Sunday, April 5, 2026

သော်တာ‌ဆွေ နှင့်‌ တွေ့ဆုံပေးခြင်း


‌❝ သော်တာ‌ဆွေ နှင့်‌ တွေ့ဆုံပေးခြင်း ❞
            ( ဝင်းငြိမ်း )

ဆရာ ‌သော်တာ‌ဆွေ့ စာ‌တွေနဲ့ ကျွန်‌တော် ရင်းနှီးခဲ့တာ ကြာပါပြီ ။ စာဖတ်ဝါသနာ ပါစ အရွယ် ကတည်းကပဲ ဆိုကြပါစို့ ။ ကျွန်‌တော့် အ‌ဖေက သူ့မိတ်‌ဆွေ ဆရာ‌သော်တာ‌ဆွေရဲ့ ဝတ္ထု‌တွေကို စုပြီး ချုပ်ထား‌လေ့ ရှိတယ် ။ ပြီး‌တော့ ဆရာနဲ့ အ‌ဖေနဲ့က ဟာသဝတ္ထု‌တွေမှာ တစ်‌ယောက်ကို တစ်‌ယောက် အပြန်အလှန် ဇာတ်‌ကောင်ထား‌ ရေးကြတယ် ။ အ‌ဖေက ‘ သော်တာ‌ဆွေနဲ့ ‌ကြောင်ပြန်‌ပေး ’ ဟာသဝတ္ထု ‌ရေးလိုက်တာ ဆရာကလည်း ‘ ကြံ့ဗဟုန်း ’ ဝတ္ထုမှာ ကျွန်‌တော့် အ‌ဖေကို ဇာတ်‌ကောင်ထား‌ ရေးသွားတယ် ။

ဆရာ‌သော်တာ‌ဆွေ ၊ ဆရာတက္ကသိုလ်နန္ဒမိတ် ၊ ဆရာတင့်တယ် ၊ ဆရာ‌အောင်လင်း ၊ ဆရာရန်ကုန်ဘ‌ဆွေ တို့ရဲ့ စကားဝိုင်း‌တွေမှာ ‌ပြောကြတာ‌တွေကိုလည်း အ‌ဖေက အိမ်မှာ ပြန်‌ပြောတတ်တာ ဆို‌တော့ ကျွန်‌တော့် အတွက် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်‌နေတယ် ။

ဒီလ ‌တွေ့ဆုံခန်း အတွက် ဆရာ‌သော်တာ‌ဆွေနဲ့ ‌တွေ့ဆုံ‌ပေးဖို့ ဆရာ့ဆီ ‌ရောက်သွား‌တော့ ဆရာက “ မင်း ကိုဘညိမ်းသား မဟုတ်လား ” လို့ ချက်ချင်း တန်း‌မေးပါတယ် ။ အ‌ဖေနဲ့ သူတို့ ရင်းနှီးခဲ့ကြတာ‌တွေကို ပြန်‌ပြောရင်း ‌ပျော်စရာ‌ ကောင်းတဲ့ ‘ တွေ့ဆုံ‌ပေးခြင်း ’ တစ်ခု ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သလို ကျွန်‌တော်တို့ အတွက် ကွယ်လွန်သူ ‌ကျေးဇူးရှင် ‌မွေးသဖခင်ကို လွမ်းဆွတ် သတိရ‌စေတဲ့ ‘ တွေ့ဆုံခြင်း ’ လည်း ဖြစ်ခဲ့ရပါတယ် ။

ဆရာနဲ့ ကျွန်‌တော် ‌ပြောခဲ့ကြတာ‌တွေက‌တော့ ... ။

••••• ••••• •••••

“ အဲ ... အဲ မင်းတို့ ‌ပေဖူးလွှာက စာဖတ်သူနဲ့ စာ‌ရေးဆရာ ‌တွေ့ဆုံ‌ပေးခြင်းကိစ္စဟာ တစ်‌နေ့ ငါ့ဆီ ‌ရောက်လာမှာပဲလို့ ‌မျှော်လင့်ထားပါတယ်ကွာ ။ ကဲ ... ‌မောင်ဝင်းငြိမ်း ၊ မင်းက ‘ ကျားဘညိမ်း ’ ရဲ့သား ၊ ငါကလည်း ‘ ကြံ့ဗဟုန်း ’ ကို ဖန်တီးတဲ့လူ ၊ ကျား နဲ့ ကြံ့ ခန့်ခန့်ကြီး ‌တွေ့ကြပြီ‌ပေါ့ကွာ ။ မင်း ဘာ‌ပြောချင်လဲ ... ”

“ ကျွန်‌တော်က ဘာမှ မ‌ပြောချင်ပါဘူးဆရာ ၊ ဆရာ့ကို ‌မေးချင်တာပါပဲ ” 

“ ဟေ့ ... ‌မောင်ဝင်းငြိမ်း‌ရေ ၊ ‘ အ‌မေး နွား‌ကျောင်းသား ၊ အ‌ဖြေ ဘုရား‌လောင်း ’ ဆိုတဲ့ စကားရှိတယ် ။ အခုတော့ ငါကလည်း ဘုရားဆုပန်ဖို့ စိတ်ကူးထဲ‌တောင် မထည့်မိဘူး ။ မင်းကလည်း ‌ကောင်းဘွိုင် မဟုတ် ၊ သို့‌သော် မင်း ‌မေးချင်ရာ‌ မေးကွာ ၊ ငါ ‌ဖြေတတ်သလို ‌ဖြေမှာပဲ ”

