❝ သည်သမီး သည်သား နှင့် သည်မအေ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
ဖုန်နံ့နှင့် ဟင်းအိုးနံ့သည် လေဖြင့် မလွင့်မျောနိုင်။ ရွာထဲတွင် ဝဲလှည့် ဝေ့လည်နေ၏။ မည်သည့် ဟင်းလျာနံ့၊ မည်သည့် အိမ်ဘက်က လာသောအနံ့ ဟူ၍ မခွဲခြားနိုင်အောင် ဖုန်နံ့က ဝင်ဖျက်သည်။ ညနေမစောင်းမီကတည်းက တသောသော ထခဲ့သော ဖုန်သည် ယခုထက်ထိ မငြိမ်သေး။ ထို့ကြောင့်လည်း အိပ်ရာတွင် ဖုန်၊ ညောင်ရေအိုးမှာ ဖုန်၊ ရေအိုးဖုံးမှာ ဖုန်။ ကြာလာသောအခါ ရီးဆေးရိုးမှာ ဖုန်နံ့ကိုသာ သိတော့သည်။ သည်ဖုန်ကြောင့်ပင် မြင်ကွင်းမှာ မကြည်လင်၊ မရှင်းလင်း။ အချိန်မရွေး မြူဆိုင်းနေသည်ချည်း ထင်မိ၏။ သည်အရပ်၌ မြူဆိုင်းပြီး မကြာမီပင် လေကျလေ့ရှိသည်။ သို့အတွက် နွားတင်းကုပ် ထန်းရွက်တွေ မလန်အောင် ‘ခေါင်ဖိ’ ဖြင့် ဖိပြီးပြီ။ ကောက်ရိုးပုံကိုလည်း ‘ခေါင်’ အသစ် ချုပ်ပြီးပြီ။ စဉ်းထားသော ကောက်ရိုးတွေ လေနောက် မလွင့်မပါအောင် ပုတ်ထဲ ထည့်ပြီးပြီ။ သို့သော် တစ်ထိုင်တည်း တစ်ဆက်တည်း လုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်။ သတိရတိုင်း နည်းနည်းချင်း ထလုပ်၏။ အမောပြေလျှင် ထလုပ်၏။ အားလပ်လျှင်လည်း လုပ်၏။ ယခုလည်း ညစာ စားအပြီးတွင် ဆေးလိပ်တိုဖြင့် စည်းစိမ်ယစ်မည် ကြံဆဲမှာမှ ဆေးဖျန်းသော ပုံးကို သတိရသဖြင့် ‘စပါးပုတ်’ အောက်သို့ နှိုက်၏။
“မှောင်ကြီး မည်းကြီးမှာ မြွေရှာပြန်ပြီလားတော်”
ရီးကျီးဒန်သည် ပန်းကန်ဆေးရာမှ လှမ်းပြီး မြင်ဖြစ်အောင် မြင်သည်။
“ပူလွန်း အိုက်လွန်းလို့ မြွေတွေ ကင်းတွေ ထွက်သနော”
ကင်း ဆိုသည်မှာ ‘ကင်းမလက်မည်း’ ‘ကင်းမြီးကောက်’ ‘ကင်းခြေများ’ ကို ပြောခြင်းဖြစ်၏။ ကင်းမ လက်မည်းနှင့် ကင်းမြီးကောက်မှာ အရွယ် ခြားနားသော်ငြား ပုံသဏ္ဌာန် တူသည်။ လက်မဖြင့် ညှပ်ပြီး အဆိပ်ရှိသော အမြီးဖြင့် ထိုးဆွ တိုက်ခိုက်ပုံလည်း အတူတူပင်။ ကင်းခြေများ သော်ကား အဆိပ်ရှိသော အစွယ်များဖြင့် ကိုက်သည်။ မည်သို့ဖြစ်စေ နာကျင်သည်။ ရောင်ရမ်းလာပြီးနောက် အခန့်မသင့်ပါက အလုပ်ပျက်သည်အထိ ဖျားနာတတ်သည်။
“ဘိုးကြီးအို၊ ကျုပ် ပြောနေတာများ ကြားရဲ့လားတော်”
“ကြားပါတယ်အေ၊ ဒါပေမဲ့ ငါက ကင်းပြီးတယ်အေ့”
ရီးကျီးဒန်သည် မြည်တွန်တောက်တီးလျှင်လည်း ပါးစပ်ညောင်းရုံသာ ရှိမည် သဘောပေါက်ဟန် တူ၏။ မှိုင်းတလူလူနှင့် ရေနံဆီမီးခွက်ကြီး ယူလာပြီး မြှောက်ပြ၏။
