Thursday, April 2, 2026

မြို့တစ်မြို့နှင့် လူငါးယောက်


 ❝ မြို့တစ်မြို့နှင့် လူငါးယောက် ❞ 

▢ ဆွန်း ( စက်မှုတက္ကသိုလ် )


နောက်ဆုံးတော့ တစ်မြို့လုံးမှာ လူငါးယောက်သာ ကျန်ရစ်သည် ။


“ ဟိုးရှေးရှေးတုန်းက လူစွန့်စားခရီးသွား တစ်သိုက်ဟာ ဝေးလံခေါင်သီလွန်းလို့ လူသူ အရောက်အပေါက် နည်းလှတဲ့ တိုင်းစွန်နယ်ဖျားက တောင်တန်းကြီးတွေ အကြားကို ရောက် သွားကြတယ် ။ တောင်ကြီးတွေက မြင့်မား မတ်စောက်လွန်းလှတယ် ။ တစ်နေရာ ရောက်တော့ မြေပေါ် ထိုးထွက်နေတဲ့ ကျောက်ပေါ်ထွက်ပိုင်း တချို့မှာ အဖိုးတန် သတ္တုရိုင်း တစ်မျိုး အများကြီး ပါဝင်နေတာ အမှတ်မထင် တွေ့လိုက်ကြတယ် ။ သူတို့ဟာ သတ္တုပါတဲ့ ကျောက်နမူနာ တချို့ကို ရိုက်ချိုးဖြတ်တောက် ယူငင်ပြီး တွေ့တဲ့ နေရာကိုလည်း မြေပုံဆွဲ မှတ်သားလိုက်ကြတယ် ။ အဲဒီနေရာနဲ့ အနီးဆုံး ရွာငယ် ဇနပုဒ်က တစ်ဆယ့်ငါးမိုင်လောက် ဝေးတယ် ။ ကြားမှာလည်း အဆင်းခက်ခက် ၊ အတက်ကြမ်းကြမ်း တောင်စဉ်တောင်တန်း အထပ်ထပ်က ပိုင်းခြားပိတ်ဆို့ ဆီးကာထားတယ် ။ တန်ဖိုး မဖြတ်နိုင်တဲ့ သတ္တုရိုင်းသိုက်ကြီးက အဲဒီနေရာမှာ ရှိနေတာ ။ သတ္တုသိုက်ကြောင့် နောင်တစ်ချိန်မှာ ထင်ရှား ကျော်ကြားပြီး လူနေ သိပ်သည်းထူထပ်တဲ့ သတ္တုတွင်းမြို့ ဖြစ်လာမှာကို အဲဒီအချိန်က ဘယ်သူမှ မသိခဲ့ကြဘူးပေါ့ ”


မြို့မှာ ကျန်ရစ်ခဲ့သူ ငါးယောက် အနက် အသက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည့် ဦးအို က ထိုအကြောင်းကို အသေးစိတ် ပြောပြသည် ။ 


“ အခုတော့ အဲဒီ မြို့လေးမှာ လူငါးယောက်ပဲ ကျန်တယ်လေ”


ဦးအို၏ စကားအဆုံးမှာ မြေကြီးပေါ် လှဲနေသည့် ကိုနာ က ဖြည့်ပြောလိုက်သည် ။ ကျန်နှစ်ယောက်က သက်ပြင်းချသည် ။


မှန်သည် ။ မြို့လေးမှာ ယခုအခါ လူငါးယောက်သာ ကျန်နေရစ်တော့သည် ။ အစွန့်ပစ်ခံ မြို့ဟောင်းမြို့ပျက် ဖြစ်နေပြီ ။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်နှစ် ကတည်းက မြို့သူမြို့သား အချို့သည် သူတို့မြို့ကို စတင် စွန့်ခွာကြသည် ။ အကြောင်းရင်းက အင်မတန် ရိုးစင်းသည် ။ မြို့လေးကို အမှီပြုပြီး သူတို့ဘဝ ရပ်တည် ရှင်သန်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့၍ ဖြစ်သည် ။ မြို့လေး၏ စီးပွားရေးသည် တစ်ဟုန်ထိုး ကျဆင်းနေသည် ။ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းက အလွန်အမင်း ရှားပါးလာသည် ။ ရောင်းရေး ဝယ်တာတို့ ချည့်နဲ့ဆွံ့အ,ကုန်သည် ။ လုံခြုံရေး ယိုယွင်း ပျက်စီးနေသည် ။ ရာဇဝတ်မှု ထူပြော များပြားလွန်းသည် ။ နေရာတိုင်းမှာ ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် မွတ်သိပ်ခြင်းတို့ ကြီးစိုးနေသည် ။ ထိုဒဏ်များကို မခံစားနိုင်သော မြို့သူမြို့သား အချို့သည် သူတို့ မြို့လေးကို မလွှဲသာမရှောင်သာ သံယောဇဉ် ဖြတ်ကာ ရေကြည်ရာ မြက်နုရာ တစ်ရပ်တစ်ကျေး ဆီသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည် ။ 


ထိုသို့ မဖြစ်မီ မြို့လေး၌ မှီတင်းနေထိုင်သူ အထိုက်အလျောက် များပြား စည်ကားခဲ့သည် ။ အတန်အသင့် ဖွံ့ဖြိုး စည်ပင်ခဲ့သည် ။ ထို့ထက် အနည်းငယ်ပိုမို ရှေးကျသော ကာလများက မြို့နှင့် မမျှအောင် ဝင်ရောက် ခိုလှုံသူများ ပြားကာ ကြက်ပျံမကျ စည်ကားခဲ့သည် ။ အလုပ်အကိုင် ပေါများခဲ့သည် ။ ငွေရှာရ လွယ်ကူခဲ့သည် ။ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည် ။ မျက်စိရှေ့မှာပင် နေ့ချင်းညချင်း အရှိန်အဟုန်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် စည်ကားကြီးပွားလာသည် ။ အခြားမြို့များ၏ ငေးမော အားကျခြင်းကို ခံယူခဲ့ရသည် ။ 


မြို့လေး အမည်က မိုင်းလွယ်ခမ်း ဖြစ်သည် ။ မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုလျှင်တော့ ရွှေတောင်မြို့ပေါ့ ။ မိုင်းလွယ်ခမ်း သည် အဖိုးတန် သဘာဝ သယံဇာတကြောင့် ဖြစ်တည် ရှင်သန် ထင်ရှားကျော်ကြား လာသည့် မြို့ ။ သတ္တုတူးဖော် ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းကြောင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာ ထွန်းလင်း တောက်ပလာခဲ့သည့် မြို့ ။ 


မိုင်းလွယ်ခမ်းသည် စားဝတ်နေရေး ခက်ခဲသူတို့၏ ထွက်ပေါက် ဖြစ်ခဲ့သည် ။ ကြွယ်ဝချမ်းသာလိုသူတို့၏ စိတ်ကူးယဉ်အိပ်မက် ဖြစ်ခဲ့သည် ။ စွန့်စားကြီးပွားလိုသူများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့သည် ။ ထိုအခြေအနေသို့ လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိခဲ့သည် မဟုတ် ။ လူစွန့်စား ခရီးသွား တစ်သိုက်က သတ္တုရိုင်းကို စတင် တွေ့သိခဲ့ပြီးနောက် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကြာမှ ထိုနေရာမှာ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးသည့် သတ္တုတွင်းမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။ 


“ ဒီနေရာမှာ အဖိုးတန် သတ္တုရိုင်းထွက်တာကို ဒေသခံတွေက ဟိုးအရင် ကတည်းက တင်တင်ကြိုကြို ဦးဦးဖျားဖျား သိကြတယ် ။ ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက် လက်ဆင့်ကမ်းပြီး သက်ကြီးစကား သက်ငယ်ကြား ပြောလာခဲ့လို့လေ ။ ဒါပေမဲ့ ဒေသခံတွေ အတွက် အိပ်ရာဝင်ပုံပြင် တစ်ပုဒ်ထက် ပိုပြီး အဓိပ္ပာယ် မရှိခဲ့ဘူး ။ သူတို့ စိတ်အာရုံကို မဆွဲဆောင် ၊ မဖမ်းစားနိုင်ခဲ့ဘူး ။ အများစုက အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့နဲ့ မသိကျိုးကျွန် ပြုပြီး မေ့ပျောက်ထားကြတယ် ။ ဒေသခံတွေက သတ္တုရိုင်းကို ဘယ်လို တူးဖော်ကြိတ်ခွဲ သန့်စင်ကျိုချက် ထုတ်ယူရမလဲ ဆိုတာကို မသိကြဘူး ။ အင်မတန် ရှင်းလင်းရိုးစင်းလွယ်တဲ့ မိရိုးဖလာ ရှေးဟောင်း နည်းစနစ်တွေကိုတောင်မှ မသိကြဘူး ။ သိအောင်လည်း မစူးစမ်း ။ စူးစမ်းဖို့လည်း စိတ်မဝင်စား ။ ထုတ်လုပ်ပြီးတဲ့ သတ္တုစင်ကို ဘယ်လို ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရမယ် ၊ ဘယ်လို အသွင်ပြောင်း အဆင့်မြှင့် အသုံးချရမယ် ဆိုတာ တွေကိုတော့ သူတို့နဲ့ လားလားမှ မသက်ဆိုင်သလို သဘောထားပြီး အေးရာအေးကြောင်း နေကြတယ် ” 


အသက် ခုနစ်ဆယ်ကျော် ဦးအိုက သူ့ရင်ထဲမှ မကျေမနပ်ချက်တွေကို မျိုသိပ်အောင့်အည်း မထားနိုင်ဘဲ ပွင့်အန်ပေါက်ကွဲ ညည်းတွားသည် ။ ဦးအို ထိုသို့ ဖြစ်နေသည်မှာ ကြာပြီ ။ သူ့ကို ဦးမျိုးချစ် ဟု ကျန်လူများက အနွတ္တသညာ ပေးထားသည် ။ 


“ သူတို့က သိခဲ့ ၊ စူးစမ်းခဲ့ ၊ စိတ်ဝင်စားခဲ့ရင်တောင်မှ ဒီလောက် ဝေးလံခေါင်သီတဲ့ အရပ်ဒေသဆီကို စွန့်လွှတ် စွန့်စားလာကြမှာတဲ့လား ။ အစားအသောက် ရှားပါးပြီး ရာသီဥတု ဆိုးရွားကြမ်းတမ်းလွန်းတဲ့ ဒီလို နေရာမျိုးမှာ အလုပ်ကို ပင်ပင်ပန်းပန်း ဇောက်ချခါးချိုး လုပ်ချင်ကြလို့လား ။ ကိုယ့် အရပ်မှာပဲ အေးအေးလူလူ သက်သက်သာသာ နေချင်ကြတာ မဟုတ်လား ။ ရောင့်ရဲ့တင်းတိမ် ကျေနပ် နေကြတာ မဟုတ်လား ။ စိန်ခေါ်မှုတွေ ၊ အန္တရာယ်တွေ များပြားလွန်းတဲ့ သတ္တုလုပ်ငန်း လုပ်ဖို့ စိတ်မကူးခဲ့ကြဘူး ။ အဲဒါကြောင့် တန်ဖိုး မဖြတ်နိုင်တဲ့ အဖိုးတန် သတ္တုသိုက်ကြီးကို ကိုယ့်မြေအောက်မှာ ကိုယ့်ခြေထောက်နဲ့ နင်းဖိထားပြီး အလဟဿ အချည်းနှီး ဖြစ်စေခဲ့ကြတယ်လေ ” 


ဦးအို၏ စကားအဆုံးမှာ ကိုကျိုးက တွေးတွေးဆဆ ဝင်ပြောသည် ။ ကိုကျိုးက အသက်ငါးဆယ်အရွယ် သတ္တု တူးဖော်ရေး လုပ်သားဟောင်းကြီး ဖြစ်သည် ။ မြေအောက် တူးဖော်ရေးလုပ်ကွက် ပြိုကျစဉ်က ကျောက်မြေစာပုံ အောက် ရောက်သွားခဲ့သဖြင့် ညာခြေထောက်ကို ပေါင်ရင်း နားက ဖြတ်တောက်ကာ အသက်လု ကယ်တင်ခြင်း ခံထားရသူ ။ ချိုင်းထောက် ဖြင့်သာ လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်သူ ။ သူ့ရင်ထဲမှာလည်း ဦးအို နှင့် ကြောင်းတူသံကွဲ ခံစားချက်တို့ ရှိနေသည် ။ မကျေနပ်ချက်တို့ ရှိနေသည် ။ သူ့ကိုမူ ကိုပြည်ချစ် ဟု သူ့ကွယ်ရာမှာ တီးတိုး ခေါ်ကြသည် ။


ကိုကျိုး စကားအဆုံးမှာ ကိုကန်းက ဝင်ပြောသည် ။ 


“ အေးကွာ ၊ ဝေးမြေရပ်ခြားက စိနတိုင်းသားတွေ ကတော့ လွယ်ခမ်းဒေသရဲ့ မြေအောက် သတ္တုသိုက် အကြောင်းကို ခရီးသွားတွေ ဆီက သတင်းရပြီး ကတည်းက စဉ်ဆက် မပြတ် လေ့လာစူးစမ်းတယ် ။ အာရုံထား စိတ်ဝင်စားတယ် ။ သူတို့က မြေအောက် သတ္တုရိုင်းကို ဘယ်လိုတူးဖော်ရမယ် ၊ ဘယ်လို ကြိတ်ခွဲသန့်စင်ရမယ် ၊ ဘယ်လို ကျိုချက်ထုတ်ယူရမယ် ဆိုတာ သိကြတဲ့ သူတွေကိုး ။ ထုတ်လုပ်သန့်စင်ကျိုချက်ပြီးတဲ့ သတ္တုစင်ကို ရောင်းဖို့ ၊ အသုံးချဖို့ နည်းလမ်းကိုလည်း သိကြသူတွေကိုး ။ သတ္တုက ရနိုင်တဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေကိုလည်း နောကျေအောင် သိထားကြတော့ မက်မောတပ်မက်တာပေါ့ ။ အဲဒီ လောဘနဲ့ သူတို့ဟာ လွယ်ခမ်းတောင်ကြား ကို စွန့်စားဝင်ရောက်လာကြတယ် ။ သတ္တုလုပ်ငန်းကို အားကြိုးမာန်တက် လုပ်ကိုင်ကြတယ် ”


ကိုကန်း၏ စကား အဆုံးမှာ အားလုံး ငြိမ်သက် သွားသည် ။ ကိုကန်းက ကိုကျိုးနှင့် သက်တူရွယ်တူ သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်သားဟောင်း ဖြစ်သည် ။ သူတို့နှစ်ယောက်သည် ကံတူအကျိုးပေးများ ဖြစ်ကြသည် ။ ကိုကန်းလည်း ကိုကျိုး လိုပဲ မြေအောက် သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ကွက်မှာ ယမ်းဘီလူး မတော်တဆ ထ,ပေါက်ကွဲစဉ်က သတ္တု ကျောက်မြေစာ တချို့ လွင့်စဉ်ထိမှန်ခြင်းခံထားခဲ့ရသူ ။ ဘယ်ဘက်မျက်လုံး တစ်ဖက် ဆုံးရှုံးပျက်စီးနေသည့်သူ ။


သူတို့သည် သတ္တုတွင်းက ရထားသည့် မိုင်းရောဂါမျိုးစုံကြောင့် နာမကျန်း ဖြစ်နေသော ကိုနာ့ ဘေးပတ်လည်မှာ စုရုံးဝိုင်းဖွဲ့ထိုင်ရင်း ရောက်တတ်ရာရာ ပြောဆိုနေကြသည် ။ မလှမ်းမကမ်း၌ မီးအား ကောင်းကောင်းဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေသော ထင်းမီးဖို တစ်ဖို ရှိသည် ။ ထို ထင်းမီးဖိုက သူတို့ကို အလင်းရောင်လည်း ပေးသည် ။ အနွေးဓာတ်ကိုလည်း ပေးသည် ။ မီးဖိုကြောင့် သူတို့ လေးယောက် သက်သောင့် သက်သာ ဖြစ်နေသည် ။


ကိုနာက ရုတ်တရက် ထ,ရယ်သည် ။ ရယ်ရင်း တန်းလန်းနှင့် ဗလုံးဗထွေး ပြောသည် ။


“ ပါးစပ်ရာဇဝင် အရတော့ ဒီနေရာကို အဦးအစ ဝင်ရောက် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြတာက စိနတိုင်းသား ငါးယောက်တည်းတဲ့ ။ အခု ဒီနေရာမှာ နောက်ဆုံး ကျန်နေရစ်နေတာ ကလည်း လူငါးယောက်ပဲ ။ ဒါပေမဲ့ စိနတိုင်းသားတွေတော့ မဟုတ်ဘူး ” 


ကိုနာနှင့် အတူ သူတို့ အားလုံး လိုက်ရယ်ကြသည် ။ သို့သော် သူတို့ ရယ်သံများသည် ခြောက်သွေ့ကွဲအက်နေသောကြောင့် ရယ်သံနှင့် မတူ ။ ငိုသံနှင့်သာ ပိုတူနေသည် ။ မှန်သည် ။ သူတို့သည် ရယ်ရင်း ငိုနေကြသည် ။ 


ရယ်သံများ ကျဲပါးစ အပြုမှာ ဦးအိုက ပြောသည် ။ 


“ အေး... ဟုတ်တယ် ၊ လူငါးယောက် ။ မောင်နှမ်း ကိုပါ ထည့်ပေါင်းရင် ဒီမြို့ပျက်ကြီးမှာ နောက်ဆုံး ကျန်ရစ်ခဲ့တာ လူငါးယောက် ။ မြို့တစ်မြို့နဲ့ လူငါးယောက်ပေါ့ကွာ ”


ဪ ... လူငါးယောက်နှင့် စတင် ဖြစ်တည်လာခဲ့သည့် မြို့ကလေး ။ လူငါးယောက်သာ နောက်ဆုံး ကြွင်းကျန်ရစ်သည့် မြို့ကလေး ။


••••• ••••• •••••


ထင်းမီးဖိုက ဆက်လက် လောင်မြိုက်နေသည် ။ မီးအား လျော့နည်း ကျဆင်းသွားလျှင် ကြုံရာ လူတစ်ယောက်က ထ,ပြီး မီးဖိုအတွင်းသို့ ထင်းလောင်စာ ပစ်ထည့်သည် ။ လောင်စာကိုလည်း ဝေးဝေးလံလံ သွားရှာရန် မလို ။ ယခု သူတို့ ရောက်နေသည့် အဆောက်အဦပျက်ကြီးက ယိုယွင်း ဟောင်းမြင်းဆွေးမြည့် ပျက်စီးနေသည့် သစ်အပိုင်းအစ တစ်ခုကို ဆွဲယူငင်ကာ မီးဖို အတွင်းသို့ ပစ်ထည့်လိုက်ရုံသာ ။ 


သူတို့သည် မြို့ပျက် အတွင်းက ပေါများလွန်းလှသည့် ပိုင်ရှင်မဲ့ အဆောက်အဦများမှ ကြိုက်နှစ်သက်ရာ အဆောက်အဦ အတွင်းမှာ အလျဉ်းသင့်သလို နေထိုင်သည် ။ အကောင်းဆုံး အဆောက်အဦများကို ဦးစွာ ရွေးချယ်ကြသည် ။ ဥပမာ မိုင်းချုပ်၏ နေအိမ်လိုမျိုး ၊ သတ္တုတွင်း ဧည့်ဂေဟာမျိုး ။ နောက်တော့ သူတို့၏ နိစ္စဓူဝ လိုအပ်ချက် အဝဝကို လွယ်လင့်တကူ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည့် နေရာမျိုးကို ပြောင်းလဲ ရွေးချယ်ကြသည် ။ ဥပမာ ဆေးရုံလိုမျိုး ၊ ရိက္ခာဂိုဒေါင်လိုမျိုး ။


တစ်မြို့လုံးမှာ လူငါးယောက်တည်းသာ ရှိနေသည့်တိုင် နေရာ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အကြိုက်တူညီသောအခါ သူတို့သည် အချင်းချင်း ပဋိပက္ခ ဖြစ်ခဲ့ကြသေးသည် ။ အမျက်ဒေါသ ထွက်ခဲ့ကြသေးသည် ။ ရန်သတ္တရု ပြုကာ တုတ်တပြက် ဓားတပြက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသေးသည် ။ သာသူသာ ၊ နာသူနာ နှင့် ဒဏ်ရာအနာတရ များစွာ ဖြစ်ခဲ့ကြသေးသည် ။ သူတို့ ရန်ပွဲကို ကြည့်ရင်း မြို့ပျက်က အူလှိုက်သည်းလှိုက် လှောင်ပြောင် သရော် ဟားတိုက်ရယ်မောသည် ။ မြို့ပျက်၏ ရယ်မော ဟားတိုက်သံကြောင့် သူတို့ ရန်ပွဲ ရပ်သွားသည် ။ ဥစ္စာပစ္စည်း ပိုင်ဆိုင်ခြင်း၏ အနက်အဓိပ္ပာယ် အစစ်အမှန်ကို နားလည် သဘောပေါက် သွားသည် ။ မရှိခြင်း၌ ရှိခြင်းကို လိုလားတပ်မက်စွာ အားထုတ်ဖွေရှာနေခြင်း၏ အနှစ် သာရမဲ့မှုကို နားလည်သဘောပေါက်သွားသည် ။ ထိုအခါ သူတို့အချင်းချင်း ပြန်လည် သင့်မြတ်သွားသည် ။ ချစ်ကြည်သွားသည် ။ ငြိမ်းချမ်းသွားသည် ။


“ အဲဒီတုန်းက တစ်ရပ်တစ်ကျေးက လာပြီး သတ္တုလုပ်ငန်း လုပ်ကြသူတွေဟာ ပီဘိ စီးပွားရေးသမားစစ်စစ်ကြီးတွေကွ ။ သူက မဆိုစလောက် အခွန်အတုတ် နည်းနည်းပါးပါးကို အုပ်ချုပ်မင်းပြုနေတဲ့ ဘုရင်အစိုးရထံ မှန်မှန် ဆက်သကြတယ် ။ “ ရွှေဘုန်းတော်ကြောင့် ဖဝါးတော်အောက် ဝင်ရောက်ခိုလှုံရပါတယ် ” လို့လည်း ဘုရင့်စိတ်ကြိုက် တင်လျှောက်ကြတယ် ။ အမြော်အမြင်နည်းပြီး အခြောက်တိုက် စိတ်ကြီးဝင်နေတဲ့ ဘုရင် ကလည်း အကျေနပ်ကြီး ကျေနပ်တယ် ။ သတ္တုလုပ်ငန်းကို တိုင်းတစ်ပါးသားတွေ သဘောအတိုင်း စိတ်တိုင်းကျ လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးသနားတော်မူတယ် ။ သူတို့ ဆက်သ,သလောက်လေးကို လက်ခံကျေနပ်တယ် ။ သူတို့ရဲ့ သတ္တုလုပ်ငန်းဟာ ကြီးမားတွင်ကျယ် အောင်မြင်လာတာပေါ့ ။ အဲဒီအခါ အလုပ်သမားတွေ လိုအပ်လာတယ် ။ ဒေသခံတွေကို အလုပ်သမား အဖြစ် ခေါ်ယူအသုံးပြုတယ် ။ ထူးဆန်းတာက ဒေသခံတွေဟာ တိုင်းတစ်ပါးသားတွေရဲ့ လက်အောက်မှာတော့ အလုပ်သမားအဖြစ်နဲ့ ကျေနပ်ကျိုးနွံစွာ ကျွန်ခံပြီး အလုပ် ဝင်လုပ်ကြသဗျာ ” 


ဦးအိုက ခနိုးခနဲ့ ရယ်သည် ။ ကျန်လူများက မျက်နှာနီရဲပြီး ခေါင်းငုံ့ သွားသည် ။ ယခုအခါ သူတို့သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို “ သခင်မျိုး ” လို့ ဂုဏ်မမောက်ကြတော့ပါ ။ “ သာကီမျိုး ” လို့ လက်သီးလက်မောင်း မဆန့်တန်းကြတော့ပါ ။


ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် လွယ်ခမ်း တောင်ကြားမှာ သတ္တုလုပ်ငန်းလုပ်သည့် ရွာလေးတစ်ရွာ ဖြစ်တည်ရှင်သန်လာသည် ။ 


တကယ်တော့ သတ္တုလုပ်ငန်းကို ဦးစီးဦးဆောင် လုပ်နေသည့် စိနတိုင်းသားများ ကိုယ်တိုင်က ရှေးရိုးသမားများ ဖြစ်သည် ။ သတ္တုလုပ်ငန်းကို ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းနည်းလမ်းများအတိုင်း ခေတ်နောက်ပြန်ဆွဲ လုပ်ကိုင်နေကြသည် ။ ထို့ကြောင့် လွယ်ခမ်းတောင်ကြားက သတ္တုလုပ်ငန်းသည် ကြက်ပွဲ သာသာမျှ ဖြစ်နေသည် ။ နှစ်ရှည်ကြာညောင်းလာသော်လည်း လွယ်ခမ်းရွာလေးက ထူးထူးခြားခြား သိသိသာသာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မလာခဲ့ ။ မြို့ပြ လက္ခဏာများ သန္ဓေတည် သက်ဝင်မှု မရှိခဲ့ ။ လူသူ အရောက်အပေါက် ကင်းမဲ့သည့် ရေရိုင်း ၊ မြေရိုင်း ၊ ဒေသရိုင်းမှာ ပစ္စန္တရစ် ဖြစ်မြဲ ဖြစ်နေဆဲ ။


သို့သော် ထိုပစ္စန္တရစ် မြင်းရိုင်းကို ဇက်ခွံ့ကာ ကျွမ်းကျင်နိုင်နင်းစွာ စီးနှင်နိုင်ခဲ့သည့် စိနတိုင်းသားများ ကတော့ သတ္တုလုပ်ငန်းမှ အကျိုး စီးပွားများစွာ ရရှိ ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည် ။ ဒေသန္တရ အတိုင်းအတာ စံနှုန်းအရ လူချမ်းသာ စာရင်းဝင်သွားသည် ။ ထိုသို့ဖြစ်အောင် လွယ်ခမ်းတောင်ကြားဒေသက အကျိုးပြုခဲ့သည် ။ သူတို့ကို တစ်ပြည်ရပ်ခြားမှ လာ၍ စီးပွားရေး ကျူးကျော်သူ ၊ အမြတ်ထုတ်ကုပ်သွေးစုပ်သူဟု မည်သည့် ဒေသခံ တစ်ဦးတစ်ယောက်ကမှ မယိုးစွပ်ကြ ။ အပြစ် မတင်ကြ ။ ယိုးစွပ် အပြစ်တင် ရကောင်းမှန်းလည်း မသိခဲ့ကြ ။


“ တို့က ကျောချလို့လည်း ဓားပြမှန်း မသိကြဘူး ။ ကိုယ်စီးတဲ့ မြင်းဟာ အထီးလား ၊ အမလား ဆိုတာကိုလည်း မသိကြဘူး ” 


ဦးအိုက အောက်ကလိအာ အသံဖြင့် ပြောသည် ။ ကျန်လူများက ငြိမ်သက်နေသည် ။


နောက် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသောအခါ ထိုနေရာသို့ ပိုမို ဝေးကွာခြားနားသော အရပ်ဒေသမှ အနောက်တိုင်းသားများ ရောက်လာသည် ။ သူတို့က ခေတ်မီသည် ။ တိုးတက်သည် ။ အသိပညာ ၊ အတတ်ပညာ နှံ့စပ်ကြွယ်ဝသည် ။ စီးပွားရေးကို စစ်ရေး ၊ နိုင်ငံရေးတို့နှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်သည် ။ ဘုရင်ကို သုံ့ပန်းပြုသည် ။ တိုင်းပြည်ကို သိမ်းပိုက် အုပ်ချုပ်သည် ။ တစ်နိုင်ငံလုံးကို သူတို့၏ သြဇာအာဏာစက်အောက်သို့ ကျရောက်စေသည် ။ လွယ်ခမ်းတောင်ကြားဒေသကိုလည်း သူတို့ ရယူ သိမ်းပိုက်လိုက်၏ ။ စိနတိုင်းသားများကို မောင်းထုတ်သည် ။ သတ္တုလုပ်ငန်းကို ဆက်ခံလုပ်ကိုင်သည် ။ သတ္တုရိုင်းကို နောက်ဆုံးပေါ် နည်းပညာများနှင့် အင်တိုက်အားတိုက် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် တူးဖော်ထုတ်လုပ်သည် ။ တိုးတက်ခေတ်မီသည့် နည်းစနစ်များနှင့် ကျိုချက်သန့်စင်သည် ။ လွယ်ခမ်းတောင်ကြားမှာ ကြီးမားနက်ရှိုင်းသော သတ္တုတွင်းကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသည် ။ သွားရေးလာရေး ပိုမိုအဆင်ပြေသော အနီးအနားက မြို့ကလေးမှာ မဟာဧရာမ သတ္တု သန့်စင်စက်ရုံကြီးများ ဖြစ် ပေါ်လာသည် ။


လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက် အရ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပိုမိုချောမွေ့ကောင်းမွန်အောင် စီမံဆောင်ရွက်သည် ။ သတ္တု တူးဖော်သည့် မြို့နှင့် သတ္တု ကျိုချက်သန့်စင်သည့် မြို့ကို ရထားလမ်းငယ် တစ်ခု ဖောက်လုပ် ဆက်သွယ်သည် ။ မြင့်မားမတ်စောက်သည့် တောင်တန်းကြီးများကြောင့် ကားလမ်းကိုတော့ မဖောက်လုပ်နိုင်ခဲ့ ။ ရထားလမ်းသည် သတ္တုတွင်းမြို့လေး၏ အဓိက ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ဖြစ်လာသည် ။ ထိုရထားလမ်းမှ တစ်ဆင့် လူများ ကူးသန်းသွားလာသည် ။ လုပ်ငန်းသုံး စက်ပစ္စည်းကိရိယာများကို သယ်ယူတင်သွင်းသည် ။ တွင်းထွက်သတ္တုရိုင်းများကို ဆောင်ကြဉ်း ပို့ဆောင်သည် ။


မြို့ကလေး၏ အရန် လမ်းကြောင်းအဖြစ် စိနတိုင်းသားတို့ ဖောက်လုပ်အသုံးပြုခဲ့သည့် လူနှင့်လား သွားသာရုံ ခြေကျင်လမ်းများကို အသုံးပြုကြသည် ။ သတ္တုတွင်း ရထားကို လိုက်ပါစီးနင်းခွင့် မရှိသည့် ဒေသခံများ အားထားမှီခိုရာ လမ်းကြောင်းများ ။


