Wednesday, August 12, 2026

ပွဲပြီးတဲ့နေ့


❝ ပွဲပြီးတဲ့နေ့❞ 
 ▢ အဖြူရောင် ( ရွှေ )

ကျွန်မ နာမည် ယဉ်လေးခင်။ ကဲ-ဒါဆို ကျွန်မ ဘာနေ့သမီးလဲ ရှင်သိမှာ။

ဟုတ်တယ်ဟုတ်။ အင်း-အတိအကျ ပြောရရင်တော့ ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ မွေးခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးသမီးစစ်စစ်ပေါ့။ ရေကို မရောတာ။ ဗုဒ္ဓဟူးသမီးလို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ “ရှူးရှူးဒိုင်းဒိုင်းသမား စိတ်မြန်လက်မြန်၊ ဒါပေမယ့် ပြီးတော့လည်း ပြီးတာပဲ” ဆိုတဲ့ မှတ်ချက်က တစ်ခါတည်း တွဲပါလာတတ်တာ။ ဟုတ်လည်း ဟုတ်ပါရဲ့။ ပြောလည်း ပြောချင်စရာ။ ကျွန်မက စိတ်မြန်လက်မြန်။ အဲ ... အဲ ... နောက်ပြီး ရှိသေးတာ။ “ဗုဒ္ဓဟူးဆိုတော့ တစ်နေ့ သုံးခါ ရူးပေါ့” တဲ့။ အတက်ကြမ်း၊ အကျကြမ်းတဲ့ စိတ်ကလေးကို ပညာသားပါပါ နှိပ်ကွပ်တဲ့စကားနေမှာပေါ့။ အဲဒါလည်း ဟုတ်တယ် ပြောရမှာပဲ။ ကျွန်မက စိတ်ဆိုးလွယ်တာကိုး။ စိတ်ဆိုးတဲ့ အချိန်များတော့ သူနိုင်၊ ကိုယ်နိုင် ဦးအောင် ပြောလိုက်၊ ဆိုလိုက်။ စိတ်ပြေတဲ့ အချိန်များကျတော့လည်း ရယ်လိုက် မောလိုက်ဆိုတော့ တစ်နေ့သုံးခါ ရူးတယ်ပြောခံရတာလည်း မလွန်ပါဘူး။

အဲဒီ ဗုဒ္ဓဟူးသမီးက ကိုယ့်စိတ်တိုင်းကျ ဗိုလ်လုပ်ချင်တာ။ ကြွက်တွေနဲ့ တွေ့မှပဲ အစွယ်ကို ကျိုးရော။ ဟုတ်ပ၊ ကြွက်ဆိုတဲ့ အကောင်ကလည်း အကောင်သာသေးတာ အင်မတန် ကူလီကူမာ များတော့ အဲဒီ အကောင်သေးသေး ကြွက်နဲ့ တွေ့မှ အင်မတန် အကောင်ကြီးပြီး အမြီးရှည်တဲ့ ဆင်ဆိုတဲ့ အကောင်ကြီး ဖင်ထိုင်ကျရော၊ ပက်လက်လန်ရော။

ယဉ်လေးခင် ဆိုတဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးသမီး ကျွန်မမှာ အစ်မတစ်ယောက်ရှိတယ်။ ကြာသပတေးသမီး။ စည်းမဲ့ ကမ်းမဲ့နိုင်တဲ့ နေရာမှာတော့ ဘယ်သူ့မှ ဗိုလ်မထားဘူး။ အတွင်းစကား ပြောရရင် ရေဝတ်ချိုးတဲ့ ထဘီတောင် ခြေထောက်နဲ့ ခတ်ပြီး ကွင်းလုံးပုံထားခဲ့တာ။ ထမင်းစားတဲ့ အခါများ ထမင်းရော၊ ဟင်းရော ပန်းကန်လေးထဲ ပုံစား၊ ပြီးတာနဲ့ ကြောင်အိမ်အောက်ဆုံးထပ် ထိုးထည့်ခဲ့တာပဲ။ ပန်းကန်ဆေးတဲ့ ဘေစင်ပေါ်တောင် မတင်ဘူး။ ကျွန်မ အဖေကတောင် အချစ်ဆုံး သမီးကြီးရဲ့ဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘူး။

“သူများ ဘုရင်မကြီးဖြစ်ရင် ခက်မယ်” တဲ့။

အစ်မကြီးကလည်း စီးပွားရှာတဲ့၊ ငွေဝင်တဲ့အလုပ်က လွဲရင် ကျန်တာ ဘာမှ စိတ်မဝင်စားဘူး။ သူ့အကြောင်း ပြောရင်း ပြောရင်း သူငယ်ငယ်က အဖြစ်ကလေး သတိရမိတယ်။ ကျွန်မတို့ ညီအစ်မက ခုတင်တစ်ခုတည်း အိပ်တာလေ။ တစ်ရက်တော့ ညဘက်ကြီး အိပ်နေရင်း ခုတင်ပေါ်က ပြုတ်ကျပါလေရော။ အံမယ် မချောက ခုတင်ပေါ်ပြန်မတက်ဘူး။ ကျတဲ့ နေရာမှာပဲ ကွေးကွေးလေး ဆက်အိပ် တာ။ မနက်လင်းတဲ့ အထိ။

အဲဒီ လို နာမည်ကောင်းတွေနဲ့။ ငွေရှာတဲ့ နေရာမှာ ဇွဲရှိသလောက် အိမ်တွင်းမှုတို့၊ သန့်ရှင်းရေးတို့များ ကိုယ်နဲ့မဆိုင်သလို အပျင်းကြီး၊ စည်းကမ်းမရှိတဲ့ အစ်မနဲ့ နှစ်ပေါင်း သုံးဆယ်နီးနီး ရန်ဖြစ်လိုက်၊ ပြန်ချစ်လိုက် နေခဲ့ကြတာပေါ့။

ဒါပေမယ့် အဲဒီတုန်းက မတည့်ဘူးဆိုတာ အစ်မနဲ့ မတည့်တာနော်။ “ကြာသပတေးသမီး” ကို မတည့်တာ မဟုတ်ဘူး။

အဲဒီလိုနဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးသမီးက ကြာသပတေးသမီးကို သစ္စာဖောက်ပြီး အချစ်နောက် ကောက်ကောက်ပါ။ ‘ သူ့မှ မရရင်ကွယ် အဆိပ်သောက်သတ်သေမယ် ’ ဆိုတဲ့ အချိုးမျိုးနဲ့ အိမ်ထောင် ရေးနွံထဲ ပျော်ပျော်ကြီး ခုန်ဆင်းခဲ့ပါရော။ ကြာသပတေးသမီးနဲ့ ရန်ဖြစ်တတ်၊ အနိုင်ယူတတ်တဲ့ ဗုဒ္ဓဟူး သမီးက-

“နင့်ကို ချစ်လွန်းလို့ နင်နဲ့ တူတဲ့ ကြာသပတေးသားကို ရှာယူတာပါ” လို့ ပလီခဲ့သေးတာ။ တစ်ယောက်တည်း ကျန်ခဲ့တော့ အမျက်ပြေမလားလို့ ရွှေနားတော်သွင်း ဧချင်းကလေး ဆိုပြမိတာပေါ့။ ဇာတ်လမ်းက အဲဒီမှာ စတော့တာပဲ။ ယဉ်လေးခင် ပါးစပ်က “ကြာသပတေးသားသမီးတွေများ” လို့ ရောသောကောသော ပြောရလောက်တဲ့ ဇာတ်လမ်းပေါ့။ ကြာသပတေးသမီးနဲ့ တုန်းက အလုပ်မှာ စာရင်းဇယားတို့၊ ပေးစာတို့ဆိုရင် အစ်မကြီးက ပါးစပ်က ပြော၊ ကျွန်မက လိုက်ရေး။ ဘောပင်ကိုင်ရမှာ ပျင်းလို့တဲ့။ ပြီးတော့ အစ်မကြီး စာရေးရင် မလိုအပ်တဲ့ စကားလုံးတွေမှာ ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက်တွေ ထည့်တာ။ ဥပမာ-ပြောရရင် ပဲး၊ ဘဲး၊ အဲဒါမျိုးတွေ။ ရေးချဆိုရင် နှစ်ခါထပ်ရေးတာ အောာင်၊ ကောာင်း၊ အဲဒီလိုပေါ့။ အံမယ် တကယ့်ကို ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက်တို့၊ အောက်မြစ်တို့ ထည့်ရမယ့် နေရာမျိုးကျတော့ မထည့်ဘူး။ အဲဒီတော့ သူ စာရေးရင် အမြီးအမောက် မတည့်။ အဲဒီတော့ ကျွန်မကို ရေးခိုင်း။ ကျွန်မ အမျိုးသားကလည်း အစ်မကြီးနဲ့ တစ်ပုံစံတည်း၊ တစ်ထပ်တည်း၊ အံ့သြစရာ၊ စာလုံး ပေါင်းသတ်ပုံ မှားပုံမှားနည်းကအစ တစ်ထပ်တည်း။ စာရေးပျင်းပုံကလည်း အတူတူ။

တူလိုက်ပုံများတော့ ကြာသပတေးသမီး နှစ်ယောက်လုံး ညအိပ်အဝတ်အစား သီးသန့်မထားဘူး။ အပြင်က ပြန်လာရင် ထိုးလှဲ အိပ်ပစ်လိုက်တာပဲ။ ကျွန်မတို့ ပြင်ဦးလွင်က ခိုက်ခိုက်တုန်အောင် အေးတဲ့အချိန်တွေ များတာကိုး။ ကျွန်မက စိတ်ဆိုးပြီး အင်္ကျီလဲခိုင်းရင် ‘ လူ့ထက် ဘယ်ဟာမှ အဖိုး မတန်ဘူး ’ တဲ့။ အဲဒါလည်း တစ်သံတည်း။ တစ်ယောက် အသံ တစ်ယောက်ကြားလို့ ကူးချတာ မဟုတ် ဘူးနော်။ သူတို့ရဲ့ စရိုက်သဘာဝကိုက တစ်ထပ်တည်းဖြစ်နေတာ။ နောက် ဗေဒင်၊ လက္ခဏာ ဝါသနာပါတာ၊ အားရင် အိပ်ရာထဲ ကျောခင်းနေတာ၊ စာရေးပျင်းပြီး ကိန်းဂဏန်းတွေ ဦးနှောက်ထဲ ထည့်မှတ်ထား ဘယ်အချိန်မေးမေး ဒေါက်ခနဲ ဖြေနိုင်တာ၊ ဂဏန်းပေါင်းစက် မကိုင်ဘဲ ပါးစပ်က ပွစိပွစိပြီး စိတ်နဲ့ ပေါင်း နုတ်၊ မြှောက်၊ စား လုပ်တာ။ အပျင်းကြီးတာကနေ စည်းကမ်းမရှိတာထိ တစ်ထပ်တည်းမှ တစ်ထပ်တည်း။

ကျွန်မမှာ အံ့သြလွန်းလို့ အရင်တုန်းက အစ်မကြီးနဲ့ပဲ တစ်ယောက်ချင်း ရန်ဖြစ်ရတယ်။ အခုတော့ နှစ်ယောက် တစ်ယောက်ပေါ့။ သူတို့ကလည်း ထုံးစံအတိုင်း ကျွန်မ ဘာပြောပြော၊ ဘယ်လောက်ပြောပြော မသိသလို၊ မကြားသလို အပြုံးမပျက်တွေလေ။ အဲဒီတော့ စိတ်ဆိုးဆိုးနဲ့ “ကြာသပတေးသားသမီးတွေများ” ဆိုပြီး ပြောနေကျ။

ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်း ကျတော့လည်း သူတို့က စီးပွားရှာတဲ့သူတွေ၊ ကျွန်မက အိမ်မှာ နေတဲ့သူ။ ဆင်ကြီး ဘယ်လောက်ကြီးကြီး လှစ်လှစ်မြည်တဲ့ ကြွက်ကို မမီနိုင်သလိုဘဲ။ သူတို့ အရှုပ်တွေ ကျွန်မက ဒိုင်ခံရှင်းပေးရတာ ချည်းပါပဲ။

အဲဒီ လိုနဲ့ ကျွန်မ သားဦးကိုယ်ဝန် မွေးရတော့မယ် ဆိုတော့ ဘယ်တော့မှ ကြာသပတေးသား သမီး မမွေးဘူးလို့ လူတိုင်းကို ပြောခဲ့တာပဲ။ အခု ပြန်တွေးရင် အခု ရယ်ချင်တယ်။ အဟုတ်။

ဗုဒ္ဓဟူးသမီး မွေးခါနီးလေ ကြာသပတေး သားသမီးနှစ်ယောက်က ဗေဒင်၊ ယတြာတွေနဲ့ အလုပ်ရှုပ်လေ။ ဘယ်နေ့၊ ဘယ်ရက်ကို ခွဲမွေးမယ်။ မွေးမယ့်ဆရာဝန်ကို ဘယ်ပန်း ဆောင်ခိုင်း။ လူနာက ဘာအရောင်ဝတ်။ အိုး ... ရှုပ်ယှက်ခတ်အောင် တွက်ထားလိုက်ကြတာ။ တကယ်လည်း မွေးရော Due Date ထက် နှစ်ပတ်စော မွေးတော့ အပ်ထားတဲ့ ဆရာဝန်က ရန်ကုန်က ရောက်မလာသေးချိန်၊ ဗိုက်ကလည်း နာလှပြီ။ ရိုးရိုးပဲ မွေးဖြစ်လိုက်တယ်။

အံ့ဩစရာများ ပြောပါတယ်။ ခုနစ်ရက်၊ ခုနစ်နေ့ ရှိတာ ရာဟုပါ ထည့်တွက်ရင် ရှစ်နေ့ ရှိတဲ့အထဲ တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် ကြာသပတေးသားကလေးများ ဖြစ်ရသတဲ့။ ဆင်ကြီး ပက်လက်လန်တာပေါ့။ ကြာသပတေးသားသမီးတွေ အကျင့် မကြိုက်လို့၊ မခံစားနိုင်လွန်းလို့ ကိုယ်ဝန် စရှိပြီဆိုကတည်းက ဘယ်တော့မှ ကြာသပတေးနေ့ မမွေးဘူး ကြိမ်းလာခဲ့တာ ကြာသပတေးနေ့များ မွေးဖြစ်အောင် မွေးသေးသတဲ့။ ကြာသပတေးတွေ အောင်ပွဲခံတော့တာပေါ့။

လပြည့်ဝန်းကြီးလို ဝိုင်းစက်ဖောင်းအိနေတဲ့ သားကြီးကို ချစ်မဝ၊ ကြည့်မဝ၊ နမ်းမဝ၊ မသိစိတ်ရဲ့ ဟိုးထောင့်တစ်နေရာမှာတော့ ဖြစ်ရလေခြင်းလို့ ညည်းမိတုန်း။

ဒီလိုနဲ့ အင်အားကောင်းလာတဲ့ ကြာသပတေး သုံးယောက်ရယ်၊ သနားစရာ ဗုဒ္ဓဟူး တစ်ယောက်ရယ် ဘဝကြီးထဲ ဆက်လျှောက်လာခဲ့လိုက်တာ သားကြီး သုံးနှစ်ပြည့်ခဲ့ပေါ့။

အခုကျတော့ ပြောစရာ၊ လူတစ်ယောက် ထပ်တိုးတာပေါ့လေ။ သားကလေးကပါ နားမလည် ပါးမလည်နဲ့ ‘ သားက ကြာသပတေးသားနော် ’ တဲ့။ မအေလုပ်တဲ့ ကျွန်မကလည်း ထစ်ခနဲဆို ‘ ကြာသပတေးသားတွေများ ’ ပြောလို့ ကောင်းတုန်း။ သူတို့က ဝစီပိတ်ပိတ်ပြီး ကာယကံမြောက် ရှုပ်သမျှ မနေနိုင်တဲ့ ကျွန်မက အပင်ပန်းခံ ရှင်းလိုက်၊ သိမ်းလိုက်၊ မခံချိမခံသာ ပြောလိုက်ပေါ့။

ကျွန်မရဲ့ ကြွက်တွေကလည်း သားကလေး တမေ့တမော ကြည့်တတ်တဲ့ Tom & Jerry ထဲက ကြွက်ကလေးတွေနဲ့ မကွာမခြားပါပဲ။ သားကလေးက Tom & Jerry ကို မျက်စိမမှိတ်တမ်း မျက်တောင်မခတ်တမ်း ကြည့်ပြီးများ တဟားဟား အော်ရယ်နေရင် ကျွန်မက အလိုလိုနေရင်း နေမထိ ထိုင်မထိ ဖြစ်နေရတာ ။ ရင်ထဲမှာ အခုအခံ တစ်ခုရှိနေရင် ကိုယ်နဲ့ဆိုင်ဆိုင် မဆိုင်ဆိုင် ကိုယ့်ကို ပြောတာ ဟုတ်ဟုတ် မဟုတ်ဟုတ် တိုက်ဆိုင်တိုင်း ကိုယ်နဲ့ ယှဉ်ထိုးချိန်စက် အနေခက်တတ်တာ လူ့သဘာ၀ပဲ မဟုတ်လား။

ကိုယ်က ကြွက်တွေကို မကျေမနပ် အခံရှိပြီးသား ဆိုတော့ ဂလိုဘယ်လူလည်၊ အဲ ... အဲ ... ဂလိုဘယ်ကြွက်လည် Jerry ရဲ့ ဟားကွက်တွေ မြင်တိုင်း ထောမနာပြုမိတော့တာလေ။

၃ နှစ်သားကလေးက Jerry ကို အထင်ကြီး၊ အားကျ၊ ချစ်ခင်နေတာ မဟုတ်လား။ Jerry လုပ်သမျှတွေကို တဟားဟားနဲ့ သဘောကျတတ်နေတာဆိုတော့ သူ့ကို Jerry နဲ့ နှိုင်းယှဉ်တာကိုပဲ သူက သဘောအကျကြီး ကျနေတော့တာလေ။

“သားက Jerry ပေါ့နော် မေမေ”

“အဲဒါ သဘောကျစရာ မဟုတ်ဘူးသားရဲ့။ ကိုယ့်ရဲ့ လိုအင်ဆန္ဒအတွက် သူတစ်ပါးကို ဒုက္ခရောက်အောင် ချောက်တွန်းတယ်၊ အနိုင်ကျင့်တယ်ဆိုတာ နိုင်ငံကြီးသားစိတ်ဓာတ် မဟုတ်ဘူး။ လူဆိုတာ လူရယ်လို့ ဖြစ်လာမှတော့ ကိုယ့်တာဝန် ကိုယ်ယူရတာ။ ကိုယ့်တာဝန် သူများကို ယူခိုင်းတာတို့ မလုပ်ရဘူး သားရဲ့။ ‘ ကျီစားသန်က ရန်များ၏ ’ တဲ့။ သူတစ်ပါး မခံနိုင်တဲ့အထိ စတယ် နောက်တယ်ဆိုတာ အနိုင်ကျင့်ခြင်းတစ်မျိုးပဲပေါ့။ မေမေကတော့ Tom ကိုပဲ ကြိုက်တယ်။ Jerry လူလည်ကျတာတွေ မြင်ပြီး မုန်းလွန်းလို့”

ဘာမှ နားမလည်သေးတဲ့ သားကလေးကတော့ မျက်လုံးပြူးကြီးနဲ့ မော့ကြည့်နေရုံပဲပေါ့။ ယောက်ျားနဲ့ အစ်မကို စောင်းပြောချင်တာနဲ့ ဇာတ်လမ်းထဲ အာရုံရောက်နေတဲ့ သားလေးကို ဇွတ်အတင်း လက်ချာရိုက်နေမိတာ။ သားကလေးသာ ပြန်ပြောတတ်တဲ့ အရွယ်ဆိုရင် “မေမေ့နှယ် စကားများရန်ကော” လို့ ငြူစူမယ် ထင်ပါရဲ့။

မနေ့ကတော့ ကျွန်မ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုကို စိတ်တုံးတုံးချပြီးတော့ကို ချလိုက်တော့တယ်။ ဘယ်တော့မှ ‘ ကြာသပတေးသားသမီးတွေများ ’ မပြောတော့ပါဘူးလို့။

ဖြစ်ပုံက ဒီလိုလေ။

သီတင်းကျွတ် နားရက်ဆိုတော့ ကျွန်မတို့ မိသားစု ကျိုက်ထီးရိုး ဘုရားဖူးထွက်ဖြစ်တယ်။ အလုပ်ကိစ္စ အရေးပေါ်လာတော့ ယောက်ျားက မလိုက်ဖြစ်ဘူး။ ပြင်ဦးလွင်ဈေးထဲက ဆိုင်နီးချင်းတွေနဲ့ တစ်လလောက်ကတည်းက ကြိုတိုင်ပင်ထားတဲ့ ခရီးဆိုတော့ ဖျက်လို့လည်း မဖြစ်။ ဒီတော့ ကျွန်မတို့ ညီအစ်မပဲ ဘုရားဖူးလိုက်ရတော့တာပေါ့။

ဘုရားကို ရောက်တာနဲ့ တည်းခိုခန်းမှာ ခဏနားပြီးမှ သားကလေး လက်ဆွဲ၊ ဘုရားရင်ပြင်တော်ပေါ်တက်၊ ဘုရားကို ရွှေသင်္ကန်းကပ်ချင်တာ။ ယောက်ျားသား ကြီးကြီးမားမား မပါတဲ့ ကျွန်မတို့ ညီအစ်မ ဘုရားလူကြီးကို အကူအညီ တောင်းပြီး ရွှေသင်္ကန်းကပ်ပေးဖို့ ပြောရတော့တာပေါ့။ ရွှေဆိုင်းတွေကို လက်နှစ်ဖက်နဲ့ ယှက်ကိုင်အုပ်မိုး ဆုမျိုးစုံတောင်းပြီးမှ

“အဘရေ၊ သမီးကို ရွှေသင်္ကန်းလေး ကပ်ပေးပါဦး။ ဗုဒ္ဓဟူးထောင့်မှာ ကပ်ပေးပါနော် အဘ” ဆိုတော့ ဘုရားလူကြီးက မော့ကြည့်တယ်။ ဘာများ မှားပါလိမ့်ပေါ့လေ။ ဗုဒ္ဓဟူးသမီးက ဟိုခရီးဝေး ကနေ ဖူးခေါင့်ဖူးခဲ ဘုရားကို အရောက်လာပြီး ရွှေသင်္ကန်းကပ်တာ ဗုဒ္ဓဟူးထောင့်မှာပဲ ကပ်ချင်တာ ပေါ့။ ဘုရားလှူတယ် ဆိုပေမယ့် အတ္တကလေး အခြေခံထားတာကိုး။ ဘုရားလူကြီးက တုတ်တုတ်မှ မလှုပ်ဘူး။

“သမီးတို့က အမျိုးသားလည်း မပါလာလို့ပါ”

“မဟုတ်ပါဘူး၊ အဘက ဘုရားဖူးတွေကို ရွှေသင်္ကန်း ကပ်ပေးနေကျ သမီးက ဗုဒ္ဓဟူးထောင့်မှာ ကပ်ပါဆိုတော့”

“ဪ-သမီးက ဗုဒ္ဓဟူးသမီးလေ အဘရဲ့”

“မဟုတ်ဘူး ဗုဒ္ဓဟူးထောင့်က ကပ်လို့ မရဘူး။ ဗုဒ္ဓဟူးထောင့်က ချောက်ကြီး သမီးရဲ့။ မြေလေးက ဘာနေ့သားတုံး။ မြေးလေးမွေးနေ့ကပဲ ကပ်လိုက်လေ”

ကျွန်မဖြင့်လေ ဘာပြောလို့ ပြောရမှန်းကို မသိတော့ပါဘူး။

ဘာမှ မသိတဲ့ သားလေးက-

“သားက ကြာသပတေးသားနော် မေမေ” 

“ဟာ.. ကောင်းတာပေါ့၊ ဘိုးဘိုး ကြာသပတေးထောင့်မှာ ကပ်ပေးမယ်နော် မြေးလေး”

ပြောပြောဆိုဆို ရွှေဆိုင်းတွေ ယူပြီး ကြာသပတေးထောင့်မှာ သွားကပ်ပေးတယ်။ ကျွန်မ အစ်မကို မော့ကြည့်လိုက်တော့ ရယ်ချင်စိတ်ကို အောင့်ထားပုံရတဲ့ အစ်မကြီးက သူ လှူထားတဲ့ ရွှေဆိုင်းတွေကို နောက်ကျော်ဘက်မှာ ဝှက်ကိုင်ထားရင်း-

“ငါ ဘာမှ မပြောရသေးဘူးနော်” တဲ့။

ဗုဒ္ဓဟူးတွေဟာ ကြာသပတေးတွေရဲ့ ငယ်နိုင်များ ဖြစ်နေလေရော့သလား မသိတော့ပါဘူး။

 ▢  အဖြူရောင် ( ရွှေ )
📖 ရွှေအမြူတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      စက်တင်ဘာလ၊ ၂၀၁၁

Tuesday, August 11, 2026

သေရင်လဲ သော့ပေးခဲ့ဗျာ


❝ သေရင်လဲ သော့ပေးခဲ့ဗျာ ❞
    ▢ မဟော်သဓာ ရွှေဝင်း

ယခင် အင်္ဂလိပ်ခေတ် ရန်ကုန် ထောင်ကြီးအတွင်း ဖြစ်၏။ ထိုစဉ်က တို့ဗမာအစည်းအရုံး အင်အားတောင့်တင်းချိန်ဖြစ်၍ ဗမာ ပြည်ရှိ ထောင်တိုင်း သခင်မရှိသော ထောင် မရှိ။

ထိုစဉ်က ရန်ကုန်ထောင်ကြီး (ဘီ) အတန်းတွင် သခင်ဖိုး မောင် (အမည်ဝှက်) အမည်ရှိ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသမားတယောက် ရှိ၏။ ၎င်း သခင်ဖိုးမောင်သည် အခြား နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသမားများနှင့် တူသည်မဟုတ်၊ ကပ်ရာတွင် ပေရာတွင် နှစ်ယောက် မရှိ။

သခင် ဖိုးမောင် နေသော အဆောင်အတွက် ထောင်မှူး-ဝါဒါများကို တာဝန်ချတိုင်း ထောင်မှူးကြီးအဖို့ အမြဲ ပြဿနာ ပေါ်သည်။ ထောင်မှူးတိုင်း ထိုအဆောင် မသွားချင်ကြ၊ တာဝန်ကျဘူးသော ထောင်မှူးတိုင်း သခင် ဖိုးမောင်နှင့် ပြဿနာ မဖြစ်ဘူးသည် မရှိ  အနဲနှင့် အများ အမြဲ ပေါ်ခဲ့ဘူးသည်။

တနေ့သော် တာဝန်ကျထောင်မှူးနှင့် သခင်ဖိုးမောင်တို့ အချီအချ စကားများကြတော့သည်။

“ခက်တယ် သခင်ဖိုးမောင်.. အုတ်နံရံနဲ့ ဆယ်ပေအထိ မကပ်ပါနဲ့လို့ ပြောထားပေါင်းလဲ များပါပြီ၊ လူကြီးဘဲဗျာ-ခဏခဏ ပြောရတော့ မကောင်းပါဘူး၊ ဆင်ခြင်ဘို့သင့်ပါတယ်”

“ခင်ဗျားတို့ ထောင်မှူးတွေမလဲ တယောက် ဥပဒေတမျိုး ပါလား၊ အရေးမကြီးပြန်ရင် ထောင်နံရံ မှီထိုင်တော့ ဘာမှ မပြောကြဘူး၊ အရေးကြီးပြန်တော့ နံရံနား မသွားရဘူးတဲ့”

“ခင်ဗျား ပြောရတာ လက်ဝင်တယ်ဗျာ၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားက တမျိုး၊ ရာဇဝတ်အကျဉ်းသားကလဲ တမျိုး၊ လောကမှာ ခင်ဗျားတို့ မရှိရင် ဘယ်လောက် ကောင်းမလဲ”

“ကျုပ်တို့ မရှိရင် ခင်ဗျားတို့ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်မှာပေါ့”

“တော်ပါတော့ဗျာ…သေတောင် သေချင်လာဘီ”

“သေရင်လဲ သော့ပေးခဲ့ဗျာ”

▢ မဟော်သဓာ ရွှေဝင်း
📖လူ့ဘုံခန်းဝါ အူတက်စရာ

အင်တာဗျူး


❝ အင်တာဗျူး ❞
▢ ထွန်းသိန်းဦး ( ခေတ္တ - စင်္ကာပူ )

မေရီသည် ကုမ္ပဏီ တစ်ခုတွင် ကြီးကြပ်ရေးမှူး ( supervisor ) ရာထူး အလုပ်လျှောက်သည် ။ အင်တာဗျူးတွင် ...

“ လူတွေကို ထိန်းသိမ်းကြီးကြပ်ရတဲ့ အလုပ်မျိုး လုပ်နိုင်စွမ်းရှိတယ် ဆိုတာ သက်သေ ပြပါ ” ဟု ဆိုသောအခါ မေရီက ...

