သံချေးတက်သော လူများ

❝ သံချေးတက်သော လူများ ❞

( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

“ ဒါဟာ ဘာရာသီပါလိမ့် ” ဟူ၍ ကိုဆေးရိုး တွေးနေမိလေသည် ။

စပါးနယ်ရာတွင် ရမ်းဘိုကုန်းရွာ၏ တောင်ဘက်၌ ကိုဆေးရိုးတို့ နှစ်စဉ် အသုံးပြုသော သရက်ပင်အုပ်ကြီးနှင့် တလင်း နေရာ ရှိလေသည် ။ တလင်း ပြုလုပ်ရာ သရက်တောအုပ်နှင့် တာလမ်း၏ ကြားတွင် ရိုးပြတ်ဆွေးများ လေမှာ လွင့်၍ ဖုန်မှုန့်တွေ တလူလူ အူထ နေသော လယ်ကွင်းကြီး တစ်ခု ရှိနေပေသည် ။ ကိုဆေး ရိုးမှာ မိမိ၏ လယ်သို့ သွားတိုင်း ဤ လင်းဇင်းသောက် လယ်ကွက်များကို ဖြတ်သန်းသွားရပေမယ့် ယခုလောက် တအံ့တဩ မတွေးတောမိပေ ။

ယခုသော်ကား တွေးမိရလေပြီ ။

“ ဒါ မိုးရာသီမှ ဟုတ်ပါစ ” 

မိုးရာသီတော့ ဟုတ်သည် ၊ မိုးရာသီမို့ မိုးရွာရမည်ဟု ကိုဆေးရိုးက မတောင့်တ ။ ကိုဆေးရိုးတို့ ဒေသ၌ မိုးရွာမှ လယ်ထွန်စတမ်းသာ ဆိုလျှင် ဝါခေါင်လ လောက် ကျမှသာ ထွန်ယက်ရပေမည် ။ မိုးရွာမှသာ ပျိုးကြဲရမည် ဆိုလျှင် မိုးရေကိုသာ မျှော်ကိုးနေရလျှင် တော်သလင်းလ ကျမှ ပျိုးကြဲကောင်း ကြံရပေတော့မည် ။ ထို့ကြောင့်ပင် ဆည်မြောင်းများမှ ရေကို သွယ်ဖောက်လျက် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးကြရ၏ ။ မိုးရွာသည် ဖြစ်စေ ၊ မိုးမရွာသည် ဖြစ်စေ ကိုဆေးရိုးတို့၏ လယ်တွေ ကဆုန်လပြည့် ဆိုလျှင် ထွန်ယက်စမြဲတည်း ။ ဝါဆိုလပြည့် မတိုင်မီ မျိုးစုံ စမြဲတည်း ။

ကိုဆေးရိုး၏ လယ်များမှာ မုန်းဆည်မှ သွယ်ဖောက်ပေးသော မုန်းမြောင်းရေကို မှီခိုသုံးစွဲရသဖြင့် တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် စပါးထွက် ဆုတ်တာက လွဲလျှင် စိတ်ချမ်းသာ၏ ။ အချိန်တန်လျှင် မြောင်းထဲ၌ ရေ ရောက်လာကာ အေးအေးလူလူ ထွန်ယက်စိုက်ပျိုး ရပေသည် ။ မုန်းမြောင်းနှင့် ပူးကပ်လျက်လည်းကောင်း မုန်းသောက် လယ်များနှင့် ယှဉ်လျက် လည်းကောင်း ရှိနေသော လင်းဇင်းမြောင်းသောက် လယ်ပွဲများမှာ ကား မိုးရွာလည်း တစ်ဒုက္ခ ၊ မိုးမရွာလည်း တစ်ဒုက္ခနှင့် သောက များရသည် ။ ကြောင့်ကြစိတ်သည် အောက်မိုးလို စွေချေ၏ ။

မုန်းမြောင်းသောက် လယ်များ အတွင်း၌ ရေတွေ ဗောင်းလန်နေကာ ကောက်ပင်စိမ်းစိမ်း တယိမ်းယိမ်း နှင့် ဂဒိုးသံ မောင်းသံ ညံနေပြီ ဖြစ်သော သည်ကာလ၌

လင်းဇင်းသောက် လယ်များမှာ ပပ်ကြားကွဲကို ဟ၍ ရေတောင်းနေကြသည် ။ ရိုးပြတ်တို့သည် လေပွေနှင့် ပျံတက်ကာ ရေကို ရှာဖွေကြ၏ ။ ကန်သင်းရိုး၌ လိမ်ပိန်တွယ်ကပ်နေသော မြက်ဖုတ်များက အသက်ငင် နေသော လူမမာသဖွယ် ရေကို တစာစာ တောင်းခံနေ ဟန်ပြကြသည် ။

ယနေ့မှ အကြောင်း တစ်စုံတစ်ခုကြောင့် ကိုဆေးရိုးက လင်းဇင်းသောက် ဒီလယ်ပွဲဘေးသို့ တကူးတကန့် ရောက်ရှိလာသဖြင့် လင်းဇင်းမြောင်းသောက် လယ်မြေများ၏ သရုပ်မှန်ကို စေ့စေ့တွေ့မြင်ရခြင်း ဖြစ်၏ ။

ကိုဆေးရိုး ငေးကြည့်နေသော လယ်ပွဲကြီးမှာ ကိုစံထွား၏ လယ်ပွဲ ဖြစ်သည် ။ ကိုစံထွားမှာ ကိုဆေးရိုး၏ အိမ်နှင့် တစ်အိမ်ကျော်မှ တဲပိုင်ရှင် ဖြစ်ကာ ယမန်နေ့ ညနေကပင် အချုပ်ခန်းအတွင်းသို့ ရောက်သွားလေပြီ ။

“ ဪ .. စံထွား ... စံထွား .. ” 

ကိုဆေးရိုးမှာ လယ်မြေ၏ ကွဲအက်နေသော ပပ်ကြားများကြားမှ သည်လယ်မြေ၏ ခန်းသွေ့ခြင်းနှင့် ဘယ်လိုမှ ခွဲခြားမရသော ကိုစံထွား၏ မွဲသွေ့သော မျက်နှာကြီးကို မြင်ယောင်လာရလေ၏ ။

