Saturday, August 29, 2026

ကလောင်ချစ်သူ


❝ ကလောင်ချစ်သူ❞
( တိမ်တမာန် - ရွှေပြည်သာ )

ငယ်ငယ်က သောကြာနေ့သည် ကျွန်တော်တို့ တစ်ပတ်လုံး မျှော်လင့်စောင့်စားခဲ့ရသော နေ့တစ်နေ့ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ကျောင်းနှစ်ရက် ဆက်တိုက် ပိတ်တာမို့ ကျောင်းဆင်းသည်နှင့် လွယ်အိတ်ပစ်ချပြီး စာအုပ်ဆိုင်သို့ အလုအယက် ပြေးကြသည်။ ကျွန်တော်က သမိန်ပေါသွပ် ကြိုက်သလို ကျွန်တော့်ညီမက ချစ်စမ်းမောင် ကြိုက်သည်။ ညီအကြီးက တင်အောင်နီ ကြိုက်သလို ညီငယ်က တွတ်ပီ ကြိုက်သည်။

အမေက တစ်ယောက် တစ်အုပ်သာ ငှားခွင့်ပေးပေမယ့် မောင်နှမ လေးယောက် လေးအုပ် ဖတ်ရသည်။ တစ်ပတ်မှာ တစ်ရက်သာ ဖတ်ခွင့်ရသော စာအုပ်။ ကျန်တဲ့ တစ်ရက်သည် ကျောင်းမှ ပေးသော အိမ်စာ လုပ်ရသည်။

ခု အသက်အရွယ် ရလာတော့ သောကြာနေ့သည် ကျွန်တော် စာမူလေးများ ပါလိုပါငြား လေအန်ကုန်းသို့ ဇနီးသည် ထည့်ပေးလိုက်သော ငွေထောင့်ငါးရာနှင့် လွယ်အိတ် တစ်လုံး။

ကျွန်တော့်သားသမီး သုံးယောက်လည်း အိမ်မှ စာအုပ် မပြောနှင့်၊ လမ်းမှ ဆိုင်းဘုတ်ပင် မဖတ်။ စာအုပ်တွေလည်း ရှားကုန်ပြီလေ။ ပတ်ဝန်းကျင် ဗဟုသုတလည်း မရှိ။ ဘယ်ရှိမတုန်း၊ အချိန်ပြည့် မျက်စိက ဖုန်းမှာ...။ ဖုန်းတွေ ပေါ်လာ ကတည်းက စာအုပ်တွေ မျက်နှာငယ်လာကြရသည်။ စာသားများသည်လည်း Face book မှာသာ အရေး များလာကြသည်။ ကျွန်တော်နှင့် သိကျွမ်းသော လိုင်းပေါ်မှ အလွန်တော်သော ကလေးမလေး တစ်ယောက်အား လိုင်းပေါ်မှ ဆွဲချပြီး ပုံနှိပ်စာအုပ်ပေါ် တင်ပေးလိုက်သည်။ စာလုံးမည်းလေးနှင့် စာမျက်နှာပေါ်မှ ပီတိသည် မည်သည့် ခံစားမှုနှင့်မျှ မတူ။ ကြည်နူးလိုက်ပါဘိ။

ကျွန်တော်၏ ဇနီးသည်လည်း တော်ရုံ ပါရမီဖြည့်သူ မဟုတ်။ အာမခံချက် မရှိသော အသပြာကို ဝမ်းစာ မလုပ်သော စာရေးဆရာ ကျွန်တော့်ကို သူ့စရိတ် သူ ရှာစားရုံမက ကျွန်တော်နှင့်တကွ ကလေးသုံးယောက် တာဝန်သည် သူ့ ခေါင်းပေါ်သာ.. ။ ကျွန်တော့်အား ဤကဲ့သို့ ပါရမီဖြည့်သူလေးသည် စာတစ်လုံးမျှ မတတ်။ သို့သော် လောကမှ သင်ပေးသော သင်ခန်းစာများ အပြည့်ရှိသည်။

သူ ပေးလိုက်သော ထောင့်ငါးရာသည် အမှန်ဆို မလောက်။ ကျွန်တော်လည်း လမ်းထိပ်မှ ၆၅ စီး၊ နှစ်ရာကျပ်၊ မဟာမြိုင်ဆင်း၊ ၃၇ ပြောင်းစီး၊ ဆူးလေသို့ သုံးရာကျပ်။ အသွားအပြန် တစ်ထောင်။ လေအန်ကုန်း ရောက်တော့ ယောင်တောင် ပေါင်တောင် ဟိုနား ကပ်ထိုင်၊ သည်ဝိုင်း ကပ်ထိုင်။ တပည့်လေးတွေ လာမှ-

“ဟာ.. ဆရာ၊ ဘာစားမလဲ၊ ဘာသောက်မလဲ။ တစ်ခုခု သောက်ပါ”

“ဟာ .. နေပါစေကွာ”

ဟန်ဆောင်ပန်ဆောင် ငြင်း။

“ဟာ...ဆရာကလည်း၊ မဟုတ်တာ။ လုပ်ပါ။ ဟေ့...ကလေးတွေ ဒီကိုလာပါဦးဟ”

သူတို့က အတင်းမှ တကယ့် အတင်း ဆိုတော့ ဟိုလိုလို သည်လိုလိုနှင့် ပြီးတာ များနေသည်။ စာမူခ ထုတ်ရက်ဆို စာအုပ်ဝယ်၊ စာအိတ်ဝယ်၊ ဘောလ်ပင်ဝယ်နှင့် (ကလေးတွေဖို့ အပါ) ကုန်လာသည်က ခပ်များများ။

ကျွန်တော့်ဇနီးသည်သည် ကျွန်တော့်ဆီမှ တန်ဖိုးရှိသော စည်းစိမ်ဥစ္စာများထက် ကျွန်တော့်၏ ကလောင်ကိုသာ ဂုဏ်ယူမြတ်နိုး တန်ဖိုးထားပါသည်တဲ့ဗျာ။

▢  တိမ်တမာန် (ရွှေပြည်သာ)
📖 မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း
      ဒီဇင်ဘာ ၊ ၂၀၁၉

ပေသီးဝိုင်း ပျက်သွားခြင်း

❝ ပေသီးဝိုင်း ပျက်သွားခြင်း ❞
  ( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

ပေသီးတန်းသည် မျက်စိ မကြည်လင်သူ၏ အမြင်ဝါးသည့်ပမာ ရှည်လျားဆင့်ပွားနေလေ၏။ စင်စစ် ကစားသူ ငါးယောက်။ တစ်ယောက်လျှင် သုံးလုံးကြေး ဖြစ်သောကြောင့် ၁၅ လုံးစီ တန်းထားခြင်း ဖြစ်၏။ ဖြောင့်တန်းအောင် စီထားသောအခါ စည်းကြောင်း၏ နောက်မှ ပေသီးတန်းကို ရှေ့ဆုံး ‘ခေါင်လုံး’ တစ်လုံး သာ မြင်ရပြီး ‘ကုပ်လုံး’ မှစ၍ နောက်အလုံးများမှာ အရိပ်ဖြစ်နေလေတော့၏။

သည်ပေသီးတန်းကို ပစ်ရန် ‘ဒုံစည်း’ ရှိသည်။ ရှေ့စည်းမှ ဆယ်တောင်ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဖုန်ထဲတွင် နက်နက်ကြီး ရေးခြစ်ငြား သုံးယောက်လောက် တက်နင်းလျှင် ပျက်သွားပြီ။ ထပ်ခြစ်ရပြီ။

“ဟေ့ကောင်၊ စည်းကို တက်မနင်းပါနဲ့ဆိုမှကွာ”

ကိုကိုကြီးသည် ‘ဖုန်စီးကြောင်း’ ပေါ်သို့ ခြေချလာသော အောင်ဘာလေကို တွန်းပစ်ရာက စည်းကြောင်းပေါ် ဖနောင့်တင်သည်။ လက်ထဲမှ ‘သံဒိုး’ ဖြင့် ပစ်ရန် လက်လွှဲလိုက်သည်တွင် ကိုကိုကြီး၏ လက်ကို တစ်စုံတစ်ယောက်က ဆွဲထား၏။ လှည့်ကြည့်သောအခါ မိုးမင်း။ ချွေးစေးနှင့် ဖုန်များ ပူးပေါင်းကာ လည်ပင်းတွင် အရစ်မည်းမည်း သုံးတန့် တန့်ထားသော မိုးမင်း။

“ဘာတုံးဟ”

လှည့်မေးသူ ကိုကိုကြီးမှာလည်း ခြေဖမိုးမှ မျက်နှာအထိ ဖုန်ကြေးတက်နေ၏။ သည်ဖုန်ကို ထိုးဖောက်လျက် ချွေးစေးများ ထွက်လာသည့်အခါ ဖုန်ထဲတွင် ရွှံ့ပန်းကလေးတွေ ပွင့်ရွှန်းနေလေ၏။

“ဘာရမတုံးကွ၊ မင်းမှ ‘ဗွေ’ မဟုတ်တာ”

“ဘာပြုလို့ ဗွေ မဟုတ်ရမှာတုံး၊ နောက်ဆုံး နှစ်လုံးကျန်တာ ငါပဲ လှမ်းခေါက်ပြီး ‘ခွင်သိမ်း’ တာကို ဟာ၊ ဒီကောင် ဘာပေါက်တာတုံး”

မိုးမင်း မရေမရာ ဖြစ်သွားကာ စွပ်ကျယ်စုတ် မည်းမည်းသည်းသည်းကို ဝတ်ထားသော ပုကွကွ မည်းမည်းလုံးလုံး သူငယ်ကို လှည့်မေး၏။

“ဟုတ်လား မျိုးသိန်းနိုင်”

“မသိတော့လားကွာ”

“ဒါဖြင့် မင်းက ဘာတုံး ကဲ”

“ငါက ‘လယ့်နောက်’ ပဲကွ”

အလယ်သမား ရှာမတွေ့သဖြင့် ကိုကိုကြီးမှာ တန်းလန်းကြီး ဖြစ်နေ၏။ ဥဩပျို၏ သာယာသော ခွန်းချိုကိုမျှ မခံစားနိုင်။ ကောက်ရိုး သုံးလေးမျှင်နှင့် အဝတ်စုတ်တစ်စတို့ ဆွဲကိုင်သူ မရှိဘဲ ထကသော ‘လေပွေပျိုး’ ရှုခင်းကို ကြည့်ပြီး ဟားတိုက်ရန်လည်း သတိမရ။

“ကဲ ကနေ့ ငြင်းနေလို့ မပြီးကြသေးဘူးလားဟေ့”

ကိုကိုကြီး၏ စိတ်မရှည်မှုသည် မောင်ဦး ကိုလည်း ကူးစက်သွားကာ “မအေတွေ” တစ်ချက် ဆဲပြီးမှ “ဟုတ်ပါတယ်ကွာ” ညည်းညည်းတွားတွား ဆိုသည်။

“အကဲဆုံးက မိုးမင်းကွာ၊ မိုးမင်းရဲ့အောက်မှာ မျိုးသိန်းနိုင်၊ အဲ ငါက ‘ဘိတ်’ ဟုတ်ပြီလား”

“ဘိတ်က ကိုကြီးပါဟ”

“မင်းအဖေကြီးက ခွင်သိမ်းသွားတော့ ‘ဗွေဆော်’ ဖြစ်သွားပြီ”

ထိုသို့ အရည်လည်သွားကာ ပစ်ခွင့်ရပြီဖြစ်ငြား ကိုကိုကြီး တစ်ခွန်း တိုင်းထွာဆဲရေးပြီးမှ လက်ထဲရှိ သံဒိုးကို ပစ်လွှတ်သည်။ မြေကြီးနှင့် ဆောင့်လိုက်၊ ပုဆိုးနှင့် ပွတ်လိုက် အလုပ်ခံရဖန် များသောကြောင့် သံဒိုး အလုံးမှာ အဂ္ဂိရတ်ဆရာ၏ ဓာတ်လုံးအလား လက်လက်တောက်နေသည်။

ပြောင်လက်သော သံဒိုးသည် လေထဲသို့ ပြေး ထွက်လာသည်။ စည်းနှင့် အနီးဆုံး ခေါင်လုံးပေါ် တည့်တည့်သာ ကျသွားလျှင် ပေသီး အားလုံးကို သူရမည်။ သူရမည်ကို သိသော လိုချင်စိတ်ကြောင့် ကိုကိုကြီးသည် ခါးကို ဘယ်ဘက်သို့ ယိုင်နွဲ့ပေးငြား သံဒိုးက ညာဘက်လက်သုံးလုံးကွာတွင် ကျသည်။ မြေပြင်ပေါ် ကျသော သံဒိုးမှာ ဘေးသို့ စဉ်ထွက်မသွား။ ကိုကိုကြီးကို ကျီစယ်လိုရော့ထင်၊ ပေသီးတန်းပေါ်က ကျော်လွှားခုန်ပေါက်သွား၏။ ခေါင်လုံးကိုမထိ၍ ‘ကုပ်’ လုံးကို ထိလည်းမနည်းပါ။ ၁၄ လုံး ရမည်။ ကုပ်ကို မထိငြား၊ ‘ကုပ်နောက်’ ကို ထိလျှင်လည်း ၁၃ လုံး ရနိုင်သေးသဖြင့် ဆယ်လုံးပင် အနိုင်ပေါ်သေး၏။ သို့ ကြောင့် ကိုကိုကြီးသည် ပါးစပ်ရွဲ့ကာ ခေါင်းငဲ့ကာ၊ ခါးညွှတ်ကာ သံဒိုးကို သွားစေချင်သော အရပ်သို့ အမူအရာဖြင့် ထိန်းချုပ်၏။ သို့သော် သံဒိုးကား မည်သည့် ပေသီးကိုမျှ မထိဘဲ ပြေးသွားလေပြီ။

“ဟေ့ တကယ်စားမယ့် လယ်သမားကွ၊ တစ်ယောက် သုံးလုံးစီ ထုတ်ထားကြ”

မိုးမင်းက အသံသေးကလေးဖြင့် ကြုံးဝါးသည်။ သံဒိုးကို မြေကြီးနှင့် ပွတ်သည်။ လက်ဝါးထဲ တံထွေး ထွေးသည်။ ကိုကိုကြီး နှာခေါင်းရှုံ့လိုက်ရင်း “လူက ညစ်ပတ်ရတဲ့အထဲ လက်ဝါးကလည်း ပုပ်စော်နံနဲ့၊ တို့အနား မကပ်နဲ့ကွာ” အော်ဟစ် သရော်သည်။

မိုးမင်း ကြားဟန်မပြပါ။ ခါးကုန်းလျက် သံဒိုးကို လွှတ်သည်။ ဒိုးသည် အားလုံးမက်မောသော ‘ခေါင်’ ပေါ်သို့ ဖြောင်းခနဲ အသံပေးကာ ကျရောက်၏၊ ကိုကိုကြီး၏ ရင်ထဲတွင် ပူခနဲဖြစ်၏။ ကိုယ် လိုချင်သော အရာကို ပြိုင်ဘက် ယှဉ်ဘက်က ယူသွားပြီ မဟုတ်လား။ သို့တစေ ကိုကိုကြီး ချက်ချင်း ပြုံးသည်။ ဟားခနဲ တအား အော်ပြီးမှ ရယ်မောသည်။

“သေပြီကွ၊ သေပြီဟေ့”

ခေါင်လုံးနှင့် လူ၏ ကြားတွင် ရေးခြစ်ထားသော ရှေ့စည်းရှိသည်။ ပစ်လိုက်သော ဒိုးသည် ရှေ့စည်း၏ ဟိုဘက်မှာသာ ကျရမည်။ သည်ဘက်တွင် ကျပါက သေသည်။ မိုးမင်း၏ ဒိုးသည် စည်း၏ ဟိုဘက်မှာ ကျသည် မှန်ငြား ပေသီးကို ဖြောင်းခနဲ ထိအပြီး၌ ရှေ့သို့ ဆက်မပြေး။ နောက်သို့ ခုန်ထွက်ရာ စည်း၏ သည်ဘက်သို့ ရောက်သွားလေ၏။

ရယ်မောသံများ ညံသွားသည်နှင့်အမျှ မိုးမင်းမှာ ကိုယ့်နဖူးကို ကိုယ်ထုသည်။ တောက်ခေါက်သည်။ အောင်ဘာလေက ဖုန်နှင့် ချွေးတို့ ‘တလိန်းထိုး’ နေသော လက်ကြီးဖြင့် ခါးပိုက်ထောင်ထဲမှ ပေသီးတစ်ဆုပ်ကို မိုးမင်း မျက်နှာနား လာဖြန့်၏။

“မင့် ပေးမလို့ ထုတ်ထားတာ ရော့၊ ဪ သေသွားပြီလား၊ ဝမ်းသာလိုက်တာ၊ ဘယ်လောက်ကြာကြာ ထားမှာတုံး”

မိုးမင်းက ပေသီးတွေကို လှမ်းပုတ်သည်။ အောင်ဘာလေက တိမ်းရှောင်ရယ်မောနေစဉ် မျိုးသိန်းနိုင်က ‘ဒိုးစည်း’ ပေါ် လာရပ်၏။

“ဘယ်လိုတုံးဟေ့၊ ငါအလှည့်လား”

“တန်ရာတန်ရာ လုပ်ပါကွ၊ ပေသီးတွေ ‘သန’ ကုန်တော့မှာပဲ”

အောင်ဘာလေ ပြေးလာပြီ။ မျိုးသိန်းနိုင်ကို ခြေဖြင့် ကန်သည်။ စည်းပေါ်တွင် ကျကျနနရပ်ကာ အားရပါးရ ချိန်သည်တွင် “ဟေ့ မှန်ရင် မရဘူးနော်၊ ဒါပဲ” ပြောသဖြင့် ဟန်ပျက်သွား၏။ ပြောသူမှာ မောင်ဦး။

“ဘာလဲ ငဦး၊ ဘာကြောင်တာလဲ”

“ကြောင်တာ ကြွက်တာ မမေးနဲ့၊ မင့် ခြေထောက်ကို မင်းကြည့်”

အောင်ဘာလေ ငုံ့ကြည့်သည်။ စည်းရှေ့သို့ ခြေ တစ်ဖဝါးစာ ကျူးနေသည်။ သို့အတွက် ပျက်လုပျက်ခင် ဖြစ်နေသော စည်းကြောင်းကို ဖနောင့်ဖြင့် ပြန်ခြစ်ပြီးမှ သေသေချာချာ ပစ်သည်။ သံဒိုးသည် ခေါင်နှင့် ဝေးစွာသော နေရာတွင် ကျ၏။ မကျေမနပ် တောက်တက် ခတ်ဆဲတွင် ဖြောင်းခနဲ ထိမှန်သံ ကြား၏။ ဝမ်းသာအားရ ပြေးသွားသည်။ ပေသီးတန်းမှာ အရာမယွင်း။ ပုံမပျက်။

“ဟ ဘာကို မှန်တာပါလိမ့်”

“မြေကြီးကို မှန်တာလေ”

ကိုကိုကြီး၏ညီ မောင်မောင်ထွေးသည် ဝိုင်းဘေးတွင် ရှိ၏။ သူနှင့် ပေသီးတန်းမှာ တစ်လံမျှသာ ဝေးကွာသဖြင့် သူ အကုန် မြင်သည်။ အကုန် သိသည်။ အောင်ဘာလေ၏ ဒိုးက နောက်ဆုံးအလုံးကို ထိမှန်ကာ မောင်မောင်ထွေး၏ ပုဆိုးကြားတွင် ခိုနေ၏။ အရင်းပြုတ်သောကြောင့် ထိုင်နေရရှာသူက ပုဆိုးကြား ဝင်လာသော ပေသီးကို အဘယ်မှာ ထုတ်ပေးပါမည်နည်း။

“မသထာရေစာ တစ်လုံးတည်း မှန်တယ်၊ အဲဒါ ကလေးတောင် ပျောက်ရတယ်လို့ကွာ”

ဝိုင်းဘေးတွင် ကုန်းကုန်းကွကွ လုပ်နေသည့်အတွက် မျိုးသိန်းနိုင်က လှမ်းအော်၏။

“ဖယ်ကွာ၊ ဖယ်ကွာ၊ ငယ်ထိပ် တည့်တည့်ကို ပစ်လိုက်မယ်”

မျိုးသိန်းနိုင်သည် ငယ်ထိပ်ကိုလည်း မပစ်နိုင်၊ ပေသီးကိုလည်း မထိ၊ လက် ‘တို’ သွားသည်။ လက်တိုသည်ကို လက်ထဲက ဒိုးလွတ်လျှင် လွတ်ချင်း စိတ်က သိသည်။ “သွားပြီ” မြည်တမ်းမိသည်။ မြည်တမ်းသံနှင့် အညီပင် ဒိုးက စည်း၏ သည်ဘက်မှာ ကျပြီး ‘သေ’ တော့၏။

“နှစ်လောင်း ရှိသွားပြီဟေ့၊ ကဲ ငဦး၊ မင်းလည်း သေလိုက်စမ်း”

ကိုကိုကြီးက ဝမ်းသာအားရ အော်သည်။ သူ့ဒိုးသည် အဝေးဆုံးသို့ ရောက်သည်။ ထို ‘အကဲဆုံး’ လူသည် ဦးစွာ ပစ်ရမည်။ အရာယွင်းရုံသာ ယွင်းသေးသော ပေသီးတန်းကို ဦးစွာ ပစ်ခွင့်ရခြင်းသည် မျှော်လင့်စရာ ပျော်ရွှင်စရာ အလွန်ကောင်းချေ၏။ မောင်ဦး သည် ဒုံစည်းပေါ်တွင် ဖနောင့်ထောက်ကာ စဉ်းစား၏။ ကိုကိုကြီးထက် ဦးစွာ ပစ်ခွင့်ရအောင် အကဲဆုံး နေရာကို ယူရမည်လော။ မည်သူမျှ ထိအောင် မှန်အောင် မပစ်နိုင်လျှင် အသာကလေး ကျုံးယူနိုင်သော အနီးဆုံး နေရာကို ယူမည်လော။ ကိုကိုကြီးသည် ဝါး သုံးရိုက်ခန့် ဝေး၏။ အောင်ဘာလေသည် ဝါးနှစ်ရိုက် သာသာ ဝေး၏။ သို့သော် အပြန်တွင် စည်းတား မထားသောကြောင့် မြေပေါ်တွင် လှိမ့်ပြီးလည်း ဒိုးကို လွှတ်ခွင့်ရှိ၏။

“ကဲကွာ ကဲကွာ နေဝင်တော့မယ်”

ကိုကိုကြီးသည် လက်ယားနေပြီ။ စိတ်လှုပ်ရှားစွာဖြင့် အော်သည်။ မောင်ဦး ဒိုးကို လွှတ်သည်။ သို့သော် တည့်တည့်မပစ်၊ အပေါ်သို့မြှောက်ပြီး ပစ်သည်။ သူ့ထက် ကဲမည့်သူ မရှိတော့ကြောင်း သေချာ သွားငြား ကိုကိုကြီး စိတ်မအေးနိုင်သေး။ မြှောက်ဒိုး ကလည်း ထိနိုင်မှန်နိုင်သေး၏။ မောင်ဦး၏ ဒိုးကလည်း အကျီစားသန်သည်။ ကုပ်လုံးနှင့် ခေါင်လုံး၏ ကြားတွင် ကျသည်။ တစ်လုံးကျော်ပြီး ခုန်သည်။

ကမူကလေးကို တိုက်မိသဖြင့် ပေသီးတန်းထဲသို့ မြွေလိမ်မြွေကောက် ဝင်သည်။ ဟိုအလုံးကို ထိတော့မည့် ယောင် သည်အလုံးကိုတိုးတော့ တိုက်တော့မည့် ဟန်၊ အသည်းယားအောင် ကစားပြီးမှ ဖုန်ထဲတွင် ဝပ်၏။ စည်းဖြင့် ပစ်ရစဉ်က ကိုကိုကြီး ဗွေ၊ ယခု စည်းမပါဘဲ ပစ်ရာတွင်လည်း ‘အကဲဆုံး’ ဖြစ်သောကြောင့် ကိုကိုကြီးပင် ဗွေ။ သံဒိုးကို ကိုင်ကာ သည်ဘက်မှ လှိမ့်ရ ကောင်းနိုး၊ ဟိုဘက်မှ လှိမ့်ရကောင်းနိုးနှင့် မြေကြော အနေထားကို ကိုကိုကြီး လေ့လာကာ လမ်းရှာနေစဉ် မောင်မောင်ထွေး ကမန်းကတန်း ထရပ်၏။

“အစ်ကို ခဏခဏ”

အော်သံပေးလျက် ပေသီးတန်းဘေးသို့ ပြေးကပ်သည်။

“အရေးထဲမှာကွာ”

သေသွားသဖြင့် နောက်တစ်ပွဲ အမြန်စရန် စိတ်စောနေသော မျိုးသိန်းနိုင်က ရှုံ့မဲ့ပြီး ညည်းသည်။ မောင်မောင်ထွေးသည် ပေသီးတန်း ဝဲယာရှိ သစ်ရွက်တွေကို ကောက်ပစ်သည်။ ဖုန်တွေကို ကုန်းမှုတ်သည်။ ဒိုးလွှတ်ရန် အသင့်ဖြစ်နေသူအား လက်ကာပြရင်း ပေသီးတန်း မဖြောင့်သောကြောင့် ပြင်ဆင်ပြီး စီပေးရလေဟန် လုပ်သည်။ ပေသီးတန်း ဘေးမှ ဆုတ်ခွာသွားသော မောင်မောင်ထွေး လက်ထဲ၌ ပေသီးတစ်လုံး ပါသွားသည်။ မည်သူမျှ သတိမထားမိ။ ကိုကိုကြီး ထံသို့သာ အာရုံရောက်နေကြ၏။

ကိုကိုကြီး၏ လက်ထဲမှ သံဒိုးသည် ခုန်ပေါက် ပြေးလွှားလာ၏။ ပစ်သူက ထိအောင်မှန်အောင် လှိမ့်လိုက်ငြား သံဒိုး ကျော်သွားချိန်တွင် ကိုကိုကြီး ဟင်းခနဲ သက်ပြင်းချမိ၏။ သွားပြီ တစ်လှည့်။ ကိုကိုကြီး အောက်မှ လူက အောင်ဘာလေ။ ကိုကိုကြီး လှိမ့်သော ဘက်မှ သူ မလှိမ့်။ အခြားတစ်ဖက်မှ လှိမ့်သည်။ လက်ကို ကားသည်။ ခါးကို နွဲ့သည်။ ခေါင်းကို စောင်းသည်။ သို့ရာတွင် ပေသီးတန်းမှာ နကမ္ပတိ။

“ဘယ်လိုဖြစ်သွားတာပါလိမ့် ဟူး”

နောက်ဆုံးလူကား မောင်ဦး ပေတည်း။ ခေါင်လုံး နှင့် သူနှင့် တစ်လံမျှသာ ကွာသည်။ ခြေလှမ်းကျဲကြီးဖြင့် လှမ်းအပြီးတွင် လက်ကို မြေကြီးမှာ ထောက်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ခြေနှစ်ချောင်းက လက်ကို ခွပြီးဖြစ်၊ လက်ထဲက သံဒိုး လွှတ်ပြီး ဖြစ်သွားသည်။

ဝါးခနဲ ဝမ်းသာအားရ ရယ်အော် အော်ကြသည်။ မောင်ဦးရင်ထဲမှာ ဟာခနဲ ပူခနဲ ဖြစ်သွား၏။ မုချ ထိရမည်၊ မှန်ရမည်၊ ကိန်းသေ တွက်ထားမိသဖြင့် ပေါ့မိသည့်အတွက် ခေါင်လုံးသို့ မထိ။ ခေါင်လုံးကို ထိမှ ‘ခွင်လုံး’ ပိုင်မည် မဟုတ်လား။ ခေါင်လုံးကို ချော်လွဲပြီး နောက် ထိစရာတိုက်စရာ မရှိတော့ချေ။ သွားပြီ သေချာပေါက် ၁၁ လုံး မြတ်မည့် အလှည့်ကြီး လွဲရလေပြီ။ သည်လိုဆိုလျှင် အစကပြန်ပြီး အားလုံး ကစားရလိမ့်မည်။ ထိုအခါ လောဘကြီးသော မောင်ကိုကြီးက ‘တစ်ယောက် နှစ်လုံးစီ ထပ်ထည့်မယ်’ အသံပေးသည်။

“မထည့်ဘူး၊ မထည့်ဘူး”

“သည်တိုင်းပဲ ကစားမယ်”

မိုးမင်းနှင့် မျိုးသိန်းနိုင်တို့ ကန့်ကွက်သံပေးရင်း ဒုံစည်းဘက်လျှောက်လာကြစဉ် အသံတစ်သံ ကြားရ၏။

“နေကြဦးဟေ့၊ ငါ ပါဦးမယ်”

ထွန်းထွန်းအေး ဖြစ်သည်။ “ဘယ်လောက် ကြေးတုံး” မေးသဖြင့် အနီးရှိ မောင်မောင်ထွေးက ဝင်ဖြေရသည်။ သို့ရာတွင် ထွန်းထွန်းအေးက လူစေ့စပ်။ စီ ထားသော ပေသီးအရေအတွက်နှင့် ကစားသူ အရေအတွက်ကို တိုက်ကြည့်သည်။

“ဟေ့ သုံးလုံးကြေးဆို၊ ငါးယောက်ကို ၁၅ လုံးရှိရမှာပေါ့”

“အောင်ဘာလေ တစ်လုံး မှန်ထားတယ်ကွ”

“သည်လိုဆို ၁၄ လုံးရှိရမှာ၊ အခု ၁၃ လုံးပဲ ရှိပါကလား”

အောင်ဘာလေသည် ဦးစွာ ချဉ်းကပ်လာပြီး ရေတွက်ကြည့်သည်။ မောင်မောင်ထွေးကား ပေသီးဝိုင်းတို့၏ အကျင့်ကို သိသူပီပီ မုဆိုးဒူးထောက် အနေအထားဖြင့် အသင့်ပြင်ထား၏။

