတော့သည် ။

ထိုကာလ နောက်ပိုင်းမှ စ၍ သူ့ကို ကိုယ့်မျက်စိရှေ့တွင် လုံးဝ မတွေ့ရတော့ ။ သူ ပြောသည့် မိန်းကလေးကို သူ လက်ထပ် မထပ် ကိုယ် မသိသော်လည်း ကိုယ်ကတော့ ကိုယ်က ချစ်သည်ဟု ထင်သူနှင့် လက်ထပ်သည် ။ သားကလေး နှစ်ယောက် ရသည် ။ ကိုယ့်ဘဝက တောက်လျှောက် ရုန်းကန်မှုများဖြင့် ၊ ကိုယ်လုပ်ချင်သည့် အလုပ်များကို ရှာကြံ လုပ်ရင်း အနုပညာကိုသာ နှလုံးသွင်းနေမိသည် ။ သူ့ကို ကိုယ် လုံးလုံး သတိမရတော့ ။

••••• ••••• •••••

၂၅ နှစ် ဆိုသော အချိန်သည် ပြန်တွေးတော့ မနေ့ တစ်နေ့က လို ။

ကိုယ်တို့ သူငယ်ချင်းများ အားလုံး အသက် ၅ဝ နား ကပ်နေသည့် လူကြီးများ ဖြစ်ကုန်ပြီ ။ နေရာဌာန အသီးသီးတွင် သူ့တာဝန်နှင့် သူ ။ ငွေကြေးတောင့်တင်းသူ ၊ ရာထူးကြီးသူ ၊ ငွေကြေးကော ရာထူးပါ ခိုင်မာသူ စသည်ဖြင့် .. ။ ကိုယ် ကတော့ စာရေးဆရာဘဝ ၊ သတင်းစာ ဆရာဘဝများတွင် သူတို့နှင့် မတူသော အသိုင်းအဝိုင်း ကြား ငွေကြေး မချမ်းသာ ၊ အောင်မြင်မှု ထင်ထင်ရှားရှား မပြနိုင်ပါဘဲ ပျော်ရွှင်ကျေနပ်မှုဖြင့်သာ ရောင့်ရဲနေသူ ။

ကျောင်းပြီး၍ နှစ် ၂ဝ ကျော် အကြာမှာ ကိုယ်တို့ သူငယ်ချင်းများ ပြန်လည် ဆုံစည်းကြသည် ။ အသက် ကြီးလာတော့ အကြောင်း အမျိုးမျိုး ပြကာ ဆုံစည်းရတာကိုက အရသာ ရှိကြသည် ။ ကျောင်းဆရာကန်တော့ပွဲ ၊ ဝါဆိုသင်္ကန်းကပ် ၊ ကထိန် အစရှိသည်ဖြင့် ပြန်တွေ့ချိန်တွင် ကလေးများလို အားလုံး အူမြူးကြသည် ။

ထိုသို့ သူငယ်ချင်းများ ဆုံစည်းကြတိုင်း သူက မပါ ။ ကိုယ် ခဏတစ်ဖြုတ်တော့ သူ့ကို သတိရသည် ။ ပြီးတော့လည်း ပြန်မေ့သွားပြန်သည် ။ သူ့အကြောင်းကို သူငယ်ချင်းများနှင့် ရယ်ရယ်မောမော ကိုယ်က ပြောနိုင်သလောက် သူက ကိုယ်တို့ သူငယ်ချင်းများ အသိုင်းအဝိုင်းကြားသို့ တစ်ခါမှ ရောက်မလာ ။ သူ့သတင်းကလည်း အမျိုးမျိုး ၊ တချို့က အိမ်ထောင်ကျနေပြီတဲ့ ၊ တချို့ကတော့ သူ အခုထိ လူပျိုကြီးပဲဟု ဆိုကြသည် ။

တစ်ခါတော့ ကိုယ့် မောင်လေးက အခိုင်အမာ ပြောသည် ။ သူနှင့် ကိုယ့် မောင်လေး ဘတ်စ်ကားပေါ်တွင် ဆုံကြသည်တဲ့ ။ မောင်လေးကို သူက အိမ်ထောင်ကျနေပြီလို့ သေသေချာချာ ပြောလိုက်သည် ။ မောင်လေးက ကိုယ့်ကို ပြန်ပြောပြတော့ ကလေး ရှိလား ၊ ဘာညာ မေးလိုက်သေးသလား မမှတ်မိတော့ ။

ဒါပေမဲ့ ကိုယ်နှင့် ကော သူနှင့် ပါ အရင်းနှီးဆုံး ဖြစ်သည့် သူငယ်ချင်းလင်မယား နှင့် ဆုံတော့မှ သူ့အကြောင်း ရေရေရာရာ သိရတော့သည် ။ သူက ထိုသူငယ်ချင်းတို့နှင့်တော့ အမြဲ ဆုံသည်တဲ့ ။

ခုချိန်ထိ မိန်းမ မယူဘဲ လူပျိုကြီးဘဝနှင့် သူက ကိုယ်တို့ မြို့က သူ့ဦးလေး အိမ်တွင်သာ နေထိုင်နေသည်ဟု သိလိုက်ရသောအခါ ကိုယ် တော်တော်လေး အံ့သြသွားတော့သည် ။ ကိုယ်တို့ မြို့တွင် သူ နေထိုင်နေပြီး မတော်တဆတောင် သူနှင့် ဘာကြောင့် ကိုယ် မဆုံရတာလဲ ။