ယမန်နေ့ ညနေက ကိုဆေးရိုးမှာ လယ်ကန်သင်းများကို လိုက်လံစစ်ဆေးပြီးနောက် မြက်တစ်ထုံးကို ခေါင်းပေါ်ရွက်လျက် အိမ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည် ။ ကိုဆေးရိုး ပြန်လာသော လမ်းတစ်လျှောက်၌ အသွင်နှစ်မျိုးကို တွေ့ရ၏ ။

တစ်မျိုးမှာ စိမ်းစိုသော သစ်ပင်ချုံနွယ်များ ခြံရံနေသော မုန်းမြောင်း ဖြစ်၍ ကျန်တစ်မျိုးမှာ ပက်ကောနေသော လင်းဇင်းမြောင်းနှင့် ယင်းဘေး၌ ခြံရံဝန်း ယှက်နေသော ချုံနွယ်သစ်ပင်များ ဖြစ်ပေသည် ။

ရွာခြေသို့ ကပ်မိသောအခါ၌ နေလုံးသည် ရွာ၏ အနောက်ဘက်ရှိ ချောင်းပြင်ထဲသို့ ထိုးဆင်းနေပေပြီ ။

ရွာ၏ သမီးချောများသည် ရေအိုး ကိုယ်စီ ရွက်၍ လမ်းကို ရက်ကန်း ရှယ်နေကြ၏ ။ ကိုဆေးရိုး လယ်ပြင်က ပြန်လာတိုင်း လာတိုင်း လှမ်း၍ နှုတ်ဆက် လေ့ရှိသော ထွန်းအောင်တို့ တဲကလေးသို့ လှမ်းကြည့် လိုက်သော အခါတွင် တစ်အိမ်လုံးမှာ တိတ်ဆိတ်နေ၏ ။

ထွန်းအောင်၏ ဇနီးမှာ ငြိမ်သက်စွာ ထိုင်နေသည်ကို တွေ့ ရ၏ ။

“ လှခင် … ထွန်းအောင်ကော ဟ ”

ရွာပြင် လှည်းလမ်းအတိုင်း လျှောက်လာရင်း ကိုဆေးရိုးက လှမ်းမေးလေသည် ။ ရွာမှာ ရွာပြင်လမ်းဘက်သို့ တစ်အိမ်ချင်း မျက်နှာမူ ဆောက်ထားသော ရွာတန်းရှည်ကြီး ဖြစ်သည့်အပြင် တောင်ဖျားက ရွာစည်းရိုးမှာ ကပျက်ကချော်မျှသာ လုပ်ထားသည့် အတွက် ရွာထဲသို့ လှမ်းမြင်နိုင်၏ ။ လှခင်က ရွာပြင်သို့ လှမ်းကြည့်လိုက်၏ ။

“ ရီးဆေးရိုးတောင် ပြန်လာပေါ့ကိုး ၊ အသေကောင်တော့ အလုပ်ကောင်းသွားလုပ်နေလေရဲ့ ”

“ အင်း ... ”

ရမ်းဘိုကုန်း၌ ထန်းရည်သောက်ခြင်းမှာ မဆန်းတော့သည့်အတွက် သောက်စားမူးယစ်လာသော လင်ယောက်ျားကို မည်သည့် အိမ်သူဇနီးကမျှ အဆန်းလုပ်၍ မငြူစူကြတော့ပေ ။ သို့ဖြစ်လျှင် ထွန်းအောင် သည် ကက်ဝိုင်းသို့ သွားသလား ၊ ဖဲဝိုင်းမှာပင် နေကုန် ချေသလား ။ ယင်းအမျိုးအစားထဲက တစ်ခုခုပဲ ဖြစ်ရမည်ဟု တွေးမိသောကြောင့် ကိုဆေးရိုးက ညည်း တွားသလိုလို ၊ သက်မချသလိုလို လုပ်နေမိခြင်းဖြစ်၏ ။

ဟော … ကြားရပါပြီ ။ ရွာ၏ တောင်တံခါးဘက်သို့ ကိုဆေးရိုး နီးလာလေလေ အသံများက ကျယ်လောင်လာလေလေဖြစ်သည် ။ ကြားရသော အသံများကား ကက်သံ မဟုတ်ပေ ။ လတ်ကွ ၊ ကိုးကွဟု အော်သော အသံလည်း မဟုတ်ပေ ။ တဖြုန်းဖြုန်းနှင့် ကြက်တောင်ပံချင်း ရိုက်သံဖြစ်လေသည် ။

တောင်တံခါးဝရှိ ကုက္ကိုပင်ရိပ်အောက် မြေတလင်း၌ လူစည်ကားသော ကြက်ဝိုင်းကို ဆင်နွှဲနေကြခြင်းဖြစ်၏ ။

ကျောပြောင်ပြောင်နှင့် ရွာသားကြီးတွေ ၊ ဘိုကေမှာ ဆီအရွှဲသားနှင့် ကာလသားတွေ ၊ ချက်သို့ တိုင်အောင် နှပ်တွဲလွဲ ခိုစီးနေသော ကိုယ်တုံးလုံးနှင့် ကလေးတွေ စသည်တို့ ဝန်းရံထားသောအလယ်၌ ကြက်နှစ်ကောင်သည် ထုံ့ပိုင်းထုံ့ပိုင်း ခွပ်နေကြ၏ ။ တိမ်ညင်သွေး တိမ်ညင်ရောင်ဖြင့် နီမြန်းနေသော ကြက်မှာ ထွန်းအောင်၏ ကြက် ဖြစ်ကာ ယခင်က မြသွေးရောင် တစိုစိုဖြင့် ကျက်သရေရှိခဲ့သော်လည်း ယခုမူ အမွေးအတောင်တွေ ထောင်ထကာ အလှပြယ်နေသော ဥဘန်းကြီးမှာ ကိုစံထွား၏ ကြက်ဖြစ်ပေသည် ။ ကြက်နှစ်ကောင်သည် တစ်ကောင်၏ တောင်ပံ