“ဟုတ်တယ်ဟေ့၊ ထည့်တုန်းက ဘယ်သူ လျှော့ထည့်တုံး”

အောင်ဘာလေ ပါးစပ် မပိတ်မီ မောင်ဦးနှင့် မိုးမင်းတို့ ပြေးလာကြသည်။ ကိုယ့်အရင်းကို ကိုယ် ကောက်ရန် ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ဖြစ်နေကျမို့ အောင်ဘာလေ ကုန်းကောက်သည်။ မျိုးသိန်းနိုင် ပြေးလာပြီး တွန်းသည်။ မောင်ကိုကြီးက နောက်ဆုံးက။ မောင်ဦးနှင့် မိုးမင်းတို့ တစ်ယောက်လျှင် သုံးလုံးစီ ကောက်သွားပြီ။ ဝမ်းလျားထိုး လဲသွားသော အောင်ဘာလေ၏ ဗိုက်အောက်သို့ မျိုးသိန်းနိုင်က နှိုက်သည်။ အောင်ဘာလေက အနှိုက်မခံ။ သူတို့ နှစ်ယောက် လုယက်နေစဉ်တွင် ပေသီးတန်းကြီး ပျောက်သွားပြီ။

“ဟောသည်မှာ ကြည့်၊ ငါ့အရင်း ငါယူတာ”

မိုးမင်းက ပေသီးသုံးလုံး လက်ဝါးပေါ် တင်ပြသည်။ မောင်ဦးက အားကျမခံ ပြသည်။

“ဒါဖြင့် ကျန်တဲ့ ရှစ်လုံးက ဘယ်မအေ”

“အစ်ကို.. အစ်ကို၊ သည်မှာ ကျွန်တော် ကောက်ထားတယ်”

မောင်မောင်ထွေးက ဆုံးအောင် အဆဲမခံ။ ဖုန်မှုန့် တစ်ဆုပ်နှင့် ပေသီးသုံးလုံးကို မောင်ကိုကြီး၏ လက်ထဲသို့ လာထည့်သည်။ မောင်ကိုကြီး ငြိမ်သွားငြား၊ အောင်ဘာလေနှင့် မျိုးသိန်းနိုင် မငြိမ်နိုင်။ နှစ်ယောက် ပေါင်းမှ နှစ်လုံးသာ ရသူတွေ။

“မောင်ထွေး၊ မင်း မရှုပ်နဲ့ကွာ”

ရှာမရသည့် အဆုံးတွင် မောင်မောင်ထွေးကို မဲကြသည်။

“မရှုပ်ပါဘူးဗျာ၊ အစ်ကို့အရင်းပဲ ကောက်ပေးတာပါ”

“ဆုတ်ကွာ နောက်ဆုတ်”

မောင်မောင်ထွေး ဆုတ်ပေးပါသည်။ ပေသီး လေးလုံး ရလိုက်ပြီမို့ ကြည်ဖြူစွာ ဆုတ်ပေးပါသည်။

“ကိုင်း … ထည့်ကြဟေ့၊ ဟောသည်မှာ ငါးလုံး”

နောက်တစ်ပွဲ ပွဲသစ် စတင်ရန်အတွက် ပေသီး သုံးလုံး ဦးစွာစီသူမှာ မောင်ကိုကြီး။ သူ့အရင်း သုံးလုံးကို စည်းဝိုင်းရေးခြစ် မှတ်ထားရာက ခါးအဆန့်တွင် ကျောပြင်ပူ၏။ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထွက်ပေါ်လာသော အသံမှာ ကျောပြင်ပေါ်သို့ ဝါးခြမ်းပြား ကျသံ။

“နွားတွေကို တိုက်စရာ ရေမရှိဘူး။ ကစားဦးကွာ ကစားဦးကွာ”

ကိုထွန်းရသည် ကျောပြင်ကြီးကို အားရပါးရ ရိုက်အပြီးတွင် အားမရသေးသဖြင့် ထပ်ဆင့်ကာ လွှဲရိုက်သည်။ မောင်ကိုကြီး ခါးကော့လိုက်သဖြင့် ဖင်ကို ရိုက်မိသည်။ တတိယအချက်မှာကား မောင်ကိုကြီး ပြေးပြီမို့ ခြေဖနောင့်ကိုသာ ရိုက်မိတော့သည်။

“ဟိုကောင် ဘယ်သွားတုံး၊ နွားစာလောက်မှ လုံလောက်အောင် မစဉ်းချင်ဘူး၊ နွားစာလောက်မှ မှန်မှန် မကျွေးချင်ဘူး”

ဟိုအကောင်မှာ မောင်မောင်ထွေး ဖြစ်၏။ ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်လုံး လူပျင်းတွေချည်း ဖြစ်သည်။ သို့အတွက် ဖအေ ရောက်လာပြီး ရိုက်ခြင်းဖြစ်၏။ မောင်မောင်ထွေးသည် သူ့အစ်ကို၏ တင်ပါးပေါ်သို့ ဒုတိယ ဝါးခြမ်းပြားချက် ကျကတည်းက သူ့အစ်ကို ထည့်ထားသော ပေသီးသုံးလုံးကို ယူကာ ပြေးခဲ့သည်။ နွားစာစဉ်းသော စင်ပေါ်တွင် ကောက်ရိုးတစ်ထုံး ဖြေပင် မဖြေရသေး။ စင်ရှေ့ ‘အစာကျရေတံလျှောက်’ အောက်က တောင်းထဲတွင် စဉ်းဖတ်များ ပြည့်လုပြည့်ခင် ရှိသည်။ မောင်မောင်ထွေး ဝမ်းသာသွားသည်။ တောင်းကို ဆွဲယူကာ နွားတင်းကုပ်တွင်း ဝင်ခဲ့သည်။ တောင်းကို နွားစာခေါင်းထဲသို့ သွန်လိုက်စဉ် ဖြောင်းခနဲ၊ ဖြောင်းခနဲ ဝါးခြမ်းပြားနှစ်ချက် ကျောပေါ်သို့ ရုတ်တရက် ရောက်လာသည်။

“နွားစာခေါင်းကို မဆေးဘဲ ထည့်ဦးကွာ၊ ထည့်ဦးကွာ”

နွားစာတောင်း လွတ်ကျသည်။ မောင်မောင်ထွေး ပြေးသည်။

“နွားစာခေါင်းထဲက ရေကျန်တွေ၊ အစာကျန်တွေက ပုပ်သိုးနေတာတွေ။ ဒါလေးတောင် မဆေးနိုင်တော့ဘူးလား”

ကိုထွန်းရသည် သားသမီးကို ရိုက်ခဲ၏။ ရိုက်ရန် ဝေးစွ။ ဆဲဆိုမြည်တွန်ခြင်းပင် နည်းလှသည်။ ယခု သော်ကား လူက နေမကောင်း၊ နွားတစ်ရှဉ်းကို မိန်းကလေးပင် နိုင်နိုင်ပါလျက် သားနှစ်ယောက်က အငတ် ထားသည်။ လင်းကတည်းက ကောက်ရိုးကို ဝါးနေရသော နွားနှစ်ကောင်မှာ ဝမ်းအချိုင့်သားဖြင့် အစာကို မျှော်နေပြီ။

နေမကောင်းသူသည် နေကောင်းသူထက် စိတ်တိုသည်။ သို့ဖြင့် ဒေါသဆောင်ကာ ပေသီးဝိုင်းသို့ လိုက်လာပြီး ရိုက်ပစ်သည်။ ထွက်ပြေးသူ အကြီးကောင် ‘ဆိုင်းထမ်း’ ဆွဲကာ ချောင်းထဲ ဆင်းသွား သဖြင့် သက်သာငြား၊ မောင်မောင်ထွေး မသက်သာ။

“ပြေးလို့ လွတ်မလားဟင်”

“ကြောက်ပါပြီ အဖေရ”

ကြောက်ပါပြီ ပြောရင်း တဲထဲသို့ နောက်ဆုတ် နောက်ဆုတ်နှင့် အဝင်တွင် မချောစိန်က အိုးဖုတ်သော လက်ခတ်ဖြင့် ဆီးခေါက်၏။

“ကျက်သရေမရှိတဲ့ အသံကြီးနဲ့ လာမငိုနဲ့၊ သွား တစ်သက်လုံး ပြန်မလာနဲ့၊ သင်္ချိုင်းကုန်းစာ”

ကျွန်းသား လက်ခတ်ဒဏ်ကို လက်ဝါးဖြင့် ပွတ်နေဆဲ၌ ကိုထွန်းရ၏ ဝါးခြမ်းပြားက ရပ်မနေ။ ပြေးဝင်လာသည်။ ခေါင်းကို တစ်ချက် အထိတွင် မောင်မောင်ထွေး ထွက်ပြေးခဲ့၏။

“ဘယ်ပြေးမလို့တုံး၊ လာခဲ့”

“ကြောက်ပါပြီ အဖေရ”

အော်လျက် နောက်လှည့်ကြည့်သည်။ ကိုထွန်းရ ဆက်လိုက်လာသဖြင့် ဘတို့ အိမ်သို့ ပြေးခဲ့သည်။ ယောက္ခမကို ရိုသေသောအားဖြင့် အဖေ ကျန်နေခဲ့တန်ရာ၏။ သို့သော် မနေပါ။

“မင်း ပြေးနိုင်တာ ဒါအစွမ်းကုန်လား မောင်မောင်ထွေးရ”

“ကြောက်ပါပြီ အဖေရ”

အမေကြီးသည် လှေကားအောက်၌ မန်ကျည်းသီး ထုနေသည်။ အိမ်အောက်သို့ ငုံ့ဝင်ကာ ရီးကျီးဒန်၏ ကျောဘက်သို့ ဝင်ရောက်ခိုလှုံ၏။

“သွား မလာနဲ့၊ တယ်လေ ငါလုပ်လိုက်ရ။ ‘ပျင်းခေါင်တိုင်’ အရိုးမရှိတဲ့ ပက်ကျိတွေ”

မန်ကျည်းသီး ထုရာတွင် အသုံးပြုသော ကျောက်ခဲ ရှည်မျောမျောနှင့် လှည့်ခေါက်သည်။ အရှောင်မြန် ပေ၍ မထိ။

“ဘယ့်နှယ်တော် ဖအေ နေမကောင်းတာ ပြုစုဖို့ ဝေးလို့၊ နွားတောင် ကျွေးရမှန်း မသိတဲ့ဟာတွေ၊ ကြုံဖူးပေါင်တော်”

ယောက္ခမ၏ အားပေးအားမြှောက်သံ ပြုသံကြားသဖြင့် ကိုထွန်းရက အိမ်အောက်သို့ ခေါင်းငုံ့လျက် ဝင်လာ၏။ မောင်မောင်ထွေး မနေနိုင်ပြီ။ မည်သည့် နေရာသို့ ပြေးရပါမည်နည်း။ ဘသည် နွားတင်းကုပ် အစပ်၌ နွားစာစဉ်းလျက် ရှိသည်။ မောင်မောင်ထွေး ရီးဆေးရိုးထံ ပြေးလာသည်။ လက်ဝဲဘက်တွင် ဖြန့်ကျင်းထားသော ကောက်ရိုးထဲ ဝင်ထိုင်ပြီး ဘကို ဖက်ထားသည်။ ဘကို ဖက်ထားရင်းက ဖအေကို လှမ်းကြည့်သည်။ ကြည့်ခိုက်တွင် ဘ၏ ပျော့ဖတ်သော လက်ကြီးက မောင်မောင်ထွေးကို ဖက်ထားသည်။ အို ... စိတ်ချမ်းသာလိုက်တာ၊ လုံခြုံလိုက်တာ။

“သားကလည်း သားပဲကွ၊ လူဆိုတာ ကိုယ့်အရွယ်နဲ့ တန်တဲ့အလုပ်၊ နိုင်တဲ့အလုပ်ကို လုပ်ရတယ် သားရဲ့။ ပျင်းတာ အကျင့်ပါသွားရင် မကောင်းဘူး၊ လိမ္မာပါ သားရယ်”

ဘ၏ အေးချမ်းခြင်းသည် မောင်မောင်ထွေး၏ ရင်ထဲတိုင် စီးဆင်း၏။ အဖေ့ကို မျှော်ကြည့်သောအခါ တနွဲ့နွဲ့နှင့် ကျောခိုင်းသွားပြီမို့ ခါးကြား၌ လိမ်ထားသော ပေသီးများကို စမ်းသပ်ကြည့်ရန် သတိရ၏။ ကြံဖန်ခိုး ဝှက်ထားရသည့် ပေသီးခုနစ်လုံး မရှိတော့ပြီ။

  ▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်

ဆံသဆိုင်


❝ ဆံသဆိုင် ❞
    ( ဇင်မြင့် )

လူတိုင်း ဘယ်သူမဆို ဆံသဆိုင်နဲ့ ကင်းတဲ့ သူတော့ ရှိမယ် မထင်ဘူး။ ဟုတ်တယ်လေ။ လူရယ်လို့ ဖြစ်လာပြီ ဆိုကတည်းက ဒီအမွေးအမှင်တွေက မရှည်ချင်ပါဘူးဆိုပြီး အောင့်ထားလို့ ရတဲ့အရာ မဟုတ်တာ။ အချို့ကတော့ ပိုက်ဆံ ချွေတာတဲ့ အနေနဲ့ ကိုယ့်အိမ်မှာ ကိုယ့်လင်ကို မယားက ညှပ်၊ မယားကို လင်က ညှပ်ပြီး (ဆံပင်ပြောပါတယ်) ဖြေရှင်းကြတာတော့ရှိရဲ့။

ဒါပေမဲ့ တကယ့်တကယ် အရေးရယ် အကြောင်းရယ် မင်္ဂလာဆောင်၊ ပွဲလမ်းသဘင် သွားဖို့လာဖို့ ဆိုရင်တော့ ကြည့်ကောင်းပြီး တင့်တောင့်တင့်တယ်ကလေးဖြစ်အောင် ဆံသဆိုင်လို့ ခေါ်ခေါ်၊ ဗြူတီပါလာလို့ ဆိုဆို ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်တော့ ပြေးကြရတာပဲ မဟုတ်လား။

စာရေးသူတို့ ငယ်ငယ်တုန်းကဆို လမ်းထိပ်က “အောင် ဆံသ” ဆိုတဲ့ ဦးသိန်း ဆိုတဲ့ လူကြီးညှပ်တဲ့ ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်မှာ ကိုယ့်ခေါင်းကို ဝကွက် အပ်ထားခဲ့ကြရတာ။ အခုမှ ပြန်တွေးကြည့်မိတယ်။ ဆံသဆိုင်နာမည် “အောင်” ဆိုတာနဲ့ ဆံပင်ညှပ်တဲ့ ဦးသိန်း ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ ဘာမှလည်း မဆိုင်ဘူး။ မသကာ သိန်းဆံသ ဆိုရင် ဟုတ်တုတ်တုတ်။ ကိုယ်တွေကသာ ငယ်သေးတော့ ဦးသိန်းလို့ ခေါ်တာ။ လူကြီးတွေကတော့ ကိုသိန်းဆိုင် ဒါမှမဟုတ် မောင်သိန်းဆိုင် ဆို ဦးသိန်းရဲ့ “အောင် ဆံသဆိုင်” ဆိုတာ ပြောစရာ မလိုဘဲ လူတိုင်း သိကြတယ်။ အဲဒီတုန်းက ဆံသဆိုင် ဆိုတာလည်း တစ်ဆိုင်လုံးမှာမှ ဆံပင်ညှပ်တဲ့ ဆုံလည် ကုလားထိုင်လေး တစ်လုံးရယ်၊ မျက်နှာချင်းဆိုင်မှာ ညှပ်မယ့်သူတွေ ထိုင်စောင့်ဖို့ သစ်သားခုံတန်းရှည်လေး တစ်ခုရယ်၊ ဆံပင်ညှပ်ခုံရှေ့က မှန်ချပ်ရယ်၊ မှန်အောက်က နံရံကပ် အံဆွဲ တစ်ဖြစ်လဲ ဦးသိန်း ပစ္စည်းတွေ တင်တဲ့ နံရံကပ် စင်လေးရယ်၊ ပြက္ခဒိန်လေး တစ်ခုရယ်၊ ဦးသိန်း တစ်ယောက် သူ့ရဲ့ သင်တုန်းဓားကို တဇွမ်းဇွမ်းနဲ့ သွေးလေ့ရှိတဲ့ တွဲလောင်းချထားတဲ့ ခါးပတ်လိုလို ဘာလိုလို အရာကြီးရယ် ဒါပဲရှိတဲ့ လမ်းဘေး ဆိုင်လေးပါ။ လမ်းဘေးဆိုင်လို့သာ ပြောတာပါ (လမ်းဘေးဆိုင် ပြောရအောင် ဘယ်ဆိုင်ကကော လမ်းပေါ်တက် ဆောက်ထားလို့လဲလို့တော့ အတွန့်မတက်နဲ့။ ဈေးထဲက ဒါမှမဟုတ် ဆိုင်ခန်းကြီးကြီးနဲ့ ဆိုင်မျိုး မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုလိုတာ)။ သူများ ခြံစည်းရိုးရှေ့နဲ့ ကားလမ်းကြားမှာ ရှိတဲ့ မြေနေရာလေးမှာ လမ်းဘေး ရေမြောင်းလေးကို ခွပြီး ဆောက်ထားတဲ့ တဲသာသာ ဆံသဆိုင်လေး။ ဒီဆိုင်လေးမှာပဲ စာရေးသူရဲ့ အဘိုးကော၊ အဖေကော၊ စာရေးသူပါ ဆံပင်ညှပ်ခဲ့ကြတာ။ အခုတော့ အဘိုးလည်း မရှိတော့ဘူး။ အဖေလည်း မရှိ တော့ဘူး။ ဦးသိန်းကြီးလည်း ရှိဦးမယ် ဆိုရင်တောင် အသက် အတော်ကြီးလှပေါ့။

ဦးသိန်းကို တစ်ရပ်ကွက်လုံး သိသလို သူကလည်း ဒီရပ်ကွက်ထဲ ဘယ်သူ ဘယ်နားနေတာက အစ ရပ်ကွက် အကြောင်း နောကျေအောင် သိတဲ့သူ။ နောကျေလွန်း အားကြီးတော့လည်း အများ စိတ်ဝင်စားတဲ့ ဘောလုံးပွဲ အကြောင်း၊ အဲဒီအချိန်တုန်းက ပြသတဲ့၊ လူပြောများတဲ့ TV Series တွေ အကြောင်းသာမက ဟိုနားက အိမ်က ဟိုလူက ဘယ်လို ဘာညာဆိုပြီး အတင်းလိုလို သတင်းလိုလိုမျိုးတွေလည်း ဦးသိန်းဆီက တစ်ခါတစ်ခါ ကြားရတတ်တယ်။ ဒါကပဲ ဦးသိန်းရဲ့ သူ့ Customer တွေ မပျင်းအောင် ဖျော်ဖြေတဲ့ မဟာဗျူဟာ တစ်ခုများလားတော့ မသိဘူး။ တစ်ခါတလေ ဒီသတင်းဘယ်က ကြားသလဲဆိုရင် Source က ဦးသိန်းရဲ့ ဆိုင်က ဖြစ်ဖြစ်နေတတ်တယ်။ ဒါလည်း ဦးသိန်းကို အပြစ်ပြောလို့တော့ မရဘူး။ သူမှ ဒီလို အာလာပသလ္လာပ စကားတွေ မပြောရင် ဆံပင်ညှပ်သူနဲ့ ဦးသိန်းပဲ ရှိတဲ့ ဒီဆံပင်ညှပ်ဆိုင်လေးမှာ တိတ်ဆိတ်ပြီး ပျင်းစရာ ကောင်းနေတော့မှာ။ အခုခေတ်တွေလို TV Display တွေ ဘာတွေလည်း ရှိတာ မဟုတ်။ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ထိုင်ပွတ်နေလို့ရတဲ့ Handphone တွေဘာလည်း အဲဒီတုန်းက ရှိတာမှ မဟုတ်တာ။ ဒီလိုပဲ ဦးသိန်း လေကြောမှာ မျောကြရတာပေါ့။ ဒီလူကြီးကို စာရေးသူတို့ ငယ်ငယ်က နည်းနည်းလည်း ကြောက်ရတယ်။ ကြောက်ရတယ်ဆိုတာက ဒီလို။ ဒီလူကြီးက ဆံပင်ညှပ်စရာ လူ မရှိရင် ဆိုင်ထဲက မျက်စိဒေါက်ထောက် ကြည့်ပြီး ဘယ်ကလေးတွေ ဘာလုပ်တယ်၊ ဘယ်သွားတယ်၊ ဘယ်သူတွေနဲ့ အပေါင်းအသင်း ဖြစ်နေတယ် စသည်ဖြင့် လူကြီးမိဘ ဖြစ်သူတွေ သူ့ဆိုင် ရောက်တဲ့အခါ ဖောက်သည်ချသလိုလိုနဲ့ ပြန်တိုင်တတ်တယ်။ အခုအချိန်မှာတော့ ဒါဟာ ဒီကနေ့ခေတ်မှာ မတွေ့ရသလောက် ရှားပါးသွားပြီ ဖြစ်တဲ့ ရပ်ကွက်သူ ရပ်ကွက်သားတွေရဲ့ အချင်းချင်း ရိုင်းပင်းကူညီ စောင့်ရှောက်မှု တစ်မျိုးပဲဆိုတာ အဲဒီ ကလေးအရွယ် တုန်းကတော့ ဘယ်သိခဲ့မှာတုံး။ ဒီလူကြီး တော်တော် ပြန်ထောင်တတ်တယ် ဆိုပြီး ထင်ခဲ့မိတယ်။

စာရေးသူတို့ လူပျိုပေါက်အရွယ် ရောက်လာတော့ ဦးသိန်းရဲ့ အောင် ဆံသဆိုင်မှာ ဘယ်က ဝယ်လာမှန်းမသိတဲ့ ခေတ်ပေါ် ဆံပင်ပုံစံ အမျိုးမျိုးနဲ့ နိုင်ငံခြားက မော်ဒယ် မင်းသားပုံလေးတွေ ကပ်လာတာ တွေ့ရတယ်။ သူလည်း ခေတ်နဲ့အညီ ပြောင်းလဲချိန်တန်ပြီ ဆိုပြီး ပြောင်းလဲတဲ့ သဘော နေမှာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ပုံထဲက မော်ဒယ်တွေရဲ့ ဆံပင်ပုံစံတွေက ဘယ်လောက် ဆန်းဆန်း၊ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ ပုံကို ဘယ်လိုပဲ လက်ညှိုးထိုးပြီး ညှပ်ခိုင်းညှပ်ခိုင်း ထွက်လာတော့လည်း ဒီပုံပဲ။ အံမယ်၊ ဒါတောင် ဒီလူကြီးက ပြောလိုက်သေး တယ်။ ဟိုက မင်းသားတွေကွ၊ ဒီလောက်တူတာပဲ ကျေးဇူးတင်ဦးတဲ့။ ကိုယ်တွေကလည်း ကိုယ့်ရုပ်မှ ကိုယ် အားမနာ ညှပ်ပြီးရင် ကိုယ်လက်ညှိုး ထိုးပြီး ညှပ်ခိုင်းတဲ့ ပုံထဲက မင်းသားနဲ့ နည်းနည်းလောက်ဖြစ်ဖြစ်တော့ တူချင်သေးတာကိုး။ ဒါတောင် အဲဒီလို ပုံထဲက ဆံပင်ပုံစံမျိုး ညှပ်ချင်ရင် ပုံမှန်ဆံပင် ညှပ်ခထက် ဦးသိန်းကို နည်းနည်း ပိုပေးရသေးတာ။

ကိုယ်တွေ လူပျိုပေါက်အရွယ် ရောက်လာတော့ ဦးသိန်း ဆိုင်ကို သိပ် သဘော မတွေ့တော့ဘူး။ ဒီလိုနဲ့ပဲ ဦးသိန်းရဲ့ ဆိုင်နဲ့ စာရေးသူတို့ လူပျိုပေါက် အရွယ်တွေ လမ်းခွဲခဲ့ကြတယ်။ ဒါတောင် ကိုယ်တွေ ကွယ်ရာမှာ ဦးသိန်းကြီးက “အလကား ဒီကောင်တွေ အခြောက်တွေ ညှပ်တဲ့ ဆိုင်တွေမှာ သွားညှပ်တာ ဘယ်တော့ အခြောက်စာ မိမလဲ မသိဘူး” ဆိုပြီး အမနာပ ပြောတာကို ပြန်ကြားရတယ်။

ဒီလိုနဲ့ပဲ ကျွန်တော်တို့က ဦးမောင် လို့ ခေါ်တဲ့ မိန်းမစိတ်ပေါက်နေတဲ့ အလှ ဖန်တီးရှင်ရဲ့ ဆိုင်ကို ရောက်သွားကြတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဆိုတာ အဲဒီတုန်းက ကျွန်တော်နဲ့ အရွယ်တူ ရပ်ကွက်ထဲက လူငယ်တစ်သိုက်ပေါ့။ ပြောလို့ပြောတာ မဟုတ်ဘူး။ ဦးမောင်ရဲ့ ဆံပင်ညှပ် ပညာက ဦးသိန်းထက် အများကြီး သာတာ အမှန်ပဲ။ ဦးမောင်ရဲ့ဆိုင် ရောက်မှ ဆံပင်ပုံသွင်းတာတို့၊ မျက်နှာ ပေါင်းတင်တာတို့ ဆိုတာတွေကို သိလာ၊ စမ်းဖြစ်လာကြရတာ။ တစ်ခုတော့ရှိတယ်။ ဦးမောင်ရဲ့ ဆံပင်ညှပ်ခက ဦးသိန်းကြီးရဲ့ ညှပ်ခထက် ၂ ဆလောက် ပိုဈေးကြီးတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အရွယ် အလှအပ မက်တဲ့ ကျွန်တော်တို့ လူငယ်တွေ အတွက်တော့ ဦးမောင်ရဲ့ ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်တွေကို တွေ့တာ နောက်ကျတယ်လို့တောင် ထင်မိကြသေးတာ။ တစ်ခါတလေ ဦးမောင်ရဲ့ ကျွန်တော်တို့ လူပျိုပေါက်တွေအပေါ် ထိကပါး ရိကပါး စသလိုလို၊ နောက်သလိုလို အပြောလေးတွေကိုတော့ ခံကြရတာပေါ့။ တစ်ခါတလေလည်း ကျွန်တော်တို့က “ဦးမောင် ဘယ်တော့ မိန်းမယူမှာလဲ” လို့ နောက်ရင် “ဟဲ့၊ ယူစရာလား” ဆိုပြီး ဦးမောင်ရဲ့ မျက်စောင်းထိုး ခံရတတ်တာ မှတ်မိနေသေးတယ်။

ဦးမောင် မှာလည်း သူ့ရဲ့ ကောင်းတဲ့ အချက်ကလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ ဆံပင်နဲ့ မိတ်ကပ်ပညာကို Professional ဆန်ဆန် နားလည်ပြီး အလုပ်အပေါ်မှာလည်း စေတနာထား သလို ဘဝရည်မှန်းချက်လည်း ကြီးတယ်။ သူ တစ်နေ့ကျ နာမည်ကြီးအလှပြင်ဆရာမ ဖြစ်ချင်တယ်လို့ အမြဲ ပြောလေ့ရှိတယ်။ အဲဒီတုန်း ကတည်းက ရုပ်ရှင်လောကသား အချို့ကို ဆံပင်တွေ၊ မိတ်ကပ်တွေ ပြင်ပေးနေရတဲ့ အဆင့်တော့ ရောက်နေပါပြီ။ ဒါက လွန်ခဲ့တဲ့ အနှစ် ၃၀ လောက်ကပေါ့။ အခုဆို ဦးမောင် တစ်ယောက် ဆံပင်တွေ ညှပ်နေတုန်းလား၊ နာမည်ကျော် မိတ်ကပ်ဆရာမကြီး တစ်ယောက် ဖြစ်နေပြီလား၊ ဒါမှမဟုတ် ယောက်ျားပဲ ရနေသလား၊ မိန်းမပဲ ရနေသလား ဆိုတာတော့ မသိပါဘူး။

ငယ်ငယ်က ရေဒီယိုမှာ အနှစ် ၂ဝ တေး ဆိုရင် အလွန် ရှေးကျပြီး တော်တော် ဒိတ်အောက်တဲ့ ဟိုးအရင်တုန်းက သီချင်းတွေလို့ ထင်ခဲ့တာ။ အခု ကိုယ့်အတွက် ကျတော့ အနှစ် ၃ဝ ဆိုတာ မနေ့တစ်နေ့က လိုပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အနှစ် ၃ဝ အတွင်းမှာ ဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်တွေ ရေတွက်ရင် လက်ဆယ်ချောင်းတောင် ကမယ် မထင်ဘူး။ အချို့လည်း မှတ်မှတ်ရရ ပြက်ပြက်ထင်ထင် သတိရနေသေးတဲ့ ဆိုင်တွေ ရှိသလို အချို့လည်း မေ့သလောက်ရှိပြီ။