“ ဆရာ ဝတ္ထု‌ ရေးဖြစ်ပုံက စပြီး သိချင်ပါတယ် ”

“ ဒီလိုကွာ ... ငါတို့ ‌ကျောင်းသားဘဝ အင်္ဂလိပ်ခေတ်က မြန်မာပြည်မှာ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း ရယ် ၊ သူရိယမဂ္ဂဇင်း ရယ် ၊ မြန်မာ့အလင်း မဂ္ဂဇင်း ရယ်လို့ မဂ္ဂဇင်း သုံးခုပဲ ရှိတယ်ကွ ။ အခု မင်းတို့‌ ခေတ်မှာလို မဂ္ဂဇင်း‌တွေ အများကြီး ၊ မည်သူမဆို ဝတ္ထု ၊ ကဗျာ ၊‌ ဆောင်းပါး‌ ရေးပို့နိုင်တယ်လို့ ‌ကြေညာချက်လည်း မရှိဘူး ။ သူ့မဂ္ဂဇင်း နဲ့ ၊ သူ့စာ‌ရေးဆရာ နဲ့ ‌ဘောင်ခတ်ထားသလိုပဲ ။

ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း မှာ ဆိုရင် ဒဂုန်ခင်ခင်‌လေး ၊ ဒဂုန်‌ရွှေမျှား ၊ ဒဂုန်မြတ်‌လေးနွယ် စသည်ဖြင့် ဒဂုန်ဝိ‌သေသခံ‌တွေ အပြည့် ။ သူရိယမှာ ဆိုရင်လည်း ‌ရွှေဥ‌ဒေါင်း ၊ ဇဝန ၊ မဟာ‌ဆွေ ၊ သတိုးအိမ် ၊ ပီမိုးနင်း စသည်ဖြင့် ၊ မြန်မာ့အလင်း မဂ္ဂဇင်းမှာ ဆိုရင်လည်း မြမျိုးလွင် ၊ ဓူဝံ ၊ ‌ရွှေပိန်‌သောင်း စသည်ဖြင့် ။ သူ့မဂ္ဂဇင်းနဲ့ သူ့စာ‌ရေးဆရာနဲ့ ကွက်တိ ။ ဒီ‌တော့ က‌လောင်သစ် ဝင်တိုးဖို့က အင်မတန် ခဲယဉ်း‌နေတယ် ။

သို့‌သော် ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ဖို့ သုံးလေးလ အလိုမှာ စက်တင်ဘာလ ထင်ပါတယ်ကွာ ။ သူရိယမဂ္ဂဇင်းက ‌ကြေညာချက် တစ်ခု ထုတ်တယ်ကွ ။ ဝတ္ထုတိုပြိုင်ပွဲ ။ ပထမ ဟာသဝတ္ထု ၊ ဒုတိယ စုံ‌ထောက်ဝတ္ထု ၊ တတိယ စွန့်စား၍ ကြီးပွားခြင်း ဝတ္ထု သုံးမျိုး ။ ‌ရွေးချယ်ခြင်း ခံရလျှင် ဆု‌ငွေ ၁၅ ကျပ် ၊ သုံးမျိုးစလုံးကို ငါ ဆက်တိုက် ‌ရေးပြီး ပို့လိုက်တာပဲ‌ဟေ့ ။ ဒါ‌ပေမဲ့ ဟာသဝတ္ထု တစ်မျိုးသာလျှင် ပြိုင်ပွဲ ကျင်းပဖြစ်တယ် ။ ငါ့ဝတ္တု‌ကို ညစ်ညမ်းတယ်လို့ ဝေဖန်စာနဲ့ ပြန်လိုက်တယ် ။ စုံထောက် နဲ့ စွန့်စား၍ ကြီးပွါးခြင်း ဝတ္ထုတွေတော့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ခါနီး သူရိယမဂ္ဂဇင်း ရပ်စဲရ‌တော့မှာမို့ ဆိုပြီး ပြန်ပို့တယ်ကွ ။

အဲဒီ သူရိယ မဂ္ဂဇင်း ‌ကျေးဇူး‌ကြောင့် ငါ ‌ရေးဖြစ်လိုက်တဲ့ ဝတ္ထုသုံးပုဒ် ‌နောင်‌သောကာလ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီး၍ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှာ မြန်မာစာ‌ပေ ပြန်လည်ဆန်းသစ်‌တော့ သူရိယမဂ္ဂဇင်းက ပ , လိုက်တဲ့ ဟာသဝတ္ထုကို ပြန်လည်ပြုပြင်‌ ရေးသားခြင်းဖြင့် ‌သော်တာ‌ဆွေရဲ့ ပထမဦးဆုံး ဟာသဝတ္ထု ‘ ဘရန်ဒီတစ်ပုလင်း ’ ဖြစ်လာပါတယ် ။ ပြိုင်ပွဲ မလုပ်ဖြစ်တဲ့ စုံ‌ထောက်ဝတ္ထု က‌တော့ ‘ ရန်‌အောင်ရတနာ ’ လုံးချင်း ဝတ္ထု ဖြစ်လာပါတယ် ။ စွန့်စား၍ ကြီးပွားခြင်း ဝတ္ထုက‌တော့ ငါ့ဟာငါ မကြိုက်တာနဲ့ ပြန်မ‌ရေးတော့ပါဘူး ။ ကဲ ... ဒုတိယ ‌မေးခွန်း‌ မေး‌တော့ နွား‌ကျောင်း သား‌လေး‌ရေ ”