သူငယ်ချင်းကတော့ -

“ နင့်ကို သူ မတွေ့ချင်လို့ပေါ့ဟာ ။ သူကတော့ နင့် ကို စောင့်ကြည့်ချင် ကြည့်နေမှာပေါ့ ” ဟု ဆိုသည် ။ ကိုယ် မကျေနပ် ။ ကိုယ်က သူ့ကို မတွေ့ဘဲ ၊ သူက ကိုယ့်ကို တစ်နေရာက ကြည့်နေမည့် အဖြစ်က တော်တော် ကသိကအောက် နိုင်စရာ ကောင်းလှသည် ။ ကိုယ် ဘာ လုပ်နေသလဲ သူ အကုန်သိသည် ။ သူ ဘာလုပ်နေသလဲ ဆိုတာကို အမြဲ ဆုံနေကျ သူငယ်ချင်းတို့ လင်မယားပင် ရေရေရာရာ မပြောနိုင် ။ ဒါကတော့ တော်တော် လွန်သွားပြီ ။

တကယ်ဆို ကိုယ်နဲ့ သူက ချစ်သူဘဝဖြင့် လမ်းခွဲတာ မှန်ပေမဲ့ ကျောင်းအစ အဆုံး အခင်ဆုံး ၊ အတွဲဆုံး ဆိုတဲ့ သူငယ်ချင်း တစ်အုပ်စုထဲကလေ ။ ကိုယ်နဲ့ သူနဲ့ ဆိုတာလည်း သူငယ်ချင်းလို ၊ မောင်နှမလို ရင်းနှီးပြီးမှ ချစ် သူတွေ ဖြစ်ခဲ့ကြတာ သူငယ်ချင်းတိုင်း သိသည် ။

၂၅ နှစ် ကြာသည့် တိုင်အောင် ရည်းစားဟောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာကြောင့် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး မဖြစ်ရတာလဲဟု တစ်စုံတစ်ဦးက မေးလျှင် ကိုယ်ကတော့ သူ ဖြစ်နေလို့ ဟုသာ ချက်ချင်း ပြန်ဖြေပါမည် ။ သူ့အကြောင်းကို ကိုယ်က သိသည်လေ ။

နောက်တော့ သူငယ်ချင်း လင်မယားဆီက သူနှင့် ပတ်သက်သည့် သတင်းတချို့ မကြာခဏ ကြားရပြန်သည် ။ သူငယ်ချင်းတို့၏ သားလေးကို သူက သိပ်ချစ်သည်တဲ့ ။ ကိုယ်က “ နင်တို့ သားကို ဆုံးမသြဝါဒတွေ ပေးနေမှာ ပေါ့ ” ဟု ပြောလျှင် သူတို့က ရယ်၍ “ အမှန်ပဲ ” ဟု ဆိုကြသည် ။ သူတို့ သားလေးက သူ့ကိုတော့ ချစ်သည် ၊ သူ့ စကားကျ နားထောင်သည် ဟု ကြားရသောအခါ ကိုယ့်စိတ်ထဲ နည်းနည်း ချဉ်တင်တင် ဖြစ်မိသည် ။

သူက ခုချိန်ထိ တစ်စုံတစ်ယောက်ကို လွှမ်းမိုးချင် နေတုန်းပဲလား ၊ လေကြီးလေကျယ်တွေ ပြောပြီး လူငယ်တွေကို ဆရာကြီး လုပ်နေမှာပဲဟု တွေးမိကာ ကိုယ့်ဘာသာပင် ရယ်ချင်သွားသည် ။ သူ့ လေကြီးလေကျယ်များက မှန်ကန်လှသော်လည်း ကိုယ်ကတော့ ငြင်းစရာ တစ်ခုခု အမြဲ ရှိနေတတ်သည် ။ အဲဒီလို ကိုယ် ခံငြင်းတာကို သူက မကြိုက်တာလေ ။

သူငယ်ချင်းတို့ မိသားစု အမေရိကားကို အပြီး သွားမည်ဟု ဆိုကာ သူတို့ သားလေးကို အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်းများ တက်ခိုင်းနေသည်ဟု ဆိုတော့ ကိုယ်က “ ကလေးက အရေး မကြီးပါဘူးဟာ ၊ သူ့ဟာသူ ဟိုရောက်ရင် ဖြစ်သွားလိမ့်မယ် ။ နင်တို့ လူကြီးတွေသာ သေသေချာချာ ပြင်ဆင်သွား ” ဟု ပြောမိသည် ။ သူငယ်ချင်းက “ နင်နဲ့ ဟို တစ်ယောက် အတူတူပဲ ။ သူလည်း ငါ့ကို အဲဒီလိုပဲ ပြောတယ် ” ဟု ဆိုသည် ။