“ဘာရှာတာတုံး တော်ရဲ့”
“ဆေးဖျန်းတဲ့ ဆေးပုံးပါဟာ၊ ပုံးက ပေါ့ပေါ့ကလေးရယ်၊ လေတိုက်ရင် အသာကလေး လွင့်သွားမှာဟ”
“အမယ်လေးတော်၊ တော်ရုံတန်ရုံလေနဲ့ မလွင့်ပါဘူး၊ မနက်မှ မြင်မြင်ထင်ထင်မှာ ရှာစမ်းပါ၊ မြွေပါး ကင်းပါးနဲ့”
ရီးဆေးရိုး လှည့်ကြည့်၏။ ထကား မထ။
“ကင်းကိုက်မှာ ကင်းထိုးမှာများ နည်းနည်းမှ မပူနဲ့။ သူများက ကင်းသုံးကင်းမှာ တစ်ကင်း ပြီးသတဲ့။ ငါက သုံးကင်းလုံး ပြီးတယ်”
ရီးကျီးဒန် ဟင်ခနဲ နှာခေါင်းလေမှုတ်၏။
“သွေးသားကောင်းတဲ့ အရွယ်တုန်းကတော့ ဟုတ်မှာပေါ့၊ အခုတော့ အရွယ်က သေခါနီးပြီ”
“သေခါနီးတာ ညည်း ပြောမှလား”
“ပြီးတော့ တော်က ကင်းသုံးကင်း ပြီးတယ် ဆိုပေမယ့် မြွေကျတော့ ပြီးတာ မဟုတ်ဘူး၊ နားလည်ရဲ့လား”
ရွာချင်း တူလျှင် သည်ရွာမှာ မြွေ ပိုပြီးပေါ၏။ အကြောင်းသော်ကား ထန်းရွက်မိုး ထန်းရွက်ကာသော အိမ်ပေါသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထန်းရွက်မိုး ထန်းရွက်ကာ အိမ်ချင်း တူစေဦးတော့ တောင်းစုတ်ပလုံးစုတ်၊ ဘူးခွက်အိုးပဲ့အင်ပဲ့ တုတ်တိုတုတ်စ ပိုပေါသော ရီးကျီးဒန့် အိမ်တွင် ကြွက်ရော မြွေရော ပို၍ပို၍ ပျော်မြူး၏။ သို့ကြောင့်လည်း မြွေ ဆိုကာမျှဖြင့် ရီးဆေးရိုး၏ လက်သည် ပုတ်စင်အောက်မှ ရုပ်သိမ်းလေတော့၏။
“တို့အိမ်ကို လာလာနေတဲ့ မြွေက လင်းမြွေပါဟာ၊ လင်းမြွေက”
“ဘ... ဘာရုပ်နေတုံး”
အိမ်ရှေ့ဆီမှ မြေးအငယ်ဆုံး၏ အသံကို ကြားရ၏။ ရှည်ဦးမည့် ရီးဆေးရိုး၏ လျှာသည် တိုသွား၏။ မှောင်ကြီး မည်းကြီးတွင် ကလေး တစ်ယောက်တည်း လာသလော။ ဘနှင့် အမေကြီးထံ မလာဘဲ အိမ်ပေါ်သို့ အတက်၌ ခြေချော်ကျမှဖြင့် ပူစရာများသည် ဆီနှယ် အပေါက်ရှာပြီး ထွက်လာသည့် ခဏဝယ် ရီးဆေးရိုး ထရပ်၏။
“မြွေရှာတာ ကလေးရေ့ ၊ မြွေရှာတာ”
••••• ••••• •••••
၂
“မွေယိုချင်ယယ်... မွေ၊ တားတားကို မွေပေး”
ကိုဘညိန်း မလှမေတို့၏ အထွေးဆုံးသား ဖြစ်၏။ အသက် ၄ဝ ရောက်မှ မွေးသော သနှောင်း (သားနှောင်း) မို့ ဘိုးဘွားနှင့် မိဘက သာမက ကိုထွန်းရ၊ မချောစိန်တို့ ကပါ အလိုလိုက်၏။
အသက် ၄ နှစ် ရှိပြီ။ စကားမပီသေး။ စကားသာ မပီသည်။ ပူဆာသော အရာက မြွေ။ ရီးဆေးရိုးသည် မြေးကို ကြည့်ကာ အူလှိုက်သည်းလှိုက် ရယ်မော၏။ ရီးကျီးဒန်ကမူ….