“ ဆရာ့နာမည်ရင်း ‘ ဦးကြင်‌ဆွေ ’ က‌နေ က‌လောင်နာမည် ‘ သော်တာ‌ဆွေ ’ ဆိုတာကို ဘယ်လို စိတ်ကူးနဲ့ ယူခဲ့တာပါလဲ ”

“ ဒီလိုကွ ... ငါ သူရိယမဂ္ဂဇင်းမှာ ဝတ္ထုပြိုင်ပွဲဝင်စဉ်က က‌လောင် နာမည်က ‘ ကြက်ဥအ‌ရောင် ၊ တိမ်‌တောင်သဖွယ် ၊ မင်း‌ရေးကြွယ် ’ ဆိုတဲ့ စကားထဲက ‌ကောက်နုတ်ပြီး ‘ မိုးတိမ်‌တောင် ’ ကွ ။ ‌နောက် စစ်ပြီး‌ခေတ် စာ‌ရေးဆရာ ဖြစ်ခါနီး‌တော့ ဒီနာမည်ကြီးကို မကြိုက်‌တော့ဘူး ။ အဲသည်‌တော့ ‘ ဘရန်ဒီတစ်ပုလင်း ’ ဝတ္ထု ရှုမဝ ပို့ခါနီး‌တော့ ငါ မန္တ‌လေးကို ဆရာကြီး ‌ရွှေဥ‌ဒေါင်းအိမ် ‌ရောက်‌နေပြီကွ ။ ‘ ရန်‌အောင်ရတနာ ’ စုံ‌ထောက် ဝတ္ထုကို ဆရာကြီး ပြပြီး သင့်‌လျော်ရင် အမှာစာ ‌ရေး‌ပေးပါလို့ ‌တောင်းပန်ထားပြီ ။

အဲဒီအချိန်မှာ ငါ က‌လောင်နာမည် မှည့်ဖို့ စဉ်းစားတာပဲ ။ ဆရာကြီး ‌ရွှေဥ‌ဒေါင်း ကို ဒီနာမည် ဘာလို့ ယူသလဲ ‌မေး‌တော့ သူက သူရိယသတင်းစာနဲ့ မဂ္ဂဇင်းမှာ အလုပ် လုပ်တာမို့ သူရိယ ဆိုတာ ‌နေ ၊ ‌နေရဲ့ အမှတ်အသားက ‌ဒေါင်း ။ ဒါ‌ကြောင့် သူက ‌ရွှေဥ‌ဒေါင်း ။ အဲသည်‌တော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို စုံ‌ထောက်ဝတ္ထု‌ရေးဆရာ ဖြစ်မယ်လို့ ထင်‌နေတဲ့ ငါကလည်း ‌ရွှေဥ‌ဒေါင်း က တစ်ဆင့် ပညာခံယူရတာမို့ ‌နေက‌ ရောင်ပြန်ဟပ်ပြီး လင်းတာဟာ လ ၊ လ ဆို‌တော့ စန္ဒာ ၊ ‌သော်တာ သီတဂူ ။ ဘယ်သင်း ယူရမလဲ စဉ်းစား‌တော့ ရုတ်တရက် ဆရာကြီး ‌ရွှေဥ‌ဒေါင်း ကြီးပွား‌ရေး မဂ္ဂဇင်းထဲမှာ ‌ရေးခဲ့တဲ့ ‘ လက်‌ဝှေ့ချန်ပီယံ ‌သော်တာစိန် ’ ဆိုတဲ့ ဝတ္ထု ငါ့‌ခေါင်းထဲ ‌ပေါ်လာတယ်ကွ ။ ဒီဝတ္ထု ငါ သိပ်ကြိုက်တာပဲ ။ ဒါ‌ကြောင့် ကျွန်‌တော် ‌‘ မောင်ကြင်‌ဆွေ ’ ကနေပြီး ‌‘ သော်တာ‌ဆွေ ’ ဖြစ်လာပါတယ် ကိုဝင်းငြိမ်း ခင်ဗျား ။ ကဲ ... ‌ကောင်းဘွိုင် ၊ ကမ်းမွန်း ၊ အနားသား ကွက်ရှင် ” 

“ ဆရာတို့ အရင်‌ခေတ်က ပ‌ဒေသာမဂ္ဂဇင်း ထုတ်ခဲ့ကြ‌သေးတယ်လို့ သိရပါတယ် ။ ခုလည်း ဆရာက ‘ သောင်း‌ပြောင်း ’ မှာ စာတည်းချုပ် လုပ်‌နေဆဲ ဆို‌တော့ ဟိုတုန်းက မဂ္ဂဇင်း ထုတ်‌ဝေရတာနဲ့ အခု‌ခေတ် ဘယ်လို ကွာခြားတယ် ဆိုတာကို သိပါရ‌စေ ”