ကြားမှ တစ်ကောင် ခေါင်းလျှိုလျက် ရေသာခိုနေကြ၏ ။

“ ဒီလို လုပ်မနေစမ်းပါနဲ့ သားကြီးရဲ့”

ကိုစံထွားသည် အားမလိုအားမရသံကြီးဖြင့် အော်ကာ စည်းဝိုင်းနှုတ်ခမ်းတွင် လက်ထောက်၍ ဥဘန်းကြီး၏ ဖင်ကို လေဖြင့်မှုတ်ပေးနေ၏ ။ 

“ မှတ်စမ်းပါသားရယ် ၊ ဒီလို ဝင်နေလို့ ခံလိုက်ရပြီ မဟုတ်လား ” ဟူ၍လည်း ပါးစပ်က မှုတ်လိုက် အားပေးလိုက်ဖြင့် အလုပ်များနေသည် ။

“ မင်းတို့ဟာတွေ တော်ကြပါတော့ကွာ ၊ အလျော်မရ အပေါမရနဲ့ ကြက်တွေ နာလှပြီ ”

ကိုဆေးရိုးက မြက်ထုံးကြီးကို ကုက္ကိုပင်ရင်းမှာ ချထားပြီး ဝင်ကြည့်ရာက မှတ်ချက်ချလေလျှင် ‘ ဘာဗျ ’ ဟူသော အသံနှင့်အတူ ကိုကွန်းထွေးက လှည့်ကြည့်၏ ။

“ ဘယ်က အလျော်မရ အပေါမရရမှာလဲ ။ ဒါ ကြေးနဲ့ တိုက်နေတာဗျ ၊ ခွပ်လက်ပြနေတာ အောက်မေ့သလား ”

“ မသိပါဘူးကွာ ”

ကိုဆေးရိုးက လေအေးကလေးဖြင့် ပြန်ပြောလေသည် ။ 

“ ရီးဆေးရိုးက ကျုပ်တို့ ဝိုင်းကို အနုညာတ မှတ်သလား ။ လက်ရင်း သုံးရာ ၊ လက်ဖျား နှစ်ရာ ရှိတယ်ဗျ ၊ ဟား ... ဟား ” 

“ ဟေ ... ဟုတ်လား ... ”

ကိုကွန်းထွေး၏ ဘေးနားမှ ကောင်လေးတစ်ယောက်က ကြွားဝါသောလေသံဖြင့် ပြောလိုက်လျှင် ကိုဆေးရိုးမှာ အံ့အားသင့်သွားလေ၏ ။

“ တို့ရွာက လူတွေ မွဲတယ်မွဲတယ်နဲ့ ငါးရာတောင် ဘယ်က ထွက်လာကြပါလိမ့် ”

မှန်ပေသည် ။ လယ်ပိတ်ခါနီးချိန်တွင် ကျပ်တည်းကြသည်မှာ လယ်သမားထုံးစံဖြစ်၏ ။ သို့ပါလျက်နှင့် လောင်းကြေးငွေများသည် မည်သည့်နေရာက ထွက်လာသနည်း ။

ကိုဆေးရိုး ငေးမောစဉ်းစားနေစဉ် အုန်းလှိုင် ဆိုသော ကာလသားကြီးက ကပ်၍ ရှင်းပြ၏ ။

“ ဟိုဟာရောင်း ၊ ဒီဟာပေါင်နဲ့ လုပ်ကြရတာပဲဗျ ။ ပေါင်စရာ တခြားဟာ မရှိတော့လည်း ရှိတဲ့ နွားပေါ့ ဗျာ ... ဟဲဟဲ ”

“ အင်း ... ” 

နို့ပဲ စားရစားရ ၊ အကောင်တိုးလျှင်လည်း မနည်းဘူး ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မွေးထားသော နွား မရှိသူများ ၊ နွားကလေးရှိသူများက နွားပေါက်စနှင့် နွားမ စသည်များကို အခြားရွာများသို့ သွားရောက် ပေါင်နှံကြ၏ ။ ရောင်းသူလည်း ရောင်းကြ၏ ။ ဥဘန်း ကြက်ကြီးပိုင်ရှင် ကိုစံထွား မှာကား နွားအပိုကလည်း မရှိ ၊ ကိုယ့်ကြက်ကိုလည်း အထင်ကြီးသဖြင့် ခိုင်းနွား ကြီးတစ်ကောင်ကို နွယ်တမယ်ရွာသို့ သွားရောက် ပေါင်နှံခဲ့၏ ။

ရသော ငွေမှာ တစ်ရာ ဖြစ်သည် ။ သို့ရာတွင် တစ်လအတွင်း ပြန်လည် မရွေးပါက ဆုံးမည် ။ ရွေးနိုင်သည် ထားဦးတော့ တစ်နေ့ကို အတိုး ငါးကျပ် ပေးရမည်မို့ နင့်နေ၏ ။

ကိုစံထွားမှာ ဒါကိုမှ မလုပ်လျှင်လည်း လုပ်စရာ မရှိပေ ။ ရွာ၏ တောင်ဘက်၌ ခြောက်ဆယ်စိုက် လယ်ပွဲကြီး တစ်ပွဲ ရှိပါ၏ ။ ဘာမျှ လုပ်၍ မရပေ ။ နွားလှည်းဖြင့် ကုန်စည်တင်ပို့ရသော လှည်းတိုက်ခလေး မရ တစ်ချက် ရ တစ်ချက်ဖြင့် လည်းကောင်း ၊ ဇနီးသည် အိုးအငှား ပုတ်၍ ရသော အခဖြင့် လည်းကောင်း ဘုရားစူး လွတ်ရုံမျှသာ အငတ်ဘေးနှင့် လွတ်နေရသည် ။

လှည်းတိုက် မလိုက်ရသောနေ့များတွင် အရေးတကြီး အထွန်ငှားသူများ ပေါ်လာလျှင် လိုက်လံ ထွန်ယက်ပေးရသဖြင့် နှစ်ကျပ်ရ၏ ။ ခင်မင်ရင်းနှီးသူများကို အလကား လိုက်လံကူညီရသည် ။ ဒါတွေ မရှိသော နေ့များ၌ ဟိုကန်သင်း လျှောက်လျှောက် ၊ ဒီကန်သင်း လျှောက်လျှောက်ဖြင့် ဟေးလားဝါးလား လုပ်ကာ အချိန်ကုန်ခဲ့ရ၏ ။

