❝ မီးသတိ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
မိုးရာသီ ကုန်ဆုံးသွားပြီ ဆိုလျှင် ကိုဆေးရိုးတို့ ပထမဦးစွာ ပြုလုပ်ရသော အရာမှာ မီးဖိုကျင်းပင် ဖြစ်တော့သည် ။ တစ်မိုးတွင်းလုံး မီးဖိုကို မှောက်ချင်မှောက် ၊ လှန်ချင်လှန် ၊ စောင်းချင်စောင်း လုပ်ချင်သလို လုပ်ခဲ့ပေမယ့် အသည်းအေးစဖွယ် မြောက်လေကလေး သွယ်နွယ်လာပြီ ဆိုမှဖြင့် မီးကို ရိုသေစိတ် ဝင်လာကြရသည် ။ မရိုမသေလျှင် ရပါမည်လား ။
မီးတဲ့ဟေ့ ဆိုလျှင် အပ်တိုအစ ကြမ်းကြား ခါးပန်းကြားက ကြမ်းပိုးကိုပင် မချန် အကုန်မျိုဝါးလေ့ ရှိသော အစားကြူးသည့် ဘီလူးကြီးမို့ ကြောက်ကြသည် ။ ရိုသေကြသည် ။ ကိုင်းရှိုင်းလေးစားကြ၏ ။
“ ကိုင်း ကိုင်း ”
သူကြီးအိမ်မှ အမိန့်တစ်ခုကို နာခံလာခဲ့ရပြီး မိမိပိုင် အိမ်စုများသို့ တစ်ဆင့် ကြေညာချင်ပြီဆိုလျှင် သူငယ် အိပ်ဆိတ်ချိန်တိုင်း အစချီ ထွက်ပေါ်လာလေ့ ရှိသော ကိုဆေးရိုးတို့ ဆယ်အိမ်ခေါင်း၏ အသံတည်း ။
“ အိမ်တိုင်းအိမ်တိုင်း အိမ်ရှေ့ အိမ်နောက်ဖေး သင့်လျော်ရာ နေရာမှာ တစ်တောင်ထက် မနည်း နက်တဲ့ မီးဖိုကျင်း တူးပြီး မနက်ရော ညပါ ထမင်းဟင်း ချက်ရမယ်တဲ့ဟေ့ ”
တကယ်တော့ ယင်းအမိန့်မျိုးမှာ လုံးဝ ထုတ်ပြန်ရန် မလိုပေ ။ သို့ရာတွင် မီးဘေးနှင့် တစ်ရွာလုံး၏ ဒုက္ခကို ကြိုတင် သိမြင်သူတိုင်းက မိုးကုန်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် မီးဖိုကျင်း အမြန်တူးကာ မနက်ပြန် ညပြန် မီးဖိုကျင်းထဲမှာသာ ချက်ပြုတ်နေကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း လူကျင့်ဝတ်ကို မလေးစားသူများကမူ အမိုး နိမ့်နိမ့်ကလေး အောက်မှာပင် မီးတောက် တဟုန်းဟုန်း နှင့် ဆက်လက် ချက်ပြုတ်ဆဲရှိသေးသဖြင့် ဆင့်ဆိုရန် မလိုအပ်သော သူကြီးအမိန့်သည် ဆောင်းဦးပေါက် လေတိုင်း ‘ ရမ်းဘိုကုန်း ’ ရွာတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာရလေသည် ။ မီးဖိုကျင်း ပြီးလျှင် မီးချိတ်မီးကပ်နှင့် ရေအိုး ကိစ္စမှာ ခြောက်သွေ့သော ရာသီအတွက် တစ်ပါတည်း လိုအပ်လာသော အရာများပင်ဖြစ်၏ ။ မတော်တဆ ကြွက်သိုက်ထန်းရွက်တဲ တစ်ခုကို မီးစတင် လောင်ပါက မီးကို ငြိမ်းသတ်နိုင်သော အရာမှာ ရေပဲ ရှိသည် ။ မီးမရောက်မီက ထန်းရွက်မိုးတွေကို ခွာချဆွဲဖျက် ထားရန်နှင့် လောင်ဆဲ ကြွက်သိုက်ကို ရိုက်ဖိရန် ဆွဲဖျက်ပစ်ရန်ကလည်း ဆင်းရဲသော တိုင်းပြည်၏ မွဲနုံသော ကျေးရွာငယ် အတွက် အားထားစရာက ကြီးမားကောင်းမွန်သော မီးသတ်စက်ကြီးများ မဟုတ် ။ မီးကပ်နှင့် မီးချိတ်သာ ဖြစ်၏ ။