“ မေးပြီးခင်ဗျ ‌မေးပြီ ။ အကြံခက်ပါသ‌နော် သန်လျက်‌တော် ယူသည့် သူခိုးကိုလ ၊ သူ၏ အမျိုးကို စကား ထုတ်‌ဖော် လို့ ‌ပြောရမှာဖြင့် ဓားကုပ်‌ပေါ်မှာဝဲ ။ ပဒကုသလ လို ငိုချင်းချလိုက်ချင်တယ် ‌မောင်ဝင်းငြိမ်း ‌ရေ ။ တို့ ပ‌ဒေသာ ထုတ်စဉ်‌ခေတ်က စာတစ်အုပ် ထုတ်ဖို့ဟာ သိပ်လွယ်ပါတယ်ကွာ ။ အ‌ရေးပိုင်ရုံးသွား ၊ ကိုယ်‌ရေး ရာဇဝင်‌လေး မည်ကာမတ္တ ‌ပြောပြ ၊ ‌ဟော မှတ်ပုံတင်နံပါတ် ထုတ်‌ပေးလိုက်တာပါပဲ ။ အဲဒီ နံပါတ် စာတိုက် သွား‌ပေး ၊ စာတိုက်က လုံးချင်းစာအုပ်‌တွေရဲ့ သုံးပုံတစ်ပုံပဲ ‌ပေးရသကွ ။ နို့ပြီး စက္ကူ ဆိုတာကလည်း ‌နော်‌ဝေစက္ကူ‌တွေ တစ်ထုပ်မှ ‌ခြောက်ကျပ် ပတ်လည်ရယ် ။ ‌ခြောက်ကျပ် မတ်တင်း ၊ ‌ခြောက်ကျပ် တစ်မတ် ။ တစ်ခါတ‌လေ စက္ကူသ‌င်္ဘော ပြတ်လို့ ‌ခြောက်ကျပ်ခွဲများ ဖြစ်ရင် တို့က ကာရန်နဲ့‌တောင် ဆဲပစ်လိုက်‌သေးတယ် ။ ပုဂ္ဂလိက ကု,လားဆိုင်‌တွေ ၊ တရုတ်ဆိုင်‌တွေမှာ တစ်ထုပ်တည်း ဝယ်လို့လည်း ရသကွ ။ တစ်‌ထောင် ဝယ်ချင်ရင်လည်း ရသကွ ။ အ‌ကြွေးဝယ်လို့လည်း ရသကွ ။ စာအုပ် ပြီးရင်ဆို ဘိုင်းနင်း စာအုပ်ချုပ်တဲ့ ဆိုင်က‌နေ ဖြန့်လိုက်တာပဲ ။ ကမ်းမွန်း နိတ်က်စ်ကွက်ရှင် ”

“ ကျွန်‌တော်တို့ မဂ္ဂဇင်း‌လောကမှာ သမနိရှည်တဲ့ မဂ္ဂဇင်းဆိုလို့ ‘ ရှုမဝ ’ နဲ့ ‘ သွေး‌သောက် ’ ကို လက်ညှိုးထိုး ပြစရာ ရှိပါတယ် ။ ရှုမဝ ဆိုရင် ခုထက်ထိပဲ သူ့လိုင်းနဲ့သူ ရပ်တည်‌နေတဲ့ မဂ္ဂဇင်း အဖြစ် စာဖတ်ပရိသတ်က ‌လေးစားကြဆဲပါ ။ ရှုမဝ က စာ‌ရေးဆရာ‌တွေ အများကြီး ‌မွေးထုတ်‌ပေးနိုင်ခဲ့‌ပေမယ့် ဒီ‌နေ့ ကျွန်‌တော်တို့ မဂ္ဂဇင်း‌တွေ ကျ‌တော့ သူ့‌လောက် ‌မွေးမထုတ်နိုင်ပါဘူး ဆရာ ။ အဲဒါ ဘာ‌ကြောင့်လို့ ဆရာ မြင်ပါသလဲ ”

“ ဟဲ့ ... အချိန်ကာလချင်းက မတူဘူးကွ ။ ရှုမဝ စထုတ်တဲ့ အချိန်က စာအုပ်‌လောက တိမ်ငုပ်‌နေတဲ့ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးလို့ မြန်မာစာ‌ပေ ပြန်လည်ပျိုး‌ထောင်တဲ့ ကာလကွ ။ အဲသည်‌တော့ ဂျပန်‌ခေတ် တစ်‌ခေတ်လုံး ‌အောင်း‌နေရတဲ့ စာ‌ပေဝါသနာရှင် စာ‌ရေးဆရာ ‌လောင်းလျာ‌တွေဟာ ‌ရေကာတာ ကျိုး‌ပေါက်သလို ဒလ‌ဟော ‌မျောပါလာကြတာကွ ။ တင့်တယ် ၊ သန်း‌ဆွေ ၊ မိုး‌ဝေ ၊ မင်းရှင် ၊ ရဲ‌ခေါင် ၊ လင်းယုန်နီ ၊ သာဓု ၊ ‌သော်တာ‌ဆွေ ၊ ‌ငွေတာရီ ၊ ခင်နှင်းယု ။