အနောက်တိုင်းသားများအတွက် အထူးလမ်းကြောင်းကို သီးသန့် ဖန်တီးသည် ။ မိုင်းလွယ်ခမ်းမှာ လေယာဉ်ကွင်းငယ် တည်ဆောက်သည် ။ ထို့ကြောင့် မိုင်းလွယ်ခမ်း မှ ရန်ကုန်လို ၊ မန္တလေးလို မြို့ကြီးများသို့ နေ့ချင်းပြန် သွားလာနိုင်သည် ။ အလွန်တိုတောင်းသည့် ကာလအတွင်းမှာပင် မိုးဦးကျ၌ မျှစ်စို့ကြီးများ မြေအောက်မှ ထိုးထွက်လာသလို လွယ်ခမ်းတောင်ကြားမှာ သတ္တုတွင်းမြို့ ဖြစ်တည်ရှင်သန် ဖွံ့ဖြိုးလာသည် ။ နေပျော်ဖွယ်မြို့ဖြစ်အောင် အနောက်တိုင်းသားများက သူတို့ စံနှုန်းအတိုင်း လိုအပ်သည်များကို ဖန်တီးဖြည့်စွက်မွမ်းမံသည် ။


မြို့လူဦးရေ တိုးပွားလာပုံကို ဦးအိုက ပြောပြန်သည် ။ 


“ လွယ်ခမ်းမှာ ကမ္ဘာ့အဆင့် မြေအောက်သတ္တုတွင်းအကြီးကြီး တူးမယ် ဆိုတော့ အလုပ်သမား အများကြီး လိုတာပေါ့ ။ အတွေ့ အကြုံရင့်ပြီး အရင်းအနှီးကြီးတဲ့ အနောက်တိုင်းကုမ္ပဏီက အဲဒီ အခက်အခဲကို လွယ်လွယ်လေးပဲ ဖြေရှင်းကျော် လွှားခဲ့တယ် ။ အလုပ်သမားတွေကို လုပ်အားခလစာ ကောင်းကောင်း ပေးမယ် ၊ နေစရာ လိုင်းခန်း ပေးမယ် ၊ အစားအသောက် စီမံပေးမယ် ဆိုပြီး ကြေညာတယ် ။ အဲဒီ ကြော်ငြာသတင်း ကြားတဲ့ နိုင်ငံတစ်နံတစ်လျားက အလုပ် လိုချင်သူတွေဟာ ထန်းလျက်ခဲဆီ အုံခဲရောက်လာတဲ့ ပုရွက်ဆိတ်တွေလိုပဲ တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် ၊ တစ်သုတ်ပြီး တစ်သုတ် အလုံးအရင်းနဲ့ လွယ်ခမ်းတောင်ကြားကို နေ့စဉ်ရက်ဆက် ဝင်ရောက်လာကြတယ် ” 


ထိုသူတို့သည် အများအားဖြင့် တစ်ကိုယ်ရေတစ်ကာယများ ဖြစ်သည် ။ အဝတ်တစ်ထည် ကိုယ်တစ်ခုဖြင့် လာကြသည် ။ စိတ်ကြမ်း လူကြမ်းများ ဖြစ်သည် ။ ကိုယ့်ရပ်ကိုယ့်မြေမှာ နေထိုင်ရှာဖွေ စားသောက်ရန် အဆင်မပြေသဖြင့် ဖြစ်ချင်ရာ ဖြစ်ဟု စိတ်ပိုင်းဖြတ်ကာ ရေရိုင်း ၊ မြေရိုင်း ၊ ဒေသရိုင်းသို့ စွန့်စားထွက်ခွာလာကြသူများ ဖြစ်သည် ။ တုံးတိုက်တိုက် ၊ ကမ်းတိုက်တိုက် ဟု စိတ်တုံးတုံးချထားသူများ ဖြစ်ကြသည် ။ သူတို့မှာ စိတ်ဒဏ်ရာလေးတွေ အနည်းအများ ကိုယ်စီ ပါလာကြသည် ။ သို့သော် အတွေးအခေါ် ဆင်ခြင်တုံတရားက များများစားစား ပါမလာခဲ့ကြ ။ အများစုက ရုပ်ကြမ်းသမားစစ်စစ်ကြီးများ ။ 


“ ထူးဆန်းတာက သူတို့ဟာ တခြား မြို့ရွာတွေနဲ့ သဟဇာတ မဖြစ်ပေမဲ့ မိုင်းလွယ်ခမ်းနဲ့တော့ ပလဲနံပ သင့်ကြတယ် ။ မိုင်းလွယ်ခမ်းကလည်း သူတို့လိုပဲ အထီးကျန် တစ်ကောင်ကြွက် တစ်မျက်နှာ မဟုတ်လား ။ လူသူလေးပါး ကင်းဝေးရာ ရေရိုင်း ၊ မြေရိုင်း မှာ ခက်ခက်ခဲခဲ ဖြစ်တည် ရှင်သန်နေရတဲ့ ခပ်ကြမ်းကြမ်း ၊ ခပ်ရိုင်းရိုင်းမြို့ မဟုတ်လား ။ သူတော်ချင်းချင်း သတင်းလွေ့လွေ့ ပေါင်းဖက်တွေ့သွားကြတာပေါ့ ” 


မိုင်းလွယ်ခမ်းမြို့သို့ အခြေချ နေထိုင်ရန် ရောက်လာသူများအပေါ် ကိုကန်း၏ သဘောထားမှတ်ချက် ။ 


သတ္တုတွင်းမြို့ ဖြစ်တည်ရှင်သန် ဖွံ့ဖြိုးလာပုံမှာ မြင်တွေ့နေကျ သမားရိုးကျ မြို့များနှင့် မတူပါ ။ ယေဘုယျအားဖြင့် သတ္တုရိုင်းသိုက် ဖြစ်တည်တတ်သော မြေ၌ အခြား သဘာဝ သယံဇာတများ စင်ပြိုင်ဖြစ်တည်လေ့ မရှိ ။ သစ်ကြီးဝါးကြီးတို့ ပေါက်ရောက်ရှင်သန်လေ့ မရှိ ။ အင်းအိုင်စိမ့်စမ်း မြစ် ချောင်းတို့ ရစ်ခွေစီးဆင်းလေ့ မရှိ ။ တောနေ သတ္တဝါနှင့် ကျေးငှက်သာရကာတို့ ကျက်စားမြူးထူးလေ့ မရှိ ။ ဆိုလိုသည်က သတ္တုရိုင်း ဖြစ်တည်ရာ မြေသည် တောကြီးမျက်မည်းအတွင်းက နေချင့်စဖွယ် စိုပြည်စိမ်းလန်း သာယာအေး ချမ်းသည့် ရပ်ဝှမ်းဒေသမျိုး မဟုတ် ။ စားစရာ ၊ သောက်စရာ ပေါများကြွယ်ဝသည့် သာဆန်းရဂုံမျိုး မဟုတ် ။


ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံးကို မြင့်မားမတ်စောက်သော တောင်ကတုံးများက ဝန်းရံထားသည် ။ ပြင်းထန်သော လေပွေလေရူးများက ဦးတည်ရာမဲ့ တိုက်ချင်ရာ တိုက်ခတ်နေသည် ။ တောင်ပေါ်ဒေသ ဖြစ်သော်လည်း ဖုန်မှုန့်များက လေထဲမှာ ဝဲ လွင့်နေသည် ။ ရေရှားပါးပြီး ပင်ငယ်ပင်ပုများသာ ပေါက်သည့် သွေ့ခြောက်ငြီးငွေ့ စိတ်ပျက်ဖွယ်ရာ လေထန်ကုန်းများ တည်ရှိရာ အရပ်ဒေသ ။ အကြောင်းကြီးငယ် မရှိဘဲ ဘယ်သူမှ လာရောက် နေထိုင်ရန် စိတ်ကူးထဲ ထည့်မည် မဟုတ်သည့် အရပ်ဒေသ ။


လုံးဝ နေပျော်ဖွယ် မကောင်းသော ချောက်ချားသွေးပျက်စရာ အရပ်ဒေသ ။ လွယ်လင့်တကူ ရူးသွပ်သွားနိုင်သည့် အရပ်ဒေသ ။ 


သို့သော် ထိုအရပ်ဒေသ မှာ အလုပ်ပေါပြီး ငွေရှာလို့ ကောင်းသော သတ္တုတွင်းမြို့လေး ဖြစ်တည်လာသော အခါ ... ။


••••• ••••• ••••• 


ညဉ့်သည် တဖြည်းဖြည်း ရင့်ရော်အိုမင်းလာသည် ။ ပိုမို သိပ်သည်းသော အမှောင်ထုနှင့်အတူ အအေးဓာတ်က လွှမ်းမိုးကြီးစိုးလာသည် ။ လူတွေ စွန့်ခွာ ထွက်သွားသဖြင့် တစ်နေ့တခြား ပိုမို ယိုယွင်း ပျက်စီးနေသော မြို့ပျက်အတွင်း၌ ညဉ့် လေရူးက ဆော့မြူးချင်တိုင်း ဆော့မြူးနေသည် ။ လေရူးမွှေရာ လမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်မှာ အထိန်းအကွပ် မဲ့ကာ ပရမ်းပတာ ဖြစ်နေသော ပိုင်ရှင်မဲ့ အရာဝတ္ထုတို့က ဖရိုဖရဲနှင့် ဖြစ်ချင်တိုင်း ဖြစ်နေသည် ။ 


မြို့ပျက်အတွင်းမှာ လူတို့ မွေးမြူခဲ့သော အိမ်မွေးခွေးတစ်ကောင် ၊ ကြောင်တစ်မြီးကိုမျှ မမြင်ရ ။ မြို့ကို စွန့်ခွာထွက်သွားကြသည့် သူတို့၏ အရှင်သခင်များနှင့် မရှေးမနှောင်းမှာပဲ အိမ်မွေးခွေးများ ၊ ကြောင်များကလည်း မြို့ပျက်ကို စွန့်ခွာ ထွက်သွားကြသည် ။ မြို့ပျက်၏ ညဉ့်ယံများ၌ ရံဖန်ရံခါ မျက်စိလည် လမ်းမှားပြီး ရောက်လာတတ်သည့် ညဥ့်ငှက်တစ်ကောင်တလေ သို့မဟုတ် ခွေးအ တစ်အုပ်တစ်သင်းမှ အပ ယိုယွင်းခြင်းနှင့် ပျက်စီးခြင်းများသာ နေရာတိုင်းမှာ လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးနေသည် ။


“ အာခေါင် ခြောက်လိုက်တာကွာ ။ ရေသောက် ချင်တယ် ”


ကိုနာက လဲလျောင်းနေရာမှ လူးလွန့်လိုက်ရင်း တောင့်တောင့်တတ ပြောသည် ။ သူတို့အားလုံး ပါးစပ်တပြင်ပြင် ၊ ခြေတကြွကြွ ဖြစ်လာသည် ။ ခြောက်သွေ့နေသော အာခေါင်များ ၊ အက်ကွဲနေသော လည်ချောင်းများက ရေဓာတ်ကို အလိုရမ္မက် ပြင်းပြင်းနှင့် တမ်းတသည် ။ သူတို့ မျက်လုံးများမှာ အေးမြကြည်လင်သည့် မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်များ ပေါ်လာသည် ။ သူတို့ စိတ်တွေက ထိုနေရာသို့ တစ်ဟုန်ထိုး အပြေးအလွှား သွားနေသည် ။ သူတို့သည် မိုးကုန်သွား ကတည်းက ရေကောင်းရေသန့်ကို ဝဝလင်လင် မသောက်ရတော့ ။ တွေ့ ရာ ရေဆိုးရေညစ်များ ကိုသာ အသက် မသေရုံ တစ်မည် တစ် စက်တစ်ပေါက် ကြိတ်မှိတ် အောင့်အည်း သောက်နေရသည် ။ ရေဓာတ်လျော့နည်း ခန်းခြောက်စပြုနေသည့် သူတို့ ခန္ဓာကိုယ်က “ ရေ ” ဟူသော အသံကို ကြားရုံမျှဖြင့် အာသာငမ်းငမ်း ဖြစ်လာသည် ။ ဣန္ဒြေမရ ဖြစ်လာသည် ။ လှုပ်လှုပ်ရွရွ ဖြစ်လာသည် ။


မြို့ပျက်မှာ အရှားပါးဆုံးက ရေနှင့် အစားအစာ ။ လူများ မြို့ကို စွန့်ခွာရသည့် ပဓာနအကျဆုံး အဓိက အကြောင်းရင်းက ရေနှင့် အစားအစာတို့ကို ဖွေရှာလို့ မရနိုင်လောက်အောင်ပင် ရှားပါးပျောက်ဆုံးသွားခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်၏ ။ ရေနှင့် အစားအစာကို လုံလောက်အောင် မစားသောက်ရလျှင် မည်သူမျှ အသက်ရှင်သန်နိုင်မည် မဟုတ် ။ သို့သော် သူတို့ ငါးယောက်က မြို့ပျက်မှာ ရေနှင့် အစားအစာကို လုံလောက်အောင် မစားရသော်လည်း ယခုအချိန် အထိတော့ အသက်ရှင်နေကြသေးသည် ။ ရတာ စား၍ တွေ့တာ သောက်သည် ။ သူတို့ စားသောက်နေရသည်က လူတို့ စားနေကျ အစာမျိုး မဟုတ် ။ လူတို့ သောက်နေကျ ရေမျိုး မဟုတ် ။ အဆင့်နိမ့်သည့် အချို့တိရစ္ဆာန်များပင် စားသောက်ကြမည် မဟုတ်သည့် အစာနှင့် ရေများ ။ ရရာကို ရသလောက်လေး စားသောက်၍ ( ရံဖန်ရံခါ ဘာမှ မစားသောက်ဘဲ ) သူတို့သည် မြို့ပျက် အတွင်းမှ ဖြစ်သလို ကုတ်ကတ်ဖက်တွယ် နေထိုင်ရင်း ယခုအချိန် အထိ အသက်ရှင် နေသေးတာ အံ့သြစရာ ။ သို့သော် လောကမှာ မဖြစ်နိုင်တာ ဘာမှမရှိပါ ။


“ ဟိုတုန်းကများဆို တို့မြို့မှာ ရေတစ်ပေါက် အတွက် အခုလို သောက ရောက်ရဖို့ နေနေသာသာ စားဝတ်နေရေး အတွက်ကိုတောင် ဘာတစ်ခုမှ ပူပင်ခဲ့ရတာ မဟုတ်ပါဘူးကွာ ”


ကိုကန်းက ရွှေထီး ဆောင်းခဲ့ရချိန်ကို သတိရပြီး လွမ်းလွမ်းဆွေးဆွေး ပြော၏ ။ ကိုကန်း အစဖော် ပေးသဖြင့် သူတို့ အားလုံးသည် အတိတ် ခေတ်ဟောင်း ( သူတို့ အဆိုအရ ) ခေတ်ကောင်းကို ပြန်ပြောင်း သတိရကာ လွမ်းဆွတ်သွားကြသည် ။ 


“ ဒါကလည်း အလုပ် လုပ်မှပါကွာ ။ အဖိုးတန် သတ္တုမြေပေါ်မှာ အလုပ် မလုပ်ဘဲ ထိုင်နေလို့ ကတော့ စားဝတ်နေရေးက ဘယ်လို လုပ်ပြီး သူ့အလိုအလျောက် ပြည့်စုံ ပြေလည်မှာလဲ ။ သဘာဝသယံဇာတ ဆိုတာ ပျင်းရိညံ့ဖျင်းသူတွေ အတွက် ဘယ်တော့မှ ကံကောင်းခြင်းလက်ဆောင် ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူးကွ ”


ဦးအို၏ ကောက်ချက်စကားကို သူတို့အားလုံး မငြင်းမဆန် လက်ခံသည် ။ မိုင်းလွယ်ခမ်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည်မှာ သဘာဝ သယံဇာတကြောင့်ချည်းသက်သက် မဟုတ်ပါ ။ ထိုသယံဇာတများကို စီမံခန့်ခွဲသူတို့၏ အရည်အချင်းက အဓိကကျခဲ့သည် ။ အကောင်အထည်ဖော် လုပ်ဆောင်သူတို့၏ လုံ့လဝီရိယနှင့် ကြိုးစားအား ထုတ်မှုက ပဓာန ကျခဲ့သည် ။ အဓိကနှင့် ပဓာနကို ကွက်တိ ပေါင်းစပ်နိုင်၍သာ မိုင်းလွယ်ခမ်းသည် တစ်ဟုန်ထိုး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။


သူတို့သည် မိုင်းလွယ် ခမ်း၏ ရွှေရောင် နေ့ရက်များကို လွမ်းဆွတ်တမ်းတစိတ် နှင့် ပြန်လည် စားမြုံ့ပြန်နေကြ သည် ။ ထိုသို့ နေရခြင်းကို မက်မောခုံမင်သည် ။ ကျန်ရစ် ပျောက်ကွယ်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သော အတိတ်ဟောင်းကို ပြန်လည် တူးဆွ အရသာခံရန် အတွက် မြို့ပျက်က အဆောက်အဦမှာ ညစဉ်ညတိုင်း သူတို့ စုဝေး တွေ့ဆုံကြခြင်းဖြစ်သည် ။ အတိတ်ကို တမ်းတခြင်းဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်ကို မေ့ပျောက်ရန် ကြိုးစားသည် ။ လက်ရှိဒုက္ခများမှ ထွက်ပြေးကြသည် ။ ယခုလည်း သူတို့သည် သန်းခေါင်တိုင်လုနီးအောင် တစ်ရံရော အခါက ရွှေခေတ်ကို ပြန်လည် အိပ်မက်နေကြသည် ။


တကယ်တော့ သူတို့သည် ရွှေခေတ်၏ အစွန်အဖျားမျှကို မီသည် ဆိုရုံလေး မီလိုက်ကြသူများ ဖြစ်သည် ။ သို့သော် သူတို့က ရွှေခေတ် တစ်လျှောက်လုံးကို ကျင်လည် ဖြတ်သန်းလာခဲ့ရသူများပမာ အားပါးတရ မြိန်ရေရှက်ရေ တမ်းတပြောဆို နေကြသည် ။ ထိုသို့ ပြောဆိုရခြင်းကိုလည်း အင်မတန် နှစ်သက် ခံတွင်းတွေ့ကြသည် ။ 


အတိတ်ဟောင်းကို တမ်းတ ပြောဆိုနေရလျှင် သူတို့သည် ရေငတ်နေတာ မေ့ပျောက်သွား၏ ။ အစာပြတ် နေတာကိုလည်း သတိ မရတော့ ။ စိတ်အတွေးထဲက အတိတ်ကမ္ဘာမှာ အာဟာရ သိဒ္ဓိ ပြီးနေကြသည် ။ အစစအရာရာ ပြီးပြည့်စုံနေကြသည် ။ တစ်ရံရောအခါက ကြွယ်ဝချမ်းသာခဲ့သည့် မိုင်းလွယ်ခမ်းမြို့မှ ဂုဏ်သရေရှိ လူကြီးလူကောင်းများအဖြစ် စိတ်ကြီးဝင်နေကြသည် ။ 


သူတို့သည် ကျေနပ် ပျော်ရွှင်စွာ နောက်ကြောင်း ပြန်လှည့်နေကြသည် ။


••••• ••••• ••••• 


မိုင်းလွယ်ခမ်း၏ ရွှေရောင်တောက်ပြီး ရွှေထီးဆောင်းခဲ့သည့် ရွှေခေတ်မှာ ရာစုနှစ် တစ်ဝက်မက ရှည်ကြာခဲ့သည် ။ သတ္တုသိုက်က အလွန်ကြီးမားသည် ။ မြေအောက်အနက်ပေတစ်ထောင်ကျော်အထိ နှိုက်ယူတူးဖော် နေသော်လည်း သတ္တုက မကုန်နိုင် မခန်းနိုင်အောင် ထွက်ရှိနေတုန်း ။ ဈေးကောင်း ရရှိနေတုန်း ။ လုပ်ကိုင်သူတို့ အကျိုးစီးပွား ဒီရေအလား တိုးပွားချမ်းသာနေတုန်း ။ သတ္တုရိုင်းကြောင့် ဖြစ်တည်ရှင်သန်နေသည့် မိုင်းလွယ်ခမ်း မြို့လေးက ရေမြင့်လေ ကြာတင့်လေ ။ 


သို့သော် “ ကံကြမ္မာ ” ဟူသည် သက်ရှိများ၌သာ ရှိတတ်ဖြစ်တတ်သည့်အရာ မဟုတ် ။ သက်မဲ့များမှာလည်း ရှိတတ်ဖြစ်တတ်သည် ။ ထို့အတူ “ လောကဓံ ” ဟူသည် သက်ရှိများ၌သာ ရှိတတ်ဖြစ်သည့် အရာမဟုတ် ။ သက်မဲ့များမှာလည်း ရှိတတ် ဖြစ်တတ်သည် ။ သက်ရှိ လူသတ္တဝါများ နည်းတူ သက်မဲ့ မြို့နိုင်ငံများမှာလည်း ကံကြမ္မာ ဟူသည်ရှိ၏ ။ လောကဓံဟူသည် ဖြစ်၏ ။ ကံကြမ္မာမှာ အနိမ့်အမြင့် ရှိသလို လောကဓံ ၌လည်း အဆိုးအကောင်း ရှိသည် ။ ထိုအကျိုးဆက်ကို လောကကြီးမှာ သက်ရှိသက်မဲ့ဟူ၍ ဖြစ်တည်လာသမျှ လူသတ္တဝါနှင့် အရာဝတ္ထုများ အားလုံးက မငြင်းမဆန် ခံယူရသည် ။


မိုင်းလွယ်ခမ်းသည် ထိုအတိုင်းပဲ ဖြစ်သည် ။ အမြင့် ရောက်ပြီးနောက် အောက် အနိမ့် ပြန်ဆင်းရသည် ။ အကောင်း ကုန်သောအခါ အဆိုး ကြုံရသည် ။ 


သဘာဝသယံဇာတ ဟူသည် ဘယ်သောအခါမှ မပျောက်ပျက် မကုန်ခန်းနိုင်သည့် “ ထာဝရ ဣစ္ဆာသယ သိုက် ” မဟုတ် ။ ထုတ်ယူ သုံးစွဲသည့် ပမာဏအတိုင်း လျော့နည်း ပျောက်ကွယ်တတ်သည့် သမားရိုးကျ အရာဝတ္ထုမျှသာ ဖြစ်သည် ။ ထို့ကြောင့် အဆိုင်း သုံးဆိုင်းဖြင့် နေ့မနား ညမနား ပမာဏမြင့်မြင့် နှစ်ရှည် တူးဖော် ထုတ်လုပ်သောအခါ လွယ်ခမ်း သတ္တုသိုက်တွင် သတ္တုရိုင်းတို့ လျော့နည်း ကုန်ခန်းလာသည် ။ ထိုအချိန်မှာ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်သည် ။ အနောက်တိုင်းသားများ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော “ လွယ်ခမ်းသတ္တုကုမ္ပဏီ ” ဖျက်သိမ်းလိုက်ရသည် ။ သတ္တုတွင်းနှင့် သတ္တုလုပ်ငန်းများ အားလုံးကို လက်ရှိ အစိုးရထံ လွှဲပြောင်းအပ်နှံရသည် ။ အနောက်တိုင်းသားများ အားလုံး သူတို့နိုင်ငံများသို့ အသီးသီး ပြန်လည် ထွက်ခွာသွားကြသည် ။ မိုင်းလွယ်ခမ်း သည်လည်း အများပိုင် သတ္တုတွင်းမြို့လေး ဖြစ်လာခဲ့သည် ။


အလာ ကောင်းသော်လည်း အခါ နှောင်းခဲ့ပြီ ။ လွယ်ခမ်းသတ္တုသိုက်မှာ သတ္တုရိုင်းတို့ မရှိသလောက် ကုန်ခန်းခဲ့ပြီ ။


သတ္တု မရှိသည့် သတ္တုတွင်းမြို့သည် ကံကြမ္မာ မှိန်ညှိုး၍ လောကဓံ အဆိုးနှင့် ကြုံရပြီ ။ တစ်ချိန်က “ ပျားပန်းခပ် ” စည်ကားခဲ့သည့် မိုင်းလွယ်ခမ်း၏ လမ်းများသည် “ ကျီးနှင့်ဖုတ်ဖုတ် ” ဖြစ်ခဲ့ရပြီ ။ မြို့သူမြို့သားများ ခြေချင်းလိမ် နေခဲ့သည့် မိုင်းလွယ်ခမ်း၏ သေးငယ်ကျဉ်းမြောင်းသော လမ်းများပေါ်မှာ လူရိပ်လူယောင် ကင်းမဲ့ခဲ့ပြီ ။ မြို့သူမြို့သားများ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် တိုးဝှေ့ပွတ်တိုက် သွားလာခဲ့ရသည့် မိုင်းလွယ်ခမ်း၏ အတက်အဆင်း များသော လမ်းမြောင်လမ်းသွယ်များမှာ ယခုအခါ သရဲတစ္ဆေ ခြောက်လှန့်ခံရမှာကိုပင် စိုးကြောက်နေရပြီ ။ 


သတ္တု မရှိသည့် မိုင်းလွယ်ခမ်းမှာ အလုပ်အကိုင် ရှားပါးသည် ။ ငွေရှာရ ခက်ခဲသည် ။ အရောင်းအဝယ် အေးစက်သည် ။ မြို့သူမြို့သားများသည် မြို့လေးကို တဖြည်းဖြည်း စွန့်လွှတ်ကျောခိုင်း ထွက်ခွာနေကြသည် ။ အစပ ထမမှာတော့ မိသားစု တစ်စုနှစ်စုပေါ့ ။ နောက်တော့ မြို့ကို စွန့်လွှတ် ထွက်ခွာကြသည့် မိသားစုများ တဖြည်းဖြည်း များပြားလာသည် ။ မထွက်ခွာနိုင်သေးသော မိသားစုများမှ မြို့လေးတွင် ဆက်လက် မနေ နိုင်တော့သူတို့သည် မိသားစုနှင့် မြို့လေးကို သံယောဇဉ် ဖြတ်ကာ တစ်ဦးချင်း ၊ တစ်ယောက်ချင်းစီ မြို့ကို စွန့်လွှတ်ကျောခိုင်း ထွက်ခွာနေကြသည် ။ မိုင်းလွယ်ခမ်း၏ နာမကျန်း နေ့ရက်များ ... ။ 


မြို့လေး နာမကျန်း ဖြစ်စမှာပင် ရှစ်စပ်က ဂျင်ခြေလည်သော မြို့သား တချို့က မြို့ကို စွန့်ခွာရန် စတင် စိတ်ကူးမိကြသည် ။ ထိုသူတို့သည် သူတို့ စိတ်ကူးစိတ်သန်းများကို ချက်ချင်း စတင် အကောင်အထည် ဖော်ကြသည် ။ ဦးစွာ သူတို့ ပိုင်ဆိုင်သည့် မရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော အရာအားလုံးကို ထုခွဲရောင်းချသည် ။ နောက်တော့ သယ်ယူရန် ခက်ခဲသဖြင့် ချန်ထားခဲ့ရမည့် ထုထည်ကြီးမား ပစ္စည်းများ ။ မည်သူမှ ထင်မှတ် မထားချိန်မှာ ဈေးကွက်လက်ဦးမှုကို ရယူလိုက်နိုင်သဖြင့် ရောင်းသမျှ အားလုံး တက်ဈေးနှင့် ဈေးကောင်းရလိုက်သည် ။ ထိုသို့ လုပ်လိုက်နိုင်သူ အများစုမှာ လူမျိုးကွဲများ ဖြစ်ကြသည် ။


မြို့ကို တွယ်တာလှသော လူနုံလူအ မြို့ချစ် ပုဂ္ဂိုလ်များကတော့ မြို့ကို အမြဲထာဝရ တည်တံ့နေမည်ဟု မှတ်ထင်ကြသည် ။ မြို့လေး၏ ကျန်းမာရေးနှင့် အနာဂတ်ကို မဆင်ခြင် ၊ မသုံးသပ် ။ ထိုသို့ လုပ်ရန်ကိုလည်း သတိမရ ။ လုပ်နိုင်သည့် ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးနှင့် အစွမ်းအစလည်း မရှိကြ ။ သူတို့သည် သူတို့ကိုယ် သူတို့ အထင်ကြီးလျက် သူတို့ငွေများကို အကျိုးမဲ့မည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများအား အားတက်သရော ပြုလုပ်ကာ ဖြုန်းတီး ပစ်လိုက်ကြသည် ။ ပျက်သုဉ်းလုဆဲ မြို့တစ်မြို့၏ အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများကို ဝယ်ယူရင်းနှီး လိုက်ကြသည် ။ စွန့်ပစ်ချန်ရစ်ရမည့် ထုထည်ကြီးမား ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူ မြှုပ်နှံလိုက်ကြသည် ။ 


ဤသို့ဖြင့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်တည်စမှာ အကျိုးများစွာ ဖွေရှာနိုင်ပြီး ကြီးပွားချမ်းသာခဲ့သူများ ရှိသကဲ့သို့ မြို့တစ်မြို့ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးချိန်မှာလည်း အကျိုးရှိအောင် ဖွေရှာ အမြတ်ထုတ်နိုင်သူများ ရှိခဲ့သည် ။ ကြေကွဲစရာ ကောင်းသည်မှာ ထိုသူများသည် ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများ မဟုတ်ကြခြင်းပင် ။ ဒေသခံများကတော့ သူတစ်ပါး မလိုချင်၍ စွန့်ပစ်ချန်ရစ်သည့် တန်ဖိုးမဲ့ပစ္စည်း အစုတ်ပလုတ်များကို ယူနိုင်သမျှ ယူပြီး မြို့ပျက်ဆီမှ ထွက်ခွာကြသည် ။ မယူနိုင်လျှင် ဖျက်ဆီး မီးရှို့ပစ်သည် ။ 


နောက်ဆုံးတော့ မိုင်းလွယ်ခမ်းသည် လူငါးယောက်သာ ကျန်ရစ်သည့် မြို့ပျက် ဖြစ်သွားသည် ။ ကျန်ရစ်ခဲ့သူ ငါးယောက် ကလည်း အိုနာကျိုးကန်းနှင့် စိတ်ပေါ့သွမ်း ရူးနှမ်းနေသူ ။


••••• ••••• •••••


“ ခုနစ်စဉ်ကြယ်တောင် အမြီးထောင်နေပြီ ။ မောင်နှမ်းလည်း ရောက်မလာသေးဘူး ” 