“ကျွန်မမှာ မောင် ၄ယောက် ရှိတယ် ။ အားလုံးက ကျွန်မကို ဗိုလ်ချုပ်လို့ ခေါ်ကြတယ် ” 

မေရီ အလုပ်ရခဲ့လေသည် ။

Source : Reader's Digest ; Classic Reads 18 ( Subscriber Edition , 2014 )

▢ ထွန်းသိန်းဦး ( ခေတ္တ - စင်္ကာပူ ) ဘာသာပြန် ပေးပို့သည် ။
📖 ရယ်စရာ မဂ္ဂဇင်း
     ဒီဇင်ဘာ ၊ ၂၀၁၅

လက်ပံပင်ဝဲ တရားခံ

❝ လက်ပံပင်ဝဲ တရားခံ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

တစ်နေ့တလေ မိုးလင်းသည်အထိ အိပ်ကြည့်ဦးမည် စိတ်ကူးကာ ရီးကျီးဒန်သည် တစ်ဖက်သို့ စောင်းလှည့် လိုက်သည်။ ထိုစဉ်တွင် အိမ်ရှေ့လမ်းဆီကလိုလို အသံတစ်သံကြားရ၏။ ရီးကျီးဒန် မျက်စိပွင့်ရုံသာမက မျက်လုံးပါပြူးသွားရတော့သည်။ ဝမ်းခေါင်းသံကြီးဖြင့် ရယ်မောသံကြီး။ အားပါးတရ ရယ်မောနေသော အသံကြီးကို ဆက်လက် ကြားနေရသည်။

‘ငါ နားကြားလွဲရော့သလား၊ စိတ်ထင်လို့များလား’

လျှောကျနေသော ပုဆိုးစုတ်ကလေးကို ခေါင်းအုံးပေါ်သို့ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် အသာဆွဲတင်ရင်း ရီးကျီးဒန် နားစွင့်နေလိုက်ပြန်သည်။ နားကြားလွဲခြင်းကား မဟုတ်။ စိတ်ထင်ရာကြားရသော အသံလည်း မဟုတ်။ ချောင်းအော်သံလည်း မဟုတ်။ အမှန်ပင် လူတစ်ယောက် ဖျစ်ညှစ်ရယ်မောနေသံ ဖြစ်၏။ ဝမ်းခေါင်းသံကြီးဖြင့် ဖျစ်ညှစ်ရယ်မောနေသောအသံသည် ရွာ့မြောက်ဖျားမှ ရွာလယ်ပိုင်းသို့ တရွေ့ရွေ့ နီးကပ်လာလေပြီ။ ရီးကျီးဒန် ထထိုင်ကာနားစွင့်သည်။ ရယ်မောသံကြီးသည် နီးသည်ထက် နီး၍နီး၍ လာ၏။ ရီးကျီးဒန်မှာ ရီးဆေးရိုးကို လှမ်းကြည့်မိသည်။ ရီးဆေးရိုးသည် အိမ်ရှေ့ဘက်သို့ ခေါင်းထိုးကာ အိမ်ခါးပန်းကို ခေါင်းအုံးလျက် ခွေခွေကလေး အိပ်ပျော်နေ၏။ စိတ်အေးလက်အေး အိပ်ရသောကြောင့် တဖူးဖူးမှုတ်၍ပင် နေသေးသည်။ ရယ်မောသံကြီးသည် နီး၍လာ၏။ “ဟေ့ ဆေးရိုး၊ ဟေ့ ဆေးရိုး” ခေါ်သံ အော်သံကိုပါ ကြားရပြန်၏။

“ရော် ဘယ်သူပါလိမ့်”

“ဟေ့ ဆေးရိုး၊ ထပါဦးကွ”

အိမ်ရှေ့မှ အော်ခေါ်သူသည် အော်ခေါ်အပြီး၌ အူလှိုက်သည်းလှိုက် ရယ်မောနေပြန်ချေ၏။ ရီးကျီးဒန်သည် ရီးဆေးရိုးဘေးမှ ကပ်ပြီး အပြင်သို့ ဆင်းရန် ဟန်ပြင်ပြီးမှ တစ်ဖက်တံခါးသို့ လျှောက်လာသည်။ တံခါးကို အသာဖွင့်ပြီး လှမ်းကြည့်သည်။ အလင်းရောင် ကောင်းစွာမရသေး။ သစ်ပင်များကလည်း အုပ်ဆိုင်းနေကြသည်။ ထို့ကြောင့် အမြင် မသဲကွဲ။ ရယ်မောသံကြီးပေါ်လာပြန်သည်။

“ဟေ့ကောင် ဆေးရိုး”

ခေါ်သံနှင့်အတူ ဝင်ပေါက်ဝကို ဆို့ပိတ်ထားသော ထန်းလက်ခြောက်များ တွန်းသံ ဖယ်သံ ကြားရ၏။

“ကိုသာဒွန်းအသံနဲ့ တူတယ်။ ကိုဆေးရိုး ကိုဆေးရိုး”

ရီးဆေးရိုး မလှုပ်ပေ။

“ဘယ်သူလဲ”

“ဟ ကျီးဒန်ရ ငါပါဟ၊ သာဒွန်းပါ”

ရီးသာဒွန်း ထန်းလက်ခြောက်များကို တိုးဝှေ့ကာ အိမ်ဝိုင်းထဲသို့ ဝင်လာခဲ့ပြီ။

“စောစောစီးစီး ဘာကိစ္စလဲ ကိုသာဒွန်း”

လက်ထဲတွင် တစ်စုံတစ်ရာ ကိုင်ထားလေသလား။ ဂရုစိုက်ကြည့်ရင်းမှ ရီးကျီးဒန် ဆီးမေးသည်။

“နှိုးလိုက်စမ်းပါဟ။ ဟေ့ကောင် ဆေးရိုး၊ ထစမ်းပါဦး”

အိမ်ရှေ့ကပြင်မှာ ခါးအထက် တစ်ထွာခန့်မြင့်သည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ပြန်ခုန်တက်၍ကား မရ။ လက်လှမ်းမမီသည့်အတွက် ကြမ်းကို လက်ဝါးဖြင့် ပုတ်သည်။

“ဘာလဲ၊ ဘယ်သူလဲ”

ရီးဆေးရိုး ထထိုင်ကာ မေး၏။ ရီးသာဒွန်း ဝမ်းခေါင်းသံကြီးဖြင့် ရယ်လိုက်ကာ “ရယ်စရာ ကောင်းလွန်းလို့ပါကွ၊ အဲဒါ ပြချင်လို့လာတာ ထစမ်းပါဦးဟ” ပြောသည်။

“ဘာလဲ၊ ဘယ်မှာလဲ”

“မင့်အိမ် နောက်ဖေးတင်ပဲဟေ့”

သူတို့သည် ယမန်နေ့နံနက်ကပင် စကားပြော အဆင်မပြေ ဖြစ်ခဲ့ကြသေးသည်။ သို့ကြောင့်လည်း ရီးကျီးဒန်က ဦးသာဒွန်း လက်ထဲတွင် တစ်စုံတစ်ရာ ပါမပါ ဂရုစိုက်ကြည့်ခြင်းဖြစ်၏။ သို့ဖြစ်ငြား ရီးဆေးရိုးမူ ပေါ့ပေါ့ပင် အိပ်ရာမှ လူးလဲထကာ ခေါင်းအုံးနှင့် စောင်ကို ခန်းဆီးထရံဆီသို့ လုံးထွေးလွှင့်ပစ်ပြီးနောက် ကပြင်မှ လျှောဆင်းလာ၏။ သူတို့သည် အိမ်နောက်ဘက်တွင် ရှိသော ချောင်းကမ်းနဖူးသို့ လျှောက်လာကြ၏။ လျှောက်သာ လျှောက်လာရသော်လည်း ရီးသာဒွန်း ဆိုချင်သည့်အဓိပ္ပာယ်ကို ရီးဆေးရိုး မရိပ်မိ။ စိုးစဉ်းသော်မျှ မရိပ်မိ။

လေတစ်ချက် ဝှေ့လိုက်သဖြင့် ချောင်းအော်သံကို ကြားလိုက်ရ၏။ ထို့နောက် ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ရီးသာဒွန်းသည် ဝမ်းခေါင်းသံကြီးဖြင့် အော်ရယ်လိုက်ရာက ရီးဆေးရိုးအား လှမ်းကြည့်သည်။

“ချောင်းထဲကို ကြည့်လိုက်စမ်းပါကွ၊ ကြည့်လိုက်စမ်း”

ရီးဆေးရိုး ‘ဟယ်’ ခနဲ အော်လိုက်သည့် ခဏတွင် ရီးသာဒွန်း၏ ရယ်မောသံကြီးသည် စောစောကထက် ကျယ်လောင်စွာ ထွက်ပေါ်လာလေသည်။

••••• ••••• •••••

ယမန်နှစ် တော်သလင်းလလောက်က စလင်းချောင်း ရေအလျဉ်သည် ရမ်းဘိုကုန်းရွာ ကျောဘက်သို့ လက်ပံပင်ကြီး တစ်ပင်ကို သယ်ယူလာခဲ့၏။ တအိအိ တငြိမ့်ငြိမ့် မျောပါလာသော လက်ပံပင်သည် ကျောက်ခဲကုန်းတွင် မရပ်ခဲ့။ ညောင်ကုန်းတို့၊ ရှားတောတို့တွင်လည်း မတန့်ခဲ့ပါဘဲလျက် ရမ်းဘိုကုန်းရွာ နောက်ဖေးတွင်မှ ကျောက်ချကာ မိန့်မိန့်ကြီး ရပ်နားခဲ့ လေ၏။ ရမ်းဘိုကုန်းရွာ၏ ခါးလယ်ကို ခြိမ်းခြောက်နေခဲ့သော ရေကြောင်းသည် လက်ပံပင်ကြီး ရောက်လာချိန်မှစ၍ ပြောင်းလွဲသွားတော့သည်။ ရမ်းဘိုကုန်း အောက်ဘက်ရှိ ရွာသစ်ကြီးရွာ အောက်သို့ ဦးလှည့် သွားသည်။ မုန်လာခင်းတွေ၊ ကွမ်းခြံတွေ၊ စပျစ်ခြံတွေ အတွက် မျက်လုံးပြူးစရာ ဖြစ်တော့သည်။

ရေစီးကြောင်း ပြောင်းပြီးနောက် တံခွန်သဖွယ် သွယ်နွဲ့နွဲ့ သောင်ခုံကလေးလည်း ရွာဘေးတွင် ကပ်၍ ပေါ်လာခဲ့၏။ တပို့တွဲ၊ တပေါင်းတွင် လက်ပံပင်ဝဲက ကလေးတို့ ဒိုင်ဗင်ထိုးစရာ ရေအိုင်သာအဖြစ် အသုံးတော်ခံခဲ့သေး၏။ လက်ပံပင်၏ အကိုင်းအခက်များကို လွှဖြင့်တိုက် ဓားဖြင့်ဖြတ်ကာ မီးဖိုချောင်အတွက် အသုံးပြုသူက ပြု၊ ပင်စည်ကြီးကို ပေါက်ဆိန်ဖြင့် ပေါက်ကာ ထင်းပေါက်ရောင်းသူ ရောင်းဖြင့် လက်ပံပင်ကြီး အကျိုးဆောင်ခဲ့သေး၏။ သို့သော် သည်နှစ် ချောင်းရေကျလာသောအခါ လက်ပံပင်ကြီး အစွယ် ထွက်လာ၏။ ထွက်လာပုံမှာ ယမန်နှစ်က အရာမျှသာ ရှိသော သောင်ခုံအစပ်သို့ ဒိုက်တွေ၊ အမှိုက်တွေ တွန်းပို့ခြင်းပင်။

ရမ်းဘိုကုန်းရွာသူချောတို့သည် ဒိုက်ကြား၊ အမှိုက်ကြားမှ ထင်းများကို ရေလျော့သွားတိုင်း ဆင်း၍ ဆယ်ကြသည်မှာ ပွဲတော်တမျှပင်။ သီချင်း တအေးအေး၊ စကားပြောသံ တညံညံဖြင့်။ နောက်တစ်ကြိမ် ရေတိုးသောအခါ သောင်ခုံသည် နုံးတင်ပြီး တစ်တောင်လောက် မြင့်မောက်ကျန်ခဲ့သည်။ သည်နည်းဖြင့် ချောင်းရေလျော့သွားလိုက်၊ သောင်ခုံမြင့် လာလိုက်၊ ရေတိုးပြီး ပြန်ကျလိုက်။ သောင်ခုံ မောက် လာလိုက်ဖြင့် ဝါခေါင်လလယ်လောက် အရောက်တွင်ကား ရွာကမ်းပါးနှင့် လူတစ်ရပ်မျှသာ ကွာတော့သော ချောင်းတိမ်သောင်ကြီး ဖြစ်လာလေသည်။

ချောင်းတိမ်သောင်ခုံကြီးသည် ကိုက်တစ်ရာခန့် ကျယ်၍ ရွာ့တောင်ဖျားမှ မြောက်ဖျားကို လွန်၍ ရှည်လျားသည်။ ချောင်းတိမ်သောင်ကို ကြည့်ကာ ရွာသူရွာသားများ ဝမ်းသာကြရ၏။ ဆောင်းဦးပေါက်လောက်တွင် ခရမ်းစိုက်မည် ကြံသူ ကြံ၊ မုန်လာဥ ကြံမည် ပြောသူပြော၊ ခရမ်းချဉ်ချမည် ကြုံးဝါးသူ ကြုံးဝါးဖြင့် ပျော်နေကြသည်။ သူတို့ နီးနား တစ်ဝိုက်တွင် မြေဈေးက ကောင်းလှသည်။ သို့ကြောင့် သူ တစ်ပါး၏ ကွမ်းခြံ၊ စပျစ်ခြံနှင့် မုန်လာခြံများကို ငေးကာ သွားရည်ကျနေခဲ့ကြရသည်။

ရွာအရှေ့ဘက်က မြောင်းဟောင်းကြီးကို ဖို့ပြီး ခြံစိုက်သူရှိသည်။ သို့သော် မဖြစ်စလောက်နေရာလေးမို့ မကိုက်လှ။ ဟော.. ဆင်းရဲသော၊ ထန်းလက်တဲ ဘဝမှ မတက်နိုင်သော ရမ်းဘိုကုန်းသားတို့အတွက် စလင်းချောင်းသည် ရေကြောင်းပြောင်းကာ ချောင်းတိမ်ကြီးတစ်ခု ဖန်တီးပေးလိုက်ချေပြီ။ စည်သံ ဗြောသံ မညံဦးတော့၊ ထန်းလက်အစား သက်ငယ်မိုးအိမ်ကလေးများ အနည်းဆုံး မြင်ရပေတော့မည်။ သည်အတွက် ရီးဆေးရိုးပင် ဦးဘသောင်းနှင့် ပြောမိသေးသည်။

“ရွာလည်း ကမ်းပြိုမှာ မစိုးရတဲ့အပြင် ဥယျာဉ်တွေ၊ စိုက်ခင်းတွေနဲ့ စိုစိုပြည်ပြည်မြင်ရဦးမှာပဲဟေ့”

••••• ••••• •••••

ထွန်တုံးပိတ်သည်မှာ သုံးရက်သာရှိသေးသည်။ ထွန်တုံးပိတ်သွားပြီ ဆိုရငြား နွားနှင့် ထွန်တုံးထွန်သန်တို့ကိုသာ အမှန် ထွန်တုံးပိတ်သည်။ လူမူ ထွန်တုံး မပိတ်သေး။ ကန်သင်း ကြည့်ရသည်။ ရေဝင်ရေထွက် စစ်ဆေးရသည်။ ကန်သင်းပေါင်များတွင် ပဲကို စူးထိုး စိုက်ရသည်။

သို့ဖြင့် ရီးဆေးရိုးမှာ သူ့နွားနှင့် သူ့ထွန်ထယ်တို့ နောက် နှစ်ရက် နောက်ကျပြီးမှ ထွန်တုံး တကယ် ပိတ်နိုင်သည်။ နွားပိုက်ကလေး နက်ကျော် အပါအဝင် နွားသုံးကောင်ကို ချောင်းထဲချကာ ရေချိုးပေးသည်။ အမွေးထဲတွင် ဝင်နေမည့် ရွှံ့မှုန်နွံမှုန်များကို ဆေးကြောသည်။ နွားသုံးကောင်ကို သစ်ပင်ရိပ်တွင် ချည်နှောင် ထားပြီးနောက် ရီးဆေးရိုး ကပြင်တွင် အေးအေးလူလူ တင်ပျဉ်ခွေချိတ်လိုက်၏။ ရီးကျီးဒန် နှပ်ထားခဲ့ပြီး တစ်ကြိမ်မျှ ပြန်မကြည့်နိုင်သေးသော ပြောင်းဖူးဖက် ဆေးလိပ်ကို ကောက်ညှိသည်။ အားရပါးရ ဖွာ လိုက်သေးသည်။ ရင်ခေါင်းထဲက ဆေးလိပ်မီးခိုးတွေ အကုန်မထွက်မီ ရေနွေးကြမ်း အနေတော်ကို ကျိုက်ချလိုက်၏။ ရင်ထဲတွင် အေးသွား၏။ စိတ်ထဲတွင် ကြည်လင်သွား၏။ ဆေးလိပ်နှင့် ရေနွေးကြမ်း အရသာကို ခံစားရင်း မန်ကျည်းညီနောင်သုံးပင်ကို မော့ကြည့်မိ၏။ မန်ကျည်းရွက်များမှာ မိုးရာသီဆိုပေမယ့် ဖုန်မှုန့်ပင် ကောင်းစွာမစင်သေးချေ။

ရီးဆေးရိုးသည် ဖုန်မစင်သော မန်ကျည်းရွက်ကို မြင်လျှင် မိုးအရွာ နည်းပါးလှပါသေးကလားဟု သတိတရ ဖြစ်မိ၏။ တရှဲရှဲ မြည်သံပေးလျက် သစ်ပင်ပင်စည်ကို ပတ်ကာရစ်ကာ ပြေးတမ်းလိုက်တမ်း ကစားနေသော ပုတ်သင်ညို နှစ်ကောင်ကို မြင်သောအခါ မိုးအတွက် အားတက်ရပြန်သည်။ ပုတ်သင်ညို နှစ်ကောင်လုံးမှာ ပြာနှမ်းနေသောကြောင့်ပင်။ ဘွတ်ချွဲ တစ်ကောင်သည် ရီးဆေးရိုး၏ မြင်ကွင်းတွင် လာနားကာ ချွဲသံပါသော အသံဖြင့် လေးလေးကြီး မြည်နေ၏။ မြည်လိုက်တိုင်းလည်း အမြီးထောင်၍ထောင်၍ သွား၏။ ဘွတ်ချွဲကို ရီးဆေးရိုး ငေးကြည့်နေမိ၏ နာမည်ကသာ ဘွတ်ချွဲပေမယ့် အလှသားပါကလား တွေးကာ ဘွတ်ချွဲ လန့်ပျံသွားမည်စိုးသောကြောင့် လက်ထဲက ရေနွေးကြမ်းပန်းကန်ကို ကြမ်းပေါ်သို့ မချရဲ။ ထိုစဉ်တွင် စည်စည်ညံညံအသံများကို ကြားလိုက်ရသည်။ ရီးဆေးရိုး နားစွင့်ရုံသာ နားစွင့်သည်။ မလှုပ်သေး။ စည်စည်ညံညံအသံသည် ချောင်းတိမ် ဆီမှဖြစ်၏။ စူးစူးဝါးဝါးအသံအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွား၏။ တစ်ယောက်တည်းသံ မဟုတ်။ မိန်းမနှစ်ယောက် လုပြောသော အသံဖြစ်သည်။

“ဘာဖြစ်ကြတာလဲ”

ရီးဆေးရိုး ခေါင်းထောင်ဆဲဝယ် ယောက်ျားသံ ရောနှောလျက် ကြားရပြန်၏။ ဆေးလိပ်ကို ချထားခဲ့ကာ ရီးဆေးရိုး ချောင်းကမ်းပါးသို့ လျှောက်လာ၏။ မိန်းမနှစ်ယောက် လက်ကားရားဖြင့် စကားအော်ပြောနေကြသည်။ သူတို့ဘေးတွင် ယောက်ျားတစ်ယောက်။

“ဘယ်သူတွေလဲ”

ရီးဆေးရိုး မျက်လုံးရှုံ့ကြည့်နေစဉ်တွင် ကမ်းပါးစောက်မှ ယောက်ျားတစ်ယောက် ပြေးဆင်းသွားနေပြန်သည်။ ခြေရင်းအိမ်မှ ခွေးမလည်း ပြူးကလူး ပျာကလက် ရောက်လာ၏။

“ခွေးမ ဘယ်သူတွေလဲဟ”

“ရီးမယ်သနဲ့ မငြိမ်းသာလေတော်”

“အနားက ရပ်နေတာကကောဟ၊ မယ်သယောက်ျား အုန်းဘူးလား”

“ဟုတ်ပါ့တော်၊ ရွာပေါ်က ဆင်းသွားတာက မငြိမ်းသာ့ယောက်ျား ငဦးလေ”

အသံကို ကြားရုံသာ ကြားရသည်၊ မသဲကွဲ။ မသဲကွဲသော်ငြား တစ်စုံတစ်ရာ အငြင်းပွားနေဟန်တူသည်။ ခိုက်ရန်ဒေါသဖြစ်ရန် အစပျိုးနေပုံရသည်။ လက်ဟန်ခြေဟန်နှင့် လေယူလေသိမ်းကို ထောက်ချင့်ကာ ရီးဆေးရိုး ခန့်မှန်းသည်။

“အင်း ချောင်းတိမ်သောင် တကယ် ထွန်း မထွန်း၊ ချောင်းရေကြီးတဲ့ ရာသီမကုန်မချင်း မသေချာသေးတဲ့ မြေအတွက်များ ငြင်းကြခုန်ကြရော့သလား။ ဒါလည်း မဟုတ်ဘူး ထင်ပါရဲ့”

မျက်စိအောက်တွင် မြင်လာရသောအခါ ရီးဆေးရိုး ရှောင်မသွားနိုင်ပါ။ လှေကားထစ် အစောက်များ အတိုင်း ချောင်းတွင်း ဆင်းလာခဲ့ရ၏။

နေပြင်းပြင်း ရက်ဆက်ပူထားသဖြင့် နွံနှစ်များသည် အချပ်ဖြစ်ကာ ကော့ကြွနေ၏။ နွံထုပါးသော နေရာတွင် လက်ဝါးရွယ် အချပ်ကလေးများ ကွဲအက်နေပြီ။ သည်အပေါ်တွင် ခုံဖိနပ်ဖြင့် နင်းလျှောက်ရသည်တွင် အိုးခြမ်းကွဲများပေါ် လမ်းလျှောက်ရသလို တဖြောက်ဖြောက်နှင့် အရသာရှိပါဘိ။ ရီးဆေးရိုး၏ အာရုံသည် သဲကွဲစွာကြားရသော အသံများဆီသို့ ရောက်သွားရ၏။

“အို ချောင်းထဲက မြေကြီးကို ဘယ်သူမှ မပိုင်ဘူး၊ ကိုယ်ဦးလို့ ကိုယ်မှတ်တာ ဘာဖြစ်လဲ”

“ဒီလိုလုပ်လို့ ရတမ်းလားဟဲ့၊ ဒါဟာ ငါ့အိမ် နောက်ဖေး၊ နင့်လင်ငယ်ရဲ့ နောက်ဖေးမဟုတ်ဘူး”

“တော်တို့အမျိုးသာ လင်ငယ်နေတာ၊ ကျုပ်တို့ အမျိုး ဒါမျိုးမရှိဘူး”

“အောင်မယ်၊ နင့်အမေ နင့်အဖေနဲ့ မရခင်တုန်းက ဘာဖြစ်တယ်ဆိုတာ တစ်ရွာလုံးအသိဟဲ့”

“ဟေ့ တော်ကြစမ်း၊ တော်ကြစမ်း”

ရီးဆေးရိုး လှမ်းအော်ရတော့သည်။ အနားရောက်မှ အေးအေးဆေးဆေးမေးမည် ကြံစည်သော်ငြား သူတို့အနားသို့ ရီးဆေးရိုး မရောက်မီပင် သ,တ်ကြပုတ်ကြမည့်ကိန်း ဆိုက်လာပြီဖြစ်သောကြောင့် လှမ်းငေါက်လိုက်ရ၏။ ဆွေခုနစ်ဆက် မျိုးခုနစ်ဆက် ငယ်ကျိုးငယ်နာ ဖော်ကြပြီ မဟုတ်လား။

" ရီးမယ်သ ရီးမယ်သ၊ ကျုပ်အမေ ဘာဖြစ်တယ်တော့”

မငြိမ်းသာ၏ညီမ အေးပုံဖြစ်သည်။ စာစာစာစာ အသံကြားသောကြောင့် ပြေးလာရဟန်တူ၏။ ဆံပင် ပြေကျ၍ ထဘီကျွတ်နေ၏။ ပြုတ်ကျသော ဝါးဘီးကို ကုန်းကောက်ရင်း ထဘီကို လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ကိုင်ထားရ၏။

“လင်ငယ်နေတဲ့အမျိုးဆိုတာ ဘယ်သူ့ပြောတာလဲဟေ့”

ရီးမယ်သ၏ တူမစောကြွယ်လည်း အေးပုံနောက် မလှမ်းမကမ်းမှာ ပါလာ၏။

“ဟေ့ သွားကြစမ်း သွားကြစမ်း။ ငယ်တဲ့အမှု ကြီးအောင်၊ ကြီးတဲ့အမှု အကျိုးနည်းအောင် မလုပ်ကြနဲ့ သွားသွား”

ရီးဆေးရိုး မောနေသည့်ကြားမှ အေးပုံနှင့် စောကြွယ်ကို ဆီး၍ဟန့်လိုက်ရာ “အို သွားနိုင်ပေါင်တော်” ခပ်ငေါ့ငေါ့အသံဖြင့် စောကြွယ် တုံ့ပြန်သည်။

“ဘာ သွားနိုင်ပေါင်လဲ၊ လူကြီးတွေကို ဒီလို မပြောနဲ့မစောကြွယ်”

ကမ်းပါးစောက်မှ ရေအိုးတစ်လုံး လိမ့်ကျသလို ပြေးဆင်းလာရင်း ပြောလိုက်သူမှာ ကျော်ဇင်ဦး ဖြစ်သည်။ ကျော်ဇင်ဦးနှင့် ရီးဆေးရိုး ရောက်လာသောကြောင့် မငြိမ်းသာယောက်ျား ငဦး လည်း နောက်တွန့် သွား၏။ လက်မောင်း ပင့်ကာ၊ ထဘီတိုတို ဝတ်ကာ မောင်းတင်လာသော အေးပုံနှင့် စောကြွယ်တို့လည်း ရှေ့တိုးရမလိုလို နောက်ဆုတ်ရမလိုလိုနှင့် ယီးတီးယားတား လုပ်နေကြရ၏။ ချောင်းထိပ် သောင်ခုံတွင် ခဏချင်း လူတွေ ဖွေးသွားသည်။ ထိုအခါကျမှ မြေနေရာ မှတ်ထားသော တိုင်များကို တွေ့ သူတွေ့ ၊ သူ့မှတ်တိုင်က ကိုယ့်ဘက်သို့ စွေနေသည်ကို မြင်သူမြင်နှင့် ပတူအုံကို တုတ်ဖြင့်ထိုးသည်သို့ ပွစိပွစိဖြစ်ကုန်ကြလေ၏။ လူကြီးများလည်း ချောင်းတိမ်ထဲသို့ ကမန်းကတန်း ပြေးဆင်းလာရ၏။

“ရေဆိုတာ ရေဆိုတဲ့အတိုင်း အရည်မရ အဖတ်မရဟ ကျော်ဇင်ဦးရ။ ပြာသို၊ တပို့တွဲ မရောက်မချင်း ဒီသောင်ကြီး ရှိနေပါ့မယ်လို့ ဘယ်သူမှ အာမမခံနိုင်ဘူး”

“အာမ ခံနိုင် မခံနိုင်၊ ခုရှုပ်မှ နောင်ရှင်း တော်ရေ့၊ ပြောစရာရှိ ပြောရမှာပဲ”

ကျော်ဇင်ဦးနှင့် စကားပြောနေရာမှ ရီးဆေးရိုးမှာ အသံလာရာသို့ ပါးစပ်အဟောင်းသားဖြင့် သမင် လည်ပြန် လှည့်ကြည့်ရ၏။ စွာကျယ်စွာကျယ် လုပ်လိုက်သူမှာ ရီးကျီးဒန် ဖြစ်နေသောကြောင့်တည်း။

“ဒီမှာ ပြောနေတုန်းရှိသေး၊ နင်က ဘာဖြစ်ရပြန်တာလဲ”

ရီးဆေးရိုး ပြောပြောဆိုဆိုဖြင့် လှည့်ကြည့်လိုက်ချိန်တွင် အခြေအနေမှာ အတန်ပင် တင်းမာနေပေပြီ။ ရီးကျီးဒန်နှင့် တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် စားမလို ဝါးမလို စိုက်ကြည့်နေသူမှာ မယ်မှုန် ဖြစ်သည်။ မယ်မှုန်မှာ ခေါင်းရင်းအိမ်ဝိုင်းမှ ဖြစ်၏။ ကိုယ့် အိမ်နောက်ဖေးက မြေသည် ကိုယ့်မြေ။ သို့အတွက် သူပိုင်ကိုယ်ပိုင် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ရာတွင် အိမ်ဝိုင်း နှစ်ခုကြားက ခရိုးနှင့် တည့်နေရမည် ဟူ၍ သဘောထားကြ၏။ ယခုလည်း ရီးကျီးဒန်သည် မည်သည့် အချိန်က ဆင်းပြီး နယ်သတ်သည်ဟု ရီးဆေးရိုး ပင် မသိလိုက်။ မယ်မှုန်နှင့် စကားများတော့မှ သိရ၏။