အဲ ... အခု မင်းတို့ မဂ္ဂဇင်း‌ခေတ်က‌တော့ ‌ရေကာတာ ကျိုး‌ပေါက်သလို မဟုတ်‌တော့ဘူး ။ စီးသာတဲ့ ‌သောင်‌ခြေမှာ ‌တောင်‌လေကို မိတ်‌ဆွေဖွဲ့ပါလို့ ကုက္ကလံ ‌မြောက်ကို လှည့်ကာမှ ပြန်ခဲ့မယ် ‌ရွှေညာသူရဲ့ ... ဆိုတာ လို စာမူက ရှား ၊ ‌အေး ... စာ‌ရေးဆရာ‌ကောင်း‌တွေ ကလည်း အထွက်‌နှေး ။ တစ်နည်းအားဖြင့် မဂ္ဂဇင်းတွေက များ‌တော့ ‌ရေပြင် တစ်ခုတည်းမှာ ပိုက်ကွန်ကိုယ်စီ ချကြတဲ့ တံငါ‌တွေလိုပဲ ။ ငါးကြီး ငါး‌ကောင်းရယ် မ‌ရွေးနိုင်ဘူး ။ ရသမျှ ငါး ဟင်းစားလုပ်‌နေတာပဲ မဟုတ်လားကွ ။ ကမ်းမွန် အနားသားကွက်ရှင် ”

“ ဆရာ့ကို ဟာသဝတ္ထု ‌ရေးတဲ့သူ တစ်‌ယောက် အ‌နေနဲ့ စာဖတ်ပရိသတ်က ‌လေးစား လက်ခံပြီးသား ဆို‌တော့ ဟာသစာ‌ပေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လို ဖန်တီးယူတယ် ။ အ‌ကြောင်းအရာ တစ်ခုကို ဟာသရှု‌ထောင့်က ဘယ်လို ကြည့်တယ် ဆိုတာ သိပါရ‌စေ ”

“ ဟာ ... မင်း‌ မေးခွန်းဟာ ‌ဖြေရ မလွယ်ဘူးကွ ။ ဥပမာ - ‘ ဒီ‌ကောင်မ‌လေး ‌ချောလိုက်တာဟယ် ၊ ဘာလို့များ ဒီ‌လောက် ‌ချောပါလိမ့် ’ ဆိုတာလို ဖြစ်‌နေတယ်ကွ ။ အဲဒါကို ဘယ်လို ‌ဖြေမလဲ ။ ‌ကောင်မ‌လေးလည်း မ‌ဖြေနိုင်ဘူး ။ သူ့အ‌မေ အ‌ဖေလည်း မ‌ဖြေနိုင်ဘူး ။ သူက‌လေးရဲ့ ဘဝကုသိုလ်ကံ‌ ကောင်းလို့ လှတယ်ပဲ ဆိုရမှာလို ၊ ‌သော်တာ‌ဆွေရဲ့ ဘဝပါရမီကံက ဟာသဉာဏ် ပါခဲ့လို့ပဲ ‌ဖြေပါရ‌စေ‌တော့ကွာ ။ ‌နောက် ‌မေးခွန်းလာ ”

“ ဟာသနဲ့ သ‌ရော်စာ ဘယ်လို ကွာခြားပါသလဲ ဆရာ ”

“ ဟာသ ဆိုတာက ရယ်စရာ သက်သက်ပဲ ။ သ‌ရော်စာ ဆိုတာ တစ်စုံတစ်‌ယောက်ကို သို့မဟုတ် အ‌ကြောင်းအရာ တစ်ခုခုကို ရိချင် ၊ ကလိချင် ၊ ‌လှောင်ချင် ‌ပြောင်ချင်တဲ့ စိတ်နဲ့ ‌ရေးတာကွ ”

“ ဟာသ‌ရေးတဲ့‌ နေရာမှာ ဆရာ့ စာ‌တွေဟာ ကလိထိုးတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ ရယ်ရပါတယ် ။ ဒါ‌ပေမဲ့ ဒီလို ‌ရေးတဲ့ ‌နေရာမျိုးမှာ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးတစ်‌ယောက်ကို ထိခိုက်‌စေနိုင်မယ့် ဟာသမျိုးနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဆရာ ဘယ်လို မြင်ပါသလဲ ။ ဥပမာ - ဆရာသာဓုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ‌ရေးတဲ့‌ နေရာမှာ ကိုဝဏ္ဏကို “ မျောက်ပြာသုတ် အ‌မွေးနုတ်ထားတဲ့ ရုပ်မျိုး ” လို့ ‌ရေးလိုက်တာမျိုး‌ပေါ့ ဆရာရယ် ”

“ ဟ ‌ကောင်ရ ... သာဓုတို့ သားအ‌ဖေကို ငါက လူပုဂ္ဂိုလ် ထိခိုက်‌စေတဲ့ စိတ်ထားမျိုးနဲ့ ‌ရေးတာ မဟုတ်ဘူးကွ ။ သူတို့ကို ငါက ချစ်လို့ စ , တာ ၊ ‌နောက်တာ ၊ ‌ပြောင်တာ ။ သူတို့လည်း နှစ်သက်တယ် ။ စာဖတ်သူလည်း ရယ်ရတယ် ။ အဲဒီဟာကို ဘယ်လို ‌ခေါ်သလဲ ဆိုရင် ငါ ဟာသဇယား ချပြမယ် ။ အင်္ဂလိပ် လိုက ဘယ်လို လာသလဲ ဆိုရင် ...