တစ်ဝက်တစ်ပိုင်း မီးလောင် ပျက်စီးထားသဖြင့် ဟာလာဟင်းလင်း ဖြစ်နေသော အဆောက်အဦ၏ နံရံ အပြဲအပေါက်မှ လှမ်းမျှော်ကြည့်ရင်း ကိုကျိုးက ပြောသည် ။ ကိုကျိုး၏ စကားသံကြောင့် သူတို့အားလုံး လက်ရှိ ဘဝသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိသည် ။


“ ဟုတ်ပါရဲ့ကွာ ၊ ဒီကောင်လေး ဘယ်အထိအောင်များ ခြေရှည်နေသလဲ မသိဘူး ”


ကိုနာက ချောင်း တဟွတ်ဟွတ် ဆိုးရင်း ပြောသည် ။ ကိုနာ အသက်ဆက်နိုင်ရေးအတွက် အများဆုံး အထောက်အကူ ပြုနေသူမှာ မောင်နှမ်း ။ မောင်နှမ်း ခက်ခက်ခဲခဲ ဖွေရှာရယူပေးသော မဖြစ်စလောက် ရေနှင့် အစားအစာများကြောင့်သာ ကိုနာက ယခုအချိန်အထိ အသက်ရှင်နေခြင်းဖြစ်သည် ။ ကိုနာသာ မဟုတ်ပါ ။ ကျန်လူများ မှာလည်း မောင်နှမ်း ရှာဖွေ ကျွေးမွေးနေမှုကြောင့်သာ ယခုအချိန်ထိ အသက်ရှင် နေကြခြင်းဖြစ်သည် ။ 


သူတို့ လေးယောက်သည် တတ်စွမ်းသမျှ မိမိဘာသာ ဖြစ်သလို ဖွေရှာ စားသောက်ကြသည် ။ သို့ရာတွင် သူတို့ လေးယောက်သည် လူစဉ်မမီသည့် ဒုက္ခိတများ ဖြစ်နေကြပြီ ။ လုံးလုံးလျားလျား ကိုယ့်ဝမ်းကိုယ် ကျောင်း၍ ကိုယ့်အသက်ကိုယ် မွေးနိုင်သူများ မဟုတ်ကြတော့ ။ မောင်နှမ်းကို တစ်ဖက်တစ်လမ်းက မှီခိုအားထား ပြုနေရပြီ ။ မစို့မပို့မျှ ဖြစ်သော်လည်း မောင်နှမ်း၏ ပေးစာကမ်းစာက သူတို့ ရှာဖွေနိုင်တာထက် သာလွန် များပြားသည် ။ 


ရောက်ချိန်တန်လျက် ရောက် မလာသေးသည့် မောင်နှမ်း အတွက် သူတို့ စိတ်ပူလာသည် ။ မောင်နှမ်းသည် သူတို့အုပ်စုမှာ အသက်အငယ်ဆုံး ၊ အသန်စွမ်းဆုံး ၊ အလုပ် အလုပ်နိုင်ဆုံး ၊ အရှာအဖွေ အကောင်းဆုံး ။ သို့သော် စိတ်ကတော့ သိပ်ပြီး “ ကျပ်မပြည့် ” ။ အနည်းငယ် ပေါ့သွမ်းရူးနှမ်းသည် ။ ဟိုတုန်းက ဆိုလျှင် မောင်နှမ်း လို လူမျိုးကို သူတို့သည် လူရာသွင်းကာ ခေါ်ပြောဆက်ဆံပြုမှာပင် မဟုတ် ။ အရေးတယူ လုပ်ကာ ပေါင်းနေသင်းနေမှာပင် မဟုတ် ။ သို့သော် လူငါးယောက်သာ ရှိသည့် မြို့ပျက်မှာတော့ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်သည် ။ စံ သတ်မှတ်ချက်များ လွဲမှား ပြောင်းလဲနေသည် ။ 


ရှင်သန်ရန် ခက်ခဲသော မြို့ပျက်မှာ ‘ ပျိုမျစ်နုနယ်မှု ’ သည် အသက်ဆက်ရန် အခွင့်အလမ်း သာသဖြင့် ရတနာ ဖြစ်သည် ။ ‘ အင်အားသန်စွမ်းမှု ’ သည် ကြံ့ခိုင်ရပ်တည်ရန် အဓိကကျ၍ အထွတ်အမြတ် ဖြစ်သည် ။ အလုပ်လုပ်နိုင်သည့် ‘ ကာယစွမ်းအား ’ သည်သာ အရာအားလုံးအတွက် အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်သည် ။ 


မြို့ပျက်ကြီး၏ အပျက်အစီး အစုအပုံ ကြားမှာ ထပ်ပြီး ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှာကို မထိတ်လန့် ၊ မကြောက်ရွံ့တတ်သည့် ခိုင်မာစိတ်ထားက အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည် ။ အစာရေစာ ရအောင် ဖွေရှာတတ်သူသည် မြို့ပျက်ကြီး၏ ‘ သူရဲ ကောင်း ’ ။ တွေ့တာကို ရအောင် စားလျက် ကိုယ့် အသက်ကို ရှင်သန်အောင် ကြံဖန်မွေးမြူနိုင်စွမ်းရှိသူသည် မြို့ပျက်ကြီး၏ ‘ စံပြပုဂ္ဂိုလ် ’ ။


ယခုအချိန်သည် စိတ် မှန်တာ မမှန်တာကို လည်းကောင်း ၊ ဦးနှောက် ကောင်းတာ မကောင်းတာကို လည်းကောင်း အလေးအနက် ထားပြီး အရေးတကြီး စဉ်းစားနေရမည့် အချိန်မဟုတ် ။ ဖြစ်တည်မှုတိုင်း အချိန်မရွေး ပျက်စီး ကွယ်ပျောက်နိုင်သည့် အခိုက်အတန့်မှာ မူလ စံသတ်မှတ်ချက်များကို ဆက်လက် ဆုပ်ကိုင် တွယ်ဖက်ထား၍ မဖြစ်နိုင်တော့ ။ စံချိန်စံညွှန်း အသစ်များကို အစားထိုး သတ်မှတ်ရမည် ။ လက် တွေ့ကျကျ စဉ်းစား ဆုံးဖြတ်ပြီး ရှေ့ခရီး ဆက်ကြရမည် ။ သူတို့ ငါးယောက်တွင် မောင်နှမ်းက အဓိက အရေးပါ အရာရောက်နေသည်မှာ မထူးဆန်းပါ ။ ဦးအို က အသက်ကြီးပြီ ။ ကိုကျိုးနှင့် ကိုကန်းက ခန္ဓာကိုယ် ယိုယွင်း ပျက်စီးနေသူများ ။ ကိုနာက ကျန်းမာရေး မကောင်း ။ သူတို့နှင့် နှိုင်းစာလျှင် မောင်နှမ်းက “ အနူတောထဲက လူချော ” ၊ “ အဆိုးထဲက အကောင်း ” ။


အမှန်တော့ မောင်နှမ်း သည်လည်း အကြွင်းမဲ့ ပြည့်စုံကောင်းမွန်သူ မဟုတ် ။ သူ့မှာလည်း ချို့ယွင်းအားနည်းချက်ရှိသည် ။ သို့သော် မောင်နှမ်းက စိတ်ကောင်းရှိသည် ။ လူတစ်ဖက်သားကို ကူညီတတ်သည် ။ ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံတတ်သည် ။ ဖြူစင်မွန်မြတ် စိတ်ထားရှိသည် ။ ချို့ယွင်းအားနည်းချက်တို့ ကိုယ်စီ ရှိနေကြသော လူငါးယောက်မှာ မောင်နှမ်း၏ စိတ်မနှံ့မှုက ပိုမိုထူးခြားသည့် အားနည်းချက် ဖြစ်မနေပါ ။ လက်ရှိ အချိန်မှာ သူတို့ အားလုံးသည် မောင်နှမ်း ဖွေရှာကျွေးမွေးနေတာလေးကို မှီခိုအားထား စားသောက်ရင်း မြို့ပျက်ထဲမှာ ဖြစ်သလို ရှင်သန်နေရသည် ။ ဤ အချက်သည်သာ တကယ့် အဓိက အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည် ။


ငြိမ်သက်တိတ်ဆိတ်ခြင်း၏ အဆုံးမှာ ကိုနာက လဲလျောင်းနေရာမှ ကုန်းရုန်း ထ,သည် ။


“ ဟာ ကိုနာ ၊ ဘာလုပ်ဖို့ ထ,တာလဲ ”


ကိုကျိုးက စိုးရိမ်တကြီး မေးသည် ။


“ မောင်နှမ်းကို လိုက်ရှာမယ်လေကွာ ။ ညတိုင်း မှောင်ပြီ ဆိုတာနဲ့ ရောက်လာတတ်သူက အခု သန်းခေါင်ကျော်တဲ့ အထိ ရောက်မလာတော့ အန္တရာယ် တစ်ခုခုနဲ့ ကြုံတွေ့နေလို့ ဖြစ်မှာပေါ့ ။ ဒီအတိုင်း ပစ်ထားလို့ ဖြစ်မလား ။ လိုက်ရှာပြီး အကူအညီ ပေးရမယ် ”


ကိုနာ့ စကားအဆုံးမှာ ဦးအိုက မလှမ်းမကမ်းမှ ကာဘိုက်မီးခွက်ကို ဆွဲယူသည် ။ 


မိုင်းလွယ်ခမ်း မှာတော့ မြေအောက်သတ္တုတွင်းသုံး ကာဘိုက်မီးခွက်က အလွန် ပေါသည် ။ မြို့ပျက်နေသည့်တိုင် ကာဘိုက်ခဲနှင့် ကာဘိုက်မီးခွက်များကို နေရာအနှံ့မှာ အလွယ်တကူ တွေ့ရသည် ။ ကာဘိုက်မီးခွက်သည် ကာဘိုက်ခဲလေးများ အပေါ်သို့ ရေစက်ရေပေါက် ကျရောက်စေခြင်းဖြင့် ဓာတု ဓာတ်ပြုပြီး မီးလောင်ဓာတ်ငွေ့ထွက်အောင် ပြုလုပ်ထားသော ပစ္စည်းဖြစ်သည် ။ ရေရှားပါးသည့် သတ္တုတွင်း မြို့ပျက်မှာတော့ သူတို့သည် ရေ အစား ကျင်ငယ်ရည်ကို အသုံးပြုသည် ။


ကိုနာ့ စကားအဆုံးမှာ ကိုကျိုး နှင့် ကိုကန်း တို့က ကိုနာ့ကို ပွေ့ဖက်ဆွဲထူပြီး ပခုံး လက်လျှိုထမ်းကာ ဖေးမ တွဲခေါ်သည် ။ ဦးအိုက ကာဘိုက်မီးခွက်ကို လက်ဖဝါးဖြင့် အုပ်လျက် ပွတ်ဆွဲပြီး မီးခြစ်သည် ။ မြေအောက် သတ္တုတွင်းလုပ်သားဟောင်း ကြီး၏ ကျင့်သားရထားသည့် ကျွမ်းကျင်မှုများစွာထဲက တစ်ခု ။


မကြာမီ မြို့ပျက်ကြီး၏ အပျက်အစီးပုံ အကြားသို့ ကာဘိုက်မီးတောက်ငယ် တစ်ခုနှင့် လူလေးယောက် ထွက်လာသည် ။ သူတို့သည် လူသူလေးပါး ကျောခိုင်းစွန့်ခွာသွားသည့် သတ္တုတွင်း မြို့ပျက်မှာ တွယ်ဖက်ကျန်ရစ်နေဆဲ လူငါးယောက် အနက်မှ ပျောက်ဆုံးနေသည့် လူ တစ်ယောက်ကို သန်းခေါင် သန်းလွဲ မှောင်ကြီးမည်းမည်းမှာ စိုးရိမ်ပူပန်စွာ လိုက်လံ ဖွေရှာနေသည် ။ 


“ မောင်နှမ်းရေ .... မင်း ဘယ်မှာလဲဟေ့ ” 


“ မောင်နှမ်းရေ .... ငါတို့ ခေါ်သံကို မင်း ကြားရဲ့လားဟေ့ ”


 ▢  ဆွန်း ၊ စက်မှုတက္ကသိုလ် ၊

📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း 

      မတ် ၊ ၂ဝ၂ဝ

Wednesday, April 1, 2026

စာဘူးတောင်း ပုံပြင်


 

❝ စာဘူးတောင်း ပုံပြင် ❞
      ( မြို့သာမရာထို )

ကျွန်မ ငယ်ငယ်တုန်းက အားအားရှိ အဘွားကို ပုံပြောခိုင်းတာ ၊ ပုံပြင်တွေ ၊ နောက်ပိုင်း ဇာတ်ထုပ်တွေကဆို ပြောရလွန်းလို့ အပ်ကြောင်းကို ထပ်လို့ ၊ အဲဒီအခါမျိုးမှာ အဘွားက တိရစ္ဆာန်လေးတွေအကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖြစ်အောင် ပြောပြတတ်ပါတယ် ။

ကျွန်မလည်း ခုနစ်ဆယ်ကျော်ပြီ ဆိုတော့ အဘွားအရွယ် ရောက်နေပါပြီ ။ ကျွန်မမှာ မြေးသုံးယောက် ရှိတယ် ။ ဒုတိယသမီးက မွေးတာ ယောက်ျားလေး တစ်ယောက် ၊ မိန်းကလေး တစ်ယောက်ပါ ။ ယောက်ျားလေးက ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နဲ့ စာစုံ တော်တော်ဖတ်တယ် ။ ပဉ္စမတန်းတုန်း ကတည်းက ပါဝါမျက်မှန်နဲ့ ခုဆို သတ္တမတန်း ရောက်နေပါပြီ ။ စာဖတ်တဲ့ ကလေး ဆိုတော့ လူတိုင်းနဲ့ ပြောတတ် ဆိုတတ် ရှိတယ် ။ စကားပြောတဲ့ အခါမှာလည်း စကားလုံးကို သေးရင် မွေးထားသေးတာ ။ ကြီးမှ လွှတ်တာ ။ အငယ်မကတော့ ‘ ရယ်ဒီမိတ် ’ ခေါက်ဆွဲတွေ စားလွန်းလို့လား မသိဘူး ။ ကွေးနေအောင် ကောက်တာ ။ တစ္ဆေ သရဲလည်း အလွန်ကြောက် ၊ TV ထဲမှာ ပါရင်လည်း မကြည့်ဝံ့ဘူး ။ လူလူချင်းကျတော့ သတ္တိကောင်းပြန်ရော ။ တတိယ သမီးက မွေးတာ သမီးလေး တစ်ယောက်တည်း ။ တစ်ဦးတည်းသောသမီး ဆိုပေမဲ့ ဆတ်ဆတ်လန် ဆန်ဆန်ကြဲ ၊ စကားပြောတော့လည်း ‘ ဆင်ခြေဆင်လက် ’ တွေနဲ့ ယုတ္တိပါအောင် ပြောတာ ။ စာကတော့ မြေးသုံးယောက် စလုံး တော်ကြပါတယ် ။ သူတို့လေးတွေကို အတုယူနိုင်စရာ အကြောင်းအရာလေးတွေ ပြောပြနိုင်ဖို့ စိတ်ကူး နေမိတယ် ။ ဒါပေမဲ့ ဒီမြေးတွေက ကျွန်မအနား တစ်ယောက်မှ မကပ်ကြဘူး ။ ခေတ်ချင်းက မတူလေတော့ TV နဲ့ ၊ Facebook နဲ့ အချိန်ကုန်နေကြတာ ။ TV ထဲက လာတဲ့ ဗမာကား ၊ အင်္ဂလိပ်ကား ၊ ကုလားကား ၊ တရုတ်ကား ၊ ကိုရီးယားကား ၊ သူတို့ မကြိုက်တဲ့ကား မရှိဘူး ။ အကုန်ကြည့် ။ Facebook သုံးရင်လည်း ထမင်းမေ့ ၊ ဟင်းမေ့ ၊ ကျွမ်းသလားလည်း မမေးနဲ့ ။ သင်ပေးထားလို့ မဟုတ်ဘူး ။ လက်တွေ့ စမ်းရင်း တတ်နေကြတာ ။

Covid - 19 ဖြစ်နေတဲ့ အချိန် ကျောင်းတွေ ၊ ကျူရှင်တွေက ပိတ်ထားတော့ ကျွန်မက အဘွား ပြောဖူးတဲ့ အထဲက ‘ စာဘူးတောင်း ’ လေး အကြောင်းကို ပြောပြချင်စိတ် ပေါ်နေမိတယ်။ ‘ စာဘူးတောင်း ’ လုပ်တဲ့ စာသူငယ်လေးတွေရဲ့ နာမည်ကို ကျွန်မ အမှတ် မမှားဘူး ဆိုရင် ‘ စာဝတီး ’ လေး လို့ ခေါ်ကြတယ် မှတ်တယ်။ ရိုးရိုးစာ ‘ ခေါင်းကျား ’ တွေထက် ယောင်ယောင် ငယ်သလိုပဲ။ ခေါင်းဝါလေးတွေနဲ့ ဒီစာဝတီးလေးတွေက အချိန်တန် အရွယ်ရောက်လို့ မိတ်လိုက်ပြီး ‘ ဥ ’ တော့မယ် ဆိုရင် ‘ စာဘူးတောင်း ’ အသိုက်လေးတွေ လုပ်ကြတယ်။ အထီးရော ၊ အမရော နှစ်ကောင်စလုံး ဝိုင်းလုပ်ကြတာပါ။

သူတို့ ကျက်စားတဲ့ တောထဲမှာပဲ သစ်ပင် အဖျားလေးတွေ မှာတို့ ၊ ထန်းပင် အဖျားလေးတွေ မှာတို့ တွဲလောင်းလေးတွေ တွေ့ရတယ် ။ လုပ်တဲ့ အခါမှာလည်း တကယ့် ‘ ဗိသုကာ ’ စာသူငယ်လေးတွေလို့ ဆိုရလောက်အောင် သေသေသပ်သပ်နဲ့ လက်ရာ မြောက်ကြပါတယ် ။ မြက်ပင်လေးတွေကို တစ်ပင်ချင်း ချီယူလာပြီး သူတို့ နှုတ်သီးလေးနဲ့ ထိုးထည့် လိုက် ၊ ဆွဲယူလိုက် ၊ သပ်ရပ်သွားအောင် ကိုယ်လုံးလေးနဲ့ ပွတ်ပြီး အချောသတ်လိုက်နဲ့ သေသေချာချာ ရက်လုပ်ကြတယ် ။ ‘ စာဘူးတောင်း ’ က ဖင်အိုင့်လေးနဲ့ ထိပ်ပိုင်းက ရှူးရှူးလေး ၊ ဘူးသီးလေးနဲ့ တူလို့ ‘ ဘူးတောင်း ’ လို့ ခေါ်ကြဟန် တူပါတယ် ။

ဖင်အိုင့်လေးထဲမှာ ဥဥ ကြတယ် ။ ဥတဲ့ နေရာရဲ့ ထက်နား နည်းနည်း အမြင့် နေရာမှာ ‘ စာ ’ အမေကြီး အဝင်အထွက် လုပ်ဖို့ အပေါက်ကလေးလည်း ရှိတယ် ။ သစ်ပင်အဖျားမှာ ချိတ်ထားတာ ခိုင်မြဲသလို ရက်ထားတဲ့ မြက်ပင်ကလေးတွေ ကလည်း ထူထူထဲထဲ ရှိတာကြောင့် အတော်အသင့် လေဒဏ်မိုးဒဏ်ကတော့ ခံနိုင်တယ် ။ သစ်ပင် ကိုင်းဖျားကိုင်းနားမှာ ဆိုတော့ မြွေပါးကင်းပါး ရန် ကလည်း မကြောက်ရတော့ဘူးပေါ့ ။

‘ စာဘူးတောင်း ’ ကို တစ်ခုတည်း လုပ်ကြတာ မဟုတ်ဘူး ။ နှစ်ခု လုပ်ကြတာ ။ အမ ‘ ဥ ’ ဖို့က တစ်ခု ၊ အထီး နေဖို့က တစ်ခု ၊ စာအထီး ( အဖေကြီး ) နေတဲ့ ဘူးတောင်းသိုက်က ညအခါ အဖေကြီး အိပ်ဖို့အတွက် အိပ်တန်းလေးကို မြက်ပင်လေးတွေ လိမ်ပြီး ကြိုးတန်းလေး လုပ်ထားတာ ရှိတယ် ။ အဲဒီ ဘူးတောင်းသိုက် နှစ်ခုက မသွေမကွာ သိပ်မဝေးကြဘူး ။

စာကလေးတွေက ‘ ဘူးတောင်းသိုက် ’ ဖြစ်မြောက်ဖို့ မြက်ပင်လေးတွေ တစ်ပင်ချင်း ချီပြီး အခေါက်ခေါက် အခါခါ ကူသယ်ခေါက်သယ် သယ်ပြီး လုပ်ကြရှာတာ ။ အချိန် ဘယ်လောက်များ ကြာတယ် မသိနိုင်ဘူး ။ စာလေးတွေ အတွက်တော့ သူတို့ ဘူးတောင်းသိုက်ကလေးတွေက သေသေသပ်သပ်နဲ့ ခိုင်ခိုင်ခံ့ခံ့ ရှိလှပါတယ် ။

‘ စာဘူးတောင်း ’ လေး ပြီးလို့ စာမလေး ‘ ဥ ’ တဲ့ အချိန် ‘ ရွှံ့စေး ’ တွေကို လက်တစ်ဆစ်စာလောက်ထိ ရအောင် အခေါက်ခေါက် ချီယူလာကြပြီး စာမလေး ‘ ဥ ’ တဲ့ ဘူးတောင်း ထိပ်ပိုင်းနားလေးကို ကပ်ထားပေးပါတယ် ။ အဲဒီ ရွှံ့စေးနဲ့ ညမှာ ပျံနေတဲ့ ‘ ပိုးစုန်းကြူး ’ တစ်ကောင်ကို ဖမ်းချီလာပြီး ကပ်ထားပေးတာပါ ။ ဝပ်ကျင်းထဲက စာမလေး ကို အလင်းရောင်ရစေဖို့ မီး ထွန်းပေးထားတဲ့ သဘောပေါ့ ။ စာကလေးတွေရဲ့ လုပ် ဆောင်ချက်က ပြုံးချင်စရာလေးမို့ ပြုံးမိပါသေးတယ် ။

အကောင် လေးတွေ ပေါက်တော့လည်း ‘ ပိညှပ် ပိညှပ် ’ နဲ့ ပါးစပ်လေးတွေ ဟ အော်နေတဲ့ စာသူငယ်လေးတွေကို စာအထီးရော ၊ အမပါ နေ့အခါမှာ အစာသွားရှာကာ ပါးစပ်ချင်း တေ့ပြီး စာပေါက်စလေးတွေကို ခွံ့ကျွေးကြတယ် ။

ညရောက်ရင်တော့ စာအဖေကြီးက သူ့ ဘူးတောင်း အသိုက်လေး ထဲမှာ အိပ်တန်းဝင် ၊ စာအမေကြီးကတော့ စာကလေးတွေကို အနွေးဓာတ် ရအောင် ဝပ်ထားပေးပြီး အိပ်ရပါတယ် ။ တစ်ရေးနိုးလို့ စာကလေးတွေ ‘ ပိညှပ် ပိ ညှပ် ’ အော်နေပြီ ဆိုရင် အမေကြီးက သူ့နှုတ်သီးလေးနဲ့ တွန်းတွန်းပြီး ရင်ဘတ်အောက် ပို့သွင်းပေးတယ် ။ အဖေကြီးကတော့ တစ်ဖက်ဘူးတောင်း အသိုက်လေးထဲက ခုန်ဆွခုန်ဆွနဲ့ ‘ ကျလိကျလိ ’ အသံ ပေးနေတော့ စာအမေကြီးလည်း အားရှိတာပေါ့ ။

အမွေးအတောင် စုံလို့ အပျံသင်ပြန်တော့လည်း စာကလေးတွေ နားက ထိန်းကျောင်းပေးရင်း နောက်က တကောက်ကောက် လိုက်ပြီး အစာ တွေ့တော့ စာကလေး ပါးစပ်ဟ ပေးတာနဲ့ ကောက်ခွံ့ကျွေး ၊ သူတို့ အရွယ်ရောက်လို့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပျံနိုင်ပြီ ဆိုတာနဲ့ သူတို့ ‘ ဥ ’ ခဲ့တဲ့ ဘူးတောင်းလေးနဲ့ ဝန်းကျင်ကို စွန့်ပြီး နေရာသစ် ရှာရင်း တောပြောင်း သွားတတ်ကြတယ် ။

အဲဒီအခါမှာ သူတို့ ဘူးတောင်းထဲကို အသိုက် ကောင်းကောင်း မလုပ်တတ်တဲ့ စာငပျင်း စာကျားတွေက အချောင် ဝင်ဥကြတယ် ။ လက်သီးတစ်ဆုပ်စာ အတွင်းလောက်ရှိတဲ့ စာသူငယ်လေးတွေ တောင်မှ ‘ စာဘူးတောင်း ’ လေး ဖြစ်အောင် ဇွဲ ၊ လုံ့လ ၊ ဝီရိယနဲ့ ကြိုးစား လုပ်ကြပြီး တာဝန် သိတာကို အတုယူစေချင်တယ် ။ ဘူးတောင်းလေးထဲမှာ စေတနာတွေ ၊ မေတ္တာတွေ အပြည့် ထည့်လုပ်ထားတာ ကိုလည်း သိစေချင်တယ် ။

ဘူးတောင်း လုပ်တဲ့ စာခေါင်းဝါ ‘ စာဝတီး ’ လေးတွေနဲ့ အချောင်သမား စာကျားတွေ ကိုလည်း နှိုင်းယှဉ် ပြောပြရဦးမယ် ။

▢  မြို့သာမရာထို
📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      ဇန်နဝါရီ ၊ ၂၀၂၁

အတွဲသမား

 

❝ အတွဲသမား ❞
     ( ပီမိုးနင်း )

“ ဘယ့်နှယ်လဲ ကိုလင်းရဲ့ ။ ခင်ဗျားလူ စာရေးကြီး ဆိုတဲ့ သူကတော့ မဟုတ်တာတွေကို လုပ်တော့မှာပဲ ။ ဘယ့်နှယ် လုပ်ကြမလဲ ။ ကြားရဲ့လား ပြောနေတာ ။ ခေါ်တောတွေဗျာ့ ၊ ခေါ်တောတွေ ”

“ ကြားပါရဲ့ဗျာ ၊ ကျုပ်တော့ မပြောချင်ဘူး ။ ပြောမှတဲ့လားဗျာ ။ ဒီလောက်များတော့ တော်တယ် မတော်ဘူး ဆိုတာ ချင့်ချိန်ကြည့်ရင် သိလောက်ပါတယ် ။ ခင်ဗျား လူထဲမှာ ကြီးတာမှန်ရင် ”

“ ဟုတ်တယ်ဗျာ ခင်ဗျားတော့ တော်သေးရဲ့ ။ လင်မယားနှစ်ယောက်နဲ့ လူမမည်ကလေးတွေမို့ ။ ခင်ဗျားမိန်းမ မငွေ ကလည်း အထူးစိတ်ချရပါတယ် ။ ကျုပ်မှာ ခက်တယ်ဗျာ ။ ကျုပ် သူ့အခန်းနဲ့ ကပ်နေတဲ့ အပြင် ခယ်မတွေ ၊ နှမတွေနဲ့ ခင်ဗျား ။ အခုမှ အခက် တွေ့တာပဲ ”

“ မပြောဘဲ နေလို့ ဘယ်ဖြစ်မလဲ ကိုယ့်လူ ၊ မသိတတ်တဲ့ လူဆိုတော့ ပြောမှ ဖြစ်မှာပဲ ။ ဟုတ်တယ် ၊ ခင်ဗျား အတွက်သာ ခက်တာပဲ ။ အပျိုအရွယ်ကလေးတွေ ခေါ်တော ဆိုတဲ့ အကောင်တွေကလည်း ကျားထက် ကြောက်စရာကောင်း ၊ ကိလေသာ ဆိုတာလည်း မျက်မမြင်အကန်း ၊ ခေါ်တောကလနက်ရယ်လို့ ရှောင်မှာ မဟုတ်ဘူး ။ နီးစပ်ရင် ခက်တတ်တာမျိုးပဲ ။ ခင်ဗျားလူကို ခင်ဗျား ပြော ။ မပြောချင်ရင် ပြေးဖို့ ရှိတာပဲ ”

“ ဒီနေရာကို စွန့်ရမှာလည်း အခက်ပဲဗျာ့ ။ လခကိုလည်း ကြည့်ပါဦး ၊ နေရာရပ်ကွက်က အရှေ့ပိုင်း ၊ အင်မတန်မှ ဣန္ဒြေရတဲ့ နေရာ ၊ အိမ်ကလည်း ခိုင်ခိုင်လုံလုံ ၊ သားသားနာနား အင်မတန် ကံကောင်းကြလို့ ။ ခင်ဗျားတို့ ကျုပ်တို့ တွေ့ကြရတာပါ စာရေးကြီးနှယ်ဗျာ ။ ကြံကြံစည်စည် သူ့အဖေတွေကို ဘယ်ကများ တွေ့လာပါလိမ့်မလဲ ။ ဒီအိမ်ရှင်မျိုးလည်း ထမင်းထုပ်နဲ့ လိုက်ရှာ တွေ့မှာ မဟုတ်ဘူး ။ ကုသိုလ်ဖြစ်လိုလို စွန့်စားတဲ့အိမ် ခင်ဗျာ့ ၊ ဒီခေါ်တောတွေနဲ့ တန်တဲ့ နေရာလား ခင်ဗျာ ”

“ ဒီခေါ်တောတွေ မပြောပါနဲ့ ။ ဒီစာရေးနဲ့တောင် မတန်ဘူး ၊ ခင်ဗျားတင်တဲ့ စစ်ကဲပဲ ”

“ ကျုပ်ကလည်းဗျို့ ၊ သူ့ဦးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ခင်မင်တာနဲ့ သနားပြီး မစတာပါပဲ ။ သူ တစ်လလောက်ကတော့ ပြောဖူးတယ် အိမ်ရှေ့ခန်းကို ငှားမယ်လို့ ၊ ကျုပ်က တကယ် မဟုတ်တန်ရာလို့ အောက်မေ့မိတယ် ”