ပျော်ရာမှာ မနေရ၊ တော်ရာမှာနေရ ဆိုတဲ့ စကားအတိုင်း ရေကြည်ရာ မြက်နုရာကို ပြောင်းရွှေ့ လုပ်ကိုင်စားသောက်ရင်း အခုလက်ရှိ ဆံပင်ညှပ်ဖြစ်နေတဲ့ ဆိုင်ကတော့ စင်ကာပူက တစ်ခါညှပ် ၃ ဒေါ်လာပဲ ပေးရတဲ့ ဆံသဆိုင်ပဲ။ အံမယ်၊ မင်းဟာက တန်လှချည့်လားလို့ မယုံမရှိနဲ့။ တကယ့်ကို ရုံးဖွင့်ရက်တွေမှာ ညှပ်မယ်ဆို ၃ ဒေါ်လာပဲ ပေးရတာပါ။ စင်ကာပူလို နေရာမျိုးမှာ ဗမာ ပြည်က တော်ရုံတန်ရုံ၊ Beauty Saloon လောက်တောင် ဆံပင်ညှပ်ခ မပေးရတဲ့ ဆိုင်ဆိုပြီး အထင်တော့ မသေးလေနဲ့။ တစ်ဆိုင် တစ်ဆိုင်မှာ ဆံပင်ညှပ်ခုံပေါင်း အနည်းဆုံး ၂ဝ လောက်ရှိတဲ့ သေသေချာချာ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးထားတဲ့ ဆံသ လူငယ်လူရွယ်တွေ ညှပ်တဲ့ ဆိုင်ပါ။ ဆံပင်ညှပ်ခလည်း သက်သာတယ်။ ဦးသိန်းကြီးလို အတင်းအဖျင်းလည်း မပြောဘူး။ ဦးမောင်လို ထိကပါး ရိကပါးလည်း မနောက်ဘူး။ လက်ရာလည်း ကောင်းတယ်၊ သန့်လည်း သန့်ရှင်းတယ် ဆိုတော့ ဘာလိုသေးလဲလို့တော့ မမေးနဲ့။ There is no free lunch ဆိုတဲ့ စကားအတိုင်း သူတို့မှာလည်း သူတို့ စီးပွားရေး တွက်ကိန်းနဲ့ သူတို့တော့ ရှိတယ်။

အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ သူတို့က ဦးသိန်းတို့၊ ဦးမောင်တို့လို မပြောပေမဲ့ ဆံပင်ညှပ်ပြီးတဲ့ အခါမှာတော့ မင်းဆံပင်ကို အလကား စစ်ပေးမယ် ဆိုပြီး အခန်းတစ်ခုထဲ ခေါ်သွားပြီး ဆံပင်တို့၊ ဦးရေပြားတို့ကို စစ်တဲ့ ကိရိယာတွေနဲ့ စစ်ပြီး မင်း ဆံပင်ကတော့ ဘယ်လို ပြဿနာရှိတယ်၊ ဆံပင်သန်အောင် Hair Treatment လုပ်မလား ဆိုပြီး ဆွယ်ပါတော့တယ်။ အဲဒီ Hair Treatment ဆိုတာတွေက ဒေါ်လာ ရာနဲ့ ချီပြီး ပေးရတာ။ မလုပ်ဘူးလို့ ပြောလိုက်ရင် မပြီးဘူးလားလို့ မေးရင် ပြီးပါတယ်။ ဘယ်သူမှတော့ အတင်းအကျပ်ကြီး မလုပ်မနေရ ဇွတ် မလုပ်ခိုင်းပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူတို့မှာ ရအောင်ဆွယ်ဖို့ နည်းလမ်းမျိုးစုံ ရှိတယ်။ ကျောက်ရုပ်ကိုတောင် ခေါင်းညိတ်အောင် ပြောနိုင်ကြသူတွေ။ ဥပမာ ဈေးကြီးတယ်ဆိုရင် မင်း ဘယ်လောက် တတ်နိုင်လဲ၊ Instalment နဲ့လည်း ပေးလို့ရတယ် စသည်ဖြင့်ပေါ့ ။

နောက်ပြီး သူတို့က ဆံပင်ညှပ်ခ နည်းနည်းနဲ့ ဆွဲဆောင်ရုံသာမက သူတို့ရဲ့ ဆံပင်ညှပ်တဲ့ Quality ကိုထိန်းပြီး သူတို့ရဲ့ဆိုင်ကို ယုံကြည်လာအောင် ဆွဲ ဆောင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက လုပ်ငန်းရှင်တွေ အတုယူဖို့ ကောင်းပါတယ်။ Customer တွေ အနေနဲ့ ပိုက်ဆံများများ ပေးရပေမဲ့ သူတို့ရဲ့ Treatment က တကယ် အကျိုးရှိမှာပါလို့ ယုံလာတတ်ကြတယ်။ အဲဒီ တွက်ကိန်း အောင်မြင်လို့ လားတော့ မသိဘူး။ အခုဆို အဲဒီလို ဆိုင်မျိုးတွေ စင်ကာပူမှာ နေရာ တော်တော်များများမှာ မှိုလို ပေါက်လာတာ တွေ့ရတယ်။ ကိုယ်တွေ အနေနဲ့ကတော့ “ဘူး” တစ်လုံးဆောင် အိုတောင်မဆင်းရဲ ဆိုတဲ့ထုံး နှလုံးမူပြီး အခုအချိန်အထိတော့ ဘူးလို့ ကောင်းတုန်းပါပဲ (Treatinent မလုပ်ဘူးလို့ တွင်တွင် ငြင်းနိုင်တာကို ပြောတာပါ)။ သူတို့ အနေနဲ့ကလည်း ကိစ္စ မရှိပါဘူး။ ဒီလူကြီး တစ်ခါညှပ် ၃ ဒေါ်လာနဲ့ ရနေသရွေ့ (ပုံမှန်ဆို စင်ကာပူမှာ ဆံပင်ညှပ်ရင် ၈ ဒေါ်လာလောက် ပေးရတာပါ) ငါတို့ဆိုင် လာနေဦးမှာပဲ ဆိုတာ သိနေတော့ ထင်းခွေ မကြုံ၊ ရေခပ် ကြုံရမှာပဲ ဆိုပြီး ညှပ်တဲ့အခါတိုင်း ဆွယ်ပါတယ်။ စာရေးသူကလည်း (အခု အချိန် အထိတော့) ဆံပင်မကောင်းလို့ ထိပ်ပြောင်ချင်သလောက် ပြောင်စမ်းပါစေ “အန်ကယ်ကတော့ နိုးပါပဲ” ပေါ့။

ဒီနေရာမှာ Singapore က ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်တွေ Create လုပ်ထားတဲ့ Business Idea လေးကို သဘောကျမိတယ်။ ဆံပင်ရှည်နေလို့ တိုအောင်၊ နည်းအောင် ညှပ်ဖို့ သူတို့ဆီ သွားရတယ်။ သူတို့က ပိုက်ဆံယူပြီး ဆံပင် နည်းအောင်၊ တိုအောင် ညှပ်ပေးတယ်။ နောက်တစ်ခါ ဆံပင်သန်အောင်၊ များအောင်ဆိုပြီး ပိုက်ဆံ ထပ်ယူပြီး Treatment လုပ်ခိုင်းပြန်တယ်။ Treatment ကောင်းလို့ ဆံပင်တွေ သန်လာတော့ ပိုအကြိမ် များများ သူတို့ဆီ သွားပြီး ဆံပင်ညှပ်ဖို့ လိုပြန်ရော။

Customer တွေ အနေနဲ့လည်း ဆံပင်တိုချင်၊ ပါးချင်လို့ ပိုက်ဆံပေးပြီး သွားညှပ်လိုက်။ မင်း ဆံပင်က ပါး တယ်၊ ဆံပင်ကောင်းအောင် Treatment လုပ်ရမယ် ဆိုတော့လည်း ပိုက်ဆံ နောက် ထပ်တစ်ခါ အကုန်ခံပြီး လုပ်လိုက်။ ဆံပင် ကောင်းလာပြန်တော့ ဆံပင်ရှည် လာပြီဆိုပြီး ပိုက်ဆံပေးပြီး သွားပြန်ညှပ်လိုက်နဲ့ ပတ်ချာလည် နေတော့တယ်။ ဒါကို အထပ်ထပ် အခါခါ လုပ်ဖြစ်အောင်လည်း ၃ ဒေါ်လာနဲ့ ရတယ်ဆိုတဲ့ ဆွဲဆောင်မှုက တွန်းအားပေးပြန်ပါတယ်။

ဘဝမှာလည်း ဒီလိုပဲ ဘာထူးလို့လဲ၊ စင်ကာပူက ဆံပင်ညှပ်ဆိုင် သွားသလိုပဲ။

အစွန်းနှစ်ဖက်ရဲ့ အလိုတွေကို တစ်လှည့်စီ ဖြည့်ရင်း လောဘရဲ့ ဆွဲဆောင်မှုကြောင့် ဒီလို ပတ်ချာလည်နေခဲ့တာ သံသရာ ချီနေရော့မယ်။

ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ခုချိန်မှာ ဦးသိန်းကြီးရဲ့ အာလာပ သလ္လာပ စကားလေးတွေ နားထောင်ရင်း၊ ဦးမောင်ရဲ့ ထိကပါး ရိကပါး အစအနောက်လေးတွေနဲ့အတူ ကိုယ့်နိုင်ငံ ကိုယ်ပြန်ပြီး ဆံပင် တစ်ခေါက်လောက်တော့ ညှပ်ချင်ပါသေးတယ်။

▢ ဇင်မြင့်
📖ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
     ဇူလိုင် ၊ ၂၀၁၈

Friday, August 28, 2026

ကလေကလွင့်ဖိုး တဲ့


❝ ကလေကလွင့်ဖိုး တဲ့ ❞
        ( ဝဇီရာဒီဖိုး )

ရန်ကုန်မြို့နှင့် မိုင် ၅ဝ ခန့်ဝေးသော ရွာလေး တစ်ရွာတွင် ဒေါ်သိန်းခင်သည် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ သူမသည် စာမတတ်သော်လည်း ပိုက်ဆံငွေကြေးများ ရေတွက်ခြင်းကို နှုတ်တွက် အလွန် ကျွမ်းကျင်သည်။ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်းဟူသော အလုပ်ကိုလည်း သူမ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ရှိလှသည်။ ထို့ကြောင့် အခုလို အသက်ကြီးချိန်တွင် အထိုက်အလျောက် မပူမပင် နေနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဒေါ်သိန်းခင် တစ်ယောက် စာမတတ်ရခြင်းအကြောင်းတရားများမှာ တစ်ချိန်တုန်းက သူမ၏ မိဘများနှင့် ခေတ်မမီသေးသော ပတ်ဝန်းကျင် အတွေးအခေါ် တချို့ကြောင့် (ဘက) ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးကျောင်းများရှိသော်လည်း စာမသင်ကြားခဲ့ရပေ။ သို့သော် ဉာဏ်နည်းသူ တစ်ယောက် မဟုတ်။ ဈေးသည်ပီပီ စကားပြောလျှင် ပျစ်ပျစ်နှစ်နှစ် တစ်လုံးတစ်ခဲ ပြောလေ့ရှိပြီး ရိုးသားပါ၏။

ဒေါ်သိန်းခင်တို့ ရွာတွင် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ (ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး ကြိုက်သလို သုံးနိုင်သည်) လျှပ်စစ်မီး ယူ၍ မီးလင်းခဲ့ပါ၏။ ဒေါ်သိန်းခင်၏ နေအိမ်တွင် မီတာပုံး တပ်ဆင်၍ လျှပ်စစ်မီး ယူထားသည်မှာ တစ်ဦးလျှင် ရန်ပုံငွေ ၅ သိန်းကျပ် ကျခဲ့ပါသည်။ ဒေါ်သိန်းခင် တစ်ယောက် လျှပ်စစ်မီးနှင့် နေရ၍ ပျော်ရွှင်နေချိန်၊ လကုန်ပြီး သတ်မှတ်ရက်မှာ မီတာစာရေးက မီတာဖတ်ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် မီတာပြေစာ စာရွက် လာပေးပါသည်။

စာမတတ်ရှာသော ဒေါ်သိန်းခင်လည်း မီတာစာရေးလေးကို “အဘွားရဲ့ မီတာခ ဘယ်လောက် ကျသလဲ ဖတ်ပြစမ်းပါဦး” ဟု ပြော၍ မီတာစာရေးလေးက ဖတ်ပြရာ -

“အဘွား လျှပ်စစ်မီးသုံးစွဲခက ၂ဝဝဝ ကျပ် ကျပါတယ်။ မီတာပုံး ထိန်းသိမ်းခက ၅ဝဝ ကျပ် ကျပါတယ်။ အရင်တုန်းကဆိုရင် မီတာပုံးထိန်းသိမ်းခ ၁ဝဝဝ ကျပ်တောင်ကျတာ အဘွားရဲ့။ နောက်ပြီး ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ဖြစ်တဲ့အတွက် လမ်းမှာ ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့ လေလွင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားခက ဂဝဝ ကျပ်၊ စုစုပေါင်း ၃၃ဝဝ ကျပ် ကျပါတယ် အဘွား ...” ဟု စိတ်ရှည်ရှည်ဖြင့် ဖတ်ပြလိုက်သည်ကို-

“အမယ်လေး အရပ်ကတို့ရေ ... ပိုက်ဆံ သိန်းနဲ့ချီပြီး အကုန်အကျခံ၊ ဓာတ်ကြိုး၊ ဓာတ်တိုင်တွေကို ကိုယ့်ဘာသာ သွယ်ရ၊ ဒီကြားထဲ ကိုယ့်အိမ်မှာ ထားထားတဲ့ မီတာပုံးကြီးကိုလည်း ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခ ဆိုပြီး သူတို့ကို ပေးရသေး။ တကယ်ဆို ကိုယ့်အိမ်မှာ ထားထားတာ ကိုယ့်ကို သူတို့က ပြန်ပေးရမှာပေါ့။ ဒီကြားထဲ ကလေကလွင့်ဖိုးက ပါသေးတော်... မြို့က လူတွေကျတော့ မပေးရဘူးတဲ့။ တို့တောသားတွေကျမှ ကလေကလွင့်ဖိုး ပေးရ တယ်ဆိုတော့ မြို့နဲ့ တော ခွဲခြားတဲ့ သဘောလား၊ တန်းတူညီတူ လူ့အခွင့်အရေးဆို... ကွယ်တို့ရဲ့” ဟု သူမ သိသလို၊ သူမ ထင်သလို ဆွဲဆွဲငင်ငင်နှင့် ပြောနေပါတော့သည်။

▢  ဝဇီရာဇီဖိုး
📖 မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း
      စက်တင်ဘာလ ၊ ၂၀၁၆

ကောက်ခြေပြတ်ချိန်

❝ ကောက်ခြေပြတ်ချိန်❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

“စပါးခြွေစက် တစ်လုံးလောက်ရှိရင် ဘယ်လောက်များ ကောင်းလိုက်မလဲလို့ကွာ”

နောက်ဆုံးတွင် ရီးဆေးရိုး၏ ခံနိုင်ရည်ရှိမှုတို့ ကြေမွသွားကာ တောင့်တစကားသည် မောဟိုက်သံ ဟောဟဲထဲမှ ဗလုံးဗထွေး ထွက်ပေါ်လာလေ၏။ မေကြည်၊ ခင်မောင်ငြိမ်း၊ ခင်ခင်ကြီးနှင့် ကိုကိုကြီး။ မြေးလေးယောက်သည် ဘိုးအေကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း လှည့်ကြည့်ကြ၏။ တအံ့တသြလည်း ငေးစိုက်ကြည့်နေမိကြသည်။ သူတို့ အစမ်းစာမေးပွဲ အပြီး ကျောင်းပိတ်သည့် အခိုက် ဘိုးအေကို လာရောက်ကူညီနေကြခြင်းဖြစ်၏။ ခင်မောင်ငြိမ်းက ကျောပြောင်ပြောင်၊ ပုဆိုးတိုတို။ ကိုကိုကြီးက ပုဆိုးတရွတ်တိုက် ရှပ်အင်္ကျီ လည်ကတုံးနှင့် အဆင်ကွဲငြား၊ မေကြည်နှင့် ခင်ခင်ကြီးကား တစ်သွေးတည်း တစ်ဆင်တည်း ဖြစ်၏။ နှီးခမောက်အပြန့်ကြီးကို ဆောင်းထားခြင်း အစ၊ သနပ်ခါးထူထူ ပါးကွက်ချထားခြင်း အလယ်၊ အောက်ခံ အင်္ကျီလှလှပေါ်တွင် စစ်အင်္ကျီဖားဖားကြီး ကြယ်သီး မတပ်ဘဲ ဟထားသည် အဆုံး တညီတည်း။

မေကြည်က (၁၆) နှစ်၊ ခင်ခင်ကြီးက (၁၅) နှစ်။ အစ်ကိုတွေထက်ပင် အလုံးအရပ် ထွက်ချင်ယောင်ရှိသည်။ မို့အက်တင်းရင်းနေသော ပါးစုန့်ကြီးတွေက တက်သစ်စ နေလုလင်နှင့် ပြိုင်သော အလှတက်ချိန်၊ ဘဝတက်ချိန်၏ သက်သေအရာ တည်နေ၏။ သူတို့၏ အဘိုး ရီးဆေးရိုးသည် ကောက်လှိုင်းစည်းရန် လူငှားတစ်ယောက်ကို တစ်နံနက်စာ ငါးကျပ် မပေးလို။ မတန်ဟု ထင်ကာ ကောက်ခြေပြတ်ကတည်းက တအိအိ စည်းနေခဲ့သည်။ ရီးဆေးရိုး၏ တွက်ကိန်း ချပုံမှာ မရိုင်းလှပါ။

“ဟ... ကိုယ့်ဘက်က မနာအောင် စည်းသမားကို စောစော စည်းခိုင်းလည်း အလုပ်မတွင်တဲ့အတွက် ကိုယ်ပဲ နာတာပါပဲကွာ”

ကောက်ရိတ်ချိန်၊ ကောက်လှိုင်းစည်းချိန်သည် ငွေနှင်းထန်သော ဆောင်း။ အလုပ်သမားမည်သည် နေအေးစဉ် အလုပ်စနိုင်ရန် စောစောလာစမြဲ။ သို့ဖြစ်ငြား ကောက်ပင်တွေမှာ နှင်းဖြင့် ရွှဲနေသည်။ နှင်းရွှဲနေသော ကောက်ပင်ကို အလုပ်တွင်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စည်းလျှင်၊ စိုသော အပင်တွေက ကောက်လှိုင်းစည်း၏ အတွင်းပိုင်း ရောက်သွားသည်။ ထိုအစည်းသည် မပုတ်မချင်း၊ မနယ်မချင်း ပြေဖွယ်မရှိ။ နှင်းစိုနေသော ကောက်ပင်သည် အောက်ပြီ၊ ဆွေးပြီ၊ မှိုတက်ပြီ။

ကောက်ရိုးကို နွားကျွေးရရာ၊ သည်မှိုတက် အဆွေးအအောက်ကြီးကို စားရသော နွားမှာ ရောဂါ တစ်ခုခု မဖြစ်လျှင် ကံကောင်းသည်မှတ်။ သို့ကြောင့် နေကလေး အတန်မြင့်လာသည်အထိ ကောက်ပင်တုံးလုံးများပေါ်မှ နှင်းစက်များ ခြောက်သွေ့သည် အထိ စောင့်ဆိုင်းသည်ဆိုပါစို့။ ကောက်လှိုင်းစတင် စည်းချိန်မှာ ဆွမ်းခံပြန်ချိန်၊ အလုပ်သိမ်းချိန်မှာ မွန်းတည့်၊ အလုပ်ချိန် တစ်နာရီခွဲခန့်သာ ရှိတော့သည်။ သည်အမြင် သည်အတွက်ဖြင့် ရီးဆေးရိုး လူငှား မခေါ်။ သူသည် ကောက်ခြေပြတ်သည်မှ အစပြုပြီး တနဲ့နဲ့ စည်းသည်။ နံနက်ရော ညနေပါ စည်းမှ သုံးယောက် ရိတ်စာမျှသာ ပြီးစီးသည်။ သည်မျှသာ ပြီးစီးငြား “မရှိလို့ လုပ်စားတာ၊ ဖြည်းဖြည်းပေါ့ကွာ” ပြောကာ တဟားဟား ရယ်မောနေလိုက်သေး၏။

စင်စစ် သူ မည်မျှပင် ကြိုးစားပမ်းစားစည်း၍ မည်မျှပင် စောစွာ ပြီးစီးစေဦး၊ သူ့ ကောက်လှိုင်းတွေကို အိမ်သို့ မသယ်နိုင်သေးပါ။ သူ့လယ်နှင့် လှည်းလမ်း၏ ကြားတွင် လယ်ပွဲပေါင်း သုံးလေးဆယ် ခံနေ၏။ သည်လယ်တွေ ရိတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ကောက်လှိုင်းတွေကို လှည်းဖြင့် တိုက်ယူသွားမှ လှည်းလမ်းပေါက်သည် ခေါ်၏။ လှည်းလမ်း ပေါက်မှသာလျှင် ရီးဆေးရိုး၏ ကောက်လှိုင်းတွေကို သယ်ယူနိုင်မည်။ သို့ဖြင့် သူသည် အိမ်ရှေ့ မန်ကျည်းပင်အောက် မီးဖိုဘေးတွင် မြေးတွေ တရုန်းရုန်းဖြင့် နေမြင့်အောင် စည်းစိမ်ခံသည်။ နေထန်းတစ်ဖျားခန့် ရှိမှ နွားသုံးကောင်နှင့် ထမင်းထုပ်ကို ယူဆောင်ပြီး လယ်ပြင်သို့ထွက်သည်။ ကောက်လှိုင်းကို နားနားနေနေ စည်းသည်။ နေလုံး ပျောက်မှ အိမ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။

ကောက်ရိတ်သမား၊ ကောက်ရိတ်သမများကို အချက်ပေးစုရုံးသော ဂဒိုး (တံပိုး) မှုတ်သံများ ရီးဆေးရိုး၏ လယ်နှင့် နီးသည်ထက် နီးလာ၏။ကောက်ရိတ်သမတို့၏ ရယ်မောသံများ ညံစည်လာ၏။ ပေါက်ပင်များသည် ဖန်ဝါ အဆင်းကို ဆင်မြန်းစ၊ လက်ပံပင်များတွင် ဆက်ရက်တို့ ညံစာစ။ သည် အချိန်ရောက်ခါမှ သူ့လယ်နှင့်ကန်သင်းတင် လယ်ပွဲထဲသို့ ကောက်ရိတ်သူများ အသံချဲ့စက် တညံညံဖြင့် ရောက်လာကြလေတော့၏။

••••• ••••• •••••

ရီးဆေးရိုးစိတ်က ခါတိုင်းထက် စောနေသေးသည် ထင်မိ၏။ အိမ်နောက်ဘက် ကြည့်သောအခါ နှင်း မကွဲတတ်သေး။ လေးထပ်ကျောင်း ထန်းတောဘက်နှင့် ဓာတ်ပေါင်းစုဘုရားဘက်သို့ မျှော်ကြည့်သော အခါတွင်လည်း ရီပြာပြာ မှုန်ဝေဝေသာ ရှိသေးသည် မဟုတ်လား။ သို့ရာတွင် ရွာတံခါးမှ ထွက်မိချိန်၌ ရီးဆေးရိုး မျက်လုံးပြူးရ၊ ခြေသွက်ရတော့သည်။ အကြောင်းမူ ဆွမ်းခံဝင်ရန် ရွာတံခါးဝတွင် သင်္ကန်းရုံ နေသော ရွာဦးကျောင်း ဆရာတော်ကို တွေ့ရသောကြောင့်ပေတည်း။ ရီးဆေးရိုး လာခဲ့ရာ လမ်းတစ်လျှောက်၌ နှင်းရွှဲနေသည်။ ပန်းတော်မြက်၊ နေစာမြက် များမှာ နေရောင်ဝယ် စိန်ရောင်သီးနေ၏။ လင်းဇင်း သောက်လယ်ပွဲများမှ ငရုတ်ခင်းများမှာလည်း အတောင် ဖျား အရွက်ဖျား၌ နှင်းသီးစက်များ တလက်လက် တောက်ပနေကြဆဲသာ။

“ဗျို့... ရီးဆေးရိုး၊ ဘယ်နေ့ ကောက်လှိုင်းတိုက်မှာတုံး”

ရီးဆေးရိုး လှည့်မကြည့်ပါ။ ငဦး အသံမှန်း ကျက်မိပြီးသား ဖြစ်၏။ သူ့လယ် ကောက်လှိုင်းတိုက်စဉ်က ရီးဆေးရိုး လက်စားလိုက်ထားသည်။

“ကြိုကြိုတင်တင်ကလေး ပြောဗျနော်၊ ကျုပ်က လှည်းတိုက်လိုက်သွားလို့ ဟုတ်ပေ့ဖြစ်နေမယ်”

ဤအခါတွင်ကား ရီးဆေးရိုး လှည့်ကြည့်ရပြီ။ နယားမြက်တွေ ထူထပ်စွာ ပေါက်နေသော ချုံစပ်တွင် ကိုင်းပင် တစ်ဖုတ်ကို ကုန်းရိတ်နေသော ငဦး။

“ပြောမှာပေါ့ကွာ။ ၁၄၊ ၅ ရက်တော့ လိုဦးမလားလို့”

“နောက်ကျနေမယ်နော်”

“မကျပါဘူးကွာ၊ ‘လဝါ’ စပ်က လယ်က တော်တော် ပျော့နေတယ်ဟ။ ကောက်ညှင်းလှည်း အနင်း ခံဦးမှာ မဟုတ်ဘူး”

“ကောင်းပါလေ့ဗျာ၊ ဖိန်းနွှဲခါမှာ တစ်ညအိပ် လှည်းတိုက်လိုက်စရာရှိတာနဲ့ အတော်ပဲဗျို့”

“အေး သွား သွား”

ရီးဆေးရိုး၏ နောက်ဆုံးအသံမှာ ငှက်ခါးအော်သံအောက်တွင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ သူ ရပ်မိသော နေရာမှာ ငှက်ခါးတစ်အုပ် ထိုးဆင်းချည် ပျံတက်ချည်နှင့် ဒေါသတကြီး အော်ဟစ်နေသည့် လက်ပံပင်အောက်ဖြစ်နေခဲ့သည် မဟုတ်လား။ ရှားပင်ပေါင်းကို လှမ်းမြင်ရသည်။ ရိုးပြတ်များကြား၌ ကုန်းကုန်းကွကွနှင့် လူတစ်ယောက်။

“ဟကောင် အောင်ဇော်ဦး၊ တကုန်းကုန်းနဲ့ ဘာလုပ်နေတာတုံး”

အောင်ဇော်ဦး ထလာရာက “ငှက်ခါးထောင်တာ အဘရ” ဟု ပြောပြောဆိုဆို ကန်သင်းပေါင်ပေါ်တက်ပြီး ရီးဆေးရိုးနောက်မှ လိုက်လာသည်။ ထန်းသား ပေါင်းပေါ်တွင် တန်းစီလျက် နေစာလှုံနေသူ အချို့က ရီးဆေးရိုးအား ဆီးကြိုနေသည်။

“အံမာ၊ လူအား ကောင်းလှချည်လား”

“သီးကုန်းမှာ စပါးခြွေစက် တစ်လုံးရှိတယ် ကြားလို့ အရီးရ”

စတင်ဖြေသူမှာ ပုရပိုက်တန်းသား ကျော်ခေါင် ဖြစ်၏။

“အံမယ်လေးကွာ၊ စပါးခြွေစက်တွေ စက်မှုလယ်ယာမှာ ပေါလွန်းလို့”

သည်တွင် အောင်ဇော်ဦးက “အဘ အရမ်းမပြောနဲ့နော်၊ အခု တစ်လုံးမှ မရှိတော့ဘူး။ ကျုပ်တို့ထက် အမြင်ကျယ်တဲ့ လူတွေက ငှားသွားပြီ” ဟု ဝင်ပြောသည်။

“ဟုတ်တယ် အရီးရ၊ အဲဒါကြောင့် သီးကုန်းက လက်ဖြစ် စပါးခြွေစက်ကို သွားကြည့်ပြီး ဟန်ပုံပေါ်ရင် ငှားရအောင်လို့။ အရီးလည်း လယ်ဝေးတဲ့ လူပဲ ငှားဖို့ ကောင်းတယ်”

ဖြည့်စွက် အကြံပေးသူမှာ စိန်လှမောင် ဖြစ်သည်။ စက်ဟု အလွယ်တကူ ခေါ်ရငြား စပါးအစေ့ခြွေစက်မှာ စက် မဟုတ်ချေ။ ကိရိယာသာ ဖြစ်၏။ ကောက်ပင် အဖျားမှ စပါးစေ့များကို ရိုက်ခြွေသော အတံများ၊ ရိုက်အား ရှိစေရန် လည်ပတ်နှုန်း များစေရန် ဘီးတပ်ထားသည်။ သို့သော် သီးကုန်းမှ ကိရိယာမှာမူ လက်ဖြင့် မလှည့်ရဘဲ ခြေဖြင့် နင်းရသည်။ ထို့ကြောင့် လူတစ်ယောက်သာ လိုသည်ဟု ဆို၏။

“အဘ စိတ်မကူးမလွဲနဲ့နော်၊ လယ်ထဲမှာတင် စပါးစေ့တွေ ခြွေပြီး စပါးကို လှည်းနဲ့ တိုက်သွား၊ ဘယ်လောက် ကောင်းတုံး၊ ဘယ်လောက် သက်သာတုံး”

“ကောက်ရိုးပင်တွေကျတော့ ဘယ်နှယ်လုပ်မတုံး ကဲ”

ကျော်ခေါင် ခေါင်းစောင်းငဲ့သွားကာ “အဘကလဲဗျာ၊ ကောက်ရိုးကို သူ့ချည်း တိုက်ပြီး ပုံမှာပေါ့ဗျာ”

ဟု ဖြေသည်။ ရီးဆေးရိုး သဘောမပေါက်။

“ဘာထူးတုံးဟ”

“ထူးတာပေါ့ အဘရ၊ ကောက်လှိုင်းကို လှည်း အစီးနှစ်ဆယ်တိုက်ရရင် ခြွေစက်နဲ့ ခြွေပြီးသားကို တိုက်တဲ့အခါမှာ စပါးကလှည်း ၁၅ စီး၊ ကောက်ရိုးက လှည်းသုံးစီး”

“နှစ်စီးကလေး သက်သာတာ ဘာလုပ်ဖို့လဲကွာ၊ အေးအေးဆေးဆေး လှည်းဘီးပေါ်မှာ ပုတ်၊ ပျဉ်ပြားပေါ်မှာ ပုတ်၊ အေးအေးလူလူပဲ လုပ်တော့မယ်”