ဒါကိုလည်း ထုံးစံအတိုင်းပင် သူကြီးအမိန့်ဖြင့် ဆင့်ဆိုဟစ်ကြော်ရသည် ။ နွားထုံ နွားကတ်များလို ပေတေတေ လုပ်နေသူများကို သူကြီး ထံမှောက်သို့ ဆယ်အိမ်မှူးများက ပို့ဆောင်ကြရ၏ ။ မလိုသော အလုပ်များကို လုပ်ဆောင် မဖြစ်အောင် ဖန်တီးနေကြသူများအတွက် ဘညိန်းတို့ လူငယ်များမှာ ရင်မောနေကြရသည် ။
နှင်းရည်ဖြိုက်ဖြိုက် သောက်ချိုးလိုက်ရသော်လည်း ရမ်းဘိုကုန်း ရွာဝန်းကျင်ရှိ သစ်ပင်များမှာ လန်းစွင့် မလာကြပေ ။ အိုသော အရွက်များသည် မြူမှုန်များ လိမ်းလူးရော်လျက် မွဲမြမြအဆင်းကိုသာ ဆောင်နေကြသည် ။ ဆောင်းမင်းသမီး ဘယ်လို ချောပေမဲ့ မြရွက်အိုများမှာ မကြည်စွမ်းသည့် အသွင်ဖြင့် ပင်ယံမှခွာ ထွက်ရန် အားယူနေကြလေ၏ ။ ရွာ၏ တောင်ဘက် တလင်းများမှ စပါးနယ်သံများသည် တစ်ရက်ထက် တစ်ရက် ၊ တစ်နေ့ထက် တစ်နေ့ အားနည်းသွားသည် ။ ဆောင်းလယ်က မြိုင်ခဲ့သော အရုဏ်တေးသည်လည်း စပါးနယ်သူတို့၏ နှုတ်ဖျား၌ မညံတော့ပြီ ။ ကောက်လှိုင်းပုံများ ပြိုကျသည်နှင့် အမျှ ကောက်ရိုးပုံများသည် ဟီးလာ၏ ။ တစ်ပုံက နှစ်ပုံ ဖြစ်လာ၏ ။ နွေသစ်ဦး စပါးပုံများသည် ဟိန်းလာခဲ့၏ ။ ကောက်ပြန့်အောက်က စပါးပြင်ကြီးမှာ ထူထဲကျစ်လျစ် လာလေသည် ။
“ လူလေးရေ ၊ တစ်နေ့လောက်တော့ အလုပ်ဖျက်ပြီး လှည်းမီး သွားချထားမှ ကောင်းမယ်ဟေ့ ”
မိုးအစဲတွင် လယ်သမား လှည်းပိုင်ရှိသူတိုင်း ရှောင် မရသော ကိစ္စပင် ဖြစ်သည် ။ တစ်မိုးတွင်းလုံး လှည်းစီးကုံးကို မိုးလုံအောင်အုပ်လျက်လှည်းကို ခေါက်ထားခဲ့ကြရာက ကောက်လှိုင်းတိုက်ပြီးလျှင် နေက ပူလာကာ လှည်းဘီးပတ် သံခွေများမှာ ချောင်လာတော့သည် ။ သူကြီးအမိန့်နှယ် ပေကတ်ကတ် လုပ်နေလျှင် အရေးထဲမှာ သံခွေကျွတ်ပြီး လှည်းဘီးတစ်ဖက် အလဟဿ ပျက်စီးရပေမည် ။ သို့ကြောင့်လည်း ချောင်နေသော သံခွေကို ပြန်တင်းရန် လှည်းတိုင်း ဒေါက်ဖိုရှိရာ အဆက်အသွယ်ကောင်း ရှိရာသို့ သွားရောက် အပ်နှံရ၏ ။
“ အလုပ်ဖျက်ဖို့ မလိုပါဘူး အဖေရာ ”
ဘညိန်းက အမှော်ခြစ်ပြီးမှ စပါးပြင်ပေါ်တွင် ခုန်ခုန်၍ စပါးအရှိကို ခန့်မှန်းနေသည် ။