“နင့်ဘရဲ့ ခေါင်းမွေးကို နုတ်၊ ကြိုးကျစ်ပြီး ဂျင် ပေါက်ချင်တယ် ပူဆာပါလားဟဲ့”
မြှောက်ထိုးပင့်ကော် လုပ်သလိုလိုဖြင့် ငေါ့လိုက်၏။ သို့ရာတွင် ငတက်ပြားမက လက်သည်းဖြင့် ဆိတ်ပြကာ “ကိုက်တယ်၊ ကိုက်ရင် သိပ်နာတာပဲ မောင်လေးရဲ့” ချော့သဖြင့် ငြိမ်သွားလေ၏။
ထိုသို့ ငြိမ်သွားတော့မှ ငတက်ပြားမ၏ လိုအင်သည် ပေါ်လာပေတော့သည်။
“ဘ... ရှေးစကားပြော”
ကလေးကို ရီးဆေးရိုး ရင်ခွင်ထဲပို့ပေးရင်း သူကလည်း ဘ၏ ကျောပြင်ကို ခေါင်းဖြင့် ခွေ့သည်။
“သည်မှာ မောရတဲ့အထဲ ရှုပ်ရှုပ်ယှက်ယှက် ဘာ ရှေးစကားလဲ”
ရီးကျီးဒန် မာန်မဲငြား၊ မချောစိန် တစ်မိပေါက် ငါးယောက်မှ လေးယောက်သည် ဘ ရှေ့သို့ ငုတ်တုတ်ကလေး ရောက်နေကြပြီး၊ မလှမေ တစ်မိပေါက် ငါးယောက်မှမူ သုံးယောက်သာ ရောက်နေ၏။
“နော် ဘ.. ပြောပါနော်”
ငတက်ပြားမအောက် တစ်ယောက်ခြားသူ လှအုံးမယ်ကလည်း သူ့အစ်မဘက်မှ ဝင်ကူ၏။
“ပြောရင် ကောင်းကောင်း နားထောင်မှာလား”
အမေကြီး ဆေးလိပ်အဖွာတွင် ဘ၏ မျက်နှာကြီး ကို ဖျတ်ခနဲ မြင်ရ၏။ ပြုံးနေသည်ဟု ငတက်ပြားမက ကိုယ်လိုရာ ဆွဲတွေးသည်။ ထိုအခါ “နားထောင်မယ် ဘ” အားတက်သရော ဖြေ၏။
“အေး.. ဒါပေမဲ့”
ဘ ဆက်မပြောသေး။ ဆေးလိပ်ဖွာနေသေးသည်။
“ငါ့မြေး တစ်ယောက်တည်း နားထောင်ပြီး ကျန်လူတွေက ဆော့နေလို့၊ စကားများနေလို့ မဖြစ်ဘူး”
“ဘက ဈေးကိုင်လိုက်တာ၊ သိပ်ရင့်တာပဲ”
မောင်မောင်ထွေး မှတ်ချက်ချလိုက်သည်တွင် အမေကြီး၏ ဖြန်းခနဲ လက်ဝါးသံ ပေါ်လာသည့်နည်းတူ၊ မောင်မောင်ထွေးမှာ ကျောကော့နေ၏။
“ကိုယ့်ဘကို ကိုယ် သည်လိုပဲ ပြောရသလား ဟင်၊ နင့်အဖေ ငထွန်းရကို သွားပြောပါလား”
နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် အရိုးချည်း ရှိသော လက်ညှိုးနှင့် လက်မကလည်း ပေါင်သားကို လာထိသည်။ မောင်မောင်ထွေး အမြန် ဆုတ်ပြေးသည်။ ကင်းမ လက်မည်း ညှပ်သည်ထက် ဆိုးသည်ဟု မြေးတစ်သိုက် ပြောစမှတ်ပြုသောလက်။
“မောင်မောင်လှနဲ့ ကျော်သူရ နားထောင်ပါမယ် ပြောကြဟယ်၊ မမခင်ကလဲ ငုတ်တုတ်ကြီး”
သူတို့သည် လိုလိုချင်ချင် မရှိကြငြား၊ ငတက်ပြားမ၏ ပါးစပ်ကို ကြောက်သဖြင့် စိတ်မပါ့တပါ ပြောကြ၏။
“ပြောပါဘ၊ ကျုပ်တို့ ကောင်းကောင်း နားထောင်ပါ့မယ်”
“ကဲပါ ဘရာ၊ ပြောပါ”
ငတက်ပြားမ ထပ်မံပြီး ခေါင်းဖြင့် ခွေ့သောအခါ၊ ဘ ချောင်းဟန့်သံဖြင့် လည်ချောင်းရှင်းသည်။ ဘ အသံကို နားစွင့်နေသော မြေးများ ပကတိ တိတ်ဆိတ်နေလေ၏။ ဘ ဘာပြောမှာပါလိမ့်၊ ဘာများပြောမှာပါလိမ့်၊ ငတက်ပြားမ အာရုံစိုက်နေစဉ်တွင် “ဟိုးရှေးရှေး တုန်းကတဲ့” မှောင်ပြင်၏ အဝေးဆီမှ လာသော အသံလေလား ထင်ရသည်။ ရှေးစကား နိဒါန်းပေါ်လာ၏။
“တက္ကသိုလ်ပြည်ကြီးမှာ ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီး ရှိသတဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
ငတက်ပြားမ အားရလှိုက်လှဲစွာ ဟုတ်ကဲ့ရာက “ဟင်… မောင်မောင်လှ၊ ကျော်သူရ၊ မမခင်၊ မောင်ထွေး ပြောကြလေ၊ ဟုတ်ကဲ့လို့” ပျာပျာသလဲ တိုက်တွန်းမှ ဝတ်ကျေတမ်းကျေ ဟုတ်ကဲ့ကြ၏။