“ အေးဗျာ လခ တစ်ရာ့ငါးဆယ်လည်း ရသေးရဲ့ ၊ ပဲပြုတ်လည်း စားသေးရဲ့ ၊ တခြား အလုပ်တွေလည်း လုပ်သေးရဲ့ ။ ရှာတာဖွေတာတော့ ချီးမွမ်းပါတယ် ။ ဒီလောက်တောင် လောဘဇောတိုက်မယ်လို့ မထင်မိဘူး ။ လင်မယားနှစ်ယောက်တည်း ဒီငွေတွေကို သူတို့ ဘာလုပ်မှာလဲ ”

“ ဟုတ်ကဲ့ ဒီငွေတွေကို ဘယ်မှာများ တူးမြှုပ်ထားသလဲ မသိပါဘူး ”

“ မိဘများကို ထောက်ပံ့ရတယ် ပြောတာပဲ ”

“ ဒါတော့ တော်ပါပေတယ် ။ သာဓု ခေါ်ပေတယ် ။ သို့သော်လည်း အခုလို ခေါ်တောကို အိမ်ပေါ် တင်ထား တာတော့ မခံနိုင်ဘူး ။ ပြောမှပဲ ၊ ပြောဆို အခုပြောမှ တော်မယ် ။ ဘယ့်နှယ် စာရေးကြီးကိုသော် ဘယ်က ကု,လားတွေလဲဗျာ့ ဘာလုပ်မှာလဲ ”

“ ဒရစီကု,လားတွေပါ ။ အင်မတန်ကောင်းတဲ့ ကု,လားတွေပါ ။ အလုပ်လည်း တော်တော်ကြီးတယ် ။ သက္ကလပ်ထည်တွေကို ချုပ်တာ များတယ် ”

“ သက္ကလပ်ထည် ချုပ်တာတော့ ချုပ်စေတော့ခင်ဗျား ။ အခု စာရေးကြီးနဲ့ ဘယ်လို ပတ်သက်တာလဲ ။ ဘောင်းဘီများ ချုပ်မလို့လား ”

“ ဟာ .. ဟာ ကျုပ်က ဝံသာနုဗျာ့ ။ ဘိုဆန်တဲ့ လူမျိုး မဟုတ်ဘူး ”

“ နို့ ဘာကိစ္စ ဒီအကောင်တွေ လာသလဲ ”

“ ကျုပ် ဒီအိမ်ရှေ့ခန်းကို အစိတ်နဲ့ သူတို့ကို ငှားတယ် ။ ဟောဒီမှာ ခင်ဗျာ့ စပေါ် ၊ လောကတွင် စီးပွားရှာတဲ့ နေရာမှာ ကျုပ်တို့ မြန်မာလူမျိုးက ဉာဏ်ကို လွှာပြီး မသုံးတတ်ကြဘူး ။ ကျုပ်က လူမျိုးကွဲများ လုပ်ပုံကိုင်ပုံနည်းလမ်းတွေကို အမြဲမှတ်နေတာ ”

“ တော်ပါပေတယ်ခင်ဗျာ ။ ဂေါ်ရင်ဂျီ ကု,လားလူမျိုးကွဲများ ဉာဏ်လွှာ သုံးတာလို ၊ အဝက်ခန်း တစ်ခန်းမှာ လူပေါင်း တစ်ရာလောက် စုခံပြီး နေတဲ့ နည်းမျိုးပေါ့ ”

“ ဟုတ်တယ် ၊ ကျုပ်တို့ မြန်မာများဟာ ဒီနေရာမှာ ကွာတာပဲ ။ ဒါ့ကြောင့် အောက်ကျနောက်ကျ ဖြစ်နေကြတယ် ”

“ ကျုပ်တို့တော့ဗျာ ဆင်းရဲချင် ဆင်းရဲပါစေတော့ ၊ ခေါ်တောတွေနဲ့တော့ ရောရောယှက်ယှက် မနေချင်ဘူးဗျာ ၊ အခု စာရေးကြီး လုပ်ပုံဟာလည်း မတော်ဘူးလို့ ထင်တယ် ”

“ ဘာဖြစ်လို့လဲ ခင်ဗျား ၊ ကျုပ် အခန်းကို ကျုပ် မငှားရဘူးလား ခင်ဗျာ ”

“ ကိုယ့်အခန်းတော့ ကိုယ် ငှားနိုင်တာပေါ့ ခင်ဗျာ ၊ သို့သော်လည်း အိမ်နီးပါးချင်းကိုလည်း ထောက်ထားဖို့ ရှိပါသေးတယ် ။ စာရေးကြီး ကတော့ လင်မယားနှစ်ယောက်တည်းရယ်ဗျာ့ ။ ဒီက ... ဆရာမှာတော့ အပျိုအ ရွယ်ကလေးတွေနဲ့ဗျာ ၊ မတော်ပါဘူး ”

“ အောင်မယ်မင်း ဖြစ်မှ ဖြစ်ရလေဗျာ ။ အိမ်နီးချင်းမှာ အပျို ရှိတာနဲ့ ၊ ကျုပ်တစ်လ အစိတ်သုံးဆယ်လောက်ကြီးကို စွန့်ရမယ် ဆိုတဲ့ စကားရောက်နေတာပေါ့ ။ အပျိုအရွယ်များမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လုံအောင် ထိန်းရတာပေါ့ ခင်ဗျာ ။ ကု,လားတွေက အတင်းဓမ္မလည်း မကြံရဲပါဘူး ။ ဘီလူးစည်း လူ့စည်း ဆိုတာလို စည်းနဲ့ကမ်းနဲ့ နေရင် ပြီးတာပေါ့ခင်ဗျာ ”

“ ဒါတော့ စာရေးကြီးမှာ သမီးပျို မရှိသေးလို့ ပြောတာပါ ။ ရှိရင် ပြောမှာ မဟုတ်ပါဘူး ”

“ ကျုပ်ဒီကု,လားတွေကို ဒီအိမ်ရောက်အောင် ဆွယ်ရတာ တစ်လကျော်ပါပြီ ခင်ဗျာ ။ ဆွယ်လို့ နေရာကျပြီးမှ စွန့်ပစ်ရမယ် ဆိုတာလည်း အခက်သားပဲ ။ ငွေ ခင်ဗျာ့ ငွေ ၊ လောကမှာ ငွေရှိမှ လူရိုသေ ၊ ငွေမရှိရင် ပွဲစားများလည်း ကျုပ်ကို အဖက်လုပ်မှာ မဟုတ်ဘူး ။ သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို လိမ်ကောက် ခိုးဝှက်ယူတာ မဟုတ်ဘူး ။ ကျုပ်ဉာဏ်ကို လွှာသုံးပြီး ရှာတဲ့ သူပါ ။ ကျုပ် ပိုင်နက်မှာ ကျုပ် ဘာမဆို ရပေါက်ရလမ်း ထွင်တာ ၊ ဘယ်သူ့ သမီးပျို အတွက်မှ ပူနေစရာ မရှိပါဘူး ၊ သမီးပျိုပိုင်ရှင်များ ၊ သတိနဲ့ နေကြ ၊ ကိုယ်ကောင်းရင် ခေါင်းဘယ်မှ မရွေ့ဘူးတဲ့ ၊ ဒါပဲ ။ ကျုပ်တော့ ငှားပြီးပြီ ၊ ကျုပ် စကားတစ်လုံး ဖျက်တတ်တဲ့လူမျိုး မဟုတ်ဘူး ။ လူမျိုးကွဲများ ကြီးပွားတာ ၊ အခု ကျုပ်ပြောသလို တည်လို့ ၊ မြန်မာလူမျိုးများ လို ၊ ခုတစ်မျိုး ခုတစ်မျိုး မလုပ်ကြဘူး ”

“ ကောင်းပါ့ဗျာ ၊ တားမရလည်း သဘောပေါ့ ။ ကျုပ်တို့တော့ ပြေးဖို့ ရှိတာပဲ ”

“ ပြေးဖို့လည်း မလိုပါဘူးဗျာ ၊ ကု,လားဆိုတာ ကိုယ့်အောက်က လူတွေပါ ။ ကျုပ်က အတွဲသမား စီးပွား ဆိုတာ ၊ သည်လို တွဲပြီး ရှာရတာမျိုး ” ဟု စာရေးမောင်သော် က ပြန်၍ ပြောပြီး စာရေးကြီးကတော်အား ညစာပြင်ရန် ပြောလျက် ၊ “ ရော့ဟေ့ ၊ ကု,လားတွေ ပေးသွားတဲ့ စရန်ငွေ ” ဟု ပြော၍ ငွေကို မယားအား ပေးလေ၏ ။

ထို့နောက် လင်မယားနှစ်ယောက် ကျေနပ်စွာ ညစာစားရင်း စကားပြောကြရာ၌ မောင်သော်က “ ကြီးကျယ်လိုက်တာ ။ သူတို့မှာ အပျိုရှိတာနဲ့ ၊ ငါတို့ အခန်း မငှားရဘူးတဲ့ ။ ဗမာလူမျိုးများ ဒါတွေကြောင့် ခက်တာ ” ဟု ပြောလေ၏ ။

မောင်သော်သည် မယားဇနီးကို အားကြီး ချစ်လေရာ ၊ တစ်လ ၅ဝ ငွေသည် အိမ်လခ ၁ဝ နှင့် စားသုံးရန်ထက် မပို ၊ လွန်စွာချွေတာ သုံးစွဲလျက် ၊ အခြား စာရေး စာချီများလို အပျော် ဟူ၍ လုံးလုံး မဖက်သဖြင့် လင် မယားနှစ်ယောက်စလုံးမှာ ပြောင်ပြောင်လက်လက်ကလေး နေနိုင်ကြလေ၏ ။

အခြား စာရေးကြီးများမှာ တစ်ရာကျော် ရကြသဖြင့် စာရေးကြီးတို့ ဘာဝ ဘောလုံးပွဲ သွားခြင်း ၊ မြင်းပွဲ သွားခြင်း ၊ သင်္ဘောစင်းလုံးငှား၍ အကစားထွက်ခြင်း ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ၊ တရုတ်ဆိုင်၌ ၊ ဗျစ်ပုလင်းထောင်ခြင်းများကို ပြုကြသော်လည်း မောင်သော် သည် မပြု ၊ စာရေးကတော် ဖြစ်သူ မိမိ၏ မယားအား ရွှေလက်ကောက်ကလေး တစ်ဖက် ငါးရန် ၊ ဥဿဖရား နားကပ်ကလေး တစ်ရန် ၊ နီလာလက်စွပ်ကလေး တစ်ကွင်း ဆင်မပေးရသမျှ ၊ စာရေးဂုဏ်နှင့် မညီ ၊ ခေါ်မည့်သူ မရှိဟု သဘောရလျက် တစ်လ ၅ဝ ငွေကို အကြွားနှင့် ကိုက်ညီအောင် အပို ဖြည့်စွက်ရန် အနည်းနည်း ကြံရလေ၏ ။ တစ်လ ၅ဝ ရသဖြင့် မိမိ၏ အခြေအနေနှင့် ညီလျော်စွာ သင့်သလို နေချေက အခက်အခဲ ကြုံတွေ့ဖို့ မရှိပေ ။ မောင်သော်မှာ ဘုန်း ကြီးကျောင်း၌ သီဟိုဠ်ပြန် ဆရာဘုန်းကြီး သင်၍ ပေးသော အင်္ဂလိပ်စာကလေး၏ အစွမ်းဖြင့် ၊ တစ်နေ့သ၌ စာရေး မဖြစ်လျှင် ငါမသေဟု သုံးနှစ်ကျော် ဝီလ်ပါဝါ စိတ်၏ တန်ခိုးဖြင့် ကြံခဲ့သောကြောင့် အသက်အာမခံ ကု,လားတိုက် တစ်တိုက်မှာ လခအစိတ်နှင့် စာရေး ဖြစ်ပြီး ငုတ်မိသဲတိုင် တက်နိုင်ဖျားရောက် ဟူသော စကားအရ ကြိုးစား၍ အနွံအတာ ခံခဲ့ရာ ။ အာမခံသူ သုံးယောက် တုပ်ကွေးနှင့် သုံးရက်ဆက်ပြီး အသေမှာ မသာစရိတ် မပေးနိုင်သဖြင့် အသက်အာမခံ တိုက်ပျက်ခဲ့လေ၏ ။ ထိုတိုက်အပျက်မှာ အသက်အာမခံ ကုမ္ပဏီသူဌေးက အကြောင်းပြုသဖြင့် အခြား အတော်ကလေး ခိုင်လုံသော တိုက်မှာ တစ်လ ၅ဝ နှင့် ဝင်၍ လုပ်ရလျှင် လုပ်ရခြင်း လခ ၁၅ဝ စား အနေဖြင့် ရန်ကုန်မြို့အစွန်နားမှာ စာရေးကြီးကတော်ကလေး မဌေးကို ရလေ၏ ။ ရပြီးနောက် သုံးလ မကြာမီ စာရေးကြီးကတော် မဌေးမှာ အလိမ်မိမှန်း သိသော်လည်း အများ မသိလျှင် တော်ပြီ ၊ အပြောနှင့် အဟော ညီအောင် ၊ မောင်အစွမ်း ရှိသလို ကြံပေရော့ ။ သူတစ်ပါး စာရေးကြီးကတော်များ နည်းတူ ဝတ်ရစားရ ရုပ်ရှင်ကြည့်ရလျှင် တော်ပြီ ၊  ၊ လခ ၅ဝ ကို အရင်းပြုပြီး ရန်ကုန်မြို့မှာ ကြံနိုင်ရင် လည်သလောက် ဖြစ်ထွန်းနိုင်ကြောင်းနှင့် အားပေးလေ၏ ။ ထိုအားပေးသဖြင့် မိုးလင်းလျှင် ရေမိုးချိုးပြီး မြို့ထဲ၌ ခြေကျင်လျှောက်ကာ တစ်လ ၅ဝ ကို တစ်လ ၁ဝဝ ဖြစ်အောင် အမျိုးမျိုး ရှာကြံလေ၏ ။ ၎င်း၏ နည်းလမ်းမှာ ပစ္စည်းအဟောင်းအမြင်း ၊ အိမ်အသုံးအဆောင်များကို အချောင်ရှာ၍ ဝယ်ပြီး ပြုပြင် တတ်သူများထံ အဖိုးချိုနိုင်သမျှ ချိုစွာနှင့် အပ်နှံပြုပြင်ပြီး တစ်ဆင့် ရောင်းစားခြင်း ၊ ဆေးပြင်းလိပ် အညံ့များကို ဝယ်၍ ကိုယ်တိုင် ထုပ်ပြီး ကိုယ်ပိုင် လေဘယ်တံဆိပ်နှင့် အသိမိတ်ဆွေတို့အား ဟောပြော ရောင်းချခြင်း ဖြစ်လေ၏ ။ အချုပ်မှာ လက်ဆင့်ကမ်း တိုလီမိုလီ ရောင်းချခြင်း အလုပ်များ ဖြစ်လေ၏ ။ ထို့နောက် အလုပ်ချိန်မှာ အလုပ်ကို မီအောင်သွား၍ ညနေ အလုပ်မှ ဆင်းသောအခါ အိမ်သို့ တိုက်ရိုက် မပြန်သေးဘဲ မိမိ၏ အရောင်းအဝယ် အလုပ်နှင့် ပတ်သက်၍ တစ်ပတ်လှည့်ပြီးမှ အိမ်ကို ပြန်လေ့ရှိ၏ ။

စားရာ၌ စားတာကို လူ မမြင်ရ ။ ဝတ်တာကိုသာ မြင်ရသည် ဟူသော ပညာရှိ စကား အရ လွန်စွာ ချွေတာလေ၏ ။ အဆာခံခြင်းသည် ဟင်းကောင်းဖြစ်၏ ဟူသော နည်းကောင်း တစ်ခုကိုလည်း နေရာတကျ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် လင်မယားနှစ်ယောက်မှာ နံနက် နို့ဆီဘူးလေးလုံး ည နို့ဆီဘူးလေးလုံး ချက်ရလေရာ ၊ စားတော်ပဲ တစ်လှည့် ၊ ပဲကြီး တစ်လှည့် ၊ ကန်စွန်းရွက် တစ်လှည့် ၊ ပုစွန်ဆိတ် တစ်လှည့်နှင့် ဆန်လေးလုံးချက် တက်တက်ပြောင် လေ့ရှိ၏ ။ ကာဖီ ၊ လက်ဖက်ရည် ၊ နို့ဆီကို သောက်ခြင်းသည် မျိုးချစ်စိတ်နှင့် ဖီလာ ဖြစ်သည်ဟု သဘောရသဖြင့် မောင်သော်သည် မိမိ ကိုယ်တိုင် မသုံးရုံ မက ၊ အလွန် ချစ်ခင်ရင်းနှီးသော သံမန်ပျာတာ ကိုစော်ကဲတို့၏ အိမ်၌ ညအခါ အကြမ်းဝိုင်း ထိုင်ရင်း ၊ ကာဖီ ၊ လက်ဖက်ရည် ၊ နို့ဆီသုံးသူတို့၏ ရူးမိုက်ခြင်းအကြောင်းကို အမြဲ ဟောပြောလေ့ရှိ၏ ။

ထိုကဲ့သို့ အစား၌ နို့ဆီထောပတ်ကို ရှောင်ခြင်းသည် မောင်သော်၌ ထိနမိဒ္ဓ ကင်းစေလျက် မိမိ၏ သွားလာရှာကြံရသော အလုပ်အတွက် များစွာ အကျိုးရှိလေ၏ ။ အကြောင်းမူကား ကိုယ်လက် ပိန်ပါးသဖြင့် အသွား အလာမှာ ပေါ့ပါးလျင်မြန်ခြင်း ဖြစ်လေ၏ ။ စာရေးကြီးကတော် မှာမူ ဥဿဖရားနားကပ်နှင့် ရွှေလက်ကောက် လို၍ နေသဖြင့် အဘယ်ကိုမျှ မသွားမလာရသောကြောင့်ပေလား ။ ပဲပြုတ်ကြောင့်ပေလား မသိရ ၊ အလွန် နူးညံ့သိမ်မွေ့ အားငယ်လျက် ဖက်ကလေးကို ထောင်၍ ထားသလို နေလေ၏ ။ သို့သော်လည်း သွားလာရှာကြံ အငတ်ခံသလောက် အဖတ်မကျန်လှသဖြင့် ထပ်မံ၍ အဘယ်ပုံ ထွင်ရမည် ။ ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်လေရာ မိမိတို့ လင်မယားနှစ်ယောက် နေသော အခန်းမှာ မီးဖိုနှင့် အိပ်ရာခန်းအပြင် အိမ်ရှေ့ခန်းတစ်ခု လစ်လပ်၍ နေသည်ကို အသုံးချရန် သေချာစွာ စဉ်းစားလေ၏ ။ ထိုအခန်းမှာ သုံးခန်းရှိသော အိမ်ကြီး၏ အခန်းတစ်ခု ဖြစ်ရာ ထိုသုံးခန်းမှာလည်း စင်စစ်အားဖြင့် သုံးခန်းဟု ခေါ်ရလောက်အောင် အိမ်ရှေ့ခန်းများမှာ အကာနံရံဖြင့် ခြားနား၍ ထားသည် မဟုတ် ၊ တိုင်များ၏ အမှတ်အသားဖြင့် သတ်မှတ်ရသော အကန့်များသာ ဖြစ်သောကြောင့် အိမ်ရှေ့ခန်း သုံးခန်းမှာ နေသူ သုံးဦးတို့ အတွက် ဘုံအခန်းကျယ်ကြီး သဖွယ် ဖြစ်၍ နေလေ၏ ။

တစ်နေ့သ၌ မောင်သော်လ ည်း ခေါ်တောကု,လား နှစ်ယောက်နှင့်အတူ ညနေအချိန် အိမ်သို့ ရောက်၍ လာပြီး အိမ်ရှေ့ခန်းကြီးကို ပြကာ အလုပ်လုပ်ရန်အတွက် များစွာ အကွက်ကျကြောင်း ပြောဟော၍ နေလေ၏ ။ ထိုအခါ နံဘေးအခန်း နှစ်ခန်းရှိ အခြားသူများမှာ များစွာ ထိတ်လန့်ခြင်း ဖြစ်ကြလေ၏ ။ အကြောင်းမူကား မောင်သော်သည် မိမိ၏ အိမ်ရှေ့ခန်းကို အင်္ကျီချုပ်သမား ထိုခေါ်တောများအား ငှားဖို့ရန် အကြံပြုကြောင်း သိကြရလေ၏ ။ သို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပွဲစားကိုလင်း နှင့် ကျောင်းဆရာ ကိုရွှေလှ တို့မှာ ခေါင်းချင်းရိုက်ကာ ပြောဆိုတိုင်ပင်ကြရခြင်းဖြစ်ပေသတည်း ။

နောက်တစ်နေ့ ခေါ်တောများ ရောက်၍ လာကြလေ၏ ။ နံဘေးအခန်းရှိ လူများလည်း ထိတ်လန့်၍ အခြားသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ သွားကြရရှာလေသတည်း ။

နောက်ခြောက်လလောက် ကြာသောအခါ မသာအိမ်၌ စာရေးကြီး မောင်သော်နှင့် အတူ နေခဲ့ဖူးသူ ကျောင်းဆရာ ၊ ပွဲစားတို့ တွေ့ကြရာ ကျောင်းဆရာနှင့် ပွဲစားသည် တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် လက်ကုတ်ကာ မောင်သော်ကို လှမ်း၍ ကြည့်ကြလေ၏ ။ မောင်သော် မှာ ပိန်ချုံးလျက် မျက်နှာမှာ လူမမာလို ဖြစ်၍ နေသည်ကို တွေ့ကြရလေ၏ ။

ထိုအခိုက် ၎င်းတို့၏ အနားရှိသူ တစ်ယောက်က “ ခင်ဗျားတို့ စာရေးကြီးကိုသော် ကို သိသလား ၊ သနားစရာ သိပ်ကောင်းတာပဲ ခင်ဗျား ၊ အလုပ်အကိုင် အင်မတန် ကောင်းတဲ့လူ ”

ပွဲစား ။  ။ အခု ဘာဖြစ်လို့လဲ ။

“ မိန်းမအတွက်ပေါ့ဗျာ ၊ မိန်းမများဟာ ယောက်ျား ကောင်းရင် အင်မတန် ဆိုးတာပဲ ၊ အဲဒီ စာရေးကြီး ခမျာမှာ အလုပ်တိုက်မှာလည်း လုပ်ရ တခြားမှာလည်း ရှာရ ၊ စားရာ သောက်ရာမှာလည်း မယား ချက်ပြုတ်ကျွေးသလို စားရှာတာပါပဲ ။ မယားကိုလည်း အင်မတန် ကြင်နာတတ်တဲ့ သူတော်ကောင်းကြီးပါပဲ ခင်ဗျာ ။ ဒါတောင် မိန်းမများ ရက်စက်တာ ကျုပ်တော့ အံ့သြလို့ မဆုံးပါဘူး ”

ဆရာ ။  ။ သူ့မိန်းမ ဘာဖြစ်လို့လဲ ထွက်ပြေးလို့လား ။

“ ထွက်ပြေးတာထက် ဆိုးတာပေါ့ ခင်ဗျာ ။ စုဆောင်းထားတဲ့ ရှိစုမဲ့စု အကုန် ယူပြီး သူတို့ အိမ်မှာ ကပ်နေတဲ့ ဒရစီကု,လားနဲ့ လိုက်ပြေးသတဲ့ ၊ မိန်းမများ ဟင်း မပြောချင်ပါဘူး ခင်ဗျား ”

▢  ပီမိုးနင်း
📖 ရုပ်ရှင်လမ်းညွှန် ဂျာနယ်
      အတွဲ ၁ ၊ အမှတ် ၅၀
      စက်တင်ဘာ ၁၄ ၊ ၁၉၃၄

Tuesday, March 31, 2026

မင်းတိုင်ပင် နှင့် လင်းလွန်းပင်


 

❝ မင်းတိုင်ပင် နှင့် လင်းလွန်းပင် ❞ 
( မောင်ရင့်မာ - ကျောင်းကုန်း )

“ ဪ ... လောကကြီး တယ်ပြောင်းလဲလွယ်ပါကလား ။ တစ်လအတွင်းမှာပဲ ငါဟာ ရှေးကလို တောသား အနုပ်စုတ်ကုပ်စုတ် ဖိုးကူး မဟုတ်တော့ဘူး ။ မင်းတိုင်ပင်အမတ်ကြီး ဦးဖိုးကူး ဖြစ်နေပါပကောနော် ။ ငွေသုံး,လေးထောင် အကုန်ခံလိုက်တော့ ချက်ချင်း အရေးပိုင် ထက်တောင် ကြီးတဲ့ မင်းတိုင်ပင်အမတ်ကြီးရာထူး ရလာတာပဲ ။ အခု ငါက အာဂအာဇာနည် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ် ပေါ့ ”

မိမိကိုယ်ကို ဝမ်းမြောက်စွာ ရင့်ကျူးလျက် ဖရဏာပီတိ ဂွမ်းဆီထိသလို နှစ်သိမ့်မဆုံး ဖြစ်နေသူကား မန္တလေးပိုးရင်ဖုံး ဝါကြင့်ကြင့် ၊ ဘန်ကောက်ဖက်ဖူးရောင် တောင်ရှည်ပုဆိုး ၊ ကတ္တီပါ ပုံတော်ဖိနပ်တို့ဖြင့် မွမ်းမံအပ်သော ၊ သူ့ကိုယ်သူ ဧရာမ လူချော လူလှ လူမြတ်ကြီး ဖြစ်နေပြီဟု အောက်မေ့နေပါလေသော အမတ်လက်သစ် ဦးဖိုးကူး ဖြစ်၏ ။

“ ဘကြီးက ဒီလိုဆိုတော့ အရင်နဲ့ လုံးလုံး မတူတော့ဘူး ။ သိသိသာသာကြီးကို မင်းတိုင်ပင်အမတ်ကြီး ဦးဖိုးကူးပဲဗျာ ”

ဘီအေဘီအယ်လ် ရှေ့နေပေါက်စ မောင်တင်ဖေက ဦးဖိုးကူးကို နွေရွက်ခြောက်ကလေးလို လေ၌ လွင့်ပါးသွားအောင် တဟူးဟူး မှုတ်ပေးလိုက်၏ ။ ခြွေရံသင်းပင်းတို့နှင့်အတူ ဘူတာရုံ၌ ရထားစောင့်ရင်း လက်ထဲရှိ ပထမတန်း ရထားလက်မှတ်ကို ကြည့်၍ လည်းကောင်း ၊ ပြောင်လက်တောက်ပသော ချပ်ဝတ်တန်ဆာများနှင့် စတိုင်ထုတ်နေရသည်ကိုလည်းကောင်း ၊ နယ်လုံးဆိုင်ရာ သံဃာ့အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဆရာတော် ဦးသုမန ကိုယ်တိုင် ကြွရောက်ပို့ဆောင်လာသည်ကို လည်းကောင်း အမတ်မင်း ဦးဖိုးကူးသည် ဇောတဖိန့်ဖိန့် အကြီးအကျယ် ပီတိစိမ့်ကာ ပုတ်သင်ညိုခေါင်းကဲ့သို့ တညိတ်ညိတ် ဖြစ်နေလေတော့၏ ။

“ အဲအဲ .. ဒကာကြီး ဟိုကျတော့ ကျုပ်တို့နယ် အတွက် ကြိုးစားပေတော့ ။ ကျုပ်တို့ ဝတ္တကမြေ အကြောင်း မေးခွန်းထုတ်ဖို့လည်း မမေ့လေနဲ့နော် ”

“ အရှင်ဘုရား ခိုင်းစေတာတော့ မေ့ရိုးလားဘုရား ။ ဒီ့ပြင် မှာချင်တာရှိ မှာလိုက်ပါဘုရား ”

“ တခြားတော့ မှာစရာ မရှိပါဘူးဗျာ ။ ဟိုရောက်တော့ ကျုပ်တို့ သမ္မတ ကြီးကိုသာ ဘုန်းတော်ကြီးက မေတ္တာပို့ကြောင်း ပြောလိုက်ပါတော့လေ ”

ဥပဒေပြု လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသော တောသူဌေး ဦးဖိုးကူးနှင့် ဘုန်းတော်ကြီး ဦးသုမနတို့၏ ပြောစကားများကို ထောက်ချင့်၍ အမတ်လက်သစ်ကြီး အဘယ်မျှ ‘ ဟဒယ လေခ ’ နေသည်ကို ရိပ်စားမိစရာ ရှိပါသည် ။

‘ မင်းတိုင်ပင် ’ ဝတ္ထုကို သိန်းနေနွယ် အမည်ဖြင့် ဆရာ ( ဦး ) သိန်းဖေမြင့် ရေးသည့်အချိန်က ၁၉၃၅ ဖြစ်သည် ။ ( ၁၉၃၀ - ၁၉၃၅ ) မြန်မာပြည် နိုင်ငံရေးကား ခွဲရေး ၊ တွဲရေးများနှင့် ရှုပ်ထွေးနေချိန် ဖြစ်သည် ။ ၁၉၃၂ ၊ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်က ဒိုင်အာခီ အုပ်ချုပ်ရေး ၊ စတုတ္ထ အကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီး ဥပဒေပြု လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည် ။ ဆရာ ဦးသိန်းဖေမြင့်က ပိုးစိုးပက်စက် လှောင်ပြောင်ခဲ့သော အမတ် ဦးဖိုးကူး မှာ ၁၉၃၂ ရွေးကောက်ပွဲမှ မွေးဖွားပေးလိုက်သော ဥပဒေပြုအမတ် ဖြစ်ဖွယ် ရှိပါသည် ။

တောသူဌေးက မင်းတိုင်ပင်အမတ် ဖြစ်ပြီး မြောက်ကြွမြောက်ကြွနှင့် မြို့သို့ တက်သွားရာမှ မနေဖူးတာ နေ ၊ မစားဖူးတာ စား ၊ မသွားဖူးတာ သွား ၊ နောက်ဆုံးတော့ အရပ်ပျက်မလေး လူစီခင်ခင် အား အကြီးအကျယ် စွဲလမ်းပြီး ဘဝတစ်ခုလုံး ရစရာ မရှိအောင် ကြေပြုန်းပျက် သုဉ်းသွားခဲ့သည့် ဦးဖိုးကူး၏ အဖြစ်ကို ဆရာသည် မင်းတိုင်ပင်ဝတ္ထုတွင် အားမနာစတမ်း ရေးဖွဲ့ခဲ့သည် ။

မင်းတိုင်ပင်ရွေးကောက်ပွဲတွင် တောသူဌေး ဦးဖိုးကူးက ငွေသုံးလေးထောင် အကုန်ခံကြောင်း ဖော်ပြခဲ့စေကာမူ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပုံကို မဖော် ပြခဲ့ချေ ။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခု မည်သို့ ပြုလုပ်ခဲ့ပုံကို သရုပ်ဖော် ရေးဖွဲ့သူက သိပ္ပံမောင်ဝ ဖြစ်သည် ။