“ မဖျက်လို့ နေခင်းကြောင်တောင်ကြီး သွားမလို့လားကွ လူကလေးရေ ”
ကိုဆေးရိုးက နွားချေးပုံ အသစ်တစ်ခုကို ထန်းဖုံးဖတ် အခြမ်းနှစ်ခုဖြင့် ညှပ်ကော်ထားရင်း လှည့်မေး၏ ။
“ ဒါပေါ့ အဖေရ ။ သူတို့ မနက်စောစော ခဏလေးပဲ စပါးထနယ်ပြီး အိပ်နေကြတဲ့ဥစ္စာ ၊ ဘာလုပ်ရတာ မှတ်လို့ ”
ဘညိန်းက နွားကြီးနှစ်ကောင်ကို မေးငေါ့ပြနေစဉ် ကိုဆေးရိုး၏ လက်ထဲမှ နွားချေးများမှာ ပျဉ်ပြား နှစ်ခုကြားမှ ကိုဆေးရိုး၏ ခြေဖမိုးပေါ်သို့ ကျလာ၏ ။
“ ငါလခွေးမှပဲ ၊ မင့် ပြောရတာနဲ့ ပေကုန်ပြီ ”
ချောစိန်က ကိုဆေးရိုးကို ကြည့်လျက် တစ်ဖက်သို့ လှည့်ပြီး ပြုံးလိုက်ရာ မကျီးဒန်က
“ ကဲ ကိုရွှေဆေးရိုးရေ ၊ နောက်ချေးတွေများ နေရာတကျ ပစ်လိုက်ပါဦး ။ တကတည်း စားတော့မယ့် အတိုင်းပဲ ၊ ကိုင်ထားလိုက်တာက ”
“ ညည်းကို ကျွေးမလို့ ”
ကိုဆေးရိုးက မချိုမချဉ် မျက်နှာပေးနှင့် လှည့်ပြောလိုက်ပြီးနောက် “ အေးလေ လူလေး သဘောပဲ ” ဟု ဆိုကာ နွားချေးပုံရှိရာသို လှမ်းထွက်သွားသဖြင့် ဘညိန်းက အသံကို မြှင့်ပြောလိုက်၏ ။
“ အခု နေဆို သိပ်မပူသေးဘူး အဖေရ ။ အခု သွားလိုက်မယ်လေ ၊ အဖေတို့ ကောက်ပြန့်နှင့်ကြ ။ အစ်မလည်း အားနေသားပဲ ”
“ အမယ် ၊ ကျုပ်တို့ ပြန့်နိုင်ပေါင်တော် ”
ချောစိန်က ခေါင်းခါခါ လည်ခါခါဖြင့် အော်လိုက်၏ ။ ဘညိန်းက မကြားဟန်ဆောင်ကာ ကိုဆေးရိုး၏ လက်ထဲမှ နွားချေးများ လွတ်ကျရာ နေရာသို့ ခဏ သွားထိုင်ပြီး မကျီးဒန်နှင့် ချောစိန် ရှိရာသို့ ပြန်လာကာ ရှေ့တည့်တည့်တွင် ချောစိန်နှင့် လက်တစ်လှမ်းကွာတွင် သွားရောက်၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လေသည် ။
“ ဘာပြောတယ် ။ မပြန့်နိုင်ဘူး ဟုတ်လား ”
“ ဟုတ်တယ် ”
“ ကဲ ဟုတ်ဦး ”
ဘညိန်းက ပြောပြောဆိုဆိုဖြင့် ချောစိန်၏ ပါးကို လက်ညှိုးဖြင့် တို့ပြီး နောက်သို့ ဆုတ်လျက် မတ်တတ်ရပ်လိုက်၏ ။ ချောစိန်၏ ပါးတစ်ဖက်တွင် နွားချေးများဖြင့် ညိုမည်းသွားကာ ပါးကို လက်ဖြင့် ပွတ်ကြည့်သည့် လက်မှာလည်း ထပ်မံ ပေကျံသွား၏ ။
“ အမေ ၊ အမေ့သားကို မပြောဘူးလား ။ ဒီမှာ နောက်ချေးတွေနဲ့ ပါးကို သုတ်သွားတယ် ”
မိခင်သို့ လှမ်းတိုင်လိုက်ပြီး ချောစိန်က လှမ်း၍ အော်လိုက်ပြန်သည် ။
“ ဟဲ့ ခွေး ”
“ ဝုတ်ဝုတ် ”
“ ငါ့ချီးကို စားမလား ၊ ဟဲ့ ခွေး ”