ကိုယ် မအံ့ဩပါ ။ ကိုယ် နှင့် သူ့ ကြားတွင် မတူညီချက် များစွာ ရှိနေသော်လည်း တူသည့် အချက်ကလေးများ ရှိနေပါသေးသည် ။ အဲဒါကတော့ တစ်ခုခုဆို ရှေ့က နေချင်တာ ၊ ဆရာကြီး လုပ်ချင်တာ ၊ ပြီးတော့ ကိုယ့်ကို ဆရာကြီး လာလုပ်ရင် မကြိုက်တာ ။ အဲဒီ ရှားပါးသည့် တူညီသော အချက်များကြောင့်လည်း သံယောဇဉ်ငြိတွယ်ခဲ့ကြပြီး အဲဒီလို တူညီခဲ့ကြလို့ပဲ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက်  လက်မခံနိုင်အောင် ခါးသီးခဲ့ကြတာ ဖြစ်မည် ။

••••• ••••• •••••

အခုတော့ သူ သေဆုံး သွားခဲ့ပြီ ။ ရုတ်တရက်ကြီး ။ အလွန် ပူပြင်းသော နွေတစ်နေ့တွင် မြို့တော်ခန်းမနား လမ်းဘေး တစ်နေရာတွင် ဦးနှောက်သွေးကြောပြတ်ပြီး သို့မဟုတ် နှလုံးဖောက်ပြီး သူ ရုတ်တရက်လဲကျ သေဆုံးခဲ့သည်တဲ့ ။

ကိုယ်က သူငယ်ချင်းများကို သူနှင့် တစ်ခါလောက် ပြန်ဆုံပြီး ပေါ့ပေါ့ပါးပါး စကားပြောချင်သည်ဟု ဆိုသောအခါ သူငယ်ချင်းများက ကိုယ့်ကို အလိုလိုက်ပါသည် ။ ချိန်းပေးမည် ၊ အေးအေးဆေးဆေး ပြန်ဆုံကြသင့်ပြီဟု ဆိုသည် ။ အဲဒီလို တွေ့လျှင် ကိုယ်က သူ့ကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး စ,နောက်မည်ဟုပင် စဉ်းစားထားသေးသည် ။

“ နင် ဒီမှာပဲ အခြေချ နေတာ ငါနဲ့ နီးနီးနေချင်လို့ မဟုတ်လား ” ဟု ကိုယ် မေးလျှင် သူ့မျက်နှာ ကွက်ခနဲ ပျက်သွားလိမ့်မည် ။ “ ဘာမှ မဆိုင်ဘူး ” ဟု သူ ပြန်ပြောလျှင်တော့ ကိုယ်က ငါသိပါတယ် ဆိုသည့် ပုံစံဖမ်းကာ အော်ရယ်ပစ်မည် ။ ဒါတွေက ကိုယ် စဉ်းစားထားတာတွေ ... ။

ခုတော့ ကိုယ်တို့ ဘယ်တော့မှ မတွေ့နိုင်တော့ ။ ကိုယ်တို့ သူငယ်ချင်းများ ချိန်းဆိုသည့် အနေအထား မရောက်ခင်ပင် သူက ကွယ်လွန်နှင့်ပြီ ။ စဉ်းစားရင်း ကိုယ့်ရင်ထဲ မကောင်းသည်က အမှန် ။ ဘာကြောင့် မကောင်းလဲ ဆိုသည်ကိုတော့ ကိုယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ မကြည့်မိ ။ မကျေမနပ်လည်း ဖြစ်မိသည် ။ ကိုယ်တို့ မရရအောင် ချိန်းမည်ကို သိသောကြောင့်များ သူ ဒီလို အရင် ထွက်သွားနှင့် လေသလား ... ။

သူ့အတွက် အသုဘ အိမ်က ဘယ်မှာလဲ ဆိုတော့ ကိုယ့်ကို သတင်းပေးသည့် သူငယ်ချင်းက ကိုယ်တို့ မြို့က သူ့ဦးလေး နေအိမ်မှာပဲတဲ့ ။ သင်္ဂြိုဟ်မှာကလည်း ကိုယ်တို့ မြို့က နာမည်ကျော် အမိုးနီ သင်္ချိုင်းမှာ ။

သူ့ရုပ်ခန္ဓာ မရှိသော သူ့ ဦးလေးအိမ်သို့ ကိုယ် သွားခဲ့သည် ။ သူက အရက် ၊ ဘီယာ လုံးဝ မသောက် ။ ဒါပေမဲ့ သေဆုံးသည်အထိ ဆေးပေါ့လိပ်ကို စွဲစွဲမြဲမြဲ သောက်သည် ။ ကော်ဖီကို တစ်နေ့ ၅ ခွက် ၊ ၆ ခွက် သောက်သည်တဲ့ ။ ဆေးပေါ့လိပ် လက်ကြား ညှပ်ထားသည့် သူ့ပုံစံက မျက်စိထဲ မြင်ယောင်လာသည် ။ ပြီးတော့ သူ့မှာ ဆီးချို ၊ သွေးတိုး စသည်ဖြင့် ရှိနေနိုင်သော်လည်း တစ်ခါမှ ဆေးစစ်ဖို့ ပြောမရဟု သူ့တူ တစ်ယောက်က ဆိုသည် ။ ခေါင်းမာတတ်သည့် သူ့အကြောင်း သိပြီးသားမို့ ကိုယ့်အဖို့ မထူးဆန်းလှ ။ သူ မသိဘဲ ရှိနေနိုင်သည့် ရောဂါ တစ်မျိုးမျိုးကြောင့် ရုတ်တရက် လဲကျသေဆုံး သွားတာပဲ ဖြစ်မည် ။

