သည်နှင့်အမျှ

❝ သည်နှင့်အမျှ ❞
( သန်းမြင့်အောင် )

“ ယနေ့ပြုရသော ဒါနကုသိုလ် ၊ သီလကုသိုလ် ၊ ဘာဝနာ ကုသိုလ် အစုစုတို့ကြောင့် တပည့်တော်မ၏ သားကြီး အသက်ရှည် အနာကင်းပြီး ဘေးမသီ ရန်မခ ၊ ကြံတိုင်းအောင် ဆောင်တိုင်း မြောက်ပြီး စီးပွား လာဘ်လာဘများ တစ်နေ့တခြား တိုးတက်ပါစေ ဘုရား ”

“ ဒူ ... ”

သိပ်များ လောဘကြီးသွားသလားတော့ မသိဘူး ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါ သားကြီးအတွက် တစ်နေ့မှ မပြတ်တဲ့ အမေ့ဆုတောင်းလေ ။ လွမ်းလိုက်တာ ၊ သည်နှစ်ထဲမှာ သားကြီးကို ဘယ်လိုလွမ်းမှန်း မသိဘူး ။ အရင်တုန်းက သားကြီးဆီက ငွေပို့ရင် စာလေးတစ်စောင်တလေ ပါလာသေးသည် ။ ခုနောက်ပိုင်း သားကြီး စာမရေးတော့ဘူး ။ တစ်လတစ်ခါ ငွေမှန်မှန် လာပို့တဲ့ သူ့တပည့်စံခင်ကတော့ ဆရာ အလုပ်တွေ တအားများ နေတယ် ။ အမေ နေကောင်းရဲ့လား ကြည့်ခဲ့ ၊ အမေ ဘာလိုသေးလဲ မေးခဲ့ဖို့ တဖွဖွ မှာတယ်လို့ ပြန်ပြောပါတယ် ။

ဘာမှ မလိုပါဘူး သားရယ် ၊ သားကြီးက အမေ့ကို လိုလေသေး မရှိအောင် ပို့နေမှ အမေ ဘာလိုတော့မှာလဲ ၊ အမေ လိုတာတစ်ခုက ငါ့သားကြီးရဲ့ မေတ္တာအငွေ့အသက်လေ ။ ခုဆိုရင် ဆယ်နှစ် ကျော်ပြီလေ ။ သားကြီး အမေ့ကို ချစ်တာ ၊ ဂရုစိုက်တာ အမေ ကျေနပ်ပါတယ် ။ အမေ့ဆီ လာမတွေ့ နိုင်တာကတော့ သားကြီးက အလုပ်တာဝန်တွေ သိပ်များတဲ့ သူကိုး ။ ငါ့သားလို ဆရာဝန်ကြီး တစ်ယောက်ကို မွေးထားရတာ အမေ ဘယ်လောက် ဂုဏ်ရှိတယ် မှတ်သလဲ ။

သည် ရွာကလေးမှာ ဆရာဝန် ဖြစ်အောင် မွေးနိုင်တဲ့ မိန်းမဆိုလို့ တစ်ယောက်ပဲ ရှိတာ သားရဲ့ ၊ အခု ငါ့သားကြီး အသက်လေးဆယ်ကျော်တဲ့ အထိ ငါ့သားလို သားမျိုး ဘယ်မိန်းမကမှ မမွေးနိုင်သေးဘူးလေ ။ သည်တော့ သားကြီး အရှိန်နဲ့ အမေ့မှာ မျက်နှာကို ပွင့်လို့ပေါ့ ။

ဒါပေမဲ့ အမေ မွေးလိုက်တဲ့ သားက သိပ်အတော် လွန်သွားတော့ တဖြည်းဖြည်း အမေနဲ့ ဝေးကွာနေပြီပေါ့ ။ အမေ မသေခင် ခဏတစ်ဖြုတ်လောက်ပဲဖြစ်ဖြစ် ငါ့သားနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ် နေချင်သေးတယ် သားရယ် ။

တစ်နေ့တခြား အလုပ်တွေ ပိနေတဲ့ သားကြီးက အမေ့ဆီ ဘယ်လာနိုင်ပါတော့မလဲ ။ မနေနိုင်တော့တဲ့ အမေကပဲ သားကြီးဆီ လိုက်ရတော့မှာပေါ့ ။ ဒါကြောင့် သည် တစ်ခေါက် စံခင် အလာကို အမေ မျှော်ပြီး ပြင်ဆင်စရာရှိတာတွေ ပြင်ဆင်နေရတယ် ။