“ကိုယ့်ခရိုးနဲ့ကိုယ် တည့်တည့်မှတ်ရင် ကျုပ် မပြောပါဘူး အရီးရယ်။ အခုတော့ ကြည့်ပါဦး၊ ကျုပ်တို့ဘက် ဝင်ပြီး တစ်တောင်လောက်ကြီးများတောင်”

“ဟဲ့ နင် သေသေချာချာ ကြည့်ပြော”

ရီးကျီးဒန်မှာ ဒေါသဖက်နေ၏။ သည်အချက်ကို ဘေးလူဖြစ်သော ရီးဆေးရိုးက မြင်သည်။

“ဟိုတစ်ယောက်က ကောင်းကောင်း ပြောရင် ညည်းကလည်း ကောင်းကောင်း ပြောမှပေါ့ဟ”

“ပြောနိုင်ဘူးတော်ရေ၊ ပြောနိုင်ဘူး”

သူတစ်ပါးအား သွန်သင်ဆုံးမ သြဝါဒပေးသော ရီးဆေးရိုး၊ မိမိအိမ်သူနှင့် ကျမှ ကလန်ကဆန် အလုပ်ခံရသဖြင့် အတော်ရှက်သွား၏။

“တယ်လေ ငါ”

ဒေါသလည်း ပါလာသော်ငြား သည်ဒေါသကို ရီးဆေးရိုး အချိန်မီထိန်းကာ တောက်တစ်ချက်ခေါက်၍ အဆုံးသတ်ပြီး “ကဲ ကျော်ဇင်ဦးရေ၊ ကိုယ့်ရွာ ကိုယ့်လူကြီးနဲ့ မပြီးပြေချင်ကြဘူးဆိုရင်တော့ ကျေးရွာသာ တင်လိုက်ပေတော့ဟေ့” ဟု လှည့်ပြောလိုက်သည်။

“ဒါပဲရှိတော့တာပေါ့ အရီးရာ”

“ကဲ ကဲ အချင်းချင်း အေးအေးချမ်းချမ်း ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့ ဖြစ်နိုင်ရင် ဖြစ်ကြ။ မဖြစ်နိုင်ရင် နေမဝင်ခင် ကိုယ့်နယ်တွေ ကိုယ်ဖျက်ပေးကြ။ ဒါပဲ ရှိတော့တာပဲ ကျော်ဇင်ဦးရ”

ကိုသန်းအုန်းသည် အော်ပြောလိုက်ရာက လူကြီးတစ်ယောက်အနားတွင် လာရပ်၏။ ရီးဆေးရိုး ရီးကျီးဒန်ကို လှည့်မကြည့်တော့သော်ငြား မယ်မှုန်၏ ဘ ဦးသာဒွန်းနှင့်ပါ ဆက်ပြီး အချီအချ ပြောနေသံ ကြားရသောကြောင့် ခပ်ဝေးဝေးသို့ ရှောင်ထွက်သွားလေ၏။

“အလကားရတဲ့ဟာပဲဗျာ၊ ညီညီညွတ်ညွတ် ချစ်ချစ်ခင်ခင်နဲ့ မျှတပြီး ယူကြပေါ့။ အခုတော့ ကိုယ့်အိတ်ထဲက ဟာကို ထုတ်ပေးရတာကျနေတာပဲ။ ဒေါသတွေ မောဟတွေနဲ့။ ချောင်းရေကြီးဗျာ ဒီအတိုင်း ကြည့်မနေပါနဲ့၊ ဒီသောင်ခုံကြီးကို ဖြိုပစ်လိုက်စမ်းပါ”

ရီးဆေးရိုး တဖျစ်တောက်တောက် ရေရွတ်သွားရာ ရီးဘသောင်း လှမ်းအော်၏။

“မင့်မယားကို မနိုင်တာနဲ့ မတော်မတည့်တွေ ဆုမတောင်းနဲ့ကွာ”

နယ်သတ်သည့်တိုင်များကို နုတ်သိမ်းသွားသူ ရှိသလို ပေကတ်နေသူများလည်းရှိ၏။ သို့တစေ ညနေ နေဝင်ရီတရောတွင် ချောင်းရေ တစ်ဟုန်ထိုး ကျလာသောအခါတွင်ကား ချောင်းတိမ်သောင်ခုံကြီးမှာ ရေအောက်သို့ တစ်ပြေးညီ ရောက်ရှိသွားလေသတည်း။

••••• ••••• •••••

ရီးဆေးရိုး ‘ဟယ်’ ခနဲ အော်လိုက်သည့် တစ်ခဏတွင် ရီးသာဒွန်း၏ ရယ်မောသံကြီးသည် စောစောကထက် ကျယ်လောင်စွာ ထွက်ပေါ်လာလေ၏။ အကြောင်းမူ ယမန်နေ့ ဆွမ်းခံဝင်ချိန်လောက်က ဆွမ်းလောင်းရန် သတိမရ။ ဝတ်ခွက်ထည့်ရန် သတိမရအောင် လောဘမီး၊ ဒေါသမီးဖြင့် တစ်ရွာလုံးအား တို့ပင့်ရှို့မြိုက်ခဲ့သော ချောင်းတိမ်သောင်ခုံသည် ကွယ်ပျောက်သလောက် ဖြစ်နေသောကြောင့်ပေတည်း။

ချောင်းရေသည် ယမန်နေ့ညနေ နေဝင်ရီတရောက တစ်ရှိန်ထိုးကျလာကာ ချောင်းတိမ်ကို ဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့၏။ သန်းခေါင်လောက်တွင် ရေပြန်ကျသော အခါတွင်မူ လက်ပံပင် ငုံးတိုကြီးသည် အခြေပေါ်ပြီး တရွေ့ရွေ့မျောတော့သည်။ လက်ပံပင် ငုံးတိုကြီး မျောပါသွားပြီး မကြာမီမှာပင် ရေကြောင်းသည် ရမ်းဘိုကုန်းရွာခြေသို့ ဦးတည်လာပြန်ကာ ချောင်းတိမ် သောင်ခုံကြီးကို ဖြိုချတော့၏။

ရီးဆေးရိုးနှင့် ရီးသာဒွန်းတို့ ရောက်ချိန်တွင် သွယ်နွဲ့ ရှည်လျားသော သောင်ခုံမှာ ကုန်တော့မည်။ ကိုက်တစ်ရာမျှ ကျယ်ခဲ့သော ချောင်းတိမ်သည် ရွာခြေကို ကပ်လျက် တစ်တောင်တစ်ထွာမျှသာ ကျန်တော့သည်။

“ကမ်းကလည်း သိပ်မမြင့်လို့ ကမ်းပြိုသံ မကြားရတာကိုးကွ”

“အခုလို ဖြစ်သွားတော့ ရန်စောင်သံတွေ၊ စောင်းသံ ချိတ်သံတွေ မကြားရတော့ဘူးပေါ့ကွာ”

ရီးသာဒွန်း ဖျစ်ညှစ်ရယ်မောပြန်သည်။ ရီးဆေးရိုးမူ ခေါင်းတညိတ်ညိတ်ဖြင့် ရေစုန်သို့ မျှော်ကြည့်သည်။

“ဟိုဟာကြီး ဘယ်ရောက်သွားပါလိမ့်”

“ဘယ်ဟာလဲ”

“လက်ပံပင်ကြီးလေ”

“ရွာသစ်ရေခပ်ဆိပ်ရဲ့ နောက်နားက မည်းမည်းကြီးဟာ တို့ လက်ပံငုံးတိုကြီး မဟုတ်လားကွ”

သူတို့ နှစ်ဦး ခါးညွှတ်၊ မျက်နှာရှုံ့ကာ လှမ်းကြည့်နေစဉ် ခြေထောက်အောက်မှ မြေကြီးလှုပ်လာသည်။ “ဟ နင့်ဖေကလွှား” အော်ကာ ခုန်ဆုတ်လိုက်ကြစဉ် မြေပြင်သည် နိမ့်သွား၏။ ခဏချင်းပင် ရီးဆေးရိုး အိမ်ဝိုင်းနောက်ဖေးဘက်တွင် ချောင်းကမ်းပါးနှင့် အနီးဆုံးဖြစ်သည့် တစ်ပင်တည်းသော သင်္ဘောမန်ကျည်းပင်ကြီးမှာ မြေစိုင်ခဲကြီးနှင့်အတူ ချောင်းထဲသို့ ဝေါခနဲ လျှောကျသွားလေ၏။

“ကံကောင်းလို့ဟေ့”

ရီးသာဒွန်း မျက်လုံးပြူး မျက်ဆန်ပြူးပြောလိုက်တော့မှ ရီးဆေးရိုး ရယ်မောနိုင်သည်။ သူ့ရယ်မောသံသည် နွားတင်းကုပ်ဆီသို့ပင် မရောက်။ တောင်ဘက် ထန်းတောတွင်းမှ ထန်းရွက်များ လေဝှေ့သံ လွင့်ပျံလာသည့်အောက်တွင် ပျောက်ကွယ်သွားလေ၏။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်

ဓလေ့


❝ ဓလေ့ ❞  
( အောင်ကြွေတင့် )

ဒရိုင်ဘာ ကိုချစ်စမ်းရဲ့ မိန်းမ မပုတုတော့ ဆုံးရှာပြီ။ မပုတုဆုံးတော့ အရပ်ထဲမှာ မပုတု အကြောင်း ပြောမဆုံးပေါင် တောသုံးထောင် ဖြစ်နေပြီ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ မပုတု ကလေးဖျက်ချတယ်။ အရပ်လက်သည်နဲ့ ။ အဲဒီမှာ သားအိမ်ထဲက အကြွင်းအကျန်တွေ မကုန်လို့ အပုပ်ဆန်ပြီး ဆုံးတာ။

သူတို့ ပြောတဲ့ သားအိမ်ထဲက လမစေ့သေးတဲ့ ကလေးကို ဖျက်ချတယ် ဆိုတာ တကယ် ကြောက်စရာပဲ။ လက်သည်က ဘလိတ်ဓါးထက်ထက် တစ်ချောင်းကို ကိုင်ပြီး သားအိမ်ထဲ လက်ထိုး ခြစ်ချလိုက်တာ ဆိုပဲ။ အဲလိုသာ တကယ် ဆိုရင်တော့ ဘယ်သူမဆို အသက်အန္တရာယ်နဲ့ နီးမှာ အမှန်ပဲ။

ဒီလိုပဲ ပြောနေကြတယ်။ ငယ်ရွယ်သေးတဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက် အနေနဲ့ မပုတု ဆုံးတာကို စုတ်တသပ်သပ်နဲ့ပေါ့။ ပြီး မပုတု ဆုံးတာ ကိုချစ်စမ်း ကြောင့်လို့ ပြောကြတယ်။ ကိုချစ်စမ်းက ဒရိုင်ဘာ ဆိုပေမဲ့ အမြဲ မောင်းနေရတဲ့ ကားတော့ မရှိဘူး။ အဆင်သင့်လို့ ဒရိုင်ဘာလိုလို့ ခေါ်ရင် လိုက်မောင်းတဲ့ ကားသမားမျိုးပါ။ ပြီး သူက မူးတတ်တယ်လေ။ ဒါကြောင့်လည်း ကားပိုင် မရှိတာပေါ့။ မိန်းမက ဈေးရောင်းတာကို ကူလုပ်ပေးဖို့ အချိန်မရှိရှာဘူး။ မပုတု ဖိုသီဖတ်သီနဲ့ ကလေးတစ်ဖက်နဲ့ အလုပ်ရှုပ်နေလည်း သူကတော့ အေးအေးပဲ။ ၂ နှစ်သားလေး တစ်ယောက်ရယ်။ ၄ တန်းကျောင်းသူ တစ်ယောက်ရယ်။ ကျောင်းသူမက ကူနေလို့သာ တော်တော့တယ်။

သည်ကြားထဲ ကလေး ထပ်ရှိလာတော့ မပုတု စဉ်းစားရပြီ။ ကိုချစ်စမ်းလို လူမျိုးနဲ့ နောက်တစ်ယောက် ထွက်လာရင် မလွယ်ဘူး။ မွေးစရိတ်ကလည်း ကြီးတယ်။ ကျွေးစရိတ်က နောက်မှ ထားဦး။ သည်တော့ သူ ကြံရဖန်ရပြီ။ ဒီလိုပဲ ခက်ခက်ခဲခဲသမားချင်း တွေ့တော့ ကောင်းနိုးရာရာ အကြံပေးလိုက်တယ်။ လက်သည် ဘယ်မှာ ရှိတယ်ပေါ့။ ခေါ်ပေးမယ်ပေါ့။ ခေါ်လိုက်ပုံ ရပါတယ်။ နောက်တော့ မပုတု ၊ ကောင်းကောင်း နေမကောင်းဘူး။ အသားအရေတွေလည်း မကောင်း၊ ရောင်တဲ့နေရာ ရောင်လို့။ နီးတဲ့သူတွေကတော့ ဆေးရုံသွားခိုင်းတာပါပဲ။ မပုတု ကတော့ ဘာမှ မဖြစ်ဘူးလို့ ပြောတာပဲ။ ဒါပေမဲ့ မပုတု ဆေးရုံရောက်သွားတယ်။ သားအိမ်ခြစ်ရတယ်လို့ ပြောတယ်။ အဲဒီ ဆေးရုံက ဆင်းတဲ့ ညမှာပဲ မပုတု ဆုံးတာ။ မဆုံးခင် အစောပိုင်းမှာ မပုတုတို့ လင်မယား အော်ကြီးဟစ်ကျယ် စကားများနေတာကိုလည်း ဘေးအိမ်တွေက ကြားကြတယ်။ ခပ်ကြမ်းကြမ်းဝေဖန်တဲ့သူတွေကတော့ ကိုချစ်စမ်းက အကြမ်းဖက်မလို့ လုပ်တယ်ဆိုပဲ။ အဲဒါကို မပုတုက လက်မခံတော့ ရိုက်ကြ နှက်ကြဆိုလား။ ဒီတော့ သားအိမ် မကောင်းရှာတဲ့ မပုတု ဒဏ်ဖြစ်ရှာပြီး သေတာလို့ အတင်းစကားတွေထဲမှာ ပါတာပဲ။ လူတွေက မပုတုကို ကရုဏာသက်ပြီး ပြောကြတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သက်ဆိုင်ရာတွေက ဒါဟာ ရာဇဝတ်မှု ဖြစ်တယ်လို့ စုံစမ်းစစ်ဆေးတာမျိုးတွေ ဘာတွေ မရှိတော့ မပုတု သေတာ ရိုးရိုးသေတာလို့ ပြောလို့ ရတာပေါ့။ ပတ်ဝန်းကျင်က ပြောပုံနဲ့ဆို ကိုချစ်စမ်း တစ်ယောက် အမှု ဖြစ်လို့ အချုပ်ခန်းမြန်းနေရလောက်ပြီ။ လူတွေက သောက်တတ်စားတတ်တဲ့သူဆို အကောင်း ပြောချင်ကြတာ မဟုတ်ဘူး။ တစ်ခါတစ်ရံ စိတ်ကြမ်းလူကြမ်း ကိုချစ်စမ်း ကလည်း မပုတုကို ရိုက်နှက်တတ်တယ်လို့ ပြောတယ်။ ပြီး သည်နားမှာ မပုတုကို ခင်တဲ့ ချစ်တဲ့သူက တော်တော်များပုံ ရတယ်။ အရွယ်ကလည်း အရွယ်ကောင်း ဆိုတော့ ရှေးစကားရှိပေသားပဲ၊ အမှည့်တဝင်းဝင်း သီးကင်း တဖြုတ်ဖြုတ် ဆိုတာ။ ငယ်တဲ့သူလည်း အချိန်မရွေး သေနိုင်တာပဲ။ ‘အသေ မဦးခင် ဉာဏ်ဦးဖို့လိုတယ်’ ဆိုတဲ့ ဆရာတော်ဘုရားများရဲ့ မိန့်မှာချက်လည်း ရှိတယ် မဟုတ်လား။ သေခြင်းတရားဆိုတာ ‘ကွေးသောလက် မဆန့်မီ၊ ဆန့်သောလက် မကွေးမီ’ လို့လည်း ဆိုကြတယ်။ ခုပဲ စကားပြောနေလိုက်သေးတာ လှည့်ကြည့်လိုက်တော့ ခေါင်းစိုက်နေပြီ။ အသက်မရှိတော့ဘူးဆိုတာမျိုး ကြားဖူးကြမှာပါ။

ကျွန်တော်တို့ အရပ်ထဲက သူကြီးဟောင်းတစ်ယောက် ဆိုရင် ကျားထိုးရင်းတန်းလန်း ကွမ်းသီးလို့ ဆိုပြီး သေသွားတာ။ အဲဒီတော့ မပုတု သေတာ ဘာဆန်းသလဲ။ ဆန်းတာက အရပ်ထဲက လူတွေက လက်သည်နဲ့ ဆက်စပ်တာကိုတော့ သိလိုက်ကြပုံရတယ်။ ဘာလုပ်တယ်ဆိုတာ မပုတုနဲ့ အတွင်းလူတွေပဲ သိမှာပေါ့ ။ စကားတွေကလည်း လာချင်းလာ သူတို့ဆီကပဲ လာတာဖြစ်မှာပေါ့။ ဟုတ်ချင်လည်း ဟုတ်နေမှာပေါ့ ဆိုတဲ့ အပြောတွေလည်း ပြောကြပါတယ်။

လူသေရင် လုပ်ကြရတဲ့ အလုပ်တွေကလည်း အများသား။ အသုဘအိမ်က ဘုရားစင်က ဘုရားပန်းတွေကို စွန့်ပစ်ပြီး ပန်းအိုးတွေကို အောက်ချထားရတယ်။ မသာယာတဲ့ အိမ်။ သုဘ မဟုတ်တဲ့ အိမ်။ အသုဘအိမ်မှာ ဘုရားပန်းအိုး မထိုးရဘူး။ အသုဘပြီးလို့ ဆွမ်းသွတ်တွေ ဘာတွေပြီးမှ ချထားတဲ့ ပန်းအိုးတွေမှာ ပန်းတွေ ဝေနေအောင် လဲပြီး တင်တတ်ကြတယ်။ အယူအဆပဲ။

အသုဘအိမ်ရှေ့မှာ ဝါးတွေနဲ့ ထိုးကြရတယ်။ ခု ခေတ်မြို့လယ်ကောင်မှာတော့ ပိုက်လုံးတွေနဲ့ ဆင်ကြတယ်။ ကားမိုးကာလို မိုးကာမျိုးတွေကို မိုးကြတယ်။ အသုဘချလို့ နိဗ္ဗာန်ယဉ် ထွက်တာနဲ့ ကနားဖျင်းထောင့်က မိုးကာကို လှန်ပေးကြရတယ်။ သွားတဲ့လူ လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် သွားရအောင်လို့ အတားအဆီး မရှိအောင်လို့။

ကျွန်တော်တို့ဘကြီး ဆုံးခါနီးတုန်းကတော့ အဒေါ် အိမ်ပြတင်းတံခါးတွေကို လိုက်ဖွင့်နေတာတွေ့တယ်။ ဘကြီး သွားချင်ရင် လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် သွားရအောင်လို့ ပြောတယ်။ မျောနေတဲ့ ဘကြီး နားနားကပ်ပြီး ဘကြီးချစ်တဲ့ မြေးတွေအတွက် ပူမနေနဲ့၊ ကျွန်မ တာဝန် ယူတယ်ဆိုတာလည်း ပြောသေးတယ်။ အဲဒီ ညနေမှာပဲ တစ်ပတ်လောက် မျောနေတဲ့ ဘကြီးလည်း ဆုံးသွားတော့တာပဲ။ အသုဘယာဉ် ထွက်ခါနီးတော့ အိမ်က မြေရေအိုးဟောင်း တစ်လုံးထဲမှာ ရေထည့်ပြီး ရေအိုးကို ခွဲရတယ်။ သွားလေသူနဲ့ ဒီအိမ်နဲ့ ရေစက်ပြတ်ပြီ။ ဘာမှ မဆိုင်တော့ဘူး။ ဒီအိမ်၊ ဒီမြေ၊ ဒီလူတွေကို တွယ်တာ မနေနဲ့တော့လို့ တစ်ယောက်ယောက်က ပြောပြီး ခွဲလိုက်တာပဲ။ နောက်တစ်ခုက သွားလေသူမှာ ငယ်ရွယ်တဲ့ ကလေးတွေ ရှိရင် ကလေးတွေကိုပါ ခေါ်သွားမှာ စိုးလို့ သူ သံယောဇဉ်ဖြစ်နေတဲ့ ကလေးတွေကို အပ်ချည်ကြိုးနဲ့ အရပ် တိုင်းဖြတ်ပြီး အခေါင်းထဲ သေသူရဲ့ ဘေးမှာ ထည့်ပေးလိုက်ကြရတယ်။ နောက်တစ်ခု ရှိသေးတယ်။ သိပ်ငယ်တဲ့ ကလေး ရှိရင် ကလေးနဲ့ မိခင်ကို ဝိညာဉ် ခွာပေးကြ တယ်။ ဝိညာဉ်ခွာတာကိုတော့ တချို့က ချိန်ခွင်သေးသေးနဲ့ တစ်ဖက်စီမှာ အပ်ချည်ကြိုးရွယ်တူ ထည့်ပြီး ခွာကြတယ်။ ဒါက မိခင်၊ ဒါက ကလေး။ ကဲ ညည်း သားကို ချစ်တာလည်း ချစ်တာပေါ့၊ ဒါပေမဲ့ ခု ဘဝ ခြားသွားပြီ၊ ထားခဲ့တော့လို့ တစ်ယောက်က ချိန်ခွင်ကို ကိုင်ပြီး ရေရွတ်ပေးရတယ်။ မဟုတ်ဘူး၊ သူနဲ့ပဲ ခေါ်သွားမှာဆိုရင် ချိန်ခွင်က ကလေးကိုပဲ ဆွဲချသွားတတ်တယ်။ ဒီလိုနဲ့ တစ်ယောက်ယောက် တောင်းပန်ရင်း ချိန်ခွင် ညီသွားတဲ့ အချိန်မှာ ညီညီချင်းပဲ ကဲဒါဆို ညည်းကျေနပ်ပြီဆို သွားပေရော့ဆိုလို့ ပြောပြီး ဝိညာဉ် ခွာလိုက်ကြတယ်။ ဝိညာဉ် ခွာတဲ့နည်းက နှစ်နည်းရှိတယ်လို့ ပြောတယ်။ နောက်တစ်နည်းကတော့ ရေခွက်ထဲမှာ ဂွမ်းလုံးလေး နှစ်လုံး ထည့်တဲ့ နည်းပဲ။ မပုတု သင်္ဂြိုဟ်ခံနီးကျတော့ ထုံးစံအတိုင်း ဝိညာဉ် ခွါကြတာပေါ့။ ဒုတိယနည်း ဖြစ်တဲ့ ဂွမ်းလုံး အသေးလေး တစ်လုံး အကြီးတစ်လုံး မိခင်နဲ့ ကလေးကို ရည်စူးပြီး ငွေဖလားကြီးတစ်လုံးထဲ ထည့်လိုက်ကြတယ်။ အဲဒီအချိန်က ဖအေဖြစ်တဲ့ ကိုချစ်စမ်းကော၊ သမီးကြီးကော၊ နှစ်နှစ်သားလေးကော၊ မပုတု အစ်မနှစ်ယောက်နဲ့ အရင်းနှီးဆုံး အမျိုးသမီးကြီးတွေက အဓိက ဝိညာဉ်ခွာတဲ့ အလုပ်ကို လုပ်ပေးနေကြတာပေါ့။ ထူးထူးဆန်းဆန်းပဲ ဂွမ်းလုံးလေးနှစ်လုံးကို ရေထဲ ထည့်လိုက်တာနဲ့ တန်းခနဲ ဂွမ်းလုံးလေး နှစ်ခုက ပြေးကပ်သွားတယ်။ အစ်မ ဖြစ်တဲ့သူက စိုးရိမ်သွားပြီး “ဟဲ့ နင့်ကလေးကို ဘာမှမပူနေနဲ့ ငါ မွေးစားမှာ၊ နင့် ယောက်ျားဆီမှာ မထားဘူး၊ မပုတုရေ.. ခေါ်သွားချင် မနေနဲ့...” လို့ ပြောပြီး ဂွမ်းလုံး အသေးလေးကို ခွာလိုက် တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂွမ်းလုံးလေးက ချက်ချင်းပဲ ဂွမ်းလုံးကြီးဆီ ပြေးကပ်သွားတယ်။

“ဟဲ့ ပုတု... ဒီလို မလုပ်ကောင်းဘူး... ကလေးက ငယ်သေးတယ်.... လူ့ဘဝမှာ နေပါစေဦး.. ညည်းဘာသာ လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ်သွား ငါတို့နဲ့ စိတ်ချထားခဲ့” လို့ ကျန်တဲ့ အမျိုးသမီးကြီးတွေကလည်း တစ်ယောက် တစ်မျိုး ဝင်ပြောကြတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာပဲ နိဗ္ဗာန်ယာဉ်က ရောက်နေခဲ့ပြီ။ အရေးကလည်း ကြီးပြီ၊ ကြိုပို့ကားတွေလည်း တဝေါဝေါ စက်နှိုးကုန်ပြီ။ အသုဘပို့မယ့် ကားတွေပေါ် တက်နေကြပြီ။ ကြေးစည်သံတွေကလည်း တနောင်နောင်၊ ဝိညာဉ်ခွာနေတဲ့ အချိန်ကလည်း နာရီဝက်လောက် ရှိနေပြီ။ ထုံးစံအတိုင်း လုပ်တယ် ဆိုပေမဲ့ ဝါဂွမ်းစ နှစ်ခုက ပြေးပြေးကပ်နေတာနဲ့ ဘယ်သူမှ အပြီး မသတ်ရဲသေးဘူး။ မပုတု သံယောဇဉ်ကြီးနေတာလို့ ယူဆပြီးတော့လည်း ကြည့်နေတဲ့သူတွေပါ ဝမ်းနည်းပြီး ငိုလို့ မဆုံးဘူး။ တကယ်က သူ့ ယောက်ျား ကိုချစ်စမ်း အမူးသမားမို့ ကလေးကို စိတ်မချနိုင်တာတို့ အားလုံးက တွက်ကြတယ်။ ဒီအတိုင်း အချိန်မစောင့်တော့ဘဲ ကိုယ့် ဘာသာ ဂွမ်းနှစ်စ ခွာလိုက်ရင်လည်း မဖြစ်သေးဘူး။ မတော် ကလေး တစ်ခုခု ဖြစ်သွားမှဖြင့် ဆိုပြီး။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ ကြိုက်ကလည်း ကြိုက်၊ မိန်းမဆုံးလို့ စိတ်ညစ်ညစ်နဲ့ အရက်တွေ လှိမ့်သောက်ထားတဲ့ ကိုချစ်စမ်း တစ်ယောက် စိတ်မရှည်တော့ဘူး၊ မျက်လုံးတွေကလည်း ရဲရဲ၊ လူကလည်း ပုပုတုတ်တုတ်၊ လူပုစိတ်တိုပုံ ပေါက်နေတဲ့ ကိုချစ်စမ်းက..