သူ့ဈာပနအချိန်ကို မေးပြီး ကိုယ်ပြန်လာခဲ့သည် ။ သူ့မျက်နှာကို နောက်ဆုံးအချိန် ၊ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ကိုယ် ကြည့်ရမှကို ဖြစ်မည် ။ သူ ဘယ်လို အကြောင်းကြောင်းနဲ့ သူငယ်ချင်းများကို ရှောင်ပုန်းသည် ဖြစ်စေ ကိုယ့်ကြောင့် ရှောင်ပုန်းသည်ဟုသာ ထင်နေမိသည် ။ ကိုယ့်ကို ရှောင်ပုန်းချင်လို့ ကိုယ့်ဝန်းကျင်က သူငယ်ချင်းများ ကိုပါ မတွေ့ခြင်းဟု ကိုယ် ကတော့ ယုံကြည်သည် ။

ဒီတော့ ကိုယ့်ကို မတွေ့ချင်သည့် သူ့ကို ၊ ကိုယ်တို့ ချိန်းဆိုမှု အထမမြောက်အောင် လုပ်သွားသည့် သူ့ကို ကိုယ် နောက်ဆုံး တွေ့ရမှကို ဖြစ်မည်ပေါ့  ။

••••• ••••• •••••

သူ့ဈာပနနေ့တွင် ကိုယ် နှင့် သူငယ်ချင်း တစ်ယောက် အမိုးနီသို့ စောစီးစွာ သွားခဲ့သည် ။ သူငယ်ချင်းကလည်း သူ့ကို နောက်ဆုံး အကြိမ် တွေ့ရဖို့ စိတ်အား ထက်သန်နေသည် ။

သူ့ဈာပနက ညနေ ၃ နာရီ ။ ကိုယ်တို့ ရောက်တော့ ၂ နာရီပင် မခွဲသေး ။ အမိုးနီက လူရှင်းနေသည် ။ ဈာပနပင် မပြင်ရသေးဟု ကိုယ် ထင်လိုက်သည် ။

ကိုယ်တို့ ကားပေါ်က ဆင်းတော့ လူတစ်ယောက်က ကိုယ့်နာမည် ခေါ်ပြီး လာ နှုတ်ဆက်သည် ။ သူ့ ငယ်သူငယ်ချင်း ၊ သူတို့ မြို့က ။ ကိုယ်က သူ့ကို မမှတ်မိ ။ တစ်ခါလောက်သာ မြင်ဖူးသည် ။ သူကတော့ ကိုယ့်ကို မှတ်မိပြီး အားပါးတရ နှုတ်ဆက်စကားတွေ ပြောနေသည် ။ ကိုယ်တို့ သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက်လည်း သူတို့ သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက်နှင့် သူ့အကြောင်း ပြောကြပြီး မျက်လုံးကလည်း သူ့ရုပ်ခန္ဓာ သယ်ထုတ်လာမည်ကို လိုက် ရှာဖွေကြသည် ။

စကားပြောရင်း ၃ နာရီ ထိုးတော့မည် ။ သူ့မိသားစုဝင်များကို တစ်ယောက်မှ မတွေ့ရသေး ။ သူ့ညီနှင့် အစ်မများ သူ့မြို့ကနေ မနေ့က ဆင်းလာသည် ၊ ကိုယ် သူ့ညီနှင့် ဖုန်းရထားပြီးသား ။ တစ်ခုခုတော့ လွဲနေပြီ ထင်သည် ။

ကိုယ့် သူငယ်ချင်းက မအောင့်နိုင်သည့်အဆုံး ယဉ်ကျေးစွာဖြင့် သူ့သူငယ်ချင်းများကို “ Body က ဘယ်မှာ လဲဗျ ” ဟုမေးလိုက်သည် ။ သူ့ သူငယ်ချင်း၏ အဖြေစကား အဆုံးတွင် ကိုယ့်ရင် လှပ်ခနဲ ဖြစ်သွားသည် ။ သူနှင့် လမ်းခွဲချိန်မှ စ၍ သူ့အတွက် မျက်ရည် မကျဖူးသော ကိုယ်သည် မထင်မှတ်ဘဲ လိမ့်ကျလာသော မျက်ရည်စများကို ဒီအတိုင်း လွှတ်ထားလိုက်တော့သည် ။ မျက်ရည်တို့ ကျချင်သလောက် ကျပါစေ ။

သူ့အဘွားက တက်မတတ် ချက်မတတ် ငိုနေလို့ အမြန် ချလိုက်တာ ၊ စောစောလည်း ရောက်နေကြလို့ ၊ ၂ နာရီ ကတည်းကတဲ့ ။ ကိုယ့် မြို့တွင် သူ့အတွက် သူငယ်ချင်း အပေါင်းအသင်းလည်း များများစားစား ရှိပုံမပေါ် ။ မိသားစုဝင် တချို့ ၊ အိမ်နီးနားချင်း တချို့နှင့်ပင် သူ့ဈာပနက မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြီးသွားကြောင်း သူ့သူငယ်ချင်းက ပြောပြသည် ။