“ နင်သာစား ”
“ နင်သာစားဟဲ့ ခွေးရဲ့ ”
မကျီးဒန်က ကြည့်ကောင်းကောင်းနှင့် ကြည့်နေသလား ၊ မပြောချင်၍လား မသိ ၊ ဆေးပေါ့လိပ်ကြီးကို ထောင်းခနဲ ထောင်းခနဲ တစ်ချက်ချင်း ဖွာငေးနေလေသည် ။
“ မှတ်ကရော ကောက်မပြန့်ချင်နဲ့ဦး ”
ဘညိန်းက ရေအိုးတွင် မျက်နှာသစ်နေသော ချောစိန် အနားမှ ဖြတ်သွားရင်း မခံချိမခံသာ ပြောလိုက်ကာ နွားနှစ်ကောင်ကို ချည်တိုင်မှ ဖြုတ်နေသည် ။ ထိုအချိန် ဘညိန်း ကျောအလှည့်၌ ချောစိန်က နွားချေးပုံ တစ်ခုကို ညောင်ရွက်ဖြင့် ကော်လျက် ဘညိန်း၏ ကျောပြင်ကြီးပေါ်သို့ ဘတ်ခနဲ ကပ်လိုက်ရာ
“ အမေရေ လုပ်ပါဦးဗျို့ ၊ ပေကုန်ပြီ ”
“ ဓားနဲ့ခုတ်ဟဲ့ ၊ ဓားနဲ့ခုတ် ”
မကျီးဒန်က ခပ်ချဉ်ချဉ်မို့ အရွဲ့တိုက် ပြောလိုက်စဉ် ကိုဆေးရိုးက နွားချေးကျုံးသော ထန်းဖုံးဖတ် နှစ်ခြမ်းကို ကိုင်လျက် ရောက်လာသည် ။
“ ကိုက်ကြပြန်ပြီလား ဟေ့ ”
“ ကျုပ်ကျောကို နောက်ချေးတွေနဲ့ လာပက်တယ် အဖေရ ။ ကြည့်စမ်းပါဦး ဒီမှာ ”
ဘညိန်းက ကျောကြီးကို ကုန်း၍ ပြ၏ ။
“ နင် ငါ့ပါးကို နောက်ချေးနဲ့ သုတ်သွားတာကိုတော့ မပြောတော့ဘူးလား ”
“ ငါတို့တာက နည်းနည်းလေးရယ် ”
“ ကဲ တော်ကြစမ်း တော်ကြစမ်း ။ နှစ်ယောက်စလုံး အရိုက်ခံရမယ် ။ ဟိုကောင်ကော အခုတလော တော်တော် ချိုထောင်နေတယ်နော် ။ ကြပ်ကြပ်သတိထား ။ လှည်းမီးသွားချတာ လှည်းအပ်ပြီးရင် ချက်ချင်း ပြန်ခဲ့ ။ ဘယ်နေ့ ရမလဲ ဆိုတာလည်း သေသေချာချာ မေးခဲ့ ”
ဖအေဖြစ်သူက ဖိကြိမ်းလိုက်သည်တွင် ဘညိန်းမှာ ဝပ်ဆင်းသွားလေသည် ။ တစ်ခွန်းမျှ ပြန်မပြောဘဲ နွားနှစ်ကောင်ကို လှည်းထမ်းပိုးအောက်သို့ ဆွဲပို့နေလေ၏ ။ လှည်းနှင့် ပတ်သက်သော လှမ်းကြမ်းအိမ် လုပ်ခြင်း ၊ လှည်းယာဉ်အိမ် လုပ်ခြင်း ၊ ပုံတောင်းလဲခြင်း ၊ ပြင်ခြင်း ၊ ဆိတ်မျက်လုံး ပြင်ဆင်ခြင်း ၊ လဲလှယ်ခြင်း ၊ လှည်းဘီးတကူ လဲလှယ်ခြင်း ၊ လှည်းဘီးဒေါက်ပြင် ခြင်းနှင့် လှည်းဘီး သံခွေ လဲလှယ်ခြင်း ၊ ပြင်ဆင်ခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ကိုင်ပေးရာဌာနကို ဒေါက်ဘီးဖို သို့မဟုတ် ‘ ဒေါက်ဖို ’ ဟုခေါ်ကြ၏ ။
ရမ်းဘိုကုန်းနှင့် အနီးဆုံး ဒေါက်ဖိုမှာ လေးဖာလုံခန့်သာ ကွာဝေး၍ မီးနှင့် လုပ်ရသော အလုပ်ဖြစ်သည့် အတွက် လယ်ကွင်းကြီး တစ်ခု၏ အစပ် ညောင်ပင် အောက်တွင် ကနဖျင်းကြီး တစ်ခုထိုးလျက် အလုပ်လုပ် နေလေသည် ။