“ဟဲ့.. ပုတု နင် ငါ့အကြောင်း သိတယ်နော်... ကလေးကို ထားခဲ့စမ်း” လို့ အော်ဟစ်လိုက်တဲ့ အချိန် မှာတော့ အပြင်က တိုက်နေတဲ့ လေကြောင့်လားတော့ မသိဘူး ဂွမ်းဖတ် ကလေး နှစ်ဖတ်က ရုတ်တရက် ကွာသွားတာ မြင်လိုက်ကြရတယ်။

ဒီအချိန်မှာပဲ မပုတုရဲ့ အစ်မက ‘ရပြီ ရပြီ’ ဆိုပြီး ရေဖလားထဲက ဂွမ်းဖတ်နှစ်ခုကို ကောက်ယူလိုက်ပါတော့ တယ်။ ဝိုင်းကြည့်နေတဲ့သူတွေလည်း ‘ဟယ်ခနဲ’ ဖြစ်ပြီး အံ့ဩနေကြတယ်။

အရပ်ထည်းမှာတော့ အသုဘပြီးလို့ ဆွမ်းသွတ်ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းရက်တွေအထိ မပုတု တစ်ယောက် ကိုချစ်စမ်းကို ကြောက်ပုံများ ဟိုဘက်ဘဝထိတောင် မနေရဲရှာဘူးလို့ ပြောနေကြတော့တယ်။

တစ်ဆက်တည်းမှာပဲ ကိုချစ်စမ်း နှိပ်စက်လို့ မပုတု ဆုံးတာဆိုတဲ့ အချက်ကို အတည်ပြု ပြောနေကြတော့တယ်။

▢  အောင်ကြွေတင့်
📖 Family မဂ္ဂဇင်း
      နိုဝင်ဘာ ၊ ၂၀၁၄

Monday, August 10, 2026

အခွန်ဌာနမှာ


❝ အခွန်ဌာနမှာ ❞
( အောင်မောင်း )

ကမ္ဘာကျော်လူသန်ကြီး စုပ်ပြူးချွန် တစ်ယောက် နေပြည်တော်သို့ ရောက်ရှိလာသည် ။ နေပြည်တော်ရှိ လွှတ်တော်အမတ်များနှင့်ပြည်သူများကို သူ ခွန်အားမည်မျှ သန်မာကြောင်း ပြသလို၍ ဖြစ်သည် ။ သူ စင်ပေါ်၌ ပြသမည်ပြုစဉ် လူတစ်ယောက် အရည်ညှစ်ပြီးသား ကြံဖတ်ချောင်းကို ကိုင်လျက် တက်လာသည် ။ ပြီးနောက် “ လူသန်ကြီးခင်ဗျား .. ဝိတ်မတာတွေ ဘာတွေ လုပ်ပြမနေပါနဲ့ .. ခင်ဗျား ဘယ်လောက်သန်မာလဲဆိုတာ သိရအောင် ဒီကြံကို အရည်ထွက်  အောင် ညှစ်ပြစမ်းပါ ” ဟု တောင်းဆိုလိုက်သည် ။ လူသန်ကြီးက ချက်ချင်းပင် ကောက်ညှစ်ပြလိုက်သည် ။ ကြံရည်များ ထွက်ကျလာသဖြင့် ပရိသတ်က သြဘာပေးလိုက်ကြသည်  ။ လူသန်ကြီး စုပ်ပြူးချွန်က ပရိသတ်ကို စိန်ခေါ်လိုက်သည် ။    

“ နောက်ထပ် ဒီကြံဖတ်ကို အရည်ထွက်အောင် ညှစ်ပြနိုင်သူရှိရင် ငွေသုံးသိန်းပေးမယ်” ဟူ၍ ။ ထိုအခါ ပရိသတ်ထဲမှ လူတစ်ယောက် တက်လာသည် ။ ကြံဖတ်ကို အားကုန် ညှစ်ပြလိုက်သည် ။ ကြံရည် လက်ဖက်ရည်ပန်းကန် တစ်လုံးစာ ထွက်ကျလာသည် ။ ထိုလူက “ ကျုပ် မော်တော်ပီကယ် လုပ်လာတာ သုံးနှစ်ရှိပြီ ၊ ဒီလောက်တော့ ပျင်းတောင် ပျင်းသေးတယ် ” ဟု ကြုံးဝါးပြီး လောင်းကြေးငွေ ပိုက်လျက် စင်ပေါ်က ဆင်းသွားသည် ။ နောက်ထပ် လူတစ်ဦး တက်လာပြန်သည် ။ ထိုလူက ကြံဖတ်ကို ကောက်ညှစ်လိုက်ပြန်ရာ ကြံရည်လက်ဖက်ရည်ပန်းကန် သုံးလုံးစာ ထွက်ကျလာသည် ။ ပရိသတ်က လက်ခုပ်သြဘာ ပေးလိုက်ကြသည် ။ လူသန်ကြီး စုပ်ပြူးချွန်လည်း အံ့အားသင့်သွားသည် ။ သူ့ထက် စွမ်းသောသူများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည် ။ ထိုသို့ဖြင့် ဒုတိယညှစ်ပြသူနား ကပ်ကာ မေးလိုက်သည် ။

“ ခင်ဗျားကကော ဘယ်ဌာနမှာ ဘယ်နှနှစ် လုပ်ခဲ့လဲ ” 

ထိုလူက ချက်ချင်း ပြန်ဖြေသည် ။

“ ကျုပ်က အခွန်ဌာနမှာ လုပ်လာတာ ဆယ်နှစ်ရှိပြီ ”

▢ အောင်မောင်း
📖ရယ်စရာ မဂ္ဂဇင်း
     ဇူလိုင် ၊ ၂၀၁၅

ကျောင်းပြေး

❝ ကျောင်းပြေး ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

ရေအကျမို့ စလင်းချောင်းအော်သံသည် ရမ်းဘိုကုန်း ရွာကို လွှမ်းနေလေသည်။ ချောင်းအော်သံကြားထဲမှ ကလေးအော်သံတစ်ခု လွင့်ပျံလာသည်။ ရီးဆေးရိုး ရုတ်ခနဲထလိုက်မိ၏။ ချောင်းထဲ ဆင်းပြီး ရေချိုးသော ကလေးတစ်ယောက်ယောက် ရေနစ်လေသလောဟူသည့် အထင်ကြောင့် ရီးဆေးရိုး ထမိခြင်းဖြစ်၏။ ထမိသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အိမ်နောက်ဖေး ချောင်းစပ်ဆီသို့ ပြေးသွားပြီးဖြစ်သည်။ ထက်အောက် စုန်ဆန် မျက်စိဝေ့ ကစားမိပြီးလည်း ဖြစ်ချေသည်။ လူသူကို မမြင်ရ။ ဝါလွင်သော ချောင်းရေပြန့် အကျယ်ကြီးကိုသာ မြင်ရသည်။ သည်နှစ်သည် ချောင်းရေသည် ရေဦးပေါက်သည်နှင့် မဲဇလီကွေ့ ဘက်မှ ရေကြောင်းသည် ရမ်းဘိုကုန်းရွာခြေသို့ ထိုးလာခဲ့ရာ ရေအတိုးတွင် လက်ပံပင်ကြီး တစ်ပင်မျောပါလာပြီး ရွာကမ်းကို ကာကွယ်ပေးခဲ့ရာမှအစ ရေကြောင်း ပြောင်း၍ ရီးဆေးရိုးတို့ ရွာလုံးကျွတ် ပြေးရမည့်ဘေးမှ လွတ်ခဲ့သည်။ ယခု နားမခံသာအောင် အော်နေသော နေရာမှာလည်း သည်ကျေးဇူးရှင် လက်ပံပင်ကြီး နားမှ ဖြစ်၏။ ချောင်းအော်သံသည် လေသင့်လျှင် ကျယ်လောင်လာ၍ လေလွဲလျှင် တိုးညင်းသွား၏၊ ။

“ကြောက်ပါပြီဗျ၊ ဘရေ ကယ်ပါဦးဗျ”

ရီးဆေးရိုး ရေကြောင်းရေစွယ်ကို လေ့လာနေဆဲ ‘ကိုယ်ချည်းတုံး’ နှင့် ကလေးတစ်ယောက် ပြေးလာသည်။ သူ့နောက်မှ မိန်းမတစ်ယောက် တုတ်တစ်ချောင်း ကိုင်လျက် လိုက်ပါလာပြန်သည်။ ရီးဆေးရိုး လှမ်းကြည့်ရင်း လှုပ်ရှားသွားသည်။ သူ့ခြေလှမ်း စတင် လှမ်းချိန်မှာပင် ကလေးက သူ့ရင်ခွင်ထဲသို့ ရောက်ရှိလာ၏။

“ဟဲ့ ဘယ်သူလဲ၊ သားကြီးလား”

ဆူဆူညံညံ ငိုယိုသံကြားသဖြင့် ရီးကျီးဒန် ကုန်းကုန်းကွကွနှင့် ပြေးထွက်လာသည်။

“ဟဲ့ သား၊ ကိုကိုကြီး ဘာဖြစ်တာလဲ”

ရီးဆေးရိုး၏ ဒူးနှစ်လုံး ကြားတွင် လူလုံးမြုပ်အောင် ဝင်ပုန်းနေသူမှာ ကိုထွန်းရ၊ မချောစိန်တို့၏ သားကြီး ကိုကိုကြီး ဖြစ်သည်။ ကိုကိုကြီးထံမှ ငိုဟစ်နေသံသာ ဆက်လက် ထွက်ပေါ်နေသောကြောင့် ရီးကျီးဒန် တစ်ဖက်သို့ လှည့်ကြည့်၏။

“ဘာပြုလို့ ရိုက်တာလဲ”

တုတ်တစ်ချောင်း ကိုင်လျက် ရောက်လာသော မချောစိန်အား လှမ်းမေးလေသည်။

“ကျောင်းသွားတာ။ မအေကတော့ ကျောင်းသွားတယ် ထင်တာပေါ့။ အခုတော့ ကျောင်းမသွားဘဲ ချောင်းထဲဆင်း၊ ရေချိုးနေတယ်။ ရေနစ်ပြီးသေရင် ဘယ်သူမှသိမှာ မဟုတ်ဘူး။ ချိုးတဲ့နေရာ မေးပါဦး။ လက်ပံပင် ဝဲထဲမှာ၊ တယ်လေ ငါ….”

မချောစိန် ပြောရင်းဆိုရင်း ဒေါသတိုးလာသဖြင့် တုတ်ကို မြှောက်လိုက်ရာ...

“ကြောက်ပါပြီ အမေရ၊ ဘ... လုပ်ပါဦးဗျ”

အော်၍ ဘိုးအေကို ဖက်လျက် လှည့်ပတ်ပြေးသည်။ ဘိုးအေ၏ ဒူးကြားမှ လွတ်ထွက်သွားချိန်တွင် ကိုကိုကြီး၏ အဝတ်ချည်းနှီးကိုယ်လုံးကို ရီးကျီးဒန် မြင်ခွင့်ရလိုက်၏။ ရေဖြင့် လွှဲပြောင်ကာ နွံမှုန်များ ငြိတွယ်နေသော ကျော၊ ခါး၊ ပေါင်နှင့် ခြေသလုံးတို့တွင် ဖောင်းကြွနေသော ကန့်လန့်စင်းများ။ ရီးကျီးဒန်၏ မျက်လုံးများသည် ဟောက်ပက်နက်ရှိုင်းသော တွင်းထဲတွင် တည်ရှိနေသော်ငြား ဝင်းခနဲ စူးလက်လာ လေ၏။ မချောစိန်ကို ဖျတ်ခနဲလှမ်းကြည့်လိုက်၏။ မချောစိန် ကိုင်ထားသောတုတ်မှာ ဝါးခြမ်းပြား မဟုတ်၊ ကြိမ်မဟုတ်။ ချောင်းကမ်းပါးမှ အလွယ်တကူ ချိုးယူလာသော အရွက်ဖွားဖွားနှင့် ဆင်နီသား။

“ဟင် အနာမ၊ ရေစိုနေတဲ့ အသားပေါ်ကို တုတ်အစိမ်းနဲ့ ရိုက်ရသလား။ ဒီကလေးဟာ လင်ပါသား မဟုတ်ဘူး ဖေမရဲ့”

“အမေတို့ အဲဒီလို “မဇံ” ထိုးနေလို့ ကလေးတွေ ပျက်တာ”

“နင်ကလား ငါ့ကို”

မြေးအတွက် ထွက်သော အမျက်သည် ချက်ချင်း ထ၍ ပေါက်ကွဲတော့သည်။ ရီးကျီးဒန် ပစ်လိုက်သော စလောင်းဖုံးသည် မချောစိန် ရင်ဘတ်နားမှ ပွတ်သွားပြီး မြေပေါ်တွင် ကွဲကြေသွားလေ၏။

“အမေတို့ ဒီလိုသာ လုပ်နေရင် ကလေးတွေက တစ်ဆိတ်ရှိ အမေကြီးနဲ့ ဘဆီ ထွက်ပြေးနဲ့ ကျုပ် ဘယ်လိုလုပ် ဆုံးမဦးမလဲ”

“ငါ့ခေါင်းကို ဖနောင့်နဲ့ပေါက်၊ ငါ့ရင်ဘတ်ကို ခြေနဲ့ကျောက်ဟဲ့”

ရီးကျီးဒန် ကုန်းအော်လိုက်ပြီး သူ့ရင်ဘတ်ကို သူ တဘုန်းဘုန်းထုသည်။ အမေလုပ်ပုံကို အဓိပ္ပာယ် မရှိဟု မြင်သော်ငြား မချောစိန် ထပ် မပြောတော့။ မျက်ရည် ဝဲလာသည်။ ဆင်နီသားကိုင်းကို ချိုးပစ်သည်။ တစ်ခဏတွေကြည့်နေပြီးနောက် ချာခနဲ လှည့်ထွက်သွားလေသည်။

“ကောင်းစားမယ့် မိန်းမ၊ မအေကို ဝက်ကန်း ပက်သလို ပက်တဲ့ မိန်းမ၊ ကြီးပွားပါစေတော်”

နနွင်းမှုန့်အိုး လှမ်းယူရင်း မချောစိန်ကို မျှော်ကြည့်ရာက အသံကို မြှင့်အော်လိုက်သည်။

“ကျီးဒန် ကလေးကလားတွေ အော်မနေစမ်းနဲ့ဟာ”

“အော်တယ် တော်ရေ့ ၊ အော်တယ်”

ဒေါသအရှိန် မလျော့သေး။ မြေးကြီး ကိုယ်ပေါ်မှ အရှိုးရာများကို နနွင်းမှုန့် သိပ်ပေးနေရင်း ပြန်အော်၏။ ယင်းသို့ဖြစ်သော်ငြား ရီးဆေးရိုး စိတ်မကွက်ပါ။ လေအေးကလေးဖြင့် ဆက်ပြောသည်။

“ညည်း စဉ်းစားကြည့်ပေါ့ ကျီးဒန်၊ ညည့်သား ညည့်သမီးကို ကျိုးပါစေ၊ ပဲ့ပါစေ၊ သေပါစေ၊ နာပါစေ ဆိုပြီး ညည်း ဘယ်နှခါ ရိုက်ဖူးသလဲ။ အဲဒီလိုပေါ့ ဟာ၊ ညည့်သမီးကလည်း ညည့်မြေးကို သေစေချင်၊ ကျိုးစေချင်၊ ပဲ့စေချင်လို့ ရိုက်တာ ဘယ်ဟုတ်နိုင်မလဲ'”

“သိနိုင်ဘူး တော်ရေ၊ ဒီမသာမက နှလုံးပုပ်”

ရီးဆေးရိုး ပြုံးလိုက်ရသည်။ သို့စဉ်တွင် ငတက်ပြားမက ကိုကိုကြီးအတွက် အင်္ကျီနှင့် လုံချည် လာပို့ သည်။ သူ့အမေပေးသော မိမိထွေး အမည်အပြင် နောက်ထပ်အမည်သစ်ရထားသော ငတက်ပြားမသည် အင်္ကျီ လုံချည်ပေးထားပြီး ထွက်မသွားသေးချေ။

“ဟင် အစ်ကိုကြီးကို အမေရိုက်တာ မနည်းပါ လား” ဆိုကာ အစ်ကို့ကို ဖက်၍ ငိုတော့သည်။ အရှိုး

ရာများကို ကိုင်ကာ ကိုင်ကာ ငိုသည်။

စောစောက ဒေါသသာထွက်ခဲ့သော ရီးကျီးဒန်လည်း မိမိထွေးနှင့်ကျတော့မှ မျက်ရည် ပေါက်ပေါက် ကျရတော့၏။

“ကဲ အငယ်၊ ညည်း လာတော့မှ ညည့်အမေကြီး မျက်ရည်ကျရပြီ၊ သွား ပြန်တော့”

မိမိထွေးကို နှင်လိုက်ရင်း “သားက ဘဆီကိုလာ” ဟု ရီးဆေးရိုးက ကိုကိုကြီးအား ဆွဲခေါ်သည်။

“သမီး ဝမ်းနည်းလို့ပါ ဘရ”

“ညည်း အဲဒီလို ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်တွေ ပြောလွန်းလို့ ညည့်အမေကြီးနဲ့ မတည့်တာ”

ရီးဆေးရိုး ပြုံးပြုံးရယ်ရယ်ဖြင့် အပြောင်အပြက် ပြောသော်ငြား သည်စကားမှာ ရီးကျီးဒန်ကို ထိသွား၏။

“စိတ်အခန့်မသင့်လို့ မတည့်ပေမဲ့ ငတက်ပြားမမို့ ပိုပြီးတောင် ချစ်ရသေးတယ် တော်ရေ့”

မြေးမကို ဖက်ကာ ခေါင်းကို သပ်ပေးနေသည်။ သပ်ပေးနေရာမှ “သမီးအငယ် မသွားနဲ့ဦးနော်” ဆိုကာ မီးဖိုထဲ ပြန်ဝင်သွားသည်။ ခဏအတွင်းတွင် ဇွန်းတပ်ထားသော ပန်းကန်တစ်လုံး ပါလာသည်။ ပန်းကန်ထဲတွင်ကား သကြားကျနေသော သကာရည်။

“သားကြီးရော အငယ်ရော စားဖို့”

နှစ်ယောက်အတွက် ဆိုသော်ငြား ကိုကိုကြီး လက်မလှုပ်နိုင်မီ မိမိထွေး ပါးစပ်ထဲသို့ သကာရည်ဇွန်း ဝင်သွားပေပြီ။

“လူလေးက ကျောင်းမသွားဘဲ ချောင်းထဲသွား နေတာလားကွ”

ကိုကိုကြီး တစ်ချက်ရှိုက်ရာမှ ခေါင်းညိတ်ပြ၏။

“မိုက်ပါဘိ သားရယ်၊ အမေက ကျောင်းလွှတ်ရင် ကျောင်းသွားမှပေါ့။ ကျောင်းသွားရင်လည်း စာကို ဂရုစိုက်ရမယ် သားရဲ့။ ဘတို့မှာ မင်းတို့ အခု သင်တဲ့စာမျိုး သင်ဖို့ဆိုတာ ဝေးရော၊ ဖောင်တိန်တောင် အသက်လေးဆယ်ကျော်မှ မြင်ဖူးတယ်”

ယနေ့ ကျောင်းသားသူငယ်တို့ဘဝနှင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းငါးဆယ်က ရီးဆေးရိုးတို့၏ ကျောင်းသားဘဝကို ယှဉ်ဟပ်တွေးတောကြည့်နေမိ၏။ ရီးဆေးရိုးတို့မှာ ကျောက်သင်ပုန်းနှင့် ကျောက်တံကိုပင် မမြင်ဖူးကြပေ။ အရှည်တစ်တောင်၊ အကျယ်တစ်မိုက် ရှိသော သစ်သားသင်ပုန်းကို မီးသွေးဖြင့် ‘ချေ’ ကာ ကောက်ရစ်ဆံ (ကံ့ကူဆံ) ဖြင့် ရေးခဲ့ကြရသည်။

ရွာဦး လေးထပ်ကျောင်းသည် ဝါတွင်းတွင် ကိုရင် ဆယ်ပါး အနည်းဆုံး။ ကျောင်းသားကား လေးငါးဆယ် အောက် မလျော့။ သို့ဖြစ်ငြား ဝါတွင်းကာလမှာ လယ်သမားများ အလုပ်လုပ်ချိန်ဖြစ်ရာ ပါးစပ်ပေါက် ခုနစ်ဆယ်ခန့် အတွက် ရွာခြောက်ရွာမှ ခံဆွမ်း ခံဟင်းဖြင့် မလောက်ပေ။ ထို့ကြောင့် ကျောင်းတွင် ချက်ရသည်။ ကျောင်းတွင် ဆွမ်းချက်သည့်အတွက် ကိုသာဒွန်း၊ ကိုဘသောင်းနှင့် ကိုဆေးရိုးတို့ နေ့တိုင်း ရန်ဖြစ်ရ၏။ ရန်ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းမှာ ထမင်းရည် လုခြင်းဖြစ်သည်။ ထမင်းရည်သည် ကိုသာဒွန်း၊ ကိုဘသောင်းနှင့် ကိုဆေးရိုးတို့ သောက်ရန် မဟုတ်သော် ငြား သောက်သုံးရန်တမျှ အရေးပါလှသည်။ သည် ထမင်းရည်နှင့် ကျွန်းသားမီးသွေးမှုန့်ကို ဖျော်ကာ သင်ပုန်းကို သုတ်လိမ်းရသည်။ ထူလျှင်လည်း မကောင်း။ ပါးလျှင်လည်း ရေး၍ မထင်ပေ။ အနေတော်ဖြစ်အောင် ညီညာပြန့်ပြူးစွာ သုတ်လိမ်းပြီး နေလှန်းရ၏။ သင်ပုန်းကို နေလှန်းထားခိုက် လူမမြင်မီ ခွေးဝင်တိုးလျှင် သွားပါလေရော။

“ခွေးတိုးသွား၍ပါဘုရား” လျှောက်ထား၍မရ။ လက်ကိုမီးသွေးပေလျှင် ‘စာကြောင်း’ ပေးသော ကိုယ်တော်သည် သင်ပုန်းကိုလည်း လွှင့်ပစ်၏။ ကာယကံရှင်လည်း ကျောကို သားရေဖုံးထားပေတော့။ ကျောင်းသားများမှာ အသက်အရွယ်အားဖြင့် ဆယ်နှစ်မှ အနှစ်နှစ်ဆယ်အထိ ကွဲပြားကြသလို ခေါင်းတုံး၊ ဦးစွန်းဖုတ်၊ ဆံရစ်ဝိုင်းနှင့် သျှောင်ထုံး အသီးသီးကွဲပြားကြသော်ငြား ကျောပြောင်ပြောင်ကြီး ရှိကြရာတွင်မူ အားလုံး တူညီကြလေသည်။ ကျောင်းအောက်ရှိ ခုတင်ရှည်ကြီးများတွင် အားလုံးဝပ်၍ စာအံကြရ၏။ စာအံသူများ၏ ထိပ်တွင် စာသင်ပေးသော ဦးဇင်းကြီး ထိုင်ကာ ကျောင်းသားငယ်၊ ကျောင်းသားလတ်တွေ စာအံနေစဉ် ကျောင်းသားကြီးများ၏ လက်ရေးလှကို စစ်ဆေးသည်။

“ဆေးရိုး”

အမည်အခေါ်ခံရသူသည် အပြစ်တစ်စုံတစ်ရာ ရှိသောကြောင့် အခေါ်ခံရခြင်းဖြစ်၏။ မကြားယောင် ဆောင်နေ၍ မရ။ ပုန်းနေ ၍မဖြစ်။ သင်ပုန်းပေါ်တွင် လက်ရေးရှင်၏ အမည်ပါပြီးသား။ လက်ရေးလှကို ဆွမ်းစားပြီးချိန်တွင် အပြေးအလွှားရေးရရာ အခေါ်ခံ ရသူသည် မည်သည့်အတွက် အခေါ်ခံရသနည်း မခန့်မှန်းတတ်။ စာအကျအပေါက် ရှိ၍လော။ လက်ရေး မလှ၍လော။ သင်ပုန်းအချေ ညံ့၍လော။

“ဘုရား”

ထူးသံပေးကာ ကိုဆေးရိုး ရောက်လာပြီး ဝပ်နေရ၏။ ဘယ်ချက်တွင် ကျောပေါ်သို့ ထန်းပလပ်ပြား အစိုကြီး ရောက်လာမည်နည်းဟု ကိုဆေးရိုး ကျောတချမ်းချမ်းဖြစ်နေစဉ် မမျှော်လင့်သောအရာသည် ဖြစ်လာ၏။

ဒေါင်ခနဲ အသံကြားရကာ ကိုဆေးရိုး ချိုစောင်းပူ သွား၏။ သင်ပုန်းစောင်းဖြင့် ခေါက်ခြင်းပင်။ ချိုစောင်းကို ပွတ်နေဆဲ “ဒါဘာဖြစ်တာလဲ” မေးသံနှင့် အတူ လက်သည်းမည်းမည်းနှင့် လက်ညှိုးကြီးတစ်ချောင်း သင်ပုန်းပေါ် ရောက်လာသည်။ လက်ညှိုး အောက်တွင် ရွဲ့စောင်းနေသော စာလုံးတစ်လုံး။ ဝ ရေးပါလျက် ဝ မဖြစ်သော ဗထက်ချိုင့်။

“အဲဒါ ဟိုဒင်းဘုရာ့”

ဟိုဒင်းဟု ဆိုသာ ဆိုရစေကာမူ ကိုဆေးရိုးလည်း မသိ။

“သွား အခုချက်ချင်း သွားချေခဲ့”

သင်ပုန်းသည် ခုတင်အောက်မြေပေါ်သို့ ရောက်သွားသည်။ ကိုဆေးရိုး အလျင်အမြန် ဆင်းကာ ပြေးကောက်သည်။ ဗထက်ချိုင့် ဖြစ်ရပုံကို စေ့ငုသည်။ သိပါပြီ။ အပေါ်ရည်တင်းနေသော ထမင်းရည်

အဖတ်များကို ဖယ်ရှားပစ်ပါလျက်နှင့် နှမ်းစေ့ခန့် အဖတ်ကလေး တစ်ဖတ်ပါသွားကာ ကပ်နေခဲ့၏။ နေပူနှင့်သွေ့ သောအခါတွင် လုံးဝပျောက်သလောက် ဖြစ်နေ၏။ သို့သော် ချောမွတ်သော ကံ့ကူဆံအဖျားသည် ထမင်းရည်ဖတ်ကို နင်းဖိမသွားဘဲ ကွေ့ချော်သွားခဲ့ရာ ဝစင်စစ်မှ ‘ ဗ ’ ဖြစ်ရချေပြီ။ ရှိစေတော့။ သင်ပုန်းမျက်နှာပြင်ကို အသစ်လုပ်ရတော့မည်။ မွန်းတိမ်း မွန်းလွဲတွင် ထမင်းရည်ကို မည်သည့်အိမ်မှ ရနိုင်ပါမည်နည်း။ အိမ်တိုင်းလိုလို ထမင်းစား၍ ပြီးကြသည်မှာ ကြာမြင့် လှလောက်ပြီ။ လူတွေ ထမင်းစားပြီးနောက် ထမင်း ကျန် ဟင်းကျန်နှင့်အတူ ခွေးစာအိုးထဲ ရောက်နေပေ ရော့မည်။ သို့တစေ ရလိုရငြားသဘောဖြင့် ရွာထဲသို့ ကိုဆေးရိုး ပြေးခဲ့၏။ ထင်သည့်အတိုင်းပါပင်။ ကိုဆေးရိုး ရောက်သည့်အိမ်တိုင်းမှာ စားသောက်ပြီး၊ အိုးခွက် ဆေးကြောပြီးကြပြီ။ အိမ်ပေါ်တွင် မျှော်လင့်ချက် မရှိသော်ငြား ခွေးစားခွက်ထဲတွင် ထမင်းရည် အနည်းအကျဉ်းရှိလိုရှိငြား ကြည့်မိသည်။ ခွေးများကလည်း ကုန်အောင် လျက်ပစ်ကြသည်။ နောက်ဆုံး ဝင်ခဲ့သော အိမ်က မကျီးဒန်တို့အိမ်။

“ဟေ့ကောင် ဘာကိစ္စလဲ”

မကျီးဒန်အဖေ ဘိုးကြွက်နီသည် နွားတင်းကုပ် တံစက်မြိတ်အောက်မှ ဘွားခနဲထွက်လာကာ မျက်နှာ တင်းတင်း မေးသည်။

“ထမင်းရည်လေး နည်းနည်း”

သူ့သမီးကို ပိုးပန်းနေသူပီပီ စကားကိုပင် ဆုံးအောင် မပြောရဲ။

“မင်းသောက်ဖို့လား”

“သင်ပုန်းချေဖို့ပါခင်ဗျာ”

“မိန်းကလေးရ၊ ဟောဒီမှာ ထမင်းရည်လေး နည်းနည်းတဲ့ဟေ့”

ဘိုးကြွက်နီ ကျောခိုင်းထွက်သွားသော်ငြား မကျီးဒန်၏မျက်နှာဝိုင်းဝိုင်းကလေးကို ရွှန်းရွှန်းစားစား ကြည့်ချိန် မရပါ။ “အေးဟာ ဝမ်းသာလိုက်တာ” တစ်ခွန်းသာ ပြောနိုင်ပြီး ထမင်းရည်ကို ထန်းစေ့မှုတ်ဖြင့် ထည့်ကာ ကျောင်းသို့ ပြေးခဲ့ရ၏။ နေသည် အနောက်ဘက် ပေပင်ထိပ်သို့ ရောက်နေပြီ။ သည်နေမကွယ်မီ သင်ပုန်းလှန်းနိုင်မှ ဖြစ်မည်။ ထို့ကြောင့် အပြေးအလွှား ချေရသည်။ အပြေးအလွှားဆိုစေကာမူ သင်ပုန်းမျက်နှာပြင် ချောမွတ်နေရသည်။ ကန့်လန့်စင်း အလျားစင်း လုံးဝမထင်စေရ။ လှိုင်းတွန့် လှိုင်းဗွေ မရှိရ။ အပြေးအလွှားချေပြီး လှန်းပြီးမှ စောစောက လက်ရေးလှကို ပြန်ကူးရသည်။ ကိုဆေးရိုး လက်ရေး လှ ရေးပြီးချိန်၌ အခြားကျောင်းသားများ ကစားနေကြပြီ။ ထန်းစေ့မှုတ်ပစ်တမ်း၊ တိုင်ဦးတမ်း၊ ကျောပိုး– ထွေပတ်တမ်း၊ အကန်း စမ်းတမ်း၊ ကျည်းသားရိုက်တမ်း စသည်တို့အပြင် သီးသီးအနုကလေးတွေ ရင်ကျပ်ခံပြီး ခူးစားသူ စား၊ လက်ပံမြစ် ဖုတ်စားသူ စား။