ဥပဒေပြုလွှတ်တော်အမတ် ရွေးကောက်ပွဲမူ မဟုတ် ။ သူကြီးရွေးကောက် ပွဲ ဖြစ်သည် ။ ၁၉၃၂ ၊ ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးကာလ သူကြီးရွေးကောက်ပွဲကို ဦးစီးကျင်းပပေးခဲ့ရသည့် အိုင်စီအက် ( စ ) အရာရှိ တစ်ဦး၏ အမြင်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ပါသည် ။

“ ဤ ဒီမိုကရေစီခေတ်တွင် ရွေး ကောက်ပွဲတွေကား များလှပေတော့သည် ။ မင်းတိုင်ပင် ရွေးကောက်ပွဲ ၊ မြူနီ စီပယ် ရွေးကောက်ပွဲ ၊ ဒိစတြိတ်ကောင်စီ ရွေးကောက်ပွဲ ၊ သူကြီး ရွေးကောက်ပွဲ ၊ ကျေးရွာကော်မတီ ရွေးကောက်ပွဲ ၊ များလိုက်သည့် ရွေးကောက်ပွဲတွေ ရေတွက် ၍ပင် မကုန်နိုင်ပြီ ”

ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုသည်မှာ ဒီမိုကရေစီ၏ အမှတ်လက္ခဏာ တစ်ခု ဖြစ်သည် ။ သို့သော် ( ခွင့်လွှတ်ပါ  ဆရာသည် အိုင်စီအက် ( စ ) အရာရှိတစ်ဦးပီပီ ရွေးကောက်ပွဲတွေကို အနည်းငယ် မျက်စိနောက်ပုံရသည် ။ ရွေးကောက်ပွဲ အကြောင်း နိဒါန်းချီပုံကပင်လျှင် ဘာရေးရေး ရွှင်သွက်နေစမြဲ ဖြစ်သည့် ဆရာသိပ္ပံမောင်ဝ၏ လေက ‘ ပျဉ်းတွဲလေးလံ ’ နေသည် ။

“ ယခု ရေးသားမည့် ရွေးကောက်ပွဲကား သူကြီးရွေးကောက်ပွဲပင် ဖြစ်လေသည် ။ မည်သည့် ရွာက သူကြီး ရွေးကောက်ပွဲပေနည်း ။ လင်းလွန်းပင်ရွာက သူကြီး ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်လေသည် ”

ရွေးကောက်ပွဲများကို စိတ်ပျက်လက်ပျက် ဖြစ်နေစေကာမူ လင်းလွန်းပင်ရွာသူကြီးရွေးကောက်ပွဲအကြောင်း စ,လိုက်သည်နှင့် သိပ္ပံမောင်ဝ၏ လေသံ အစစ်အမှန် ပြန်ပေါ်လာပြီး ရွှင်သွက်မြဲ ရွှင်သွက်နေပါချေတော့သည် ။ ရွေးကောက်ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်မည့်သူ နှစ်ဦးမှာ မောင်သာပန်း နှင့် မောင်ရွှေကျေး ဖြစ်၏ ။ မောင်သာပန်းသည် ယခင် လင်းလွန်းပင်သူကြီး ဦးဘိုးဆောင်၏ သား ဖြစ်သည် ။ လူဆိုးဓားပြတို့ကို ကြောက်သောကြောင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်လခန့်က ဦးဘိုးဆောင် နုတ်ထွက်သွားသည် ။ သူ၏သား မောင်သာပန်းက အိမ်စောင့်အစိုးရ သဖွယ် ရွာကို အုပ်ချုပ်စဉ် သူကြီးရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ခြင်းဖြစ်၏ ။

မောင်ရွှေကျေး နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဆရာက ဤသို့ ဖော်ပြထားသည် ။

“ မောင်ရွှေကျေးမှာ အင်းသားကြီး ဖြစ်၏ ။ ပစ္စည်းဥစ္စာ ခိုင်လုံ၏ ။ အသောက်အစား ကင်း၏ ။ လူရည် လည်၏ ။ သို့ရာတွင် ရွာသားများနှင့် မသင့် ဟု ပြောသံ ကြားရသည် ။ ရွေးကောက်ပွဲ ခေတ်စားနေသော အခါတွင် ရွာသားများနှင့် မသင့်လျှင် အဘယ်မျှပင် အရည်အချင်း ရှိစေကာမူ ရွာသူကြီး ဖြစ်ရန် ခဲယဉ်း၏ ”

မောင်သာပန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဆရာက ဤသို့ ဖော်ပြထားသည် ။

“ မောင်သာပန်းကား သူကြီးသား ဖြစ်၏ ။ သူကြီးသား ဖြစ်သောကြောင့် မျက်နှာ ရှိပြီးသား ဖြစ်လေသည် ။ သူကြီးဟောင်း ဦးဘိုးဆောင် မှာလည်း ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးတွင် ညံ့၏ ။ အခွန်ကောက်ခြင်းတွင် ဖျင်း၏ ။ တရားစီရင်ခြင်းတွင် ဘာတစ်ခုမျှ မတတ် ။ သို့သော် ရွာသားတို့၏ မျက်စိနှင့် ကြည့်လျှင် ဦးဘိုးဆောင်မှာ သူကြီး အရည်အချင်းနှင့် များစွာ ပြည့်စုံသောသူတစ်ယောက် ဖြစ်လျက်နေ၏ ။ သူကြီး ညံ့လေ ရွာသား ကြိုက်လေ ၊ နှစ်သက်လေ ၊ မြတ်နိုးလေပင် ”

ကျွန်တော်သည် ဤနေရာတွင် ခဏရပ်၍ စဉ်းစားကြည့်ပါသည် ။

ဆရာ သိပ္ပံမောင်ဝ၏ အမြင်၌ သူကြီးဟောင်း ဦးဘိုးဆောင်သည် အလွန်ညံ့သူ ဖြစ်သည် ။ အုပ်ချုပ်ရေး ၊ စီမံခန့်ခွဲရေး ညံ့ဖျင်းရုံသာ မကသေး ၊ တရားစီရင်ရေး ကျတော့လည်း ဘာတစ်ခုမှ သုံးစားရပုံ မပေါ် ။ သို့သော် ထိုမျှ ညံ့သူ ၊ ဖျင်းသူကိုမှ ရွာသားက နှစ်သက်သတဲ့ ။ မြတ်နိုးသတဲ့ ။ သူကြီး ညံ့လေ ရွာသား ကြိုက်လေ - ဖြစ်သတဲ့ဟု ဆိုပါက သူကြီး ညံ့လျှင် ရွာသားတို့ ကြိုက်ပြီး မဲဆန္ဒရှင် ရွာသူရွာသားတို့က ကြိုက်သော သူကြီးသည် ညံ့သောကြောင့် ဖြစ်လေသတတ် ။ ပြဿနာပါပဲ ။

သို့သော် ၊ ဒါက ရွေးကောက်ပွဲတွေကို စိတ်ပျက်လက်ပျက် ဖြစ်နေသော ဗျူရိုကရက် အရာရှိတစ်ဦး၏ အမြင် ဖြစ်သည် ။

ရွာသူရွာသားတို့သည် အခွန် ကောက်ရာတွင် ညှာတာသော ၊ အုပ်ချုပ်ရာ ၊ တရားစီရင်ရာတွင် စာနာသော ၊ သနားကြင်နာတတ်သော သူကို ရက်စက်ပြတ်သားသော သူထက် ပို၍ ကြိုက်နှစ်သက်ခြင်း မဖြစ်တန်ရာ သလော ။ စဉ်းစားဖွယ်ပင် ။

လင်းလွန်းပင်ရွေးကောက်ပွဲကို ကြည့်ဦးစို့ ။

ဆိတ်လည်း ဆိတ်အထွာနှင့် ဆိုသလို ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်ကာလ၌ သူ့ဘက် မဲထည့်ပါ ၊ ငါ့ဘက် မဲထည့်ပါနှင့် ဟောကြပြောကြရာ မောင်သာပန်း ဘက်က ပြောသော ဆယ်အိမ်ခေါင်း ဦးဘမောင်နှင့် မောင်ရွှေကျေး ဘက်မှ ဟောသော ကျေးရွာကော်မတီ ဦးထွန်းအောင် တို့သည် စကားများပြီး ဖူးဖူး ရောင်သည် အထိ ထိုးသတ်ကုန်ကြသေးသည် ဆိုပါ၏ ။

တစ်နေ့ ၊ လင်းလွန်းပင်ရွာသို့ သမ္မန်ပြာတာ ကိုမောင်ပု ရောက်လာ ၊ ဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက်နေ့တွင် သူကြီး ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်မည်ဟု နယ်ပိုင်မင်း၏ အမိန့်စာကို ပေး ၊ တစ်ရွာလုံး ကျွက်စီ ကျွက်စီ ဖြစ်ကုန်တော့၏ ။

ဆရာ၏ အာဝဇ္ဇန်းအတိုင်း ဆိုသော် -

“ ထိုနေ့တွင် တစ်ရွာလုံး ဆူနေတော့၏ ။ လယ်ထွန်ရာမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ ၊ ကြက်ဝိုင်းတွင်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ ၊ ငါးမျှားရာမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ ၊ ရွာ့ရေတွင်းမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ ၊ ဦးရာဇိန္ဒကျောင်းမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ ၊ ဥပုသ်ဇရပ်တွင်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ ၊ ရွေးကောက်ပွဲ အကြောင်းကိုသာလျှင် တစ်ရွာလုံး ပြောနေကြလေသည် ”

“ ထိုရွေးကောက်ပွဲမှာ လင်းလွန်းပင် ရွာသူရွာသားတို့ အဖို့ အလွန်ပင် အရေးကြီးပေ၏ ။ မြန်မာပြည်သို့ ဘုရင်ခံ အသစ်တစ်ပါး ရောက်လာသည်မှာ သူတို့အတွက် အရေးမကြီး ။ အိန္ဒိယပြည်တွင် ဘုရင်ခံချုပ်ကြီးတွေ ပြောင်းလဲသွားသည်မှာ သူတို့အတွက် အရေးမကြီး ။ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် နန်းရင်းဝန်ကြီးတွေ ပြောင်းလဲသည်မှာ သူတို့ အတွက် အရေးမကြီး ။ သူတို့ ရွာမှာ သူကြီးအသစ် လဲသည်ကား အရေးကြီးလေသည် ”

လင်းလွန်းပင်ရွာသားတို့သည် ယခုခေတ်အခါမှာ ကဲ့သို့ ခေတ်မီသူများ မဟုတ်ကြ ။ မိနစ်ပိုင်း အတွင်း တစ်ကမ္ဘာလုံးနှင့် ဆက်သွယ်နိုင်သည့် တယ်လီဖုန်း ၊ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ကဲ့သို့ ပစ္စည်းကိရိယာများ မရှိကြ ၊ ကြားမြင်သုတ ကြွယ်ဝခြင်း မရှိကြ ။ သို့သော် ဦးဘိုးဆောင် ကဲ့သို့ ခပ်ညံ့ညံ့ ၊ ခပ်ထူပေပေ ၊ ခပ်ချာချာ သူကြီး တစ်ယောက်၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ခံခဲ့ရသည့် အကြောင်းမျှဖြင့် နိုးဗုတ် ( novote ) ဟု မည်သူကမျှ မအော်ကြ ။ မဲမပေးပါနဲ့ ၊ ပယ်မဲဖြစ်အောင် လုပ်လိုက်ပေါ့ဟု မည်သူကမျှ ဖျက်လိုဖျက်ဆီး မပြောကြ ။

ကိုယ့်ကို အုပ်ချုပ်မည့် သူအား ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးကို မည်သူမျှ လက်လွတ်ခံဖို့ စိတ်မကူးကြချေ ။

သို့နှင့် ဝါဆိုလဆန်း ၈ရက်နေ့တွင် ရွာသားတို့ အလုပ်မဆင်းကြတော့ ၊ နွားများ အားလပ်ခွင့်ရ၍ ငါးများလည်း ချမ်းသာခွင့် ရကြကုန်၏ ဆိုပဲ ။ ထိုနေ့က ဘုန်းကြီး ဦးရာဇိန္ဒ၏ ကျောင်းဝိုင်း အပြင်ဘက် ဇရပ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည့် နေရာကို သတ်မှတ် ပြင်ဆင်ထားသည် ။ မဲရုံနှင့် မဲပုံးများကို စီမံထားသည် ။ သို့သော် နံနက်ဆယ်နာရီ ထိုးသည်အထိ မဲရုံသို့ မလာ သေး ။ မောင်သာပန်းအိမ်၌ ဆွမ်းကျွေးပွဲ တစ်ပွဲ ၊ မောင်ရွှေကျေးအိမ်၌ ဆွမ်းကျွေးပွဲ တစ်ပွဲ ။ ရဟန်းတော်တို့အား ဆွမ်းကျွေး ၊ တရားနာလျက် ရပ်သူရွာသားတို့အား ကျွေးမွေးလှူဒါန်းခြင်းသည် မတရား လက်ဆောင်ထိုးသည် မမည် ၊ ကုသိုလ် လုပ်ခြင်းသည် မဲဝယ်ခြင်း မဟုတ် ၊ နယ်ပိုင် ကလည်း သူရို့ကို ယိုးစွပ်ဖို့ အကြောင်း မရှိ ။ ခေတ်တွေ ၊ လူတွေ ၊ အခင်းအကျင်းတွေ ပြောင်းလဲသွားသည် ။ အကြောင်းကြောင်းတို့ကို အကြောင်းပြုလျက် အခွင့်အာဏာ၌ တပ်မက်ခြင်းနှင့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရလိုခြင်း ကတော့ဖြင့် ဟိုတုန်းကနှင့် ယခု အတူတူပဲ ဖြစ်ပါသည် ။

၁၁ နာရီ ထိုးသော် နယ်ပိုင် မောင်လူအေးနှင့် သူ၏ စာရေး မောင်ဖျန်စိန်တို့ ရွေးကောက်ပွဲဇရပ်သို့ ရောက်လာ၏ ။

ကျွန်းပြန် ဦးသာအေးက အရက်မူး ပြီး နှောင့်ယှက်နေသဖြင့် နယ်ပိုင် မောင်လူအေးက ၂၄ နာရီ ချုပ်ထားမည်ဟု ပြောမှ ငြိမ်သွား၏ ။ စစ်ကွင်းသူကြီးက ၄င်းအား အထူးအာဏာ ပေးရန် ၊ ဇလုပ်ကြီးရွာသူကြီးက ၄င်းအား ခြောက်လုံးပြူးသေနတ် ဆုပေးရန် ၊ ကျေးရွာကော်မတီ မောင်လူကြီးက ရွာမြေအသစ် ရှာပေးရန် နယ်ပိုင်မင်းအား လျှောက်လွှာတွေ လာပေးနေကြသဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကို တော်တော်နှင့် မစနိုင် ၊ ရှင်းရသေး၏ ။ ပြီးသောအခါမှ ရွေးကောက်ပွဲ စ , ပါလေတော့သည် ။

“ မောင်သာပန်း အနီ ၊ မောင်ရွှေကျေး အစိမ်း ။ မောင်သာပန်းက ရဲရင့်လို့ နီသဗျ ၊ ကျေးငှက်တွေရဲ့ အမွေးအတောင်က စိမ်းလို့ မောင်ရွှေကျေးက စိမ်းသဗျ ။ ဘာမှ မှားစရာမရှိဘူး ” ဟု ဆယ်အိမ်ခေါင်း ဦးလူမောင်က ပြောရာ ကော်မတီ ဦးဒါလီက “ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ကျေးငှက်ကို ကျုပ်တို့ လေးတစ်ချက်တည်းနှင့် ခွင်းမယ်ဗျ ” ဟု ဆိုသတဲ့ ။

မဲပေးပုံနှင့် မဲရုံမြင်ကွင်းမှာ ဤသို့ ဖြစ်ပါသည် ။ မောင်လူအေးက လူခွန် စာရင်းကို ဖွင့်၍ မောင်ကာလီ ဟု ခေါ် သည် ။ မောင်ကာလီက မောင်သာပန်း နှင့် မောင်ရွှေကျေး နှစ်ယောက်စလုံးကို ပြုံးကြည့်သည် ။

“ မောင်ကာလီ မဲရုံမှ ထွက်လာလေပြီ ။ မောင်ရွှေကျေးက သူ့ပုံးထဲ မဲထည့်ခဲ့သည် ထင်၏ ။ မောင်သာပန်း ကလည်း သူ့ပုံးထဲ ထည့်ခဲ့သည်ဟု ထင်မှတ်လေသည် ။ မောင်ကာလီကား မောင်ရွှေကျေး ထံမှ ငွေနှစ်ဆယ်ကျပ် ၊ မောင်သာပန်း ထံမှ ငွေနှစ်ဆယ်ကျပ် ရပြီးလေပြီ ။ အလွန် အလှော်ကောင်းသော မောင်ကာလီပါတကား ”

“ လူခွန်စာရင်းတွင် ပါပြီးသော သူတို့ကား တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် ခေါ်လာရာ လူ ၂ဝ ကျော်ခန့် ဆန္ဒပေးပြီးလေပြီ ။ ထို့နောက် မောင်လူအေးက မြွေဟောက် ဟု ခေါ်လိုက်ရာ လူအများ ရယ်ကြပြန်၏ ။ × × × အင်္ကျီ မပါ ၊ ခေါင်းပေါင်းလည်း မရှိ ၊ မျက်နှာသုတ်ပဝါ ညစ်ပေပေကို လုံချည် လုပ်၍ ဝတ်လာရရှာလေသည် ။ လွန်စွာ့လွန်စွာမှပင် ဆင်းရဲဟန် တူ၏ ။ မောင်လူအေး သနားမိလေသည် ။ သို့သော် မြွေဟောက် ကား အရယ်ပင် မပျက် ။ × × × မြွေဟောက် မဲထည့်ပြီးနောက် ရယ်စရာ အချက် မပေါ်သေးပေ ။ လူပေါင်း ၉ဝ ကျော် မဲပေးပြီးလေသည် ။ သုံးယောက် သာကျန်တော့၏ ။

“ လူခွန်စာရင်း နောက်ဆုံးအမည်ကား ကဇန်း ဖြစ်လေသည် ။ ကဇန်း ဟူ၍ မောင်လူအေး ခေါ်လိုက်ရာ ရွာသူရွာသားတို့က ရုတ်ရုတ်ရုတ်ရုတ် ဖြစ်ပြန်၏ ။ ဟိုကြည့် သည်ကြည့် လုပ်ကြပြန်၏ ။ × × × ဟော ဟိုမှာ ကြည့်လော့ ။ လူနှစ်ယောက် တက်လာလေပြီ ။ ရှေ့လူက နောက်လူကို တွဲလာခြင်း ဖြစ်၏ ။ ကဇန်း မျက်စိ ကွယ်သွားသည်မှာ လေးလမျှသာ ကြာသေးသည် ။ ကဇန်း မိမိ အနား ရောက်လာလျှင် မောင်လူအေး က ဘယ်သူ့ပုံးထဲ ထည့်ချင်သလဲဟု မေး၏ ။ မောင်သာပန်းပုံးထဲ ထည့်ချင် တယ်ဟု ဖြေလေသည် ”

ကဇန်းတို့ ပြီးလျှင် မဲဆန္ဒပေးသော ကိစ္စကြီး ပြီးသွားပြီ ။ ပုံးစိမ်း နှင့် ပုံးနီ တို့ကို လူကြီးများ ရှေ့မှာ ဖွင့်ကာ မဲများ ရေတွက်သည် ။ ပရိသတ်က ငြိမ်နေသည် ။ မဲများ ရေတွက်ပြီး မောင်လူအေးက ကြေညာသည် ။ မောင်သာပန်း ၈၅ မဲ ၊ မောင်ရွှေကျေး ၁၅ မဲ ။

“ ပရိသတ်ကြီး ဆူညံသွား၏ ။ မောင်ရွှေကျေးကား ကြက်ပျောက် ငှက် ပျောက် ပျောက်သွားလေပြီ ။ ကောင်းကင်သို့ ပျံသွားလေရော့သလား ။ ရွာသူရွာသားတို့ကလည်း စကားတပြောပြောနှင့် ရွာသို့ ပြန်သွားကြကုန်၏ ။ လင်းလွန်းပင် ရွေးကောက်ပွဲကြီး ဆုံးခန်းတိုင် ရောက်လေပြီ ”

နှစ်များ ကြာခဲ့ပါပြီ ။ လွန်ခဲ့သော နှစ် ၉ဝ နီးပါးက ကျေးရွာသူကြီး ရွေးကောက်ပွဲ တစ်ခု၏ မြင်ကွင်းကို စာရေးဆရာကြီး သိပ္ပံမောင်ဝ က ရွှင်ရွှင်သွက်သွက်ကလေး သရုပ်ဖော်တင်ဆက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည် ။

တိုင်းပြည်တစ်ပြည်တွင် သမ္မတ ၊ ဝန်ကြီး ၊ မင်းတိုင်ပင် ဟု ခေါ်သည့် လွှတ်တော်အမတ် စသူတို့မှာ အရေးကြီးပါသည် ။ ထို့အတူ ရွာတစ်ရွာတွင် သူကြီး ( ယခုအခေါ် ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ) က အရေးကြီးပါသည် ။ သူက ရွာလူထုကို ကောင်းအောင် ဆိုးအောင် ၊ စိတ်ညစ်အောင် တိုက်ရိုက်လုပ်နိုင်သည် ။ သူကြီး ဆိုသည်မှာ ထိုရွာ၏ သမ္မတကြီးပဲ ဖြစ်ပါသည် ။

သူကြီးပဲ ရွေးရွေး ၊ သမ္မတကြီးပဲ ရွေးရွေး ပါဝင်အရွေးခံသည်နှင့် အနိုင် ရချင် ၊ မဲဆန္ဒရှင်တို့၏ ထောက်ခံမှု ရချင်သည် ကတော့ အတူတူပဲ ဖြစ်ပါသည် ။ ကျွန်တော့်ကို မဲထည့်ပါ ၊ ကျွန်တော့်ကို လွှတ်တော်ထဲ ပို့ပါ ။ ကျွန်တော် လွှတ်တော်ထဲ ရောက်ပါမှ ခင်ဗျားတို့ အကျိုးကို ရွက်ဆောင်ပေးနိုင်မှာပါ ။ ကျွန်တော့်ကို ယုံကြည်ပါ ။ စိတ်ချပါ ။ အားကိုးလိုက်စမ်းပါ ။ ကတိပြုပါတယ်ဟု ပြောခဲ့ကြသည်ပဲ ဖြစ်ပါသည် ။ လွှတ်တော်ထဲ ရောက်သည့်အခါ သို့မဟုတ် အခွင့်အာဏာ ရရှိသောအခါ ကတိတည် သူ ရှိသကဲ့သို့ ၊ ကတိပျက်မြို့ကို ရောက်သွားသကဲ့သို့ မေ့ပင်စိုက်၍ မေ့ပစ်လိုက်သူတို့လည်း မနည်းမနောပဲ ဖြစ်ပါသည် ။

“ ဒကာကြီး ၊ ဟိုကျတော့ ကျုပ်တို့ နယ်အတွက် ကြိုးစားပေတော့ ။ ကျုပ်တို့ ဝတ္တကမြေ အကြောင်း မေးခွန်း ထုတ်ဖို့လည်း မမေ့လေနဲ့ ”

မဲဆန္ဒနယ် အတွက် လုပ်ပေးဖို့ သတိ မရ ၊ ဝတ္တကမြေလည်း မေးခွန်း မထုတ် ၊ နိုင်ငံအတွက် ဆိုတာလည်း မေ့လျော့ ၊ လူစီခင်ခင်၏ ဖိုနွေးသော ရင်အုံ၌ တောသူဌေး ဦးဖိုးကူး ခေါင်းစိုက်သွား သကဲ့သို့ ဘဝမှာ မခံစားဖူးသော စည်းစိမ် ၊ မရဖူးသော ချမ်းသာ ၊ အခွင့်ထူးခံ ဘဝ၌ မွေ့လျော် ပျော်ပိုက် နေခဲ့ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ နီးတော့မှ မဲဆန္ဒရှင်တို့ ထံသို့ စာမရသည့် ကျောင်းသား ၊ ဆီးရွက် မီးကင်ထားသည့် မျက်နှာနှင့် လာသလို ရောက်လာသည့် မင်းတိုင်ပင်အမတ်များ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါသည် ။

ဤ ဒီမိုကရေစီခေတ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲတွေကား များလှပေတော့သည်ဟု ဆရာက ဆိုသည် ။

များရပေမည် ။ ဒီမိုကရေစီစနစ်မှာ ဆန္ဒမဲ ပေးပိုင်ခွင့်သည် လူ၏ အခွင့်အရေးဖြစ်သည် ။ လက်နက်ကိရိယာ ဖြစ်သည် ။ ဆန္ဒမဲ ပေးပိုင်ခွင့်ကို အသုံးချရမည် ။ ကတိပျက်သူ ၊ စည်းစိမ်တွေ့သည်နှင့် လူစီခင်ခင် ကို တွေ့သလို မိန်းမူးသာယာသွားသူတို့ကို ဆန္ဒမဲလက်မှတ်နှင့် ပစ်ခတ်ချေမှုန်းရမည် ။

လူရမ်းကား လျှိုမြောင်မှာ နေညိုမှောင်ဖို့ ဒီမိုကရေစီရွေးကောက်ပွဲတွေ ရှိရဦးမည် ။

တိုင်းပြည် ကောင်းအောင် ၊ တိုးတက်အောင် ပြုလုပ်ပေးနိုင်မည့် ပါတီ ၊ အဖွဲ့အစည်း ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရွေးချယ်၍ ဆန္ဒမဲပေးသည် ဆိုခြင်းမှာ ပြည်သူလူထုက မိမိတို့ကို တရားသဖြင့် စီမံခန့်ခွဲ အုပ်ချုပ်မည့် အစိုးရတစ်ရပ်ကို တန်ရာတန်ကြေး ပေး၍ ငှားရမ်းအသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည် ။ ကာလကန့်သတ်ဖြင့် အချုပ်အခြာအာဏာ အပ်နှင်း၍ အုပ်ချုပ်စေခြင်းပဲ ဖြစ်သည် ။ ပြည်သူက အလိုမရှိသည့်အခါ အစိုးရအား ဖြုတ်ချပိုင်ခွင့် ( right to recall ) ကို အတိအလင်း ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းပေးထားဖို့ လိုသည် ။

တစ်ခုပါပဲ ။ တန်ရာတန်ကြေး ပေးထားသည်ထက် ပို၍ ရယူခြင်း မပြုသော သူသာ ရိုးသားသော အစိုးရ ဖြစ်နိုင်သည် ။

ရည်ညွှန်း ။

- ရွေးကောက်ပွဲ ( သိပ္ပံမောင်ဝ )
( ၁၉၃၃ ၊ သြဂုတ် ၊ ဂန္ထလောက )

- မင်းတိုင်ပင် ( သိန်းနေနွယ် )
( ဒီးဒုတ်သတင်းစာ ၊ ၄ မေ ၊ ၁၉၃၅ )

▢  မောင်ရင့်မာ ၊ ကျောင်းကုန်း ၊
📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      စက်တင်ဘာ ၊ ၂ဝ၂ဝ

ရန်ကုန်သူ

 

❝ ရန်ကုန်သူ ❞
    ( ပီမိုးနင်း )

အရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ ကျောင်းတော်ကြီးမှ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲကို အောင်မြင်ပြီးနောက် ကောလိပ် သိပ္ပံကျောင်းတွင် ပညာများ ဆက်လက်သင်ကြားနေသူ မောင်တင်အောင်သည် မိကောင်းဖခင်သားပီပီ ပျော်မှုရွှင်မှုတို့ကို အနည်းငယ်မျှ မလိုက်စားဘဲ ကျောင်းသင်ခန်းစာများကို အပတ်တကုတ် ကြိုးစားသင်အံ ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် အချိန်ကုန်ခဲ့ရလေ၏ ။

“ ဘယ်ရုံမှာ ဘယ်ကား ၊ ဘယ်အရပ်မှာ ဘယ်အငြိမ့် ထိပ်ဆိုတဲ့ ဥစ္စာပေါ ရုပ်ချောက ဘယ်လမ်းမှာ အထက်တန်း မြာကိုဖြင့် ဒီလိုလား ” ဟု မိမိအနား၌ စုရုံးကာ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူတို့ ဟီးလားတိုက်ကာ သန်ရာ သန်ရာ ရယ်မောပြောဆိုကြသော်လည်း မောင်တင်အောင်သည် ဘာသိဘာသာနှင့် နေထိုင်လေ့ရှိပေ၏ ။

“ ရိုးလွန်းတော့အ ၊ အ,လွန်းတော့န ၊ န,လွန်းလှတယ် ၊ အ,လွန်းလှတယ် ” ဟု ဆိုကြလေ၏ ။ တချို့ကလည်း “ လူရည် မလည်သေးလို့ပါ တော်တော်ကြာရင် အရူးအမဲသား ကျွေးမိသလို နွားမြင်တိုင်း လက်ညှိုးထိုးပြမယ့်လူပါ ကွယ် ၊သူ့ရုပ်ကို ကြည့်ပါလား ” ဟူ၍လည်း ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချ ပြောဆိုကြလေ၏ ။

မည်သူ မည်သို့ပင် ကဲ့ရဲ့ ချီးမွမ်းသော်လည်း အလေးမမူ ဂရုမထား ကျောင်းသားတို့၏ ဝတ္တရားနှင့် လျော်ညီအောင် နေမယ် ၊ သူတို့ ပြောသမျှတွေဟာ တတ်သိလိမ္မာဖို့ တစ်ခုမှ မရှိဘူး ။ လောကမှာ အသက်မွေးမှုပညာ ကောင်းကောင်းနှင့် အခြေအနေအလုပ်အကိုင် တစ်ခုခုနှင့် တည်တည်ကျကျကြီး နေနိုင်လျှင် မိန်းကလေးများက ယောက်ျားကလေးများကို လိုက်လံ ရှာဖွေနေရတဲ့ ခေတ်ကြီးပါ ။ အလှဆုံး အချောဆုံးဆိုတဲ့ ထိပ်တွေကိုလည်း အိုးဝယ်သလို ခေါက်တီးပြီး စိတ်ကြိုက်ရာကို ရွေးယူနိုင်ပါတယ် ” ဟု အမျိုးအဖုံဖုံ မိမိစိတ်ကို မိမိပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် သွန်သင်ဆုံးမကာ နေခဲ့ရာ မကြာမီ စာမေးပွဲ နီးကပ်၍ လာလေ၏ ။