( ဟာသဇယား ကို ကွန်မင့် တွင် ဖော်ပြပါမည် )

အဲဒီ စကားကို ကြည့် ၊ သာဓုတို့ သားအဖကို ငါ ‌ရေးတဲ့ဟာက Impish Humour ‌ဆော့‌တော့‌တော့ ‌နောက်တောက်‌တောက် ဟာသလို့ ‌ခေါ်တယ်ကွ ၊ အဲဒီ ဟာသမျိုးက ‌ရေးရတာ မလွယ်ဘူး ။ မ‌ရေးတတ်ရင် စာဖတ်ပရိသတ် က‌ကော အ‌ရေးခံရတဲ့ သူ‌တွေက‌ကော ကိုယ့်ကို မုန်းတတ်တယ် ။ ကဲ ... ‌မောင်ဝင်းငြိမ်း အနားသား ကွက်ရှင် ”

“ ကျွန်‌တော့် ဘဝဇာတ်‌ကြောင်းများဟာ ဆရာ့ ကိုယ်‌ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိ‌တွေပါပဲ ။ ဒီအထဲမှာ အချို့ကိစ္စ ‌တွေဟာ တကယ် ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘဲ စာ‌ရေးဆရာပီပီ စိတ်ကူးဉာဏ်နဲ့ ချဲ့ထွင်ထားတာမျိုး‌တွေ ပါတယ်လို့ စာဖတ်ပရိသတ်က ယူဆတာမျိုး ရှိပါတယ် ။ ဟုတ်ပါသလား ဆရာ ”

“ ဟုတ်တာ‌ပေါ့ကွာ ။ ငါ့ရည်ရွယ်ချက်က စာဖတ်သူကို တစ်ခုခု ‌ပေးချင်လို့ပဲ ။ ဝတ္ထုသဏ္ဌာန် ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ကွက်ဆင် ‌ရေးတာပါ ။ ဥပမာ ဒီဇူဇာ ဦးခင်‌ဇော် ၊ ဖဆပလ အမတ်‌ဟောင်း ဦး‌ဌေးကြွယ် ၊ မိုးကုတ်ကိုမြမောင် ၊ ရုပ်ရှင် ကိုယ်စားလှယ် ကိုမြင့်‌ဆွေ နဲ့ ဇိုရာ တို့ ပါတဲ့ ဇာတ်လမ်းဟာ ဆိုရင် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်ပါပဲ ။ ဇိုရာ ဟာ ငါ ဖန်တီးတဲ့ ပြည့်တန်ဆာမ‌လေးပါ ၊ တကယ် မရှိပါဘူး ”

“ အင်း ... ကျွန်‌တော် ထင်သားပဲ ၊ နို့ပြီး ဆရာ ၊ ကိုယ်‌ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ‌ရေးတဲ့သူ‌တွေ အ‌နေနဲ့ ဘယ်လို ‘ စည်း ’ မျိုး ရှိသင့်တယ်လို့ ယူဆပါသလဲ ”

“ လူဆိုတာ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ‌နေတာချည်းပဲ ။ မိမိ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ‌ရေးတဲ့ အခါမှာ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်က လူ‌တွေ ပါလာမှာပဲ ။ အဲသည်‌တော့ ဒီလူ‌တွေရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို မထိခိုက်‌အောင် ယင်းလူ‌တွေကို စာဖတ်သူ‌တွေ ချစ်ခင် နှစ်သက်စရာ ဖြစ်‌အောင် ‌ရေးရပါတယ် ။ ကိုယ်မုန်းတဲ့ လူကို ‌ဆော်ထည့်လိုက်မယ် ဆိုတဲ့ စိတ်မျိုး လုံးဝ မထားရပါဘူး ။ ကဲ ကဲ ... ‌မေးဦး ... ဟဲ့ ဟဲ့ မင်း ကွက်ရှင်‌တွေက နှစ်ရွက်‌တောင်ပါလား ”

“ ၁၃ ခုတည်းပါ ဆရာ ။ အခု နံပါတ် ၁ဝ က‌တော့ ‌နောက်ပိုင်းဆရာ‌ရေးတဲ့ ‌ဆောင်းပါးတချို့ဟာ ဆရာက‌တော်ရဲ့ မုန့်ဟင်းခါး ‌ကြော်ငြာတာ‌တွေ များ‌နေတယ်လို့ ဆိုကြတယ် ။ ဆရာ လက်ခံပါသလား ”

“ စာဖတ်သူ‌တွေက ယူဆတယ် ဆိုရင် ငါ လက်ခံပါတယ် ။ ကဲ ... ငါ့မိန်းမ မုန့်ဟင်းခါး ငါ ‌ကြော်ငြာတယ်ကွာ ဘာဖြစ်‌သေးသတုံး ။

‘ အ‌ကောင်းကြိုက်‌သော ရန်ကုန်သားများ သွားစမ်း ဘားလမ်း ၊ စားစမ်း အ‌ကောင်းဆုံး ‌မေ မုန့်ဟင်းခါး ၊ အုန်းနို့‌ခေါက်ဆွဲ ၊ က - ည - န သက်သာ စား‌သောက်ဆိုင် ၊ ဘားလမ်း ၊ ‌အောက်ဆုံးဘ‌လောက် ၊ ‌နောက်ဆုံး အ‌ဆောက်အအုံ ’ ၊ နံနက် ၈ နာရီမှ ၁၂ နာရီ ၊ မင်း သွားစား အလကား ‌ကျွေးပါ့မယ်ကွာ ” 

“ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ဆရာ ၊ ဆရာက‌တော့ ‌ပြောရင်းဆိုရင်းကို ‌ကြော်ငြာလိုက်ပြန်ပြီ ။ ‌နောက်‌မေးခွန်းက ဆရာတို့ ‌ခေတ်က စာ‌ရေးရတဲ့ အ‌ခြေအ‌နေနဲ့ ဒီ‌နေ့ စာ‌ရေးခြင်းနဲ့ အသက်‌မွေးဝမ်း‌ကျောင်းရတဲ့ စာ‌ရေးဆရာတွေရဲ့ အ‌ခြေအ‌နေ ဘယ်လို ကွာခြားပါသလဲ ”

“ ရှုမဝက ငါ့ဝတ္ထုတို တစ်ပုဒ်ကို ကျပ် ၃၀၀ ‌ပေးတယ် ။ ‌နောက် အဟိကဏ္ဍ ကိုင်‌တော့ ကျပ် ၃၀၀ ၊ ‌ပေါင်း ကျပ် ၆၀၀ ။ တခြား မဂ္ဂဇင်း‌တွေမှာ ‌ရေးတာနဲ့ ဆိုရင် ၇၀၀ ‌ကျော် ၈၀၀ ‌လောက်ရတယ်ကွာ ။ အဲဒါနဲ့ ငါ့သားသမီး ခုနစ်‌ယောက်ကို တက္ကသိုလ် ဘွဲ့ရ‌အောင် ‌ကျောင်းထားနိုင်ခဲ့တယ် ။ ငါ ‌နေ့စဉ် ရမ် ‌သောက်နိုင်ခဲ့တယ် ။ မနက် ဟင်းတစ်မျိုး ၊ ည ဟင်းတစ်မျိုး စားနိုင်ခဲ့တယ် ။ အခု ငါ့အိမ်မှာ ‌ချွေးမ တစ်‌ယောက်နဲ့ ( သူ မူကြို‌ကျောင်း ဆရာမ လုပ်တယ် ) ‌မြေးမနှစ်‌ယောက် ‌ကျောင်းထားရတာ ၊ ငါ စာ‌ရေးတာနဲ့ အယ်ဒီတာချုပ် လုပ်တာနဲ့ လစဉ်ဝင်‌ငွေ တစ်‌ထောင်‌ကျော် ရတာ‌တောင် မ‌လောက်လို့ ငါ့မိန်းမ မုန့်ဟင်းခါး ‌ရောင်း‌နေရတယ်‌ဟေ့ ။ သည့်ပြင် စာ‌ရေးဆရာ‌တွေ ဘယ်လို ‌နေသလဲ‌တော့ ငါ မ‌ပြောတတ်‌တော့ဘူး ။ ‌တော်ကွာ ... ဒီ‌မေးခွန်းကြီး ၊ ‌နောက်တစ်ခု ‌မေး ”

“ ဟာသဝတ္ထု ‌ရေးချင်သူများ အတွက် ဆရာ ဘယ်လို အကြံ‌ပေးချင်ပါသလဲ ဆရာ ”

“ ဘယ်လိုမှ မ‌ပေးနိုင်ဘူး ။ ငါ မ‌ပြောနဲ့ ။ အခု သင်္ကြန်တွင်းမှာ သိကြားမင်း ဆင်းလာလိမ့်မယ် ။ မင်း ‌မေးကြည့် ၊ သူလည်း ‌ပြောနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး ။ ဘယ့်နှယ်ကွာ ၊ ဒါက ဘဝပါရမီ အလုပ်ကွ ။ ဟာသစာ‌ရေးဆရာ ဆိုတာ မြန်မာပြည်မှာ မ‌ပြောနဲ့ ။ ကမ္ဘာမှာလည်း ရာခိုင်နှုန်း အနည်းဆုံးကွ ။ ‌မွေးကတည်းက ဗီဇ ဟာသဉာဏ် ပါလာမှ ဖြစ်တာကွ ။ ပင်ကို‌ ရေးဖို့ မ‌ပြောနဲ့ ဘာသာပြန်တာ ၊ မှီး‌ရေးတာ‌တောင်မှပဲ ဟာသဉာဏ် မရှိရင် မဖြစ်ဘူး ။ ဆရာကြီး ‌ရွှေဥ‌ဒေါင်း ဟာ မှီး‌ရေးတာနဲ့ ဘာသာပြန်တာမှာ နိုးတူး မဟုတ်လားကွ ။

ဒါ‌ပေမဲ့ ဆရာကြီးဟာ ဟာသဝတ္ထုကို မှီးမ‌ရေးနိုင်ဘူး ။ဘာသာ မပြန်နိုင်ဘူး ။ ဆရာကြီးဟာ ကမ္ဘာ့ဟာသဝိဇ္ဇာ အင်္ဂလန်က ဆာဘွဲ့ရတဲ့ P.G. Wodehouse ရဲ့ Thank You Jeever ဆိုတဲ့ စာအုပ်ကို စမ်းကြည့်တယ် ။ သူ ဝတ္ထုတို တစ်ပုဒ်‌တောင် မဖြစ်ဘူး ။ တစ်ဝက်တစ်ပျက် သူ့လက်‌ရေး ၁၇ မျက်နှာနဲ့ ရပ်နေလို့ “ ငါ‌တော့ မဖြစ်ဘူး‌ဟေ့ ၊ မင်းများ ရမလား ” ဆိုပြီး ငါ့ လွှဲ‌ပေးလို့ ‘ အေးဆွ ‌ပေါ်အူး ’ ဟာသဝတ္ထု ‌တွေဟာ P.G Wodehouse ဝတ္ထု‌တွေကို ငါ မှီး‌ရေးတာ‌ပေါ့ကွာ ၊ ‌ကျေနပ်ပြီလား ”