ကိုဆေးရိုးမှာ လက်ရေးလှပြပြီးရုံဖြင့် တာဝန် မကုန်သေး။ မနေ့က တက်ထားသော စာကို ပြန်ရသည်။ တော်သေး၏။ မနေ့က တစ်နေ့လုံးနှင့် ညဉ့်ဦးယံ တစ်ချိန်လုံး နှုတ်တက်ရွတ်ဆို ကျက်မှတ်ခဲ့သောကြောင့် မထစ်မမှား။ တစ်ချက်မှားလျှင် ထန်းပလပ်ပြားက ဖြန်းခနဲ ကျောပေါ်ရောက်လာမည်။ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ကာ လက်အုပ်ချီပြီး စာပြန်ရရာ ကျောပြင်ကို အရိုက်ခံရရန်မလွယ်။ သို့ဖြစ်သော်ငြား တင်ပါးကို အရှိုးရာ ကြွအောင် အရိုက်ခံရနိုင်၏။ စာပြန်ပြီးလျှင် တစ်ဆက်တည်း စာတက်ရသည်။ စာတက်ရာတွင်လည်း ဦးပဉ္စင်းကြီး သဘောဖြစ်၏။ စာအသစ်မို့ မှားပေသည်ဟု သူ ခွင့်လွှတ်ချင် လွှတ်၏။ မလွှတ်ချင် လျှင်လည်း သူ့သဘောပင်။ ကျောပြောင်ကြီးဖြင့် ဝပ်နေသော ကိုဆေးရိုးမှာ ဦးပဉ္စင်းကြီး ပြုသမျှ ခံရုံသာ။ သူလည်း စာတက်၍ပြီးရော ကြမ်းပြင်ကို ထန်း ပလပ်ပြားဖြင့် ရိုက်ပြီး ‘ကျောင်းခေါ်’ လေပြီ။ သူ မကစားလိုက်ရ။

ညနေပိုင်း စာအံချိန်သည် ရှည်ကြာ၏။ စာကိုသာ ဖြောင့်ဖြောင့်တန်းတန်းကျက်ပါမူ တက်ထားသော စာသည် သည်အချိန်တွင် ကောင်းစွာရရှိနိုင်ပေသည်။ သို့တစေ နှပ်တန်းလန်းမှသည် လူပျိုပေါက်အထိ ပါဝင်သော ကျောင်းသားများသည် အများအားဖြင့် စာတွင် စိတ်ရောက်သူ နည်းပါး၏။ ကံ့ကူဆံကို ပူအောင် ကြမ်းနှင့်ပွတ်ပြီး အချင်းချင်း လိုက်ကပ်သူ ကပ်၊ ပျားဖယောင်းဖြင့် ဆံပင်ကို ဖိသူဖိ။ ထိပ်တွင် ထိုင်နေသော ဦးပဉ္စင်းကြီး ငိုက်နေလျှင် စာအံသံသည် တဖြည်းဖြည်း နိမ့်ကျသွား၏။ ဦးပဉ္စင်းကြီး ငိုက်လျက် တန်းလန်းမှ ကြမ်းကို ထန်းပလပ်ပြားဖြင့် ရိုက် လိုက်လျှင် စာအံသံသည် ချက်ချင်းကျယ်လောင်စွာ မြင့်တက်သွားပြန်၏။

ဦးပဉ္စင်းကြီး အိပ်ပျော်သွားပြီ။ စာအံသံသည် တိတ်သလောက်ဖြစ်သွားကာ ထပြီး နပန်းချသူချ၊ ငိုသူငို၊ ခစ်ခစ်ခွိခွိရယ်သံများ ထွက်သူထွက်နှင့် အစွမ်း ပြနေစဉ် ဦးပဉ္စင်းကြီး ခေါင်းထောင်လာ၏။ စာအံသံလည်း မြင့်တက် လာပြန်သည်။ သို့သော် စာအံသံ မြင့်ခါမျှဖြင့် ကိစ္စမပြီးတော့ပါ။ ဦးပဉ္စင်းကြီးက ပြေကျနေသော ဧကသီနှစ်စကို ပခုံးတစ်ဖက်တွင် တစ်စစီတင်လိုက်သည်။ ရင်ဘတ်ဟောင်းလောင်းဖြင့် ထကာ ထန်းပလပ်ပြားကို ကောက်ကိုင်သည်။ စာအံသံ ကျယ်လောင်မှု အမြင့်ဆုံးအချိန်ပေတည်း။

ဖုန်းခနဲ ရွှမ်းခနဲ ဖြန်းခနဲ တောင်ဘက်တန်းမှစ၍ မြောက်ဘက်တန်းအထိ ကျောပြင်စေ့အောင်စီပြီး ရိုက်လာလိုက်သည်မှာ ကြမ်းပိုးကိုက်သော ကြမ်းပြင်ကို ကြမ်းပိုးချသကဲ့သို့ပေတည်း။

“သားတို့မှာ ဒီလိုလည်း အရိုက်မခံရဘူး။ စာသင်တာကအစ ခုံနဲ့ဘာနဲ့ ကျကျနနထိုင်လို့။ ကျောင်းသွား ပြန်တော့လည်း အင်္ကျီလှလှ၊ ပုဆိုးလှလှကလေးတွေနဲ့။ အေး... ဘ မှာတော့ တစ်ထည်တည်းရှိတဲ့ အင်္ကျီလေးကိုတောင်...”

နံနက်လေးနာရီတိတိတွင် ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်၏ ဘုရားရှိခိုးသံ ပေါ်လာစမြဲဖြစ်သည်။ သည်အချိန်တွင် ကိုဆေးရိုးတို့ ကျောင်းအိပ်ကျောင်းစား ကျောင်းသားကြီးများလည်း အလိုလိုနိုးလာကြပြီ ဖြစ်ပေ၏။ ကျောင်းသားကြီးများ၏ တာဝန်မှာ ကျောင်း တလင်းကို တံမြက်လှည်းခြင်း၊ ယာဂု (ဆန်ပြုတ်) ကျိုခြင်း၊ ပန်းကန်ခွက်ယောက် ဆေးကြောခြင်း၊ ရေနွေးအိုးတည်ခြင်း၊ ရေခပ်ခြင်း၊ အုန်းမောင်းခေါက်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်လေသည်။ ကိုဆေးရိုးမှာ ထိုအချိန်မှ စ၍ အလုပ်နှင့် လက်မပြတ်တော့ပေ။ ရဟန်းသာမဏေများ ဘုဉ်းပေးရာမှ ကျန်ကြွင်းသော ယာဂုကို ကျောင်းအိပ်ကျောင်းစား ကျောင်းသားများ ဝေငှသောက်ပြီးနောက် ဆေးကြောသိမ်းဆည်းသည်။ ဆွမ်းခံလိုက်ရန် ပြင်ဆင်ရသည်။ ဆွမ်းခံထွက်သောအခါ ကျောပြောင်ကြီးဖြင့် ဖြစ်မနေစေရန် ကိုဆေးရိုး အမေက ရင်စေ့အင်္ကျီကလေး တစ်ထည်ချုပ်ပေးထား၏။ မီးခိုးရောင်နှင့် အဝါနှင့်ရောသော အစင်းကလေး။

သည်အင်္ကျီကလေးကို ဝတ်မိတိုင်း ကိုဆေးရိုး ဝမ်းသာကြည်နူး၏။ သူ့ကိုယ်သူလည်း ပို၍လှလာသည် ထင်၏။ သို့သော် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သပိတ်ထမ်း ရလွန်းသဖြင့် အင်္ကျီပခုံးမှာ တဖြည်းဖြည်း ရိလာခဲ့သည်။ ညာဘက် ပခုံးမှာချည်း သပိတ်ထမ်း လွန်းသောကြောင့် အင်္ကျီပခုံး ရိသည်ဆိုကာ ဘယ်ဘက်ကို ပြောင်း၍ သူ မထမ်းတတ်။ အင်္ကျီကလေးလျှင် စုတ်ရချည်ရဲ့ဟု အတွေးပေါက်သောကြောင့် အင်္ကျီကို ချွတ်ပစ်ခဲ့သည်။ သည်နေ့ကို သူမမေ့။ အငွေ့ တထောင်းထောင်း ထနေသော ဆွမ်းထည့်ထားသည့် သံသပိတ်ကို အမှတ်တမဲ့ ပခုံးပေါ် တင်လိုက်ရာ ချွေးရွှဲ နေသော ပခုံးသည် ရှဲခနဲ မည်သွား၏။ ချွေးသာ မရှိလျှင် ပခုံးသား ကျက်လောက်သည်။ သို့ဖြင့် ထိုနေ့မှ စပြီး ပခုံးကို ပုဆိုးသိုင်းခဲ့ရ၏။ ပုဆိုး၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ထောင့်နှစ်ခုကိုထပ်ကာ သုံးမြှောင့် ပုံချိုးပြီးသိုင်းခဲ့ခြင်းပင်။

ဆွမ်းခံဘုန်းကြီးနှင့် လိုက်ပြီး သပိတ် မထမ်းရသောနေ့တွင် ဝတ်ခွက် (ဆွမ်းဟင်း) ခံရ၏။ သည် အလုပ်ကလည်း ဝတ်ခွက်ပန်းကို ခေါင်းပေါ်တင်ပြီး ရွာရိုးလျှောက်ရသည်မှာ ကြော့ကြော့ကလေးဟု ထင်ရငြား မသက်သာပေ။

ဝတ်ခွက် အရနည်းလျှင် အစစ်အမေး ခံရသည်။ ချပါဦးကွ ဆိုကာ ဟိုဟင်း နမ်းကြည့်၊ သည်ဟင်း နမ်းကြည့် လုပ်ပြီး ဝတ်ခွက်လည်းမထည့်ဘဲ ကန်တော့ လွှတ်သော အိမ်မျိုးဆိုလျှင် လက်သီးနှင့် ပိတ်ထိုး ပစ်ချင်၏။ သည်ပုံ သည်းခံရသလို ဟင်းတစ်ခွက် ရရေးအတွက် မီးဖိုချောင် ဝင်ပြီး ငရုတ်သီးထောင်းတန် ထောင်းပေးရ၏။ အိမ်ရှင်မ ချက်ခွင့်ပြုတ်ခွင့်ရစေရန် ကလေးဝင်ထိန်းပေးတန် ထိန်းပေးရ၏။ တစ်ဖက်မှလည်း နေကို မော့မော့ကြည့်ရသေး၏။ သည်မျှ ပင်ပန်းကြီးစွာ ‘ဆရာ့ဝတ်’ ကို ပြုပြီးမှ သင်ရသော စာကား တစ်နေ့ တစ်ဂါထာမျှသာ။ သည်သို့ ပင်ပန်းခံပြီး သင်ရသောစာသည် လိမ္မာယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမပေး၏။ ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုတတ်စေပါ၏။ သို့သော် ကိုဆေးရိုး၏ အသိသည် ဗာရာဏသီ၊ ရာဇဂြိုဟ်၊ ကပိလဝတ်၊ မိဂဒါဝုန်နှင့် ဟိမဝန္တာတို့တွင်သာ ကျင်လည်ခဲ့ရချေသည်။

“ဘတို့တုန်းက ကမ္ဘာကြီး လုံးတယ်ဆိုတာ ကြားတောင် မကြားဖူးခဲ့ပါဘူး သားရယ်။ သားတို့ ခေတ်မှာတော့ စပါးစိုက်တာတောင် အတန်းလိုက်တဲ့၊ တစ်ဧကကို ပင်ရေတစ်သိန်းကျော်တဲ့။ တစ်ဧကထွက်တဲ့ စပါးကလည်း ကြားတောင် မကြားဖူးဘူး။ တစ်ဧက တစ်ရာ့ငါးဆယ် နှစ်ရာကျော်”

“ကျောင်းသွားမှပေါ့ သားရယ်”

ရီးဆေးရိုး ဆွေးဆွေးမြည့်မြည့် ပြောနေငြား၊ ရီးကျီးဒန်မူ သည်မျှသာ ပြောတတ်ရှာ၏။

“ဘုရားပွဲတော်ကြီးတွေမှာ အစိုးရက စိုက်ပျိုးရေး ပြခန်းဆိုပြီး ပြသားပဲအေ့။ ဓာတ်မြေသြဇာလည်း ပြတာပဲ၊ စပါးခြွေစက်ဆိုတာလည်း ပြတာပဲ။ ဒါပေမဲ့ တို့မှာ ခေတ်မီတဲ့ တွေးခေါ်မှု၊ သုံးသပ်မှုရှိတဲ့ အမြင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မရှိခဲ့တော့ မစဉ်းစားမိဘူးပေါ့။ ဒါဟာ ခေတ်မီတဲ့ပညာ မတတ်လို့ပေါ့။ ဒါကြောင့် ပြောတာပေါ့ သားရယ်၊ ကျောင်းနေချိန်မှာ ကျောင်းနေမှ ခေတ်နဲ့ညီတဲ့ ပညာ၊ ခေတ်နဲ့ညီတဲ့ ဗဟုသုတရမယ်”

ကိုကိုကြီး ငုံ့ပြီးစဉ်းစားနေသည်။

“နော် လူလေး၊ နောက်ကို ကျောင်းမပြေးနဲ့ ဟုတ်လား”

မြေးချစ်၏ ခေါင်းကလေးကို ရီးဆေးရိုး လက်ဖဝါးဖြင့် ပွတ်သပ်ပေးနေဆဲ အိမ်ထဲမှ စည်ခနဲ အသံများ ထွက်လာ၏။ မရှေးမနှောင်းပင် မိမိထွေးလည်း ခေါင်းကို ပွတ်လျက် ထွက်သွား၏။ သည်နောက်မှ ရီးကျီးဒန် ဗျစ်တောက်ဗျစ်တောက် မြည်ကာပါလာ၏။

“အရေးထဲမှာ ညည်းတို့ မြေးအဘွားက ဘာဖြစ်ရပြန်တာတုံး”

ရီးဆေးရိုး မကျေနပ်သံဖြင့် မေး၏။

“သကာရည်လေ။ အနှောင့်ခိုက်အောင် ကျွေးထားတာ တော်လည်း အမြင်။ အဲဒါ အိမ်ရှေ့က လူသံကြားလို့ ခဏ ထွက်သွားတုန်း လက်ငါးချောင်းနဲ့ ကော်စားနေတယ်။ ဇာတာကိုက မခိုးရ မနေနိုင်တဲ့ စောရနက္ခတ်ပါတာ။ ဒင့်ဖအေဘက်က ဘိုးအေကလည်း ...”

ရီးဆေးရိုး အသာအယာ ထလိုက်သည်။ မြေးမ မိမိထွေးကို အကြောင်းပြုကာ ရီးကျီးဒန် မီးခိုးမဆုံး မိုးမဆုံး ပြောတော့မည်။ ကိုယ့်ဘက်က ရွှေဟင်္သာ၊ သူ့ဘက်က အနာကြီးပေါက်နေသော ဘီလူး ဖြစ်အောင် မပြီးနိုင် မစီးနိုင် ပြောတော့မည်။ သည်အထာကို သိသောကြောင့် ရီးဆေးရိုး ထရပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

“အေး … ပြောပြော၊ လုပ်စရာရှိတာတွေ ချထားပြီး ပြောပေတော့” ဆိုကာ ဒေါသဦး သူ့ဘက် လှည့်မလာခင် အမြန်ဆုံး နွားတင်းကုပ်ဘက်သို့ ထွက်ခဲ့ပေ၏။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်

သမုဒယ ကြိုးတစ်ချောင်း၏ တွယ်နှောင်ရာ


❝ သမုဒယ ကြိုးတစ်ချောင်း၏ တွယ်နှောင်ရာ ❞
          ( ထူးခန့်ညီ )

ညက အိပ်မက်တွေ မကောင်း။ အိပ်မက်ထဲမှာ အေးမူတို့ တစ်ရွာလုံး ရေလွှမ်းနေသည်။ နောက်ပြီး အေးမူက ရေနစ်နေသည်တဲ့။ အဆုံးမရှိ ဖြူဖွေး ပြန့်ပြောနေသော ရေပြင်ကြီးထဲမှာ အေးမူသည် ပေါ်လိုက် မြုပ်လိုက်နှင့် တစ်ယောက်ယောက်ကို အားကိုးတကြီး အကူအညီ တောင်းနေပြန်သည်။ သမီးကိုလည်း အော်ခေါ်နေမိ၏။ အိပ်ရာက နိုးတော့ တစ်ကိုယ်လုံး လှိုက်ခုန်ပြီး ချွေးအလူးလူး ရွှဲနစ်ကာ ပြန်အိပ်မပျော်တော့။ သမီးများ တစ်ခုခု ဖြစ်နေမလား။ အခုတလော ထိုင်းဘက်မှာ ရေကြီးနေသည်လည်း ခဏ ခဏ။ သမီးတို့ နေရာမှာတော့ မသိ။ ဘေးအိမ်က ခြောက်ပေ စလောင်းက လွှင့်သည့် သတင်းတွေမှာ ရေကြီးမှုထဲ ပြေးလွှားဒုက္ခ ဖြစ်နေသူများကို မြင်ရတော့ အေးမူ သမီး အတွက် စိတ်ပူသည်။

အေးမူ အိပ်ရာက နိုးတော့ မနက် ၃ နာရီခွဲပဲ ရှိသေးသည်။ ပြန်အိပ်မပျော်သဖြင့် ဆန်နှစ်လုံး ချိန်ကာ ထမင်းတစ်အိုး ပစ်တင် ထားလိုက်၏။ ပြီးမှ မျက်နှာသစ်ပြီး ဘုရားမီးပူဇော်၊ သောက်တော်ရေချမ်း ကပ်၍ သမီး ကျန်းမာဘေးကင်းစေကြောင်း တဖွဖွ ဆုတောင်းရင်း ရသမျှ ဘုရားရှိခိုးတွေ အကုန် ရွတ်ရသည်။ နံဘေးတွင် အိပ်နေသော သားငယ်က ဘာမှန်းမသိ ထယောင်နေသဖြင့် ဘုရားရှိခိုးရင်း တစ်ချက် စောင်းငဲ့ကြည့်ဖြစ်သေးသည်။

သမီးဆီက အဆက်အသွယ် မရတာ အခုဆို တစ်လကျော်နေပြီပဲ။ မဖြစ်သေး။ သမီးဆီက ဖုန်းဆက်လာလျှင် ကောင်းမည်။ မလာလျှင်လည်း သမီး ပေးထားသော ဖုန်း နံပါတ်ကို ဆက်မှ ဖြစ်မည်။ ဘာဖြစ်နေမှန်း မသိ စိတ်ပူနေရသည်မျိုးကို အေးမူ မခံစားချင်။ နေဦး။ သမီးဖုန်းနံပါတ် မှတ်ထားသည့် စာအုပ်ကို အေးမူ ဘယ်မှာ ထားမိပါလိမ့်။

သားငယ် နိုးသွားမည် စိုးသဖြင့် ဗီရိုလေးကို အသံမမြည်အောင် ခပ်ဖွဖွဖွင့်ရင်း စာအုပ် ရှာရသေးသည်။ ဪ...မေ့လို့။ အံဆွဲထဲမှာ ထည့်ထားသည်ပဲ။ ဗီရိုကို အသံ မမြည်အောင် ပြန်ပိတ်ရင်း ထမင်းအိုးဆီ ပြန်သွားသည်။ ထမင်းအိုးက တစ်ပွက်တည်း ပွက်နေပြန်သဖြင့် အေးမူ စိတ်ထဲ ထင့်ခနဲ ဖြစ်ပြန်သည်။ အေးမူ ဘာတွေ ဖြစ်နေပါ လိမ့်။ ထမင်းအိုးကို ယောက်မဖြင့် တစ်ချက် မွှေလိုက်ပြီး ရေကပြင်ပေါ်မှာ ခြေပစ်လက်ပစ် ထိုင်ချပစ်လိုက်မိသည်။ သားငယ် ဆီက ချောင်းသံတစ်ချက် ထွက်လာသည်။ နောက်ထပ် ချောင်းသံ ဆက်ထွက်လာဦးမည်လားဟု နားစွင့်ရင်း အေးမူ စိတ်ထဲ တစ်ခုခု မတင်မကျ ခံစားနေရသည်။ ညနေ အလုပ်က ပြန်ရင် သမီးဆီကို ဖုန်းဆက်ဖြစ်အောင် ဆက်ရမည်ဟု တွေးသည်။

ထိုသို့ ဟိုတွေးသည်တွေး လုပ်ကိုင်ရင်းဖြင့်ပင် မိုးလင်းသွားသည်။ မြခင် လာခေါ်တော့ အေးမူက တစ်အိမ်လုံးကို စိတ်မချသလို စေ့စေ့စပ်စပ် တစ်ချက် ဝေ့ကြည့်မိသေးသည်။ ပြီးမှ မြခင်နှင့် အတူ လယ်ထဲသို့ ဆင်းလာခဲ့သည်ပင်။ လိုက်သာလိုက်လာခဲ့ ရသော်လည်း အေးမူ စိတ်တွေက နောက်ဆံငင်စွာ တစ်မျိုးကြီးတော့ ခံစားနေရလေသည်။ အိပ်ရေးပျက်ထား၍ ဖြစ်မည်ဟု အေးမူ ဖြေတွေးလိုက်မိသည်။

••••• ••••• •••••

“ဟဲ့..အေးမူ နေမကောင်းဘူးလား။ နင့်ကို ကြည့်ရတာ မှိုင်လှချေလားဟယ်”

မြခင်အသံကြားမှ သတိဝင်လာရင်း-

“အေး...ငါ သမီးအကြောင်း တွေးနေမိလို့ပါဟယ်”

ဟု ခပ်တိုးတိုး ပြန်ပြောမိသည်။ မြခင်က “ငါထင်သားပဲ” ဟု ဆိုသည်။ အေးမူက သမီးကို ခင်တွယ်လွန်းသည်ဟု မြခင်က အမြဲ ပြောတတ်သည်။ ပြောမည်ဆိုလည်း ပြောစရာပင်။ ခင်တွယ်သည်ဆို ကိုဖိုးမောင် ဆုံးပြီးကတည်းက သည်သမီးကိုပဲ အေးမူ အားထားလာခဲ့ရသည် မဟုတ်လား။

ကိုဖိုးမောင် လေဖြတ်တော့ သမီးအသက်က ၁၇။ သားအသက်က ၁ဝ နှစ်။ အစတုန်းက ကိုဖိုးမောင်၏ လက်သမား ဝင်ငွေနှင့် အေးမူ၏ နေ့စားဝင်ငွေကြောင့် အသုံးစရိတ်က ပိုလျှံသည် မဟုတ်တောင် မိသားစု လေးဦး၏ စားဝတ်နေရေးကို ကာမိသည်။ ကိုဖိုးမောင် လေဖြတ်ပြီး နောက်ပိုင်း ကိုဖိုးမောင်ကို ကုဖို့အတွက်ပင် အေးမူ၏ နေ့စားဝင်ငွေက မလောက်ငနိုင်။ နေ့စား ဆိုသည်လည်း အလုပ် အမြဲ ရှိနေတတ်တာမျိုး မဟုတ်။ စပါးစိုက်ချိန်၊ စပါးရိတ်ချိန်တွေလောက်သာ ပေါပေါလှိုင်လှိုင် ရနိုင်သည့် အလုပ်မျိုးပင်။ အလုပ်မရှိသည့် အချိန်ဆို အိမ်နောက်ဖေး လယ်ကွက်လေးတွင် အသီးအနှံလေးတွေ စိုက်ပြီး ရွာထဲ လှည့်လည် ရောင်းချရသည်။ အိမ်၏ ပဲ့ကိုင် လဲသွားပြီး နောက်ပိုင်းတော့ အေးမူလည်း ဘာမှ သိပ်မလုပ်နိုင်တော့။ အသက်အရွယ်ပဲ ထောက်လာ၍လား မသိ။ အမောဖောက်တာမျိုးတွေ ရှိလာတတ်သည်။

“သမီး ကျောင်းထွက်မယ် မေမေ”

သမီးက မကြည့်ရက်သည်ထင့်။ ထိုသို့ ဆိုလာတော့ အေးမူ စိတ်မကောင်းဖြစ်ရသည်။ သမီးက ပညာရေးဘက်မှာလည်း ထိုက်သင့်သလောက်လေး ထူးချွန်သဖြင့် ဖြစ်နိုင်မည်ဆိုလျှင် ကျောင်းမထွက်စေချင်။ သို့သော် ကိုယ့်ဝမ်းနာ ကိုယ်သာသိသည်မို့ အေးမူ ငြိမ်နေလိုက်ရသည်။ ထိုသို့လုပ်လိုက်ရခြင်းအတွက် တိတ်တိတ် ငိုကြွေးခဲ့ရသော ရက်တွေလည်း မနည်း။ သမီးကတော့ ထင်မည်လား မသိ။ မိဘဖြစ်ပြီး သားသမီး၏ ပညာရေးလေးကိုတောင် ဆုံးခန်းတိုင်အောင် တာဝန်မယူပေးနိုင်ဟု။ သို့သော် သမီးထက် အေးမူက ပိုနာကြည်းရသည် ဆိုသည်ကိုတော့ သမီးတစ်ယောက် သိချင်မှ သိလိမ့်မည်။

ကိုဖိုးမောင်လည်း ဝဋ်ကြွေးဟု ဆိုရမည်လား၊ ဝဋ်နာကံနာဟု ဆိုရမည်လား။ တတ်နိုင်သလောက် ဆေးရုံဆေးခန်းတွေ ပို့ပေမယ့် ရောဂါက သက်သာမလာ။ နောက်ဆုံးတော့ ကိုဖိုးမောင် ကိုယ်တိုင်က ဆေးရုံ ဆေးခန်းသွားမည် ဆိုလျှင် လက်မခံတော့။

“ငါ မရဘူးဆိုတာ ငါ သိတယ် အေးမူ။ ဘာမှ လုပ်မနေနဲ့တော့။ ငါ့အတွက် ဆေးကုမယ့် ပိုက်ဆံတွေကို ငါ့အသုဘစရိတ်အတွက်သာ သိမ်းထားလိုက်”

“ဒါပေမဲ့လည်း ကံဆိုတာ ရှိသေးတယ်မလား ကိုဖိုးမောင်ရယ်”

အေးမူ၏ တိုးလျလျ အသံက ငိုသံပေါက်နေသည်။ ကိုဖိုးမောင်ကို သနားသည်။ ဘာမျှ လုပ်မပေးနိုင်သော ဘဝကိုလည်း စိတ်နာမိသည်။ တစ်သက်လုံး ရှာဖွေလုပ်ကိုင်ကျွေးခဲ့ပြီး အခုလို ဖြစ်နေချိန်မှာတောင် ဘာမှ မလုပ်ပေးလိုက်နိုင် ဟူသော အသိက အေးမူကို နှိပ်စက်သည်။ သို့သော်လည်း ဘာမှ မတတ်နိုင်စွာဖြင့် ငြိမ်နေလိုက်ရသည်ပင်။ စကားနောက် တရားပါသည်လား မသိ။ သိပ်မကြာခင်ပင် ကိုဖိုးမောင် ဆုံးရှာသည်။

••••• ••••• •••••

“သမီး ထိုင်းကို သွားချင်တယ်”

“ဟင်”

သမီး ပြောတော့ အေးမူ လန့်သွားသည်။ အခုအချိန်မှာ သမီးကို အေးမူ အနားပဲ ရှိစေချင်မိသည်။ ကိုဖိုးမောင် ဆုံးတော့ သည်သမီးကိုပဲ အားကိုးခင်တွယ်နေမိသည်။ သားငယ်က ငယ်သေး၏။ ဆော့ဖို့လောက်သာ သိတတ်သည့် အရွယ်။ သမီးက အခုဆို ၁၈ နှစ်လည်း ပြည့်ပြီးပြီ။ နောက် မိန်းမသားချင်း လည်းဖြစ်တော့ အေးမူ ပိုအားထားရသည်။

“သမီးရယ်...မသွားလို့ မဖြစ်ဘူးလား။ မေမေလည်း အသက်ကြီးပါပြီ။ ဒီမှာလည်း လုပ်ကိုင်စားသောက်လို့ အဆင်ပြေနေတာပဲကိုကွယ်။ နောက်ပြီး သူများနိုင်ငံ ဆိုတာမျိုးက...”