ဟိုးအရင်နှစ်တွေက သားကြီး ရန်ကုန်က ပြန်လာတိုင်း အမေကိုယ်တိုင် ထည့်ကျွေးတဲ့ လှော်စာကို မြိန်ရေရှက်ရေ စားနေကျ ။ အမေ မေ့နေရင်တောင် အမေ လှော်စာထည့်ဦးလေလို့ သတိပေးတတ်တဲ့ သားကြီးအတွက် ရန်ကုန်ကျရင် ထည့်ကျွေးဖို့ လှော်စာဆေးနဲ့ ကောက်ညှင်းဆန် ကောင်းကောင်းကို အရင်ဆုံး စုဆောင်းထားလိုက်ရတယ် ။

မျှော်တုန်းမျှော်ဆဲမှာပဲ စံခင် တစ်ယောက် ပေါက်ချလာပါရောလား ။ လက်ထဲက အထုပ်အပိုးမှ ချလို့ မပြီးခင် အမေက -

“ မင်းပြန်ရင် ငါ လိုက်မလို့ စံခင်ရေ ၊ ငါ့သားကို အောက်မေ့လွန်းလို့ ”

ဆိုတော့ သူက ပါးစပ်အဟောင်းသားနဲ့ အမေ့ကို မော့ကြည့်နေတယ် ။ အမေ သည်လို တစ်နေ့မှာ လိုက်လာလိမ့်မယ်လို့ သူ မျှော်လင့်ထားပုံ မရဘူး ။

“ ဆရာက မမှာလိုက်ဘူး အမေရဲ့ ”

“ ဘာရယ် .. သူ မှာမှ ငါက လိုက်ရမှာ လားဟဲ့ ”

“ မဟုတ်ဘူးလေ ၊ အမေ လိုက်လည်ချင်ရင် ကျွန်တော် အခု ပြန်သွားရင် ဆရာ့ကို ပြောလိုက်မှာပေါ့ ၊ ဆရာက နောက်တစ်ခေါက် ခေါ်ခဲ့ဆို ကျွန်တော် လာခေါ်မှာပေါ့ ။ ဒါမှ ဆရာလည်း အမေ့အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားစရာရှိတာ ပြင်ဆင်ထားမှာပေါ့ ”

“ အမယ် အမယ် ... ကိုယ့်သားဆီ ... ကိုယ်သွားတာများ ခွင့်တောင်းနေရဦးမှာလား စံခင်ရဲ့ ၊ ငါက ဘယ်လိုဖြစ်ဖြစ် နေတတ် ၊ စားတတ်တဲ့ တောသူပါဟဲ့ ငါ့အတွက် သူက ဘာမှ ပြင်ဆင်နေစရာ မလိုဘူး ၊ ငါကသာ သူ့အတွက် ပြင်ဆင်လာမှာ  ၊ မင်း ဘာမှ ဆင်ခြေဆင်လက်တွေ ပေးမနေနဲ့ ၊ ငါ လိုက်ကို လိုက်မယ် ဒါပဲ ”

ကျိန်းသေလက်သေ စီမံထားတဲ့ အမေ့ကြောင့် စံခင် အတော်အကျပ်ရိုက်သွားပုံပဲ ။

••••• ••••• •••••
  
အို ... ကြီးကျယ် ခမ်းနားပါပေ့တော် ၊ ကျယ်လိုက်တဲ့ တိုက်ကြီး ။ ကော်ဇောကြီးနဲ့ အဖိုးတန် ပစ္စည်းတွေကလည်း ခန်းလုံးပြည့် လက်လက်ကို ထလို့ ။

အမေ့အကြိုက်ဆုံးက ဆိုဖာလို့ ခေါ်တဲ့ ကုလားထိုင် အိအိကြီးတွေ ၊ ထိုင်လိုက်ရတာ အရသာကို ရှိလို့ ။

ငါ့သားကြီး တယ်ဟုတ်နေပါလား ၊ ချွေးမနဲ့ မြေးတွေကလည်း အမေ့ အနားမှာ ဝိုင်းလို့ ၊ သူတို့လေးတွေ ငယ်ငယ်နဲ့ အမေ့ဆီ တစ်ခေါက် ရောက်လာကြပြီးကတည်းက ခုမှပဲ တွေ့ကြရတော့တာ ။ မြေးတွေက အပျိုကြီးဖားဖား ၊ လူပျိုကြီးဖားဖားတွေ ဖြစ်လို့ ။ လမ်းတွေ့ရင် ဘယ်မှတ်မိနိုင်ပါ့မတုံး ။ ချွေးမကလည်း စိန်နားကပ်ကြီး တဖျပ်ဖျပ်နဲ့ ဝလို့ ဖီးလို့ ။ အဲ အမေ့ သားကြီးကတော့ မရှိဘူးလေ ။ ဆေးခန်းမှာ တဲ့ ။ အမေ ရောက်နေမှန်း သိရင် ကဆုန်ပေါက်ချလာမှာ မြင်ယောင်သေး ။