အညောင်းပြေကလေးမျှ အလည်အပတ် မထွက်ဘဲ တကုတ်ကုတ် ကြိုးစားလွန်းလှ၍ ဣရိယာပုတ်မျှ တညီညွတ်ခြင်း မရှိသဖြင့် တစ်နေ့သောအချိန်တွင် မောင်တင်အောင်မှာ ကိုယ်လက် ကိုက်ခဲပြီး စာမကျက်နိုင်ဘဲ ခုတင်ပေါ်တွင် လဲလျောင်းကာနေရလေ၏ ။“ သာယာသော ညနေစောင်းမှာ လမ်းလျှောက်ပါ ၊ သက်သာ လာပါလိမ့်မယ် ” ဟု ဆရာဝန်က ညွှန်ကြားလေ၍ တင်အောင်သည် လက်ကိုင်တုတ်ကလေးကို ဝှေ့ယမ်းပြီး ကန်တော်ကြီး၌ လျှောက်နေစဉ် ဝါးတစ်ပြန်လောက် အကွာတွင် မော်တော်ကားတစ်စီးသည် ရုတ်တရပ်တန့်လျက် ၎င်းအထဲမှ မိန်းမပျိုတစ်ယောက်အား လူနှစ်ယောက်တို့သည် ဘလက္ကာရ ဆွဲချင်ရာ ဆွဲ တွဲချင်ရာ တွဲ ၊ သဲသဲမဲမဲ နွားဖျက်သလို ဖျက်နေကြသည်ကို မြင်လိုက် လျှင် တင်အောင်၏ ခေါင်းသည် တင်းတောင်းလောက် ပွသွားသလားဟု မှတ်ထင်ရလေ၏ ။ ထို့နောက် ဩော် သနားစရာကလေးပါကလား ၊ ဘယ်သူမှလည်း မမြင်ကြဘူးထင်ပ ။ ငါ တကယ် မစောင်မတာဖြင့် အရိုးတခြား အသားတခြားနဲ့ နေတော့မယ် ။ ကြည့်စမ်းပါဦး ရုန်းနေလိုက်တာ နာလွန်းလို့ ထင်ပါရဲ့ဟု ပြောပြောဆိုဆို ကိုင်ထားသော လက်ကိုင်တုတ်ကို မြဲမြံစွာဆုပ်ပြီး အဆိုပါ လူဆိုးနှစ်ယောက်ကို ရိုက်လိုက်လေ၏ ။
အချောင်သမား လူနှစ်ယောက်တို့မှာ အလွန်တရာ မူးလွန်းလှ၍ ပြန်လှန်ခုခံခြင်းမပြုဘဲ ယိုင်တိယိုင်တိုင်နှင့် အူယားဖားယားနှင့် လွတ်ရာ ကျွတ်ရာကို ပြေးကြလေ၏ ။

စောမြသည် သတိလစ်ပြီး အရုပ်သေးကြိုးပြတ် သကဲ့သို့ ခွေယိုင် လဲပြို၍နေသဖြင့် တင်အောင်သည် ခေါင်းကလေးကို အသာပင့်လျက် ပေါင်ပေါ်တွင်တင်ကာ ပခုံးနှစ်ဖက်ကို လှုပ်ရင်း လှုပ်ရင်း ခေါ်ရှာလေ၏ ။ စောမြသည် အတန်ကြာလျှင် မျက်လုံးကလေးများ ကလယ်ကလယ်နဲ့ ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်သကဲ့သို့ ထ,ထိုင်ပြီးလျှင် တင်အောင်အား ကြည့်ကာ လက်ကလေးနှစ်ဖက် ယှက်၍ ပြူးကြောင်ကြောင်နှင့် ခေါင်းငုံ့ နေလေ၏ ။ တစ်ဖန် ခေါင်းကလေးမော်လျက် “ စောမြ ကို ကယ်တဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ။ ဒီကသာ မကယ်ရင် ခုလောက်ရှိ ဘယ်အဖြစ်မျိုး ရောက်သွားမယ် ဆိုတာ မတွေးဝံ့အောင် ကြောက်စရာကောင်းပါတယ် ” ဟု မျက်ခုံးတချီချီ ပြုံးရီရီနှင့် ပြောလိုက်သဖြင့် တင်အောင်သည် စောမြ၏ ပြေကျနေသော ဆံပင်များကို သိမ်းပေး လျက် “ တင်အောင်လည်း ကယ်လှည့်ရှိလို့ ကယ်ရခြင်းပါ ၊ ကျေးဇူးတွေ တင်မနေနဲ့ စောမြရဲ့ ကဲ စောမြတို့အိမ် ဘယ်မှာရှိတယ် ဆိုတာ တင်အောင်ကို ပြောပါ ။ တင်အောင် လိုက်ပို့ပါ့မယ် ” ဟု ချော့မော့ကာ မေးလေ၏ ။
စောမြ၏ မျက်နှာသည် ရုတ်တရက် ညှိုးနွမ်းသွားပြီး မျက်ရည်ကလေးများ ပင်လယ်ဝေ၍ လာကာ မိမိ၏ အဖြစ်ကို မပြောချင်သလိုနှင့် “ စောမြ ကုသိုလ်ဆိုးမကလေးအကြောင်း မပြောပါရစေနဲ့ ရှက်ဖို့ကောင်းပါတယ်ရှင် ။ အချစ်ကို ပုံပြီး ခိုးရာလိုက်လာခဲ့တာ လက်စသတ်တော့ သူတို့ စောမြကို ဒီမှာ မတရား ... စောမြ လည်း သူတို့ မတရားကြံမှန်း ခုတော့သိပါပြီ ။ စောမြ အိမ်ကို မပြန်ဝံ့တော့ဘူးရှင့် ဘယ့်နှယ်လုပ်ပြန်မလဲ ။ အိမ်ကဖြင့် တောက်တက်ခပ်အောင် ရှာကြတော့မှာပဲ ။ အို စောမြလောက် ကံဆိုးမယ့်လူ ရှိသေးရဲ့လား ၊ ဟဲ့ ကံဆိုးမ ညည်းသေလိုက်တာ ကောင်းပါတယ် ” စသည်ဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ကာ ငိုက်လျက် ဆံပင်ကိုဆွဲပြီး မြေကြီးနှင့် ဆောင့်ကာ ပြောလေ၏ ။

တင်အောင်၏ ဝမ်းထဲ၌ ကရုဏာတရားများ အလိပ်လိပ် ဝင်သွားလေ၏ ။ ထို့နောက် မေတ္တာတရားများ ကျိတ်ကျိတ်ထွက်လာလေ၏ ။ တစ်မှိတ် နှစ်မှိတ် ခတ်လိုသော အာသီသများသည် တင်အောင်၏ မျက်လုံး နှစ်ဖက်၌ ရစ်ဝဲနေသဖြင့် ထစ်ခနဲထစ်ခနဲ အခြေအနေ လှုပ်ရှားလာပြီး မဟုတ်မတရားသာ ကြံစည်ချင်တော့လေ၏ ။

စောမြအား သနားသောစိတ်နှင့် “ အို ဒီလို မလုပ်ပါ နဲ့ ဆံပင်တွေ ကျွတ်ကုန်မယ်လေ ကဲ ... ထ , တင်အောင့် နောက်လိုက်ခဲ့ အိမ်လွတ်တစ်ခန်းမှာ နေမလား ၊ တင်အောင် ကယ်ဆယ်ပါ့မယ် ။ မြင်မြင်ချင်း တင်အောင် အများကြီးကရုဏာသက်ပါရဲ့ ” ဟု ချော့မော့ကာ ခေါ်ပြီး လန်ချားတစ်စီးနှင့် လာကြရာ တင်အောင်၏ ဒူးသည် စောမြ၏ ဒူးနှင့် ထိနေလေ၏ ။ ပခုံးချင်းလည်း ထိ၍ နေလေ၏ ။ ခါးချင်းလည်း ထိ၍ နေလေ၏ ။ လန်ချားသည် ခဲခလုတ်များ တိုက်မိသဖြင့် ခပ်ပြင်းပြင်းလှုပ်သွားလျှင် စောမြသည် တင်အောင်အား ယောင်ယမ်း၍ ဖက်ကာ “ အို ” ဟု အော်လိုက်လေ၏ ။ တင်အောင်ကလည်း စောမြကို မကြာမကြာ တစ်ကိုယ်လုံး ကြည့်ပြီး တခိခိ နှင့် ရယ်မောလျက် မကြာခင် အိမ်တစ်အိမ်အရှေ့၌ ရပ်လျက် ဝင်သွားကြလေသည် ။

အခန်းတွင်း၌ လူနှစ်ယောက်သား စကားလက်ဆုံကျ နေ၍ ဆယ်နာရီကျော်လာသော်လည်း သာယာသော အသံ ပြေပြစ်သော ငါးရံ့ကိုယ် မက်စရာကောင်းသော မျက်နှာတို့က ( မသွားပါနဲ့ဦးနော် နေပါဦးရှင့် ) ဟု ဆွဲခေါ် ထားသလို တင်အောင်မှာ ကျောင်းသို့ ပြန်ရန်ပင် သတိ မရဘဲ ၊ ယနေ့ညသည်ကား ငါ၏ စန်းပွင့်ရာ ညကြီးပေတကား ။ ကော်ပေါက်တိုးမယ့် ညကြီးပေတကားဟု ပီတိသောမနဿ ဖြစ်၍ နေလေ၏ ။ အိမ်ရှင်သူငယ်ချင်းလည်း တင်အောင် မိန်းမခိုးလာသည် အထင်ရှိသဖြင့် အလိုက်သိစွာ မွေ့ရာခေါင်းအုံးခြင်ထောင်တို့ကို လာရောက်ပို့ပြီး “ ပျော်ပျော်ပါးပါး နေကြဗျာ ၊ အိမ်ထောင်ဦးဟာ အပျော်ဆုံးပဲဗျ ။ အခုလို လာတဲ့ ညတော့ ဘာပြော စရာရှိသလဲ လက်ကုန် ပျော်တာပေါ့ ၊ ကျွန်တော့်ကို မရှက်ပါနဲ့ ၊ ကျွန်တော် ကျောင်းမှာ အခွင့်ယူလိုက်မယ်နော် ဒီအခန်း ကျွန်တော် ပိုင်ပါတယ် ။ သဘောရှိသလောက် နေကြ ” ဟု တင်အောင်နှင့် စောမြကို ပြောပြီး မိမိ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် အိမ်သို့ ထွက်သွားလေ၏ ။

စောမြသည် မွေ့ရာခြင်ထောင်တို့ကို ခင်းကျင်း ပြင်ဆင်လျက် တစောင်းကလေး အိပ်၍ နေကာ တစ်ခါ တစ်ခါတွင် သန်းဝေလျက် ရှိနေလေ၏ ။ ၎င်း၏ ခြေသလုံးသားကလေးများမှာလည်း ဖြူဖြူဖွေးဖွေးနှင့် တစ်ကိုယ်လုံးမှာ အဆင်ပြေ၍ လဲဝါဂွမ်းများကို စုပုံ၍ထားသည်ဟု ထင်ရပေ ၏ ။

စောမြသည် မှောက်ရာက လှန်ပြလေ၏ ။ တစ်ချက် နှစ်ချက် တင်အောင်ကို မျက်စိ မပွင့်တပွင့် ကြည့်ကာ နှစ်ဖက်သော ခြေကို လိမ်၍ အိပ်နေလေ၏ ။ အသက်ရှူရှိုက်ခြင်း ပြင်းထန်လှသဖြင့် မို့မောက်သည့် ရင်အုံသည် နိမ့်ချီမြင့်ချီ ဖောင်းချီပြားချီ လှိုင်းအိထဘိနေလေ၏ ။ ပါးစပ်ကလေးမှာလည်း ရေငတ်သူပမာ ခဏခဏ တံထွေးမျိုချရင်း အလိုမကျ ဖြစ်နေလေ၏ ။ တင်အောင်သည် အာသဝေါ ကုန်ပြီးသော ရဟန္တာမဟုတ်လေ ရကား ၊ ပင့်ကူအိမ်အတွင်းသို့ အတင်းတိုးဝင်တော့အံ့ဟု အကြံတစ်မျိုးပေါ်ကာ စောမြ၏ အနားကို ခြေဖျား ထောက်၍ သွားလျက် ခေါင်းရင်းနား၌ ထိုင်လေ၏ ။ တစ်ဖန် ဖယောင်းတိုင် မီးမှုတ်ကာ ယှဉ်တွဲအိပ်နေရာ အိမ်တစ်ဆောင်လုံး နှစ်ယောက်တည်းလဲ ဖြစ်ပြန် ၊ တိတ် ဆိတ်သော ညအခါလည်း ဖြစ်ပြန် ၊ မီးကလည်း မထွန်းထားပြန်၍ တင်အောင်နှင့် စောမြတို့ကို မြင်နိုင်ရန် ခဲယဉ်းသော်လည်း တီးတိုးပြောနေသည်ကား ကြားနိုင်ပေ၏ ။

“ မြမြ ” 

“ ဘာလဲ ”

“ ဟင့်အင်း ... ကြောက်တယ် ” 

“ အို ... မကြောက်ပါနဲ့ ”

“ ကြည့်ပါလား ”

“ ဘယ့်နှယ် ဟိုဘက် လှဲအိပ်နေရတာလဲ မြရဲ့ ၊ ဒီဘက် လှည့်စမ်းပါဦး ”

“ ကိုင်းတော် အိပ်ပါပြီ ၊ တစ်ဆိတ် လွန်လွန်းတယ် ထင်တယ် ”

“ အဲဒီလိုမှပေါ့ ၊ သဘောအကောင်းသားနဲ့ အလကားပဲ နွဲ့ဆိုးဆိုးနေရသလား ” 

“ ဟင့်အင် ... ဟင့်အင် .. ဟင့်အင်း မြ ငိုမယ် ၊ အို ... အင့် ” 

နှစ်ယောက်သား စကားပြောရင်း အိပ်သွားကြလေ၏ ။

ထိုနေ့မှစ၍ စောမြ နှင့် ပျော်ပါးစွာပေါင်းခဲ့ပြီး ဆယ်ရက်မျှ ကြာသော တစ်နေ့၏ ညနေ၌ တင်အောင်သည် ခေါက်ဆွဲကြော် ၊ ဝမ်းဘဲကြော် ၊ ကြက်သားကြော် ၊ ကော်ပြန့်ကြော်အထုပ်များကို ကျောင်းမှ ပြန်ရင်း ဝယ်လာလေ၏ ။

အိမ်သို့ရောက်လျှင် စောမြကို မတွေ့ရတော့ပေ ၊ အိမ်ရှိပစ္စည်း အားလုံးနှင့် ငွေကြေးစကလေးများပါ တစ်ခုမျှ မကျန်တော့ဘဲ အိမ်ကြီးသည်လည်း ဟာလာဟင်း တိတ်ဆိတ်လျက်နေလေ၏ ။ လူတစ်ယောက်မျှ မရှိ ၍ ကြွက်များသည် အိုးခွက်စသည်များကို တိုးဝှေ့ကြသဖြင့် သံပုံးသံအိုး လိမ့်သံ ၊ ကြွက်ခြစ်သံတို့သာ ကြားရလေ၏ ။

“ မြရေ ... ဟေ့ .. မြ ၊ တယ် ဒီကောင်မ ဘယ်သွား ပါလိမ့်မလဲ ” ဟု မြည်တွန်တောက်တီးပြီး အိမ်သာရေချိုးခန်း အနှံ့အပြား လိုက်ရှာသော်လည်း မတွေ့ မမြင်သဖြင့် စိတ်အပျက်ကြီး ပျက်ကာ ပေါက်နေသော ကုလားထိုင်ကျိုး တစ်လုံးပေါ်တွင်ထိုင်လျက် ဟင်းခနဲ ပင့်သက်ရှူ လိုက်လေ၏ ။

“ မြရေ တင်အောင် ချစ်တဲ့ မြရေ တင်အောင်ကို ပစ်ပြေးတော့မလားကွဲ့ တင်အောင် တစ်ယောက်ထဲ နေရတော့မလား ၊ တင်အောင် ဘယ်သူနှင့်ပျော်ရတော့မလဲ ၊ ချောက်တောက်တောက် ပျင်းရိရိနှင့် တင်အောင် မနေတတ်ဘူးကွဲ့ ။ တင်အောင် မကြာမီ အသည်းကျွမ်းပြီး သေပါလိမ့်မယ်ထင်တယ် ။ တင်အောင်ကို မသနားဘူးလား ။ ပျော်ခဲ့သမျှဟာတွေကို တွေးတွေးပြီး လွမ်းနာကျအောင် လုပ်ခဲ့တာလား ။ ဟုတ်ပါတယ် ဟုတ်ပါတယ် ။ မင်းမို့လို့ ပြေးရက်လေခြင်း ” ဟု အမျိုးမျိုးတွေးကာ အတိတ်ကာလက နှစ်ကိုယ် ယှဉ်တွဲလျက် အနည်းနည်း ပျော်ခဲ့ဖူးတဲ့ အရိပ်အယောင်တို့ကို ထင်သလို မြင်သလိုဖြစ်လာပြီး လွမ်းခန်းဖွဲ့၍ နေလေ၏ ။

ထိုသို့ စောမြ ထွက်သွားသည်မှာ တစ်လခန့် ကြာလေ၏ ။ တင်အောင်သည် ယခင်ကလို အသားအရေ မဟုတ် ။ အလွန် ပိန်၍ နေလေ၏ ။ မျက်နှာမှာလည်း ဖြူတူတူ ဝါတာတာနှင့် တစ်ချက်တစ်ချက် ညည်းညူ လျက်နေလေ၏ ။

“ ဪ တင်အောင် ... တင်အောင် မှားပြီ ... မှားပြီ ၊ အမိုက်ခံရလေခြင်းဟဲ့ ငါ အ,လွန်းလို့ ၊ န,လွန်းလို့ ဖြစ်ရတာဘဲ ၊ လက်စသတ်တော့ မိစောမြ ဟာ မိန်းမကောင်းမှ မဟုတ်ဘဲကို ရန်ကုန်ပျံလွှားမကလေးမှန်း ခုမှ သိရတော့တာပဲ ၊ သို့ပေမဲ့ လောကကြီးမှာ ‘ မသေသော ဆေးသမား မမှားသော ရှေ့နေ ’ ရှိမယ် မထင်ပါဘူး ။ ဒင်းတို့ အကြံအစည်များအားလုံး ပိပိရိရိ ရှိပါပေရဲ့ ။ ငါနဲ့ တွေ့စ ဒင်းကို ဘလက္ကာရလုပ်နေတဲ့ အကောင်နှစ်ယောက်လည်း ဒင်းလူတွေဘဲ ငါ ကယ်ရအောင်လို့ ငါ့ အရှေ့ တမင်ကြံစည်ပြီး လုပ်ကြတာကိုး ”

ထို့နောက် စောမြ ထံမှ အမွေရထားခဲ့သော ရောဂါနာက ကိုက်ခဲသဖြင့် ဆက်လက်၍ မတွေးတောနိုင်ဘဲ သနားစရာသော အသံဖြင့် အော်လေ၏ ။ “ အမယ်လေးလေး နာလှချည်ရဲ့ဗျ ၊ ကိုက်လှချည်ရဲ့ဗျ ကျွတ်ကျွတ် အညှော်များ လုပ်ရင် ပြောကြပါဗျ ” ဟု အိပ်ရာထဲမှ မထ,နိုင်၍ လှမ်းအော်နေစဉ် အနီးအနား ကာကာလက်ဖက်ရည်ဆိုင် တစ်ဆိုင်နှင့် တရုတ်ဟိုတယ်ဆိုင်များက အညှော်များ လုပ်ကြသဖြင့် တင်အောင်သည် မထ,နိုင် ထနိုင်နှင့် ကြိုးစားကာ ထပြီး ချည့်နဲ့နဲ့ တုန်ရီရီနှင့် အညှော်ကင်းသော နေရာတစ်ခုသို့ ထွက်သွားရလေ၏ ။

ဤကဲ့သို့ ရန်ကုန်နာ ထ,တိုင်း တင်အောင်သည် ရန်ကုန်တွင် တွေ့ရသော ပျံလွှားမကလေးအား ဒေါပွကာ ၊ အခဲမကျေဖြစ်ကာ စိတ်အနာကြီး နာမိလေသတည်း ။

▢  ပီမိုးနင်း
📖 ဒီးဒုတ် သတင်းစာ

အချစ် စမ်းချင်စမ်း မစမ်းချင်နေ


 

❝ အချစ် စမ်းချင်စမ်း မစမ်းချင်နေ ❞
        ( သန်းမြင့်အောင် )

“ ကျုပ် အသက် ၁၉ နှစ် သမီးကတည်းက လင်ယူလာတာ ။ အခု အသက်ငါးဆယ် ပြည့်တော့မယ် ။ တစ်ချက်ကလေးမှ အလုပ်နဲ့ လက် မပြတ်ရသေးဘူး ။ အဲဒီလောက် လင်ကို ညှာတဲ့ ကောင်မ ၊ ရှာလည်း ကြည့်ကြဦး ”

ဒေါ်လှမေက အိမ်ဘေး ရေစင်တွင် ဟင်းရွက်တွေ ဆိတ်ဆွ ဆေးကြောရင်းက မကျေမနပ်နှင့် တရစပ် ပြောနေသည် ။

“ ကလေးသုံးယောက် ဗိုက်ကြီးလွယ်ထားတဲ့ အချိန်တောင် ကျုပ်က နားတာ မဟုတ်ဘူး ။ မောင်တစ်ထမ်း မယ်တစ်ရွက် ဆိုတာ သူများတွေ ပြောတဲ့ စကား ၊ ကျုပ်ကတော့ သူတစ်ထမ်း ကိုယ်တစ်ထမ်းကို ထမ်းလာခဲ့တာ ။ သင်းက ခုမှ ကိုယ့်အသက်ကို အားမနာ ၊ သမီးနဲ့ သမက်နဲ့ ၊ မြေးနဲ့ ဖြစ်မှ ဖောက်လှဲဖောက်ပြန်တဲ့ လူတော့ လာပါစေ ၊ လှမေ အကြောင်း ကောင်းကောင်း သိသွားမယ် ”

တဖြည်းဖြည်း အရှိန်မြင့်လာတော့ ဆိုင်ကလေးထဲ စားပွဲထိုးပေးနေသော သမက်လုပ်သူ ကျော်အောင် က သူ့မိန်းမ အေးနွယ် ကို လှမ်းပြီး မျက်စပစ်ပြလိုက်သည် ။

‘ အဘွားကြီး ကြမ်းနေပြီ ’ ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို အေးနွယ် ကလည်း သတိပြုမိကာ ပြုံးယောင်ယောင် ဖြစ်သွားသည် ။

“ ဟင်း ပြောရင်း ... ပြောရင်း ဒေါသဖြစ်တယ် ။ အဲဒီ ကုန်ကားမောင်းတဲ့ အလုပ်ကို ဖြတ်ရင် ဖြတ် ၊ မဖြတ်ရင် ကားပါ မီးနဲ့ ရှို့ပစ်မယ် ။ ဒရိုင်ဘာ ငှားပြီး ခိုင်းပါ ဆိုတော့လည်း ပြောမရတာ ဒါကြောင့်ကိုး ၊ သူ့ကိုယ်သူ လည်လှပြီ မှတ်နေတာ ”

“ ဟာ အမေကလည်း တိုးတိုးပြောပါ ၊ အမေ့အသံက ပြောရင်း ပြောရင်း ကျယ်လာပြီ ။ အိမ်ရှေ့မှာ ထမင်းစားတဲ့ လူတွေ ကြားကုန်ပါဦးမယ် ”

မနေနိုင်တော့တဲ့ အလတ်မ မိသွယ်က အမေ့ကို လှမ်းပြောလိုက်သည် ။

“ ကြား .... ကြားအေ ၊ ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ် ပြောတာ သူများ အကြောင်း ပြောတာ မဟုတ်ဘူး ”

“ ရှက်စရာကြီး အမေရာ ၊ မပြောပါနဲ့  ၊ အမေ မရှက်ဘူးလား ” 

“ ရှက်နိုင်ပေါင် ”

“ အမေ မကျေနပ်တာ အဖေ့ကို မဟုတ်လား ။ အဖေ လာမှ ပြောပေါ့ အမေရာ ။ အခု အမေ ပြောနေတာတွေ အဖေ ကြားတာမှ မဟုတ်တာ ”

“ သူ မကြားလည်း သူ့သမီးတွေ ကြားတယ်လေ ၊ ညည်းတို့ ကြားတယ် မဟုတ်လား ။ ပြန်ပြောလိုက်ကြပေါ့ ”

“ အဲဒီလိုဆိုလည်း အိမ်သားတွေချည်း ရှိတဲ့ အချိန် ပြောပါ အမေရာ ၊ အ မေ့ဆို င်မှာ ထမင်းစားတဲ့ လူတွေ ၊ အလုပ်ကြမ်းသမားတွေ ၊ ဆိုက်ကားသမား ၊ ကားသမားတွေနဲ့ အမေရဲ့ ”

“ အဲဒါ ဘာဖြစ်တုံး ”

“ သူတို့ ခမျာ ဒီအချိန်လေး နားရတာ ။ စားတုန်း သောက်တုန်း နားအေးပါအေး နေပါစေ အမေရာ ၊ ကိုယ့် ကိုယ့်ရေးကိုယ်တာကြောင့် သူများ အနှောင့်အယှက် မဖြစ်ပါစေနဲ့ ၊ အမေ ဆူပူနေရင် စိတ်ညစ်ပြီး နောက် ဘယ်လာအားပေးချင်ပါ့မလဲ ”

“ ညည်းတို့ .. ရှက် ရှက်တယ် ပြောစမ်းပါအေ ”

အငယ်မကပါ ဝင်တားတော့ ဒေါ်လှမေ လေသံပျော့သည် ။ ဒါတောင် “ ညည်းတို့ကို တကယ် အရှက်ခွဲမှာက ကျုပ် မဟုတ်ဘူးအေ့ ၊ ညည်းအဖေ ၊ ညည်းတို့ ကြပ်ကြပ် သတိထားကြတော့ ” ဟု ဆိုကာ နေရာမှ ဆောင့်အောင့်ပြီး ထွက်သွား၏ ။

“ အဖေက မမိုက်ဘူးဟာ ”

ညနေဆိုင်သိမ်းချိန် အမေနှင့် သမက်ဖြစ်သူ ကျော်အောင်တို့ သီရိမင်္ဂလာဈေး သွားတုန်းမှာ ညီအစ်မသုံးယောက် ခေါင်းချင်းဆိုင်မိကြချိန်တွင် မိသွယ်က စပြော၏ ။ အကြီးမ အေးနွယ်က နှစ်နှစ်သာသာ အရွယ်ရှိ သားငယ် ရွှေတိုး ကို ပွေ့ထားရင်းက ...

“ ယောက်ျားတွေက အဲဒီလိုပဲဟဲ့ ၊ မိန်းမနဲ့ မျက်ခြည်ပြတ်သွားတာနဲ့ ဖောက်ပြန်ချင်တာ ။ ကြီးကြီးငယ်ငယ် လွှတ်ထာလားလို့ မရဘူး ”

ဆိုတော့ အဖေ့အသည်းကျော် အငယ်မ ...

“ အမယ် ၊ မနွယ်က အဲဒီလိုတော့ မပြောပါနဲ့ပနော် ။ မနွယ် ယောက်ျားနဲ့ နှိုင်းပြီး မပြောပါနဲ့ ။ အဖေကြီးက အဲဒီလို မဟုတ်ပါဘူး ။ ခုလည်း ဘကြီးအေးမောင် မူးမူးနဲ့ ပြောတဲ့အတိုင်း ဟုတ်ချင်မှ မဟုတ်မှာပါ ။ သူများ ပြောတိုင်း စွတ်ယုံမနေကြနဲ့ ဦး ”

“ ငါ့ယောက်ျားလည်း အဲဒီလို မဟုတ်ပါဘူးနော် ။ ငါက တွေ့ဖူးတာတွေကို ပြောတာ ”

အကြီးမက လျှောချသွား၏ ။

“ မနွယ် ကျတော့လည်း လွန်လွန်းပါတယ် ။ ဟိုလူနဲ့ စကားပြော ပြောနေပြန်ပြီ ။ ဒီလူ ပြုံးပြ ပြပြန်ပြီနဲ့ မျက်စိအောက်က အပျောက်မှ မခံတာ ။ မနွယ်ယောက်ျားက ဘယ်လှုပ်ရဲမလဲ ”

“ နေစမ်းပါဦးဟာ ၊ အဲဒါတွေ အရေးမကြီးပါဘူး ။ ဖေကြီးကိစ္စ တကယ်ဟုတ် ၊ မဟုတ် သိချင်တယ် ။ ဟုတ်နေရင်တော့ ဒုက္ခပဲ ”

“ သိဘူးလေဟာ ၊ သူတို့ ကားသမားအချင်းချင်း ပြောတာပဲ ။ ဟုတ်မှာပေါ့ ”

“ ဒါဆို ဖေကြီး လာရင် အမေ သောင်းကျန်းတော့မှာ သေချာတယ် ”  

“ သောင်းကျန်းပါစေ ၊ ဝင်မဆွဲကြေး သိလား ”

“  အေး ”

ညီအစ်မတွေ စိတ်တူ သဘောတူ တိုင်ပင်ထားကြ၏ ။ သမီးတွေက အဖေ့ကို သည်းသည်းလှုပ် ချစ်သလို အမေ့ကိုတော့ အသနားပါ ထပ်၍ ပိုနေကြသေး၏ ။ သူတို့ အမေသည် အခြား အမေတွေထက် မိသားစုအပေါ် အနစ်နာခံသည်ဟု သူတို့ ယူဆ၏ ။ မိသားစုအပေါ်တွင်သာမက အမေသည် သူ့ဆိုင်မှာ စားသောက်သူတွေ အတွက်လည်း စေတနာထားရှာသည် ။ အမေ့ဆိုင်ကလေးက လက်လုပ်လက်စားများ၏ စားမြိန်ဝိုင်းဖြစ်သည် ။

“ ဆင်းရဲသား ဆိုတာ ငါးပိ ၊ တို့ စရာတို့ကို ဦးစားပေးရတာ ။ အာဟာရလည်း ရှိတယ် ။ အကုန်လည်း သက်သာတယ် ။ ငါးပိ ၊ တို့စရာ ကောင်းရင် ဟင်းကောင်းမလိုပါဘူး ။ ပိုက်ဆံ ရှာရတာ လွယ်တာ မဟုတ်ဘူး ” ဟု ဆိုတာ ဖောဖောသီသီ ဝဝလင်လင် ကျွေးနိုင်ရေးအတွက် အပင်ပန်းခံကာ အချိန်မရလျှင် ညဘက် ဆိုင်ပိတ်ချိန်မှ ဖြစ်စေ ညလုံးပေါက် သီရိမင်္ဂလာဈေးသို့ သွား၍ ခြင်းကြီး ခြင်းငယ်ဖြင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ကျုံးဝယ်လေ့ ရှိ၏ ။ ထို့ကြောင့် အမေ့ဆိုင်တွင် ထမင်းစားသူတို့က ငါးပိရည် ကောင်းကောင်း ၊ တို့စရာ စုံစုံ ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကြော်များများ ၊ ချဉ်ရည်ဟင်း ပျစ်ပျစ်တို့ ဖြင့် ထမင်းမြိန်လေ့ရှိ၏ ။

••••• ••••• •••••

“ အမေ ထမင်းမစားရသေးဘူး မဟုတ်လား ။ ခူးလိုက်မယ်နော် ” 

သီရိမင်္ဂလာဈေးမှ ပြန်လာပြီး ဆေးလိပ်တစ်တိုနှင့် ငိုင်နေသော အမေ့အနားကို မိသွယ် ရောက်သွား၏ ။

“ မခူးနဲ့ ... မခူးနဲ့  ၊ မစားချင်ဘူး ”

“ အမေ အမောပြေရင် စားလိုက်တော့လေ ၊ ဈေးသွားခါနီး ကျွန်တော် စားတုန်းကလည်း အမေ ဝင်မစားဘူး ”

ကျော်အောင်ကပါ အမေ့ကို လှမ်းပြော၏ ။

“ ငါမှ မဆာသေးတာ ၊ ဆာရင် စားမှာပေါ့ ၊ မင်းတို့ လင်မယား ပြီးရင် ပြန်ကြတော့လေ ၊ ကလေးအိပ်ချင်နေရောပေါ့ ”

အကြီးမ လင်မယားက သူတို့ နှစ်အိမ်ကျော်တွင် နေသည် ။ အိမ်ထောင်ကျပြီး ကတည်းက ကျော်အောင့်ကို နဂိုအလုပ်က ထွက်ခိုင်းပြီး အမေက ဆိုင်တွင် ကူခိုင်းတာ စားစရိတ်ငြိမ်းပြီး လခကို သက်သက်ပေးသည် ။ သူစိမ်း ခေါ်မည့်အစား သားသမီးကို ထားတော့ အမေလည်း အဆင်ပြေ ၊ သူတို့လည်း စုမိဆောင်းမိ ရှိသည် ။

“ အမေက ဘာလို့ မစားသေးတာလဲ ”

မိသွယ်က ပြောမရတော့ အငယ်မကပါ ထပ်ကာ အမေ့အနား ကပ်ထိုင်ရင်း မေးပြန်၏ ။

“ မစားချင်လို့ပေါ့ဟဲ့ ”

“ ဘာလို့ မစားချင်ရတာလဲ ”

“ မဆာလို့ .. မဆာလို့ ”

မိငယ်က မချိုမချဉ် မျက်နှာဖြင့် အမေ့ကို ဖက်ကာ ..