ပေပေါ်တွင် လှည်းဘီးသံခွေပတ်ကို တင်၍ တအား ထုလိုက်သောအသံကို ဘညိန်းက ခပ်ဝေးဝေး မှပင် ကြားခဲ့ရ၏ ။ ထန်းရွက်မိုး ကနဖျင်း အနီးသို့ လှည်းရောက်လာ၍ မျှော်ကြည့်လိုက်လျှင် ဘညိန်းမှာ
မောဟိုက် သွားရလေ၏ ။ ကနားဖျင်းရှေ့တွင် ဘီးချွတ် ထားသော လှည်းများ ၊ မချွတ်ရသေးဘဲ ရပ်ထားသော လှည်းများက ၂၀ ခန့် ရှိနေပေသည် ။
“ ဗျို့ ဦးဖိုးသောင်း ၊ လှည်းမီး ချမလားဗျို့ ”
ဘညိန်းက တဲတွင်းသို့ အော်၍ ဝင်သွား၏ ။ ဦးဖိုးသောင်းက ဖားဖိုထက်မှ သံခွေများကို ညှပ်ကြီးတစ်ခုဖြင့် မီးညီအောင် ညှိပေးနေရာက မော့ကြည့်သည် ။
“ ထားခဲ့ကွာ သုံးလေးရက် ကြာမှ လာခဲ့ကွာ ”
“ ဘယ်လှည်းဆိုတာလည်း ထွက်ကြည့်ဦးမှပေါ့ဗျ ”
တရှူးရှူး အော်နေသော ဖားဖို၏ မြည်သံကို ဘညိန်း၏ အသံက မဖောက်ထွင်းနိုင်သောကြောင့် ဦးဖိုးသောင်းက သူ၏ သံတူများကိုသာ ငုံ့ကြည့်နေရာက သံခွေတစ်ခုကို ဆွဲမလိုက်ကာ ပေပေါ်သို့ တင်လိုက်သည်နှင့် အသင့်ရှိနေသော တပည့် တစ်ယောက်က မီးရဲရဲအညိဆုံးနှင့် မပြေပြစ်ဆုံးနေရာကို တူကြီးနှင့် ခပ်ဆဆကလေး ထုလိုက်သည် ။
မီးပွားများသည် ဖွားခနဲ ပြန့်လွင့်လာသဖြင့် ဘညိန်းမှာ နောက်ဆုတ်ပေးလိုက်ရ၏ ။
“ ထုထု ”
ဦးဖိုးသောင်းအမိန့် ပေးလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် တူသမားက တူကို မြှောက်၍ ထုချေလိုက်ရာ သံစတစ်စသည် ရဲခနဲ ထန်းရွက်ကြားသို့ ပြေးကပ်သွားလေသည် ။ မည်သူမျှ မမြင်လိုက်ကြပေ ။ သံခွေ ဆက်သည့်ဘက်ကိုသာ အာရုံစိုက်နေကြသဖြင့် ခေါင်းပေါ်မှ မီးတောက်တောက်သံ ကြားတော့မှ မော့ကြည့်မိ ကြတော့သည် ။
“ ဟ ငခွေး ၊ အပေါ်တက်ပါဟ ။ အဲ အိုးနဲ့ပေါက် ၊ ပေါက်ပါဟ ”
ဦးဖိုးသောင်းမှာ ပျာယာခတ်သွား၏ ။ ဘညိန်း လည်း အနီးရှိ အိုးထဲမှ ရေများကို ဆွဲခပ်ပက်ဖျန်းပါ၏ ။ သို့ရာတွင် လေအေးတစ်ချက် သုတ်လိုက်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် တဲတစ်ခြမ်းကို မီးဝါးပြီးသား ဖြစ်သွားကာ တဲပြင်ဘက်သို့ လက်လွတ် ထွက်ပြေးကြရလေ၏ ။
