အေးရိပ်မှ အပြန်

❝ အေးရိပ်မှ အပြန် ❞ 
( ဥဩ - ချယ်ရီမြေ )

၁။

ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုနီးပါး အိပ်စက်ခဲ့ဖူးသော အိပ်ရာသည် မနက်နိုးချိန်မှာ စိမ်းနေသလိုလို၊ သို့သော် နွေးထွေးလုံခြုံလှပေသည်။ အမေ့အိမ်သို့ မရောက်ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ သုံးနှစ်ခန့် ရှိခဲ့ပြီလေ။ မနက် ငါးနာရီခန့် အချိန်သည် အလင်းကွဲစအချိန် ဖြစ်သော်လည်း ပြတင်းတံခါးများ ပိတ်ထားသည်မို့ အိမ်လေးထဲတွင် မှောင်နေခဲ့သည်။ ဧည့်ခန်းလည်းဖြစ်၊ ဘုရားခန်းလည်းဖြစ်၊ ထမင်းစားခန်းလည်းဖြစ်၊ အိပ်ခန်းလည်းဖြစ်သော စွယ်စုံသုံး အခန်းလေး၏ ဘုရားစင်ရှေ့တွင် ဘုရားရှိခိုးရန် အမေ ပြင်ဆင်နေခဲ့ သည်။ ဘုရားစင်သည် အမေ ထွန်းညှိပူဇော်ထားသော ဖယောင်းတိုင်မီးများ၊ အမွှေးတိုင်ရနံ့များဖြင့် သန့်ရှင်းမွှေးကြိုင်လျက် သပ္ပာယ်စရာကောင်းနေခဲ့သည်။

အမေ့အိမ်သို့ ရောက်မှ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပျင်းခွင့် ရသောကျွန်တော်သည် အိပ်ရာကမထသေးဘဲ အမေ့ဘုရားရှိခိုးသံကို နားထောင်ခဲ့သည်။ မနက်လေးနာရီ ကျော်ကျော်လောက်ကတည်းက အမေ နိုးနေတာဖြစ်မည်။ ထမင်းချက်မည်၊ ဟင်းနွေးမည်။ ပြီးလျှင် အဖေ၊ ညီမလေးနှင့် ကျွန်တော် အိပ်ရာထပါက စားနိုင်ဖို့ ထမင်းကြော်မည်။ ပြီးနောက် နေ့စဉ် နံနက်တိုင်း၊ ညတိုင်း မပျက် ပြုနေကျဖြစ်သည့် ဘုရားရှိခိုးမည်ဟူသော အမေ့လုပ်ငန်းစဉ်များကို အလွတ် ရနေခဲ့သည်။ အမေသည် မိသားစုထဲတွင် အလုပ်အလုပ်ဆုံးသူ ဖြစ်သည်။ မနက်မှာ အစောဆုံး ထသူ ဖြစ်ပြီး ညမှာလည်း အားလုံး အိပ်ရာဝင်မှ အိပ်တတ်သူ ဖြစ်သည်။

အသက် ခုနစ်ဆယ်နား ကပ်လာခဲ့သည့် အမေသည် အဆက်မပြတ် အလုပ်လုပ်နေခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျန်းမာနေဟန်ရှိသည်။ ငယ်ငယ်တုန်းကထက် အတန်ငယ် ဝ,လာခဲ့သော်လည်း ပြည့်သည် ဆိုရုံမျှသာ။ အမေ အပျိုတုန်းက အသားဖြူဖြူနှင့် မိန်းမချောဖြစ်ကြောင်း ဓာတ်ပုံထဲမှာ မြင်ဖူးသည်။ ရန်ကုန်သူ အမေသည် ခြံထဲမှာ တောသူမတစ်ယောက်လို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရင်း အသားအရေက ညိုလာခဲ့သည်။ ငါးပေကျော် ရုံမျှသာရှိသော အမေ့ အရပ်က ပုသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အမေ့ လက်မှ သစ်ပင်အမြစ်များနှယ် ပါးပျဉ်းထ,နေခဲ့သော အကြောများက အမေ့၏ လက်ကြောတင်းမှုကို ဖော်ပြနေခဲ့ကြသည်။ တစ်နေကုန် ဈေးဝယ်၊ ချက်ပြုတ်၊ ဆေးကြော၊ လျှော်ဖွပ်၊ စိုက်ပျိုးရင်းဖြင့် အမေ့၏ ဆယ်စုနှစ်များသည် ကျွန်တော်တို့ မိသားစုအတွက် ကုန်ဆုံးလာခဲ့သည်။