လယ် ရှိပါလျက်နှင့် လယ် မလုပ်ရသော လယ်သမားတစ်ယောက်အတွက် ဖဲကစားတာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ၊ ကက်ဆွဲတာ ၊ ကြက်တိုက်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ် အပျင်းပြေ မဟုတ်တော့ပေ ။ ငွေရရေးအတွက်သာ ဖြစ်လာရ၏ ။ ကြီးလေးသော တာဝန်တစ်ရပ်ကို ခေါင်းမှာ ရွက်မထား ရသောကြောင့်လည်း ကိုစံထွား မှာ သူ အလှမွေးထားသော ဥဘန်းကြီးကို ခွပ်လက်ပြကြည့်မိရာက ရေမှန်မှန်ပေး ၊ အစာဂရုစိုက် ကျွေး စသည်ဖြင့် ဂရုစိုက်ယုယ လာရာက သူလို ဝါစာကမာသမား ထွန်းအောင်နှင့် အတွေ့တွင် ငွေတမ်းကြေးတမ်း တိုက်ရန် အကြောင်း ဆိုက်လာရခြင်းဖြစ်၏ ။

“ ငါ မုချနိုင်ရမယ် ”

ကိုစံထွားက မိမိကြက် မုချနိုင်ရမည်ဟု တွက်ထားသည် ။ သို့ကြောင့်လည်း ငွေတစ်ရာ ပေါ်မှာ တစ်နေ့လျှင် အတိုး ငါးကျပ် ပေးရမည့် သုံးရာထက် မနည်း တန်ဖိုးရှိသော ခိုင်းနွားကြီးကို တစ်လအတွင်း မရွေးနိုင်က အဆုံးဟူသော မတော်လောဘ ငွေရှင်တစ်ယောက်၏ စည်းကမ်းကို သဘောတူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။

သို့သော်လည်း ကိုစံထွား၏ ဥဘန်းကြီးမှာ ထွန်းအောင်၏ တိမ်ညင်သွေးကလေး တောင်ပံကြားသို့ ဝင်ခိုရာက အထွက်မှားသဖြင့် မျက်လုံးတစ်ဖက် ရောင်ကိုင်းပြီး ပိတ်နေလေပြီ ။

ကြက်ဝိုင်းဘေးသို့ ကိုဆေးရိုး ရောက်ရှိလာချိန်၌ ကြက်နှစ်ကောင်မှာ ပန်းနေပေသည် ။ အကယ်၍သာ ဥဘန်းကြီး၏ လက်ဝဲဘက်မျက်လုံး စောစော မနာကျင်ခဲ့ပါက ထွန်းအောင်၏ ကြက်မှာ ယခုလောက် ဆိုလျှင် ရှုံးမှာသေချာ၏ ။ ယခုသော်ကား ထွန်းအောင်၏ ကြက်သည် ဥဘန်းကြီးအား လက်ဝဲဘက်မှ ဝင်၍ ဝင်၍ ခွပ်နေသဖြင့် ဥဘန်းကြီး ပါ နာနေရသည် ။ ကိုစံထွားအဖို့ မျှော်လင့်ချက် ဝေးခဲ့ပြီ ။

သရေ ထားကာ ပွဲကို ရပ်လိုက်မလား ။ သို့ဖြစ်ရလျှင် နွားကို ရွေးယူရန် အတိုး ငါးကျပ် လိုသည် ။ ဆက် တိုက်မလား ၊ ဆက်တိုက်လျှင် မတော်တဆ နိုင်နိုင်၏ ။ ကြွေတစ်လက် ကြက်တစ်ခုန် ဆိုသော စကားရှိသည် ။ သို့ရာတွင် မတော်တဆမဖြစ်ဘဲ လမ်းရိုးအတိုင်း သွားပါက တစ်တိ တစ်တိနှင့် ဥဘန်းကြီး ရှုံးလိမ့်မည် ။

ဆက်၍ တိုက်နေခြင်းကား မိုးပေါ်မှာ ရေကြီး၍ မြေကြီးက နေထွက်သလို မတော်တဆ မထင်မှတ်ရာ ။ လာနိုးဖြင့် မျှော်ကိုးနေခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်၏ ။ ဥဘန်းကြီး ငါးခါ ခုန်မှ တစ်ခါလောက်သော ထွန်းအောင်၏ ကြက်ကို ထိသည် ။ ထွန်းအောင်၏ ကြက် ငါးခါ ခုန်လျှင် သုံးခါလောက် ထိရာ ၊ အစွမ်းအစချင်း မတူသည့်တိုင်အောင် ဥဘန်းကြီးက ကန်းထားသဖြင့် အနာချင်း ညီပေပြီ ။

ကြက်နှစ်ကောင်မှာ ယင်နားသည်ကိုပင် မခံနိုင်သော အဆင့်သို့ရောက်နေ၏ ။ အမောက် ၊ ပါး ၊ ရင်အုံ စသည်များတွင် ဒဏ်ရာချင်း ထပ်နေသည် ။ ကိုစံထွား မှာ နိုင်မှ ဖြစ်မည် ဟူသော စိတ်တွေ စောနေသလောက် ဥဘန်းကြီးက သခင်၏ အလိုကို မလိုက်နိုင်ဘဲ မှိုင်တိုင်ငေးတေးလုပ်လျက် ထွန်းအောင်၏ ကြက်ကို ကြည့်နေသည်ကို မြင်ရသောအခါ အားမလို အားမရ နှင့် ကုန်း၍ မှုတ်ရင်း အားပေးနေလေ၏ ။

“ ကြွေတစ်လက် ကြက်တစ်ခုန်ပါ သားရဲ့ ၊ ကြိတ်လိုက်စမ်းပါ သားရယ် ၊ ကြက်နီနီကလေးကို ဟင်းအိုး ထဲကို ပို့လိုက်စမ်းပါဟ ”

ကိုစံထွားက တစ်ဖက်သား မခံချင်အောင် မိမိ ဘက်က လောင်းထားသူများ အားတက်လာအောင် အော်သလို ထွန်းအောင်ကလည်း အားကျမခံ အသံပေးလေသည် ။