“ဘာလဲ၊ ဘာသဘောလဲ၊ ရှေးစကား နားမထောင်ချင်ဘဲနဲ့ ဘာပြုလို့ ဘဆီကို လာကြပါလိမ့်” မိမိထွေး သံသယဝင်ငြား “ဒိသာပါမောက္ခ ဆရာကြီး ဆီမှာ ပညာလာသင်တဲ့ တပည့်တွေကလည်း အများကြီးပဲပေါ့” ဆက်လာသဖြင့် အတွေးပျက်ပြယ်၏။
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
“မင်းညီမင်းသားတွေ၊ သူဌေးသားတွေ၊ သူကြွယ်သားတွေပေါ့လေ”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ ဘ”
“ဆရာကြီးဟာ တပည့်တွေနဲ့အတူ မြစ်ဆိပ်ကို ရေချိုးဖို့ နေ့တိုင်းလာသတဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
“အဲသည်လို ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီး ရေချိုးဆိပ်ကို ဆင်းတဲ့အခါမှာ အမယ်အိုကြီး တစ်ယောက်ဟာ နှမ်းတွေ ဖြန့်ပြီး နေလှန်းထားသတဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့ အဘ”
“ရေချိုးဆိပ် အသွားအပြန် ဆရာကြီး နောက်မှာပါတဲ့ တပည့်တွေထဲက မင်းသားကလေး တစ်ယောက်ဟာ နှမ်းတွေ မြင်တဲ့အခါ လက်နဲ့ ဆုပ်ပြီး ပါးစပ်ထဲ ထည့်သတဲ့။ အမယ်ကြီးအိုလည်း ဪ... စားချင်လို့ စားတာ စားပါစေဆိုပြီး ကြည့်နေလိုက်တာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ မင်းသားလေးဟာ ရေချိုးဆိပ်ကို အသွားမှာသာ မဟုတ်ဘူး၊ အပြန်မှာလည်း နှမ်းတွေ ဆုပ်ယူပြီး ပလုတ်ပလောင်း စားတာပဲတဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
နှမ်းလှန်းထားတာ မြင်လျှင် ဇွက်ခနဲ နှိုက်စားလေ့ ရှိသော ကိုယ့်အကျင့်နှင့် တူလှချည့်လားဟု တွေးမိသောအခါ မိမိထွေး နှာခေါင်းထဲ၌ နှမ်းရနံ့ သင်းကြူ၏။
“နောက်တစ်နေ့မှာလည်း မင်းသားလေးဟာ ဆရာကြီးနဲ့အတူ မြစ်ဆိပ်ကို လာရင်းနဲ့ အမယ်အိုကြီးရဲ့ နှမ်းတွေကို မနေ့တုန်းကလိုပဲ အသွားအပြန် ဆုပ်ယူပြီး အားပါးတရ စားတာပဲ။ အဲ နောက်နေ့မှာ ရေချိုး ဆင်းလာကြရင်းနဲ့ မင်းသားလေးက နှမ်းတွေလည်း ဆုပ်ပြီး ပါးစပ်ထဲ ထည့်ရော အမယ်အိုကြီးက ကုန်း အော်တော့သတဲ့”
“ဟောတော်၊ အမေကြီးက ဘာဖြစ်လို့များ အော် ရပါလိမ့်၊ ဟင်.. ဘ ဘယ်လို အော်တုံးဟင်”
ငတက်ပြားမ စိတ်ဝင်တစား ရှိလှသည်။ ဘေးဘီ ရှေ့နောက်ကို သတိလွတ်သည်။
“အရပ်ကတို့ရေ လာကြပါဦး၊ ကျုပ် နှမ်းတွေ ကုန်ပါပြီ၊ အမယ်လေး မွဲပါပြီတော့်၊ ဘာညာပေါ့ သမီးရယ်၊ အဲသည်အခါမှာ ရှေ့ဆုံးက စိုက်စိုက် စိုက်စိုက်နဲ့ သွားနေတဲ့ ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးက ပြန်လှည့်လာပြီး အမယ်အိုကြီး .. ဘာဖြစ်တာတုံး မေး သတဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
“ဟဲ့... ဘယ်ရောက်ကုန်ကြတုံး”
ရီးဆေးရိုးသည် ပခုံးချင်းထိအောင် ထိုင်နေခဲ့သော မြေးများ၏ နေရာတွင် လူသူ ရှင်းလင်းနေကြောင်း ယခုမှ သတိထားမိဟန်ဖြင့် မေး၏။ ငတက်ပြားမမှာ “ဟင်” ခနဲအော်ရင်း ခေါင်းကစား ကြည့်သည်။ မတွေ့။ နားစွင့်ကြည့်သည်။ အဝေးအနီးမှ အသံမကြား။