အလုပ်ကိစ္စဖြင့် လာရင်း ပြန်ဖြစ်သော အမေ့အိမ်လေးသည် ယခင်ကလို ဓနိမိုး၊ ထရံကာ တဲအိမ်သာသာ အိမ်လေး မဟုတ်တော့ပေ။ ဝန်ထမ်းလစာလေးကို ဖျစ်ညှစ်စု၊ သမဝါယမ ငွေစုငွေချေးအသင်းမှ ငွေချေးပြီး အဘွား ထောက်ပံ့သည့် ငွေကြေးတချို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်လျက် ဖြစ်တည်လာခဲ့ရသည့် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်လေးခုခန့်က လယ်ကွင်းအစပ်မှ ခြံလေးသည် အမေ၏ စိုက်ပျိုးမှုကြောင့် သီးပင်စားပင်စုံလင်လျက် သန့်ရှင်းသပ်ရပ်နေခဲ့သော ခြံလေး ဖြစ်ခဲ့ပေပြီ။ အမေ့အိမ်လေးသည်လည်း ရေနံချေးဝ နေခဲ့သော သစ်သားအိမ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်ခဲ့ပေပြီ။ ယခင်တုန်းက နှစ်နှစ်တစ်ခါလောက် လဲနိုင်ရန် စိတ်ပူနေရသော ဓနိအမိုးများနေရာ၌ သွပ်မိုးများက ရောက်နေခဲ့ပေပြီ။ သို့သော် အမေ့အိမ်လေးသည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အိမ် များထဲတွင် အကျုံလှီဆုံး အိမ်လေး တစ်အိမ်သာ ဖြစ်နေတုန်း ဖြစ်သည်။

“အောင်အောင် မထသေးဘူးလား”

အမေ့ အသံကြောင့် ကျွန်တော် တွေးလက်စအတွေးများ ရပ်တန့်သွားကြသည်။ ကျွန်တော် ပြန်မဖြေခင် အိမ်ရှေ့အပေါက်ဝမှာ စာထိုင်ဖတ်နေသည့် အဖေက ...

“အိပ်ပါစေကွာ၊ တစ်ခါတလေ လာတုန်းလေး” ဟု ဝင်ပြောသည်။

“ထမင်းကြော်တွေ အေးသွားမှာစိုးလို့” ဟု အမေက ရှင်းပြသည်။ အဖေနှင့် အမေ၏ ရိုးရှင်းသော စကားသံများထဲတွင် ချစ်ခြင်းတရားများ ပျော်ဝင်နေကြသည်ကို ခံစားမိသည်။ အမေ့အိမ်လေးထဲတွင် မေတ္တာ၏ အရိပ်အောက်၌ ကျွန်တော် ကလေးလေး တစ်ယောက် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