“ ကဲ သားကလေး ၊ ဟိုအီးဘောလောကြီးရဲ့ မျက်လုံးတစ်ဖက်ကို ပိတ်ပေးလိုက်စမ်း ”

အော်၍ အပြီးတွင် ကြက်၏ ဖင်ကို လေဖြင့် ဖူးခနဲ မှုတ်လိုက်ရာ ကိုစံထွား၏ ဥဘန်းကြီးမှာ အမောက်မှ ဒဏ်ရာကို လေတိုးသဖြင့် ယိုင်သွားလေ၏ ။ ကိုစံထွားက ထွန်းအောင်ကို မျက်စောင်းတစ်ချက်လှမ်းထိုး လိုက်စဉ်

“ ဟ ... သားရ ၊ ဥဘန်းကြီးကို မျောက်မင်းအူသံ ဆိုင်းကလေးနဲ့ သင်္ချိုင်းပို့လိုက်စမ်းကွာ ”

ထွန်းအောင်က အားရပါးရ အော်ပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် မြေကြီးနှင့် ပါးကို ကပ်ကာ မိမိ ကြက်ဖင်ကို မှုတ်သလိုနှင့် ဘေးသို့ မသိမသာ စွေပြီး မှုတ်ပေး လိုက်ပြန်ရာ ဝါးခနဲ ဝါးခနဲ ရယ်သံနှစ်ဆင့် ထွက်လာ၏ ။

ထွန်းအောင်၏ အော်သံကို သဘောကျသဖြင့် ရယ်လိုက်သော ပရိသတ်မှာ အနာကို လေတိုးသဖြင့် ဥဘန်းကြီး ထခုန်သည်ကို မြင်ရ၍ နောက်ထပ်ဆက် ရယ်ကြခြင်းဖြစ်၏ ။

“ ဟေ့ ... ဟေ့ ဒီလို မလုပ်နဲ့ ” 

ကိုစံထွား၏ မျက်နှာကြီးမှာ မည်းနေ၏ ။

“ ဘာလဲဗျ ၊ ခင်ဗျားက ရှုံးခါနီးလို့ သွေးရူးသွေးတန်း မပြောစမ်းနဲ့ ”

“ မင့်အဖေက ရှုံးခါနီးလို့ ပြောတာ မဟုတ်ဘူးဟ ခွေးသားရ ၊ ငါ့ကြက်ကို လေနဲ့ မှုတ်လို့ ပြောတာ ”

“ ခင်ဗျား ခွေးစကား မပြောနဲ့ ”

“ ပြောတယ်ကွာ ”

“ ဟေ့ ဟေ့ စံထွား … စံထွား မလုပ်နဲ့ ”

“ အဲဒါ … ပြောတာပဲကွ ”

“ ဟဲ့ ... ဟဲ့ စံထွား ... ဟဲ ... ဟယ် ”

သောကသည် ဒေါသ မီးပွားကလေးဘဝသို့ ပြောင်းလွှဲခဲ့သည် ။

ဒေါသမီးပွားကလေးသည် ထွန်းအောင် မှုတ်ပေးသော လေကြောင့် ဟုန်းခနဲ ထတောက်ရာ ၊ ဝိုင်းဆွဲကြသည့် ကြားထဲက ထွန်းအောင်မှာ ကိုစံထွား၏ ဓားချက်ဖြင့် လဲကျသွားရုံသာမက ဝိုင်းဆွဲသူ ၃ ၊ ၄ ဦး ကိုပင် ကိုစံထွားက ဓားဖြင့် တွပ်ပစ်လိုက်သေးသည် ။ ထွန်းအောင် ဘက်က လောင်းထားသူများကလည်း ကိုစံထွားကို တွေ့ရာ လက်နက် ၊ ပါရာပစ္စည်း ဖြင့် ဝိုင်းထိုးကြပြန်သည်တွင် ကိုစံထွား ဘက်က လူများ နှင့် ထွန်းအောင် ဘက်က လူတို့ သ,တ်ပွဲကြီး အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားလေ၏ ။

“ လာကြပါဦး လာကြပါဦး ”

“ ထွန်းအောင် ဓားထိုးခံရလို့တဲ့ လှခင်ရဲ့ ”

တစ်ရွာလုံးမှာ မကောင်းဆိုးဝါး ဝင်သလို အော်သံဟစ်သံများဖြင့် ဆူညံနေ၏ ။ ကြက်ပွဲဘေးမှ ကလေးတွေ ကြောက်လန့်တကြား ငိုယိုအော်ဟစ် ပြေးလွှားသံမှာ ကမ္ဘာပျက်သည်နှင့်တူချေသည် ။

ဖုန်လုံးများ ကြား၌ သတ်ပုတ်နေကြပုံ ၊ ပြေးလွှားနေကြပုံမှာ နေဝင်ရီသရော၌ မကောင်းဆိုးဝါးတွေ ပြေးလွှားဝင်ရောက်လာသလို ထင်ရ၏ ။

ကြက်ကြက်ချင်း သ,တ်ပုတ်သောပွဲမှ တိုးတက်လာသော လူလူချင်း သ,တ်ဖြတ်ပွဲကြီးမှာ ရွာလူကြီးများ ၊ အဘိုးကြီးများ ရောက်ရှိ ဖျန်ဖြေတော့မှ ပြီးစီးသွားသည် ။

စစချင်း ထွန်းအောင် သေသလို နောက်ထပ် နှစ် ယောက် သေသေး၏ ။ ဒဏ်ရာရသူကား လူတိုင်းပင် ဖြစ်၏ ။ ထိုအထဲတွင် ရန်ပွဲဝင်ဖြင် ( ဖျန် ) သော သာထွန်း မှာ အချောင်လက်ကျိုးသွားလေသည် ။ အားလုံးသည် ရမ်းဘိုကုန်းရွာသားတွေချည်းပင် ။