အဲဒီနေ့ ညနေမှာ သားအပြန်ကို မျှော်ရင်းနဲ့ပဲ မိုးသာ စုံးစုံးချုပ်သွားတော့တယ် ။ သားကြီးက ပြန်ရောက်မလာဘူး ။ အလုပ်တွေ သိပ်များနေလို့တဲ့ ။

အေးလေ ... မနက်ဖြန်တော့ တွေ့ရမှာပေါ့ ၊ အလုပ်များ တယ်ဆိုတာ ကျေနပ်စရာပဲ မဟုတ်လား ။ ကိုယ်ပိုင်ဆေးခန်းဆိုတော့ ရသလောက် ကိုယ့်အတွက်ချည်းပဲ မဟုတ်လား ။ ဒါကြောင့်လည်း သားကြီးတို့ ဒီလို နေနိုင်ကြတာပေါ့ ။

မနက်ကျတော့ သားကြီး ပြန်လာရင် ထမင်းလက်ဆုံ မြိန်မြိန်လေး စားစေချင်လို့ သူ ကြိုက်တာကလေးတွေ ရွေးချက်ချင်တာနဲ့ အိမ်ဖော်ကောင်မလေးကို အဖော်ခေါ်ပြီး ဈေးထဲ လိုက်ပို့ ခိုင်းရတယ် ။

ရန်ကုန်မြို့ကြီးက ဈေးဝယ်ရတာကစ တယ်ခေတ်မီနေပါလား ။ ကြက်သွန်ဖြူဆို ခွာပြီးသား ၊ အစိမ်းကြော်အတွက် အသီးအရွက်ဆို လှီးပြီးသား ၊ မဆလာ အစုံဆို ထောင်းပြီးသား ။

ဒါပေမဲ့ အမေကတော့ ကိုယ်တိုင်ထောင်းရ ၊ ထုရမှ အရသာ ပိုရှိတယ် ထင်တာ ။ ဈေးရောင်းကြတာလည်း စိတ်မရှည်သလိုပဲ ။ ဘူးသီးနဲ့ ကြက်သားကို ကာလသားဟင်းလေး ချက်ချင်တာနဲ့ ဘူးသီးသည် ရှေ့ရပ်ပြီး -

“ ဘူးသီးက နုရဲ့လား ”

လို့ မေးလိုက်မိလို့ ဘူးသီးသည်က မျက်နှာထားတင်းတင်းနဲ့ -

“ အပျို့ ပါးထက်တောင် နုသေး ” ဆိုပဲ ။

အမေကတော့ စွန့်စွန့်စားစား ကိုယ်တိုင် ထွက်ဝယ် ချက်ပြုတ်ပြီး စောင့်နေလိုက်ရတာ ၊ ကိုယ်တော်မြတ်က ဒီမနက်လည်း ပြန်ရောက်မလာပြန်ပါလား ။ လွန်လွန်းပြီ ထင်တယ်နော် ။

ချွေးမနဲ့ စံခင် ကလည်း ဘာဖြစ်နေရတာလဲ ။ တော်ကြာ တိုးတိုးတိုးတိုး ပြောလိုက် ၊ အပြင်ထွက် သွားလိုက် ၊ တယ်လီဖုန်းနား သွားပြီး ဟိုလှည့် သည်လှည့် လုပ်လိုက် ၊ ပွစိပွစိ ပြောလိုက် ၊ စံခင်ကလည်း ဝင်လိုက် ထွက်လိုက် ။ အမေ ရှိရင် မပြောကြပြန်ဘူး ။ သူတို့ နှစ်ယောက် ဘာတွေ ကိစ္စများ နေကြပါလိမ့် ၊ လိုက်ကာကြားကနေ နားစွန်နားဖျား ကြားလိုက်ရတာတွေက -

ဟိုတစ်ယောက် ဆိုတာရယ် ၊ မနေ့က ပိတ်ရက် အဆက်အသွယ်ပြတ် ၊ ဒီနေ့တော့ ဆေးခန်းမှာ သေချာ ဆိုတာတွေ ကြားလိုက်မိတာပဲ ။ အဲဒါတွေ တွတ်တွတ်တွတ်တွတ် ပြောပြီး စံခင် ပြန်ထွက် သွားပြန်ရော ။