အေးမူ စကားမဆုံးလိုက်။

“မေမေရယ်...လူတိုင်း သွားနေကျပဲကို။ သမီး သူငယ်ချင်း တော်တော်များများလည်း အဲဒီဘက်မှာ ရောက်နေကြပြီ။ သမီး သူငယ်ချင်း ထွေးအိကို သိတယ်မလား။ ဟိုနေ့က သမီးကို ဖုန်းဆက်တယ်။ သူ ဟိုမှာ အဆင်ပြေတယ်တဲ့။ ငါးသေတ္တာစက်ရုံမှာ လုပ်ရတယ် ပြောတယ်။ အိမ်ကိုလည်း တစ်လ နှစ်သိန်းလောက်တော့ ပုံမှန် ပို့နိုင်တယ်တဲ့။ မေမေရယ်...အခုဆို ဖေဖေလည်း မရှိတော့ဘူး။ မေမေလည်း အသက်ကြီး နေပါပြီ။ မေမေ့ကိုလည်း သမီးချမ်းချမ်း သာသာ မဟုတ်တောင် သူများနဲ့ တန်းတူ ပြည့်ပြည့်စုံစုံလေးတော့ ထားချင်တာပဲ။ သမီး သုံးနှစ်လောက်ပဲ သွားမှာပါ။ စိတ်မပူနဲ့နော်။ အဆက်အသွယ်လည်း ရှိနေတာပဲ။ မေမေလည်း အသက်ကြီးပါပြီ။ မေမေ ပင်ပင်ပန်းပန်း လုပ်နေရတာကို သမီး မကြည့်ရက်ဘူး။ နောက်ပြီး မောင်လေးကိုလည်း သမီးလို မဖြစ်စေချင်ဘူး။ ပညာရေးလေးတော့ ဆုံးခန်းတိုင်စေချင်တယ်”

နောက်ဆုံးတော့ အေးမူပဲ စိတ်လျှော့လိုက်ရသည်။ အခုဆို သမီး ထိုင်းကို ရောက်နေသည်ပင် တစ်နှစ်ပြည့်ခါနီးနေပြီ။ ဘာတွေ လုပ်ပြီး ဘယ်လိုတွေ နေထိုင်စားသောက်နေမှန်း မသိ။ သူပြောသလို ငါးသေတ္တာ စက်ရုံမှာပဲ လုပ်ရသည်ဟု ပြော၏။ ပိုက်ဆံလည်း တစ်လ ငါးသောင်း၊ တစ်သိန်းတော့ ပုံမှန် ပို့ပေးရှာသည်။ ခရီးစရိတ် အကြွေးဆပ် နေရသဖြင့် နောက်မှ ပိုပို့ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။

“သမီးပဲ အဆင်ပြေအောင်နေ၊ အမေတို့အတွက် ဘာမှ စိတ်မပူနဲ့” ဟု ပြောရသည်။

အခုက သမီးဆီက ဖုန်းမလာသည်ပင် တစ်လကျော်လို့ တစ်ပတ်ပင် စွန်းတော့မည်။ သမီးတစ်ယောက် နေမှ ကောင်းရဲ့လား။ အေးမူ စိတ်ပူရသည်။ ဖုန်းအိမ်ကိုလည်း “ငါ့ သမီးဆီက ဖုန်းမလာဘူးလားဟဲ့” လို့ ခဏခဏ သွားမေးရလွန်းသဖြင့် အေးမူကို အတော်ပင် အမြင်ကတ်နေလောက်ပြီ။ တစ်နေ့ကတော့ “ဖုန်းလိုင်းတွေ ကျနေတယ် အဒေါ်ရဲ့” ဟု ပြောသဖြင့် ဖုန်းလိုင်းကျနေလို့များ သမီး ဖုန်းဆက် မရတာများလားလို့ အေးမူ တွေးဖြစ်သည်။

သည်နေ့တော့ အိပ်မက်တွေလည်း မကောင်း။ အိပ်မက်ထဲမှာ သမီး...သမီးနှင့် အော်ခေါ်နေလိုက်တာများ အခု ပြန်တွေးရင်းတောင် ဇောချွေးပြန်မိသည်။ သမီး ဘာဖြစ်နေပါလိမ့်။ သမီး ဘာမှမဖြစ်ပါစေနှင့် ဟုသာ ဆုတောင်းရင်း စပါးစိုက်ရတာလည်း စိတ်မပါ။ ထို့ကြောင့် မြခင်က သတိပြုမိပြီး မေးခြင်းဖြစ်သည်။

“အေးမှုတို့ မြခင်တို့ရေ ... ခဏ နားရအောင်ဟေ့။ ရေသောက်၊ ကွမ်းစားပေါ့ဟယ်။ နောက် နာရီဝက်ဆို ဒီတစ်ကွက် ပြီးလောက်ပြီ။ ပြီး ... အေးအေးဆေးဆေး ထမင်းလေး ဘာလေး စားပြီးမှ ဟိုဘက် ကူးကြတာပေါ့”

••••• ••••• •••••

အေးမှု စိတ်တွေ ထိုင်းမှိုင်းနေ၏။ မနက်ကပဲ အစောကြီး နိုးလို့လား။ ညကလည်း အိပ်မပျော်သဖြင့် ဘာရယ်မဟုတ် မလှုပ်ချင် မသယ်ချင် ဖြစ်နေသည်။ ခေါင်းထဲကလည်း တစ်ချက် တစ်ချက် မူးရီနေ၏။ သွေးတိုးတက်ချင်တာများလား။ မနက်ကတည်းက တစ်မျိုးကြီး ဖြစ်နေသော ခံစားမှုက လှိုက်တက်လာပြန်သည်။

“အေးမူရေ... သွားရအောင်ဟေ့။ လှေ ရောက်နေပြီ”

မြခင် လာခေါ်မှ ထိုင်ရာမှ စိတ်မပါစွာ ထပြီး ကမ်းဘက်ဆင်းခဲ့သည်။ ကမ်းဘေး ဓနိတော တစ်ဝိုက်မှ လေတစ်ချက် ဝေ့ခနဲ တိုက်လိုက်သဖြင့် လူက စိမ့်တက်သွားပြီး ကြက်သီးဖြန်းခနဲ ထ၏။ ဘာလဲ .. ။ အေးမူ ဘေးဘီ တစ်ဝိုက်ကို ဝေခွဲမရစွာ ဝဲကြည့်မိသည်။ နောက် ကမ်းဘက်ကို ခပ်မြန်မြန်ပင် ဆင်းလိုက်မိသည်။ ကျောမလုံသလို ခံစားလိုက်ရသဖြင့် နောက်ကို တစ်ချက် လှည့်ကြည့်ဖြစ်သေးသည်။ ဘာမျှမရှိပါ။

“လာ...အေးမူ၊ ငါ့လက်ကို ဆွဲချေ”

မြခင် ကမ်းပေးသော လက်ကို လှမ်းဆွဲရင်း ရွှံ့ထဲကို စနင်းသည်။ ခြေကျင်းဝတ် အထိ နှစ်သွား၏။ နောက်တစ်လှမ်း လှမ်းတော့ ခေါင်းထဲ မိုက်ခနဲဖြစ်၏။ နားထင်ကို ထောက်ပြီး တစ်ချက် ရှုံ့မဲ့ပြီး ညည်းညူမိရင်း သတိရလိုက်မိသည်က ဘုရား...ဘုရား...ရေတွေ။ အိပ်မက်ထဲက မြင်ကွင်းကို တန်းမြင်လာသည်။ အသက်ရှူ မဝသလို ခံစားလာရ၏။

“အေးမူ ... ဘာဖြစ်တာလဲ”

“ညတုန်းက အိပ်ရာဝင် နောက်ကျသွားလို့ ထင်တယ်။ နည်းနည်း မူးချင်နေလို့”

“ရရဲ့လားဟယ်။ မရရင် နေခဲ့လိုက်ပါလား”

“အင်း... ရပါတယ်”

မြခင်လက်ကို လှမ်းကိုင် ထိန်းထားရင်း နောက်တစ်လှမ်း ဆက်လှမ်းတော့ အေးမူ တစ်ကိုယ်လုံး မသိမသာ တုန်နေသည်။ အေးမူ မလိုက်တော့ဘူး ပြောလျှင် ကောင်းမလား။ သို့သော် အေးမူ မပြောဖြစ်။ လည်ချောင်းဝမှာ တစ်ခုခု တစ်ဆို့နေသလို ခံစားရသည်။ လူက အသိစိတ်မဲ့နေသူလို တွေဝေစွာ။ ဘာမှ မဖြစ်ဘူးဟု အားတင်း လိုက်မိရင်း ခဏနေတော့ လှေနား ရောက်လာသည်။ လှေပေါ်မှ ကြူကြူက လက်ကမ်းပေးသဖြင့် ထိုလက်ကို လှမ်းထိန်းဆွဲရင်း လှေပေါ်ရောက်၏။

ခေါင်းထဲက ပိုမူးနောက်လာသည်။ အသက်ကို ပြင်းပြင်း ရှူသွင်း၊ ရှူထုတ် လုပ်ရသည်။ ပတ်ပတ်လည်ကို ကြည့်တော့ ရေတွေ။ အေးမူ မျက်လုံးကို မှိတ်ချထားလိုက်ပြီး ရသမျှ ဘုရားဂုဏ်တော်တွေကို ပွားများနေလိုက်မိသည်။ သမီးကို သတိရသည်။ သားငယ်ကိုလည်း တမ်းတမိသည်။ ရင်ဘတ် တစ်ခုလုံး ဟာနေသည်။

လှေက ကမ်းကနေ တဖြည်းဖြည်း ခွာလာသည်။ လှော်တက်နှင့် ရေ ထိခတ်သံကို ကြားနေရသည်။ အေးမူ မျက်လုံး မဖွင့်ရဲ။ ဘုရား ဘုရား..အေးမူ လိုက်လာမိတာ မှားပြီလား။ မျက်လုံးကို ပြန်ဖွင့်ကြည့်တော့ ကမ်းက အတော်ဝေးဝေးမှာ ရောက်နေပြီ။

“ရေထနေတယ်။ ဒီနေ့ ရေကို ကြည့်ရတာ တစ်မျိုးကြီးပဲ”

မနက်က ပိုက်သိမ်းရာမှ ပြန်လာသော ကိုဘကြည် စကားကို သတိရတော့ အေးမူ မျက်လုံးတွေ ပြာတက်သွားသည်။ ကိုယ်က တဆတ်ဆတ် တုန်လာ၏။ ဗုဒ္ဓဘုရား... ကယ်တော်မူပါ။ အေးမူ တွေးသလို မဖြစ်ပါစေနှင့်။

“အေးမူ”

မြခင်က လှမ်းခေါ်သည်။

“သမီး…သမီး...”

သမီးကို ခေါ်မိသည်။ သမီး ဘယ်မှာလဲ။ အေးမူ အသိတွေ မိုက်ခနဲ ဖြစ်သွား၏။ အေးမူ သမီးကို အော်ခေါ်နေမိသည်။ ဟော ရှေ့မှာ သမီး။ သမီးရေ ... ။ သမီးက လှည့်မကြည့်။ အန်ချင်လာသဖြင့် လှေဘေးကို ခေါင်းထိုးချလိုက်သည်။ အလျဉ်ပြင်းပြင်း စီးဆင်းနေသော ရေကို မျက်နှာနား ကပ်မြင်လိုက်ရသဖြင့် ဆတ်ခနဲ တုန်သွားကာ ချက်ချင်း ရုန်းမိသည်။ လှေက တစ်ချက် လှုပ်သွား၏။

“ဟဲ့ … အေးမူ”

မြခင် အသံကို နောက်ဆုံး ကြားလိုက်သည်။ အေးမူ အေးခနဲဖြစ်သွားခြင်းနှင့်အတူ အသိတစ်ခုလုံး လွတ်ထွက်သွားလေသည်။ ထို့နောက်မှာတော့...

“သမီး…သမီးရေ”

အေးမူ သမီးနောက်ကို မောပန်းတကြီး ပြေးလိုက်နေမိတော့သည်။ ။

▢  ထူးခန့်ညီ
📖 မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း
      မေလ ၊ ၂၀၁၆

Sunday, August 9, 2026

အခွင့်အလမ်း


❝ အခွင့်အလမ်း ❞ 
   ( ချစ်သဲမောင် )

အသက် ၆၅ နှစ်အရွယ် အင်မတန် ကြွယ်ဝချမ်းသာတဲ့ သူဌေး တစ်ယောက်ဟာ အသက် ၁၈နှစ် အရွယ် အမျိုးသမီး တစ်ယောက်ကို ချစ်ကြိုက်နေမိတယ် ။ သူက အဲဒီမိန်းကလေးကို လက်ထပ်တောင်းယူမယ် ဆိုပြီး သူ့မိတ်ဆွေ တစ်ယောက်နဲ့ တိုင်ပင်တယ် ။

သူဌေး ။ ။ ကျုပ် အသက် ၄ဝ ပဲ ရှိသေးတယ်လို့ ညာပြောပြီး လက်ထပ်ဖို့ ခွင့်တောင်းရင် ကောင်းမယ် ထင်သလား .. ။

မိတ်ဆွေ ။ ။ နိုးနိုး ... ခင်ဗျားအသက် ၉၀ ရှိပြီလို့ ပြောလိုက်ရင် အခွင့်အလမ်းက ပိုသာလိမ့်မယ်ဗျ ... ။

 ▢ ချစ်သဲမောင်
📖ရယ်စရာ မဂ္ဂဇင်း
     ဇွန် ၊ ၂၀၁၅

ငယ်ခြေ

❝ ငယ်ခြေ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

သားသမီးမှာ အချစ်၊ မြေးမှာ အနှစ်ဆိုသော စကားသည် အမှန်သားပါကလား။ အခုကြည့်စမ်း၊ ခုနစ်နှစ်သား အရွယ်မျှသာရှိသေးသော မြေးကြီး မောင်ကိုကြီးသည် တုံးကြီးမခေါက်မီထ၍ လယ်ပြင်သို့ ဘနှင့် လိုက်လာရှာသည်။ သည်တစ်ချက်နှင့်ပင် ရီးဆေးရိုး ကျေနပ်လှပါပြီ။ သည်သမီးကို မွေးရကျိုး နပ်လေစွ။ သည်မြေးတွေကို ကျွေးရကျိုး နပ်လေစွဟု ရီးဆေးရိုး ရင်ထဲမှ ကျူးရင့်နေမိလေ၏။ မောင်ကိုကြီးကို မခေါ်၍ မဖြစ်။ မဖြစ်သည့် အကြောင်းက နဘိုက် (နွားပိုက်) ကလေးကြောင့် ဖြစ်သည်။

ရီးဆေးရိုး ယနေ့ စိုက်ခင်းစတင်ခွဲမည်။ တလောက သည်းသည်းကလေး ရွာလိုက်သောမိုးကြောင့် ‘ဝမ်းရောင်’ နေသော မြေကြီးမှာ မွမွကလေး။ ရွရွကလေး။ နဘိုက်ကလေး နက်ကျော်ကို သည်တစ်မိုးတွင် ထမ်းပိုးတင်ရန် နွေကတည်းက ကျင့်ထားခဲ့သည်။ သည်မြေကြီးမွမွကလေးနှင့်ဆိုလျှင် အံကိုက်နေသည် မဟုတ်လား။ သို့ဖြစ်ငြား ထမ်းပိုးတစ်ဖက်၊ ခိုင်းနွားကြီးနှစ်ကောင် တစ်ဖက်အပြင် ရေဘူးနှင့် ထမင်းထုပ်ကိုပါ သယ်ဆောင်ထားရသော ရီးဆေးရိုးမှာ ‘နှာနု’ လှစွာသော နွားကလေးကို လယ်ပြင်သို့ မည်သို့ ခေါ်ဆောင်မည်နည်း။ သို့ကြောင့် မြေးများထဲ မှ ဒုတိယအကြီးဆုံးအကောင်ကို ခေါ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ပေသည်။ မောင်ကိုကြီးမှာ လူကြည့်တော့သာ မလောက်လေး မလောက်စား ခွေးပစ်သည့်တုတ်မျှ ရှိငြား တော်ရုံတန်ရုံနွားကို ကိုင်တတ်နေပြီ။ ယခုပင် ခိုင်းနွားကြီး နှစ်ကောင်ကို မောင်းသွားသည်မှာ ဖြောင့်နေ၏။ ဖြူးနေ၏။

“ဒီကောင်ကြီး သေချင်ပြီလားဟင်”

အလှည့်နွားကြီး နဘူးချုံ လှမ်းအဟပ်တွင် မောင်ကိုကြီး ငေါက်၏။ အလှည့်နွားကြီးမှာ ထုံပေပေမို့ သည်မျှလောက် ငေါက်ငမ်းရုံဖြင့် ခေါင်းမျှ မခဲထဲ ကပင်။ သို့ဖြစ်ငြား အတိုင်နွားကြီး လှုပ်ရှားသွားရသည်။ သူက နောက်ကြောင်း မလုံသောနွား။ သူ့နောက်မှ လိုက်ပါလာသော သူ့သခင် သူ့ကို ဘယ်ချက်တွင် ရိုက်လေမည်နည်းဟု အချိန်ရှိသရွေ့ စိုးရိမ် နေသူ။ ထို့ကြောင့် အတိုင်နွားကြီးသည် ဦးခေါင်းကို မည်သည့်အခါမျှ တည့်မတ်စွာ မထားချေ။ ညာသို့ ငဲ့လျှင်ငဲ့၊ ညာကို မငဲ့လျှင် ဘယ်ငဲ့သည်။ သို့မှသာ နောက်မှ လူကို မြင်နေရပေမည်။ နောက်မလုံသော ရောဂါကြောင့် အတိုင်နွားကြီးမှာ လမ်းဘေးဝဲယာ မဆွဲနိုင်၊ မဟပ်နိုင်ရှာပေ။

“ချပေးစမ်း စပ်စပ်ကလေး”

ရီးဆေးရိုးက လှမ်းပြော၏။ ပြောရုံဖြင့် မပြီးသေးဘဲ...

“ကဲ မင်းတို့ စားကြစမ်းဆိုပြီး နဘူးချုံမှာ သွားချည်ထားစမ်း။ ယောင်လို့တောင် မဟပ်ဘူးဗျား” ဆိုပြီး ဆက်လက် မြည်တွန်နေသည်။ မြေး၏ ငေါက်ငမ်းသံ၊ ဘိုးအေ၏ အော်ဟစ်သံကြောင့် အိပ်တန်းတက်နေသော ချိုးနီပုကလေးတွေ အိပ်ရေးမဝသေးဘဲ လန့်ပျံပြေးကြ၏။ မြောင်းပေါင်သည် နိမ့်လိုက်မြင့်လိုက်၊ ကွေ့လိုက်ကောက်လိုက်။ ချုံနွယ်ရှင်းချည် ရှုပ်ချည်ဖြင့် လယ်ပြင်သို့ ဦးတည်နေလေသည်။ မြေးအဘိုး နှစ်ယောက်၏ အသံ ပျောက်သွားလျှင် မြောင်းလက်တံတစ်လျှောက်တွင် တိတ်ဆိတ်သွားလေသည်။ တိတ်ဆိတ်သွားသော်ငြား နွားသုံးကောင်၏ ခွာ ၁၂ လုံး နှင့် မြေကြီး ရိုက်ခေါက်သံများကား မတိုးမကျယ် မှန်မှန်ကလေး ထွက်ပေါ်နေပေ၏။ သည်ခွာများ ကြားမှ တိုးတိတ်ညင်သာသော အသံကလေးများကား မြောင်းလက်တံမှ ရေစီးသံ။

ဖွင့်ထားသော ထန်းလုံးပြွန်မှ ဝင်လာသော ရေသည် ဝဲလှည့်ပြီး ပလွေကြီးသံကို ပေးနေသည်။ ကိုင်းပင်များကို တိုးဝှေ့နေသော ရေစီးသံက သံလွင်ကို ဖွဖွကလေး တီးသံနှယ်။ မြောင်းအကွေ့အကောက်ကို တိုးတိုက်ရသောအခါမူ နှဲသံအလား။ အရေတည် ပင်းတားကို ဖြတ်ကျော်သံကား လင်းကွင်းတီးနေဘိ သကဲ့သို့။ ဝိုးတိုးဝါးတားမျှသာ ထင်သော လမ်းကို မြင်နေရပေပြီ။

အရှေ့ကောင်းကင်တွင် ကြက်သွေးရောင် အစအနများ ရောက်လာကြသည်။ သည်အရောင်ကြောင့်ပင် အရှေ့မိုးကောင်းကင် အပြာရောင်သည် နက်ပြာရောင်လွင်နေပေ၏။

“လူကလေးရှေ့၊ မြောင်းကျော်ပြီးရင် သုတ်သုတ်ကလေးမောင်းပေးဟေ့။ လူကလေးလည်း ကျောင်းတက်ရဦးမှာ၊ ဘလည်း နေအေးတုန်းမှာ နဘိုက်ကလေးကို ကျင့်ချိန်ရအောင်”

သူတို့ လက်ယာဘက်မှ မြောင်းကို ဖြတ်ကျော်ရတော့မည်။ ဖြတ်တော့မည် ကျော်တော့မည် ဆိုသော်ငြား နေရာကောင်းကို ရွေးရသေးသည်။ အများဖြတ်ကျော်သောကြောင့် လမ်းဖြစ်နေသော နေရာကမှ မြောင်းပေါင်နိမ့်သည်။ လမ်းပြေသည်။ ခိုင်းနွားကြီး နှစ်ကောင်ကို ရှေ့ကတင်ကာ မြေးကလေးဖြတ်ကျော်သွားစဉ်က အချောသား။ နှစ်ပေါင်း ငါးဆယ်နီးပါး လယ်လုပ်ခဲ့သော အဘိုးကြီးနှင့် နွားပိုက်ကလေးတို့ ဖြတ်ကျော်တော့မှ ဆဲသံဆိုသံတွေ မိုးလုံးညံတော့သည်။ မြောင်းက တစ်လံမျှသာ ကျယ်သည်။ နွားတို့၏ သဘောမှာ ငယ်သော မြောင်း ဆိုလျှင် အသာက လေး နင်းကျော်သွား၏။ တစ်လံထက် နည်းနည်း ဖြစ်စေ၊ များများဖြစ်စေ ပိုကျယ်လျှင်လည်း မြောင်းထဲ ဆင်းပြီး ဖြတ်သန်းသည်။ တစ်လံ မရှိတရှိ၊ တစ်လံ အကျယ်အဝန်း မြောင်းကိုကား အားဖြင့် ခုန်ကူးတတ်၏။ နွားတို့၏ သည်သဘောကို ရီးဆေးရိုး သတိလစ်သွား၏။

အထူးပြုလုပ်ထားသော ထမ်းပိုးတုံးကို ထမ်းလျက် ထမင်းထုပ်တစ်ဖက်၊ ရေဘူးတစ်ဖက်ဖြင့် နက်ကျော်ကို ‘ကန်ကြိုး’ မှ ဆွဲကာ မြောင်းရေထဲသို့ ဆင်းသည်။ နွားကလေးက ရေထဲသို့ ဆင်းလိုက်မလာချေ။ နက်ကျော် ဆင်းမလိုက်လာသဖြင့် ကန်ကြိုး တင်းသွားချိန်တွင် ရီးဆေးရိုး တစ်ဖက်မြောင်းနှုတ်ခမ်းပေါ် ခြေတင်မိသည်။

“ဟာ သူ ဆင်းမလိုက်လာဘူး၊ ဆင်းလိုက်မလာရင်”

နက်ကျော်ကို ဖျတ်ခနဲလှည့်ကြည့်ကာ ဘေးသို့ တိမ်းရှောင်လိုက်သော်ငြား တန်တန်ကလေး နောက်ကျသွားပြီ။ ဝုန်းခနဲ နက်ကျော် ခုန်လိုက်သည်။

နောက်ခြေတစ်ချောင်း ရေထဲကျသွားသည်။ ရီးဆေးရိုး၏ ပခုံးပေါ်မှ ထမ်းပိုးတုံးကို ဝင်တိုက်မိ၏။ ထမ်းပိုး လည်ထွက်သွားကာ ရီးဆေးရိုး ခွေကျသွား၏။ ထမင်းထုပ်နှင့် ရေဘူးသည် ‘ ဆူးလေ ’ ပင်များထဲသို့ လွင့်စဉ်သွား၏။ ရီးဆေးရိုး တောက်တစ်ချက် ခေါက်ရင်း ကုန်းထသည်။ နင့်အမေနွား၊ ငါမနွား စသော ဆဲဆိုသံများသည် တောလုံးညံသွားချေတော့သည်။

“ကြည့်စမ်း၊ လက်မောင်းကိုသာ ဓားသွားနဲ့ ဆောင့်မိရင်”

ဓားမတိုကလေးတစ်ချောင်းသည် လယ်ပြင်ထွက်သော လယ်သမားများတွင် ပါစမြဲ။ သည်ဓားသည် သပ်ချောင်လျှင် ထုရိုက်စရာဖြစ်၏။ ထွန်သွားတွင် ‘သပ်’ ပြုတ်လျှင် သပ်ခုတ်ရန်ဖြစ်၏။ ထွန်သန် ပရစ်ပေါက်မှ စို့ ပြုတ်ကျလျှင် စို့အစား ခုတ်ထည့်ရန် လက်နက်ဖြစ်၏။ သည်ဓားကို ခါးတွင် ထိုးသည်က ထုံးစံ။ ဓားကို ခါးတွင် ထိုးရာတွင်လည်း အသွားကို လူ့ကျောပြင်ဘက်ရှိ ပုဆိုးစတွင် ထိုးချိတ်သူမှာ တစ်ရာလျှင် တစ်ယောက်သာရှိ၍ အင်မတန် သိတတ် ဆင် ခြင်တတ်သူ။ များသောအားဖြင့်ကား ကျောဘက်ရှိ ပုဆိုးစတွင် ဓားရိုးကိုချိတ်ကာ အသွားပက်လက် ထားလေ့ရှိကြသည်။ ယခု ရီးဆေးရိုး လက်ထောက် လဲရာမှ ကုန်းထချိန်တွင် ဓားသွားနှင့် လက်မောင်းနှင့် ထိကပ်နေ၏။သို့ဖြစ်ငြား မရှမပြဲ။ ရေပေါက်ကျသော မီးပုံထဲမှ ပြာမှုန်ပြာခိုးနှယ် ရီးဆေးရိုး၏ ဒေါသသည် ဟုန်းခနဲ တက်လာသည်။

“ငါမနွား၊ သေပေတော့”

ခါးမှ ဓားကိုဖြုတ်ပြီး နက်ကျော်၏ လည်ပင်းကို တအားခုတ်ရန် ချိန်ရွယ်လိုက်၏။ ချိန်ရွယ်သော်ငြား မခုတ်ဖြစ်။

“ခုတ်လိုက်လို့ သေသွားရင် နွားတစ်ကောင် ဆုံးရှုံးရမယ့်လူက ငါပါကလား၊ မသေဘဲ ဒဏ်ရာ အနာတရ ရသွားမယ့်နွားဟာလည်း ငါ့နွားပဲ မဟုတ်လား”

သည်အသိကြောင့် မခုတ်ဖြစ်။ မခုတ်ရသောကြောင့် ဒေါသမပြေ။ ဒေါသမပြေသေးသည့်အတွက် ဓားကို ပစ်ချကာ နံကြားကို ခြေဖြင့်ကန်ရန် နွားနားသို့ ချဉ်းကပ်သွား၏။ နွားနက်ကျော်က ကုန်းပေါ်က၊ သူက မြောင်းထဲကမို့ ကန်၍ မရ။

“အင်း မဖြစ်သေးပါဘူးလေ၊ ဒါလောက်ကြီးတဲ့ အကောင်ကြီးကို သွားကန်လည်း ငါပဲ ပက်လက်လဲမှာ၊ ငါပဲ အဆစ်အမြစ်တွေ နာမှာ၊ သူကတော့ ‘ကမျဉ်းနီ’ ကိုက်သလောက်တောင် နာမှာ မဟုတ်ဘူး”

သို့ရာတွင် ဒေါသကြီးထွားဆဲပင်ရှိသေးရာ နွားကို တစ်စုံတစ်ရာ မတုံ့ပြန်ရလေလေ ခံပြင်းစိတ်က ထလေလေ ဖြစ်နေရသည်။ သို့ကြောင့် နက်ကျော်ကို စေ့စေ့ကြည့်ကာ နင့်အမေ၊ နင့်နှမ၊ ငါ စသည်ဖြင့် သူကာလသားဘဝတုန်းက ထန်းရည်မူးပြီး ရွာတောင်ဖျားမှ မြောက်ဖျား၊ ရွာ့မြောက်ဖျားမှတောင်ဖျား ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် ဆဲခဲ့စဉ်ကကဲ့သို့ ဆဲရေးတိုင်းထွာသံ ပဒေသာသည် ဝေဆာမြိုင်နေလေ၏။ နွားကလေးမှာကား သူ့ကို ဆဲ၍လည်း ဆဲနေမှန်း မသိ။ တစ်ဖက် လယ်အစပ်တွင် ပေါက်နေသော အားသစ်လူကာ ထွက်လာခါစ မြက်နုကလေးတွေကို တရှူးရှူးဖြင့် လိုက်ဟပ်နေပေ၏။ သို့သော် ရီးဆေးရိုး ကြာကြာ မဆဲနိုင်ပါ။ သတိသည် ဖျတ်ခနဲဝင်ရောက်ကာ စိုးမိုးလိုက်၏။

“ကြည့်စမ်း၊ ငါက မကြားဝံ့မနာသာတွေ ဆဲနေပေမဲ့ အဟိတ်တိရစ္ဆာန်က ဘာမျှမသိပါကလား၊ ဟာ ရယ်စရာကောင်းလိုက်တာ”

သည်သတိကြောင့် ရီးဆေးရိုး နှုတ်ဆိတ်သွားသည်။ နာသွားသော ခါးရိုးကို လက်ခွဖြင့် ဖိရင်း ထမင်းထုပ်နှင့် ရေဘူးကို ကောက်ယူသည်။ ဓားကို ခါးတွင် နောက်ပြန်ထိုးသည်။ အထူးပြုလုပ်ထားသော တစ်ဖက်တို တစ်ဖက်ရှည် ထမ်းပိုးတုံးကို ထမ်းသည်။ နက်ကျော် အနားသို့ ရီးဆေးရိုး ပြန်လာ၏။ ကန်ကြိုးကို ကောက်ယူပြီးသောအခါ ဆွဲမသွားသေး။ စေ့စေ့ ကြည့်မိသည်။ သူ့စိတ်ကို သတိတရားမြတ်က အနိုင်ရသွားပြီ။ ဆင်ခြင်တုံတရားအလင်းသည် ဝင်းပြက်ချေပြီ။

“ငါဆဲတာဟာ ရှက်စရာကောင်းနေပြီ။ ဘယ်သူ ကြားကြား မကြားကြား ရှက်စရာဟာ ရှက်စရာပဲပေါ့။ အင်း ဒီနွားဟာ ဒီလို ခုန်လိုက်ရင် ရှေ့က လူကို ထိခိုက်မယ်ဆိုတာ မသိပါကလား၊ ငါ့ကို ထိခိုက်နာကျင်ပါစေတော့ ဆိုပြီး လုပ်တာလည်း မဟုတ်ပါကလား”