“အရီးကလဲ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး၊ လှေ့ဖို့ မလိုတာ၊ ယပ်ဖို့မလိုတာ၊ စပါးကို တလင်းထဲက သယ်ရတာ”

စိန်လှမောင် ဖျောင်းဖျငြား ရီးဆေးရိုး ခေါင်းခါခါ လည်ယမ်းယမ်းဖြင့် ခရီးဆက်ခဲ့သည်။ သူ့လယ်မှ ကောက်လှိုင်းများ အိမ်သို့ ရောက်ရန် များစွာ လိုသေးသည် ဟူသည့် အချက်ကသာ လွှမ်းမိုးနေခဲ့သည်။

သူသည် နွားများကို မြက်ပေါသည့်ကန်သင်းတွင် ချည်နှောင်ထားခဲ့ပြီးနောက်၊ ကောက်လှိုင်းစည်းမည့် လယ်ကွက်ဘက်သို့ လျှောက်လာသည်။ လျှောက်လာခိုက်တွင် ကန်သင်းပေါ်မှ မလျှောက်ပါ။ လယ်ကွက်တွင်း ဆင်းပြီး ကောက်လှိုင်းတွေကို အထက်အောက် လှန်ပစ်ခဲ့သည်။ မြေငွေ့ ရိုက်ကာ အစိုပျံနေသော အောက်ပိုင်းကို လေသလပ်စေရန်၊ နေပူစေရန် လှန်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ စပါးစေ့ရော ကောက်ရိုးရော ဆွေးမှု အောက်မှုမှ ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းလည်း ဖြစ်ပေသည်။ ယင်းသို့ လှန်လိုက် လျှောလိုက်နှင့် အလှိုင်း နှစ်ဆယ်ရှိသော အတန်းသုံးတန်း လှန်ပြီးသွားပြီ။ စတုတ္ထအတန်းကို ဆက်လှန်သည်တွင် ငါးလှိုင်းလှန် အပြီး၌ လက်မှာ မြောက်တက်သွားသည်။ စပါးစေ့တွေ လေးလံနေသော အလှိုင်းကို ဆွဲမသည့်အားဖြင့် ဆွဲမလိုက်ရာ ကောက်လှိုင်းစည်းတွေ ဒူးဆစ်မှာ မနေ။ ရင်ဆို့အထိ မြင့်တက်ကာ ပါလာခြင်းဖြစ်၏။ ဘာဖြစ် ရတာလဲ တွေးလျက် ကောက်လှိုင်းစည်းကို ငုံ့ကြည့်သည်။ ရွှေသီးရွှေနှံများ ပြွတ်ခဲနေရမည့် ကောက်ပင်များတွင် စပါးသီး အညှာများသာ မြက်တံမြက်စည်း အဖျားပမာ ငေါင်းစင်းစင်းကြီး ရှိနေချေသည်။ သွက်လက်မှုဖြင့် ရီးဆေးရိုး ခုန်လွှားလှုပ်ရှားသည်။

“တစ်လှိုင်း၊ နှစ်လှိုင်း၊ သုံးလှိုင်း၊ ဟား ... နင့်မေကလွှား ဆယ်လှိုင်းတောင်မှပါကလား”

ထိုသို့ ရေရွတ်ချိန်တွင် “ငါ့စပါးတွေ လူခိုး ခံရပါပြီကော” ရီးဆေးရိုး နားလည်လိုက်ပေပြီ။ စပါးစေ့ ပြောင်စင်နေပုံကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ကောက်လှိုင်း အဖျားကို အိတ်ထဲထည့်ပြီး ဘီးဖြင့်ခြစ်ကာ ခြွေချယူကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ခြေဖြင့် နင်းချေပါမူ အဖျား တွေ ကျိုးကြေနေရမည်။ ယခုသော်ကား ပုံပန်း မပျက်ချေ။

လယ်က လယ်နက်။ လယ်နက်ဟူသည် စပါးပင် သန်၏။ ပင်ပွား ပင်တက်အားကောင်း၍ အသီး ပြည့်သည်။ သည်လယ်နက်ထဲက ကောက်လှိုင်း တစ်လှိုင်းသည် စပါးသုံးပြည် အသာကလေး ထွက်နိုင်သည်။ သို့ဆိုလျှင် စပါးစေ့ကို ဘီးဖြင့် ခြစ်ခြွေယူသော သူခိုးသည် စပါးနှစ်တင်း။ အစိုးရဈေးအားဖြင့် ၁၈ ကျပ်။ အပြင်ဈေးအားဖြင့် လေးဆယ်ခန့် ညဉ့်တွက် စီသွားပေပြီကော။

“ဪ… စပါးထွက်အောင် လုပ်ရသူမှာတော့ မြွေကင်း မကြောက်နိုင်။ ညဉ့်နက်သန်းခေါင် ရေယူရ၊ ကျွန်ကြီး ငနွား ထွန်ရယက်ရ လုပ်ရကိုင်ရ၊ သတ်မှတ် နှုန်းထွက်အောင် တစ်လုံးကို ကိုးဆယ် တစ်ရာနဲ့ စူပါ ဝယ်ထည့်လား ထည့်ရရဲ့၊ ပုလဲ ဝယ်ထည့်လား ထည့်ရရဲ့၊ ဟင်း သူတို့ကတော့ အသာရခြွေ”

ခံပြင်းစိတ်ကြောင့် ရီးဆေးရိုး၏ ရင်ထဲတွင် လှုပ်ရှား၏။ လှုပ်ရှားသဖြင့် ရင်ထဲတွင် စကားလုံးများ တိုးဝှေ့ ရုန်းကန်လာကြသည်။ ရုန်းကန်လာငြား အပြင်သို့ ကန်ထွက်လာသော စကားသံက တစ်မျိုး။

“သူခိုးရှိတော့လည်း မခိုးအောင် ညအိပ်ပြီး စောင့်ရတော့မှာပေါ့ကွာ”

သို့ကြောင့် ရီးဆေးရိုး ကောက်လှိုင်းစည်းမြဲစည်းသည်။ ညနေတွင် ခါတိုင်းထက်စောပြီး အိမ်ပြန် သည်။ လယ်ပြင်သို့ ညအိပ်ရန် တစ်ခေါက် လာရဦးမည်မို့ စောစော ပြန်ရခြင်းဖြစ်ငြား ရီးဆေးရိုး မပြန်နိုင်။

“ကဲ…. ကျီးဒန်ရေ၊ ထမင်းစားမယ်ဟေ့၊ လယ်ပြင် ပြန်ပြီး အိပ်ရလိမ့်မယ်။ မအိပ်လို့ကတော့ တာဝန်ကျေ စပါးတင်ထား၊ မျိုးတောင် ရဖို့ မလွယ်ဘူးဟေ့”

ရီးကျီးဒန်သည် နွားစာ စဉ်းနေရာက မျက်လုံး အပြူးသားဖြင့် မော့ကြည့်၏။ ရင်ဘတ်ကို လက်ဖြင့် အုပ်လျက် “လယ်ပြင်ကို ကောက်လှိုင်း သွားစောင့် မယ်ဟုတ်လား” မေး၏။

“အေးလေ၊ မစောင့်လို့ ဘယ်နှယ့်လုပ်မတုံး”

ခပ်အေးအေး ခပ်ပေါ့ပေါ့ဖြေရင်း မန်ကျည်းပင်အောက်ရှိ မီးဖိုဘေးတွင် ဝင်ထိုင်၏။ အကျလွန်နေသော ရေနွေး လက်ကျန် ခါးခါးအန်အန် တစ်ခွက်ကို မော့သောက်ပြီး တပျတ်ပျတ်ဖြင့် အရသာခံ၏။

“ကောက်လှိုင်း သွားစောင့်ရအောင်၊ တော့်ကိုယ် တော် ငုံ့ကြည့်ပါဦး”

ရီးဆေးရိုးသည် ယောင်ယမ်းပြီး သူ့ကိုယ်ကို ငုံ့ကြည့်ရာ ပြောင်လက်နေသော ဒူးခေါင်းအစပ်တွင် ထိုးကွင်း ဒူးချ စာရံများကို မြင်ရ၏။ ကြည့်ပြီးမှ “အေးလေ ဘာဖြစ်လို့လဲ” နဝေတိမ်တောင် မေးသည်။

“ဘာဖြစ်ရမလဲတော်၊ သူခိုးက တော့်ကို ကြောက်ပါ့မလား။ တော့်ကို တွန်းပစ်ရင် တစ်ချက်တွန်းပဲ ရှိတယ်။ သ,တ်မသွားရင် ကံကောင်း”

“ဟန်ကိုယ့်ဖို့၊ မာန်သူ့ဖို့ ဆိုတာ ရှိသားပဲဟာ။ ကဲ လုပ်လုပ်၊ ရှိတာနဲ့ ထည့်ပြီး ကျွေးစမ်း၊ မမှောင်ခင် သွားမှ”

ရီးကျီးဒန်သည် တားမရမှန်း သိ၍ အိမ်ပေါ်သို့ တက်သွားငြား ထမင်းကိုကား မထည့်၊ ကုန်းပြီး သံကုန် ဟစ်တော့သည်။

“အရပ်ကတို့ရေ… လေလာရင် လဲမယ့် အဘိုးအိုက သူခိုးအသ,တ်ခံရအောင် လယ်ပြင်ကို သွားအိပ်မလို့တဲ့တော်၊ ကောင်းကြသေးရဲ့လား”

••••• ••••• •••••

ရီးကျီးဒန်၏ အော်သံထဲတွင် သမက် ကိုထွန်းရ အမည်၊ သား ကိုဘညိန်း အမည် လုံးဝ မပါချေ။ မပါငြား၊ ပါသည်ထက် အထိ ပြင်း၏။ မိအိုဖအိုကို သားသမီးတွေက ပစ်ထားပါသည်ဟု ရပ်ရွာသို့ တိုင်တည်ရာ ရောက်၏။

“အမေတို့ လုပ်လိုက်ရင် ဒီလိုချည်းပဲဗျာ၊ တယ်ခွကျတာပဲ”

သားက တဖျစ်တောက်တောက် မြည်တွန်ငြား သမက် ကိုထွန်းရက ရေငုံနေသည်။ ရေငုံနေရပေမည်။ ပြောစရာရှိက မချောစိန် ပြောလိမ့်၊ ရန်တွေ့လိမ့်မည်။

မည်သို့ဖြစ်စေ သူတို့သည် ရီးဆေးရိုးကိုယ်စား လယ်ပြင်သို့ သွားကြရသည်။ လူစောင့်ရှိသည် ထင်စေရန်၊ လူစောင့်နှစ်ယောက်ပင် ရောက်နေသည် ထင်စေရန် ဟိုလျှောက်လျှောက် သည်လျှောက်လျှောက် လုပ်ပြရသည်။ မီးဖိုရသည်။ ကောက်လှိုင်းစည်းတွေကို ရွှေ့လိုရွှေ့၊ ပုံလိုပုံ လုပ်ခြင်းအားဖြင့် သူခိုးကို သတိပေးရသည်။ သို့တစေ သူတို့သည် မိုးလင်းအောင် မနေနိုင်ပါ။ သူတို့၏ ငရုတ်ခင်း၊ ပြောင်းဖူးခင်း များမှာလည်း လက်ဝါးဖြင့် အုပ်ထားရမတတ် ဈေးကောင်းသည်။ ပြောင်းဖူး တစ်ဖူး ငါးမူး၊ ငရုတ်သီးစိမ်း တစ်ပိဿာ သုံးဆယ်ကျပ်။ သို့အတွက် သမီးယောက်ဖ တိုင်ပင်ကာ သန်းခေါင်တိုင်တွင် ကိုယ့် အခင်းရှိရာသို့ ကိုယ် ပြေးရတော့သည်။

ရီးဆေးရိုး မှာလည်း အိမ်တွင် နွေးထွေးလုံခြုံစွာ အိပ်ရငြား၊ စိတ်မဖြောင့်လှ။ နောက်တစ်နေ့နံနက် မှောင်တရီမှာပင် ပေါက်ပြားဆွဲပြီး အိမ်က ထွက်ခဲ့တော့ သည်။ ‘လဝါ’  နားက လယ် လှည်းနင်း မခံသေးဟူသော သူ့စကားကို မေ့လိုက်ပြီ။ အဆီးအတား ကန်သင်းများကို လှည်းတစ်ခွင်စာ ရအောင် ဖြိုပြီ။

နေ ထန်းတစ်ဖျား ရှိပြီ။ နှင်းပြာတွေ ရီဝေနေပါလျက် ရီးဆေးရိုး၏ အရိုးပြိုင်းပြိုင်းကြီးမှာ ချွေးရွှဲနေပေပြီ။ စိတ်ဆောင်နေငြား၊ မောပန်းသည်ကိုကား သူ မတားနိုင်။ ကန်သင်းတစ်လုံးပေါ် တက်ထိုင်မည် အပြုတွင် “အဖေရေ … ဘယ်က မောင်းရမှာတုံးဗျို့” ကိုဘညိန်း အသံ ပေါ်လာသည်။

သည်အခါတွင်မှာ မောပန်းခြင်းသည် ရီးဆေးရိုး ထံမှ ပြေးခွာ၏။

“ရှေ့က တစ်ယောက် ဆင်းပြီး လမ်းပြမှ ရမယ်ဟေ့။ ကောက်လှိုင်းတွေ သယ်ထားတဲ့အတိုင်း လိုက်ခဲ့”

“ဘကလဲ တိုင်လေး ဘာလေးမှ စိုက်မထားဘဲကိုးဗျ”

“တိုင်စိုက်ထားတော့ကော နှင်းထဲမှာ မြင်မလားဟ”

ကိုကိုကြီးအသံနှင့် မေကြည်၏ အသံကို ရှေ့ဆင့် နောက်ဆင့် ကြားလိုက်ရချိန်တွင်ကား ရီးဆေးရိုး၏ သွားဖုံး ညိုညိုကြီးသည် ပါးခွက်ထဲမှ ရုန်းကန် ထွက်လာလေ၏။

ဤသို့ဖြင့် ရီးဆေးရိုးသည် မြေးလေးယောက် ခြံရံလျက် စည်းလက်စ ကောက်လှိုင်းများရှိရာသို့ ပျော်ရွှင်ပေါ့ပါးစွာ ရောက်ရှိလာခဲ့၏။ သားနှင့် သမက်၏ လှည်းများအပြင် လက်စား ရှိထားသော အခြား လှည်းနှစ်စီးပါ ကန်သင်းပြိုချိန်တွင် အမြိုင့်သား ရောက်လာကြပြန်သည်။ ကောက်ညှင်းပေါင်းနံ့ မသင်း၊ ဟေးလားဝါးလားသံ မညံသော ‘ကောက်လှိုင်းတိုက်’ သည် တိတ်ဆိတ်စွာဖြင့် စတင်ခဲ့လေသည်။

“စပါးစေ့ ခြွေစက်နဲ့ ခြွေ၊ ခြွေလို့ ရသမျှလေး အိတ်နဲ့ ထည့်ထည့်ပြီး တစ်နေ့စာကို တစ်နေ့ သယ် သယ်သွားရင် အခုလို အခိုးခံရမှာ မဟုတ်ဘူးနော်”

မြေးကြီး မောင်ကိုကြီး ပြောသည့် စကားအတိုင်း ဆိုလျှင် အရေးတယူ ပြုလေ့ရှိသော ရီးဆေးရိုးသည် သည်စကားကိုမူ လက်မခံချင်။

“နည်းနည်းချင်း သယ်နေရတော့ စပါးတွေ လေလွင့်မှာပေါ့ လူလေးရ”

“မဟုတ်ဘူး ဘရ”

မောင်ကိုကြီးသည် ကျိုးကြောင်းဆက်စပ်ကာ ရှင်းပြရန် ကြိုးစားငြား သူ့ရှေ့တွင် စည်းစရာ အလှိုင်း မရှိတော့ပြီ။ သူသည် သူ့ညီအစ်ကို မောင်နှမများ ကြားဝယ် ‘ပျင်းခေါင်တိုင်’ သည်၊ ရေသာခိုသည်ဟု သတင်းပုပ်၏။ သို့ဖြစ်၍ ထပ်မံ လက်ညှိုးထိုးမခံရ စေရန် နောက်လယ်တစ်ကွက်သို့ ပြောင်းခဲ့ရ၏။ ဘနှင့် အတော် လှမ်းသွားပြီ။

လှမ်းသော်ငြား ဘွဲ့ကြိုးနှစ်စကို ဆွဲပြီး ကောက်လှိုင်းကို ဒူးပေါ်တင်ရင်း ဘကို အော်ပြောရန် လှမ်းကြည့်၏။ ဘသည် လှည်းတစ်စီး ရပ်ထားရာသို့ ခြေလှမ်းကျဲကြီးဖြင့် လှမ်းသွားနေပြီ။

နောက်ဆုံးလှည်းကို ကောက်လှို င်းတင်ပေးသူမှာ ကိုထွန်းရ ဖြစ်သည်။ ရီးဆေးရိုးပါ ကူညီတင်ပေးလိုက်ပါက မြန်မြန် ထွက်နိုင်မည်။ မြန်မြန် ထွက်နိုင်ပါက မွန်းမတည့်မီ နောက်တစ်ခေါက်၊ ညနေပိုင်း တစ်ခေါက်၊ စုစုပေါင်း ၁၂ စီး တိုက်လိုက်လျှင် သူခိုး မက်သော ‘လယ်နက်’ ထဲက ကောက်နှံကြီးတွေ ပါလောက်ပြီ။ သည်အတွေးဖြင့် သမက်ကို ဝင်ကူသည်။

စိတ်ရှိသောကြောင့် ကူညီရငြား၊ ဆယ်လှိုင်းခန့် ထိုးမိချိန်တွင် ရီးဆေးရိုး ရင်ဘတ်အောင့်လာပြီ။ ကောက်လှိုင်းအမောက်သားဖြင့် လှည်းနှစ်စီး ထွက်ခွာသွားချိန်တွင်ကား ရီးဆေးရိုးမှာ ပက်လက်လန် ကျန်ခဲ့လေတော့၏။

နေပြင်းလာပြီမို့ ချိုးကူသံ ချွဲချွဲကလေး လွင့်ဝဲလာပြီ။ ချိုးကူသံနှင့်နှောလျက် လေပြည်ကလေး တစ်ချက် အသုတ်တွင် ရီးဆေးရိုး ငေါက်ခနဲထထိုင်သည်။ ကလေးတွေချည်း ပစ်ထားလို့ မဖြစ်သေးဘူး ဟူသော စိတ်ကူး ပေါ်လာသောကြောင့်။

သူအထတွင် ခိုတစ်အုပ် ဝုန်းခနဲထပျံ၏။ စပါးကြွေ အလေအလွင့်များ ကောက်စားသော ခိုများ ဖြစ်သည်။ ထိုအခါတွင် ရီးဆေးရိုးမှာ မြေးများရှိသည့် ဘက်သို့ လျှောက်လာရင်း မြေပြင်ကို သတိထားမိသည်။ ဟိုနားတွင် ဝင်းခနဲ တစ်ခဲ၊ သည်နားတွင် ဝင်းခနဲ တစ်ပြန့်။ စပါးစေ့များ။

စပါးအရိတ် စောခဲ့၊ အချိန်မီ မကျွမ်းမီ ရိတ်နိုင်ခဲ့ပါလျက် သည်မျှ အကြွေအကျိုး အလေအလွင့် များရခြင်းမှာ ဖတ်ဖတ်ဆာအောင် လုပ်ရသော လယ်သမားအတွက် နစ်နာလှသည်။ အကယ်၍သာ မြေးချစ် မောင်ကိုကြီး စိတ်ကူးသည့်အတိုင်း ခြွေစက်ဖြင့် ခြွေပြီး တစ်နေ့စာ တစ်နေ့ အိတ်ဖြင့် သယ်၍သယ်၍ သွားနိုင်ခဲ့လျှင်...

ထိုစိတ်ကူးသည် မြေးများ တကုန်းကုန်းဖြင့် ကောက်လှိုင်းစည်းနေသည့် အနားသို့ ရောက်မှ ပွင့်ထွက်လာသည်။ သူ့အသံကို ကြားရသော မြေးတွေက တစ်ခဏအတွင်း အပြောင်းအလွဲ မြန်သော ဘ အား အံ့အားတသင့် ပြိုင်တူကြည့်မိကြ၏။

သူတို့ ဘ၏ ပွင့်ထွက်သံကား အခြား မဟုတ်။

“စပါးခြွေစက် တစ်လုံးလောက် ရှိရင် ဘယ်လောက်များ ကောင်းလိုက်မလဲလို့ကွာ” ဟူ၍သာ ဖြစ်ပါပေသတည်း။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်

ခြောက်အိမ်တန်း


❝ ခြောက်အိမ်တန်း ❞ 
▢  စာကလေး ( မော်ကျွန်း )

၁။

အခုတလော ရွာလေးထဲမှာ လူမနေဘဲ တံခါးပိတ်ထားခဲ့သည့် အိမ်ကလေးတွေ ထပ်ပြီးတိုးလာကြတာမြင်ရတော့ သူ စိတ်မကောင်း ဖြစ်ရပြန်ပါသည်။ ရွာလေးထဲမှာ ဒီလိုမျိုး တံခါးပိတ်ထားခဲ့သည့် အိမ်ကလေးတွေ ပျက်စီးသွားခဲ့ကြသည်က အလုံးပေါင်း မနည်းလှတော့။

တကယ်တော့ အခုလို အိမ်ရှင်တွေ၏ စွန့်ခွာခြင်းကို ခံရရှာသော အထီးကျန်အိမ်ကလေးတွေကို နောက်ထပ်တိုးပြီး သူ မမြင်ချင်မိတာ အမှန်ပဲဖြစ်သည်။

ဒီမြင်ကွင်းကို သူ မနှစ်သက်ပါသော်လည်း သူ့အဖို့ စိတ်မကောင်းသည်က လွဲ၍ ဘာမှ တတ်နိုင်သည်တော့ မဟုတ်။ တကယ်တော့ အိမ် ဆိုသည်က အသိုက်အမြုံ တစ်ခု၊ မိသားစုတို့၏ နားခိုရာ ဖြစ်သလို မိသားစုတစ်ခု၏ ပြယုဂ်လက္ခဏာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

အခုတော့ မိသားစု တစ်စုချင်းစီ၏ စွန့်ခွာခြင်းကို ခံရရှာသော ထိုအိမ်ကလေးများက ရွာလေးထဲမှာ ဟိုတစ်လုံး၊ ဒီတစ်လုံးနှင့် ဇရပ်ပျက်ကလေးများသဖွယ် တင့်တယ်ခြင်း ကင်းစွာဖြင့် အဓိပ္ပာယ်မဲ့ ခြောက်သွေ့စွာ တည်ရှိနေကြဆဲ။

သက်ရှိ မဟုတ်သော်ငြား ဒီအိမ်ကလေးတွေကို ကြည့်ပြီး သူကတော့ သနားနေမိသည်။ အများနည်းတူ မီးခိုးတအူအူ မထွက်နိုင်တော့သည့် အိမ်ကလေးတွေ၊ နေဝင်လို့မှ မီးရောင် မလင်းရရှာတော့သည့် အိမ်ကလေးတွေ၊ ပြုပြင်သူမရှိတော့သည့် ဖြစ်ကတတ်ဆန်း အစွန့်ပစ်ခံ ဒီအိမ်ကလေးတွေကို တံခါးပိတ်ပြီးထားခဲ့တာထက် စာလျှင် ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ကြဖို့သာ ကောင်းသည်ဟု သူ တွေးနေမိသည်။

ဒါပေမဲ့လည်း လူဆိုသည်က အတ္တအစွဲအလမ်း တွေနှင့်ပဲ မဟုတ်လား။ စွန့်ခွာသွားကြသည့်တိုင် သူတို့ ရင်ထဲမှာတော့ ငါ့အိမ်၊ ငါ့ရွာ ဆိုသည့် ရပ်ရွာသံယောဇဉ်၊ အိမ်သံယောဇဉ် ဆိုတာတွေက ပူပူနွေးနွေး ရှိနေကြသေးသည်ပဲလေ။ ပြီးတော့လည်း အိမ်ကလေးတွေကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြတုန်းကတော့ နေဖို့ပဲ ရည်ရွယ်ခဲ့ကြတာဖြစ်သည်။ ဘယ်သူ တစ်ယောက်ကမှ ဖျက်ဆီးပစ်ဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး ဆောက်ခဲ့ကြတာ မဟုတ်။ ဒီတော့လည်း အခုလို အကြောင်း အမျိုးမျိုးကြောင့် စွန့်ခွာရချိန်မှာ အကောင်းပကတိ ရှိနေကြသေးသည့် ကိုယ့်အသိုက်အမြုံလေးတွေကိုတော့ ဘယ်မှာလာပြီး ဖျက်ဆီးရက်ပါ့မလဲ။

ဒီလိုနှင့်ပဲ အချိန် ကြာလာတာနှင့်အမျှ တံခါးပိတ်လျက်ထားခဲ့ကြသည့် အိမ်ကလေးတွေကိုသာ ရွာလေးထဲမှာ တွေ့လာရတော့သည်။

••••• ••••• •••••

၂။

ဒီအိမ်ကလေးတွေကို စွန့်ခွာထွက်သွားကြသူတွေကို အားလုံးလိုလိုကတော့ မကြာခင် ကာလအပိုင်းအခြား တစ်ခုမှာ ရွာကလေးဆီ ပြန်လာပြီး အိမ်ကလေးတွေမှာ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဘဝကို အရင်လို ပြန်လည် တည်ဆောက်ကြမည်ဆိုသည့် အတွေး ကိုယ်စီနှင့်သာ ခဏတာသဘောနှင့် နှုတ်ဆက်ထွက်ခွာသွားခဲ့ကြတာပဲ ဖြစ်ပါသည်။

တကယ့် တကယ်တမ်းကျတော့သာ သူတို့တွေ ပြောခဲ့ကြသလို မကြာခင် ပြန်မလာနိုင်ကြတော့တာပဲ ဖြစ်သည်။ တချို့သူတွေဆို သုံး၊ လေး၊ ငါးနှစ် ကြာခဲ့တာတောင် ရွာလေးထဲက ကိုယ့်အိမ်ကလေးတွေဆီ ခြေဦး မလှည့်ဖြစ်ကြ၊ မလှည့်ချင်ကြတော့တာကတော့ တွေးကြည့်လျှင် တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာပဲ ဖြစ်သည်။

ဒီလိုနှင့်ပဲ စွန့်ခွာသွားသူတို့၏ ပြန်အလာကို စောင့်မျှော်ရင်းက သင်္ခါရတရားကို မလွန်ဆန်နိုင်ရှာသည့် တချို့အိမ်ကလေးတွေမှာ ပျက်စီးယိုယွင်းကာ သွားကြသည်ကတော့ လောက၏ နိယာမတရား တစ်ခုဟုပဲ ပြောရတော့ မည်ပင်။

တကယ်တော့ ဒီအိမ်ကလေးတွေ၏ ပိုင်ရှင်အများစုက ကျေးလက်ရွာကလေး၏ ပစ္စည်းမဲ့ လူတန်းစားတွေပဲ ဖြစ်ပါသည်။ ဒီအထဲမှာ တချို့တလေကတော့ ဟိုတစ်ချိန်က လယ်ပိုင်၊ ချောင်းပိုင် ဘဝနှင့် စီးပွားရေးအခြေခံ ကောင်းခဲ့ကြသော်လည်း ဘဝ၏ တစ်ဆစ်ချိုးမှာ ကျွမ်းထိုးမှောက်ခုံဖြစ်သွားကြပြီး လယ်မဲ့၊ ချောင်းမဲ့ဘဝနှင့် စီးပွားရေးယိုင်နဲ့သွားကြရှာသူတွေလည်း ပါသည်ပေါ့။

ဘယ်လိုပဲဖြစ်စေ သူတို့တွေ အားလုံးကတော့ တစ်ရွာမပြောင်း သူကောင်းမဖြစ် ထုံးကို နှလုံးမူပြီး ရေကြည်ရာ မြက်နုရာ ဆိုသည့် စကားလို သင့်လျော်ရာ အရပ်တစ်ပါးသို့ တူညီစွာ ထွက်ခွာသွားခဲ့ကြတာပဲ ဖြစ်သည်။

အဲဒီလို ထွက်ခွာသွားကြသူတွေထဲမှာ ဒီရွာလေးကနေ အစောဆုံး ထွက်ခွာသွားခဲ့သူကတော့ ကိုဖိုးမောင် ပင် ဖြစ်သည်။

“ဟို အရပ်ဒေသမှာ တစ်သက်လုံး နေဖို့တော့ မစဉ်းစားပါဘူးဗျာ။ လုပ်အားလေးတွေ ရှိတုန်း ငွေသွားရှာတဲ့ သဘောပါ။ စုမိဆောင်းမိလေး ရှိတဲ့တစ်နေ့ ရွာမှာ ပြန်ပြီး လယ်လေးချောင်းလေး အပိုင် ဝယ်နိုင်လောက်ပြီ ဆိုရင်တော့ ကိုယ့်ရပ်ကိုယ့်ရွာ ပြန်လာပြီး အခြေချမှာပါ”

ဒါကတော့ ရွာကလေးကနေ မသွားခင် တစ်ရွာလုံးကို လိုက်လံနှုတ်ဆက်ရင်း ကိုဖိုးမောင် ပြောသွားသည့် စကားပဲ ဖြစ်သည်။

လယ်မရှိ၊ ချောင်းမရှိ၊ လက်လုပ်လက်စား ဘဝနှင့်သာ မိသားစုတစ်စုလုံးကို ခွန်နှင့် အားနှင့် ရင်းပြီး ပင်ပန်းကြီးစွာ အရိုးနာအောင် လုပ်ကိုင် ကျွေးခဲ့ရသည့် ကိုဖိုးမောင် တစ်ယောက် သားသမီးတွေ လုပ်နိုင်ကိုင်နိုင်အရွယ် ရောက်လာသည့်အချိန်မှာ လယ်မြေ တစ်ကွက်တောင်မှ အပိုင် မရှိသည့် သူ့မှာ လုပ်ငန်းဆို၍ ပေးစရာ မရှိ။