“ အမေ အသည်းကွဲနေတာ မဟုတ်လား ”

“ တယ် ... ဒီကောင်မ ”

မိငယ်က စတော့ ဒေါ်လှမေ မျက်နှာကြီးရဲကာ လှမ်းခေါက်မည်ပြု၏ ။

“ ဟုတ်ပါတယ် ။ တို့ အမေကြီးကလည်း ဖေကြီးကို အောက်မေ့ပြီး အသည်းကွဲနေတာ ။ ထမင်းတောင် မစားနိုင်ဘူးဟေ့ ၊ ရယ်ရတယ် ” 

“ အောင်မယ် ၊ သင်းအတွက်များ ငါက အစားပျက် အသောက်ပျက် ဖြစ်ရအောင် သင်းက ဘာမို့လို့လဲ ၊ ညည်းတို့က အဲဒီလို ထင်နေရင် ယူလာခဲ့ ကျုပ် စားပြမယ် ။ ထမင်းနဲ့ ဟင်း ပုံခဲ့ ”

ဒေါ်လှမေက စိတ်မရှည်သလို ပြောတော့ ...

“ အဖေနဲ့ အမေ့ကိုတော့ မိငယ်မှ ပဲ နိုင်တယ် ” ဟု ပြောကာ မိသွယ်က ထမင်းပြေးထည့်၏ ။

••••• ••••• ••••• 

“ အဟုတ် ပြောတာလား ဒေါ်ကြီးရာ ၊ ဒေါ်ကြီးယောက်ျားကိုယ်တိုင် တွေ့ခဲ့တာလား ”

“ အေးလေ ၊ သူပြောလို့ ငါသိတာပေါ့ ၊ ညည်းအမေကိုလည်း သူပဲ ပြောတာ မဟုတ်လား ”

“ အခု အမေက တအား ခံစားနေရတာ ။ အဖေလာရင် ပြဿနာတက်မှာ သေချာတယ် ”

“ ဒုက္ခပါပဲအေ ၊ ကျုပ်တို့ လင်မယားတော့ တရားခံဖြစ်တော့မယ် ထင်တယ် ”

“ မဖြစ်ပါဘူး ဒေါ်ကြီးရာ ၊ ပြန်ပြောပြတာ ကျေးဇူးတောင် တင်ပါသေးတယ် ။ ဒေါ်ကြီးတို့သာ မပြောရင် အဖေ နယ်မှာ မိန်းမယူထားရင်တောင် မိငယ်တို့ သိမှာ မဟုတ်ဘူး ”

“ အဲဒီလောက်လည်း မဟုတ်ပါဘူးအေ ၊ ညည်းအဖေက လူရိုးပါ ။ အခုဟာက မိန်းမက ကပ်နေတဲ့ ပုံပါ ။ ငါ့အိမ်က လူကမှ ခပ်ရှုပ်ရှုပ်ရယ် ။ အဲဒီမိန်းမက ညည်းအဖေ လာရင် ကွမ်းယာ ဆီးကျွေး ၊ ဆေးလိပ် ဆီးတိုက်နဲ့တဲ့  ။ ပြီးတော့ သူတို့ နှစ်ယောက် ထမင်းဆိုင်မှာ အတူမှာ စားကြတာလည်း သုံးလေးခါလောက် မြင်တယ်ဆိုတော့ မရိုးတော့ဘူး ထင်လို့ ပြောတာပါ ။ ကျုပ်လည်း မသိဘူး ။ သူ ပြောသမျှ သိတာ ”

“ အခုတောင် သူတို့ ညားနေပြီလား မသိဘူးနော် ဒေါ်ကြီး ”

“ ခဏတစ်ဖြုတ် အပျော်သဘော နေ့မှာ ပါအေ ၊ သမီးတွေ မြေးတွေကို တုန်နေအောင် ချစ်တာ ၊ ကိုထွန်းအောင် ဒီလိုတော့ မလုပ်တန်ကောင်းပါဘူး ”

“ အပျော်သဘောလည်း ဘယ်ကောင်းမလဲ ဒေါ်ကြီးရာ ၊ ရှက်စရာကြီး ”

မိငယ် အိမ်ပြန်ရောက်တော့ အစ်မနှစ်ယောက်ကို အတွင်းခန်းမှာ အိပ်နေသော အမေ မကြားအောင် သူ သိခဲ့သမျှကို ပြန်ပြီး ဖောက်သည်ချနေတော့၏ ။ အဒေါ်နှစ်ယောက်နှင့် အမေ ကြားတွင် ရွှေတိုးကလေးက မျက်လုံးကလယ်ကလယ်နှင့် ရှိနေရှာ၏ ။

ကနေ့ည ဒေါ်လှမေ တစ်ညလုံး အိပ်မပျော် ။ အတွေးတွေက လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း သုံးဆယ်ဆီ ရောက်နေ၏ ။

အဲဒီတုန်းက အုပ်လုံးသိမ်းစ အလှသွေးကြွယ်ကာ ကြောက်တတ်သော လှမေ ၊ ကာလသား တစ်ယောက်ယောက်ကများ ခပ်စိုက်စိုက် ကြည့်လိုက်လျှင် ခြေလှမ်းတွေ ဟိုယိုင် သည်ယိုင်နှင့် အယောင်အယောင် အမှားမှား ဖြစ်တတ်သော လှမေ ၊ ထို လှမေသည် ညီအစ်မဝမ်းကွဲ တော်သူ မြချစ် အောင်သွယ် ကောင်းသဖြင့် ဆွေမျိုးမိသားစုထံတွင် လာနေရင်း ပလတ်စတစ်စက်ရုံ ညဆိုင်း လုပ်သား ထွန်းမောင် နှင့် ရည်းစားဖြစ်ခဲ့သည် ။ သမီးရည်းစားသာ ဖြစ်သွားသည် ။ လှမေနှင့် ထွန်းမောင် နှစ်ယောက်တည်း တစ်ကြိမ်မှ မဆုံဖူး ။ ထွန်းမောင်က လှမေကို ကာလ အတော်ကြာအောင်ပင် နှစ်ယောက်အတူ တွေ့ခွင့်ပေးရန် စာဖြင့်တစ်မျိုး ၊ မြချစ် နှင့် စကားပါး၍ တစ်မျိုး တောင်းပန်၏ ။ လှမေ က တွေ့လည်း တွေ့ချင်၏ ။ တွေ့လည်း မတွေ့ရဲ ။ အိမ်ကို ဘယ်လို ပြောပြီး ထွက်ရမှန်းလည်း မသိ ။ လှမေတို့ အိမ်က ဆေးလိပ်ခုံ ဖြစ်၏ ။ အိမ်မှာ တစ်နေကုန် ဆေးလိပ်လိပ်ရသော လှမေက ရံဖန်ရံခါ ဈေးသွားဝယ်ရတာက လွဲ၍ အပြင်ထွက်စရာ အခွင့်အရေး မရှိ ။ အချိန်ရှိ သ၍ ဆေးလိပ်ခုံတွင်သာ အချိန်ကုန်ရသည်  ။ ဆေးလိပ် လာလိပ်သော ဆေးလိပ်သမများ၏ နှုတ်ဖျားတွင် တစ်နယ်သား ကာလသား ထွန်းမောင်၏ ရိုးသားကြောင်း ၊ သဘောကောင်းကြောင်း ၊ ယောက်ျားပီသကြောင်း ကောင်းသတင်းကိုတော့ အဆက်မပြတ် ကြားနေရ၏ ။ တစ်နေ့တွင်တော့ သူ့ချိန်းဆိုမှုကို အရဲစွန့်၍ လှမေ လက်ခံလိုက်သည် ။ ချိန်းသည့်နေရာကား ဆေးလိပ်ခုံနှင့် အတော်အတန် လှမ်းသော ဘုရားဝိုင်းထဲမှာ ဖြစ်၏ ။ မြချစ် မှ တစ်ဆင့် ထွန်းမောင် က နံနက် ဂျူတီ ထွက်ကတည်းက ဘုရားဝိုင်းထဲတွင် မလာမချင်း စောင့်နေမည် ။ ထွန်းမောင်ကို ထမင်းစားချိန် ၁၁ နာရီ လောက်မှ လာ၍ ရမည်ဖြစ်ကြောင်း အကြောင်းပြန်လိုက်၏ ။

အိမ်မှ ထွက်ရန် အတွက်တော့ မြချစ် ကို ဘုရားမှာ ယတြာသွားချေချင်လို့ ဆိုပြီး အမေ့ကို လာပြောပြီး အဖော်ခေါ်ရန် ဇာတ်တိုက်ထား၏ ။ မတော်တဆ အသိမိတ်ဆွေများ ဘုရားပေါ် တွေ့လျှင်လည်း ရှင်းရလွယ်အောင်ဖြစ်သည် ။

စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း မြချစ် လာခေါ်သည် ။ အမေက တော်တော်နှင့်မလွှတ် ။ ဆေးစပ်ခိုင်း နေသေးသည် ။ ဖင်စီခံ ဖြတ်ခိုင်းနေသေးသည် ။ အချိန်က မျှော်မှန်းထားသည်ထက် အတော်လေး လင့်သွား၏ ။ နေ့လယ် တစ်နာရီကျော်သွားမှ “ မြန်မြန် ပြန်လာနော် ၊ အိမ်မှာ လုပ်စရာတွေ တစ်ပုံကြီး ” ဟု ပြောပြီး လွှတ်လိုက်၏ ။ လှမေတို့ ညီအစ်မ ဘုရားစောင်းတန်းဘက်သို့ ကမန်းကတန်း သုတ်ခြေတင်ခဲ့၏ ။ ဘုရားဝိုင်းနှင့် နီးလာလေ လှမေ ရင်တွေ ခုန်လာလေ ... ။ မြချစ်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားသော သူ့လက်ဖဝါးတွေက ဇောချွေးတွေနှင့် နစ်နေသည် ။ ဘုရားကုန်းတော်ပေါ် လှမ်းတက်ချိန် တွင် သူ့ခြေထောက်တွေက မြေကြီးနှင့် ထိသည် မထင်ရဘဲနှင့် ခလုတ်တွေ ခဏခဏ တိုက်နေပြန်သည် ။ သူတစ်ယောက်တော့ လည်ပင်း ညောင်ရေအိုး ဖြစ်နေရှာတော့မည်ဟု သနားကရုဏာကြီးကာ ရင်တွေ ဖိုနေမိသည် ။

သူ့ကို မြင်ရင် လှမ်းပြုံးပြလိုက်ရမလား ။ ရှက်ရှက်နှင့် ခေါင်းကြီးငုံ့ပြီး အသံတွေတုန်ကာ စကားမှ ပြောလို့ ရပါ့မလား ။ ဘုရားပေါ်ရှိ ချိန်းဆိုထားရာ နေရာအနီး အရောက် မျက်လုံးတွေက ပြာပြီး ဘာကိုမှ မမြင် ။

မမြချစ်က ဟိုကြည့် သည်ကြည့်နှင့် ...

“ ဟယ်တော့ အစ်ကိုထွန်းမောင်ရယ် ဟိုမှာ ” ဆိုပြီး တအံ့တဩနှင့် ရေရွတ်လိုက်တော့ သူ မရဲတရဲနှင့် လှမ်းအကြည့် ‘ ဟင် ’ ခနဲ ဖြစ်သွားသည်  ။

ထွန်းမောင်ကား ကျောက်တုံးတစ်တုံးကို ခေါင်းအုံးကာ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက်ကြီး အိပ်ပျော်လျက်ရှိသည် ။ ထွန်းမောင် အိပ်ပျော်နေပုံကြီးကို ကြည့်ကာ သူ တအားရှက်သွား၏ ။

“ ကျွန်မတို့ တော်တော်နဲ့ မလာနိုင်လို့ စောင့်ရင်းက အိပ်ပျော်သွားတာ ဖြစ်မယ် ”

မြချစ် ကလည်း ဘယ်လောက်ပဲ ရဲရဲ လူပျိုတစ်ယောက် အိပ်ပျော်နေတာကိုတော့ သွားမနှိုးရဲ ။ လှမေ က ပိုဆိုးတော့သည် ။ ညီအစ်မနှစ်ယောက်သား သူ့ရှေ့တည့်တည့် ခပ်လှမ်းလှမ်းမှ ထိုင်ကာ ဘုရားရှိခိုးရင်း စောင့်နေကြသည် ။ ရှိသမျှ ဘုရားရှိခိုးနှင့် ဂါထာတွေသာ အကုန်ရွတ်ဖတ်၍ ကုန်သွားသည် ။ ထွန်းမောင်က နိုးမလာ ။ ဘုရားကို လက်ဝဲရစ် လက်ယာရစ် အကြိမ်ကြိမ်ပတ်ရင်း သူ့နားမှာ ရစ်ဝဲရစ်ဝဲနှင့် ကြည့်ရင်း ခြေသလုံးသာ တောင့်လာသည် ။ သူကတော့ ဟောက်များပင် ဟောက်နေ ချေသေးသည် ။

နောက်ဆုံး ဘုရားပေါ်ကသာ ပြန်ဆင်းလာသည် ။ သူက မနိုး ။ လှမေ အကြာကြီး သူ့ကို စိတ်ကောက်ပစ်လိုက်သည်  ။ မြချစ် စကားအရ အဲဒီနေ့က ညနေသုံးနာရီခွဲပြီး၍ မျက်နှာပေါ် ကျနေ ထိုးမှ နိုးလာပြီး လန့်ဖျပ် ထူပူသွားတော့သည် ဆို၏ ။

“ ဟင် .. အဲဒီကတည်းက လူကို ဒုက္ခပေးတဲ့ လူ ၊ အူတူတူ အတတနဲ့ ”

ဒေါ်လှမေ နှုတ်ခမ်းက မသိမသာ ပြုံးယောင်သန်းကာ တစ်ဖက်သို့ စောင်းအိပ်ရင်း ရင်ထဲမှ ကြုံးဝါးလိုက်၏ ။

“ အဲဒီတုန်းက ဒုက္ခမျိုးသာ ကျုပ်က ခံချင်ခံမယ် ။ အခု ပေးတဲ့ ဒုက္ခကိုတော့ ခံနေလိမ့်မယ် မထင်နဲ့ ၊ တော့် ခေါင်းနဲ့ ကိုယ် အိုးစားမကွဲလို့ ကတော့ ကျုပ်ကို ပြောချင်တိုင်း ပြော ”

••••• ••••• •••••

“ ဘုရား ဘုရား ငါမှားသွားပြီ ထင်တယ် ။ မြရီက ငါ့ကို တကယ်အားကိုးပုံပေါ်နေပြီ ”

ဦးထွန်းမောင် ရင်ထဲ လှုပ်လှုပ်ခတ်ခတ်နှင့် ကတုန်ကယင် ဖြစ်လာသည်  ။

“ ကိုကြီးထွန်း ရော့ ၊ ဟောဒါက ကွမ်းယာဘူး ၊ ဒီမှာ ဆေးလိပ် ”

“ အေး .. အေး ရပါတယ်ဟာ ၊ နင်ကလည်း ဒုက္ခရှာလို့  ”

သူ မြရီကို မကြည့်ဘဲ ကားပေါ်တက်ဟန် ပြင်နေသည် ။ စပယ်ရာ မောင်အေးကို ရှေ့ခန်း တံခါးချက် လှမ်းဖွင့်ပေးရင်းမှ ပြောလိုက်သည် ။

“ အမယ် ... ဒါ ဒုက္ခမှ မဟုတ် ၊ မြရီ ယာတဲ့ ကွမ်းယာက အစပ်တည့်တယ် ဆိုလို့ လမ်းစားရအောင် ထည့်ပေးလိုက်တာ ”

“ အေးဟာ ... ကျေးဇူးပဲ ”

“ ကိုကြီးထွန်း ၊ ဘယ်နေ့ ကားပြန်ထွက်လာမှာလဲ ”

“ အခြေအနေရပဲဟ ”

“ ဟင် ကိုကြီးထွန်းကလည်း အကြာကြီးနေမှာလား ၊ ပြန်မလာတော့ဘူးလား ”

“ သိသေးဘူးလေဟာ ၊ အဆင်သင့်သလိုပေါ့ ”

“ ပြန်လာခဲ့ပါ ကိုကြီးထွန်းရာ ၊ မြရီက ကိုကြီးထွန်းကို အားကိုးနေရတာ ၊ ဒီကားဂိတ်က လူတွေက သိတဲ့ အတိုင်းပဲ ။ မြရီကို မထီတရီနဲ့ ”

မြရီက သနားစဖွယ် မျက်နှာငယ်နဲ့ သူ့ကို ငေးပြီး ပြောတော့ ဘေးနားမှာ ရှိသည့် မောင်အေး ကို သူ မလုံမလဲ ဖြစ်သွားသည် ။

“ နင် အိမ်ထောင်ပြုလိုက်ပါလားဟ ၊ ဒါမှမဟုတ် ဒီနေရာမှာ ရောင်းမယ့်အစား နံနက်ဈေး ဖြစ်ဖြစ် ပြောင်းရောင်းပါလား ” 

“ ဟင် .. ကိုကြီးထွန်းကလည်း မြရီမှာ အားကိုးရမယ့်လူမှ မရှိတာ ။ ကိုကြီးထွန်း ရှာပေးမလား ”

“ အမယ်လေး မလုပ်ပါနဲ့  ၊ ငါ့မှာလည်း ပြဿနာနဲ့ ဟ ၊ အေးမောင်ကြီးကား ညက ပြန်ဝင်လာတယ် ။ ငါ့အိမ်က လူတွေ ငါ့ကို မျှော်နေကြပြီ ။ ဒီကောင်ကြီး ဘာတွေ သွားချွန်ထားမှန်း မသိဘူး ဟာ ” 

အေးမောင် ညက သူ့ကို မူးမူးနှင့် ပြောသွားသည့် စကားတွေကိုတော့ သူ မြရီကို အားနာ၍ ပြန်မပြောဖြစ် ။

“ အဲဒီလူကြီးက အားကြီး မဟုတ်ကဟုတ်က ပြောတတ်တာ ၊ ဂရုမစိုက်စမ်းပါနဲ့ ကိုကြီးထွန်းရာ ။ ကျွန်မကိုလည်း အမျိုးမျိုး ပြောနေတာပဲ ”

“ အေးပါဟာ ၊ ငါက အကြောင်း မဟုတ်ပါဘူး ။ နင်သာ သတိဝီရိယနဲ့ နေ ၊ ညဘက်လည်း သိပ်မိုးချုပ်အောင် မရောင်းနဲ့ပေါ့ ၊ သွားမယ်နော် ”

ပြောပြောဆိုဆို ကားစက်နှိုးပြီး ထွက်ခဲ့စဉ် နောက်ကြည့်မှန်မှ သူ့ကားကို ငေးပြီး ကျန်ရစ်သော မြရီကို သူ မြင်ပြီး သနားနေသည် ။ ဒီကောင်မလေးဟာ ကလေးတစ်ယောက်အမေ ၊ မုဆိုးမ ၊ အမေအိုကြီးကို လုပ်ကျွေးနေသူ ၊ ဘဝမှာ လုံခြုံမှု သိပ်မရှိလှ ။ သူ့ ကိုတော့ အတော်အားကိုး ခင်မင် ယုံကြည်မှု ရှိသည်  ။ သူမှ သူ ဖြစ်နေတော့ ဂိတ်က ကောင်တွေက သိပ်မကြည် ။ မူးလာပြီဆို အမနာပ ပြောကြသည် ။ ထိုသတင်းက အိမ်ပင် ပြန်ရောက်နေပြီဖြစ်ကြောင်း မနေ့က သိလိုက်ရတော့ သူ ရင်ပူသွားသည် ။

မြရီ အပေါ် သူ တိတ်တခိုး သာယာခဲ့မိတာ မှန်ရင်တောင် လှမေ နှင့် သမီးတွေကိုတော့ သူ ဘာနှင့်မှ မလဲနိုင် ။ လှမေ က သူ့အတွက် အဖိုးတန်လှသော မိန်းမတစ်ယောက် ၊ အုပ်လုံးသိမ်းစ ၊ ရွှေရင်သိမ်းစ အရွယ်ကတည်းက စွဲနစ်ခဲ့ရသည့် ငယ်ချစ် ၊ ပြီးတော့ သူ အသည်းခိုက်အောင် ချစ်ရသည့် သမီးတွေကိုလည်း သူ့အတွက် မွေးပေးခဲ့ရသေးသည် ။ မြေးကလေး ရွှေတိုး ကလည်း ဘိုးအေရဲ့ အသက် ။

သူ့ရဲ့ သံယောဇဉ်အသိုက်အမြုံကို သူ ဘယ်နည်းနှင့်မျှ ပြိုကွဲမခံနိုင် ။ လှမေ မကြိုက်လျှင် ဒီကားကို သူ မမောင်းရုံသာ ရှိတော့သည် ။ အေးမောင်ကြီးက သူ့နေရာမှာ ကားမောင်းချင်လို့ အုံနာစစ်စစ် ဖြစ်တဲ့ လှမေကို ပိုပိုသာသာ တွန်းခဲ့တာလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်မည် ။ အတော်ဆိုးတဲ့ ကောင် ။

“ ဟော ... အစ်ကိုရေ အချိန်အခါမဟုတ် ပိတောက်ပန်း ပွင့်နေပါလား ။ ညက မိုးရွာလို့ ထင်တယ် ”

မောင်အေး က လှမ်းပြောသည် ။

ရှားရှားပါးပါး ကားလမ်းဘေးက ပိတောက်ပန်းအချို့ကို မြင်တော့ ဘယ်တော့မှ မမေ့နိုင်သော မြင်ကွင်းတစ်ခုကို သူ သွားသတိရကာ အသံမထွက်ဘဲ ရယ်လိုက်မိသည် ။

“ ဘာရယ်တာလဲ အစ်ကိုရ ”

ဟု အေးမောင်က သူ့ကို နားမလည်ဟန်နှင့် မေးသည် ။

“ ငါ လူပျိုတုန်းကအကြောင်း သွားသတိရလို့ပါကွာ ”

“ အဲဒီတုန်းက မရယ်ရဘူးကွ ၊ ရင်နာတယ် ။ ဒေါသဖြစ်ရတယ် ။ စိတ်ကောက်ရတယ် ။ အခုမှ တွေးရင်း ရယ်ချင်တာ ”

“ ဘယ်သူ့ကိုလဲ ”

“ မင်းအစ်မကိုပေါ့ ၊ လှမေကိုပေါ့ ”

“ ဟုတ်လား ၊ ဘာဖြစ်လို့ လဲ ”

“ အပျိုတုန်းက သူက သိပ်ရှက်တတ်တာ ၊ လူရှေ့ဆို မနေတတ်အောင် ရှက်တာ ။ တစ်နေ့မှာ တို့ စက်ရုံက ပိတောက်ပင်မှာ ပိတောက်ပန်း ပွင့်ရော ၊ ငါက နံနက်အစောကြီးကတည်းက သူ့ကို ပေးချင်လို့ တစ်ခါမှ သစ်ပင် မတက်ဖူးဘဲနဲ့ ပိတောက်ပင်ပေါ်ကို ခဲရာခဲဆစ် တက်ခူးတာ ။ ပြန် အဆင်းကျတော့ လိမ့်ကျပါလေရော ”

“ ဟုတ်လား ၊ ဘာဖြစ်သွားသေးတုံး ”

“ ဒူးခေါင်းတွေ စုတ်ပြတ်သတ်သွားတာပေါ့ကွ ။ ငါက လူနာရင် နာပါစေ ဆိုပြီး ပိတောက်ပန်းကို အထိမခံတော့ ပိုအီတာပေါ့ ”

“ အဲဒါနဲ့ ... ”

“ အဲဒါနဲ့ သူ့ကို ပေးပန်ချင်လို့ ဘုရားတပြီး ဈေးမှာ သွားစောင့်ရတာ ။ ကံကောင်းလို့ တွေ့တော့တွေ့ပါရဲ့ ။ ဘေးမှာ အဖော်ပါလာလို့ အပြန်ကို တစ်ခါ စောင့်ရသေးတယ် ။ အပြန်ကျတော့မှ တစ်ယောက်တည်း တွေ့တုံး ... ‘ ရော့ ... အလှအတွက် ပိတောက်ပန်း ’ ဆိုပြီး ကမ်းပေးလိုက်တာ မချောက ဖျတ်ခနဲ ဆွဲယူပြီး ရှက်ရှက်နဲ့ သုတ်ခြေတင်သွားတာ စကားတစ်ခွန်းတောင်မှ မပြောလိုက်ရဘူး ”

“ အဲဒါ အစ်ကိုက စိတ်ဆိုးကောလား ”

“ အဲဒီလောက်နဲ့တော့ ဘယ်စိတ်ဆိုးဦးမလဲကွ ၊ သူက ခြေထောက်ကတင် ရှက်တာ မဟုတ်ဘူး ။ လက်ပါ ရှက်ပြီး ပိတောက်ပန်း ကိုင်သွားတဲ့ လက်ကို ဘယ်လို ယမ်းသွားတယ် မသိဘူး ။ ငါ့ပန်းတွေ တစ်လမ်းလုံးကြွေကျပြီး သူ့ လက်ထဲမှာ အရိုးချည်း ကျန်တော့တယ် ။ ငါ့မှာ ဒူးပြဲရကျိုးတောင် မနပ်တော့ဘူး ”

••••• ••••• •••••

“ အဖေတို့ ကား ဝင်လာပြီတဲ့ ဟေ့ ”

အလတ်မ မိသွယ်က အရင်ဦးဆုံး သတင်းပို့တော့ ညနေ ဆိုင်သိမ်းပြီးပြီမို့ အိမ်မှာ မိသားစုတွေချည်း ရှိနေ၏ ။ ညီအစ်မတစ်တွေက တစ်ယောက်မျက်နှာ တစ်ယောက် အဓိပ္ပာယ်ပါပါ ကြည့်လိုက်ကြသည် ။ ဒေါ်လှမေက ရေချိုးပြီးစ မျက်နှာသုတ်ရင်း ...

“ ညည်း ဘယ်သူပြောတုံး ”  ဟု မေး၏ ။

“ ကားသိမ်းတဲ့ ဂိတ်ဝင်းဘက်က လာတဲ့ လူတွေ ပြောတာ ။ အဖေ ကားဝင်ထားနေတယ်တဲ့  ။ ခုလောက်ဆို လာနေရောပေါ့ ”

“ ဟင်း ... ငါမကြည့်ချင်ဘူး ”  ဟု ဆိုကာ ဒေါ်လှမေ သနပ်ခါးလိမ်းပြီး ညဈေးဘက် ဆင်းသွား၏ ။

“ အဖေ့ကို တစ်ယောက်မှ စကားမပြောနဲ့ဟေ့ ၊ ခပ်တည်တည်နေ ” 

“ ရွှေတိုး ကိုလည်း အဖေ့နား မကပ်စေနဲ့ ”

အမေ ထွက်သွားပြီး ညီအစ်မတစ်တွေ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် သတိပေး၍ မဆုံးခင်မှာပင် ပခုံးတွင် အိတ်တစ်လုံး ချိတ်ထားသော အဖေသည် ကြိမ်ခြင်းကြီး တစ်လုံးကို ဆွဲကာ အိမ်ပေါ် တက်လာ၏ ။ အဖေ့ ကြည့်ရတာ သူ့ကိုယ်သူ မလုံမလဲ ဖြစ်လာပုံရ၏ ။

မျက်လုံးက ဟိုကြည့် သည်ကြည့်နှင့်မျက်နှာပိုးသတ်ထားကြသော သူတို့ကို ဝှေ့ယမ်းကြည့်ကာ ...