နောက်ဆုံး အချိန်ထိအောင် သူ့မျက်နှာကို မြင်တွေ့ခွင့် မပေးခဲ့သည့် သူ့ကို ကိုယ် တော်တော်လေး မကျေမနပ် ဖြစ်မိသည် ။ မခံချင်လည်း ဖြစ်မိသည် ။ သူငယ်ချင်းကလည်း တဖျစ်တောက်တောက်ဖြင့် မကျေမနပ် ရေရွတ်နေသည် ။

“ သူငယ်ချင်းတွေ အားလုံးကိုယ်စား ငါက နောက်ဆုံး နှုတ်ဆက်ပေးမယ်လို့ ကတိပေးခဲ့တာဟာ ” ဟု သူငယ်ချင်းက ဆိုသည် ။

ကိုယ်တို့ စောစီးစွာ လာပါလျက် သူက ဒီထက်ပို စောစီးစွာ ထွက်သွားနှင့်သည် ။ အပြန်လမ်းတွင် သူငယ်ချင်းကို တဖျစ်တောက်တောက်ပြောရင်း ကိုယ့်မျက်ရည်များ အတားအဆီးမဲ့ ကျလာပြန်သည် ။

ကိုယ့်မျက်ရည်များက ဝမ်းနည်းလို့ထက် မခံချင်စိတ်ကြောင့်ဟု ထင်သည် ။

သူက ကိုယ့်ကိုကိုယ် မမြင်နိုင်သော တစ်နေရာက နေ၍ “ နင် ဘာတတ်နိုင်သေးတုံး ” ဟု ဆိုကာ ပြုံးပြုံးကြီး ကြည့်နေလိမ့်မည် ထင်သည် ။ ကိုယ်တို့ နှစ်ယောက်က ငါးနှစ်တာ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် ချစ်ခဲ့ကြတာ မဟုတ်ဘဲ ဘဝတစ်ကွေ့တွင် ငါးနှစ်တာ တစ်ဦးကို တစ်ဦး ယှဉ် ပြိုင်ခဲ့ကြတာသာ ဖြစ်ကြောင်း သိသူ ဒီကမ္ဘာပေါ်တွင် ကိုယ် တစ်ယောက်တည်းသာ ကျန်ရှိပါတော့သည် ။

နောက်ဆုံး ပြိုင်ပွဲတွင်တော့ သူ့ကို ကိုယ် အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပါသည် ။

▢  တူးတူးသာ
📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      အောက်တိုဘာ ၊ ၂၀၁၉

Tuesday, March 24, 2026

ကျုပ် ခယ်မ

 

❝ ကျုပ် ခယ်မ ❞
     ( ပီမိုးနင်း )

ဦးသာစံ နှင့် ဦးသာဟန် သည် ဂုဏ်တုဂုဏ်ပြိုင် ဖြစ်ကြ၏ ။ သို့သော်လည်း အပြင်အပ အားဖြင့် ခင်မင်သလို နေကြ၏ ။ ယခုမှာကား အခါတိုင်းနှင့် မတူ ၊ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် မတွေ့ချင် သလိုလို ဖြစ်၍ နေကြလေ၏ ။ လမ်း၌ပင် တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် မလွှဲသာမှ တွေ့မြင်ကြ၍ နှုတ်ဆက်ကြ၏ ။ ထိုကဲ့သို့ ရက်ပေါင်း အတော် ကြာသောအခါ ဦးသာဟန် က စ၍ စကား ပြောလေ၏ ။

“ ဘယ့်နှယ့်ဗျာ ကိုသာစံ တို့များ ဘယ်လို အကြောင်းနဲ့ ကျုပ် အပေါ် ခါးခါးသီးသီး ဖြစ်နေရတာတုန်းဗျာ့ ။ ဒီ ကနေ့ မနက်လဲ တံတားဦး မှာ ကျုပ် မြင်မိပါတယ် ” ဟု တစ်စုံတစ်ရာကို စွပ်စွဲ သလို ပြောလေ၏ ။

“ ဘာဖြစ်လို့လဲဗျာ ။ ကျုပ် တံတားဦးကို ရောက်တာ တော့ မှန်ပါတယ် ။ ဆိုစမ်းပါဦး မြင်သလား ” ဟု ကိုသာစံ က ပြန်ပြောလေ၏ ။

“ မြင်တာပေါ့ဗျာ ။ ခင်ဗျားက မမြင်ဟန် ဆောင်နေတာ ကျုပ် သိပါတယ်ဗျာ ” ဟု ငေါ့သလို ကိုသာဟန် က ပြောလေ၏ ။

“ ကျုပ်လား ... ဘောက်မဲ့ ကြောင့် ဟန်ဆောင်ရမှာ တုန်း ။ မွန်းသာဟန် ရဲ့ ၊ ကျုပ်မှာ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စကလေး ရှိလို့ပါ ။ ခင်ဗျားလဲ ကိစ္စရှိမှန်း သိလို့ နှုတ်မဆက်ဘဲ နေတာပါ ၊ ခင်ဗျားလိုချည်း မထင်ပါနဲ့ ”

“ ဘာအရေးများ ကြီးရတာလဲ ၊ သာလှကလေးနဲ့ ရယ်မော ပြောဆို နေတာဟာ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စလားဗျာ ”