ကြင်နာစွာ စုတ်သပ်သည်။ ကန်ကြိုးကိုင်သော လက်ဖြင့် ခေါင်းကို သုံးလေးခါသပ်ပြီးမှ ဆွဲခေါ်ခဲ့လေတော့သည်။

••••• ••••• •••••

နေသည် ထွက်လာသည်နှင့် ပူပြီ။ အထူးသဖြင့် မိုးကျပြီးမှ ပူသောနေက ပို၍ပူသည်။ ဤနေထက် တိမ်ကြားနေက ပိုလွန်၍ ပူသည်။ စက်နာရီအားဖြင့် ခုနစ် နာရီသာသာမျှ ရှိဦးမည်။ ကျင့်သားရှိပြီးသော ခိုင်းနွားကြီးနှစ်ကောင်ပင်လျှင် ထွန်ရပ်လိုက်ခါစတွင် ဖို ထိုးသည့်နှယ် ဟိုက်မောနေကြသည်။ ထမ်းပိုး ဟူသည် ဤသို့ပါကလားဟု ယနေ့မှ တွေ့ထိ သိရှိခွင့်ရသော နက်ကျော်အတွက်ကား ဆိုဖွယ်မရှိပြီ။ ပါးစောင်မှ အမြှုပ်တွေ ထွက်ကျလာသည်အထိ မောရှာ ပန်းရှာ၏။ နက်ကျော်မှာ အမြှုပ်ဖွားဖွားထွက်ရသော်ငြား ထွန်ဝန်ကို ဆွဲရရုန်းရသည့် ပင်ပန်းမှုထက် နေအပူကြောင့် ဖြစ်ဖို့က ပိုများသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဟူမူ ထွန်ရုန်းသည့် တာဝန်ကို အလှည့်နွားကြီးက ထမ်းဆောင်နေရသောကြောင့်သာတည်း။

လယ်ထိပ် ညောင်မုတ်ဆိတ်ပင်ရိပ်တွင် ရီးဆေးရိုးတို့ မြေးအဘိုး ထမင်းကြမ်းစားနေကြပြီ။ ညက ကျန်သော ထမင်းကြမ်း၊ ညကကျန်သော ငရုတ်သီးထောင်းနှင့် ငါးပိဖုတ်တို့ဖြစ်သည်။ ကပျာကယာ ကောက်ထည့်လာသော ကြက်သွန်နှစ်ဥမှာ အခွံမနွှာရသေး။ မောင်ကိုကြီးက လက်တစ်ကမ်းတွင်ရှိသော ဓားမတိုကို လှမ်းမယူပါ ။ ကြက်သွန်မြစ်များ နေရာကို ပါးစပ်ဖြင့် ခပ်နက်နက်ကိုက်ကာ ထိပ်လှီးလိုက်သည်။ သည်နည်းဖြင့် အမြိတ်အခွံများကို ကိုက်လိုက်သောအခါ သုံးချက်ကိုက် အပြီး၌ အခွံခွာပြီး ဖြစ်သွားလေ၏။

“ဘ ယူဦးမလား”

ရီးဆေးရိုး ခေါင်းညိတ်ပြသဖြင့် မောင်ကိုကြီး နောက်တစ်ခု ဆက်ခွာရပြန်သည်။ ရီးဆေးရိုး ခေါင်းညိတ်ပြခြင်းမှာ မာကျောသော ထမင်းစေ့များကို ဝါးစရာ သွား မပြည့်စုံသည့်အတွက် မှိတ်မျိုနေရသောကြောင့်ဖြစ်၏။ ဒူးရင်းသီးကြီးတွေ သူ့လည်ချောင်းထဲ လှိမ့်ဆင်းသွားသည် ထင်ရပြီးသည့်အဆုံးတွင်မှ ရီးဆေးရိုး စကားပြောနိုင်၏။

“ကနေ့ ဥပုသ်နေ့ ဟုတ်ရဲ့လားကွာ”

“ဟုတ်ပါတယ် ဘရ၊ ဟုတ်လို့ ကျောင်းပိတ်တာပေါ့”

ကျောင်းမသွားလို၍ ဖြစ်စေ လယ်ပြင်တွင် ပျော်ပိုက်၍ ဖြစ်စေ တစ်ခုသောအကြောင်းကြောင့် မောင်ကိုကြီး လိမ်လည်လေသလားဟု သိရန် အလစ်ဖမ်းခြင်းဖြစ်၏။

“အေးပါဗျာ၊ ဟုတ်ရင်ပြီးတာပါပဲ။ နောင်တော့သာ ဘနဲ့လယ်ပြင်လိုက်ရလို့ ကျောင်းပျက်တယ် မဖြစ်ပါစေနဲ့”

“မဖြစ်ပါဘူး ဘရာ”

ပြောသော်ငြား ရီးဆေးရိုး မကြားတော့ချေ။ သူ့အာရုံက နက်ကျော်ထံ ရောက်နေပြီ။

နက်ကျော် မည်မျှ ပင်ပန်းနေသနည်း။ ပင်ပန်းမှု ဒဏ်ကို မည်မျှခံနိုင်သနည်း အကဲခတ်ခြင်းဖြစ်၏။ စင်စစ်အားဖြင့် နက်ကျော်မှာ ထွန်ရုန်းရသည် မမည်သေး။ ဂ-ငယ် ရေးရန်၊ ပ-စောက် ရေးရန်အတွက် ဝလုံး အရေးသင်ခါစ ရှိသေး၏။ နက်ကျော်သည် ထွန် ရုန်းသောအခါတွင် နင်းရမည့်မြေမျိုးကို စမ်းသပ် နင်း ကြည့်နေဆဲ။ ထွန်ရုန်းချိန်တွင် လျှောက်ပုံလှမ်းပုံကို လေ့ကျင့်စမ်းသပ်နေဆဲသာရှိပေ၏။ သူသည် တက်သစ် နွားမို့ ကျတော့မည့် အလှည့်နွားကြီး နေရာတွင် တာဝန်လွှဲပြောင်းယူရမည်။ သို့ကြောင့် အလှည့်နွားကြီး၏ ဘေးတွင် ကပ်ထားသည်။

ထိုသို့ အလှည့်နွားကြီးဘေးတွင် ကပ်မြှောင်ထားရန်အတွက် ထမ်းပိုးတုံးသည် တစ်ဖက်ရှည်၏။ အခြား တစ်ဖက်သော်ကား တို၏။ တိုသောဘက်တွင် ထမ်းပိုးကျစ်ပေါက်သည် ပုံမှန်နှစ်ပေါက်သာ။အလှည့် ဘက်တွင်ကား ထမ်းပိုးကျစ်ပေါက်သည် ပုံမှန်ထက် တစ်ပေါက်ပိုလျက် သုံးပေါက်။ ထွန်ယက်ဆဲ နှစ်ယောက်စိုက် လယ်ကွက်ထဲတွင် ရပ်ထားသော ထွန်တွင်းမှ နွားကြီးနှစ်ကောင်မှာ ပုံမှန်အနေအထားသို့ ရောက်နေကြပြီ။ မျက်လုံးမှေးကာ တငြိမ့်ငြိမ့် စားမြုံ့ ပြန်နေကြသည်။ နက်ကျော်သော်ကား စားမြုံ့ မပြန်နိုင်သေး။ သူသည် အလှည့်နွားကြီး၏ ဘေးတွင် ပူးကပ်ပြီး ရပ်နေရ၏။ ညောင်းညာသည်ဆိုကာ လှဲဝပ် ချင်၍လည်း မရ။ ထမ်းပိုးတုံးကို အလှည့်နွားကြီးက ထမ်းထားသည်။

ဝပ်ချင်၍မှ မဝပ်ရသော သည်ထမ်းပိုးထဲတွင် မနေလိုပါဟူ၍ ထွက်သွားလိုသော်ငြား မသွားနိုင်။ ထမ်းပိုးကြိုးက သူ့လည်ပင်းကို ပတ်ထားသေးသည်။ ထွန် စတင် ရွေ့ပြီဆိုကတည်းက နက်ကျော် မရုန်းတတ် မဆွဲတတ်။ ထို့ကြောင့် ဘေးချော်ကာ သဝေ ထိုးချင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဘေးမထွက်နိုင်ခဲ့။အလှည့် နွားကြီး ဆွဲခေါ်ရာသို့ မှေးလိုက်သွားရင်းဖြင့် ထမ်းပိုး ရုန်းရသည့် အရသာကို မြည်းစမ်းကြည့်ရလေ၏။

တစ်ချက်တစ်ချက် ပေါ်လာသော ငေါက်ငမ်းသံများ။ ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း တင်ပါးပေါ် ကျရောက်လာသော နှင်တံ။ ဤသို့ဖြင့် ဝမ်းယောင်မြေသည် နက်ကျော်၏ နောက်ပါးဝယ် ဖြောင့်တန်းသော ထွန်ကြောင်း ပေါ်လာ၏။ ကန်သင်းနားရောက်လာလျှင် တဟင်းဟင်း သတိပေးသံနှင့်အတူ ‘နကန်’ ကလည်း မထိတထိ ရောက်လာ ပြန်ရာ လက်ဝဲဘက်သို့ အလှည့်နွားကြီးနှင့်အတူ ရောယောင်ကွေ့လိုက်ရ၏။ ဪ သည်လိုဆိုလျှင် ကွေ့ရပါကလားဟု နက်ကျော် သိစပြုလာ၏။

နှစ်ယောက်စိုက် လယ်ကွက်ကလေးမှာ အလျား တစ်စပ်၊ ဝဲစောင်း တစ်စပ်သာ ရသေးသည်။ သို့ဖြစ်ငြား ရီးဆေးရိုးသည် နက်ကျော်ကို ငဲ့ညှာသောအားဖြင့် နှစ်ကြိမ်နားခဲ့သည်။ သည်အတွက် မောင်ကိုကြီး ကပင် အပြစ်တင်ခဲ့သေးသည်။

“ဘကလည်း တစ်စပ်ပဲရသေးတယ်၊ နားတာက အရင်”

“ဟ လူကလေးရ၊ နွားတွေက ထမ်းပိုး ‘စိမ်း’ နေတာကွ။ အင်တိုက်အားတိုက် ထွန်ရင် နွားတွေ ပခုံး ပေါက်ကုန်မှာကွ။ ပြီးတော့ နပိုက်ကလေးကလည်း အကျင့်ရှိသေးတာမဟုတ်ဘူး”

နှစ်စပ်အရတွင်ကား အတူလိုက်ပါလာသော ကလေး ဘာမျှ မစားခဲ့ရသေးသည်ကို သတိရကာ ထမင်းစားခြင်းဖြစ်၏။

“ဘ ဟိုမှာ ဟိုမှာ”

ဘီးစပ်ငှက်တစ်ကောင်ကို လက်ညှိုးထိုးပြ၏။ ထွန်သုံးလေးခေါက်ရ၍ မြေကြီးပွလာပြီ၊ ပြန့်ကျဲလာပြီ ဆိုသည်နှင့် ငှက်တွေ ရောက်လာကြသည်။ မြေကြီးထဲမှ ပိုးကောင်မွှားကောင်များ ကောက်စားရန်ဖြစ်၏။

ရောက်လာသော ငှက်များထဲတွင် ဆက်ရက်ညိုတွေက ရှေ့ဆုံးက။ အလွန်ဆူ၏။ အလွန်ရန်ဖြစ်၏။ အိမ်တွင်လည်း စားလုံးစားပေါက်ကောက်စားနေကျမို့ လူနှင့် ရင်းနှီးနေ ယဉ်ပါးနေရာ ထွန်နောက်ကလည်း တကောက်ကောက်လိုက်၏။ ထွန်ရှေ့ကလည်း ပွတ်ကာ သီကာမျှသာ ရှောင်ပေး၏။ ဆက်ရက်ညိုများ နောက်မှ ရောက်လာသောအဖွဲ့မှာ ဆက်ရက်ခေါင်း ဖြူများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့လည်း ဆက်ရက်ညိုနှင့် အဖြူ အညို ကွဲသည်မှ လွဲ၍ စကားများရာ၊ ရန်ဖြစ်ရာတွင် အတူတူပင်။ တစ်ကောင့်အတောင်ကို တစ်ကောင်နင်းပြီး ထိုးဆိတ်နေလိုက်ကြပုံများ အပါးသို့ မောင်ကိုကြီး ရောက်လာသည်ကိုပင် မသိ။ လှမ်း အဖမ်း လက်တစ်ကမ်းကျမှ ထပြေးနိုင်ကြသည်။ ဆက်ရက် နှစ်သင်း နောက်မှ ရောက်လာသူများမှာ ခို ဖြစ်၏။ ခိုလည်း လူနှင့် အတန်အသင့် နီးစပ်သူပင်။ ဆက်ရက်နှယ် မရဲငြား၊ ချိုးနှယ်မူ မစိမ်း။ ချိုးကား လာပါ၏။ ဝေးနိုင်သမျှ ဝေးဝေးနေသည်။

ဘီးစပ်ငှက်မူ လူ့အလှုပ်အရှား မရှိမှ ရောက်လာသည်။ အမြင်ရနည်းသော ငှက်မို့ နှုတ်သီးရှည်ရှည် အမောက်ကားကားနှင့် မောင်ကိုကြီး သဘောကျကာ တအံ့တသြ အော်ရခြင်းဖြစ်ပေသည်။

“ဘ ကျုပ်လည်း မောင်းမယ်ဗျာ”

ထမင်းစားပြီးသွားလျှင် မောင်ကိုကြီး ပူဆာ၏။ ထွန်သွားတိုတိုနှင့် ထွန်သော အခြောက်ထွန်လည်းဖြစ်၊ နွားနှစ်ကောင်ကလည်း သဘောကောင်းသည့် အတွက် မဖြစ်စရာ မရှိ။ သို့ရာတွင် နက်ကျော် ပါနေသည်။ နက်ကျော်ကို အကိုင်မှား၍ မဖြစ်။ နှာပျက်မည် စိုးရသည့်နည်းတူ ကျင့်ပျက်မဖြစ်အောင်ပါ သတိထားရမည်။

“နေဦးကွာ၊ နပိုက်ကလေးနဲ့ နောက်ထပ်တစ်စပ် ထွန်လိုက်ဦးမယ်။ နပိုက်ကလေး ဖြုတ်ထားတော့မှ မောင်း”

လေ့ကျင့်ခါစ နွားကလေးမို့ ရီးဆေးရိုး အထူး သတိထားရသည်။ သတိကြီးစွာဖြင့် ညှာတာရသည်။ ထွန်တုံးရှေ့တွင် အမှိုက်နှင့် ပိတ်ကာ မြေမှုန့်မြေစိုင်တွေ ကျုံးပါနေလျှင် ချက်ချင်း ဆင်းပေးသည်။ ထွန်တစ်ဖက်ကို ထောင်ကာ ချက်ချင်း ချပစ်သည်။ ထွန်အစူး အနစ် များသွားလျှင်လည်း ထွန်ပေါ်မှ အလျင်အမြန် ဆင်းပေးသည်။ သို့မှသာ နက်ကျော်ကလေး ထွန် မကြောက်ဘဲ ရှိချေမည်။

••••• ••••• •••••

ထွန်မောင်းခွင့် မရသောကြောင့် မောင်ကိုကြီး ငှက်ဖမ်း ချင်စိတ် ပေါ်လာတော့သည်။ စောစောကမူ ငှက်တွေကို ကြည့်ကာ ပျော်ခဲ့သည်။ အတင်း ပြေးဖမ်းရသဖြင့် ရွှင်ပျခဲ့သည်။ ဆက်ရက်တွေက လက်တစ်ကမ်း ရောက်မှ ထ ထ ပျံသောအခါ မောင်ကိုကြီး စိတ်ထဲ မချင့်မရဲ ခံစားရသည်။

“ဒီကောင်တွေ ညွှတ်နဲ့ ထောင်ဖမ်းရရင်”

ညွှတ်ကို မောင်ကိုကြီး လုပ်ကိုင်ဖူးခြင်းမရှိ။ သူတစ်ပါး သုံးစွဲသည်ကို မြင်ဖူးသည်။ ချောင်းရေစပ်တွင် ဗျိုင်းထောင်သူများ၊ ရွာဘေး အညစ်အကြေးတောတွင် ပုတတ်ထောင်သူများ။ သို့နည်းတူ ညွှတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းကိုလည်း မောင်ကိုကြီး သိသည်။ မြင်းမြီးမရသော် နွားမြီး။ ထို့ကြောင့် အမြီးတယမ်းယမ်းဖြင့် ထွန် ရုန်းနေသော အတိုင်နွားကြီးဘေးသို့ ကပ်သွား၏။

“လူလေး ထွန်နဲ့တိုက်မိမယ်လေ၊ ဘာလုပ်မလို့တုံး”

ရီးဆေးရိုး ထွန်တုံးပေါ်မှ လှမ်းမေးသည်။

“ဆက်ရက်ထောင်ဖို့ ညွှတ်လုပ်မလို့ ဘရ။ နွားမြီး နွားမြီး”

“ဒီကောင်ကြီးက ကန်တတ်တယ် ဟိုဘက်ကို သွား”

အလှည့်နွားကား တင်ပါးတွင် အရှိုးအစင်းများ ထပ်နေလျက် အထုံအပျင်း သက်သေတည်နေ၏။ မောင်ကိုကြီး အလှည့်ဘက်သို့ သွားသည်။ အလှည့် နွား၏ အပြင်ဘက်တွင် နွားပိုက်လေးက ခံနေသည်။ တတိယ အစပ်ပြည့်ရန် သုံးလေးခေါက်စာသာ လိုတော့၏။

ထိုအချိန်တွင် နွားကလေးကို ချွတ်ထားကာ အစပ်ရအောင် ထွန်လိမ့်မည်။ ထိုအချိန်အထိ မောင်ကိုကြီး မစောင့်နိုင်။ ပင်ပန်းလွန်းသဖြင့် နွားနက်ကလေးအမြီး ငြိမ် ‘စင်း’ နေ၏။ အားရပါးရ လှမ်းဆွဲလိုက်ရာ အမြီးတစ်ပင် နှစ်ပင်မျှသာမဟုတ်၊ တစ်ပြုံ လုံးပါလာသည်။ တစ်ပြုံလုံးထဲမှ ကြိုက်မွေးကို နုတ်အံ့ဟု လက်ရွယ်ဆဲတွင် မောင်ကိုကြီး လွင့်ထွက်သွားလေ၏။

တစ်ခဏအတွင်း မောင်ကိုကြီး ငိုသံ ဆူညံသွားတော့သည်။ ကန်ချက် မပြင်း၊ ပခုံးကိုသာ ထိသည်။ ဤသည်ကို ရီးဆေးရိုး အသေအချာ မြင်လိုက်ရ၍ ထွန်ပေါ်မှ မဆင်း။ ထွန်စီးလျက် ပြုံးပြုံးကြီး ပါသွားလေ၏။ “နွားအကြောင်း ဒါလောက်မှ မသိဘူးလား ဟင်” မြည်တွန်လိုက်သေး၏။

မောင်ကိုကြီးကား ညောင်ပင်ရိပ်သို့ ရွှေ့သွားကာ တအိအိ ငိုနေသည်။

“ယောက်ျားပဲကွ ဒါလောက်ကလေးများ နာရသလား”

သုံးစပ်အရတွင် နက်ကျော်ကို ညောင်ရိပ်သို့ လာပို့သော ဘဆေးရိုးက အားပေး၏။

“ယောက်ျားပေမဲ့ နာတာကိုး ဘရ”

သုံးစပ်သည် နည်းသေးသော်ငြား ဝမ်းယောင်နေသော မြေများ ပြန်လည် မမာကျောမီ ‘အပေါ်ရေဆုပ်’ ထားမှ နွားပခုံး သက်သာ၏။ ထို့ကြောင့် နောက် တစ်ကွက်သို့ ပြောင်းထွန်သည်။ ထွန်သာထွန်နေရငြား မြေး၏ ငိုသံက နှောင့်ယှက်လှ၏။ ထွန်တစ်ခေါက်နှင့်လည်း အငို မရပ်။ သုံးခေါက်ရလည်း အငို မတိတ်။ တစ်စပ်သာ ရသွားရော မောင်ကိုကြီးကား ငိုမြဲ။

“ဟေ့ကောင် လှည်းစာငတ်တဲ့ လှည်းပုံတောင်းလို တအီအီမြည်မနေနဲ့ကွာ”

“နာတာကိုး ဘရဲ့”

သည်ကောင် သည်ပုံငိုနေလျှင် သူ့အမေကြီး ထမင်းလာပို့ချိန်အထိ ရပ်စဲမည့်ဟန် မရှိ။ သူ့မြေး ငိုနေသည်ကို တွေ့၍ နွားကန်ကြောင်းသိလျှင် ရီးကျီးဒန် သဲသဲလှုပ်မည်။ ရီးဆေးရိုးကို အပြစ်တင်မည်။

“ဘက ညွှတ်လုပ်ပေးမလို့ အကောင်းပြောတာ။ မင်းက အငိုမတိတ်ချင်လည်း နေပေါ့ကွာ”

မောင်ကိုကြီးတို့ အငိုတိတ်ပုံများ အံ့စရာ။

“ဘယ်မလဲ ညွှတ်”

“လွယ်ပါတယ်ကွာ၊ လာ... မင်းလိုက်ခဲ့”

မောင်ကိုကြီး သူ့ဘ နောက်သို့ ဖျတ်လတ်စွာ ထလိုက်သွား၏။ ရီးဆေးရိုးသည် နက်ကျော်ကို စုတ်သပ်အသံပေးကာ အမြီးကို ဘယ်ဖြင့် ကိုင်ပြီး ညာမှ ဆောင့်ဆွဲနုတ်ယူသည်။ လက်ထဲတွင် နွားမြီးသုံးပင်။ ရီးဆေးရိုး ညောင်ခေါင်းထဲမှ မြေကရားယူပြီး ရေနွေးအိုးတည်သည်။ တအောင့်တနား ဆေးလိပ်သောက်သည်။ ရေနွေးတည်ရန် မီးမွှေးချိန်နှင့် ဆေးလိပ်သောက်နေချိန်များတွင် မောင်ကိုကြီး ညွှတ်လုပ်သည်။ လုပ်နည်းသိသော်ငြား လုပ်မရ။ ‘ကွင်းလျှော’ ဖြစ်မလာ။

“ပေးစမ်းပါကွာ။ နမီး (နွားမြီး) နုတ်တော့လည်း ဘ ၊ ကွင်းလျှောလုပ်တော့လည်း ဘ”

ပြောပြောဆိုဆို နွားမြီးများ လှမ်းယူကာ ညွှတ် လုပ်ပေး၏။ တစ်လက်စတည်း လက်သန်းလုံးအရွယ် ညောင်ကိုင်းကလေးများတွင် အထစ်လုပ်ကာ ခိုင်ခိုင် ချည်ပေးရသေး၏။

“ထရေးအသစ် နောက်က ကပ်စိုက်နော်။ တိုင်မခိုင်ရင်လည်း ကြောက်အားလန့်အားနဲ့ ငှက်ပျံပြေးလို့ ညွှတ်ပါဆုံးနေမဗျား”

ရေနွေးအိုးကို တစ်ချက်မီးထိုးပေးပြီး ထွန်ဆဲ လယ်ကွက်တွင်း ဆင်းခဲ့ရသည်။ ညွှတ်ကို မောင်ကိုကြီး မည်သည့်နေရာတွင် ထောင်သည်ကို လှည့်မကြည့်တော့ပါ။ ထွန်ရေးရရန်သာ အာရုံစိုက်တော့သည်။ ဝါဆိုလပေမယ့် ချစ်ချစ်တောက်ပူသည်။ ပူသည့် အောက်မှာပင် လယ်ပွဲတိုင်း၌ တလှုပ်လှုပ် တရှား ရှား ထွန်နေကြ၏။ တဟဲ့ဟဲ့ တဟင်းဟင်း မောင်းနေကြ၏။ သိုးခနဲ သန့်ခနဲ တေးချင်းသံကြားရ၏။ ခေါင်းလောင်းပုံ ပွင့်ပြာကလေးတွေ အူဝေနေသော နှမ်းခင်းသည် မိုးကို မျှော်နေရှာကြ၏။ နှမ်းခင်းကြားမှ ပြောင်းဖူးပင် ပြောက်တိပြောက်ကျားတို့ကလည်း နီကြောင်သော ဆံမြိတ်ဖွားများလှုပ်လျက် မိုးကို လက်ယပ်ခေါ်နေကြ၏။ ငှက်တစ်ကောင်၏ စူးစူးဝါးဝါး အော်သံကြောင့် ရီးဆေးရိုး လှမ်းကြည့်သည်။ ထွန်ရေးများ ကြားမှ ထပျံလိုက် ပြန်ကျလိုက် ဖြစ်နေသော ချိုး တစ်ကောင်။

“မိပြီကွ၊ ဟေး မိပြီကွ”

ဝမ်းသာအားရအော်လျက် မောင်ကိုကြီး ညောင်ပင်အောက်မှ ပြေးလာပြီး ငှက်ကို ကိုင်ဖမ်းသည်။ ရုတ်တရက် ဖမ်း၍ မရ။ ရပြန်တော့လည်း လွှတ်ပစ်ရသည်။

“ဘရေ လာပါဦး၊ ဆိတ်တယ်ဗျ”

ရီးဆေးရိုး မနေသာ။ ထွန်ကို ရပ်ပစ်ခဲ့ရပြန်သည်။

ငှက်ဖရိုဖရဲ ရုန်းကန်ပျံသန်းမှု မပြုနိုင်အောင် အတောင်ပေါ်မှအုပ်ကိုင်ကာ ညွှတ်ရော ငုတ်ပါ ဖြုတ်သည်။ ညောင်ပင်အောက်သို့ ယူလာသည်။ မောင်ကိုကြီးလည်း ခုန်ဆွခုန်ဆွဖြင့်။ မြေးအဘိုးနှစ်ယောက် ညောင်ပင်အောက် ဝင်မိချိန်တွင် ညောင်ပင် ပင်စည်၏ တစ်ဖက်အကွယ်မှ ရီးကျီးဒန် ဘွားခနဲပေါ်လာ၏။ သူ့ ခေါင်းပေါ်တွင် ထမင်းဇလုံကို ရွက်လျက်။

“ဪ ဘိုးအေကလည်း မြေးနဲ့ ဖက်ပြီး သူငယ်ပြန်နေတာကိုး”

“ကဲ မင်းကြောင့် ငါတောင် အပြောခံရပြီ” ဆိုကာ ချိုးနှင့် ညွှတ်ကို မောင်ကိုကြီး လက်ထဲ လှမ်းပေးပြီး ရေနွေးအိုး တည်ထားသည့်ဘေးတွင် ဝင်ထိုင်လိုက်ရာက “ဒါ ဘာဟုတ်သေးလဲ ကျီးဒန်ရာ။ မနက်က မြောင်းကူးမှာ နက်ကျော် ငါ့အပေါ် ခုန်အုပ်တုန်းက ငါသူငယ်ပြန်တာများ ညည်းကြားရရင်” တစ်ပိုင်းတစ်စ ဆို၍ ထင်းစကို ထိုးသွင်းလိုက်၏။

“ကျုပ် ကြားတော့ ဘာဖြစ်လဲ”

“နားကြောက စိမ့်သွားမှာပေါ့အေ”

ညွှတ်ထဲမှ ငှက်ကလေးသည် ရီးဆေးရိုး ရယ်မောသံကြောင့် တအားထ၍ ပျံလေ၏။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်

မျက်ဝန်းစကား


❝ မျက်ဝန်းစကား ❞
▢ နှင်းဝေဝေ ( ပွင့်ဖြူ )

၁။

မျက်စိ မဖွင့်သေးပေမဲ့ မိုးလင်းပြီ ဆိုတာကို ကျွန်တော့်ရဲ့အာရုံက ခံစားသိနေပါတယ်။ ကျွန်တော်အိပ်တဲ့ နေရာရဲ့ ခေါင်းရင်းပြတင်း ပေါက်အပေါ်က အိမ်တံစက်မြိတ် အစွန်းမှာ သိုက်အုံဖွဲ့နေတဲ့ ဗွတ်ချွဲငှက်ပေါက်လေးတွေကလည်း ကျလိလိနဲ့ အသံတွေ ကြားနေရတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် ပျင်းပျင်းနဲ့ မထ,ဘဲ အိပ်ရာထဲမှာ ဆက်နှပ်နေတုန်း-

“လူကလေး အောင်အောင်ထ,တော့လေ။ မနက်မိုးလင်းပြီကွဲ့၊ နေထွက်တဲ့ထိ မအိပ်ရဘူး အပျင်းစွဲသွားတတ်တယ်။ ထ ထ၊ မျက်နှာသစ်ချေ”

ဘုရားခန်းရှေ့မှာ အိပ်တဲ့ အဘက ကျွန်တော့်ကို အိပ်ရာထဖို့ နှိုးတဲ့အခါ အိမ်အောက် မီးဖိုချောင်ထဲက အမေကလည်း-

“ထဟေ့ ထဟေ့၊ လူကလေး နွားချေးတွေ ကျုံးရမှာနဲ့၊ နွားကျောင်းသွားရမှာနဲ့ နောက်ကျနေမယ်။ ကျောင်းပိတ်ရက်လေး ကူရတာ ထ,တော့”