လယ်ယာလုပ်ငန်းကိုသာ အဓိကထားသည့် ဒီရွာ ဒီဒေသမှာ လယ် မရှိသည့် ကိုဖိုးမောင် အဖို့ သားသမီးတွေ၏ နောင်ရေးကို တွေးပြီး ရင်လေးမိသည်က အမှန်ပင်။ ဒီရွာလေးမှာ ဆက်နေလျှင် သူ့သားသမီးတွေ အကုန်လုံးလည်း သူ့လိုပင် လယ်စာရင်းငှား၊ လယ်ကူလီ ဆိုသည့် ဘဝမျိုးနှင့် နွေတစ်လှည့်၊ မိုးတစ်လှည့်၊ ပျိုးနုတ်၊ ကောက်စိုက်၊ စပါးထမ်းပြီး ဘဝတွေကို နွံညွန်ထဲမှာ ပင်ပန်းကြီးစွာ ရုန်းကန်နေကြရဦးမှာ သေချာနေသည်။

ပြီးတော့ ဒီအရပ်ဒေသမှာ ကိုယ်ပိုင် လယ်လေး၊ ချောင်းလေးမှ မရှိလျှင် ဘဝရပ်တည်ဖို့က ရှေ့လျှောက် မလွယ်လှတော့။ အခုနောက်ပိုင်း သူတို့လို လက်လုပ်လက်စားတွေ၏ ဘဝက တစ်နေ့တခြား ရေနည်းငါး ပမာ။ လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်မှာလည်း စက်ယန္တရားတွေ ပေါ်လာတော့ ခါတိုင်းလောက် မဟုတ်တော့။ ဒီတော့ ရသည့်ဝင်ငွေနှင့် ထွက်ငွေက မမျှချင်တော့။

တကယ်တော့ ကိုဖိုးမောင်တို့လို လူတန်းစားတွေက အလုပ်ရွေးနေလို့ မရသလို နားနေလို့လည်း မရသည့် သူတွေပါ။ လက်လှုပ်မှ ပါးစပ်လှုပ်ရသည့်ဘဝတွေ မဟုတ်လား။ ဒီတော့ ကုန်းပေါ်က လယ်အလုပ် ပြီးလျှင် မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်တွေထဲ ဆင်းပြီး ရေပိုး ၊ ရေမွှား ရှာသည့် အလုပ်ကို လုပ်ကြရပြန်ပါသည်။

အရင်တုန်းကတော့ ဒီလို ရေထဲက ရှာလို့ရသည့် ငွေနှင့်ပင် ကုန်းပေါ်က လုပ်ငန်းမပေါ်ခင်မှာ စားဝတ်နေရေးကို အထိုက်အလျောက် ဖြေရှင်းလို့ ရသေးသည်။ အခုအချိန်မှာတော့ ရေထဲ ချောင်းထဲကလည်း အရင်လို အားကိုး၍ မရတော့။ မသမာသည့် နည်းမျိုးစုံနှင့် ရှာဖွေနေကြ၍လား မသိ၊ ငါးသားပုစွန် ဆိုတာလည်း အရင်ကလို မပေါတော့။

ရှာသာ ရှာနေကြရသည်။ မရ တစ်ချက်၊ ရ တစ်ချက်ပင်။

ဒီတော့လည်း မိသားစု တစ်စုလုံး၏ ဘဝရပ်တည်မှုအတွက် အိမ်ထောင်ဦးစီးဖြစ်သူ ကိုဖိုးမောင် တစ်ယောက် စဉ်းစားခန်း ဝင်ရတော့သည်။

••••• ••••• •••••

၃။

ဒီအတိုင်း နေ၍တော့ ဘာမှ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်၊ ကလေးတွေ၏ လုပ်အားလေး ရှိတုန်းမှာ မြို့တက်ပြီး စီးပွားရှာမှ ဖြစ်မည်ဟု ကိုဖိုးမောင် တွေးမိသည်။ ကလေးတွေကလည်း ရွာမှာ ရှိသည့် မူလတန်း ကျောင်းကလေးမှာ လေးတန်း အထိတော့ အကုန်အောင်ထားကြပြီဆိုတော့ သေစာ ရှင်စာလောက်တော့ တတ်ပြီပဲ၊ အပြစ်တင်လည်း မတတ်နိုင်။ သူလို ဆင်းရဲသား မိဘတစ်ယောက်က သားသမီးတွေ၏ ပညာရေးကို ဒီထက်ပိုပြီး အားမပေးနိုင်တာကိုတော့ သူကိုယ်တိုင်လည်း စိတ်မကောင်းဖြစ်ရပါသည်။

ဒါပေမဲ့ မတတ်နိုင်တော့ပါ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အခုလို အချိန်မျိုးမှာ သူ့အဖို့က ဒီနေရာကို စွန့်ခွာမှ ရတော့မည်ပဲ ဖြစ်သည်။

ကိုဖိုးမောင်၏ ဒီအတွေးတွေကို လက်တွေ့ အကောင်အထည် ဖော်အောင် တွန်းအားပေးခဲ့သူကတော့ သူ့ညီ တစ်ဝမ်းကွဲတော်သူ မျိုးအောင်ပဲ ဖြစ်သည်။ ဒီကောင်က လှိုင်သာယာစက်မှုဇုန်ကို မိသားစုလိုက် ပြောင်းသွားတာကြာပြီ။ အခုတော့ သူ့မိသားစုမှာ ကလေးတွေပါ လုပ်နိုင်လာကြတော့ အဆင်ပြေလာကြသည်။ အခုဆို သူတို့ ဝင်ငွေက တစ်လကို ခြောက်သိန်းလောက် ရှိသည်ဟု ကိုဖိုးမောင် သိရသည်။

သူ့သမီးနှစ်ယောက်က အထည်ချုပ်စက်ရုံ တစ်ခုမှာ လုပ်သည်။ တစ်ယောက်လျှင် လစာ တစ်သိန်းခွဲလောက် ရသည်။ မျိုးအောင်တို့ သားအဖ နှစ်ယောက်က ဆောက်လုပ်ရေးဆိုဒ် တစ်ခုမှာ နေ့စားခ တစ်နေ့လျှင် ခုနစ်ထောင်လောက် ရသည်ဆိုတော့ သားအဖ နှစ်ယောက် တစ်နေ့ ဝင်ငွေက တစ်သောင်းလေးထောင်လောက် ရှိသည်။ မိန်းမ လုပ်သူကတော့ သူတို့ ဝေယျာဝစ္စတွေနှင့် အလုပ် ထွက်မလုပ်နိုင်တော့။

ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့ သားအဖ နှစ်ယောက်၏ ဝင်ငွေနှင့်ပင် မိသားစု၏ တစ်လစာ နေရိတ်၊ စားရိတ်ကို ဖြေရှင်းလို့ရသည်ဆိုတော့ ဟိုကလေးမနှစ်ယောက်၏ လစာငွေတွေက တစ်လ တစ်လ သူတို့အတွက် အပိုဝင်ငွေတွေဟု သိရသည်။

မျိုးအောင် ဆီက ဒီစကားတွေ ကြားတော့ ကိုဖိုးမောင် အရမ်းကို အားကျမိသည်။ တကယ်လည်း အားကျလောက်စရာပင်။ ဒီအရပ် ဒီဒေသမှာ အထူးသဖြင့် မိန်းကလေးတစ်ယောက်အဖို့ ဒီလို ဝင်ငွေမျိုး မရနိုင်။ လယ်ထဲချောင်းထဲ နွေတစ်လုပ်၊ မိုးတစ်လုပ် ဒါပဲ ရှိသည်။

လယ်ထဲ လုပ်ငန်းပေါ်ချိန်တစ်ခုလွဲလျှင် မိန်းကလေးငယ်တွေ အဖို့ ဝင်ငွေရစရာ မည်မည်ရရ အလုပ်မရှိတော့။ ယောက်ျားလေးတွေ ဆိုလျှင်တော့ ဗုံးထောင်၊ မြှုံးထောင်၊ ပိုက်တား စသဖြင့် ဝင်ငွေလေး အသင့်အတင့် ရနိုင်သေးသည်။ ဒါကလည်း သိပ်ဖြစ်လောက်အောင် ရတာမဟုတ်သလို ပုံမှန်တွက်ထားလို့ ရသည့် ဝင်ငွေမျိုးလည်း မဟုတ်ပါ။

ရာသီချိန်တွေမှာ လယ်ထဲ၊ ချောင်းထဲ မိသားစုလိုက် မိုးလင်းက မိုးချုပ် ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကြပေမဲ့လည်း ရသည့် လုပ်အားခလေးတွေက ရရစားစားနှင့်ပင် ကုန်သွားကြတာမို့ စုမိဖို့ဆိုတာ ဝေးလာဝေး။ အလုပ် မရှိတော့သည့် အချိန်မျိုးတွေမှာ တစ်လစာလောက်ပင် ထိုင်စားဖို့ မကျန်ခဲ့တော့ ထုံးစံအတိုင်း လယ်ပိုင်ရှင်တွေဆီ လက်ဖြန့်ရပြန်သည်။

သူတို့တွေကလည်း လုပ်ငန်းသဘော အရတော့ သွားပြောလျှင် ပေးကြပါသည်။ ဒါပေမဲ့လည်း အလကားရတာ မဟုတ်၊ အချိန်တန်တော့ လုပ်အားနှင့် ရင်းပြီး ဒီအကြွေးတွေကို ပြန်ဆပ်ရပြန်သည်။ ဒီလိုနှင့်ပဲ နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်း ရာသီတွေသာ အလီလီ ပြောင်းခဲ့သည်။ ကိုဖိုးမောင်တို့လို လူတန်းစားတွေ၏ ဘဝကတော့ ပြောင်းလဲ မလာခဲ့ပါ။ မပြေလည်မှု သံသရာထဲမှာ တဝဲလည်လည်ပင်။

ဒီအကြောင်းတွေ တွေးရင်းက ဘဝကို စိတ်နာလာသည့် ကိုဖိုးမောင် တစ်ယောက် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ခိုင်မာလာခဲ့ရသည်။ မွေးရပ်မြေ ရွာကလေးကို မစွန့်ခွာချင်သော်လည်း သားသမီးတွေ ဘဝရှေ့ရေးအတွက် ဒီရွာလေးကနေ စွန့်ခွာဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တော့သည်။

ဒါပေမဲ့ ရွာသံယောဇဉ် ကြီးသည့် ကိုဖိုးမောင်တစ်ယောက် ရွာကနေ မထွက်ခင်ကတော့ ရွာကလေးကို မခွဲချင်ခဲ့တာ အမှန်ပဲဖြစ်သည်။ ဒါကြောင့်လည်း မိသားစု စည်းစည်းလုံးလုံးနှင့် အလုပ်လုပ်ပြီး ငွေပိုငွေလျှံ စုမိလျှင်တော့ ရွာမှာ လယ်လေးဘာလေး ပြန်ဝယ်ပြီး မိသားစုဘဝကို အခြေချမည်ဟု တစ်ရွာလုံးကို ပြောသွားခဲ့တာဖြစ်သည်။

အဲဒီအချိန်တုန်းကတော့ ကိုဖိုးမောင်၏ စိတ်ထဲ ရွာလေးဆီ ပြန်လာပြီး လယ်ပိုင်ရှင်ဘဝမျိုးနှင့် ကိုယ့်ရပ်ကိုယ့်ရွာမှာ အခြေချ နေထိုင်ချင်စိတ်က ခိုအောင်းနေသည်။ တကယ်တော့ ဒီအတွေး၊ ဒီစိတ်ကူးတွေက ရွာကနေ မထွက်ခင်က ကိုဖိုးမောင်၏အတွေးစိတ်ကူးတွေ ဖြစ်ပါသည်။

••••• ••••• •••••

၄။

ကိုဖိုးမောင်တို့မိသားစုက ခြောက်ယောက်ရှိသည်။ သူ့မိန်းမ မတင်မေကို ဖယ်ထားလျှင် သူအပါအဝင် အလုပ်လုပ်နိုင်သူ ငါးယောက် ရှိသည်။

အခု သမီးအကြီးဆုံးက အသက် နှစ်ဆယ်ထဲ ရောက်နေပြီး အလတ်မက ဆယ့်ရှစ်နှစ်၊ နို့ညှာကောင်က ဆယ့်ခြောက်နှစ်၊ အငယ်ဆုံးကောင် တောင်မှ ဆယ့်လေးနှစ်ထဲ ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။

ဒီကလေးတွေ အိမ်ထောင် ရက်သား မကျခင် လုပ်အားတွေ ရှိတုန်း အလုပ်အကိုင်ပေါများသည့် မြို့ပြလို နေရာမှာ မိသားစုတွေ တက်ညီလက်ညီ လုပ်လိုက်ရလျှင် မကြာခင် ချောင်လည်လာနိုင်လိမ့်မည်ဟု သူတွေးမိသည်။ သူ့ညီ မျိုးအောင် ကလည်းလာခဲ့ပါ၊ ဟိုရောက်လျှင် ဘာမှ မပူနှင့်။ အလုပ်အကိုင်အတွက် အဆင်ပြေအောင် သူစီစဉ်ပေးမည်ဆိုတော့ ကိုဖိုးမောင် အားတက်ရပြန်သည်။

ဒီလိုနှင့်ပဲ ကိုဖိုးမောင်တို့မိသားစုတွေ ရွာလေးကနေ လှိုင်သာယာစက်မှုဇုန်ဆီသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ကြတော့သည်။ ရွာမှာ ကျန်ခဲ့သည့် အိမ်ကလေးကိုတော့ တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်အတွင်း ပြန်လာဖြစ်ခဲ့လျှင် ဆိုသည့် အတွေးတွေနှင့် ဖျတ်ခနဲ ရောက်တာမို့ အကောင်းအတိုင်း ရှိနေသေးသည်။ အိမ်ကလေးကို တံခါးပိတ်လျက်သား ထားခဲ့ကြပါသည်။

ကိုဖိုးမောင်တို့ မိသားစုတွေ ပြောင်းသွားပြီး တစ်နှစ်လောက် ကြာတော့ သင်္ကြန်အလုပ်ပိတ်ရက်မှာ ရွာလေးကို အလည်တစ်ခေါက် ပြန်ရောက်လာကြတော့ သူတို့ အခြေအနေက အတော်လေး ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီ။

ရွာမှာ နေစဉ်တုန်းက နားပေါက် ဟောင်းလောင်း၊ ကလေးတွေနှင့် သူ့သမီးလေးနှစ်ယောက်က သူတို့ကိုယ်ပေါ်မှာ ငွေတွဲလဲ၊ ငွေတွဲလဲလေးတွေနှင့် ဖြစ်နေသည်။ သူတို့ ပြောပြသည်က ဟိုရောက်ရောက်ချင်း အထည်ချုပ်စက်ရုံ တစ်ခုမှာ အလုပ်လုပ်ကြသည်တဲ့။ ဝင်ဝင်ချင်း လစာ တစ်ယောက်ကို တစ်သိန်းနှစ်သောင်းလောက် ရသည်ဟု ဆိုသည်။ တစ်နှစ်အတွင်းမှာပဲ အခုဆို လစာ တစ်သိန်းခွဲလောက်နီးပါး ရနေကြပြီဆိုတော့ သူတို့ ညီအစ်မနှစ်ယောက်၏ ဝင်ငွေကပင် တစ်လလျှင် သုံးသိန်းနီးပါးပင်။

ကိုဖိုးမောင်နှင့် သူ့သား နှစ်ယောက်ကတော့ သူ့ညီ ရှာပေးသည့် ဆောက်လုပ်ရေးဆိုဒ်တစ်ခုမှာ နေစားနှင့် ဝင်လုပ်သည်။ အုတ်သယ်၊ ကျောက်သယ်၊ မဆလာသယ် လုပ်ရသည့် သူတို့အခေါ်တော့ လူကြမ်းဟု ဆိုသည်။ တစ်နေ့ကို တစ်ယောက် လုပ်အားခ ခြောက်ထောင်တော့ အနိမ့်ဆုံး ရကြသည်။ သားအဖ သုံးယောက်ဆိုတော့ တစ်နေ့ တစ်သောင်း ရှစ်ထောင်လောက် ရသည်။

မုန့်ဖိုးပဲဖိုး စရိတ် နုတ်ပြီး သူတို့ သားအဖတွေ၏ ဝင်ငွေက တစ်လကို လေးသိန်းနီးပါးလောက်တော့ ကျန်ခဲ့သည်။ ဒီငွေနှင့်ပင် သူတို့မိသားစု၏ တစ်လစာ နေစရိတ်၊ စားစရိတ်ကို ဖောဖောသီသီ ဖြေရှင်းလို့ရသည်ဟု သိရသည်။ ဟိုညီအစ်မ နှစ်ယောက်၏ လစာငွေထဲကလည်း သူတို့ အသုံးစရိတ် နုတ်ပြီး တစ်လကို နှစ်သိန်းကျော်လောက်တော့ ကျန်သည်။ ဒီငွေကတော့ သူတို့မိသားစု၏ တစ်လစာ အပိုစုဆောင်းငွေဟု ဆိုသည်။

ဒီလို ပိုလျှံလို့လည်း သူ့သားသမီးလေးတွေကို အခုလို ရွှေတိုရွှေစလေးတွေ ဆင်မြန်းပေးနိုင်တာလို့ ကိုဖိုးမောင်က ပြောတော့ ရွာကလူတွေက ဒီအတိုင်းသာဆို ကိုဖိုးမောင် ပြောခဲ့သလို မကြာခင်မှာ ရွာပြန်ပြီး လယ်တစ်ပွဲတော့ ဝယ်နိုင်မှာပါ ဆိုတော့ ကိုဖိုးမောင် တစ်ယောက် ဘာစကားမှ ပြန်မပြောဘဲ ပြုံး၍သာ နေခဲ့ပါသည်။ ဒီအပြုံးကိုတော့ ဘယ်သူမှ အဓိပ္ပာယ် မဖွင့်နိုင်ခဲ့ကြပါ။

“ပင်ပန်းတာချင်း အတူတူဗျာ ဟိုက ပုံမှန်ဝင်ငွေ ရှိတယ်လေ။ နေပူမရှောင်၊ မိုးရွာမရှောင် သူများအလုပ် လုပ်ရတာချင်းအတူတူ ဟိုက ပိုက်ဆံ ပိုရတယ်လေ။ အဓိကကတော့ ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့ပဲ။ ငွေရှာရတာကတော့ ဟိုက သာတာ အမှန်ပဲဗျ” ဒါကတော့ ရွာလေးကို ပြန်လာသည့် အခိုက်မှာ လူတိုင်းကို ပြောသွားခဲ့သည့် ကိုဖိုးမောင်၏ လက်သုံးစကားတစ်ခွန်း။

ဒီလိုနှင့် မြို့ပြမှာရှိသည့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းတွေ၏ အကြောင်းကို ကိုဖိုးမောင်က ရွာကလူတွေကို မျှဝေသွားခဲ့သလို သူတို့မိသားစု၏ ပြောင်းလဲသွားသည့် ဘဝပေးအခြေအနေတစ်ရပ်ကိုလည်း ရွာမှာ ကျန်နေကြသည့် ကိုဖိုးမောင်တို့လို ဘဝတူ လူတန်းစားတွေက အကဲခတ်မိသွားကြတော့သည်။

ကိုဖိုးမောင်တို့ ပြန်သွားပြီး သိပ်မကြာလိုက် သူများ ရလျှင် လိုချင်၊ သူများ အဆင်ပြေလျှင် အားကျသည့် လူတို့၏ သဘာဝကို မလွန်ဆန်နိုင်ရှာသည့် ရွာလေးထဲက သူတွေ အိမ်ကလေးတွေကို တံခါးပိတ်ပြီး မြို့ပြစက်မှုဇုန်တွေဆီသို့ တစ်စတစ်စ ဦးတည်ထွက်ခွာသွားကြတော့သည်။

အဲဒီလို ထွက်ခွာသွားကြသူတိုင်း၏ နှုတ်ဖျားကနေ တူညီစွာ နှုတ်ဆက်သွားခဲ့ကြသည့် စကားတစ်ခွန်းကတော့ ကိုဖိုးမောင်တို့ ထွက်သွားတုန်းကလို “ကိုယ့်ရပ်ကိုယ်ရွာလေးဆီ ပြန်လာခဲ့မှာပါ” ဆိုသည့် စကားတစ်ခွန်းသာ ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။

••••• ••••• •••••

၅။

ဒီလိုနှင့်ပဲ...

ရွာကလေးကတော့ မိသားစုတစ်ခု ထွက်ခွာသွားလေတိုင်း တံခါးပိတ် ကျန်ခဲ့ရရှာသည့် အထီးကျန် အိမ်ကလေးများကို ရင်ဝယ်ထားပြီး ထိန်းသိမ်းခဲ့ပေမဲ့လည်း မိသားစု၏ စွန့်ပစ်ခြင်းကို ခံရရှာသည့် အိမ်ကလေးတွေမှာသာ လွမ်းမောလွမ်းဆွတ်သည့် လူတစ်ယောက်ပမာ သခင်တွေ၏ ပြန်အလာကိုမျှော်ရင်း ပျက်စီးယိုယွင်းကုန်ကြရသည်ပင် မနည်းလှတော့။

နှုတ်ဆက်စကားတွေ ကိုယ်စီ ဆိုရင်းက တစ်နှစ်ပြီး တစ်နှစ် ရွာကလေးကနေ မြို့ပြဆီသို့ ပြောင်းရွှေ့ထွက်ခွာသွားကြသူတွေက ပို၍သာ များလာခဲ့သော်လည်း ပြန်လာနိုင်သူကတော့ တစ်ယောက်မှ မရှိသေးပါ။ အစွန့်ပစ်ခံ အိမ်ကလေးတွေ၏ ပျက်စီးသွားမှုကြောင့် ရွာကလေးထဲမှာ အခုဆို အိမ်နေရာ ကွက်လပ်ကလေးတွေသာ များ၍ လာခဲ့သည်ပင်။

တကယ်တော့လည်း၊ သမုဒ္ဒရာ ဝမ်းတစ်ထွာ အတွက် ကိုယ့်ရပ်ရွာကို နှုတ်ဆက် ထွက်ခွာသွားကြသူတွေ၊ ဘဝပေး အခြေအနေအရ ပျော်ရာမှာ မနေရ၊ တော်ရာမှာသာ နေသားကျခဲ့ရသူတွေကို ရွာလေးနှင့်အတူ သူ မပျော်ချင်တော့ပါ။ တကယ်တော့လည်း၊ ကိုယ့်ရပ်ကိုယ့်ရွာ ဘယ်သူက စွန့်ခွာချင်ပါ့မလဲ။ အခြေအနေ မပေးလို့သာ တစ်ရေ တစ်မြေ အဝေးမှာ ဘဝတွေကို ရပ်တည်နေကြရသည်မို့ ရွာကို ပြန်မလာနိုင်ကြတော့သည့် သူတို့အပေါ် သူ ဘယ်လိုမှ အပြစ်မတင်လိုတော့ပါ။

အခုအချိန်မှာတော့ ကိုဖိုးမောင်က လွဲလို့ ဒီရွာကလေးကနေ ပြောင်းရွှေ့ထွက်ခွာသွားကြသူ အားလုံးကို သူ အပြောချင်ဆုံးစကား တစ်ခွန်းပဲ ရှိသည်။ အဲဒါကတော့...

“ဘိုးဘွားတွေ ဒီရွာကလေးကို တည်ခါစက အမည်နာမ သမုတ်ခဲ့တဲ့ ခြောက်အိမ်တန်း ဆိုတဲ့ ဒီရွာကလေးဟာ ဒီအတိုင်းသာ ဆိုရင်တော့ မကြာခင်ကာလ တစ်ခုမှာ ပညတ်သွားရာ ဓာတ်သက်ပါ ဆိုသလို တစ်ရွာလုံးမှာမှ အိမ်ကလေး ခြောက်လုံးလောက်သာ ကျန်ခဲ့မှာကိုတော့ အလွန်တရာပင် စိုးရိမ်မိပါကြောင်း”။

▢  စာကလေး ( မော်ကျွန်း )
📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      ဇူလိုင်၊ ၂၀၁၇

Thursday, August 27, 2026

ကြော်ငြာ


❝ ကြော်ငြာ ❞
▢ နိုင်း (သာစည်)

သာစည်မြို့နယ်၊ အုတ်ဖိုကျေးရွာမှာ နေထိုင်တဲ့ ထူးဇော်နဲ့ ပြူးကျော် ဆိုတဲ့ သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက်ဟာ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ်သာ ရောက်လာခဲ့ပေမယ့် မန္တလေး ရွှေမြို့တော်ကြီးကို မရောက်ဖူးကြဘူး။

တစ်နေ့။ သူတို့နှစ်ယောက် တိုင်ပင်ထားကြတဲ့ အတိုင်း မန္တလေး သွားဖို့ သာစည်ဘူတာကို မနက် အစော ၅ နာရီ ရောက်လာကြတယ်။ အမှတ် ၃ အဆန် အမြန်ရထားနဲ့ မန္တလေးမြို့ကို စီးနင်းလိုက်ပါသွားကြတယ်။ ၈ နာရီလောက်အချိန်မှာ မန္တလေးဘူတာရုံကြီးကို ဆိုက်ရောက်တာနဲ့ ဘူတာနားက လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ဝင်ပြီး အီကြာကွေးနဲ့ လက်ဖက်ရည် သောက်ပြီးတဲ့နောက် မန္တလေးတောင်ကို ကားစီးပြီး ဘုရားဖူး သွားကြတယ်။ ပြီးတော့ မန္တလေး မဟာမြတ်မုနိဘုရား ဝင်ဖူးပြီး ရတနာပုံဈေးကို သွားကြတယ်။ သူတို့ ရည်းစားတွေ အတွက် ထမီတွေ၊အင်္ကျီတွေနဲ့ နိုင်ငံကျော်မြင့်မြင့်ခင်ဆိုင်က လမုန့်၊ ကြက်ဥပူတင်း၊ မတော်ရသေးတဲ့ ယောက္ခထီး၊ ယောက္ခမတွေ အတွက် အရီးတောင်း လက်ဖက်၊ ဒမ်ဘို့ကိတ်မုန့်၊ မိဘတွေ အတွက်တော့ ကုလားပဲချောင်း၊ ပဲစိမ်းပွကြော်နဲ့ တခြားသူတို့ လိုအပ်တဲ့ ပစ္စည်းလေးတွေ ဝယ်ခဲ့တယ်။ နေ့ခင်း ၂ နာရီထိုး တော့ ဗိုက်က ဆာလာကြပြီလေ...။ ကျေးရွာသားတွေဆိုပေမယ့် ဟန်ကိုယ်ဖို့ ဆိုတဲ့အတိုင်း လမ်းဘေးက ထမင်းဆိုင်တွေမှာ မစားချင်ကြဘူး။ ဟိုတယ်ထိလည်း တက်မစားရဲပြန်ဘူး။ ဒါနဲ့... ဟိုလျှောက် ဒီလျှောက်နဲ့ ထမင်းဆိုင် လိုက်ရှာကြရင်း ရတနာပုံဈေးရဲ့လမ်းထိပ်မှာ “မမဆန်းပြား” ဆိုတဲ့ အမည်နာမနဲ့ ဆိုင်းဘုတ်တင် ကြော်ငြာထားတဲ့ ထမင်းဆိုင်ကို တွေ့တာနဲ့ ထူးဇော်က -

“ပြူးကျော် ဒီထမင်းဆိုင်က သန့်ရှင်းပြီး ဈေးလည်း သက်သာ ပုံရတယ် .. ဟို ဘလက်ခ်ဘုတ်မှာ ရေးထားတဲ့ ဟင်းတွေကလည်း တို့ တစ်ခါမှ မကြားဖူးတဲ့ ဟင်းတွေကွ ... ရောက်တုန်းရောက်ခိုက် ဝင်တီးပစ်ရအောင်၊ မင်းရည်းစား မိတစုပ် နဲ့ ငါ့ရည်းစား ကြွက်မတို့ကို အပြတ် ကြွားပစ်ရအောင် ... ဟဲ ဟဲ ဟဲ ဟဲ ... ကဲ ဘလက်ခ်ဘုတ်ကို ကြည့်ပြီး မင်းကြိုက်တဲ့ဟင်း မှာပေတော့”

ဘလက်ဘုတ်(ခ်) မှာ ရေးထားတဲ့ ဟင်းတွေက “ကွတ်ကွတ်ဟင်း၊ ဂတ်ဂတ်ဟင်း၊ ဂျပန်ဟင်း၊ ထိုင်ဝမ်ဟင်း၊ ပဲကုလားဟင်း၊ ငံပြာရည်ချက်၊ ငါးပိရည်ကျိုနှင့် အတို့အမြှုပ် စုံလင်စွာ... ထမင်းတစ်ခါပြင် ၁၅ဝဝ ကျပ်၊ လိုက်ပွဲတစ်ပွဲ ၁ဝဝ ကျပ်။ စိတ်တိုင်းကျ သုံးဆောင် နိုင်ပါသည်” တဲ့။

ထူးကျော်နဲ့ ပြူးကျော်တို့ နှစ်ယောက်ဟာ လွတ်နေတဲ့ စားပွဲဝိုင်းမှာ ဝင်ထိုင်လိုက်တဲ့အခါ စားပွဲထိုးလေး တစ်ယောက် ရောက်လာပြီး -

“အစ်ကိုကြီးတို့ .. ဘာသုံးဆောင်ကြမလဲ ... ခင်ဗျ”

“ကွတ်ကွတ်ဟင်း၊ ဂတ်ဂတ်ဟင်း၊ ထိုင်ဝမ်ဟင်း၊ ပဲကုလားဟင်းနဲ့ စားမယ်ကွာ”

ပြူးကျော်က မှာလိုက်တယ်။ မကြာခင် ထမင်းနှစ်ပွဲနဲ့ ဟင်းတွေ လာချပေးတယ်။ ဒါပေမယ့် ထူးဇော်နဲ့ ပြူးကျော်တို့က မစားသေးဘဲ ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက် အထိ ထိုင်စောင့်နေတယ်။ နောက်ထပ် ဘာဟင်းမှ ရောက်မလာတော့ စားပွဲထိုးကောင်လေး တစ်ယောက်ကို လှမ်းခေါ်ပြီး-

“ညီလေး ... အစ်ကိုကြီးတို့ မှာထားတဲ့ ဟင်းတွေ မပါသေးဘူးလေကွာ”

“ဗျာ ... အစ်ကိုကြီးတို့ မှာထားတဲ့ ဟင်းတွေ အကုန် ချထားပြီးပြီလေ ... ငါးပိရည်ကျိုနဲ့ အတို့အမြှုပ်တောင် အဆစ်ပါသေး”

“မင်းက တို့ကို ရွာသားတွေ ဆိုပြီး အချဉ်ဖမ်းမယ် မကြံနဲ့၊ တို့လက်သီးက ဆိုင်မရွေးဘူးနော်”

ပြူးကျော်က စိတ်တိုတိုနဲ့ လက်သီးလက်မောင်းတန်းပြီး ပြောလိုက်တဲ့အခါ အခြေအနေကို ရိပ်စားမိတဲ့ အသက်နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်လောက်ရှိတဲ့ ဆိုင်ရှင်အမျိုးသမီးက ကောင်တာ စားပွဲကနေ ထလာပြီး စားပွဲထိုးကောင်လေးကို အကျိုးအကြောင်း မေးလိုက်တယ်။ အဲသည်တော့မှ-

“ဟင်း ... ဟင်း ... ဟင်း (ညုတုတု အသံလေးနဲ့) ငါ့မောင်တို့က သိပ်ကို ရိုးလွန်း အလွန်းတာကိုးကွဲ့... မမ ရှင်းပြမယ်နော် ... ကွတ်ကွတ်ဟင်း ဆိုတာ ကြက်သားဟင်း၊ ဂတ်ဂတ်ဟင်း ဆိုတာ ဘဲသားဟင်း၊ ဂျပန်ဟင်း ဆိုတာ ဂျပန်ငါးကို ကြော်ပြီး ချက်ထားတာ၊ ထိုင်ဝမ်ဟင်း ဆိုတာ ထိုင်ဝမ်ခရမ်းချဉ်သီးချက်ကို ပြောတာကွဲ့ ... ထမင်းဆိုင်တွေက အပြိုင်အဆိုင် ပေါတာဆိုတော့ ဒီလို တစ်မျိုး ထွင်ပြီး ကြော်ငြာမှ အသစ်အဆန်း မှတ်ပြီး ဝင်ရောက် စားသုံးကြတာကွဲ့ .. မမရဲ့ ဆိုင်နာမည်ကိုက ‘မမဆန်းပြား ထမင်းဆိုင်’ တဲ့ ...”