ကိုသာစံ မှာ အဖြေရ ကြပ်သလိုလိုနှင့် တအောင့်မျှ ငေးနေပြီးမှ “ ဒီလိုပါဗျာ ။ တခြား မဟုတ်ပါဘူး .... ” ဟု ပြောပြီး စကား ရပ်လိုက်လေ၏ ။

“ ခင်ဗျား မနေ့ကတော့ အရှေ့ မသွားဘူး ပြောပြီး တစ်ယောက်တည်း သွားတာမဟုတ်လားဗျာ့ ။ ပြီးတော့ သာလှ နဲ့ ကျုပ် အကြောင်း ပြောနေတာ မဟုတ်လား ” ဟု ကိုသာဟန် က စိတ်ဆိုးသော အမူအရာနှင့် ပြောလေ၏ ။

“ ဖြစ်မှ ဖြစ်ရလေ ကိုသာဟန် ရယ် ၊ ကျုပ် ပြောသမျှ စကားကို ခင်ဗျားက ပေထက်အက္ခရာ တင်ဖို့ မှတ်သားနေတာလားဗျာ့ ။ ကျုပ် မနေ့က ခင်ဗျားကို ဘာပြောမှန်းတောင် သတိမရဘူး ။ ကိုင်းဗျာ ဒါ ထားလိုက်ပါတော့ ။ ကျုပ် သွားချင်တဲ့ သူနဲ့ သွားပြီး ရယ်မောစကား ပြောချင်ရာ မပြောရတော့ဘူးလား ခင်ဗျာ ”

“ အရင်ကနဲ့ မတူလို့ ပြောတာပေါ့ဗျာ ။ အရင်ကတော့ အတူသွား အတူလာ ။ အခုမှ ခင်ဗျားက ဒီ သာလှ ဆိုတဲ့ ကလေးနဲ့ တွေ့မှ တစ်မျိုး ဖြစ်နေလို့ပြောတာပါ ။ သူတို့ သားအမိက ဘယ်အရပ်က ဒီရွာ လာပြီး သောင်ထွန်းတာလဲ ”

“ ခင်ဗျား စကား တစ်ခု ပြောရင် လုံပါ့မလား ” ဟု ကိုသာစံ က ပြုံးလျက် ပြောလေ၏ ။

ဟန် ။  ။ “ ကျုပ် ဘယ်တုန်းကများ သင်္ကာ ရှင်းရဘူးလို့လဲ ”

စံ ။  ။ ကျုပ် သာလှ အမေ နဲ့ ဗျ နေရာကျနေပြီ ။ သည်တော့ ကိစ္စများတယ် ။ ဗဟုကိစ္စ - လူ့ဘဝတဲ့ဗျ ။ တစ်ဘဝ ပြောင်းလဲခြင်းပဲ ” ဟု ကိုသာဟန် ကို အကဲခတ်သလို ကြည့်၍ပြောလေ၏ ။

ဟန် ။  ။ “ ဪ ... ဒီလိုလား ။ ဝမ်းသာရတာပေါ့ဗျာ ။ အခြေအနေ ပြောစမ်းပါဦး ”

“ အခြေအနေက ဒီလိုပေါ့ လေ ။ ဒီရွာမှာ အိမ်ဝယ်တယ် ။ သူ့ ယောက်ျား ဆုံးပြီးတာ အခါလယ်ပြီ ။ ဒီအိမ် ခြောက်ရာတန်တယ် ။ ချောင်းဟိုဘက်မှာ ပျဉ်ထောင် သွပ်မိုးအိမ် တစ်လုံး ငှားထားတယ် ။ ဒီ အိမ်မှာ အဖီကလေး ပြင်ဖို့ ကိစ္စများနေတယ် ။ ခင်ဗျားလို ကာလသား လုပ်မနေအားဘူးဗျာ ” ဟု အကဲခတ်သလို ကြည့်၍ ပြောလေ၏ ။

“ ဟင် လျော်လိုက်လေဗျာ ။ ဒါပဲလား ရုပ်မှာတော့ ဘာမျှ ကျုပ် မမြင်ဘူး ။ မျက်နှာက ချဉ်စုပ်စုပ်နဲ့ ”

“ ဒီလိုလဲ ချိုးချိုးဖဲ့ဖဲ့ ကိုယ် မရတိုင်း မပြောပါနဲ့လေ ။ လယ်ဧက ၂ဝ ဆိုတာ ကျုပ်တို့ အဘိုးကြီး အမယ်ကြီး ။ ဒီ သာလှ တစ်ယောက် နဲ့ တစ်သက် ထိုင်စား ဘာ ကုန်မလဲဗျာ ” ဟု မိမိကို အမြဲ ဂုဏ် ပြိုင်နေသော ကိုသာဟန် ကို မခံချင်အောင် ပြောလေ၏ ။

“ နို့ ခင်ဗျား အသက် ၆ဝ ပြောတာ သူတို့ သားအမိ သိရဲ့လား ။ ခင်ဗျား အရွယ်နဲ့ဗျာ ။ ဒုက္ခမှ ရှာတတ်ပလေ ။ ကျုပ်တို့ လို ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ် ဆို တော်သေးရဲ့ ” ဟု ပြောပြီး ထွက်သွားလေ၏ ။