ဘာတွေ ဖြစ်နေမှန်း မသိတော့ အမေလည်း စောင့်မနေချင်တော့ဘူး ။

“ သမီး ၊ အမေ ဆေးခန်းလိုက်သွားချင်တယ် ”

ဆိုတော့ ချွေးမက တွေသွားတယ် ။

မြေးအလတ်မက -

“ ကောင်းသားပဲ ၊ မေမေ အပြင် သွားမလို့ဆို ဘွားဘွားကို ဆေးခန်း ဝင်ပို့ပေးလိုက်ပါလား ၊ ဒါမှ ဖေဖေလည်း ဆေးခန်းပိတ်ရက် အိမ်ပြန်ပါလာမှာ ”

လို့ ပြောတော့ သူ့အမေက -

“ ဟဲ့ ... ” လို့ တစ်ခွန်း ဝင်ဟန့်တယ် ။

အင်း ... ရေးရေးတော့ သဘောပေါက်မိသလိုပဲ ။

••••• ••••• •••••

အလုပ်ခန်းဆိုတဲ့ နေရာကလည်း တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်တဲ့ အရပ်က သီးသန့်ကျယ်ဝန်းတဲ့ ခြံကြီးတစ်ခုအတွင်းမှာပဲ ။ အမေက ချွေးမကို ကားပေါ်က မဆင်းခိုင်းတော့ဘဲ စိတ်ချလက်ချ ထားခဲ့ဖို့ မှာပြီး ပြန်လွှတ်လိုက်တယ် ။

သားကြီးကို အရင် သွားမတွေ့သေးဘဲ သိပ်ပြီး များပြား ပြည့်သိပ်နေတဲ့ သူ့အလုပ်တွေကို စောင့်ကြည့် အကဲခတ်ချင်လို့ ကိုယ့်ကိုယ် မသိတဲ့ အပြင်ခန်းက လူနာတွေ ကြားမှာ ဝင်ပြီး အသာလေး ထိုင်စောင့်နေလိုက်တယ် ။

ဝေဒနာသည် လို့ ထင်ရတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ အကုန်လုံးဟာ သာမန်လူကောင်းနဲ့ သိပ်ပြီး ခြားနားမနေတာကိုတော့ အရင်ဆုံး သတိပြုမိတယ် ။

ကိုယ့်အလှည့်ကို စောင့်ဆိုင်းရင်း မိန်းမသဘာဝ ရောက်တတ်ရာရာတွေ ပြောကြတဲ့ အထဲက ဒီဆရာဝန်ကြီးက ငွေယူ ဘယ်လို ရက်စက်တဲ့ အကြောင်း ၊ မိန်းမက ဘယ်နှယောက် ၊ သားသမီးတွေက ဘယ်လို ၊ တိုက်က ဘယ်နှလုံး ၊ ကားက ဘယ်နှစီးတဲ့ ၊ တိုးတိုးကြိတ်ကြိတ်  စကားသံတွေဟာ အမေ့နှလုံးသားကို တုန်ခါလှုပ်ယမ်းစေတယ် ။

အမေ့သားကြီး တစ်ယောက် ပျော်မလားလို့ ပြက်ကြည့်ရင်းနဲ့ အပျက်ထဲမှာ ပျော်နေပြီ ထင်ပါရဲ့ ။ ငွေမက်တယ် ဆိုတာ အတိုင်းအတာတော့ ရှိရမှာ ပေါ့ကွယ် ။

“ ဆရာ စကိုင်ပြီ ဆိုရင် ဒီမှာ တစ်ရက်တော့ ထားရလိမ့်မယ် ၊ အားလုံးပြီးစီးမှ ပြန်လွှတ်မှာ ၊ အစောင့်တစ်ယောက်က လွဲရင်တော့ ဘယ်သူမှ အဝင်အထွက် မလုပ်ပါစေနဲ့ ”

စားပွဲတစ်လုံးနဲ့ လူနာစာရင်း ယူနေတဲ့ စာရေးက လူနာရှင်တစ်ယောက်ကို ပြောနေတဲ့ အသံ ။

စမ်းသပ်ခန်းလို့ ရေးထားတဲ့ အခန်းထဲက သားကြီးကို လူဝင်လူထွက် ခန်းဆီးစကို လှပ်လိုက်တဲ့ အချိန်တိုင်းမှာ တစ်စွန်းတစ်စ လှမ်းမြင်လိုက်ရလို့ အခန်းနံရံကို ကျောကပ်ပြီး ကုပ်ကုပ် ကလေး ထိုင်နေတဲ့ မိန်းမတစ်ယောက်ရဲ့ ဘေးမှာ ဝင်ထိုင်ပြီး အခန်းထဲက သားကြီးရဲ့ စကားပြောသံကို နားထောင်နေမိပြန်တယ် ။