ဘညိန်း မှာလည်း မတော်တဆ သူ့ လှည်းပါ မီးထဲ အဆစ်ပါမည် စိုးသဖြင့် လှည်းပေါ် တက်ပြီး ရွာဆီသို့ ဒုန်းစိုင်းခဲ့ရ၏ ။ သူ၏ နောက်တွင် ဝါးပေါက်သံများသည် ကိုင်းတောကို မီးသင့်သည့်နှယ် အဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေ၏ ။ တဖြည်းဖြည်း ဝေး၍ ကျန်ခဲ့သည် ။ ဝါးပေါက်သံများသည် ဘညိန်း၏ နောက် ဘက်တွင် ဝေး၍ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရာက ဘညိန်း ရှေ့မှ ဆီးကြိုနေပြန်သော ကာလ၌ ဘညိန်းမှာ မျက်လုံးငယ်ထိပ်သို့ ကပ်သွားရလေတော့၏ ။
ရွာဘက်သို့ နီးလာလေလေ ဝါးပေါက်သံလိုလို အသံတွေက ပိုမိုကျယ်လောင်လာလေလေ ။ ရွာဆီ ကြည့်ပြန်တော့ မီးတောက် မမြင် ၊ မီးခိုး မတွေ့ ။ ဦးဖိုးသောင်း၏ ဒေါက်ဖိုကို မီးလောင်သလိုလည်း အဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေခြင်း မဟုတ် ။ ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်းသာ တစ်ခါတစ်ရံ ကွမ်းတစ်ရာညက်ကျော်မှ အသံထွက်လာသည် ။ ရေတွေ အရွှဲသား ပြာမှုန်များ လူးကပ်သော ကိုယ်ဖြင့် တလင်းထဲသို့ လှည်းမောင်းကာ ဝင်လာသည့်တိုင်အောင် ဘညိန်းမှာ မီးလောင်ရာက ဝါးပေါက်သံလိုလို ထွက်ပေါ်နေသော အသံများ၏ ဇာစ်မြစ်အမှန်ကို စဉ်းစား မရနိုင်ရှိသဖြင့် ထမင်း စားရာမှာပင် လည်တိုင် တငင်ငင်ဖြစ်နေကာ အသံလာရာ ပုရပိုက်တန်းရွာဘက်သို့သာ မျှော်၍ ကြည့်နေမိသည် ။
ဒိုင်းခနဲ အသံထွက်သွားသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် “ နံပါတ်ဝမ်းကွ ” ဟူသော အော်သံများသည် ရမ်းဘိုကုန်းရွာနှင့် ပုရပိုက်တန်းရွာကြားရှိ မန်ကျည်းအုပ် အောက်ဝယ် ဆူညံသွားလေ၏ ။ မန်ကျည်းအုပ် ဟု ဆိုသော်လည်း ရွက်ချင်း ယှက်၍ နေပြောက် မထိုးအောင် ပြည့်သိပ်နေသည် မဟုတ် ။ ပူပြင်းသော နေရောင်သည် မန်ကျည်းပင်များ ကြားသို့ ဟိုတစ်ကွက် သည်တစ်ကွက် လျှောဆင်းနေ၏ ။ နေမည်မျှ ပူသော်လည်း လူအုပ်ကြီးမှာ နေပူမှန်းပင် သိဟန် မတူကြ ။ နောက်တစ်ကြိမ် ဒိုင်းခနဲ အသံထွက်လာပြန်လျှင် “ ငနီကွ ငနီ ၊ ငနီဟေ့ ” ဟု ကုန်း၍ အော်လိုက်ကြပြန်သည် ။ မန်ကျည်းအုပ်၏ မြောက်ဘက်အစပ် မန်ကျည်းပင် နှင့် တောင်ဘက်အစပ် မန်ကျည်းပင်ကို အပ်ချည်ကြိုး တစ်ချောင်းနှင့် သွယ်ထား၏ ။ မြောက်ဘက်အစပ်၌ လူအုပ်ကြီး ခဲနေကာ အလယ်တွင် လူလေးယောက် ၊ တောင်ဘက်ဖျား ကြိုးအဆုံးတွင် လူငါးယောက် ရှိ၍ တစ်ယောက်က သစ်ပင်ပေါ် တက်နေပြီး ပဝါဖြင့် အချက်ပေးနေသည် ။
“ ဟော တို့ဘက်က လောင်းမယ့် လူတစ်ယောက် တိုးလာပြန်ပြီဟေ့ ”