ဟုတ်ပြီ၊ ဟုတ်ပြီ။ ရှေးစကားပြောရန် ငတက်ပြားမ ပူဆာစဉ်က ငတက်ပြားမ ဘက်မှ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ကူညီခြင်း မရှိခဲ့ကြ။ သူ တိုက်တွန်းလွန်းမှ ဝတ်ကျေတမ်းကျေသာ ပူဆာခဲ့ကြ၏။ ယခု ဘယ်ကို ရောက်ကုန်ကြပါလိမ့်။ ဪ...သိပြီ၊ စပါးဒိုင်နားမှာ ဗီဒီယိုတဲ့၊ အဲသည်ကို သွားကြတာပဲ ဖြစ်မည်။ သို့ဖြစ်လျှင် အဘယ့်ကြောင့် ဗီဒီယိုသို့ တန်းတန်းမတ်မတ် မသွားဘဲ ဘတို့ အိမ်သို့ ဝင်လာရသေးသနည်း။ ဘတို့ အိမ်ကို အမေကြီးတို့အိမ်ကိုဟု ပြောခဲ့မိ၍ မုသား လွတ်ရုံ ဝင်လာခြင်းပေလော။
“ဟေ… သမီးလေး၊ ဘယ်ရောက်ကုန်ကြတုံး”
“သမီးလည်း မသိဘူး ဘ၊ သမီးအထင် ပြောရရင်တော့ စပါးဒိုင်နားက ဗီဒီယိုကို သွားကြတာပဲဖြစ်မယ်”
“အင်း... အင်း... ဗီဒီယိုကို သွားကြတာကိုး”
ရီးဆေးရိုး ခေါင်းတညိတ်ညိတ်ဖြင့် ဆေးလိပ် ကောက်ယူကာ မီးညှိသည်။
“ဆက်ပြောပါဦး ဘရဲ့”
“သမီးလေး နားထောင်ချင်ရင် ပြောမှာပေါ့ကွယ်။ အင်း... ဘယ်ရောက်သွားပါလိမ့်၊ အဲအဲ.. ဒိသာပါမောက္ခ ဆရာကြီးက အကျိုးအကြောင်း မေးတဲ့ အခါမှာ အမယ်အိုကြီးက ပြန်ပြောသတဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
“အမေ... အိုး အမေ၊ ခင်ခင်တို့၊ လှလှတို့၊ အငယ်တို့ မလာကြဘူးလား၊ အိုးအမေ”
ကြယ်ရောင်ဖြင့် ဝိုးတဝါးသာ ထင်သော လမ်းမမှာ မည်းမည်းတစ်ခု အိမ်ဝိုင်းထဲ ဝင်လာသည်။ အသံကို မကြားရစေဦး၊ လက်လွှဲပုံနှင့် ခြေလှမ်းပုံကို မြင်ခါမျှဖြင့် သူ့အမေ ချောစိန်ဟု ငတက်ပြားမ သိသည်။
••••• ••••• •••••
၃
“ဟဲ့... မရှပ်ပျာ၊ ဘာဖြစ်လာပြန်တုံး”
ရီးကျီးဒန်သည် မီးခွက်ကြီး တမြှောက်မြှောက်ဖြင့် နွားတင်းကုပ်ထဲမှ ထွက်လာ၏။ သူသည် ငတက်ပြားမနှင့် မလှမ်းမကမ်းတွင် ထိုင်ကာ ဆေးလိပ်လိပ်နေခဲ့သည်။ ဘယ်အချိန်က ထသွားပြီး နွားစာ ထည့်သည်ကို ငတက်ပြားမ မသိ။ အမေကြီးကိုသာ မဟုတ်။ အဖော်တွေ အလျှိုအလျှို ထသွားသည်ကိုပင် မသိနိုင်အောင် ပုံပြင်၌ စိတ်ဝင်စားနေခဲ့သည်။ မချောစိန်သည် ရီးကျီးဒန်၏ အရင် ငတက်ပြားမကို မြင်သည်။ ပြေးကပ်လာ၏။
“သမီးလေးအငယ်… ညည်းညီမ လှလှတို့၊ ညည်း အစ်မ မမခင်တို့ ဘယ်သွားကြတုံး၊ မောင်လေးကော မမြင်ပါလား၊ မေကြည် တစ်ယောက်ပဲ သူ့အိမ်မှာ တွေ့ပါကလား”
ငတက်ပြားမ နဝေတိမ်တောင် ဖြစ်နေ၏။ အမေ ဘာကြောင့် သုတ်သီးသုတ်ပျာ ဖြစ်နေရပါလိမ့်။
“ဟင်... သမီးလေး”
“သမီးနဲ့အတူ ဘ ရှေးစကားပြောတာ နားထောင်နေကြတာ အမေရဲ့၊ ဘယ်အချိန် ထသွားကြတယ် မသိဘူး”
“ဘယ်သွားလဲဟင်... ဘယ်သွားမယ် ပြောသွားကြတုံး”
“မပြောဘူး အမေ”
“တယ်ခက်ပါကလား၊ သင်းတို့အဖေ သိရင် မလွယ်ဘူး၊ သေကုန်တော့မှာပဲ”
မချောစိန် မထိုင်နိုင်ပါ။ ငြိမ်သက်စွာလည်း ရပ်မနေနိုင်ပါ။ ပူပန်မှု၊ ကြောင့်ကြမှုအောက်တွင် ဒေါင်ချာစိုင်းနေသည်။
“ညည်းဥစ္စာက ဘာမှန်းမသိ ညာမှန်းမသိနဲ့၊ အေးအေးဆေးဆေး ပြောစမ်းပါဦး အေ၊ ဘာဖြစ်တာလဲ”
ရီးကျီးဒန်၏ အေးငြိမ်းသော စေတနာစကား။
“အမေ့ မြေးမ ခင်ခင်ပေါ့”
“ခင်ခင်ကြီးလား”
“ဟုတ်ကဲ့… အမေ၊ သူ့အဝတ်ဖာထဲမှာ ထားနေကျ အင်္ကျီလုံချည်တွေ မရှိတော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်...”