“ ခင်ဗျား ညာပြောလို့ မရဘူး ၊ ကျွန်တော်က စမ်းကြည့်တာနဲ့ သိတယ် ၊ အဲသလောက် ရင့်နေရင် မလွယ်ဘူး ၊ သက်စွန့်ဆံဖျား လုပ်ရမှာ ၊ ငွေကို ကြည့်မနေနဲ့ ၊ ကျန်းမာရေးအတွက် လုံးဝ တာဝန်ယူတယ် ၊ စိတ်ချ ”

အဲဒီအချိန်မှာပဲ မျက်နှာချင်းဆိုင် အခန်းထဲက လက်အိတ်စွပ်ပြီး ပြောင်လက်နေတဲ့ စတီးခွက် ကောက်ကောက်ကြီး တစ်ခုကို ကိုင်ပြီး ထွက်လာတဲ့ လူတစ်ယောက်က အမေ့ဘေးက လူနာရှင် မိန်းမဘေး ကပ်လာပြီး -

“ ပြီးသွားပြီ ဒီမှာ ”

ဆိုတော့ မိန်းမကြီးမျက်နှာ ဝင်းလက်သွားတာပဲ ။ အဲဒီခွက်ထဲကို လှမ်းကြည့်လိုက်တော့ ...

အလို ... ဘုရား ... ဘုရား ။

••••• ••••• •••••

မိုက်လိုက်တဲ့ သားကြီးရယ် ၊ အမေ့သားဟာ အင်မတန်မှ သီလ ၊ သမာဓိနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ ရွာဦးကျောင်းဆရာတော်ဘုရားရဲ့ တပည့်ရင်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးသူပါ ။

မင်းအသက် ၊ မင်းအရွယ် ၊ မင်းပညာ ၊ မင်းရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ အနည်းဆုံး ငါးပါးသီလတော့ မြဲသင့်တာပေါ့ ။

“ ဒီဘဝမှာ ဒီခန္ဓာနဲ့ စံပြီး နောက်ဘဝမှာ နောက်ခန္ဓာနဲ့ ခံကြတော့မယ် ” ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ များ ငရဲကြီး ရှစ်ထပ်ကို အုံနဲ့ကျင်းနဲ့ ကြိုးစားနေကြတာလားကွယ် ။

အမေ  ရင်နာလိုက်ပါဘိတော့ ။ မင်းကတော့ ကာမဂုဏ် စည်းစိမ်တွေ ခံစားပြီး သားသမီးတွေကို ဟိုတစ်ယောက် သည်တစ်ယောက် စိတ်ရှိတိုင်း မွေးပြီး သူတစ်ပါး မျိုးဆက်တွေကိုတော့ -

မင်း သိပ်ရက်စက်ပါလား ။

လောကမှာ အမေ အကြောက်ဆုံးသူဟာ မင်း ဖြစ်သွားပြီ ။

အမေ မင်းကို မတွေ့ရဲတော့ဘူး ။

အလင်း ရှိရင် အမှောင်ရှိတယ် ။

အဖြစ် ရှိရင် အပျက်ရှိတယ် ။

မင်း တစ်နေ့နေ့တော့ လောကကျိန်စာ သင့်လိမ့်မယ် ။

မကောင်းတာကို မကောင်းမှန်း သိပါလျက်နဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ မိုက်နေကြတဲ့ သတ္တဝါတွေဟာ အဖြစ်မှာ သာယာသလောက် အပျက်ကျရင် သူမတူအောင် တုန်လှုပ်တတ်ကြတဲ့ သဘာဝ ရှိတယ် ။

ဒါကြောင့် မင်းကို အမေ သနားတယ် ။

အကယ်၍များ အမေ နေ့စဉ် ပို့သတဲ့ မေတ္တာတွေကြောင့် မင်းဘဝမှာ ပြီးပြည့်စုံတဲ့ ရှင်သန် ရပ်တည်ခွင့် ရနေတယ် ဆိုရင် -

ဒီကနေ့က စပြီး မင်းကို အမေ မေတ္တာ မပို့တော့ဘူး ။

မင်း ဘေးမသီ ရန်မခ သမျှ ... ။

▢  သန်းမြင့်အောင်
📖 ပန်းဝေသီ မဂ္ဂဇင်း
      ဖေဖော်ဝါရီလ ၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်