မန်ကျည်းအုပ် တောင်ဖျားသို့ စိတ်ဝင်စားစွာ ငေးကြည့်နေသော လူအုပ်ကြီးမှာ နောက်သို့ လှည့်ကြည့်ကြ၏ ။ သူတို့၏ မျက်လုံး ကျရောက်ရာအရပ်၌ ဘညိန်း က ပြောင်းဖူးဖက်လိပ်ကလေးခဲလျက် သူတို့ထံ ဦးတည်လာနေ၏ ။
“ ဟေ့ကောင် ငဆယ် ။ ဒုံးနီကြီးနဲ့ အုံးမောင်ရဲ့ ဒုံးစိမ်းကြီး ပြိုင်နေတယ်ကွ ။ တို့ဘက်က လောင်းပါလား ”
ဒုံးစိမ်း သို့မဟုတ် နံပါတ်ဝမ်းဘက်မှ ထိုးသား လှမောင် ဆိုသူက ဆီး၍ ရွှေကြို လုပ်လိုက်သဖြင့်
“ ပိုက်ဆံ မပါပါဘူးကွာ ”
“ အမယ် ပိုက်ဆံပဲ ၊ ခဲယဉ်းတာ မှတ်လို့ကွာ ။ စပါး လေးတောင်းလောက် တလင်းထဲက ကျုံးယူလိုက်ရင် တစ်ဆယ်တော့ အေးလို့ ”
ပုရပိုက်တန်းရွာသား ငကွန့်က ဝင်၍ ငွေရှာနည်းကို ပြောပြလိုက်၏ ။ ဘညိန်းက လောင်းဖို့ထက် မည်သူနိုင်သည် ရှုံးသည်ကိုသာ သိချင်နေသဖြင့်
“ အခု ဘယ်သူ နိုင်နေလဲကွ ”
“ စောစောပိုင်းက ငါရောပေါ့ကွာ ။ သာဝ ၊ ညံထွန်း ၊ ဖိုးပိန်တို့ရဲ့ဒုံးတွေ ရှုံးပြီး အုံးမောင် ၊ ငဆယ် ၊ လှမောင် စံဝတို့ရဲ့ဒုံးတွေက နိုင်သွားလို့ အခု နိုင်တဲ့ အကောင်ချင်း ပြန်ချနေကြတာ ။ အုံးမောင် ဒီတစ်လားတော့ ရှုံးသွားပြီ ။ နှစ်လား ကျန်သေးတယ် ”
ဒုံး ဆိုသည်မှာ ဒေသစကားသာ ဖြစ်၏ ။ စင်စစ်အားဖြင့် ဝါးပင်မှ ဝါးသာတည်း ။ အခွံလည်း ပါး၍ ရင့်လည်း ရင့်သည့် လက်မ လက်ညှိုး သာသာ ဝါးလုံးငယ်ကို ပါးပါးကလေး ကျန်အောင် အပေါ်ကြောသပ်ပစ်လိုက်ပြီး ထိုဝါးငယ်ကို အပ်ချည်ကြိုးဖြင့် ညီညွတ်ချောပြေအောင် ရစ်ရသည် ။ အပ်ချည်ကြိုးနှင့် ဝါး၏ ကြားတွင် လက်မတစ်စိတ်ခန့် ရှည်သော စွန်၏ တောင်ပံ ၊ ဘဲတောင်ပံ ၊ ကျီးကန်းတောင်ပံ စသည့် ကြိုက်နှစ်သက်ရာ ငှက်တောင်၏ အရိုးကလေး နှစ်ချောင်းကို တစ်လက်မစီ ခွာ၍ ထည့်ထားသည် ။ အပ်ချည်ကြိုးပေါ်တွင် သဘောကျသောအရောင်ကို သုတ်လိမ်းပြီး အပေါ်မှ ထပ်မံ၍ ဖယောင်းဖြင့် တိုက်ထားသည့် ဝါးကို ဒုံးခေါ်၏ ။
အပ်ချည်ကြိုးတန်းကို ငှက်တောင်ရိုးကလေး နှစ်ချောင်း၏ အပေါက်တွင် သွင်း၍ ဝါးလုံးခေါင်းတွင် ဗြောက်အိုးထည့်ပြီး မီးရှို့လိုက်သည် အခါ၌ ယမ်း၏ တွန်းအားကြောင့် ဒုံး ( ဝါးလုံး ) မှာ ကြိုးတန်းတစ်လျှောက် ပြေးလွင့်သွားသည် ။ ဒုံးတစ်ခု တာရှည်ရှည် ပြေးရန် ဗြောက်အိုးသွေ့ခြောက်ရမည် ။ ဒုံး လုပ်သော ဝါးမှာလည်း ခြောက်သွေ့ ပါးလျားရမည် ။ ဒုံးသည် ဦးချွန်နိုင်သရွေ့ ချွန်ရမည် ။ ကြိုးသီရာ ငှက်တောင် အရိုးများ ချောမွတ်ရမည် ။ ဒုံး တကယ် ကောင်းလာလျှင် ကြိုးစွန်ရှိ မန်ကျည်းပင်ထဲသို့ပင် စိုက်ဝင်နေတတ်၏ ။ သို့ရာတွင် ဒုံးမှာ သုံးမရအောင် ကွဲအက် နာကြည်းတတ်သွားသည့်အတွက် ကြိုးစွန်၌ အဝတ် ထူထူ ခံထားရလေသည် ။