ကိုဆေးရိုးမှာလည်း ရန်ပွဲကို ဝင်ရောက် ဖျန်ဖြေမိသည့်အတွက် နားရွက်တစ်ဖက် ကွဲသွားရ၏ ။ ဆူဆူညံညံ ကြားသဖြင့် ပြေးထွက်လာသော ဇနီးနှင့် သမီး ကို မြက်ထုံးကြီး ပေးအပ်ပြီးနောက် သူကြီးအိမ်သို့ လိုက်လာခဲ့ရ၏ ။

တရားခံ စံထွား ၊ စံထွား တရားခံ ။

ထွန်းအောင်ကို ဓားဖြင့် ထိုးသ,တ်လိုက်သောကြောင့် ကိုစံထွား အား တရားခံအဖြစ် ရွာသစ်ရွာရှိ သူကြီးထံမှာ ပို့အပ်တိုင်တန်းကြ၏ ။ သူကြီး ကလည်း ကိုစံထွားကို တရားခံ အဖြစ် လက်ခံ၍ တိုင်ကြားချက်များကို ရေးမှတ်ယူသည် ။ ထို့အတူ ရဲဌာနကလည်း ကိုစံထွားကို တရားခံအဖြစ် မှတ်ယူလက်ခံပေလိမ့်မည် ။ ရုန်းရင်းဆန်ခတ် ဖြစ်နေချိန်၌ သေသူသုံးယောက် အတွက် လက်သည် မပေါ်သော်လည်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနှင့် ထွန်းအောင်ကို ထိုးသတ်သော ကိုစံထွား မှာကား ရှောင်မလွတ်ပေ ။

သို့ကြောင့်ပင် ကိုစံထွားမှာ တရားရုံးတော်၌လည်း လူသ,တ်မှုတရားခံဘဝမှ တစ်ထစ်မျှ လျော့မည် မဟုတ်ပေ ။

သို့သော် ကိုစံထွားသည် တကယ်ပင် တရားခံ ဟုတ်ပါသလော ။

ကိုစံထွား မဟုတ်လျှင် သည်မီး မလောင်ခင်က မတားမမြစ်သော လူကြီးတွေလား ။

ရွာမိရွာဖ ဖြစ်သော လူကြီးတွေ တရားခံ မဟုတ်လျှင် အချိန်အားရရှိလျှင် တခြားကိစ္စကို မဆောင်ရွက်ဘဲ ဖဲရိုက် ၊ ကြက်တိုက်ဖို့သာ စိတ်ကူးရသော ရွာသားတွေလား ။

သည်ရွာသားတွေမှ တရားခံ မဟုတ်သေးလျှင် စိုက်ချိန်ပျိုးချိန်ကြီးမှာ ဘာအလုပ်မျှ မရှိအောင် လုပ်ထားသော ဆည်မြောင်းဌာနနှင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရ သည်ပင် တရားခံ ဖြစ်ချေသလား ၊ မဟုတ်ပေ ။

“ သူငယ်ချင်းတို့ရေ … ငါတော့ မှားပြီကွာ ” 

ကိုစံထွားသည် ခုံတန်းလျားကလေး တစ်ခုပေါ်တွင် ထိုင်နေကာ ဆို့နင့်သံကြီးဖြင့် ပြော၏ ။

“ ခုမှ မှားနေ ၊ ငါအော်နေတဲ့ ကြားထဲက ဇွတ်တိုး လုပ်ပြီးတော့ ”

ကိုပိတ်စက ကရုဏာဒေါသောဖြင့် ဆို၏ ။

“ ဟုတ်ပါတယ် သူငယ်ချင်းရယ် ၊ ငါကိုက မိုက်တာပါကွာ ”

ကိုစံထွားက ခေါင်းကြီး ငိုက်စိုက်ချပစ်လိုက်သည် ။ ကိုဆေးရိုးမှာ သူကြီးမယား ထုတ်ပေးသော သွေးဆေးဖြင့် နားရွက်ကို သုတ်လိမ်းရင်း ကိုစံထွားကို ငေးကြည့်နေစဉ် ကိုစံထွား၏ မှိုင်းမှုန်နွမ်းလျော်နေသော မျက်နှာကြီးနှင့် အကြည့်ချင်း ဆုံသွားလေ၏ ။

“ ဆေးရိုး ၊ သူငယ်ချင်း ”

ကိုဆေးရိုးက ပြူး၍သာ ကြည့်နေ၏ ။

“ ငါ့ကလေးတွေနဲ့ မိန်းမကို စောင့်ရှောက်လိုက် ကြပါကွာ ။ နော် ... ပိတ်စ ၊ ဟုတ်လား ဆေးရိုး ” 

“ အေးပါကွာ ”

ကိုဆေးရိုးက တုန်ယင်သော အသံကြီးဖြင့် ကတိပေးရင်း ငေးမောနေမိလေ၏ ။

ဒုက္ခတွင်းသို့ ရောက်သော်လည်း အားကိုးစရာကို မျှော်မှန်းမရသော အကြည့်ဖြင့် ကြည့်နေသော ကိုစံထွား၏ မျက်နှာကြီးကိုသာ ကိုဆေးရိုးသည် ကြေကွဲစွာ ငေးကြည့်နေမိ၏ ။

ရွာထဲမှ မသာလေးလောင်း ပြိုင်တူချသည့် နေ့ကလည်း ကိုစံထွား၏ အားကိုးမဲ့သော မျက်နှာကြီးကို မြင်နေ၏ ။ ယခုလည်း အရိပ်နှင့် မလွတ်သောနေရာ တစ်နေရာမှ ပပ်ကြားအက်ကြားထဲမှ ကိုစံထွား၏ မျက်နှာကြီး ပေါ်နေပြန်ပေပြီ ။

“ ဟင်း ” ခနဲ သက်ပြင်းချလိုက်စဉ် ကျောဘက်မှ ခြေသံကြားသဖြင့် လှည့်ကြည့်လိုက်သောအခါ ပေါက်ပြားတစ်လက်ကိုထမ်းလျက် လျှောက်လာသော ကိုပိတ်စနှင့် ငန်းပြားကြီး လက်က ကိုင်လာသော ကိုအောင်မြ ကို တွေ့ရ၏ ။

“ ကြွေးထူလို့လည်း မပူ ၊ ဝဲထူလို့လည်း မယား ခဲ့တဲ့ အကောင်တွေ အခုတော့ ပူကြရပြီမဟုတ်လား ”