“ဗျာ”

ထူးဇော်နဲ့ ပြူးကျော်တို့ နှစ်ဦးဟာ စည်းဝါးတိုက်မထားဘဲနဲ့ “ဗျာ” ဆိုတဲ့ အာမေဍိတ်သံကို ပြိုင်တူ ထွက်သွားတော့တယ်။ ရှက်ရှက်နဲ့ ထမင်းကို အဝစားပြီး အမြန်ဆုံး ထွက်လာခဲ့ကြတော့တယ်။

ရွာကို ပြန်ရောက်တော့ သူတို့ နှစ်ယောက်ရဲ့ အအူလှိုင်း အဖြတ်ခံရပုံကို ရည်းစားတွေဆီ ကြွားဖို့ နေနေသာသာ ဘယ်သူ့မှ မပြောရဲကြရှာဘူး။ ။

▢  နိုင်း (သာစည်)
📖 ရယ်စရာ မဂ္ဂဇင်း
      မတ် ၊ ၂၀၁၅

ကြောင့်ကြအိုးသို့ ဝေသတည်း

❝ ကြောင့်ကြအိုးသို့ ဝေသတည်း ❞  
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )


စလင်းချောင်းသည် ရမ်းဘိုကုန်းကမ်းခြေကို ကျောခိုင်းလျက် လေးတွဲ့စွာ စီးဆင်းသွား၏။ သာယာပြန့် ပြူးသော ချောင်းပြင်တွင် အာလူးခင်းများက ‘စောင်ရန်းတန်း’ ကာလိုက်သောအခါ ပြန့်ပြူးသည် မထင်ရတော့။ ရီးဆေးရိုး စိတ်ထဲတွင် ကျဉ်းကျပ်သယောင် ခံစားရ၏။ ထို့ကြောင့် သာယာသည် မထင်ရပြီ။ ငွေရောင်တလက်လက်ဖြင့် ပြေးဆင်းသွားသော ရေကြောင်းကလေးမှာလည်း ချောင်းပြင်၏ သာယာမှု၊ ပြန့်ပြူးမှုတို့နှင့်အတူ ဆုတ်ယုတ်ခဲ့ချေပြီ။ မြင်ရုံဖြင့် အမောပြေဆေး တိုက်ကျွေးနေကျ ရေပြင်။ သည် ရေပြင်သည် ရီးဆေးရိုးအား ‘လာလေဗျာ’ မခေါ်နိုင်တော့။

မည်သို့ဖြစ်စေ ရီးဆေးရိုးမှာ သည်ရေထဲသို့ မဆင်းချင်ဘဲနှင့် ဆင်းရမည်။ သူ့ရင်ဘတ်တွင်၊ သူ့လက်မောင်း၊ သူ့မျက်နှာတွင် နွားစာစဉ်းဖတ် စိမ်းစိမ်းဝါဝါတွေ ကပ်ကျံနေ၏။ နွားများကလည်း ကောက်ရိုး နည်းခါမှ ကောက်ရိုး ကြိုက်နေသည်။ ကောက်ရိုးချည်း စဉ်းပြီး နွားစာခေါင်းထဲ ထည့်ထားသည်ကိုပင် စားသည်။ ငတ်နေ၍လော။ မဟုတ်ပါ။ မြက်ရော ပြောင်းပင်ပါ စားရသဖြင့် တစ်ကြောင်း၊ အငြိမ်နေရသည့်အတွက် တစ်ကြောင်း ဖီးပြီး ဝနေသည်။ ဆီသုတ်ထားသည့်နှယ် ပြောင်လက်နေပေသည်။ သို့ပါလျက် နှင့် ကောက်ရိုး ကြိုက်ခြင်းမှာ မွှေးသောကြောင့်ပင်။ တဖြည်းဖြည်း နိမ့်၍နိမ့်၍ လာသော၊ ပိန်၍ပိန်၍ လာသော ကောက်ရိုးပုံမှာ သက်တမ်းတစ်နှစ်ပြည့်တော့မည်။ ထိုအခါတွင် ကောက်ရိုးသည် နူးညံ့လာ၏။ အနံ့သင်းသင်းကလေးလည်း ကြူပျံ့၏။ သို့ကြောင့် နွားတွေ တအားစား၏။

ရီးဆေးရိုးမှာ မြက်ကို တအား ဖိရိတ်သည်။ လှိမ့် ရိတ်သည်။ မြက်များများရမှ ကောက်ရိုးအကုန် သက်သာမည်။ တလင်းတွင်းက ကောက်ရိုးကို နွားများ မနှစ်သက်။ သို့အတွက် ကောက်ရိုးဟောင်းကို များများ ကျန်အောင် ချွေတာပေးနေရသည်။

သည်အချိန်က ကောက်ရိတ်ချိန်၊ ကောက်လှိုင်းတွေ အိမ်သို့မပါမီ ကန်သင်းတိုင်းကို ပြောင်အောင် ရိတ်ရမည်။ မရိတ်ဘဲ ထားခဲ့လျှင် အလဟဿ ဖြစ်ရော့မည်။ သည်အတွက် မြက်များများနှင့် ကောက်ရိုး တစ်ဝက်သာ ထည့်စဉ်းသည်။ ရီးဆေးရိုးသည် စဉ်း ကောင်းကောင်းနှင့် စဉ်းခဲ့သည်။ စဉ်းဖတ်တွေက ‘နန်းတိုင်’ ကြားတွင် ပြည့်လာလိုက်၊ လက်ဖြင့် တွန်းပစ် လိုက်ရှင်းပေးသည်။ ဆွမ်းခံပြန်ချိန်တိုင်ခဲ့ငြား ရီးဆေးရိုး သတိမထားမိ။ နန်းတိုင်ကြားတွင် ပြည့်လာသော နွားစာစဉ်းဖတ်များကို တွန်း၍ဖယ်၍ မရတော့မှ ဘာဖြစ်လို့ပါလိမ့် မော့ကြည့်သည်။ စဉ်းပြီးသား နွားစာ စဉ်းဖတ်များက သူ့တစ်ထိုင် အရပ်ထက် မြင့်နေ၊ မောက်နေ၊ ချွန်တက်နေပြီ။ သာမန် တွန်းလျှင် ပြန်ပြီးလျှော ဆင်းလာတော့သည်။ “အင်း တော်မှ တော်မှ” ရေရွတ်ရင်း နန်းတိုင်ဝန်းကျင်ကို ရှင်းလင်းရန် စုစည်းသိမ်း ဆည်းသည်။ မြက် သုံးဆုပ်စာနှင့် ကောက်ရိုး နှစ်ဆုပ်စာသာ စုရုံးရရှိတော့သည်။

“ဟာ... ငါ တော်တော် ထိုင်လိုက်တာပါကလား” 

နွားစာပုံကြီးကို ကြည့်ကာ ရီးဆေးရိုး ဝမ်းသာသည်။ အနည်းဆုံး သုံးလေးရက်စာ ရှိနေသည် မဟုတ်လား။ ရီးဆေးရိုးသည် ဝမ်းသာအားရ ထရပ်၏။ ခါးတွင် သပ်လျှိုထားသောနှယ် ခါးဆန့်နေ၏။ ကုန်း၍ မရ။ ခါးဆန့်လျက် လက်ပြင်ကုန်းကာ မန်ကျည်းပင်ရိပ်သို့ ချဉ်းကပ်လာ၏။

မန်ကျည်းပင်ရိပ်တွင်ကား ထန်းပင်မြစ်ခွံများ ‘တလိန်းထိုး’ နေသော ဆောင်းတွင်းမီးဖို။ မန်ကျည်းမြစ်ဆုံကြီးသည် ပုဆိန်နှင့် ပေါက်မရ၊ ဖဲ့မရသောကြောင့် ရီးဆေးရိုး၏ မီးဖိုသို့ ရောက်လာ၏။ အငွေ့သော်မျှ မထွက်။ ဖြူဥသော ပြာနုများသာ သီးနေ၏။ မီးရှိသည် မထင်ရချေ။ သည်ထင်းတုံးကြီး ဘေးတွင်မူ သစ်ကိုင်းခြောက် အကြီးအသေးများ၊ ထန်းပင်မြစ် အခွံများ၊ အူတိုင်များနှင့် မဖုတ်ရသေးသည့် ထန်းပင်မြစ်များ ဝန်းရံနေသည်။ ရီးဆေးရိုးသည် ခါးကုန်း လျက်က ဆေးလိပ်တိုကို ကုန်းကောက်သည်။ ပြာနုဖုံး နေသော ထင်းတုံးထိပ်ကို ဆေးလိပ်တို့ရန် လှမ်းလိုက်စဉ် အိမ်ရှေ့ ‘ကပြင်’ မှ ရီးကျီးဒန့်အသံ ပေါ်လာ၏။ 

“ဆေးလိပ် သောက်မနေနဲ့တော့၊ ထမင်းစားရအောင်” 

သို့ကြောင့် ဆေးလိပ်တိုကို ထင်းတုံးပေါ် ပြန်တင်သည်။ ကပြင်စွန်းရှိ ပုဆိုးစုတ်ကို ဆွဲပြီး ချောင်းထဲသို့ ဆင်းခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် နွားစာစဉ်းဖတ်များ လိမ်းကျံထားသော ရီးဆေးရိုးသည် ချောင်းပြင်ထဲသို့ ရောက်လာကာ အာလူးခင်း စောင်ရန်းတန်းများကို ကြည့်လျက် စိတ်ကျဉ်းကျပ်နေခြင်း ဖြစ်လေ၏။

••••• ••••• •••••


လက်ယက်တွင်းမှ ရေခပ်ထည့်သံ ‘ပလုံပလောက်’ သံသည် ရေစပ်မှ အဝတ်ရိုက်ပုတ် ဖွပ်လျှော်သံနှင့် အားပြိုင်နေ၏။ တစ်ဖက်ကမ်းရှိ သစ်ပင်အုပ်နှင့် တောတန်းသည် ပြာရီနေ၏။ သည်မျှ နေမြင့်သည့်တိုင် နှင်းမကွဲချင်သေးသည့် လက္ခဏာပင်။

ရေစီးကြောင်းထဲတွင် ရေချိုးသူ ဟူ၍ များများစားစား မရှိ။ ရေစပ်တွင်သာ ပျဉ်ပြားခံပြီး ချည်ထုပ်ပုတ် (အဝတ်ပုတ်တုတ်) ဖြင့် ရိုက်ပုတ် ဖွပ်လျှော်နေသူ၊ သစ်တုံးပေါ်တွင် လွှဲကာလွှဲကာ ရိုက်ပုတ်နေသူများသာ ရှိ၏။ သို့ရာတွင် ရေစီးထဲတွင် ကုန်းကုန်းကြီး ရပ်နေသူ တစ်ယောက်ကား ရှိပေ၏။ ဒေါ်ဖွားအုံ၏ မြစ်မကလေး ဖြစ်ဟန်တူ၏။ ရီးဆေးရိုးသည် လူရှင်းသည်ဆိုကာ ရေထဲသို့ ဆင်း၏။ ဆင်းမိပြီးမှ ရေညာသို့ ကြည့်၏။ ရေထဲတွင် တကုန်းကုန်းဖြင့် လက်လှုပ်နေသော မိန်းကလေးကို သတိပြုမိ၏။ ချက်ချင်း ရေထဲမှ တက်၏။

“ခက်တာပဲ၊ အညစ်အကြေး လျှော်ချင်ရင် အိမ်က ရေအင်တုံကလေး ဘာကလေး ယူလာပြီး ကုန်းပေါ်မှာ မလျှော်ဘဲကိုး။ အညစ်အကြေးကို ရေတွင်းနဲ့ ဝေးရာ ရေစီးကြောင်းနဲ့ ဝေးရာမှာသွန်မှ ကောင်းတော့မှာပေါ့”

ရီးဆေးရိုး ဗျစ်တောက်ဗျစ်တောက် မြည်တမ်းရင်း ရေညာဘက်သို့ လျှောက်လာ၏။

“အင်း မိမဆုံးမ ဖမဆုံးမ ဆိုတာ ဒါမျိုး ထင်ပါရဲ့။ ကိုယ်လျှော်မယ့် အဝတ်မှာ အညစ်အကြေး စင်တော့မှ ရေစီးကြောင်းမှာ ဆင်းလျှော်ရတယ်၊ ဒီလို မလုပ်ရင် အောက်မှာ ရေချိုးနေတဲ့ လူတွေရဲ့ကိုယ်ကို ကိုယ့် အညစ်အကြေးတွေ သွားပေလိမ့်မယ် ဆိုတာလောက်မှ မိဘ ဘိုးဘွားက မဆုံးမရော့သလား”

သို့နှယ် ရေရွတ်ပြီးမှ သူ့အသံကို ကြားသူ အနီးအနားတွင် ရှိသလော သဘောဖြင့် ပြူးတိပြူးကြောင် ကြည့်၏။ ကြည့်မိခြင်းမှာ သူ့စကား လွန်သွားသောကြောင့်ဖြစ်၏။

“အေးလေ... မိဘဘိုးဘွားက အာပေါက်အောင် ဆုံးမလည်း သူတို့က နားထောင်ဦးမှကလား။ သူတို့ နားမထောင်ရင်”

ထိုအခါ မြေးမများ ဖြစ်ကြသော မေကြည်နှင့် ခင်ခင်ကြီးတို့၏ အမည်သည် ရီးဆေးရိုး၏ အသိသို့ ပြေးဝင်လာ၏။ တက်ကြွရွှင်လန်းသော မျက်နှာများသည် အမြင်အာရုံ၌ ထင်လာပြန်၏။ သင်းတို့ ညီ အစ်မဝမ်းကွဲ နှစ်ယောက်မှာ အသက်ချင်း တူရုံသာမက ရှစ်တန်းနှစ်ခါကျ၍ ရှက်စနိုးဖြင့် ကျောင်းထွက်ပုံချင်း လည်းတူ၏။ မိန်းကလေးတွေမို့ မိဘက မပြတ် ဆုံးမသည်။ သိကောင်းသိရာကို သင်သည်၊ ညွှန်ပြသည်။ ဘကြီး မိကြီးတို့က ကောင်းစေချင်သဖြင့် ဆိုမြည်သည့်အခါ ဆိုမြည်၊ ချီးမွမ်းသည့်အခါ ချီးမွမ်း၍ ဆုံးမပဲ့ပြင်သည်။ နှစ်ဖက်သော မိဘနှင့် အမေကြီးများမူ ဆိုဖွယ် မရှိ။ သို့ရာတွင် ရီးဆေးရိုး၏ အမြင်၌ သည် မြေးမနှစ်ယောက်မှာ မွေးကင်းစမှ စ၍ နားပါလာဟန် မရှိဟုထင်၏။ အကြောင်းမူ သွားသမျှ လာသမျှ လုပ်သမျှ ကိုင်သမျှ တစ်ခုမျှ အချိုးမကျဖြစ်ရသောကြောင့်တည်း။

ရီးဆေးရိုးသည် မြေးမနှစ်ယောက် အကြောင်း တွေးရင်းဖြင့် ရေထဲသို့ ဆင်းသည်။ ရေစီးကြောင်းသည် ဝါးတစ်ပြန်မျှသာ ကျယ်တော့သည်။ အနက်မူ ခြေသလုံးတစ်ပတ်ရစ်ပင် မမြုပ်ချင်။ အညောင်းအညာ ပြေအောင် ‘ခွေးကူး’ ကလေး တစ်ချက်လောက် ကူးချင်သည်။ ရေနက်ကို ရှာမတွေ့ ။ ရေစီးကို ကျောပေးလျက် ပက်လက်လှန်ရသည်။ ကောင်းကင်ပြင်သည် စင်ကြယ်အောင် ပွတ်တိုက်ထားသော မဟူရာတုံးကြီးနှယ် သန့်စင်၏။ ထိုစဉ်တွင် တိမ်ဖြူ အမျှင်သည် ငွေပဝါလွင့်သောနှယ် တရွေ့ရွေ့ လွင့်မျောလာ၏။

ရေချိုးနေသော ရီးဆေးရိုး၌ ဆပ်ပြာ မပါချေ။ မပါငြား သူသည် ချေးတွန်း၏။ ရေစီးထဲမှ သဲနုကလေးတွေ နှိုက်ယူကာ ကိုယ်အနှံ့ ပွတ်သည်။ တစ်ကိုယ်လုံး မြုပ်အောင် ရေထဲနှစ်သည်။ အသက်အောင့် ထားပြီးနောက် ကပျာကယာ ထထိုင်သည်။ မျက်နှာကို လက်ဝါးဖြင့် သပ်ချလိုက်သောအခါ ရေထဲသို့ တရွေ့ရွေ့ ဆင်းလာသော မိန်းမတစ်ယောက်ကို မြင်ရ သည်။ ထိုမိန်းမသည် ရေစီးဘက်သို့ ကျောပေးထိုင်ကာ ဝမ်းလျားထိုး၏။ ရီးဆေးရိုး မျက်နှာ လွှဲလိုက်ရသည်။

ရီးဆေးရိုးသည် စိတ်ဆိုးမာန်ဆိုးဖြင့် အသံထွက်အောင် “ထွီ” ခနဲ တံထွေးထွေး၏။ သည်မျှဖြင့် မတင်းတိမ်သေးဘဲ “အလကားဟာတွေ၊ အသုံးမကျတဲ့ဟာတွေ” မြည်ရွတ်သေးသည်။ “မိ မဆုံးမ၊ ဖ မဆုံးမတွေ အလကား” ဆုံးအောင် မရွတ်ပါ။ အေးလေ မိဘက အာပေါက်အောင် ဆုံးမပေမဲ့ နားပါချင်မှ ပါတဲ့ဟာတွေပဲ” ဟူသည့် အတွေး ဝင်လာသောကြောင့်ပင်။

ဆောင်းနေသည် မွန်းတည့်နေပါလျက် မပူချင်သေး။ လေပြည်ကလေး တစ်ချက် သုတ်သည်။ ရီးဆေးရိုးမှာ ရေလဲပုဆိုးကို ခြုံလျက် သွက်သွက် လှမ်းမိသည်။ ချောင်းထိပ် ပြည်ပန်းညိုပင် အောက်ရောက်ချိန်တွင် ဂဒိုးမှုတ်သံ တတူတူကို ကြားရသည်။ ထိုခဏ၌ ကောက်ရိတ်အငှား လိုက်သွားသော မြေးမနှစ် ယောက်သည် ရီးဆေးရိုး၏ အာရုံထဲသို့ ပြေးလွှား ရောက်ရှိလာကြပြန်သည်။ “ကနေ့တော့ နည်းနည်း ဝေးတယ် အမေကြီးရဲ့” ခင်ခင်ကြီး အော်သွားသံကို ကြားယောင်၏။ 

“အံမယ်၊ ဝေးပေမယ့် တာလမ်းဘေးမှာတင်” 

ဤသည်ကား မေကြည်၏ ဖြည့်စွက်စကား။ ကောက်ရိတ်သမ၊ ကောက်ရိတ်သမားများသည် လုပ်ငန်းခွင်သို့ နွားလှည်းဖြင့် မသွား၊ မြင်းလှည်းဖြင့် မသွား။ စီးစရာ ဘိုင်စကယ်လည်း မရှိ။ ရှိ၍ စီးသွားဦး၊ ဝိုင်းဝန်း သရော်ခြင်း ခံရမည်။ သို့ဖြစ်၍ တပျော်တပါး အုပ်ကြီးဖွဲ့ကာ တာလမ်း အတိုင်းပင် ပြန်လာကြမည်။ ပျော်ရွှင်တတ်သော မြင်းရထား (မြင်းလှည်း) နှင့် ကြုံလျှင် အပြန်အလှန် နောက်ကြပြောင်ကြ ရယ်မောကြ။ သို့ပါလျက်နှင့် မေကြည်သည် ‘တာလမ်းဘေးမှာ’ ဟူ၍ အဘယ်ကြောင့် အထူးပြုရသနည်း။ မည်သည့် အကြောင်းကြောင့် တာလမ်းဘေးကို သတိတရ ပြောသနည်း စဉ်းစားသည်။ စဉ်းစား၍ ရိပ်မိယောင်ရှိသော ခဏ၌ ရင်ထဲ၌ စူးခနဲပူသည်။

သည်အချိန်သည် မွန်းတိမ်းစ၊ စာပို့ကား ပြန်လာ တတ်သော အချိန်။ မိုးတွင်းတုန်းက ပွင့်ဖြူ တစ်ဖက်ကမ်း ရှောက်တောသို့ ရီးဆေးရိုး ရောက်သွားသည်။ ရှောက်တောမှ အပြန်တွင် စီးခဲ့သော ကားမှာ သည် စာပို့ကား။

••••• ••••• •••••


စာပို့ကားသည် စာပို့ကား အမည်ခံငြား စာချည်း သက် သက် မပို့နိုင်။ ကုန်ရောလူပါ တင်ယူပို့ဆောင်ရသည်။ မင်းဘူးမှ ထွက်ကတည်းက ပြည့်ကျပ်လာသော စာပို့ကားမှာ လယ်ကိုင်း ရောက်လည်း မချောင်။ ပွင့်ဖြူ ရောက်လည်း မချောင်ချေ။ သုံးယောက် ဆင်းလျှင် လေးယောက် တက်၍၊ လေးယောက် လျော့သော် ခြောက်ယောက် တိုး၏။ ရီးဆေးရိုးသည် ပွစိ ပွစိပြောသံများကို မကြားယောင်ပြုကာ ရှေ့သို့ တိုး၏။ မျက်စောင်းများကို လျစ်လျူရှုလျက် အတွင်းသို့ ဝင်၏။ အသက်ကြီးပြီ။ နောက်က မတွယ်ရဲပါ။ ကားဆောင့်လျှင် နောက်မြီးက ပိုပြီး ခုန်၏။ ဆွဲကိုင်ထားသော နေရာမှ လက်ပြုတ်အံ့သို့ မကြာခဏ ဖြစ်သည်။ နောက်မြီး ပဲ့ကျမည်လည်း စိုးသည်။ သို့ဖြင့် အတွင်းသို့ ကျုံးပြီး တိုးလာသောအခါ ဖုန်မွှန်လည်း သက်လာ၏။ ကားမောင်းသူ၏ အော်သံဟစ်သံများကိုလည်း သဲကွဲစွာ ကြားခွင့်ရ၏။

ဝဲယာ လယ်ကွင်းများသည် ရီးဆေးရိုးအား ငေးလှည့်မောလှည့်ဟု ဖိတ်ခေါ်သည်သို့ ရှိသည်။ အမြှုပ် တဖွေးဖွေး ဗျိုင်းတဝဲဝဲနှင့် လယ်ကွက်များ ကျန်သေးသည့်နည်းတူ၊ ကောက်ပင်နုကလေးတွေ တန်းစီနေသော လယ်ကွက်များသည် တစ်ကွက်ပြီး တစ်ကွက်။

ကောက်စိုက်မများသည် လယ်ကွက်ထဲမှ လှမ်းအော်ကြ၏။ “ကျုပ်တို့ လိုက်ချင်လို့ ခဏရပ်ပါဦး” “ရပ်မယ် ရပ်မယ်၊ နက်ဖြန်ကျရင် သည်နားကစောင့်” စသည်။ လယ်ကွင်းများ ပျောက်ပြီး ကုန်းခြောက် တောခြောက်များ ဝန်းရံလာပြန်၏။ သို့သော် ရေမတက်သော နေရာ အနည်းအစုသာ။ ဟိုအဝေးတွင် ရေဖွေးသော လယ်ကွင်းကြီးတွေ။

မကြာမီ ကောက်စိုက်မ တစ်သိုက်ကို လှမ်းမြင်ရသည်။ ကားကို ကျောပေးလျက် တရွေ့ရွေ့ ပြန်နေကြသည်။ ကားသံ ကြားသဖြင့် လှည့်ကြည့်လိုက်သောအခါ သနပ်ခါးဖွေးဖွေးအောက်မှ ပြုံးနေသော ပါးစုန့်ကြီးများ၊ ရယ်နေသော ပါးစပ်များ။ သူတို့သည် အသက်အရွယ် ကွဲချင်ကွဲမည်။ အဝတ်အဆင်မှာမူ မခြားနားလှ။ နှီးထိုးခမောက်လုံးကို မေးသိုင်းကြိုး တပ်ပြီး ဆောင်းသည်။ သနပ်ခါးပါးကွက်ပါးမှာ ခြယ်သည်။ အောက်ခံမိန်းမဝတ်အင်္ကျီပေါ်တွင် ရရာ ယောက်ျားဝတ် ရှပ်အင်္ကျီဖားဖားကြီးတွေ ထပ်ထား သည်။ အဆင်ကွဲသော ထဘီများမှာလည်း ရွှံ့ရေကြောင့် ဆင်တူ ဖြစ်နေသည်။ ရီးဆေးရိုးမှာ ကောက်စိုက်မများ၏ ဝေးခနဲ ညာသံကြောင့် ပြုံးမိသည်။

ဒရိုင်ဘာခန်းမှ “ကောက်စိုက်မတွေ မတက်ပစေနဲ့နော်၊ မတက်ပစေနဲ့ ကြားလား” အော်သံ ပေါ်လာ၏။

“ကြားတယ် အစ်ကိုရဲ့” တုံ့ပြန်သံ ပေါ်လာငြား၊ ကောက်စိုက်မများက ကုန်းထက်မှ စောင့်သည်။ ကုန်စည်နှင့် ခရီးသည် အပြည့်အသိပ် တင်လာသောသည် ကားအိုကြီးသည် အဘယ်မှာလျှင် လျင်မြန်စွာ တက်နိုင်ပါမည်နည်း။ ကောက်စိုက်သမများက သူတို့ အနားသို့ ကားရောက်လာလျှင် တက်စီးရန် ဟန်ပြင်ထားကြ၏။ သူတို့ မျက်နှာများက ပြုံးလျက်ရွှင်လျက်။ သည်ပြုံးသောရွှင်သော မျက်နှာများကို စေ့စေ့ကြည့်လျက် လူနှစ်ယောက်က မတိုးမကျယ် ပြောလာကြ ၏။ “ဟောဟို ပန်းအနီနဲ့ မိန်းမနဲ့ ငါနဲ့ မုန်းဆိပ်မှာ စကားပြောဖူးတယ်ကွ” စသည်၊ “အေး ငါနဲ့လည်း ရွှေဘိုဘုရားပွဲမှာ ပွဲအတူ ကြည့်ဖူးတယ်” စသည်ဖြင့်။ သူတို့ကား ယာဉ်မောင်း၏ ဘေးတွင် မတ်တတ်ရပ် လျက် ပါလာသူများပေတည်း။ ဤသို့ ဤသို့သော သူများသည် သည်ခရီးလမ်း၌ မည်ကဲ့သို့ အသုံးတည့်သည်၊ မည်သူကား မည်သို့ဟူသည်ကို ရီးဆေးရိုး မသိ။ ကားသမားများမှသာ သိမည်။