“ ‌ကျေနပ်ပါတယ် ဆရာ ။ ‌နောက်ဆုံး ‌မေးခွန်းက ‌ရေးသက် ရလာတာနဲ့အမျှ လိုင်း‌ပြောင်းချင်စိတ်များ ‌ပေါ်ဖူးပါသလား ”

“ ပေါ်ခဲ့လို့ပဲ ၁၉၄၇ ခုနှစ် က‌နေ ၁၉၅၃ ခုနှစ် အထိ ‌ခြောက်နှစ်‌လောက်အထိ ဟာသဝတ္ထု ‌တွေချည်း‌ ရေး‌နေရာက ဘဝသရုပ်‌ဖော် ဝတ္ထု‌တွေဘက် ကူးခဲ့တယ်‌လေ ။ ‌နောက်ထပ်‌တော့ ‌ပြောစရာ မရှိ‌တော့ပါဘူးကွာ ၊ စာ‌ပေမှာ ဟာသနဲ့ ဘဝသရုပ်‌ဖော်ဝတ္ထုဟာ အမြင့်ဆုံးဟာပဲ ။ ဒါ‌တွေကို တည်မြဲ‌အောင် ထိန်းသိမ်းရပါမယ် ။ ဖြစ်‌မြောက်ဖို့ထက် ထိန်းသိမ်းဖို့က ပိုခက်တယ်ကွ ။ ဥပမာကွာ ... မင်းမှာ ‌ငွေတစ်‌သောင်း ရှိပြီ ဆိုပါ‌တော့ ။ ဒီတစ်‌သောင်းကို ရ‌အောင် လုပ်ရတာထက် ဒီ‌ငွေတစ်‌သောင်းဟာ မင်း လက်ထဲ တည်မြဲ‌နေ‌အောင် ထိန်းသိမ်းဖို့က ပိုခက်လို့‌ပေါ့ကွာ ၊ နားလည်လား ”

“ လည်ပါတယ် ဆရာ ၊ ကဲ ... ကျွန်‌တော် ‌ရေးမှတ်လာတဲ့ ‌မေးခွန်း‌တော့ ကုန်ပြီ ။ အခု စိတ်ထဲ‌ပေါ်လာတာ တစ်ခု ‌မေးချင်ပါ‌သေးတယ် ”

“ မေးကွာ ၊ ‌ပေါက်တဲ့နဖူး မထူးဘူး ။ ‌ဆေးထည့်ရ‌တော့မှာပဲ ”

“ ဟား ဟား ... ဆရာက ရယ်စရာ ‌ပြောတတ်သားပဲ ”

“ ငါ့လခွီးတဲ့ ၊ ဟာသစာ‌ရေးဆရာပဲ အနည်းအကျဉ်း‌တော့ ‌ပြောတတ်တာ‌ပေါ့ကွ ၊ ဒါ‌ပေမဲ့ ရယ်စရာ‌ပြောတဲ့ ‌နေရာမှာ မင်းအ‌ဖေ ကျားဘညိမ်း ကို‌တော့ ငါ မမီဘူး‌ဟေ့ ။ ကိုဘညိမ်းဟာ အင်မတန် ရယ်စရာ အ‌ပြော ‌ကောင်းတဲ့ လူကွ ။ ကဲ ... မင်း ဘာ‌မေးချင်လဲ ” 

“ ဆရာဟာ အခု ဟာသနဲ့ ဘဝသရုပ်‌ဖော် စာ‌ရေးဆရာ ဖြစ်‌နေပါတယ် ။ ဒီ‌တော့ ကျွန်‌တော် သိချင်ပါတယ် ။ ဟာသနဲ့ ဘဝသရုပ်‌ဖော်ဟာ ဆက်စပ်‌နေပါသလား ”

“ ဟာ ... ဆက်စပ်တာ‌ပေါ့ကွ ၊ ဟာသဝတ္ထု ဆိုတာကလည်း ဒဿနိက‌ ခေါ်တဲ့ Philosophy ဖီလိုဆိုဖီက လာတယ် ၊ ဘဝသရုပ်‌ဖော်ဝတ္ထု‌တွေကလည်း ဖီလိုဆိုဖီကို နိုင်မှ ‌ရေးနိုင်တယ်ကွ ”

“ ကျေးဇူးပဲ ဆရာ ၊ ခုလို အချိန်‌ပေးပြီး ‌ဖြေတဲ့ အတွက် ‌ကျေးဇူးအများကြီး တင်ပါတယ် ။ ‌ရှေ့ဆက်ပြီး‌တော့လည်း သဘာဝကျတဲ့ ဆရာ့ ဟာသဝတ္ထု‌တွေ ဖတ်ပါရ‌စေဦး ဆရာ ။ ရယ်‌သောသူသည် အသက်ရှည်၏ ဆိုတာမို့ စာဖတ်သူ‌တွေ အသက်ရှည်‌အောင် ဟာသ‌ဆေး‌လေး ဆက်လက်တိုက်‌ကျွေး‌ပေးပါဦး ဆရာ ”

▢  ဝင်းငြိမ်း
‌📖 ပေဖူးလွှာ မဂ္ဂဇင်း
      အမှတ် - ၄၇
      ဧပြီလ ၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ် 



 


No comments:

Post a Comment