ကျွန်တော့်ရဲ့ ကမ္ဘာလေးမှာ အမြဲပဲ ဒီအသံတွေနဲ့ပဲ နိုးထ,ခဲ့ရတာ။

အဘ ဆိုတာက ကျွန်တော့်အမေရဲ့ အဖေလေ။ ကျွန်တော်တို့ ဒေသမှာ အဘိုးကို “အဘ” လို့ပဲ ခေါ်လေ့ရှိကြတယ်။ သွားမှာ ကွမ်းချိုးတွေနဲ့ မည်းချိတ်နေတဲ့ အဘ၊ သျှောင်တစောင်း အမြဲ ထုံးထားတတ်တဲ့ အဘ၊ ပေါင်မှာ ထိုးကွင်း မင်ကြောင်တွေနဲ့ အဘ၊ ပင်နီတိုက်ပုံကို မချွတ်တမ်း ဝတ်တတ်တဲ့ အဘ၊ ရိုးသားလှတဲ့ ကျေးလက်အညာသားကြီး အဘ၊ အဲဒီ ကျွန်တော့်အဘဟာ မွေးစာရင်းမှာတော့ ကျွန်တော့်အဖေ နေရာကို ဖြည့်စွက်ပေးသူလည်း ဖြစ်ပြန်တယ်။ ကျောင်းနေပြန်တော့လည်း အဖအမည်နေရာမှာ ဦးဘငြိမ်း ဆိုတဲ့ ကျွန်တော့် အဘရဲ့ နာမည်က မဝံ့မရဲ ရှိလှပါတယ်။

အဖေ...။ ကျွန်တော့် နှုတ်ဖျားက တစ်ခါမှ မထွက်ဖူးတဲ့ စကားလုံး။ အဲဒီ ဝေါဟာရက ကျွန်တော့် ရင်ကို ဆူဝေစေတယ်။ ကျွန်တော့်ရဲ့ အလုပ်တွေကို မြန်မြန် ပြီးစေတဲ့သူလို့ ပြောရင်လည်းရမယ်။ ဒီအကြောင်း ရင်ထဲ ရောက်လာတာနဲ့ လုပ်လက်စ အလုပ်ကို မဲပြီး ဖိလုပ်တတ်တဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ အကျင့်ကြောင့်ပါ။

ခိုင်းနွားနှစ်ကောင်၊ နွားသိုးတစ်ကောင်နဲ့ နွားမသားအမိတို့ တစ်ညလုံး ပါထားတဲ့ နွားချေးတွေကို နွားချေးကျုံးတဲ့ ထန်းပလပ်ချပ်နဲ့ ကု,လားခြင်းတောင်းထဲ ကျုံးကျုံး ထည့်လိုက်၊ အိမ်နောက်ဖေး နွားချေးကုန်းမှာ သွားပုံလိုက်နဲ့ မြန်မြန်ဆန်ဆန်ပဲ ပြီးသွားတော့တယ်။

နွားကျောင်းသွားဖို့ နွားတွေကို ကြိုးဖြေ လွှတ်လိုက်ရင်း အိမ်တံစက်မြိတ် အစွန်းက ဗွတ်ချွဲငှက်သိုက်ဆီ အကြည့် ရောက်ပြန်တော့ အမေ ငှက်မကြီးက ငှက်ပေါက်လေးတွေကို အစာခွံ့ကျွေးနေတာ မြင်ရတယ်။ မလှမ်းမကမ်းမှာတော့ ငှက်ပေါက်လေးတွေရဲ့ အဖေထင်ပါရဲ့။ ရန်သူ့ အခြေအနေကို အကဲခတ်လို့ ငှက် သားအမိတွေကို ဘာတွေ လှမ်းပြောနေတယ် မသိဘူး၊ တကျိကျိနဲ့ ဆူလို့။ တိရစ္ဆာန် တွေတောင် ဖအေဖြစ်သူက သူ့ ရင်သွေးကို ဂရုစိုက်တတ်ကြတာ။ ကျွန်တော်က ငှက် လောက်တောင် ကံမကောင်းတဲ့သူ။ ကျွန်တော်က လူ့ လောကထဲ ရောက်လာဖို့ကို အားလုံး ငြင်းဆန်မှုကို ခံခဲ့ရတဲ့ သူ။ အားလုံးရဲ့ ဟင့်အင်း ကောင်။

ညီအစ်ကို နှစ်ယောက် ရှိတာမှာ အစ်ကိုဖြစ်သူက တစ် ဖအေ၊ ညီဖြစ်တဲ့ ကျွန်တော်က တစ်ဖအေ။ ဒီလိုဖြစ်လို့ ကျွန်တော် အမေ့ကို စိတ်ဆိုးရ မလိုလိုပေမဲ့ တကယ်တော့ အမေက သနားစရာပါ။

တကယ့် တရားခံအစစ်က ဟို လူကြီး။ ကျွန်တော့်အစ်ကိုရဲ့ အဖေ ဖြစ်တဲ့ အမေ့ယောက်ျား ဆုံးပြီးစမှာ အမေ့ကို ကူညီသလိုနဲ့ ကျောရုံကြံခဲ့တဲ့ ဟိုလူကြီး။ ကိုယ့်တာဝန် ကိုယ် မယူဘဲ မျက်နှာလွှဲခဲပစ် လုပ်တဲ့ လူကြီး။ ကျွန်တော်နဲ့ ရုပ်ချင်း အလွန်တူတဲ့ လူကြီး။ အဲဒီ လူကြီးကို ကျွန်တော် အရမ်း မုန်းတယ်။

••••• ••••• •••••

၂။

ညနေ နွားသွင်းချိန် ရောက်ပြီမို့ နွားတွေကို ရွာရဲ့ အရှေ့ယွန်းယွန်း ဆီက ရေစားရိုးမှာ ရေတိုက်ရတယ်။ နွေဦးရာသီမို့ ဒီရိုးထဲမှာ ရေက နည်းသွားပေမဲ့ မပြတ်ဘူး။ မိုးတွင်းဆိုရင် ကမ်းလုံးပြည့် ရေတွေနဲ့ ရေစီး အလွန်သန်ပါတယ်။ ရိုးရဲ့တစ်ဖက်ကမ်းကိုတောင် ရေလှိုက်စားထားလို့ မြေပဲစိုက်တဲ့ ကိုင်းကွက်တချို့ ကမ်းပါးပြိုခံရတယ်။ မိုးတွင်းအချိန် ဆိုရင် ရေလှိုက်စားတဲ့ နေရာက ရေဝဲကတော့ကြီး တစ်ခု ဖြစ်လာပြီး သူ့ထဲ ကျလာသမျှ အရာတွေကို ရေအောက်ကနေ ဧရာဝတီမြစ်ထဲထိ စုပ်ယူသွားတတ်တယ်။

နွားတွေ ရေသောက်နေတုန်း ရိုးထဲကနေ အထက် ကမ်းပါးယံကို မော်ကြည့် လိုက်မိတယ်။ ကမ်းပါးပေါ် က လမ်းကလေးတောင်မှ ကမ်းပါးနား အတော်ကပ်နေပြီပဲ။ ကျွန်တော်က တစ်ခါ တလေ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ သွားနေကျ လမ်းကနေ ခွဲထွက်ပြီး အဲဒီ လမ်းကလေးကနေ ကျောင်းသွားလေ့ရှိတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ကျောင်းက ဟိုး နှစ်မိုင်လောက် ဝေးတဲ့ တစ်ဖက်ရွာက အလယ်တန်းကျောင်းလေးပါ။ နွေရာသီ ဆိုတော့ ဝဲကတော့ကြီးလည်း ဘယ်ချောင်ခိုနေတယ် မသိ။ ဘယ်သောအခါကမှ သူ မရှိခဲ့ဖူး သလိုလိုနဲ့။ ကမ်းပါးပေါ် က လူနှစ်ယောက် ဖြတ်သွားတာ မြင်လိုက်ရတယ်။ ဟို လူကြီး။ ကျွန်တော့်လို မျက်နှာနဲ့ ဟိုလူကြီး ဦးသိန်းသန်းကျော်။

“ဟဲ့နွား...တယ် ဒီနွားတွေ အငြိမ်ကို မနေရပါလား၊ တစ်နေကုန် လိုက်ထိန်းနေရတယ်”

သူ့သဘာဝနဲ့သူ အငြိမ်မနေကြတဲ့ နွားသိုးနဲ့ နွားမကို လှမ်းငေါက်ရင်း ကျွန်တော် မောတောင် မောချင်သလိုပါပဲ။ အိပ်၊ စား၊ ကာမ ဒီသုံးခုသာ သိလို့ တိရစ္ဆာန်လို့ ခေါ် သတဲ့။ ဒါဆိုရင် လူတွေမှာရော...။ အဲဒီ သုံးခုလောက်ပဲ အဓိကထားနေတဲ့ သူတွေကို ကျတော့ လူ့တိရစ္ဆာန်တွေ ခေါ်ရမလား၊ တိရစ္ဆာန်လူတွေလို့ပဲ ခေါ်ရမလား မသိတော့ဘူး။ အဲလို လူတွေကိုလည်း ကျွန်တော် အရမ်း မုန်းပါတယ်။

••••• ••••• •••••

၃။

“အဋ္ဌမတန်း (A) မှ အဖ ဦးသိန်းသန်းကျော်ရဲ့သမီး မရွှေပုံ့ပုံ့ ဆုယူရန် နေရာယူ ပေးပါ”

ပြုံးလိုက်မိသလား၊ မဲ့လိုက်မိသလား မသိပါဘူး။ ကျွန်တော့်နှုတ်ခမ်းထောင့်စွန်း တစ်ဖက် လှုပ်သွားတာတော့ ဘာသာ သတိထားလိုက်မိ တယ်။ ကျွန်တော်တို့ အတန်းပိုင်ဆရာမက ကျွန်တော့်ကို စာနာ နားလည်သလိုလေး ကြည့်နေတယ်။ အားလုံးက ရွှေဘုတ်လို့ ခေါ်ကြပေမဲ့ ကျွန်တော်ကတော့ အမြင်ကတ်ကတ်နဲ့ ဘုတ်အီးမလို့ ခေါ်တဲ့ ရွှေပုံ့ပုံ့ က ကျွန်တော့်ထက် အသက် ၅ လ ကြီးပါတယ်။ သူက အမေ့သမီး မဟုတ်တဲ့ ဟိုလူကြီးနဲ့ ဒေါ်ခင်မိမိတို့ရဲ့ သမီးပေါ့။ ဘုတ်အီးမက ခေါင်းမော့ ရင်ကော့လို့ ကျောင်းသားအားလုံးရဲ့ရှေ့ကို ထွက်လာတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ကျောင်းက လစဉ် စာမေးပွဲတွေက ရတဲ့ ဆုတွေကို တစ်လချင်း ကျောင်းသားတွေ စုရုံးရာ ကွင်းပြင်မှာ ပေးနေကျပါ။ ဒီနေရာကို ကျွန်တော် မလိုချင်လို့ ဒီဘုတ်အီးမ ရတယ်ဆိုတာ ဆရာမသာ အသိဆုံး။ ကျွန်တော် အတန်းငယ်စဉ် ဆုရချိန်တုန်းက ဆိုရင် -

“အဖ ဦးဘငြိမ်းရဲ့သား မောင်အောင်အောင် ဆုယူ ရန်..” လို့ အားနာသလို ခပ်တုံ့တုံ့လေး ဖြစ်သွားတဲ့ အခမ်းအနားမှူး ဆရာမရဲ့ အသံကို ပြန်ပြန်ကြားယောင်မိလို့ စာမေးပွဲခန်းက ထွက်ခါနီးတိုင်း ဖြေဆိုခဲ့သမျှ စာတွေကို အောင်မှတ်သာသာ ချန်ပြီး ကြက်ခြေခတ်ခဲ့တာပဲလေ။ ဟုတ်တယ်ဗျာ။ စာဖြေစာရွက်ထဲက ပုစ္ဆာတွေဟာ အမှန် ဖြေထားတယ် ဆိုတာ သိနေပေမဲ့ ကြက်ခြေ ခတ် တစ်ခုကြောင့် အဲဒီ အမှန်တရားက ဘောင်မဝင်ခဲ့သလိုပဲ ဘောင်မဝင်ခဲ့တဲ့ အမှန်တရားတွေလည်း ဒီလောကမှာ ရှိနေပြန်ရော။ အဖြေစာရွက်မှာ ကြက်ခြေခတ်ခဲ့တဲ့ ကျွန်တော်က အပြင်လောကမှာ အဲဒီ ဘောင်ကြီးကို အရွဲ့တိုက် ရိုက်ချိုးကြည့်ဖို့ ကြိုး စားမိခဲ့ပါသေးတယ်။

••••• ••••• •••••

၄။

“ဘုတ်အီးမ”

ကျွန်တော့်အသံ ကြားတာနဲ့ မတူမတန်သလို ခြေဆောင့်ပြီး တစ်ဖက်လှည့်သွားတဲ့ ဘုတ်အီးမရဲ့ရှေ့က ကျွန်တော် ပိတ်ရပ်လိုက်ပါ တယ်။

“နင်... ငါ့ရှေ့က ဖယ်နော်...”

“ရော့...”

“ဒါ... ဘာလဲ”

“ရည်းစားစာ.. ငါက နင့်ကို ပေးတာ..”

“ဘာ...နင်... နင်က... ငါ့ကို ပေးစရာလား”

“ဟားဟားဟား...ချစ်လို့ ပေးတယ်ဟာ၊ နင်လည်း အပျိုဖြစ်ပြီ၊ ငါလည်း လူပျိုဖြစ်ပြီ။ လူပျိုက အပျိုကို ချစ်လို့ ပေးတာပဲဟာ..ဟားဟားဟားဟား....ဟားဟားဟားဟား”

ကျွန်တော်ရဲ့ လှောင်ရယ်သံ အဆုံးမသတ်ခင်မှာဘဲ ဒေါသတကြီး နီမြန်းနေတဲ့ မျက်နှာနဲ့-

"နင်... နင်... ငါ ငါ့အဖေနဲ့ တိုင်ပြောမယ်”

“ဟား... တိုင်လိုက်ပါ၊ တိုင်ဖြစ်အောင်သာ တိုင်လိုက်စမ်းပါဟာ ဟားဟားဟား...။ ဟော ဟိုမှာ ပြောရင်းဆိုရင်း နင့်ရဲ့မယ်တော်ကြီးနဲ့ နင်ရဲ့ မဟာအဖေ လာနေပြီ၊ တိုင်လိုက် သိလား”

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တင်းမာတဲ့ အခြေအနေကို ကြည့်ပြီး ဘုတ်အီးမရဲ့အမေဖြစ်သူ၊ ဟိုလူကြီးရဲ့ တရားဝင်ဇနီး ဒေါ်ခင်မိမိက သူ့သမီး အနား အပြေးအလွှား ရောက်လာပါရော။

“သမီး.. သမီး ဘာဖြစ်တာလဲ၊ ဟဲ့ကောင်... နင် ငါ့သမီးကို ဘာလုပ်တာလဲ ဟင်”

“မေမေ ဖေဖေ...သူ သမီးကို ရည်းစားစာပေးတယ်”

“ဘာ…နင်က ငါ့သမီးကို...၊ ကိုသိန်းသန်း ကောင်းကြသေးရဲ့လား၊ ဒါ.. ဘာ သဘောလဲ၊ တော် ရှင်းပါ အခု ရှင်း”

“ဟိတ်ကောင် မင်း ... မင်း တယ်... ငါ ထိုးမိပါတော့မယ်၊ သွား ငါ့ရှေ့က အခုထွက်သွား”

ကျွန်တော်လည်း ဒေါ်ခင်မိမိနဲ့ ဟိုလူကြီးရဲ့ မျက်နှာတွေ ကြည့်ပြီး အားရလိုက်တာ။ နှစ်ယောက်စလုံးရဲ့မျက်နှာတွေက ဘောင်ကျဉ်းကျဉ်းထဲက အမှန်တရားကို ကြက်ခြေခတ်ခံထားရတဲ့ ရုပ်ကြီးတွေနဲ့။ မအီမလည်နဲ့။

“အဟက်...”

ကျွန်တော် လှည့်အထွက်မှာ ရယ်သံတစ်ချက် လွတ် ထွက်သွားတော့ -

“ခွေးကောင်လေး ... မခန့်လေးစားနဲ့။ ရုပ်ကိုက မထီတရီ ပေကတ်ကတ်နဲ့ လာသမီး၊ ကိုသိန်းသန်း လာသွားမယ်”

“တောက်...”

ဟိုလူကြီးရဲ့ တောက်ခေါက်သံက လေထဲမှာ ပျံ့လွင့်လိုက်ပါလာလို့ ကျွန်တော် သိပ်ကျေနပ်မိတာပါပဲ။

••••• ••••• •••••

၅။

ဒီနေ့ မြို့မှာ ကျောင်းတက်သွားနေတဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ အစ်ကို ပြန်လာလို့ ကျွန်တော် အရမ်းပျော်နေမိပါတယ်။ အစ်ကိုနဲ့ အတူ စက်ဘီးလည်း ပြန်ပါလာတာကိုး။

“အစ်ကို ညီလေး ကျောင်းကို စက်ဘီးစီး သွားချင်တယ်”

“ရေတွေတက်နေပြီ ညီလေးရ၊ ရိုးထဲမှာတောင် ပြည့်နေပြီ။ နောက်ပြီး စက်ဘီးစီး သွားတယ်ဆိုရင် အဖော်တွေ နဲ့ကွဲပြီး ညီတစ်ယောက်တည်း သွားနေရမှာပေါ့”

“ဟင်... အစ်ကိုကလည်း ရေက ရိုးလုံးချောင်းလုံးပြည့်ရုံပဲ ရှိသေးတာပါ၊ မလျှံသေးပါဘူး။ ၄,၅ ရက်တော့ စီးလို့ ရပါသေးတယ်။ ညီ ကောင်းကောင်း စီးတတ်ပါတယ်၊ ယူသွားမယ်နော်... နော် အစ်ကို”

ကျွန်တော့်ကို ချစ်တဲ့ အစ်ကိုက ပူဆာတာနဲ့ ခွင့်ပြုပေးလိုက်ပါတယ်။ ကျွန် တော့်ပုံစံက အစ်ကိုရဲ့ ဘား တန်းစက်ဘီးကြီးကို စီးလို့ နားထင်သွေးရောက် မြောက်တောက် မြောက်တောက် ဖြစ်နေမယ် ထင်ပါတယ်။ ဒီ အချိန်က စက်ဘီး စီးနိုင်ရင် အကောင်ပဲ။ ရွာထဲမှာ စက် ဘီးစီးနိုင်သူက လက်ချိုး ရေရင်တောင်မှ လက်တစ်ဖက် မပြည့်ချင်ဘူး။ ကောလိပ် ကျောင်းသား အစ်ကို့ အတွက် မဖြစ်မနေ လိုအပ်လို့ အမေနဲ့ အဘက နွားမတစ်ကောင်ကို ရောင်းပြီး မဖြစ်မနေ ဝယ်ပေးထားရတာ။

ကျွန်တော်တို့ ရွာကနေ ရိုးချောင်း တစ်ဖက် ရွာက အလယ်တန်းကျောင်းကို သွား တက်ကြရတဲ့ ကျောင်းသား အားလုံး ခြေလျင်ပဲ သွားကြပါတယ်။ ရွာဘက်က ကမ်းခြေအတိုင်း ၂ မိုင်လောက် လမ်းလျှောက်ပြီးမှ ကျောင်း ရှိတဲ့ တစ်ဖက်ကမ်းကို လှေနဲ့ ကူးရတာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဒီနေ့ စက်ဘီးကို လှေပေါ် မတင်ဘဲနဲ့ ကျောင်းထိ စီးချင်တာမို့ ရွာအနောက်ဘက်မှာ ရှိတဲ့ တစ်ဖက်ကမ်း ကူးတဲ့ ပေါင်းကူးတံတားကနေ ကွေ့ပတ်လို့ တစ်ကွေ့တစ်ပတ်ကြီး စီးလာခဲ့ပါတယ်။

ရွာက ကျောင်းသားတွေက ရှေ့က သွားနှင့်ကြပြီမို့ ခုချိန်ဆို တစ်ဖက်ကမ်း ကူးဖို့ ကူးတို့လှေဆိပ်နား ရောက်လုရောပေါ့။ ကိစ္စမရှိဘူး။ ကျွန်တော်က စက်ဘီးနဲ့ပဲ။ သူတို့ အရင်တောင် ရောက်နှင့်မှာပါ။ ကျွန်တော် စက်ဘီးကို ခပ်သွက်သွက် နင်းလာရင်း ရေလှိုက်စားရာ ကမ်းပါးပြိုတဲ့ ရေစုပ်ဝဲကတော့ကြီးနား နီးလာတော့ ရှေ့တူရူက လာနေတဲ့ စက်ဘီးတစ်စီးကို မြင်လိုက်တယ်။ ကြည့်လိုက်တော့ ဟိုလူကြီး၊ ဦးသိန်းသန်းကျော်။

ကျွန်တော့်ကို သူ မြင်တော့ ခပ်လှမ်းလှမ်းဆီကတည်းက ကမ်းပါးဘက်ဆီ ကပ်လို့ ပန်းရှောင်တယ်။ ဒီအခါ ကျွန်တော့်ရဲ့ အရွဲ့တိုက်ချင်စိတ်လေးက ဟုန်းခနဲ ထ,လာပြီး စက်ဘီးချင်းပွတ်ဆွဲ ကပ်ရှောင်ဖို့ သူ ရှောင်တဲ့ဘက်ကို လိုက်ပြီး နင်းလိုက်တဲ့အခါ အရှိန်လွန်ပြီး -

“ဒုန်း...ဖြောင်း... ဝုန်း...”

“ဟာ”

ဟာခနဲ ဖြစ်သွားပြီး စက်ဘီးနှစ်စီးနဲ့ အတူ ကျွန်တော် ကမ်းပါးပြတ်ထဲကို ပြုတ်ကျသွားတော့တယ်။ ပြန်ကြည့်လိုက်တဲ့ အခါမှာတော့ကျွန်တော့်စက်ဘီးက လုံးလုံး ရေထဲ မြုပ်ပါသွားတာ မြင်လိုက်ရတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ ကမ်းပါးစွန်းက ကင်ပွန်းခါးပင်ငုတ်တိုမှာ ပုဆိုးကွင်းစွပ်မိပြီး အသည်းယားစရာ ငြိပါနေပြီး ရေဝဲကတော့ဆီ ဦးတည်နေတဲ့ ဟိုလူကြီးရဲ့ စက်ဘီး စပုတ်တံတွေထဲမှာ ကျွန်တော့် ခြေထောက်တစ်ဖက်က ညပ်လို့ နေပြန်တယ်။ ဟိုလူကြီးရော။ သတိရလို့ လိုက်ကြည့်တော့ စိုးရိမ်တကြီး မျက်ဝန်းတွေနဲ့ ပြိုလုပြိုခင် ကမ်းပါးပေါ်ကနေ ကျွန်တော့်ကို ဆွဲတင်ဖို့ ကြိုးစားနေတာ တွေ့လိုက်ရတယ်။ သူ သူ့စက်ဘီးကို လိုချင်လို့၊ ဆုံးရှုံးမှာစိုးလို့ ကျွန်တော့်ကို ဆွဲတာနေမှာပါ။ ကျွန်တော် တွေးနေတုန်းမှာပဲ -

“စက်ဘီးကို ကန်ထုတ်လိုက်၊ ငြိနေတဲ့ မင်း ခြေထောက်ကို ရအောင် ဆွဲထုတ်၊ မြန်မြန်”

ကျွန်တော် တအံ့တသြ ဖြစ်နေရင်းနဲ့ပဲ သူ ခိုင်းသလို လိုက်လုပ်နေမိပါတယ်။ သစ်ငုတ်နဲ့ ငြိနေတဲ့ ကျွန်တော့် ပုဆိုးလည်း စုတ်ပြတ်မျောပါသွားပြီ။ ဟိုလူကြီးသာ ဆွဲမထားရင် ကျွန်တော်လည်း မျောပါသွားလောက်ပြီ။ လွတ်နေတဲ့ ခြေထောက်နဲ့ စပုတ်တံကြားထဲက ခြေထောက်ကို ရုန်းကန် အထုတ်မှာ ကျွန်တော့်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုကြောင့်ရော၊ ကမ်းပါးစွန်းက ကျွန်တော့်ကို လှမ်းဆွဲထားတဲ့ ဟိုလူကြီးရဲ့ ကိုယ် အလေးချိန်ကြောင့်ရော ကမ်းပါးက တအိအိနဲ့ ဖြစ်လာပါတယ်။ ရေစုပ်ဝဲက စက်ဘီးကို မမီတမီဆွဲ၊ ဟိုလူကြီးက ကျွန်တော့်ကို ဆွဲနဲ့ ရှိနေတဲ့အခိုက် ကျွန်တော့် ခြေထောက်က စပုတ်တံကြားထဲက လွတ်မြောက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဟိုလူကြီးရဲ့ သန်မာတဲ့ လက်မှာ ကျွန်တော် စွေ့ခနဲ ပါလာတယ်။ ကမ်းပါးပေါ် အရောက်မှာ ကျွန်တော့်ကို ပွေ့ဖက်ရင်း သူက ဘေးကို လှိမ့်ထွက်လိုက်တာနဲ့ မရှေးမနှောင်းမှာပဲ ကျွန်တော်တို့ ရှိနေခဲ့တဲ့ ခုနက ကမ်းပါးစွန်းဟာ -

"ဝုန်း...”

ဝုန်းခနဲ ပြိုကျသွားပါတော့တယ်။

အဖြစ်အပျက်ကို ကျွန်တော် တုန်လှုပ်စွာနဲ့ ကြည့်ပြီး ဟိုလူကြီးကို ပြန်ကြည့်လိုက်တော့ ကျွန်တော့်ကို ပြန် ကြည့်နေတဲ့ စိုးရိမ်နေတဲ့ သူ့ မျက်ဝန်းတွေကို တွေ့လိုက်ရတယ်။ အကြည့်လွှဲ မသွားဘဲ ကျွန်တော်တို့ မျက်လုံးချင်း အကြာကြီး ဆုံမိကြတဲ့အခါ ကျွန်တော့် ကိုယ်ထဲက သွေးတွေဟာ ပြောင်းပြန် စီးဆင်းသွားသလိုပါပဲ။ ကျွန်တော့်အတွက် နာကျင်ဝမ်းနည်း ကြေကွဲမှုတွေ၊ ဝမ်းသာပီတိနဲ့ ကျေနပ်မှုတွေ၊ မျှော်လင့်ခြင်းနဲ့ ကြည်နူးခြင်းတွေ သူ့ ရင်ထဲက အမှန်တရားတွေကို တစ်ခုစီ၊ တစ်ခုစီ ပြောပြနေတဲ့ လူကြီးမျက်ဝန်းထဲက စကားတွေကို မလွတ်တမ်း ကျွန်တော် လိုက်ဖတ်နေခဲ့တယ်။ ကျွန်တော့်ကို ဆုံးမချင်တဲ့ စကားတွေ၊ “သား” လို့ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ခေါ်နေတဲ့ အဖေ့ရဲ့ အသံတွေကို အဖေ့ရဲ့ မျက်ဝန်းတွေက တစ်ဆင့် ကျွန်တော့်ရဲ့ နှလုံးသားက ကြားလိုက်ရတယ်။ ကျွန်တော့် ရင်ထဲက စကားသံတွေနဲ့ “အဖေ” လို့ မွတ်မွတ်သိပ်သိပ် တမ်းတ ခေါ်မိတဲ့ အသံတွေကိုလည်း ကျွန်တော့် မျက်ဝန်းက တစ်ဆင့် အဖေရင်ဘတ်နဲ့ ကြားပုံ ပေါ်ပါတယ်။ အဖေ့မျက်နှာက ကျွန်တော့်ကို နှစ်သိမ့်ပေးတဲ့ အပြုံးနဲ့။

ကျွန်တော့် ရင်ထဲမှာ ဘဝကြီးကို စိန်ခေါ်နိုင်မယ့် အားအင်အသစ်တွေ ရောက်လာသလိုပဲ။ ကျွန်တော် ကျေနပ်တယ်။ ကျွန်တော့်ဘဝ ရှေ့ဆက်ဖို့ ခွန်အားတွေ အများကြီး ရလိုက်ပါပြီ။ ကျွန်တော့် ရင်ထဲက အမှန်တရားကို အဖေ့မေတ္တာနဲ့ အသိအမှတ် ပြုပေးသလို အဖေ့ဘဝမှာ မှားခဲ့ဖူးခဲ့တဲ့၊ အဖေ့ရင်ထဲမှာ သိုဝှက်ထားတဲ့ နောင်တ အမှား တစ်ခုကို သား သင်ပုန်းချေလိုက်ပါပြီ။ အဖေ့ရင်ထဲမှာ ဂုဏ်ယူလောက်တဲ့ သားကောင်း ဖြစ်အောင် သား ကြိုးစားမယ် အဖေ။

ကျေနပ်ပျော်ရွှင်သွားတဲ့ အဖေ့မျက်ဝန်းတွေကို ကြည့်ရင်း ကျွန်တော့် ရင်ထဲက ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ၊ ရည်မှန်းချက်တွေက ကျေနပ်ပျော်ရွှင်ခြင်းတွေနဲ့အတူ တိုးလို့ တိုးလို့သာပါပဲ။

▢ နှင်းဝေဝေ ( ပွင့်ဖြူ )
📖ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်း
     ဇန်နဝါရီ ၊ ၂၀၂၀