ညာသံပေး၍ အော်သံများ၊ ရပ်ပါဦး အော်သံများ ပေါ်လာငြား ကားသည် မရပ်။ ကောက်စိုက်သမများ က ကားဘေးတွင် တွယ်ရန် ကြိုးစားကြ၏။ ဦးစွာ တွယ်ထားသူများက တွန်းယောင်ဖယ်ယောင် လက်ပြယောင်ဖြင့် ပခုံးကို ကိုင်၏။ မေးကို တို့၏။ ပါးကို ဆိတ်၏။ ဆဲရေးသံများ ဆူညံကျန်ခဲ့သည်။ ရယ်မောသံများက ဖုန်လုံး အပြင်သို့ ပြေးထွက်သွားတော့သည်။ သို့ရာတွင် ကောက်စိုက်အဖွဲ့မှာ သည်တစ်ဖွဲ့တည်းသာ ရှိသည် မဟုတ်။ မိုင်ဝက်ခန့် မောင်းမိချိန်တွင် ရှေ့မှာ တစ်ဖွဲ့၊ နောက်မြီးမှ စပယ်ယာ၏ လက်ခေါက်မှုတ်သံ ပေါ်လာသည်။ ဆင်းမည့်သူ ရှိသည် ဟူသည့် သင်္ကေတ။

ကားရပ်နေကျ လမ်းခွစခန်းမို့ ကားရပ်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ကောက်စိုက်သမတွေ ဆွဲတက်သည်။ တွယ်ဖက်တက်သည်။ တစ်ယောက်သော ညိုပြာညက်ကလေးကား ယာဉ်မောင်း၏ ဘေး၌ လာရပ်၏။ သူ ရပ်စဉ်က တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်ငြား ကားထွက်မိချိန်၌ အတွယ်တစ်ယောက် စွေ့ခနဲ ရောက်လာ၏။ ကျန်သည့် အတွယ် တစ်ယောက် ဘယ်ရောက် သွားပါလိမ့်။ ရီးဆေးရိုး ဟိုကြည့်သည်ကြည့် ကြည့်နေစဉ် အတွယ်သမားက ကောက်စိုက်သမလေးနှင့် ပါးချင်းကပ်၏။ ကောက်စိုက်သမကလေးမှာ လက်မောင်းတွင် ဒန်လက်ဆွဲချိုင့်ကလေး လျှိုထား၏။ သူသည် အတွယ်သမားနှင့် ပါးချင်း အယှဉ်မခံ။ ထိုင်စီးသည်။ အတွယ်သမား ကုန်းငုံ့ပြီး စကားပြောသည်ကိုသာ မြင်ရ၏။

“ဘာပြောတာပါလိမ့်။ ကောက်စိုက်သမကလေးတွေကလည်း သည်လိုပဲ အပူးအကပ် ခံပြီး ကားစီးသလား၊ ကားသမားရဲ့ အသိလိုလို ဘာလိုလို လူတွေ ကကော ‘ပရောပရည်’ နဲ့ စားနေကျ ကြောင်ဖားတွေလား”

ရီးဆေးရိုး ပူပန်စွာ ကြည့်သည်။ တကြောင့်ကြကြ တွေးသည်။ သူ တွေးနေဆဲမှာပင် မိန်းကလေးသည် ဝုန်းခနဲ ခုန်ချ၏။ ရီးဆေးရိုး ထိတ်ခနဲ ဖြစ်သွား၏။ ပြုတ်ကျသလော။ ချိုင့်ထဲသို့ ကားဘီးကျကာ ခါသွားစဉ် ပြုတ်ကျလေသည်လော။

“ဘာဖြစ်တာတုံး”

မေးသံနှင့်အတူ ယာဉ်မောင်းသည် အပြင်သို့ ခေါင်းထွက်လာသည်။ ရီးဆေးရိုးလည်း ရောယောင်ပြီး မျှော်ကြည့်သည်။ တော်သေး၏။ မိန်းကလေးသည် လမ်းလျှောက် မပျက်။ သို့သော် မျက်စောင်းထိုးကာ ပွစိပွစိ ရေရွတ်နေသည်။ အတွယ်သမားက ယာဉ်မောင်းကို တစ်စုံတစ်ရာ ကပ်ပြောပြီး တဟားဟား ရယ်မောနေလေ၏။

••••• ••••• •••••


ရှောက်တောမှ အပြန် သည်ရှုခင်းသည် ရီးဆေးရိုး၏ အသိ သန္တာန်တွင် တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် ပေါ်လာလေသည်။ မေကြည်၏ ‘တာလမ်းဘေး’  ဆိုသော စကားကို သတိမရလျှင်လည်း သည်အကြောင်း ပေါ်လာစရာ မရှိ။ ယခု ပေါ်လာသဖြင့် ရင်ကို မရပြီ။

“သူတို့ ကောက်ရိတ်စည်း အတက်မှာ ကားမလာပါစေနဲ့။ ကားလာရင်လည်း တအား မောင်းသွားပါစေ” 

မီးပြင်း ထိုးထားသော ထမင်းအိုး ဝေကျသောနှယ် ရီးဆေးရိုးရင်၌ ကြောင့်ကြမှုများ စီးဝေကျနေ၏။ ရေလဲပုဆိုးစိုကို ကပြင်တွင် လှမ်းသည်။ ခါးပန်းပေါ် မရောက်။ မြေကြီးပေါ် ကျသွားသည်။ လှေကားရင်းသို့ လျှောက်လာတော့မှ မြေကြီးပေါ်က ပုဆိုးကို မြင်သဖြင့် ကောက်ယူရသည်။ 

“ထမင်းစားမယ်၊ ဘာငေးနေသတုံး”

“အေး အေး”

ဆိုကာ အိမ်ပေါ်သို့ တက်လာခဲ့ရငြား ရီးဆေးရိုး၏ အသိစိတ်သည် ကိုယ်တွင် မကပ်။ တာလမ်းသို့ ရောက်နေသည်။

“ငါ့မြေး အပျိုမနှစ်ယောက် လမ်းလျှောက် မပျင်းပါစေနဲ့။ ကားကြုံ မစီးဖြစ်ပါစေနဲ့” ကျိတ်ပြီး ဆုတောင်းသည်။

“ဟော်တော် ထမင်းပွဲမှာ ထိုင်ပြီး လက်လည်း မဆေး၊ ထမင်းလည်း မနှိုက်ဘဲ ငေးနေပါကော” 

ရီးကျီးဒန် လှမ်းကြည့်ကာ အော်ပြောပြီးနောက် အိမ်အောက်သို့ ဆင်းသွားသည်။ တို့စရာ ရှာရန်လော၊ ရေနွေးအိုး ယူရန်လော။

“ဟုတ်တယ်၊ လူတွေက လူလည်တွေ။ မိန်းမ တစ်ရွာ တစ်ယောက် မထားရင် ကံကောင်း။ ငါ့မြေးလေးတွေက မလိမ်မိုး မလိမ်မာနဲ့။ မိဘစကားသာ ကလန်ကဆန် လုပ်တတ်တာ၊ လောကအကြောင်းလည်း ဘာမှ သိတာ မဟုတ်ဘူး”

ရီးဆေးရိုးသည် ထမင်းလုတ်ကို ပါးစပ်တွင်းသို့ မသွင်းဖြစ်သေး။ သူ့ရှေ့တွင် မည်သည့် ဟင်းတွေ ပြင်ဆင် ခူးခပ်ထားသည် ဟူ၍လည်း သတိမထားနိုင်။ ဤအရာကား ထမင်းပန်ကန်ပေတည်း ဟူ၍သာ အမှတ်ဖြင့် နှိုက်လိုက်ခြင်းသာ ရှိ၏။ ထိုစဉ်တွင် ကပြင်သို့ တက်လာသည့် ခြေသံကြားရ၏။ ထမင်းလုတ်ကို ပါးစပ်တွင်းသို့ အလျင်အမြန် သွင်း၏။ သွားဖုံးဖြင့် ကြိတ်ဝါး၏။

“အမေကြီး ထမင်းစားပြီးပြီလား” 

မြေးမကြီး မေကြည့် အသံပါတကား။ ချောချောမောမော ပြန်လာကြပါပြီတကား။

“ညည်းတို့ ဘတော့ စားနေပြီ”

“အမေကြီး ဘာချက်တုံး”

“မုန့်ဆီကြော်နဲ့ ငရုတ်သီးချက်သတော” 

ခင်ခင်ကြီး၏ အသံကိုလည်း ကြားရလေပြီ။ ရီးဆေးရိုး ရင်ထဲကအလုံးကြီး ကျသွားပြီ။ နောက်ထပ် ထမင်းတစ်လုတ် ထပ်နှိုက်သည်။ တစ်စုံတစ်ရာနှင့် လက်နှင့် တိုးမိသည်။ ဘာပါလိမ့်။ ငုံ့ကြည့်ပြီးနောက် ရီးဆေးရိုးမှာ အလျင်အမြန် နေရာ ရွှေ့ရသည်။ သူ ထမင်း နှိုက်နေသော အရာမှာ ထမင်းပန်းကန် မဟုတ်။ အစောင် အဖြစ် ‘စောင်’ ထားသော ထမင်းများ ထည့်ထားသော ဆန်ဆေးတောင်းကို နှိုက်နေမိသောကြောင့် ပေတည်း။

 ▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်

Wednesday, August 26, 2026

တောင်ပြုံးပွဲ မင်းကလေး ဒါဏ်ရာရ


❝ တောင်ပြုံးပွဲ မင်းကလေး ဒါဏ်ရာရ ❞
    ▢ မဟော်သဓာ ရွှေဝင်း

၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ခဲ့သော အဖြစ်အပျက်လော၊ သို့တည်းမဟုတ် ၃၆ ခုနှစ်လား၊ ၃၇ ခုနှစ်တွင်လော မသိ၊ စင်စစ် ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ၁၉၃၅ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၃၇ ခုနှစ်ခြားတွင်မူ တနှစ်နှစ် ဖြစ်ရန်ကား သေချာသည်။

ထိုသည့်နှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ရှိ ဆပ်ကျောင်းသား (ရာဇ ဝတ်အုပ် အလောင်းအလျာ) တစုတို့ အခွင့်ရသဖြင့် တောင်ပြုံးသို့ ဆင်းလာကြသည်။

ဤနေရာတွင် ဆပ်ကျောင်းသားတို့၏ အခြေအနေကို ဖော်ပြရန်လိုသည်။

ဆပ်ကျောင်းသားကား တော်ရုံတန်ရုံ လူက ဖြစ်နိုင်ခြင်း မရှိ။ အလွန် ရာထူးရာခံ ကြီးသော မင်းကြီးစိုးကြီးတို့၏ သားများမှ ဖြစ်နိုင်၏။ သို့မဟုတ် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ တည်တန့်ရေးနှင့် ကြီးထွားရေးကို ထင်ရှားစွာ အထောက်အကူ ပြုဘူးသော မျိုးရိုးရှိသူ ပုလိပ်ကြီးတို့၏ သား၊ တူများသာ ဖြစ်နိုင်၏။ ဆပ်ကျောင်းကို တက်နိုင်၏။ ၎င်းပြင် အလွန်ဩဇာ တိက္ကမနှင့် ပြည့်စုံသော သိန်းသန်းကြွယ်ဝသူ ကြေးရည်တတ်တို့၏ သားများသာ မော်ကြည့်နိုင်သော ဆပ်ကျောင်းဖြစ်သည်။

ထိုကျောင်း ရောက်လျှင် အများအားဖြင့် ရောဂါစွဲကပ်၏။ ကျောင်းက ဆင်းလာလျှင် ဗမာသား စားရတော့မည် မဟုတ်ပါလော။ ဗမာတွေကို အုပ်ချုပ်ရတော့မည်၊ အာဏာပြရတော့မည်၊ ဘုရားထူး ခံရတော့မည်ဟူသော အသိစိတ်ဖြင့် ကြိုတင် မင်းစိတ် မင်းဟန်ဝင်နေသည်။

ကျောင်းမရောက်မှီက မင်းစိုးရာဇာ မိဘများ ကိုယ်တိုင် ဗမာချင်းချင်း ဒူးတုတ်ရှိခိုး ခစားခံရသည့်အဖြစ်ကို နေ့စဉ် တွေ့မြင်ခဲ့ရသည့်အစွဲက “ငါကျောင်းဆင်းရင် ဒီလိုဘဲ နေရမယ်” ဟူသော မက်လုံးများ အချိန်ရတိုင်း ဝင်နေကုန်၏။

ကာကီဘောင်းဘီ အတိုကိုဝတ်လျက် ကာကီအိပ် နှစ်ဘက်တတ်အင်္ကျီ အပြင် ရှူးဘိနပ် စီးရသည်။ ထိုမျှသာ မဟုတ်သေး။ ဆင်းမရောင်း ခေါ် သားရေစလွယ်က ရှိလိုက်သေး၏။ 

ထိုသို့ စတိုင်ကျကျ သပ်သပ်ယပ်ယပ် ဝတ်ဆင်မှုကြောင့် လူတိုင်း လှ၍ တင့်တယ်ခန့်ငြားသည်ကား အမှန်ပင် ဖြစ်၏။ လူငယ်ရွယ်များ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အလှအပတို့က ပေါ်လွင်လာသည်။ ဗြိတိသျှအင်ပါယာကြီးကို ကိုယ်စားပြုသူတို့ ဝတ်ဆင်သော ယူနီဖေါင်း ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အလို အလျှောက် ဂုဏ်ကြက်သရေ ဖြိုးမောက်လျက်သာ ရှိတော့သည်။ ထိုအဝတ် ကြောင့် သွေးနားထင်ရောက်သည်ကား အမှန်ပင်ဖြစ်၏။

ဆပ်ကျောင်းသားတအုပ် တောင်ပြုံးပွဲ ရောက်သောအခါ ရွှေပွဲလာတို့က ထုံးစံအတိုင်း ၎င်းတို့အား နောက်ပြောင်ကြ၏။ ၎င်းတို့အနေဖြင့် ရာဇပလ္လင် ခဲမှန်သည့်အလား ဒေါသထွက်ပါလေတော့သည်။

ဒေါသထွက်သည်ကိုပင် အရသာခံတတ်သောအကျင့်ရှိသူ တအုပ်က ပိုမိုနောက်ပြောင်လာ၏။ သရော်သံ၊ ခနဲ့သံပါ ရောနှောလို့ ပါလာလေသည်။ သရော်သံ၊ ခနဲ့သံများ ပါလာခြင်းကြောင့် ဆပ်ကျောင်းသားတို့နှင့် ထိုးကြ နှက်ကြသည် အထိ ဖြစ်လာသည်။ ပြေးသူပြေး လဲသူလဲ ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဆိုးဝါးလာ၏။

ဤနေရာတွင် နတ်ထိန်းတချို့ကလည်း ဝင်ထိန်းရှာ၏။ နတ်ထိန်းတို့ကား နတ်ထိန်းသာ ဖြစ်၍ လူကို ထိန်း၍ မရပေ။ ဆပ်ကျောင်းသားတို့က လက်သီးအပြင် ခါးပတ် ချွတ်၍ ရိုက်ကြ၏။ အရပ်သားများကလည်း ပြန်ချသည်။

၎င်းတို့၏ သားရေခါးပတ်အထူကြီးများ၏ ဒါဏ်ချက်ပြင်းထန်မှုကြောင့် လူရှဲလာ၏။ လူနည်းသွားသောအခါ တွေ့ရာ နတ်ရုပ်များကို ဆက်လက် ရိုက်ကြကုန်၏။ ၎င်းတို့ ခါးပတ် ထိပ်ဖျားတွင် ပါရှိသော ငါးကျပ်သားခန့် ကြေးဝါကွင်းကြောင့် နတ်အများ ထိခိုက်ဒါဏ်ရာရကြ၏။ အထူးသဖြင့် ရိုက်ချက်များများ ခံရသူများကား မင်းကလေးရုပ် ဖြစ်သည်။ အသဲအသန် ဒါဏ်ရာရခြင်းဟု ကင်မွန်း တပ်ရပေမည်။

မင်းကလေးမှ တပါးသော အခြား နတ်ရုပ် စမောများကား ကျိုး၊ ပဲ့ ၊ကွဲပြဲလျက် အမျိုးမျိုး ဒါဏ်ရာရကြကုန်၏။ ဝတ်လဲတော်များ စုတ်သည့်အပြင် ငှက်ပျောသီးတွေ ကျေမွ၍ အုန်းသီးများမှာမူ ပြေးတန်းလိုက်တန်း ကစားသောအသွင် ပေါ်နေသည်။ 

ဆပ်ကျောင်းသားတသိုက် ထိုစဉ်က နတ်ကွန်း ဝင်ရောက် စီးနင်းမှု ပမာဏမှာ ယခုခေတ် “အင်တက်ဘီ” လေဆိပ် စီးနင်းမှုက အဘ ခေါ်ရမည်လော မသိ၊ ပွဲပျက်အံ့ အထိ ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်သွားသည်။

ထိုအရေးအခင်းကို ၀ါရင့် ပုလိပ်ကြီး၊ ပုလိပ်ကလေး အပေါင်းစုံက လိမ္မာပါးနပ်စွာ အချိန်မှီ ထိန်းသိမ်းနိုင်၍သာ တနာရီအတွင်း ပုံမှန်အခြေအနေသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာ၏။ 

ပုလိပ်ကြီး ပုလိပ်ခလေး ပေါင်းစုံသည် နင်တန် နင်တန် သဘောဖြင့် ဖြေရှင်းရာတွင် သာမန်လူများနှင့် မတူသော နတ်ထိန်းများကို အထူး ဦးစားပေး ရှင်းရ၏။

လုပ်သက်ရင့်သော ဗမာအင်စပိတ်တော် တယောက်သည် နတ်ထိန်းကြီး နတ်ထိန်းကလေး ပေါင်းစုံအား ရှိသမျှ၊ တတ်သမျှ ဂါရဝစကား အသုံးအနှုံးဖြင့် တောင်းပန်ရှာ၏။ ရနိုင်သမျှသော ချိုပြုံးခြင်း မျက်နှာပေးကို ယာယီ ဖန်ဆင်းပြခြင်းဖြင့် နတ်ထိန်းတို့အား ကျေနပ်စေ၏၊ နှစ်သိမ့်စေ၏။

သေချာစွာ အရင်း စစ်လိုက်သည် ရှိသော် ပြဿနာ ပြီးငြိမ်းမှုသည် အပေါ်ယံ ရွှေမှုန့်ကြဲသာဖြစ်၏။ ကျေနပ်သည် ဆိုသော နတ်ထိန်း ဆိုသူတို့ကား နတ်ထိန်းသာ ဖြစ်၏။ ကာယကံရှင်များ မဟုတ်ကြ၊ နတ်ထိန်းတို့က ကျေနပ်သည် ဆိုနေသည်မှာ အမှန်သော်- တရားလို တရားခံတို့ မသိဘဲ နှစ်ဘက် ရှေ့နေ လုပ်သူများက အမှုပိတ်နေသော သဘောမျိုး ဖြစ်နေသည်။

ဤကိစ္စတွင် တကယ်တန်းကျေနပ်မှုရအောင် ပြုရမည့်သူကား မင်းကလေး သာတည်း။ မင်းကလေးသည် ဤအရေးအခင်းတွင် 

၁။ ညာဘက် နားရွက်တခြမ်း ပြတ်သွား၏။

၂။ ဝတ်လဲတော် ပြဲသွား၏။ 

၃။ လက်သန်းတချောင်း ကျိုးသွား၏။ 

၄။ ဗောင်းတော် မြေခသည် အထိ ပြင်းထန်သော ဒါဏ်ရာများ၊ ကိုယ်အင်္ဂါ ချွတ်ယွင်းမှုများ ဖြစ်လေရာ၊ မည်သို့သော တောင်းပန်မှု အတိုင်းအတာဖြင့် ကြေအေးမှု ရပါမည်နည်း။ ထိုမျှသာမကသေးမူ၍ ၎င်း၏ နတ်အသိုင်းအဝိုင်းတို့ ကိုယ်ထိ လက်ရောက် ကြူးလွန်ခံရသည်မှာလည်း စာရင်းအရ အလွန် များပြားနေခြင်းကြောင့် နာမည်ကျော် မင်းကလေး အနေဖြင့် တောင်း ပန်မှုကို ပယ်ချလိုက်ပါလေပြီ။

“ငါ့ပွဲတော်ကြီးကို၊ ပုလိပ်မင်းကြီး ဝဲလ်ဘုန်း တောင် မနှောက်ယှက်ဘူးဟ၊ နင်တို့လို နှံပြီစုတ် ငလက်မတွေက၊ စော်ကားတာ ငါ့အသဲတွေ ယားလှသနော်”

လူပေါင်းများစွာ လက်အုပ်ချီလျက်ရှိ၏။ မင်းကလေးကား လက်နှစ်ဘက်အပြည့် သပြေခက်များ ဆုတ်ထားသည်။ ယိုင်ထိုးလျှက် ရှိသည်ကား ဓာတ်အား (၄၀၀) ညိနေသယောင်သာတည်း။ ဆယ်ချက်ထက် မနဲသော ဖနောင့်သံများ တမိနစ်အတွင်း ထွက်ပေါ်ခဲ့၏။ အလွန် ကြမ်းလှသော၊ ရမ်းလှသော မင်းကလေး အသွင်ကို ဆောင်လေပြီ။

“ကိုယ်တော်လေး ဒါလောက် မာန်ပါတာ ကိုယ့်တသက်တော့ မတွေ့ဘူးဘူး” ဟု အမျိုးသမီး ကြီးကြီးတယောက်က ဆို၏။

“ဒီကောင်တွေ မကြာဘူး၊ ကိုယ်တော်လေး ဝါးပြစ်မှာ သေချာတယ်”

မင်းကလေးကို ကိုးကွယ်ပုံရသော ရွှေပွဲလာ တချို့က ထင်ကြေးပေးလျက် ရှိသည်။

“ငါမရှိလို့ နော်၊ ငါရှိရင် သွေးအံကုန်မယ်” 

“ကိုယ်တော်ကလေး ဘယ်ကြွနေပါသလဲ”

“ငါ ဘုရားဖူး သွားနေသဟဲ့..” 

မင်းကလေး ဖြေခါမှ ပွဲပိုကျပါလေသည်။ 

 ▢ မဟော်သဓာ ရွှေဝင်း
📖လူ့ဘုံခန်းဝါ အူတက်စရာ

ကြောက်ရောဂါ


❝ ကြောက်ရောဂါ ❞ 
( စံလှမောင် - တောင်ကုတ် )

“ဆရာဦးစိန်အောင်မြင့် ရာထူးတိုးတယ်ဆို။ ဝမ်းသာပါတယ် ဆရာ။ ဂုဏ်ယူပါတယ် ဆရာ”

ဒုတိယမြို့နယ်ပညာရေးမှူးဖြစ်သူ ဆရာဦးစိန်အောင်မြင့် တစ်ယောက် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ရာထူး တိုးသွားပြီဟု ကြားရသည်။ ကာယကံရှင်ကတော့ မည်သို့နေမည် မသိ။ ကျွန်တော်ပင်လျှင် ဝမ်းသာပျော်ရွှင်နေမိသည်။ နေ့လယ် ကျောင်းဆင်းချိန်၌ ဆရာဦးစိန်အောင်မြင့်ကို ကျောင်းရှေ့ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တွင် တွေ့သဖြင့် ကျွန်တော်က ဂုဏ်ပြုစကား ပြောဖြစ်ပါသည်။

“ဟာ ...ဆရာကြီးကလည်း စိတ်ညစ်ရတဲ့ အထဲ”

ကျွန်တော်၏ ဝမ်းသာအားရ ဂုဏ်ပြုစကားကို ဦးစိန်အောင်မြင့်က စိတ်ပျက်လက်ပျက် တုံ့ပြန်လာသည်။ အမြဲတမ်း ရယ်ရယ်မောမော၊ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး နေတတ်သူ တစ်ယောက်သည် ရာထူး တိုးသည်ကိုပင် ဝမ်းမသာနိုင်လောက်အောင် မည်သည့် အကြောင်းများ ရှိနေပါသနည်း။ စဉ်းစားချိန် တန်ပြီလေ။ ဦးစိန်အောင်မြင့်၏ ဇနီးမှာ မြို့မှ ၁၃ မိုင်ခန့်ဝေးသော ရွာတစ်ရွာတွင် အထက်တန်းကျောင်းအုပ်အဖြစ် တာဝန်ကျနေသည်။ နေ့စဉ် ဖယ်ရီစီးလျက် ရက်ချင်းပြန် ကျောင်းတက် နေရသည်။ သူတို့တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း တက်နေသော သားတစ်ယောက် ရှိသည်။ အသက် ဂဝ အရွယ် ယောက္ခမ အဘွားအိုနှင့် အတူ နေကြသည်။

ဦးစိန်အောင်မြင့် လက်ထောက်ညွန်ကြားရေးမှူး တာဝန်ယူရမည့် နေရာက ပြည်နယ်ပညာရေးမှူးရုံး။ သူ မရှိလျှင် သူ့ဇနီးဆရာမကြီး တစ်ယောက်တည်း အိမ်မှုကိစ္စ တစ်ဖက်၊ ကျောင်း တစ်ဖက်နှင့် အလုပ်ရှုပ်နေမည်ကို တွေးပူနေဟန် တူပါသည်။ အမှန်တကယ်လည်း တွေးပူသင့်ပါသည်။

“ဪ.... ဟုတ်သားပဲ။ ဆရာ မရှိတော့ အိမ်မှာ ဆရာမကြီး တစ်ယောက်တည်း ကသီနေမှာကို တွေးပြီး နောက်ကြောင်း မအေးစရာတော့ ဖြစ်မှာပေါ့။ ကိုယ်ချင်းစာပါတယ် ဆရာ။ ဒါပေမဲ့ ရာထူးတိုးတယ် ဆိုတော့လည်း...”

ကျွန်တော်က တွေးတွေးဆဆ၊ ဖေးဖေးမမ ပြောလိုက်သည်။

“ခက်တယ် ဆရာကြီး၊ ခက်တယ်။ ဟိုရောက်တော့ လူကြီးနားမှာ နေရမယ်။ အနေရ ကျပ်တာပေါ့”

“လူကြီးနားမှာ နေတော့ ပညာ ရတာပေါ့ ဆရာရယ်”

“ပညာရတာထက် အနေအစား မချောင်ဘူးပေါ့ ဆရာကြီးရဲ့။ ဒီမှာက ညနေတိုင်း အမောဖြေလို့ ရတယ်။ ဟိုမှာ ဘိုးတော်ကလည်း ပုတီးသမားလို့ ကြားတယ်။ ကျွန်တော် ခြေချုပ်မိပြီပေါ့။ ကျွန်တော် အဲဒါကိုပဲ စိတ်ညစ်နေတာ”

ကျွန်တော်၏ အထင်နှင့် အမြင်ကား တက်တက်စင်အောင် လွဲပြီ။ ကျွန်တော့်မှာ ဦးစိန်အောင်မြင့်၏ အဖြေစကားကြောင့် “သေဟဲ့ နန္ဒိယ” ဟု အလန့်တကြား ညည်းတွားရုံမှ တစ်ပါး...