ထို စကား အရောက်တွင်ကား သောက်ရေအိုးကို ဖင်ပေးနေသော ရီးဆေးရိုးပါ မျက်လုံးပြူးရပြီ။
“ဟဲ့ ဟဲ့ ဒီလိုဆိုရင် စပါးဒိုင်နားမှာ ဗီဒီယိုပြနေတယ်ဆို မဟုတ်လား၊ ဟုတ်လား အငယ်”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
“အဲ အဲ အဲသည်ကို လိုက်စမ်း”
မချောစိန် ထဘီတိုကို ပြင်ဝတ်သည်။ “ဘယ်သူ တွေ ပါလာသေးတုံး၊ သူ့တစ်ယောက်တည်းလား” ခြေလှမ်းပြင်ရင်း မေးသည်။
“လှလှ ပါတယ်၊ ကိုထွေး ပါတယ်၊ မောင်မောင်လှနဲ့ ကျော်သူရလည်း ပါတယ်”
ဟင်းခနဲ သက်မ ချသံကြီးကို ပုရပိုက်တန်းမှပင် ကြားလောက်၏။ သို့ရာတွင် အငယ်တွေကို ခွဲထားခဲ့ပြီး သူ့တစ်ယောက်တည်း ဖဲ့ထွက်သွားလျှင် မဖြစ်သလောဟု တွေးမိသည့် ခဏဝယ် မှောင်ထဲသို့ ဒုန်းစိုင်းကာ ပြေးဝင် သွားလေ၏။
မြေးအဘိုး သုံးယောက်မှာ ကြယ်ရောင်အောက်၌ တိတ်ဆိတ်စွာ ကျန်ခဲ့ကြသည်။ ရီးကျီးဒန်၏ ဖက်ညှပ်သံ ပေါ်လာမှ ရီးဆေးရိုး အသံထွက်လာ၏။
“အငယ်တို့ အတူလာကြတာ မဟုတ်လားဟဲ့၊ အဝတ်အစားတွေ ယူလာရင် တစ်ယောက် မမြင် တစ်ယောက် မြင်မှာပေါ့”
“တစ်အိမ်အိမ် ဝင်ထားခဲ့ရင် သည်ကလေးတွေ သိမလားတော်ရဲ့”
ရီးကျီးဒန်သည် သည်မျှဖြင့် မပြီးသေးဘဲ နောက်ကြောင်းကိုပါ ပြန်တော့၏။ အတိတ်ရော ပစ္စုပ္ပန်ပါ ရွှေ့လှန်တော့သည်။
“ထမင်းတစ်အိုးသာ ဖြောင့်အောင် မတည်တတ်တာ၊ လင်ကျတော့ လိုချင်ရမှန်း သိပြီ။ ထားလိုက်တဲ့ ရည်းစားကလည်း ခြေခြေမြစ်မြစ်ရှိပါ့။ မုန်းနားက နယ်နှင်လိုက်တဲ့ သူခိုးရဲ့ သားတဲ့။ အဖေက သူခိုးပေမဲ့ ကိစ္စမရှိပါဘူး၊ သားကလည်း စိန်ဖူးသူခိုး၊ ခေါင်းလောင်းသူခိုး၊ ဆင်းတုတော်သူခိုး”
ထိုကိစ္စအတွက် ရီးကျီးဒန် နာကြည်း မဆုံးပေ။
ဟိုနား ချိန်းတွေ့ စကားပြော၊ သည်နား ချိန်းတွေ့ စကားပြောသည်ကို တစ်ရွာလုံးသာမက တစ်နယ်လုံးပါ မမြင်ချင့်အဆုံး ဖြစ်တော့မှ မိဘ သိသည်။ သိလျှင် သိချင်း ခင်ခင်ကြီးနှင့် ကြိုက်နေသည် ဆိုသူကို ခေါ်တွေ့ပြီး မျိုးရိုးဇာစ်မြစ်နှင့် အလုပ်အကိုင်ကို စုံစမ်းကြသည်။ ကိုယ်တော်ချောက ကလန်ကဆန် ပြော၊ ကလန်ကဆန် လုပ်သွားသည်။ သည်အချိန်ကမူ ခင်ခင်ကြီးလည်း ဒေါသတကြီးပါပေ။ ငါ့အမေကို တွန်းပစ်တာ တစ်သက်မကျေဘူး စသည်ဖြင့် ကြုံးဝါး၏။ အိမ်ရှေ့က ဖြတ်လျှောက်ရင် ဖိနပ်နဲ့ ထွက်ရိုက်မယ်လည်း သတိပေး၏။ ထိုသူငယ် ရမ်းဘိုကုန်းကို လာသေးသလော။ လာစေဦး၊ မှုန်တိမှုန်ဝါး ရီးကျီးဒန် မည်သို့ သိပါမည်နည်း။
ယခု ထိုသူငယ်နှင့် ပြန်ဆက်သလော။ အခြား တစ်ယောက် အသစ်ပေလော။ တွေးမရသည့်အဆုံးတွင် “သမီးတစ်ကောင် နွားတစ်ထောင်တဲ့ တော်ရေ့ ၊ တယ်မှန်ပါလား” ရီးကျီးဒန် မြည်ရွတ်မိတော့သည်။
“နွားတစ်ထောင် ဘယ်ကမလဲအေ၊ ညည်းမှာ နွားလေးထောင်ဟေ့ နွားလေးထောင်၊ မြေးမက လေးယောက် မဟုတ်လား”
ရီးဆေးရိုးသည် သွားကျိုး ပါးကျိုးဖြင့် ဟားတိုက်နေချေသည်။
“ဘ ဆက်ပြောပါ ဘရဲ့”
ရီးဆေးရိုးမှာ ရယ်မော၍ ကောင်းနေဆဲရှိသည်။
“ဘကလည်း ရယ်နေတာပဲ၊ ရှေးစကား ဆက်ပြောပါ ဆိုနေမှ”