ပပ်ကြားအက်ထဲသို့ ငန်းပြားကို ထိုးစိုက်လိုက်ရင်း ကိုအောင်မြက ဆိုလေသည် ။

“ ဒါကတော့ ဝတ္တရားရှိလာမှကိုးကွ ”

ကိုပိတ်စ ၊ ကိုအောင်မြနှင့် ကိုဆေးရိုးတို့သည် မသာအားလုံးချပြီးသော နောက်နေ့တွင် ဆင်ရေချိုး မိုးကလေး တစ်ပြိုက် ရွာလာသောကြောင့် ကိုစံထွား၏ ဤလယ်ပွဲကို အခြားအဖော်များပါ ခေါ်၍ ထွန်ယက်ကြကာ ဝါစေ့တွေ ကြဲချခဲ့ကြ၏ ။ အချိန်မှာ လင်းဇင်းမြောင်းရေ မမှန်သဖြင့် ပစ်ထားရသော လယ်များ အတွက် စိုက်ပျိုးရေးဌာနက ဝါများကို စိုက်ပျိုးရန် တိုက်တွန်းပြီး မျိုးစေ့များ ထုတ်ပေးကာ ၊ မုန်းမြောင်းက ရေများကို လိုအပ်သလို သွယ်ယူပေးနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးနေသော အချိန်ဖြစ်၏ ။

ကိုစံထွား၏ လယ်မှာကား မုန်းမြောင်းနှင့် ဝေးလည်း ဝေး ၊ မြင့်လည်း မြင့်သဖြင့် မုန်းရေကို မရခဲ့ပေ ။ တစ်ခါတစ်ရံလာတတ်သော လင်းဇင်းရေ ၊ တစ်ခါတလေ ရွာတတ်သော မိုးတို့ကို အားကိုး၍ ရေငတ်ခံသော ဝါကို အားကိုးတကြီး ထလုပ်သော်လည်း အကျိုးမခံစားရပေ ။ သည်နှစ်လည်း မိုးရေနှင့် မြောင်း ရေကို မျှော်ရင်း စီးပွားရှာလိုက်ရာ ကိုစံထွားသာ အချုပ်ခန်းသို့ ရောက်သွားသည် ။ မိုးမရွာ ၊ ရေမလာ ။

ရွာတော့ ရွာပါ၏ ၊ ကိုစံထွား အချုပ်ခန်းထဲသို့ ရောက်ကာမှ ။ လာတော့လာပါ၏ ၊ သတင်းသာ ကြားရ၏ ။ မရောက်လာ ။ လင်းဇင်းမြောင်း အထက်ဘက်တွင် ရေလာနေသည်ဟု မကြာခဏကြားရ၏ ။ ရမ်းဘိုကုန်းရွာသို့ မရောက်လာပေ ။

ကိုဆေးရိုးတို့ သူငယ်ချင်းတစ်စုမှာ ကိုစံထွား၏ သားမယားကို အိတ်ထဲမှ ၊ ပုတ်ထဲမှ ထုတ်၍ စောင့်ရှောက်ရမည့် တာဝန်ကြီးကျလာသောအခါတွင် သက်သာလို သက်သာငြား ၊ ရလိုရငြား သဘောဖြင့် ကိုစံထွား၏ မြေကို ထွန်ယက်ကာ ဝါကြဲထားကြ၏ ။ ဝါ ကြဲပြီးလျှင် မိုးက ပြတ်သွားပေပြီ ။ မြောင်းရေလည်း မလာပေ ။ မှုန်နေသော ထွန်ရေးတွေ လေတိုက်တိုင်း တထောင်းထောင်းထကာ ကြာလျှင် ဝါစေ့တွေ လွင့် ကုန်တော့မည်ကို ပူပန်နေကြရသည် ။

“ နေပါဦး ၊ ဒါက ဘယ်သွားကြမလို့လဲ ”

ကိုဆေးရိုးက ကိုပိတ်စနှင့် ကိုအောင်မြကို ကြည့် မေးလေ၏ ။

“ သရက်ခုံရွာဘက်မှာ ရေတွေ အားကြီးပဲတဲ့ ၊ အဲဒါ ရေလေး ဘာလေး တက်ချရကောင်းမလားလို့ ”

ကိုအောင်မြက ပပ်ကြားအက်ထဲမှ ငန်းပြားကို ဆွဲနုတ်ရင်းဖြေသည်တွင်

“ မကျီးဒန်ကတောင် ပြောလိုက်သေးတယ် ၊ မင်းတို့တော့ ယောက်ျားစင်စစ်က ပူနေကြပြီတဲ့ ဟဲ ဟဲ ”

ကိုပိတ်စက အရွှန်းကလေးဖောက်လာသဖြင့် ကိုဆေးရိုးမှာ ယဲ့ယဲ့ကလေးမျှသာ ပြုံးနိုင်ရာက

“ မင်းတို့ပဲ သွားကြပါကွာ ၊ ငါက ကိစ္စရှိနေသေးလို့ ” ဟု ဆိုလေသည် ။

“ ဟ တို့မလဲ ကိစ္စတွေနဲ့ပဲပေါ့ဟ ၊ လာပါကွာ .. မင်းကို ခေါ်ပြီး ရေသွားချမယ်ဆိုတာ ကျီးဒန် ကိုလည်း ဝင်ပြောခဲ့ပြီးပြီ ”

ကိုပိတ်စက ပြောပြောဆိုဆို ကိုဆေးရိုး၏ ဇက်ပိုးကို လှမ်းဆွဲကာ ကိုအောင်မြက လက်ကို ဆွဲ၍ သရက်ပင်အုပ် အောက်မှ ထွက်လာခဲ့ကြလေ၏ ။

သူတို့သည် လယ်ထိပ်ရှိ ကတွတ်ပေါက်ကို ဦးစွာ ကြည့်ကြသည် ။ ကတွက်ပေါက်၌ သစ်ရွက်များ ဖုံးနေ၏ ။ မြောင်းထဲတွင်ကား ရေမလာသည်မှာ ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သောကြောင့် ပပ်ကြားအက်များ ထပ်ယှက် နေချေသည် ။