▢ စံလှမောင် (တောင်ကုတ်)
📖မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း
     အောက်တိုဘာ ၊ ၂၀၁၉

ထွန်တုံးပိတ်ချိန်

❝ ထွန်တုံးပိတ်ချိန် ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

မချောစိန် စိတ်ဆိုးလိုက်ပုံမှာ ပြောစရာ မရှိ။ အသားပင် တုန်နေ၏။ ဒေါသတွင် မောပန်းခြင်းနှင့် ဆာလောင်ခြင်းတို့ စွက်ဖက်လာသည့်အတွက် ဆောက်တည်ရာ မရပေ။ မြေကြီးပေါ်တွင် လှဲအိပ်လိုက်လျှင် ဝေဒနာ ပြေနိုးနိုး၊ အော်ဟစ် ငိုကြွေးလိုက်လျှင် သက်သာနိုးနိုး အတွေး ဝင်လာသည်။

မြောင်းကို တစ်ခါ ဖြတ်တိုင်း လက်ခုပ်ဖြင့် တစ်ကြိမ် ရေခပ်သောက်သည်။ ရေသည် လည်ချောင်းမှ တစ်ဆင့် အူတွင်း တစ်လျှောက် စီးဆင်းသွားသည်ကို အတိုင်းသား သိရ၊ ခံစားရ၏။ ဆာလောင်ခြင်းကား လျော့ပါး မသွားချေ။ မချောစိန်၏ တစ်ကိုယ်လုံးရှိ အကြောအခြင်များ သေကုန်ကြပြီ ထင်ရ၏။ ဆိုင်းတွကုန်ပြီ ခံစားရ၏။ ခြေလှမ်းကို မြေညီပေါ်မှာ လှမ်းရသည်ကိုပင် ပင်ပန်းလွန်းသည် ထင်မိ၏။ ကုန်းကို တက်ရပြီ။ မြောင်းသေးသေးကို ကျော်ရပြီ ဆိုလျှင်ကား မောလိုက်ပုံမှာ မချိတရိပင်။ ပင်ပန်းလွန်းလှ သည်။ မောလှသည်။ အသက်ကို ဝအောင်ရှူကြည့်သည်။ အို.. ရင်ဘတ်က အောင့်လိုက်တာ။ အသက်ကို မျှင်း၍ ရှူသည်။ သည်မျှမကသေး၊ လက်မောင်းက အောင့်သေး။ ဇက်က နာနေလိုက်သေးသည်။

မချောစိန်မှာ တောကျီးကန်းနှယ် ပါးစပ်ကို ဟထားရသည်။ ကောက်ပင်တွေ စတုဂံပုံ အကွက်ကြီး။ ငိုချင်လာသည်။ ဝါခေါင်လပြည့်နေ့ကတည်းက စိုက်ရန် အသင့် ဖြစ်နေခဲ့သော တမန်းပြင်ကြီး၊ မဲဇလီကွေ့က ကောက်စိုက်စည်း သည်ဘက် မလာနိုင်ဆိုစဉ်က ဒေါသသည် စတိမျှသာ ဖြစ်ရ၏။ ရက်ပေါင်း ၃ဝ မှ တစ်ရက်ပြီး တစ်ရက် ကျော်လာသော ကောက်ပင်များကို ကြည့်ရင်း ဟိုပြေးလိုက် သည်လွှားလိုက်နှင့် ပျိုးသက် ရင့်လာသည်။ ပျိုးပင်တွေ တစ်နေ့ထက် တစ်နေ့ အသက်ကြီးလာငြား စိုက်ရက် မသေချာ။ ကောက်စိုက်စည်း ရမည့်နေ့ မရေရာ။

ကြည့်ပါဦး၊ စိုက်မည့်စိုက်တော့ တော်သလင်းလပြည့်။ ပျိုးသက်က ၄၅ ရက် ကျော်ပြီ။ ပျိုးသက်နုနု ရွှေ့ပေးပါမည် ပြောလည်း မရနိုင်။ ထွက်ပေရော့၊ လှန်ထွက် ထွက်ပေရော့။ စတိမျှသာဖြစ်ခဲ့သော ဒေါသသည် မချောစိန်၏ ရင်၌ တစ်နေ့တခြား ရင့်သန်လာခဲ့ရာ ယနေ့ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်တော့သည်။ ကောက်စိုက်မတွေနှင့်လည်း ရန်ဖြစ်ရ၏။ စိုက်ကြပ်နှင့်လည်း စကားများရ၏။ သို့သော် သိမ်မွေ့စွာ ပြောနေကျ ဆိုနေကျ မချောစိန် ဒေါသကြီးသဖြင့် အားလုံးမှာ အံ့အားသင့်ကြသည်။

“ဘယ့်နှယ်တော်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကို ပျိုးသက်နု လွန်းတယ်ဆို ထားပါတော့၊ အခုတော့”

ဒေါသမိုးတိမ် စင်သောအခါ ခလုတ်တိုက်သည်ကိုလည်း မချောစိန် မသိပါ။ ဆူးစူး၍လည်း မနာကျင်တော့ပါ။ နေပူလေတိုက်သဖြင့် မည်းမှောင်နေသော မချောစိန်၏ မျက်နှာပြင်သည် ဒေါသကြောင့် ထူးပြီး အကျည်းမတန်ငြား ရင်တွင်း၌ကား ဆို့ကျပ်နေသည်။ ဒေါသသည် ပြေးလွှားလှုပ်ခတ်ရန် ကျဉ်းကျပ်လွန်းသဖြင့် ရင်ကို တွန်းသည်။ နှလုံးသားကို ဖိသည်။

“ထန်းသားရေကျော်” သို့ ရောက်လာသည်။ တစ်ဖက် လယ်ကွက်မှ ရေပိုရေလျှံသည် သည်ဘက် လယ်ကွက်အတွက် အသက်သွေးဖြစ်၏။ ဖြစ်ငြား ကန်သင်းကို ဖောက်ပြီးလွှတ်လိုက်ရုံမျှဖြင့် မရချေ။ ကြားမှာ ရင်စို့ခန့်နက်သော မြောင်းကြီး ခြားနေ၏။ သို့အတွက် ထန်းသားရေတံလျှောက်ကို အသုံးပြုရသည်။ ထန်းသားပင်လုံးကို ထက်ခြမ်း ခြမ်းသည်။ အလယ်က အူသားတွေကို ထုတ်ပစ်သည်။ မြောင်း ဖြတ်ကျော်ပြီး အလယ်ကန်သင်း နှစ်ခု ဆက်ထားရာ ကြည်လင်သော ရေရှင်သည် တသွင်သွင် စီးဆင်းနေပေ၏။

ရေတွေ ဗုံးပေါလအော ရှိသော လယ်ကွက်ထဲမှ မျောကျလာသော ပုစွန်ဆိတ် တစ်ကောင်သည် ထန်းသား ရေကျော်အစပ်သို့ ရောက်လာသည်။ ရေက တသွင်သွင် ဆိုရငြား လယ်ကွက်ထဲနှယ် မများ။ ပုစွန်ဆိတ် မကျေနပ်၊ သူ့အတွက် လုံခြုံသည် မထင်။ ရေစီးဖြင့် မျှောပြီးလိုက်လျှင် လုံခြုံပါမည်လား။ သို့အတွက် ရေစီးအားထက် လျင်မြန်စေရန် ခုန်ပေါက်ပြေး၏။ ပထမတစ်ချက် ထန်းသားရေတံလျှောက် နှုတ်ခမ်းပေါ်တင်သည်။ ကြောက်လန့်တကြား ခုန်လိုက်ပြန်ရာ မချောစိန့် ခြေဖမိုးပေါ်သို့ တန်းတန်းမတ်မတ် ရောက်သွား၏။

မချောစိန်သည် ပုစွန်ဆိတ်ကို မမြင်ပါ။ မြင်လျှင်ကား ဟန်ကျတာပဲ ဆိုကာ ကောက်ယူမည် မုချ။ ယခု မကောက်နိုင်။ သူ မြင်နေရသော ကောက်ပင် စိမ်းမှောင်မှောင်တွေက ဆွဲဆောင်ထားသည်။ မချောစိန်တို့ လယ်ပွဲနှင့် အတူတူပင်။ ဝါခေါင်လပြည့်က အသင့်ဖြစ်ခဲ့သော လယ်ပွဲများ။ သူတို့ကား ပျိုးသက် ရက်ပေါင်း ၃ဝ တွင် ချောမောစွာ စိုက်ခဲ့ရသည်။ သို့ကြောင့် ကောက်ပင်တွေ သန်စွမ်းလှသည်။ သားတက်တွေပင် မူရင်းပင်မကြီးနှင့် မယိုးမယိမ်း။ ထိုအခါ မချောစိန်၏ ဒေါသသည် ပို၍ ပြင်းထန်လာ၏။ ကောက်စိုက်စည်းတွေ ကပေါက်တိကပေါက်ချာ ဖြစ်ကုန်ခြင်းကိုလား၊ မဲဇလီကွေ့က ကောက်စိုက်မတွေကိုလား ဟူသည်ကား မသိပါ။ ဒေါသမှာမူ ပို၍ ကြီးလာသည်။ သို့အတွက် ထန်းသားရေကျော်ကို ရွရွ မနင်း၊ ညင်ညင်သာသာ မဖြတ်၊ အမျှင်အမျှင် ဖြစ်နေသည့် ထန်းသားအမျှင်သည် ငြောင့်တစ်ချောင်းအဖြစ် မချောစိန်၏ ခြေမ အသားထဲသို့ ချောမောစွာ စူးဝင်သွားလေ၏။

••••• ••••• •••••

စလင်းချောင်းသည် ညောင်ကုန်းရွာနှင့် ရှားတော သုသာန်ကို ဗြောင်းဆန်အောင် ဖျက်ဆီးငြား ရမ်းဘိုကုန်း သော်မူ မထိပါး။ ရွာနောက်ဖေးက ချောင်းတိမ် ယာများသည် နှံစားပြောင်းများဖြင့် ဝေလွင်နေ၏။ ချောင်းရေက ယာများပေါ်အထိ တက်လွှမ်းခဲ့သဖြင့် ပြောင်းပင်တို့ အကြိုက် ကျနေသည်။

“ငါတို့ ကောင်းဖို့အတွက် ညောင်ကုန်းရွာဘက်မှာ ကမ်းပြိုတာတော့ မကောင်းပါဘူး”

တွေးရင်းက ရီးဆေးရိုးသည် ‘အင်း’ ခနဲ ညည်းညူသံ ပေးလျက် ကမ်းပါးစပ်တွင် ထိုင်၏။ ချောင်းရေသည် ရီးဆေးရိုး၏အောက်ဝယ် အဆိပ်မဲ့သော မြက်လျှောမြွေ တစ်ကောင်အလား ညင်သာနွဲ့နှောင်းသော ပုံဟန်ဖြင့် စီးဆင်းနေလေသည်။ ရီးဆေးရိုးသည် ကျောဘက်ရှိ ယာပြင်တန်းကြီးကို လည်ပြန်လှည့်၍ ကြည့်ပြန်၏။ စင်စစ် သူသည် နှံစားပြောင်း အားလုံး ရိတ်သိမ်း အပြီးတွင် နောက်တစ်လှည့် ဝင်ရမည့် အသီးကို စိတ်ကူးနေခြင်း ဖြစ်၏။

နေကြာပဲ ကြဲရ ကောင်းမလား၊ ခဝဲ၊ ပဲလင်းမြွေ ချရ ကောင်းမလား စဉ်းစားသည်။ နေကြာမှာ စီမံကိန်းလည်း ဝင်သည်။ ကြဲထားပြီးနောက် ပေါင်းလိုက်ရန် သာလိုသည်။ ရေလောင်းပေးရန် မလို။ ဆီထွက်သီးနှံမို့ ဈေးကွက်လည်း မပူရ။ သို့သော် တစ်ဦးတည်း ကွက်ပြီး နေကြာခင်းအဖြစ် ထီးတည်းကြီး တည်ရှိနေပါက ကျေးနှင့် စာ ဒဏ်ကို သေလုအောင် ခံပေရော့။ သို့ဖြစ်၍ ခဝဲနှင့် ပဲလင်းမြွေကို စိတ်ကူးပြန်သည်။ နှစ်ခုလုံး ပေါင်းလိုက်ရမည်။ ပဲလင်းမြွေမှာ အသီး မကျိုးအောင် အောက်က ငှက်ပျောဖက်ခံပေးရန် လိုအပ်သလို ခဝဲမှာလည်း ခရမ်းပိုး နှိပ်စက်လှသည်။

ရီးဆေးရိုးသည် ဖြူဖွေးသော ဆံပင်ငုတ်များကို လက်ဖြင့်သပ်မိ၏။ အင်း.. ငရုတ် ချရ ကောင်းမလား အကြံပေါ်လာစဉ်မှာပင် ‘ရွာနားက နီးနီး၊ ဟိုလူက တစ်တောင့် လာတောင်း၊ သည်လူက တစ်တောင့် လာတောင်း။ မပေးပြန်ရင် တိုထွာရာကျမည်။ ပေးပြန်ရင် လူတစ်ရာ ဝါးတစ်ရာ။ ဟာ ... မဖြစ်သေးပါဘူး’

အတွေးပေါ်လာသဖြင့် ချက်ချင်း ပျက်ပြားရပြန်၏။ ရီးဆေးရိုး၏ မျက်လုံးများက ရေစီးကြောင်း၏ ဟိုဘက်သို့ ရောက်သွားပြန်၏။ ကျနေ၏ နေခြည် အောက်၌ တောက်ပနေသည့် ငွေပွင့်များ တလက်လက် တတောက်တောက်။

သဲပြင်၏ အမျိုးအစားနှင့် အနေအထားသည် ကြက်သွန်ကြီးစိုက်လိုသူတို့ သွားရည်ကျစရာ။ သို့တစေ ဝါသနာပါ၍ သွားရည်ယိုငြား ရီးဆေးရိုး မလုပ်နိုင်ပါ။ နွားချေးချခြင်း၊ ဖွဲချခြင်း၊ ဓာတ်မြေသြဇာထည့်ခြင်းနှင့် ထွန်ယက်ခြင်းတို့အနက် ထွန်ရန် သက်သက်ကိုပင် ရီးဆေးရိုး အနိုင်နိုင်။ သို့သော် အလျား ဝါးနှစ်ပြန်၊ အနံ ဝါးတစ်ပြန်သာသာ ချောင်းတိမ်ယာကလေးကိုကား ...။

ရီးဆေးရိုး၏ မျက်လုံးများ ဝင်းတောက်လာသည်။ သည်မျှကိုကား သူ တတ်နိုင်သည်။ ထည့်သမျှသော မြေသြဇာများမှာလည်း ကိုယ့်ယာထဲမှာသာ ရှိနေမည်။ ရေစီးနှင့် ပါသွားစရာ မရှိ။ တစ်ခုကား စဉ်းစားစရာ ရှိ၏။ ချောင်းပြင်တွင်း ဆင်းစိုက်သော ကြက်သွန်မှာကား ‘စမ်း’  ရှိသဖြင့် ရေလောင်းရန် မလို။ ချောင်းတိမ်ယာမူ ‘မောင်းတက်’ ဖြင့် ရေလောင်းပေးရလိမ့်မည်။ ကြက်သွန်ဈေးက ယခုပင် ခုနစ်ကျပ် အထက်သို့ မြားပြနေသဖြင့် ရီးဆေးရိုး စိတ်အား တက်ကြွသည်။

“နေကြာကော”

နေကြာကိုလည်း ရီးဆေးရိုး သံယောဇဉ် မပြတ်။ ကြက်သွန်ကိုလည်း အာသီသ ပြင်းပြသည်။ သို့အတွက် ရေစီးကြောင်းဘေးမှ ခွာခဲ့သည်။ နေကြာ အဖော်ရှိလျှင် နေကြာကြဲမည်။ အဖော်မရှိပါက ကြက်သွန်စိုက်မည်။ ကင်ပွန်းခါးပင်များသည် ရမ်းဘိုကုန်းရွာ၏ ကျောပြင်ကို ဖုံးကွယ်ထားသည်။ အပွင့်ဝါများသည် ရေခပ် ဆင်းလာသော လှပျိုဖြူများအား လှောင်ပြောင်နေသည်။ ရွာပေါ်သို့ ရီးဆေးရိုး မတက်တော့ပါ။ လာလမ်းအတိုင်း ယာခင်းများကို တစ်ခုပြီး တစ်ခု ဖြတ်လာခဲ့၏။ အချို့ယာသည် ထွန်ယက်စ၊ အချို့မူ ထွန်ယက်ပြီး၊ အချို့သော်ကား မြက်သောသောနှင့် နလန် (နွားလှန်) သာ ရှိသဖြင့် ပကတိ နွားစားကျက်။

••••• ••••• •••••

အိမ်ထဲသို့ ဝင်မိသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း မချောစိန် သည် အရုပ်တစ်ရုပ် ကြိုးပြတ်သွားသည့်အလား ပုံကျ သွားသည်။ ဒေါသကို မေ့ပစ်နိုင်ငြား၊ ဆာလောင်ခြင်း နာကျင်ခြင်းတို့မူ ဖျောက်မရချေ။

မချောစိန်၊ ကိုထွန်းရတို့ အိမ်မှာ အိမ်ဆိုသည်ထက် တင်းကုပ်ကြီးနှင့် ပိုပြီးတူသည်။ မြေစိုက်ထန်းရွက်တဲကြီးမှ တံစက်မြိတ်များသည် မြေကြီးနှင့် ထိမတတ် နိမ့်ဆင်းထား၏။ အထဲတွင် လေးပုံသုံးပုံက မြေပြင်ကြီး။ သည်မြေပြင်ပေါ်တွင် အိုးများ၊ သပိတ်များ ဟိုနားတစ်စု၊ သည်နားတစ်စု ရှိသည်။ သည်အထဲ၌ သင်္ကြန်တုန်းက မရောင်းလိုက်ရသော အိုး အချို့လည်း ရှိ၏။ ပုတ်ပြီးပြီဖြစ်ငြား တစ်ဖိုစာမပြည့် သဖြင့် မဖုတ်ရသေးသော သပိတ်နှင့် ဆီအိုးမှာ အများစု ဖြစ်သည်။ ခေါင်းရင်းဘက်တွင် မိသားစုတစ်တွေ အိပ်စက်ရန်အတွက် အဆင့် ထိုးထားသော နေရာတစ်ရခုသာ ဝါးကြမ်းခင်း၍ ထရံ ကာထားသည်။ အခန်းရှေ့တွင် ကျောမှီ မပါသော ခုံတန်းလျားတစ်ခုနှင့် နွားသားရေခင်းသည့် ပက်လက်ကုလားထိုင် တစ်လုံး။ ဟိုဘက်တွင်ကား ဆန်ဆေးရည်နှင့် ကြက်သွန်ခွံနံ့တို့ တဟောင်ဟောင် လှိုင်နေသည့် ရေပုပ်အင်တုံ တစ်လုံး ဦးဆောင်သော မီးဖိုချောင်။

မချောစိန်သည် တန်းလျားပေါ်တွင် လှဲချပြီးနောက် တစ်အောင့်ကြာမှ တစ်အိမ်လုံး တိတ်ဆိတ်နေပါကလား သတိပြုမိသည်။ ယမန်နေ့က ထွန်တုံးပိတ်သဖြင့် အားလုံးပင် ကျောင်းသွားကုန်ကြပြီလော။ သည်နှယ်လည်း မဟုတ်။ နံနက်က မချောစိန် လယ်ပြင် သွားခါနီးတွင် သားစုံသမီးစုံကို အိမ်ရှေ့၌ မြင်ခဲ့ရသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ မည်သူတွေ မည်သို့ပင်ရှိရှိ သမီးကြီး ခင်ခင်ကြီး တစ်ယောက်ကား အိမ်တွင် မုချရှိရမည်။ သူသည် ရှစ်တန်းနှစ်ခါကျသဖြင့် ရှက်သည်ဆိုကာ ကျောင်းထွက်ထားသူ ဖြစ်၏။ အမေ မချောစိန် ကိုယ်စား အိမ်ထောင်ထိန်းသိမ်းရသူလည်း ဖြစ်ပေ၏။

“သမီးရေ၊ ရေတစ်ခွက်လောက် သမီးရယ်”

တိတ်ဆိတ်ခြင်းမှ တစ်ပါး အခြား တုံ့ပြန်မှု မရှိ။

“သမီး ခင်ခင်ကြီး”

ထပ်မံခေါ်ရင်း လက်ထောက်၍ ထသည်။ နံကြားက အောင့်သဖြင့် ရှုံ့ခဲ့ရသည်။ လည်ပင်းက နာသဖြင့် စုတ်သပ်ရသည်။ တိတ်ဆိတ်သော တင်းကုပ်ကြီး အတွင်းဝယ် မချောစိန် တစ်ယောက်တည်းပါ။ အဖော် ဟူ၍ ရေအိုးစင်မှ ရေစိမ့်ကျသံသာရှိသည်။ ရေအိုးစင် ပေါ်ရှိ သောက်ရေအိုးမှ ရေသည် အောက်ခံအင်တုံထဲသို့ တစ်ပေါက်ချင်း စိမ့်ကျနေ၏။ အစသော် ပလုံခနဲ ပလုံခနဲ လိုဏ်သံပါ၏။ အင်တုံထဲ၌ ရေများလာသော အခါ ပေါက်ခနဲ၊ ပေါက်ခနဲအသံသို့ ပြောင်းလာသည်။ သည်ရေကျသံကို အဖော်ပြုလျက် မချောစိန် ရှုံ့မဲ့ထသည်။

ရေအိုးစင်ဘေး အရောက်တွင် ချုပ်ထိန်းထားရသည့် ဒေါသက လူးလွန့်လာ၏။ ကြည့်လေ၊ ဦးချွန်ခမောက်ကလေးသည် ရေအိုးပေါ်တွင် မရှိ။ ရေခွက်ကို မျက်စိတစ်ကမ်း အတွင်း၌ မမြင်။ ရေအိုးက ဟောင်းလောင်းကြီး။ သို့ကြောင့် မီးဖိုချောင်သုံး ရေမှုတ်ဖြင့် သောက်ရန် မီးဖိုဘက်သို့ လှမ်းခဲ့သည်။ ရေမှုတ် မှာသာ အာရုံ ရောက်နေသောကြောင့် ထင်းခွဲဓားကို မမြင်။ မြင်စရာလည်း မလို။ ဓားထားနေကျနေရာက “ထင်းစင်” ဘေးမှာ မဟုတ်လား။

ထန်းသားရေကျော်တုန်းက ထန်းသားငြောင့် တစ်ချောင်း ခြေမတွင် စူးဝင်ထားခဲ့သည်။ ဓားသွားနှင့် တိုက်မိပါလျက် မရှငြား၊ အနာနှင့် တိုက်မိသဖြင့် မျက်ရည် ပိုးပိုးပေါက်ကျအောင် နာသည်။

“ဓားကို သတိထားတဲ့၊ ကိုယ့်ထိလည်း မကောင်းဘူး၊ တခြားလူထိလည်း ကိုယ့်မိဘနဲ့ ကိုယ့်ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေပဲ၊ နေရာတကျထား”

ဓားကို ယူပြီး ဆော့တတ်သည့် အရွယ်ကတည်းက သင်ခဲ့သော အချက်။ မကြာခဏ သတိပေးခဲ့ရသော စည်းကမ်း။ နမော်နမဲ့ အရွယ်ပါ ဆိုရန်ကလည်း သင်း အသက်သည် ၁၅ နှစ် ရှိပြီ။ ပြီးတော့ အိမ်ထောင်ထိန်း။ မချောစိန် ဒေါသဖြစ်ရချေပြီ။ ဓားကို နေရာတကျ ထားအပြီး၌ ထမင်းရည်အိုးဘက်သို့ မျက်စိရောက်၏။ ထမင်းရည်တွေ လျှံကျနေသည်။ ထမင်းကြမ်းခဲ တစ်ခဲက သောင်တင်သော ငါးကြီးအာနန္ဒာ ဖြစ်နေ၏။

‘ထမင်းရည် အသစ် မငဲ့ခင်မှာ ထမင်းရည် အဟောင်းတွေ သွန်ပစ်ရတယ်။ ဒါမှ မတော်တဆ ထမင်းစေ့တွေ အန်ကျရင် ပြန်ယူလို့ ကောင်းတော့မပေါ့။ ထမင်းရည် အသိုးအပုပ်ထဲက ထမင်းစေ့တွေကို ပြန်ယူရင် တစ်အိုးလုံးကို ပုပ်စော်နံကုန်မှာစိုးလို့ အန်ကျတဲ့ ထမင်းစေ့တွေကို အဆုံးခံရရော’

သည်မျှ ပြည့်လျှံနေသည့် ထမင်းရည်အိုးပေါ်သို့ စောင်းတင်ပြီး ထမင်းရည်ငှဲ့ပါက ထမင်းအိုးနှုတ်ခမ်းမှာ ထမင်းရည်အဟောင်းထဲတွင် နစ်နေမည် မဟုတ်ပါလော။ သည်အချက်ကိုလည်း မချောစိန် တတွတ်တွတ် ရှင်းလင်းသင်ပြခဲ့ပြီးပြီ။ ထိုထမင်းရည်အိုးထဲသို့ စားကြွင်းစားကျန်တွေလည်း ထည့်သဖြင့် ခွေး ကျွေးချိန် မတိုင်သေးမီ လုံအောင် အုပ်ထားရမည်။ အုပ် မထားပါလျှင် ခွေးလာနှိုက်သဖြင့် ခွေးစားခွက် အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားမည်။ ထမင်းကြမ်းကျန်၍ စားမကုန်လျှင် ရေဆေးပြီး ခြေမွပါ။ ဆန်ကောထဲတွင် ဖြန့်ပြီး နေလှန်းပါ။ ရေနွေးပွက်ပွက်ဆူထဲသို့ ထမင်းခြောက်ကို ထည့်ပြီး ရေငှဲ့လိုက်ပါက ထမင်းဖြစ်သည်။ ထမင်းအဖြစ် မစားလို၍ ဆီပူထိုးလျှင် အဆာပြေ စားစရာတစ်မျိုး ဖြစ်လာသည်။

ရီးကျီးဒန့် လက်ထွက်၊ ရီးကျီးဒန့် သမီးပီပီ အကွက်အကွင်းကျကျ ရှင်းလင်းသင်ပြခဲ့ငြား၊ သမီးကြီးသည် အမေကြီး၏မြေး မပီသည်သို့၊ အမေ့သမီး မဟုတ်ဘိသို့ ‘ကပက်ကစက်’ လုပ်ထား၏။ ဒေါသကို မချောစိန် ထိန်း၍ မရပါ။ မရတော့ပါ။ ဖိုခနောက် (ဖိုခုံလောက်) သုံးလုံးပေါ်သို့ လှမ်းကြည့်သည်။

ဟင်းအိုးအဖုံးမှာ ပြာထဲသို့ စောင်းကျနေ၏။ အဖုံးအဖိ မရှိသည့်အတွက် ကျီးဝင်ထိုးခြင်း ဖြစ်သည်။ အိုးအဖုံးဘေးသည် ကြက်သွန်ထည့်သော ဆန်ဆေးတောင်း ထားသည့်နေရာ မဟုတ်။ “နေပါဦး၊ ဟင်းအိုးကို မဖုံးဖိနိုင်ရအောင်၊ ထမင်းရည်အိုးကို မအုပ်နိုင်ရအောင်၊ ကြက်သွန်တောင်းကို နေရာတကျ မထားနိုင်ရအောင် ဘာအရေးတကြီး ဖြစ်လို့လဲ” စိတ်ထဲက မေးရင်း မချောစိန်၏ ဦးခေါင်းသည် တံစက်မြိတ် အပြင်သို့ ရောက်သွားသည်။ အိမ်သာဘက်သို့ လှမ်းကြည့် ပြီးမှ နွားတင်းကုပ်၊ တင်းကုပ်ပြီးမှ နွားစာစဉ်းသော ခြေနင်းစင်။

နွားစာစဉ်းသော ခြေနင်းဓားစင်ပေါ်တွင် ပြောင်းဖူးပင်အချို့နှင့် ကောက်ရိုးထုံးကြီးရှိသည်။ ကောက်ရိုးထုံး ကွယ်နေသည့်အတွက် ခင်ခင်ကြီးကို မမြင်ရ။ သို့ရာတွင် ဖွင့်လျက်ထားသော စာအုပ် တစ်အုပ်ကိုကား မချောစိန် မြင်ရသည်။ ဓားရှေ့ရှိ နွားစာစဉ်းသော ရေတံလျှောက် အောက်မှာ နွားစာခံသော ခြင်းကြားတောင်း ရှိသည်။ သည်တောင်းကို လှမ်းကြည့်သည်။ စဉ်းပြီးသား နွားစာ တောင်းဝက်ပင် မရှိသေး။ မချောစိန် ဝါးခြမ်းပြားကို လှမ်းဆွဲသည်။ ဝတ္ထုဖတ်နေတဲ့ မိန်းမ လာခဲ့စမ်းဟေ့ လှမ်းခေါ်သည်။

“ဝတ္ထုဖတ်နေတဲ့ မိန်းမ လာခဲ့စမ်းဟေ့၊ ဟိုမှာ ထမရည် (ထမင်းရည်) အိုး ဘာဖြစ်နေလဲ၊ ဟင်းအိုးအဖုံး ဘာပြုလို့ ပွင့်နေတာလဲ၊ ဒါ ကြက်သွန်တောင်း ထားတဲ့ နေရာလား”

သည်အသံများ ရီးဆေးရိုး၏ နားထဲသို့ ဝင်လာသည်။ ဝင်လာပုံက ရိုးရိုးမဟုတ်၊ ပို၍ပို၍ ကျယ်လောင်လာသည်။

“မောင်မြမင်းရေ တော်တော်ကြာမှ တစ်ခေါက် လာခဲ့ဦးမယ်ကွာ။ နေကြာ ကြဲမယ့် အဖော်ရလို့ ဝမ်းသာပေမယ့် အေးကွာ ခဏ ခဏ "

ရီးဆေးရိုးသည် စောင်ရန်းတန်း တစ်ခုသာ ခြားသော သမီးအိမ်ဘက်သို့ သုတ်ခြေတင်ခဲ့သည်။ မတင်၍ မဖြစ်။ လယ်ပိတ်ရေးအတွက် သူ့သမီး အဘယ်မျှ ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ဆင်းရဲကြောင်း သိသည်။ သူ့မြေးမ မည်မျှ နမော်နမဲ့နိုင်ကြောင်းလည်း ရီးဆေးရိုး သိသည်။ သိငြား၊ ထုံထုံနုံနုံ သည်မြေးမကို သူ အတွယ်အတာ ပိုရသည်။

“ကြောက်ပါပြီ အမေရဲ့၊ နောက်ကို မဖတ်တော့ပါဘူး အမေရဲ့၊ နောက်ကို အမေ ခိုင်းသလို လုပ်ပါ့မယ်”

တဗုန်းဗုန်း တရွှမ်းရွှမ်း ဝါးခြမ်းပြားသံများနှင့် ခင်ခင်ကြီး၏ ငိုသံသည် ‘ဟဲ့ မိန်းကလေး’ အော်သံပေါ် လာလျှင် လာချင်း တုံ့ခနဲ ရပ်သွားလေ၏။ မြေးမ၏ အားထားသောမျက်နှာ။ သမီး၏ ညှိုးချုံးဝမ်းနည်း မျက်နှာ။

“မိန်းကလေးရယ် … ဒေါသဖြစ်နေတုန်းမှာ ကလေးတွေကို မရိုက်ပါနဲ့ဟယ်၊ ကလေးရဲ့ အပြစ်က နည်းနည်းပေမဲ့ ဒေါသတွေ ပုံချမိတော့ ကလေးခမျာ နာရှာမှာပေါ့ မိန်းကလေးရယ်”

မချောစိန်သည် ဝါးခြမ်းပြားကို ပစ်ချသည်။ တံစက်မြိတ်လက်ခံတိုင် ခြေရင်းရှိ ထန်းဖုံးဖတ် ဖင်ထိုင်ခုံကို ဆွဲယူထိုင်သည်။ ဒူးပေါ် လက်တစ်ဖက် တင်ပြီး ခေါင်းကို အုပ်လိုက်သည်။

“သမီးလိုလူတွေ အများကြီးပါပဲ သမီးရယ်။ မခံချင်စိတ်တွေ၊ ဒေါသစိတ်တွေနဲ့ ကလေးကို မဲရင် မှားမှာပေါ့။ ကိုယ်ရိုက်ရင် ခံရမယ့် ကိုယ့်သမီး မဟုတ်လား”

ရီးဆေးရိုး၏ စကားအဆုံးတွင် မချောစိန်သည် ဆိုင်းမဆင့် ဗုံမပါဘဲ ဟီးခနဲ ငိုချလိုက်လေ၏။ တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပင် ခေါင်းပေါင်းပုဆိုးစုတ်ကို ဆွဲချပြီး မျက်နှာကို အုပ်ထားလိုက်လေ၏။ ရှိုက်ကြီးတငင် ငိုသံသည် ပုဆိုးစုတ်အောက်မှ သဲသဲမဲမဲ ထွက်ပေါ်နေငြား ရီးဆေးရိုး နှစ်သိမ့်ရန် သတိမရ။ ဪ.. သူ ကိုယ်တိုင်သည်ပင် နက်ရှိုင်းစွာ ငေးမောနေသည် မဟုတ်လား။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်