ရီးဆေးရိုး အရယ်ရပ်သည်။ သူ ပြောဆဲ ပုံပြင်ကို အပြန်အလှန် စစ်ဆေးကြည့်ပြီးမှ ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
“ပြောမှာပေါ့ သမီးရဲ့”
••••• ••••• •••••
၄
“နှမ်းလှန်းတဲ့ အမယ်အိုကြီးက ပြောတယ်လေ၊ တစ်ခါတလေ စားတာတော့ “ဪ... ခမျာမှာ စားချင်ရှာ လွန်းလို့ စားတာပါကလား” ဆိုပြီး သည်းခံနိုင်တယ်၊ နှစ်ခါသုံးခါ ဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ သူ သည်းမခံနိုင်တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့် အော်ရတာပါ ပြောတော့ ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးက - ကဲဗျာ... နှမ်းတစ်ဆုပ် တစ်ဆုပ်နဲ့ ငါးခါစားတာ တစ်စလယ် မရှိဘူး၊ သို့သော်လည်း တစ်ပြည်ဖိုး ပေးမယ်၊ အလျော် ပေးမယ်ပေါ့ကွယ်”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
“ဒါပေမဲ့ မြေးရေ၊ အမယ်အိုကြီးက နှမ်းဖိုးလျော် ငွေကို လက်မခံဘူး။ ကျွန်မဟာ နှမ်းဖိုး မလိုချင်ပါဘူး၊ သည်သူငယ်ဟာ ဆရာကြီးဆီက အတတ်ပညာစုံလို့ တိုင်းပြည်ကို ပြန်သွားတဲ့ အခါမှာ ရှင်ဘုရင်ဖြစ်မယ့် မင်းသားပါတဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ ဘ”
“အဲဒါကြောင့် နောက်နောင်ကို အခုလို စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ မလုပ်အောင် တားမြစ်ပေးပါလို့ ပြောတဲ့ အတွက် အမယ်ကြီးအို ရှေ့မှာပဲ ဝါးခြမ်းပြားနဲ့ သုံးချက် ရိုက်ပြီး ဆုံးမသတဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့”
“ဘယ်လို ဆုံးမသလဲ ဆိုတော့ ‘သင်ဟာ ဘွားကြီးအို ပြောတဲ့အတိုင်း ဘုရင်လုပ်မယ့်လူ ဖြစ်တယ်။ ဘုရင်ကိုယ်တိုင်က စည်းကမ်း မရှိရင် တိုင်းပြည်ကို ဘယ်လို အုပ်ချုပ်မလဲ။ ပိုင်ရှင် မပေးတဲ့ ပစ္စည်းကို နှမ်း တစ်ဆုပ်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ နှမ်းတစ်စေ့ပဲ ဖြစ်ဖြစ် လိုချင်စိတ်နဲ့ ယူရင် ခိုးတာပဲ။ ဒါကို အမြဲ အမှတ်ရနေရမယ်လို့’ ပြောဆို ဆုံးမတာပေါ့”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
“အဲဒါနဲ့ အဲသည် မင်းသားဟာ ပညာစုံလို့ တိုင်းပြည်ကို ပြန်သွားပြီး မကြာမီမှာ ရှင်ဘုရင် ဖြစ်တာကိုး။ သည်အခါမှာ ဆရာ့စကားကို သတိရပြီး စည်းနဲ့ ကမ်းနဲ့ အုပ်ချုပ်တဲ့ အတွက် သာယာဝပြောတဲ့ ပျော်ရွှင်စရာ တိုင်းပြည်ကြီး ဖြစ်လာသတဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့”
“အဲသည်လို တိုင်းသူပြည်သားတွေ ပျော်ရွှင်ချမ်းမြေ့နေတာမြင်ရတဲ့ မင်းသားဟာ ဆရာ ဆုံးမလိုက်လို့သာ ငါ စည်းကမ်းရှိတာကလားလို့ တွေးမိပြီး ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးကို တိုင်းပြည်ကို ဖိတ်ပြီး ရှိခိုးပူဇော်တယ်။ အဖိုးတန် လက်ဆောင်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ကန်တော့တယ်။ အဲဒါနဲ့”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