နောက်တစ်နေ့နံ နက်စောစော ကိုသာဟန် နှင့် တကွ သုံးယောက်သား မီးလှုံရာမှ တွေ့ကြလေ၏ ။

ဟန် ။  ။ “ သားအဖ နှစ်ယောက်ကတော့ သိပ်လိုက်တာပဲ ”

သာလှ ။  ။ “ ဦးကြီးက ဘာလဲဗျာ့ ။ မဟုတ်တာတွေ ”

ဟန် ။  ။ “ ဘာ မဟုတ်တာလဲကွဲ့ ။ မင်း ပထွေးက သေသေချာချာ ပြောနေတာပဲ ။ ကိုယ့်လူ အသက် ၆ဝကျော်မှ ကံ ကော်တာပဲ ။ အသက် ၆ဝ ရှိပြီကွဲ့ မင်းပထွေး ” ဟု ကိုသာဟန် က ပြောလေ၏ ။

သာလှ ။  ။ “ ဪ ဦးကြီး ၆ဝ တောင် ရှိပလား ။ ငါးဆယ် မပြည့်သေးဘူးဆို ”

ဟန် ။  ။ “ ဟာ ဟာ ။ မင်းတို့ သားအမိက ယုံနေသလား ။ မင်းလူ သင်္ချိုင်းထဲ ခြေစုံနင်းနေပြီ မင်း ကြာကြာ ပထွေး တော်ရမှာ မဟုတ်ဘူး ”

စံ ။  ။ “ ဟာ ခင်ဗျား မဟုတ်တာတွေ လာပြောနေတယ် ။ တော်ပါဗျာ ။ ဟေ့ သာလှ လှည်း ပြင်ကြစို့ ။ ဟို ဝါးတွေက ဒီကနေ့ အရောက် ယူမှ ။ မင်း မယ်တော်က ဒီ ဝါး အတွက် အင်မတန်ပူနေတယ် ”

သာလှ ထ၍ သွားရာ အဘိုးကြီး နှစ်ယောက် ကျန်ရစ်ကြလေ၏ ။

စံ ။  ။ “ ခင်ဗျား ဘယ့်နှယ့် လုပ်တာလဲဗျ ။ ကျုပ်ကို အသက်ကြီးတယ်လို့ ဒီကောင်ကလေးက ခဏခဏ သူ့အမေကို ပြောနေတယ် ။ ကျုပ်က လေးဆယ့်ကိုးနှစ်လို့ ပြောထားတယ် ။  အခု ခင်ဗျား လာပြောတာ ခွကျတာပေါ့ဗျာ ”

ကိုသာဟန်သည် စကား မပြောဘဲ မော့ကာ ပြုံးလျက် မီးပုံနားသို့ တိုးကာ ချမ်းသဗျာဟု ပြောရင်း လက်နှစ်ဘက်ကို ဖြန့်၍ လှုံလေ၏ ။

သာလှ ပြန်လာပြီး “ ဒီ ကနေ့ ဝါး သွားတိုက်လို့ ဟန်မကျသေးဘူး ဦးကြီး ရဲ့ ။ ညက အမေက အလကား ညာနေတာ ။ ကျွန်တော် တွေးတာ အမှန် အသက် ၆၀ ကျော်ပြီလို့ ဦးကြီးက ဘယ်လောက် ရှိသလဲ ” ဟု ကိုသာဟန် ကို မေးလေ၏ ။

“ ငါလား ငါက သူများလို မညာတတ်ဘူးကွဲ့ ။ အသက် ၅၁ နှစ် ။ ကိုယ့် အသက်ကို ဘာ လိမ်ပြောစရာ ရှိသလဲ ”

“ ဪ ... ဒီလိုလား ။ ကိုသာစံ က ဒါနဲ့ အသက်ကို လျော့ပြောနေတာကိုး ။ ကျွန်မ ကလဲ မယုံပါဘူး ။ အောင်မယ်လေး ဒီလို မဟုတ်တာ ပြောတတ်ရင် ။ အသိ မလုပ်ချင်ပါဘူး ။ ကျွန်မ ဒီ ပစ္စည်းတွေနဲ့ မသိမ်းနိုင် မဆဲနိုင်မို့ အားကိုးရမလားလို့ မောင်လိုဖွားလို ပေါင်းတာပါ ။ ဒီပုံဖြင့် မကိုက်ဘူး ကိုသာစံ ။ ကျွန်မက စကားမှန်မှ ကြိုက်တာ ။ ဒါထက် ရှင့် နာမည် ကိုသာဟန် မဟုတ်လား ။ ကျွန်မတို့ သားအမိ နှစ်ယောက်တည်း ပါရှင် ။ အားကိုးပါရစေ ။ ဒီ အိမ်သာကလေးကို တဆိတ် အလကားလဲ မဟုတ်ပါဘူး ။ ကုန်ကျသရွေ့ကို ... ”