“ ဟေ့ ... အိမ်က တိတ်လှချည်လားကွ ”

ဟု မေးသော အသံက ခြောက်ကပ်ကပ် ။ သူ့ကို ဘယ်သူမျှ ပြန်ဖြေမည့်သူ မရှိ ။ အဖေ အငယ်မဆီ လျှောက်သွား၏ ။

“ သမီးငယ် ညည်းအမေရော ”

“ ညဈေးဘက် ဆင်းသွားတယ် ”

“ ခြင်းထဲမှာ မင်းကွတ်သီးတွေ ဝယ်လာတယ် ။ သမီး ကြိုက်မှန်းသိလို့ အဖေ ဝယ်လာတာ ထုတ်စားကြ ”

“ ဟင့်အင်း ... မစားချင်ဘူး ”

မေး တစ်ခွန်း ၊ ပြော တစ်ခွန်းနှင့် အငယ်မ အဖေ့နားက ခွာလာ၏ ။

“ ရွှေတိုးကော ... သားလေး ဘယ်သွားလဲ ၊ လာပါဦးကွ ၊ ဘိုးဘိုး ပြန်လာပြီ ၊ သားဖို့ မုန့်တွေ ပါလာတယ် ”

အဖေက မြေးကို အော်ခေါ်နေတုန်းမှာ ပဲ အေးနွယ်က မကြားဟန်ဆောင်ကာ ကလေးကို ကောက်ချီ၍ အိမ်ပေါ်မှ ဆင်းသွား၏ ။ အေးနွယ် ယောက်ျားက ခေါင်းငုံ့ကာ နောက်မှ ပါသွား၏ ။ အဖေ မျက်မှောင်တွန့်ကာ မိသွယ်ကို ခေါ်၏ ။

“ မိသွယ် ... မိသွယ် ”

“ ရှင် ”

“ အိမ်ကို အေးမောင် လာသေးလား ”

“ လာတယ် ”

“ ဘာတွေ ပြောလဲ ”

“ အစုံပဲ ”
“ ဘာအစုံလဲ ပြောစမ်း ၊ အဲဒီအကောင် ဘာမဟုတ်က ဟုတ်ကတွေ ပြောလဲ ”

“ ပြောမပြချင်ဘူး ရှက်တယ် ”

အဖေ သက်ပြင်းတစ်ချက် ချလိုက်ပြီး အိမ်ပေါ်မှာ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် လျှောက်နေ၏ ။ ခဏနေတော့ ...

“ အငယ်မ ၊ အငယ်မ လာဦး ... အဖေ့ဆီကို ”

“ မလာဘူး ၊ သမီး အိပ်တော့မလို့ ”

အဖေ့အပေါ် ဆိုးနေကျ အငယ်မက အိမ်ခန်းထဲမှ လှမ်းအော်လိုက်၏ ။ အဖေ အဝတ်အစားပင် မလဲနိုင်တော့ဘဲ အိမ်ရှေ့ကွပ်ပျစ်က မှောင်ရိပ်ထဲတွင် တိတ်တိတ်ကလေး သွားထိုင်နေတော့၏ ။ ထိုအခါတွင်တော့ မိသွယ်နှင့် အငယ်မ အဖေ မမြင်နိုင်သည့် အိမ်အတွင်း တစ်နေရာမှ နေ၍ အဖေ့ကို တိတ်တိတ်ကလေး ချောင်းကြည့်နေလိုက်ကြ၏ ။ အဖေ စိတ်ထိခိုက်လျှင် ထိုသို့ ငြိမ်နေတတ်သည် ။ အဖေ့ကို သနားမိပေမဲ့ သူတို့ စိတ်ကောက် မပြေချင်သေး ။ အမေ လာလျှင် ပေါက်ကွဲမှာ ကိုလည်း တစ်ဖက်က စိုရိမ်နေပြန်သည် ။ အမေ အိမ်ပြန်လာမည့်အချိန်ကို သူတို့ ရင်တထိတ်ထိတ်ဖြင့် စောင့်နေကြရသည် ။ အခြေအနေ မကောင်းလျှင် ဆွဲရန်အသင့် ဖြစ်နေကြသည် ။ အေးနွယ် ကလည်း သူ့အိမ်ကလေးကနေ စိတ်ပူပြီးနေမှာ သေချာသည် ။

“ ဟော ... အမေပြန်လာပြီ ”

အမေသည် အိမ်ထဲ အဝင်တွင် လမ်းမီးရောင်ဖြင့် မြင်ရသော အဖေ့မျက်နှာကို ဖျတ်ခနဲ တစ်ချက် ကြည့်၍ ချက်ချင်း မျက်နှာလွှဲကာ အိမ်ပေါ်သို့ တက်ရန် ပြင်၏ ။

အဖေက နေရာမှ ထကာ အမေ့လက်ကို ဆွဲပြီး ...

“ ငါ ... မင်းကို စောင့်နေတာ ။ လာပါဦး အလှရာ ” ဟု ခေါ်၏ ။

အမေ အဖေ့ကို ဘာများ လုပ်ထည့်လိုက်လေမလဲ ။ ညီအစ်မနှစ်ယောက် အသက်ပင် မရှူဝံ့ဘဲ စိုးရိမ်တကြီးနှင့် မျက်တောင် မခတ်တမ်း စောင့်ကြည့်နေမိ၏ ။ အမေ့ဆီက ဘာသံမျှ ထွက်မလာ ။ အဖေ့ မျက်နှာကို မီးရောင်အောက်တွင် စေ့စေ့ကြည့်နေ၏ ။ အတန်ကြာမှ -

“ ရှင်က ဘာဖြစ်နေလဲ ၊ မျက်ရည်တွေနဲ့ ”

ဟု ဆိုတော့ ညီအစ်မနှစ်ယောက် အံ့ဩသွားကြသည် ။

အဖေက အသံတုန်တုန်ဖြင့် ...

“ မင်းသမီးတွေပေါ့ ၊ ငါ့ကို တစ်ယောက်မှ စကား မပြောကြဘူးကွာ ။ အကြီးမကလည်း ငါ့ဆီကို လာမယ့် ကလေးကို ခေါ်ပြီး ဆင်းသွားတယ် ။ ဘုရားစူးရပါကွာ ၊ ငါ မင်းတို့ သားအမိထက် ဘယ်သူ့ကိုမှ သံယောဇဉ် ပိုမရှိပါဘူး ။ ငါ့သားသမီးတွေက ငါ့ကို အဲဒီလို စိမ်းကားတော့ ငါ တအားခံစားရတယ်ကွာ ၊ အားလည်း ငယ်တယ် ။ ဝမ်းနည်းနည်းတယ် ”

“ ဟင် ... အဖေ ”

ဟု အဖေ့ကို အံ့ဩလို့မှ မဆုံးခင် အမေ ပြာလိုက်သော စကားက သူတို့ ညီအစ်မတစ်တွေ အတွက် ပိုပြီး အံ့ဩထိတ်လန့်စရာ ဖြစ်သွားလေတော့သည်  ။

“ ဟင် .. ကိုထွန်းမောင် ၊ ရှင် ယောက်ျား မဟုတ်ဘူးလား ။ သူတို့ မခေါ်တာများ ဝမ်းနည်းစရာလား ။ အားငယ်စရာလား ၊ ဘယ်သူမှ မခေါ်ခေါ် ကျုပ် ခေါ်ရင် ပြီးရော မဟုတ်လား ။ အချိန်တန်ကျ တော်နဲ့ ကျုပ်နဲ့ နှစ်ယောက်တည်း ကျန်ခဲ့မှာ ။ သူတို့က လင်ယူပြီး ထွက်ကုန်ကြမယ့်ဟာတွေ ကျုပ် တစ်ယောက်လုံး ရှိတယ် ။ တော် ဘာမှ အားမငယ်နဲ့ ”

▢  သန်းမြင့်အောင်
📖 ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်

Monday, March 30, 2026

လူလုပ်လို့

 

❝ လူလုပ်လို့ ❞
    ( ပီမိုးနင်း )

ဦးအောသည် အထူးကြွယ်ဝသော ဘုရားဒကာ ၊ ကျောင်းဒကာ ဖြစ်သဖြင့် တစ်မြို့လုံး၏ ရိုသေလေးစားခြင်းကို ခံရလေ၏ ။ ၎င်းကို လည်းကောင်း ၊ ၎င်းနှင့် ပတ်သက်သူ ဟူသမျှကို လည်းကောင်း မည်သူမျှ မထီမဲ့မြင် ပြုလေ့ မရှိပေ ။

သို့ဖြစ်သောကြောင့် သူတော်ကောင်းကြီး တစ်ယောက်လည်း ဖြစ်လေ၏ ။ အကြောင်းမူကား သူတော်ကောင်းတို့ မည်သည် ဒေါသမျက်မာန် ကင်းမဲ့ကြရသည့် နည်းမျိုးအတိုင်း ဦးအောမှာ မည်သူကမှ စော်ကားမော်ကားပြုဖို့ မဆိုထားဘိ ။ မထီမဲ့မြင် အမှုကို အရိပ်အငွေ့မျှ မပြုခဲ့ကြသဖြင့် ဒေါသထွက်၍ နေသော မျက်နှာကို တစ်ကြိမ် တစ်ခါမျှ မမြင်ကြရပေ ။

ထိုရက်၌ကား ထူးခြားစွာ ဆတ်ဆတ်တုန်လျက် အိမ်ပေါ်သို့ တက်၍ လာရင်း ဘုရားအမ ကျောင်းအမ ဒေါ်စိန်အား လှမ်း၍ ပြောသည်ကား -

“ ဟေ့ ... မစိန် ၊ နက်ဖြန် ကိုအောင်ကျော်က မြေးကလေး စိန်ပုအတွက် နားထွင်းပွဲ လုပ်တယ်ဟေ့ ။ လူလုပ်လို့ ရှိသမျှ စိန်တွေကို အကုန်ထုတ် ။ မင်း ညီမ အိမ်မှာ ရှိသမျှ စိန်တွေလည်း အကုန် သွားစုပြီး ခဏယူခဲ့ ။ ဟေ့ ... မစိန် ငါတို့မှာ ဆွေမျိုးအသိုက်အဝန်းနဲ့ အတောင့်ချည်းပဲ ။ တစ်မျိုးလုံးမှာ ရှိသမျှ စိန်ကျောက်ရတနာ ဟူသမျှ အကုန်စု ”

ဘုရားအမ ။  ။ ဘာဖြစ်လာတာလဲ ၊ ဘုရားဒကာရဲ့ လူလုပ်လို့ လူလုပ်လို့နဲ့ နိမိတ်မရှိ နမာမရှိ ၊ ကိုအောင်ကျော် မြေး စိန်ပု နားထွင်းမယ် ကြားတာနဲ့ ဘာဖြစ်လို့ စိန်တွေ ၊ ကျောက်တွေကို တစ်မျိုးလုံး လိုက်စုရမှာလဲ ။ ဘုရားဒကာ ဒီကနေ့ ထူးတယ် စိတ်ကြီးလှချည်လား ။

“ စိတ်ကြီးတယ် ၊ ငါ ယနေ့ အလွန် စိတ်ကြီးတယ် ။ လူလုပ်လို့ ဟင်း ... ”

ဘုရားဒကာသည် ကျယ်သော အိမ်ရှေ့ခန်းကြီး၌ ဒုန်းဒုန်းမြည်အောင် အပြန်အလှန် လမ်းလျှောက်၍ နေလေ၏ ။

“ ပြောစမ်းပါဦး ဘုရားဒကာရဲ့ ၊ ဒေါသကြီးလှချည်လား ။ ဘယ်ကို သွားဦးမှာလဲ ။ ဖင်ကလေးများ ချပါဦးတော့ ”

“ မင်းတို့ ပြောနေ ကြာတယ် ။ ငါ ကိုယ်တိုင် သွားစုမယ် ”

ဘုရားအမက လက်ကို ဆွဲကာ ကြိမ်ပက်လက်ကုလားထိုင်ကြီးမှာ အထိုင်ခိုင်းပြီး အနားကပ်လျက် -

“ ပြောစမ်းပါဦး ၊ ဘာဖြစ်တာလဲ ။ လူသူလေးပါး မြင်ပါ့ ကြားပါ့မယ် ။ ဘုရားဒကာ စိတ်ဆိုးလို့ ဆူနေတယ်လို့ တစ်မြို့လုံး မောင်းတီးကြမယ့် မိဟိုဒင်းတို့က အင်မတန် နားပါးတယ် ။ ဖြည်းဖြည်း ပြောစမ်းပါဦး ”

“ ဒီလိုဟ ငါပြောမယ် ။ ရှေ့လထဲက သာဒွန်းဦး သား ရှင်ပြုရာမှာ မင့်သမီး ပွဲထိုင် သွားတာ မှတ်မိရဲ့လား ”

“ မှတ်မိပါတယ် ၊ ဒါ ဘာဖြစ်တာလဲ ”

“ ဒီတုန်းက အင်္ကျီမှာ စိန်ငါးသောင်းဖိုး စီသွားတယ် မဟုတ်လား ”

“ ဟုတ်ပါတယ် ၊ ဘာဖြစ်သလဲ ”

“ အခု ရှင်တုတ်တို့ လင်မယားက ကိုအောင်ကျော်ရဲ့ သမီး နားထွင်းပွဲမှာ သူတို့သမီး ဂွက်ထော်အပေါက်ထူ ဖြတ်စပျံလွှား ၊ တရုတ်ချေးတုံးမ သဘက်လို ဖြူပွပွကို စိန်ရှစ်သောင်းဖိုး စီပြီး လွှတ်မယ်တဲ့ ။ ဒါ ဘယ်သူ့ကို ပြိုင်တာလဲ ဆိုတာ သိရဲ့လား ။ ဒီက မင့်သမီး စိန်တွေနဲ့ လာလိမ့်မယ်ဆိုတာ သိလို့ သာအောင် လုပ်တာ မဟုတ်ဘူးလား ။ ဟိုပွဲထိုင်မှာ ဒီကလေးကို ပရိသတ်တွေ အကုန် ဝိုင်းပြီး ဂရုစိုက်ကြတာ မြင်သွားလို့ မခံချင်တဲ့စိတ်နဲ့ ပိုးစုန်းကြူးက လကို ပြိုင်မယ် ကြံတာ မဟုတ်လား ”

ဘုရားအမသည် အံ့သြလျက် ရင်ဘတ်ကို ဗြန်းခနဲ လက်ဝါးနှင့် ရိုက်လေ၏ ။

“ အမယ်လေးတော် ရေးရေးရာရာ လုပ်လို့ ။ ကျုပ်က ဘာများလဲလို့ ပြိုင်ပြိုင်တော် ပဲ့ပါတာလား ။ ဒုက္ခမရှာပါနဲ့ ပျောက်ရှရှိရင် ဆုံးဦးမှာ ။ မကောင်းဆိုးဝါး သူခိုးများကို သွားရည်ကျအောင် မလုပ်ပါနဲ့ ”

“ ဘောက်မယ်ကြောင့် မလုပ်ရမှာတုန်းဟ ။ ဟင် ... လောကမှာ ပစ္စည်းရှာတာ ဘာလုပ်ဖို့လဲ ။ ဒီလိုနေရာမှာ အကြော မခံရဖို့ ၊ သူများ တစ်ထောင် လှူရင် တစ်သောင်း လှူဖို့ ၊ သူများ ရေတွင်းတူးရင် ဘုရားတည်ဖို့ ။ လူစော်ကားရင် ဝတ်လုံငှားဖို့ မဟုတ်ဘူးလား ။ ဒီပစ္စည်းတွေဆို သေတ္တာထဲ ထည့်ထားဖို့ ရှာတာလား ။ ငါကိုယ်တိုင် သွားစုမယ် ”

“ ဪ ... ဒုက္ခ ဒုက္ခ ။ ဘုရားဒကာနှယ် ဘာမဟုတ်တာနဲ့ ဒုက္ခများလိုက်ပါဘိတော့ကရို ”

“ ဒုက္ခများရင် အသာနေ ၊ မင်းဒုက္ခ မဟုတ်ဘူး ။ ငါ့ဒုက္ခ ” ဟု ပြောပြီး ဆင်းသွားလေ၏ ။

နောက်တစ်နေ့ ဘုရားဒကာ၏သမီး အချောအလှ သေးသေးသွယ်သွယ် ဖြူဖြူဝင်းဝင်း ၊ ဖြောင့်ဖြောင့်စင်းစင်း တင်းတင်းထစ်ထစ် ကျစ်ကျစ်လျစ်လျစ် ထွင်ခံ၍ ထားသလို လုံးလျက် ၊ အဖိုဟူ၍ ရင်ဖိုမှ မသန်းရသေးဘဲလျက် ကိုယ်ရေစစ်၍ နေသူကလေးမှာ စိန်ကြောင်နီလာ စီမွှာသဂီဝါမောရ ကိုးမျက်ရှင်တို့တွင် နေ့ခင်းကြောင်တောင်မှာ ပိုးစုန်းကြူးရောင် လျှပ်ရောင်ပွင့်သော စိန်တို့ဖြင့် အရောင် တလျှပ်လျှပ်ဖြစ်ကာ ပရိသတ် အလယ်၌ တာဝတိံသာက သုဇိတာ ပွဲထိုင်ဆင်းလာသလားဟု မှတ်ထင်ရလောက်အောင် လောင်ခမန်းဖြစ်၍ နေလေ၏ ။ အချို့က ဟဲ့ ... မမလေးရဲ့ ရေနံဆီခွက် တိုးမိလို့ မီးလောင်လာသလားဟု ကျီစားရယ်မောကာ ထောမနာ ပြုကြလေ၏ ။ ဘုရားဒကာကြီးသည်ကား လေးဆယ်တန် ဘန်ကောက်ပုဆိုးကြီးနှင့် သမီးကလေး၏ နံဘေးမှာ ပြုံးပြုံးကပ်လျက်လာပြီး ရှင်တုတ်၏ သမီးဘက်သို့ ကြည့်လိုက်လေလျှင် စိန်ဘီး ၊ စိန်ကြယ်သီး ၊ စိန်လည်တုန် စသည်တို့ဖြင့် အင်္ကျီတစ်ထည်လုံးမှာ စိန်ကို ထွင်းထု၍ လုပ်ထားသလို မှတ်ထင်ရ၍ မိန်းမငယ်ငယ် ဒေါ်ဒေါ် ၊ ကြီးကြီး ၊ ဒေါ်ကြီး ၊ ဒေါ်လေး ၊ အရီးလေး ၊ အစ်မလေးတော်လို သူပေါင်းများစွာတို့ ဝိုင်းရံလျက် သူက ခေါ် ၊ ငါက ခေါ် ဖြစ်၍ နေကြသည်ကို မြင်ရလေ၏ ။

၎င်းမိန်းမများသည် ဘုရားဒကာ၏ သမီးကို မြင်ကြသောအခါ အင်္ကျီမှာသာ မဟုတ် ၊ ထဘီပါ စိန်တွေ ဇာပေါက်သလို ဖောက်တွယ်လျက် ရှေ့နောက် နေရာ ကွက်လပ် တစ်လက်မမျှ မကျန်အောင် စိန်တွေ မွှမ်း၍ လာသည်ကို မြင်ကြရလေ၏ ။

သို့မြင်လျှင်မြင်ခြင်း မစင်ကို ယင်အုံသလို တစ်ပြုံလုံး ဘုရားဒကာ၏ သမီးဘက်သို့ ရောက်ကာ ဟိုကဆွဲ ဒီကဆွဲ မိန်းမအပေါင်းတို့ ချဲ့၍ ပေးကြသော နေရာများမှာ ကလေးမ ထိုင်မည်ပြုရာ မိန်းမဝဝတုတ်တုတ်ကြီး တစ်ယောက်က ဟဲ့ ... မမလေးရဲ့ ၊ ကြီးကြီးဆီ လာပါဟဲ့ ။ ပြုတ်ကျ ကျပျောက်မှဖြင့် တစ်သိန်းကျော်ဖိုးလောက် အိမ်အောက်ထဲကျ ကြက်ချီသွားမှာပါကလား ၊ ကြီးကြီး စိတ်မချပါဘူးဟု ပြောပြီး စိတ်အားထက်သန်စွာနှင့် မမလေးကို ပခုံးနှစ်ဖက် ကိုင်မြှောက်ကာ မိမိ၏ နေရာအနီး ယူ၍သွားပြီး ဖျာပေါ်မှာ အထိုင်ခိုင်းရာတွင် မတော်တဆ မမလေး မှာ မိန်းမကြီး၏ လက်မှ ဖျာပေါ်သို့ လွတ်၍ ကျလျက် အမယ်လေးတော့ လာကြပါဦး ဟု မမလေး မှာ မချိတင်ကဲ နာသဖြင့် မျက်နှာမှာညို မျက်ရည်တွေပြို ၊ ပေါင်ဒါတွေ စိုလျက် အက်ကြောင်းထင်ကာ ဂွက်ထော် ထက်ပင် အရုပ်ဆိုး၍ သွားပြီး ရှုံ့မဲ့ကာ တင်ပါးအောက်ကို လက်နှင့် ကုန်း၍ နှိုက်လိုက်ရာ သွေးတွေ စိုရုံမက သင်ဖြူးပေါ်မှာလည်း သွေးတွေ ချောင်းစီး၍ နေသည်ကို မြင်ကြရလျက် အချို့မှာ ထိတ်လန့်၍ သွားကြလေ၏ ။ အချို့မှာ ကြိတ်ကာ ပြုံးကြလျက် ဘုရားဒကာ့နှယ်ဗျာ ၊ ကလေးမကလေးကို သူ့ရက်အတွင်းမှာ ပရိသတ်ထဲ ခေါ်မှ လာရက်ပလေဟု ပြောကြလေ၏ ။ သို့သော်လည်း လရာသီ အခါမဟုတ် အထပ်ထပ် စုတ်သပ်မှ မေးကြ မြန်းကြရာ သူ့အဖေ ဝတ်သော စိန်လက်စွပ်ချွန်ချွန်ကြီး တစ်လုံးမှာ တင်ပါးဆုံ နှစ်ခုစပ်ကြား အလယ်ကောင် တည့်တည့်ကို ကျသဖြင့် ပါးနူးသော ဖဲထဘီမှာ ပြည့်ဝသော တင်ပါးကလေးများ၏ ကန်ကြောက်ခြင်းကြောင့် တင်းစန့်၍ အလာတွင် ချွန်သော စိန်ကြီး၏ ဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘဲ ပြဲစုတ်၍ သွားပြီး အသားအကြားကို များများကြီး ဝင်၍ သွားကြောင်း သိကြရလေသတည်း ။ သိရပုံမှာလည်း မလှမပ သိရခြင်းဖြစ်လေ၏ ။ အကြောင်းမူကား ဆွဲယူကာ တွဲ၍ သွားကြသောအခါ သွေးတွေ ချောင်းစီး၍ ကျသဖြင့် အလှယမင်း မမကလေး မှာ ကွတတလေး ဖြစ်၍ နေသည်ကို မြင်ကြရလေသတည်း ။

စိန်ကလည်း လွန်စွာ ထက်လေရာ ဘုရားဒကာကြီးမှာ လွန်စွာ ထိတ်လန့်လေ၏ ။ စိန်ကို မမြင်ရလေလေ လန့်လေလေ ဖြစ်လေ၏ ။ မမြင်ရသော်လည်း အဝင်ဝမှာ နေလျှင် မထောင်းသာ ။ ပြုတ်ကျ၍ ပျောက်မှဖြင့် ကောက်ရသူ အကော်ရိုက်တော့မှာပဲ ဟူသော ပူပင်ခြင်းက ပိုမို၍ ထောင်းလေ၏ ။

ချက်ချင်း ကားပေါ်တင် ဆရာဝန်ဒေါက်တာ အယန်းဆင် ခေါ် ပန်ချာပီကြီးထံ ပို့ရလေရာ ပန်ချာပီကြီးက မမလေးကို စစ်ဆေးသော အခန်းကလေးထဲသို့ သွင်းပြီး ဖခင်ဖြစ်သူ ဘုရားဒကာကြီးမှ တစ်ပါး မည်သူမျှ မဝင်ရဟု ပြောလေ၏ ။

ဘုရားဒကာမှာလည်း ဝင်ရမှာ ခက်သဖြင့် မဝင်ပါရစေနဲ့တော့ ဒေါက်တာ အယန်းဆင်ရယ် ။ ကြည့်သာ လုပ်ပါတော့ဟု အခွင့်ပြုရလေ၏ ။

ဖခင်နှင့် အဖော် မိန်းမများမှာ ရင်တုန်လျက် အပြင်မှ စောင့်ကြလေရာ အမယ်လေးတော့ ၊ အလယ်လယ်လယ် သေပါပြီတော့ ၊ အမယ်လေး စသည်ဖြင့် အော်သံကို ကြားကြရလေရာ ဖခင်ဖြစ်သူ ဘုရားဒကာမှာ အပြန်အလှန် မီးရထား စက်ခုတ်သလို လျှောက်လျက် ။ သက်မကြီး ချကာချကာ ကု,လားကြီး ၊ မညှာမတာ ငါ့ သမီးကို ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်းများ လုပ်နေမလား ဘာလား ၊ ညာလားနှင့် ပူပင်လျက် မသက်မသာဖြစ်၍ နေသည်တွင် အဖိုးတန် စိန်လေးငါးလုံးကို ကု,လားကြီး ဆေးကတ်ကြေးနဲ့ ညှပ်မှဖြင့် ကလေး သေတာထက် ခက်တော့မှာပဲ ဟု အောက်မေ့၍ နေလေ၏ ။

သို့သော်လည်း ဆရာဝန်မှာ ဝတ္တရားကျေပွန်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရာ တစ်စုံတစ်ရာမျှ မတရားမယူ ။ မိမိ ကိုင်တွယ် ဆေးထည့်ရသည့် အတွက် ငွေ ၅၀ သာ တောင်းလိုက်လေ၏ ။ နောက် တစ်လလောက် ကြာသောအခါ မမလေး မှာ တစ်နေ့နံနက် အိပ်ရာထဲ၌ တစ်ကိုယ်တည်း ပက်လက်နေရင်း လက်ဝှေ့ရေးပြ၍ နေလေ၏ ။

မေးကြသောအခါ စကားမညီ ၊ သူရဲစီးသလို ဖြစ်၍ နေလေ၏ ။ ခြေနှစ်ဖက်မှာလည်း ဆတ်ခနဲ ဆတ်ခနဲ အနားလာသမျှ လူများကို ဆီး၍ ကန်လေ၏ ။

ထိုအခါ ဘုရားအမက ဒါ တခြား မဟုတ်ဘူး ၊ လူလုပ်တာပဲ ။ မရိုးဘူး ၊ ငါ့သမီး ဟိုအနာ ပျောက်ပြီး နောက် အမာကြီးပဲ ။ အကောင်းသား နေရာက စကားမပြောဘဲ အိပ်ရင်း အကြောဆွဲတာဟာ လူလုပ်တာပဲ ။

သို့ပြောရင်း ဒေါသထွက်လျက် ဘုရားဒကာ၏ မျက်နှာကို လက်ညှိုးနှင့် ထိုးကာ ရှင် နိမိတ်မရှိ ၊ နမာမရှိ လူလုပ်လို့ လူလုပ်လို့နဲ့ ဟိုနေ့က ပြောတာ အခု ဖြစ်နေပါပကော ဟု ဆူပူလျက် ပြောလေ၏ ။ ဒါ တခြားသူ လုပ်တာ မဟုတ် ၊ မိဘုတ်တို့ အတတ်ပဲ ။ ရှင့်ကြောင့် ဖြစ်တာ ရှင် ဟိုဒင်းရှည်လို့ ဖြစ်တာ ။ ကျုပ်သမီး အကောင်းသား နေရာက ဆေးရုံလည်း တက်ရတယ် ။ အခု ဖြစ်နေတာ မြင်ဝံ့သေးရဲ့လား စသည်ဖြင့် ပြောလေ၏ ။

မြင်သူ ဟူသမျှ တို့ ကလည်း ပယောဂဟု ပြောကြလေ၏ ။ ပယောဂဆရာများကို ခေါ်၍ ကုရာ ငွေငါးရာကျော် ကုန်သော်လည်း လက်ဝှေ့ထိုး ခြေကန် မရပ် ။ ပါးစပ်မှာ တစ်နေ့ထက် တစ်နေ့ စေ့လျက် အစာမဝင် ရေသာ ဝင်လေတော့သတည်း ။

နောက်ဆုံး၌ အားလုံး လက်လျှော့ကြသောအခါ ဒေါက်တာ အယန်းဆင် ကြားရသဖြင့် ဆရာဝန်မှာ များစွာ ဝမ်းနည်းခြင်း ဖြစ်လေ၏ ။ မိမိ အမှားကို ချက်ချင်း သိမြင်လေ၏ ။ အထိအရှတို့မှာ တင်းတေနစ် ပိုးဆေးကို မထိုးလျှင် တစ်ခါတစ်ရံ ထိုပိုး ဝင်၍ အကြောဆွဲ အာစေ့ သော ( လော့က် - ဂျော ) ခေါ် ရောဂါ ဖြစ်သည်ကို သတိရလေ၏ ။

ထိုနေ့မှာကား ဆရာဝန်ကြီးမှာ အမွှန်ကြီး မွှန်၍ နေသောကြောင့် ထိုအကြောင်းကို သတိမရဘဲ တင်ပါး အကြားမှ စိန် ကိုသာ ထုတ်ပြီး ပွန်းပဲ့သော အနာကိုသာ ဆေးသိပ်၍ ပေးလိုက်မိလေ၏ ။ ကြားလျှင် ကြားချင်း ဆရာဝန်သည် ထိုဆေးပြွန်ကို ချက်ချင်း ပြင်လျက် အဆောတလျင် ပြေးလာ၍ မမလေး၏ တင်ပါးကို အချက်ပေါင်း တစ်ဒါဇင် ထိုး၍ ပေးမှ သက်သာရာရလျက် သေတွင်းမှ နုတ်ယူရလေရာ ဆရာဝန်က ထိုရောဂါကို ပယောဂဆရာများ လက်လျှော့မှ ကုရသဖြင့် ငါးရာ တောင်းရာ ပေးလိုက်ရလေသတည်း ။

ထိုအခါ လူအများတို့က အင်္ဂလိပ်ဆေးများလည်း ပယောဂကို အရသားပါကလား ဟု အံ့သြကြလေ၏ ။

▢  ပီမိုးနင်း
📖 ရုပ်ရှင်လမ်းညွှန် ဂျာနယ်
      အတွဲ ၁ ၊ အမှတ် ၆၇
      သြဂုတ် ၁၇ ၊ ၁၉၃၄