“ ဟေး စကားဝါကွ ၊ စကားဝါဟေ့ ”
ဒုံးစိမ်းနှင့် ဒုံးနီတွင် အစိမ်း ရှုံးသွားပြီးနောက် ၊ အနီနှင့် အနက် သုံးလားစီ ပြိုင်ကြရာ အနက်မှာ ကြိုးဆုံးအောင် မသွားသဖြင့် ရှုံးသွားပြန်၏ ။ အနက် ရှုံးလျှင် အနီနှင့် အဖြူ ပြိုင်ကြပြန်ရာ အဖြူ ရှုံးသွားပြီး နောက်ဆုံး အဝါနှင့် အနီ ပြိုင်ကြသည်တွင် သဲသဲမဲမဲ ဝိုင်းလောင်းကာ အသေအလဲ အော်ဟစ် အားပေးနေ ကြခြင်းဖြစ်၏ ။
‘ လယ်သမားတို့ လုပ်စာ မြေမှာ တစ်ဝက် ’ ဟူသော စကားတွင် ‘ လေမှာ လေးပုံတစ်ပုံ ’ ဟူ၍ပါ ထပ်ဖြည့်ရပေတော့မည် ။ ယခုပင်လျှင် အလုပ်တာဝန် ပါးသည့် အနက် ချွေးနှင့် ရင်းရသော လုပ်စာ စပါးများကို မတန်တဆ နိမ့်ကျသောနှုန်းဖြင့် လောင်းကစားနေကြလေသည် ။
“ ဟေး .. အနီကွ ၊ အနီ ၊ အနီ ”
အော်သံများသည် မန်ကျည်းအုပ်ကို သိမ့်သိမ့်တုန်သွားစေ၏ ။ ဒုံးပြေးသံသည် ခိုပျံသကဲ့သို့ မြည်ကာ တစ်ဖက်စွန်းသို့ ရောက်သွား၏ ။ တောင်ဘက် စွန်းတွင် ရပ်နေသော လူ ၅ ယောက်မှာ ဒုံးကို ငုံ့ကြည့်ပြီး ငြင်းကြသည်ကို မြင်ရသဖြင့် မြောက်ဘက်ဖျားမှ လူအုပ်ကြီးက တောင်ဘက်ဖျားသို့ ပြေးသွားပြီး ချက်ချင်းပင် တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် ရိုက်ကြထိုးကြတော့သည် ။ ရန်ပွဲတွင် မပါသူမှာ ဘညိန်း တစ်ယောက်သာ ရှိ၏ ။
သူ မပါသောကြောင့်လည်း ရွာထဲက လူကြီးများ သိကာ မောင်းထု၍ လူစုသည် ။ ရန်ပွဲကို ဖျန်ဖြေရန် ပြေးလာကြသော အခါ၌ မန်ကျည်းအုပ် အတွင်းဝယ် သွေးမှိုင်းလွင်လွင် ရဲနေလေပြီ ။
“ မိုက်တဲ့ ကလေးတွေပဲ ”
ရွာလူကြီး ဦးပန်းဦးက ဝမ်းနည်းသံဖြင့် ညည်းညူလိုက်၏ ။ တကယ်တော့ ရွာလူကြီး ဦးပန်းဦး နှင့် သားရှင် မိဘများသာလျှင် မိုက်သူများ ဖြစ်၏ ။ သူတို့သည် မိုးအကုန်တွင် လောင်တတ်သော မီးဖိုမှ မီးကို ကာကွယ်ရန်သာ သတိရပြီး မီးဖိုမှ မီးထက် ပြင်းထန်သော မီးကို သည်အချိန်တွင် ကာကွယ်ရမှန်း မသိမမြင်ခဲ့ကြသူများ မဟုတ်ပါလော ။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်
No comments:
Post a Comment