“အဲဒါနဲ့ ပြီးရောတဲ့”
“ဟင်း... ဘ ရှေးစကားက မြွေမင်းသားတို့၊ မထွေးလေးတို့လောက်လည်း မကောင်းဘူး”
ရီးဆေးရိုး ရယ်မောပြန်သည်။
“သမီး၊ မြွေမင်းသား ရှေးစကားထဲက ဘာများ မှတ်မိလဲ”
မိမိထွေး မျှော်လင့် မထားသောစကား။ သို့ဖြစ်ငြား စဉ်းစားချိန် ရပါ၏။ ရသော်လည်း အဖြေမပေးနိုင်။
“မဒွေးလေးတို့၊ မထွေးလှတို့ ကျတော့ကော”
သည်အမေး ကိုလည်း မိမိထွေး မဖြေနိုင်။ မဖြေနိုင်ငြား ဘသည် ဆက်မမေးတော့ပါ။ ဘ အာရုံ ပျက်သွားပြီ။ ဝိုင်းထဲသို့ မချောစိန်နှင့် ကလေးတစ်သိုက် ဆူညံစွာ ဝင်ရောက်လာသောကြောင့်သာတည်း။
မချောစိန်နှင့်အတူ လှအုံးမယ်သာ ဝင်ထိုင်သည်။ ကျန်လူများ အိပ်ချင်ပြီ ဆိုကာ ပြန်ထွက်သွားကြသည်။ ရီးကျီးဒန်က လှမ်းမေး၏။
“ဘယ့်နှယ်လဲဟေ့”
“ဗီဒီယို ကြည့်နေတာပဲ တွေ့ခဲ့တယ် အမေ၊ လူတောထဲမှာ မလိုက်ဘူးပြောရင် အရှက်ကွဲမှာ စိုးလို့၊ နောက်ကနေ အကဲခတ်ရင်း ကြည့်နေရတာပေါ့ အမေရာ”
“ဘာတွေ ပြလဲအေ့”
“မပြောချင်ပါဘူး အမေရာ၊ သရဲကားတဲ့၊ သူတို့တော့ မသိဘူး၊ ကျုပ်တောင် ကြည့်ရင်းကြည့်ရင်း ကြောက်လာတယ်။ အိပ်ရာထဲ အထိများ မျက်စိထဲမြင်နေရင် တစ်ရေးနိုးလို့ အပေါ့အပါး ထသွားတာတောင် သွားမှ သွားရဲပါ့မလား”
အမောတကော ပြောသံ အဆုံးတွင် ဟင်းချသံက ကျယ်လောင်လှ၏။
“သာဖြင့် ညည်းသမီး အဝတ်တွေ ပျောက်နေတာကကော ဘယ့်နှယ်လုပ်မတုံး”
“အခု ပြန်သွားမှ ထပ်ရှာပြီး မေးရတော့မှာပေါ့ အမေရာ”
“ကဲ... သွား သွား၊ သာယာညင်းပျောင်းလည်း မေးဟေ့။ မိဘက သားသမီးကို ကြောက်နေရတာ။ ညတိုင်း ရှိခိုးဟဲ့”
ငေါ့ဖြစ်အောင် ငေါ့လိုက်ချိန်တွင် မချောစိန် ထရပ်သည်။
“သမီးမိန်းကလေး မွေးမိမှကိုး အေ့”
ရီးကျီးဒန် စကားဆက်သဖြင့် မချောစိန်မှာ ခြေလှမ်းတန့်၏။
“အမယ်လေး သားယောက်ျားလေးကကော လွယ်လို့လား အမေ။ စပါးခိုးရောင်းတာနဲ့၊ လယ်ပြင်သွားရင်းတန်းလန်းက ငန်းပြားပေါက်ပြား ရောင်းစားပစ်ပြီး အိမ်ကျတော့ ပျောက်တယ်ပြောတာ အမေ”
“ကဲ... သွားသွား၊ မျက်ခြည်ပြတ်လို့ မရဘူးဟဲ့”
သမီး၏ ကြောင့်ကြမှုသည် မအေထံသို့ပါ ကူးဟပ်ပြီမို့ ရီးကျီးဒန် တွန်းလွှတ်သည်။ ဘိုးဘွားအိမ်နှင့် မိဘအိမ် အကူးတွင် လှစ်ခနဲ ပျောက်သွားနိုင်သည်ဟု တွေးတောမိသောကြောင့် ဖြစ်ချေ၏။
ရီးဆေးရိုးသည် ငွေကြယ်များ မှိန်ရီ၍ ငွေလရောင် ရွှန်းပြက်စ ညဉ့်လယ်ပိုင်း ကောင်းကင်၏ အလှကို ငေးမောနေရာက ငတက်ပြားမကို သတိရသည်။
“ဘ ပြောတဲ့ ခုနက ရှေးစကားကျတော့ကော သမီး ဘာမှတ်မိတုံး”
“စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ မလုပ်ရဘူး”
“ဟုတ်သကွယ့်၊ ပြီးတော့ရော”
“အရှင်မပေးတဲ့ ပစ္စည်းကို မယူရဘူးတဲ့”
ရီးဆေးရိုး ကျေနပ်စွာ ပြုံးမိ၏။ ပြုံးမိသော်ငြား သူ့အပြုံးသည် မကြာမြင့်ပါ။ တဖြည်းဖြည်း တစ်စတစ်စ မှိန်၍၊ မှိန်ရာက လျော့ပါး ပျောက်ကွယ်သွားလေ၏။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်