“ အို ကိစ္စမရှိပါဘူး ။ ကျုပ် လဲ တစ်ယောက်တည်းမို့ ကိုယ်ချင်းစာပါတယ် ။ အိမ်အခြေအနေနဲ့ လိုက်အောင် ဆောက်ရင် တစ်ဆယ် ကိုးကျပ် ကုန်တော့မပေါ့ ။ ဒါလဲ ကိစ္စ မရှိပါဘူး ။ ကျုပ် မိတ်ဆွေ ကိုသာစံ မှာတော့ မရှိရှာဘူး ။ ဒီမှာတော့ အရင်က လွှထောင်ခဲ့လို့ ပိုမို နေတာတွေ ရှိတယ် ။ အခုလဲ တောမှာ လွှစင်ပေါင်း အစိတ် ရှိပါတယ် ။ လယ်တော့ လယ်ခစား ချခဲ့တာ တစ်နှစ် စပါး ထောင့်လေးငါးရာ သိမ်းပြီး လှူဒါန်း နေရတာပါပဲ ။ အသက်ပင် မကြီးသေးသော်လဲ စိတ်တူ သဘောတူနဲ့ မတွေ့ရ အခုလို နေတာပါ ” ဟု ပြေလေ၏ ။ ကိုသာဟန် မှာ ပစ္စည်းအတော်ကလေးရှိ သဖြင့် လူကို မမက်ပဲ ပစ္စည်းကို မက်သူများနှင့် တွေ့မှာ စိုးသောကြောင့် မိမိကဲ့သို့ ပစ္စည်းရှိသော မိန်းမကို ရမှ ယူဖို့ရန် ကြံစည်၍ နေခဲ့ရာ ယခုမှာ နေရာကျပြီဟု စိတ်ကို ပိုင်းလိုက်လေ၏ ။ ကိုသာစံ မှာ ပစ္စည်း မရှိသူ ဖြစ်ရာ သိုက်တူးရန် ကြံစည်နေသည်ဟု ကိုသာဟန် မှတ်ယူကာ မုဆိုးမကြီးကို နှမြော၍ နေခဲ့လေ၏ ။ သို့နှမြောကာ ကိုသာစံ ကို မနာလို၍နေလေ၏ ။ ကိုသာစံ ကလည်း သိလေ၏ ။ ထိုမိန်းမကြီးနှင့် ကိုသာစံ ညားလျှင် ကိုသာစံ မှာ မိန်းမ၏ ပစ္စည်းကို မှီကာ မိမိနှင့် တန်းတူဖြစ်မှာ မိမိ ထက် သာ၍ သွားမှာကိုလည်း ကိုသာဟန် စိုးရိမ်၍ နေလေ၏ ။

သို့ စိုးရိမ်သည့်အတိုင်း ၊ ကြိုးစား၍ ကြံလိုက်ရာ ၊ ကိုသာစံ မှာ ကျန်ရစ်လျက် ကိုသာဟန် မှာ သာလှ နှင့် သားအဖ တော်စပ်ခြင်း အဖြစ်သို့ လျင်မြန် စွာရောက်လေတော့သတည်း ။ တစ်နေ့သ၌ ကိုသာစံ နှင့် လမ်းမှာ တွေ့ကြလေ၏ ။ 

စံ ။  ။ “ ဘယ့်နှယ့် ကာလဝိပါက် နောက်ပိုးတက်တာ သိရဲ့လား ”

ဟန် ။  ။ “ ဘာဝိပါက်လဲဗျာ့ ”

စံ ။  ။ “ ကျုပ်ကို ခင်ဗျားက ရှော်တယ်လို့ ပြောတာ မှတ်မိသေးရဲ့လား ။ အခု ဘယ့်နှယ့် ရှိစ ဘယ်သူက ရှော်သလဲ ”

ဟန် ။  ။ အောင်မယ် မရတော့မှ ရှော်တယ် ပြောချင်သလား ။ ရရင် ဘာရှော်မလဲ ”

စံ ။  ။ “ သိချင်သလား ”

ဟန် ။  ။ “ ဘာလဲ ”

စံ ။ ။ “ ကျုပ် ခယ်မဗျာ့ ။ အခု မုဆိုးမ ဖြစ်နေပြီး ဆင်းရဲနေတာနဲ့ ခင်ဗျားမှာ ပစ္စည်းကလေးလဲ ရှိနေတာနဲ့ သျှောင်ရှိ ဆံထုံးရှိမှ တင့်တယ် ဆိုတာမျိုးလဲ ဖြစ်စေတော့လို့ သဘောထားပြီး ခင်ဗျာတို့ နှစ်ယောက်စလုံး နေရာ ကျအောင် ကျုပ် စီမံတာ ဒီအိမ်က ကျုပ် ယောက်ဖရဲ့ အစ်ကိုရဲ့ အိမ် ။ အလကား နေကြဖို့ ပေးထားတာ ၊ အပိုင်မဟုတ်ဘူး ။ အဲဒါ အခု ခင်ဗျား အပိုင် ဝယ်မယ် ဆိုရင် ၅ဝဝိ/- တည်းနဲ့ ရမှာ ။ အချောင်ပဲ ။ ကျုပ် ပွဲခ မယူပါဘူး ။ တခြားလူ ကိုလဲ ဒီ အဖိုးအခနဲ့ မပေးပါဘူး ။ ခင်ဗျားမို့ ခယ်မနဲ့ ပတ်သက်လို့ ။ စဉ်းစားဦး လေ ” ဟု ဝမ်းသာစွာဖြင့် ပြော၍သွားလေ၏ ။

◾ ပီမိုးနင်း
📖 ရုပ်ရှင်လမ်းညွှန် ဂျာနယ်
     ၁၉၃၃ ခု  ၊ ဒီဇင်ဘာလ