“ ဒါကြောင့်လည်း လင်းဇင်းကို လင်ဆင်းလို့ ခေါ်ကြတာပဲ ”

ကိုဆေးရိုးက မြောင်းပေါင်ပေါ်မှ လျှောက်လာရင်း ရေရွတ်မိ၏ ။

“ ဟိုးတုန်းက ‘ လင်ဆင်း ’ လို့ ဆိုပေမဲ့ အခုလောက် မဆိုးပါဘူး ဆေးရိုးရာ ။ ရေမှန်လို့ လင်းဇင်းသောက်တွေ ရကြတဲ့ နှစ်ရယ်လို့ ရှိပါတယ် ။ အခုမှပါ ”

ကိုပိတ်စက နွယ်ပင်များကို ဓားဖြင့် ပေါက်ပြားရိုးဖြင့် ရိုက်ချသလို ကိုအောင်မြကလည်း မြောင်းပေါင်ပေါ်မှ ချုံများကို ငန်းပြားဖြင့် ထိုးဖြတ်ပစ်၏ ။

သူတို့သည် စကားတပြောပြောဖြင့် လျှောက်လာကြရာ သရက်ခုံရွာဘက်သို့ တာလမ်းမှ ဖြတ်ကူးသော လှည်းလမ်းဆုံသို့ ရောက်လာကြ၏ ။ မြောင်းမှာ လှည်းများ ဖြတ်ကူးသဖြင့် ပက်ကောနေလေသည် ။

“ ဟေ့ ... ဒီနေရာဟာ အရင်တုန်းက လှည်းတစ်စင်း မြုပ်တယ်ကွ ။ ဘယ့်နှယ် အခု ပေါင်လယ်လောက်တောင် မနက်တော့ပါပဲလား ”

ကိုဆေးရိုးက အံ့အားသင့်သံဖြင့် ဆို၏ ။ 

“ မြောင်းတာမှ မတူးကြဘဲကိုးကွ ”

ကိုအောင်မြက ဝင်ရောက် မှတ်ချက်ချသည် ။ သရက်ခုံရွာ အနီးသို့ ရောက်သောအခါတွင်ကား တဝေါဝေါနှင့် ရေကျသံများကြားရ၏ ။ ရေမှာ လင်းဇင်းရေပေတည်း ။ လင်းဇင်းမြောင်းထဲက ရေတွေ ဝါခင်း တစ်ခုအထဲသို့ ကျိုးကျကာ လယ်ထဲမှ တစ်ဆင့် စလင်းချောင်းထဲ စီးဆင်းနေသော အသံဖြစ်၏ ။

ကိုဆေးရိုးတို့သည် ကျိုးနေသော မြောင်းပေါင်ကို တိုင်တွေစိုက် ၊ သစ်ခက်တွေ ချကာ ပိတ်ကြ၏ ။ မြေဖြင့် ဖို့ကြ၏ ။ ယင်းသို့လုပ်ခြင်းမှာ မိမိတို့ လိုရာသို့ ရေရောက်စေချင်သောကြောင့်ဖြစ်သည် ။

သို့ရာတွင် လင်းဇင်းရေသည် ကိုစံထွား၏ လယ်ထဲသို့ ရောက်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ ။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် လင်းဇင်းမြောင်းသည် ပက်ကောနေပေပြီ ။ လင်းဇင်းမြောင်းသည် လွန်ခဲ့သော ၁၅ နှစ်က လူ တစ်ရပ် မြုပ်အောင် နက်သော်လည်း ယနေ့ ရင်ဆို့ ထိအောင် နက်သောနေရာ မရှိပြီ ။ လယ်သမားတိုင်း တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ‘ မြောင်းတာ ’ တူးကြရရာ ဝတ်ကျေ ဝတ်ကုန် တူးကြရာကအစ ၊ ကြာသောအခါ မြောင်း ကောလာရသည် ။

ရေလာတိုင်း ကောသော မြောင်းမှ လျှံကျ၏ ။ လျှံကျရာ တာကျိုးသည် ၊ ကျိုးရာက ပျက်သည် ။ ထို့ကြောင့် လင်းဇင်းမြောင်းရေ မမှန်ရခြင်းဖြစ်၏ ။ 

လင်းဇင်းမြောင်းသည် မြောင်းကောင်းခဲ့စဉ်ကပင် ရေ မမှန်ပေ ။ မြောင်းမကောင်းသော ယနေ့အချိန်တွင်ကား လုံးဝ အသုံးမဝင်သော ဘဝသို့ ရောက်လာရ၏ ။ ရေနည်းနည်းကလေး လာသောအခါ အထက်ပိုင်းတွင်ပင် ရေက ကုန်သွားသည် ။ လူစေ့တက်စေ့ ရကြပါစေတော့ဟု ခပ်များများ လွှတ်ပေးပြန်လျှင်လည်း သက်သာခိုပြီး မြောင်းကို နက်နက် မတူးကြသဖြင့် မြောင်းကျိုးကာ မြောင်းဆုံးအထိ ရေမရောက်တော့ပေ ။

ဆယ်နှစ်ကျော်ကျော် ပျက်စီးလာသော မြောင်းကြီး ၊ လယ်သမား ရာကျော်ပေါင်းများစွာ ဘေးမမြင် ရန်မမြင်နှင့် ရေသာခိုခဲ့သော မြောင်းကြီးသည် ကိုဆေးရိုးတို့ တစ်နေ့တည်း ကြိုးစားရုံနှင့် ကောင်းလာနိုင်မည်လား ။ လိုချင်တုန်းကလေး အားစိုက်ရုံနှင့် ရေရနိုင်ပါမည်လော ။

ကိုစံထွားတို့လို လင်းဇင်းမြောင်းသောက် လယ်သမားတွေ စိုက်ပျိုးချိန်ကြီးမှာ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေရခြင်း၏ တရားခံကား လင်းဇင်းမြောင်းသောက် လယ်သမားများသာ ဖြစ်ပေ၏ ။ သံကို ဖျက်သော အရာကား သံချေးသာလျှင် ဖြစ်တော့သည် ။

 ▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း

📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်