“ဟုတ်၊ ထပါပြီ အမေ” ဟု ဖြေကာ ထ,လိုက်သည်။ အိမ်သာသွားပြီး ပြန်လာတော့ ညီမလေးက ခြင်ထောင်နှင့် အိပ်ရာများကို ဖြုတ်သိမ်းပြီးခဲ့ပြီ။ ကျွန်တော် မျက်နှာသစ်ရန် အိမ်ရှေ့ခြံထဲသို့ ဆင်းလာခဲ့သည်။ ရာဝင်စဉ့်အိုးကြီးများ၊ ရေတိုင်ကီများသည် ကျွန်တော် ငယ်ငယ်ကတည်းက ရှိနေခဲ့သည်။ ရေတိုင်ကီထဲမှ ရေတစ်ခွက်ကို ခပ်ကာ မျက်နှာသစ်သည်။ မျက်နှာသစ်နေရင်း အိမ်ရှေ့ပြတင်း ပေါက်တည့်တည့်မှ မာလကာပင်မှာ အစာ စားနေကြသည့် ငှက်ကလေးများကို ကြည့်မိသည်။ မာလကာပင်၌ စာငှက်ကလေးများ အလုအယက် အစာစားနေကြသည်။ အမေ ချိတ်ဆွဲပေးထားသည့် ပန်းကန်ပြားထဲမှ ထမင်းစေ့လေးများကို စားနေကြသည့် ငှက်ကလေးများကို ကြည့်ရင်း ငယ်ငယ်တုန်းက မာလကာပင်ပေါ် တက်ကာ မာလကာသီး ခူးစားခဲ့ပုံများကို အမှတ်ရမိသည်။ ထိုမာလကာပင်မှ သီးသော မာလကာသီးများသည် အူနီသီးများဖြစ်ကာ ချိုလှသည်။ တွေးရင်းနှင့် မာလကာသီး စားချင်စိတ်ပင် ပေါက်သွားမိသည်။

“အောင်အောင် မျက်နှာသစ်တာ မပြီးသေးဘူးလား” ဟူသော အမေ့အသံ ကြားမှ သူ့အတွေးကို ကပျာကယာ ဖြတ်ပစ်ရသည်။ အမေသည် နံနက်စောစော ဆွမ်းခံကြွလာသည့် ကိုရင်တစ်ပါးကို ဆွမ်းလောင်းရင်း ကျွန်တော့်ကို လှမ်းပြောလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ မျက်နှာသစ်ပြီး အိမ်ပေါ် တက်လာသည့်အခါ ထမင်း စားပွဲ ပြင်ပြီးနေပြီ ဖြစ်သည်။ ထမင်းစားပွဲမှာ အဖေရယ်၊ ကျွန်တော်ရယ်၊ ညီမလေးရယ် ထိုင်ပြီးသော်လည်း အမေ ရောက်မလာသေးပေ။ ငယ်ငယ်ကတည်းက မိသားစု ထမင်းဝိုင်းမှာ အမေက စားပွဲထိုးလုပ်ပေးနေကျ ဖြစ်သည်။ ယခင်တုန်းကတော့ ဤစားပွဲခုံလေးမှာ မောင်နှမသုံးယောက်ရယ်၊ အဖေရယ်၊ အမေရယ် မိသားစု စုံညီခဲ့သည်။ ယခုတော့ ညီလေးက မရှိ။ သင်္ဘောလိုက်နေတာမို့ နိုင်ငံရပ်ခြား ရောက်နေခဲ့ပေပြီ။ အကယ်၍ ညီလေးသာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရှိနေပါကလည်း မိသားစု ငါးယောက် အတူ ဆုံစည်းနိုင်ဖို့က မလွယ်ကူလှပေ။ ကျွန်တော်နှင့် ညီလေးက ကိုယ့်အိုးကိုယ့်အိမ်နှင့် ဖြစ်နေခဲ့ကြသည့်အတွက် မိသားစု ငါးယောက် ဆုံစည်းရန် ခက်ခဲလွန်းလှသည်။

“အမေရော မစားသေးဘူးလား”

“အေးလေ မရွှေရာ၊ မင်းအလုပ်တွေ ထားခဲ့စမ်းပါ။ သားလာတုန်းလေး လာစားစမ်းပါ”

“တော်တို့ သားအဖတွေပဲ စားကြပါတော်၊ ကျုပ်က မနက်က ချက်ပြုတ်ရင်း ထမင်းကြမ်း စားပြီးပြီ။ ဒီမှာ အလုပ် လုပ်နေလို့”

“မင်းက ဘာလုပ်နေလို့လဲ”

အဖေ၏ စကားသံ အဆုံးတွင် အမေ့ဆီမှ ချက်ချင်းစကားပြန်မလာ။ ခဏနေမှ ...

“ဒီမှာ မိကျားတို့ တစ်တွေကို အစာကျွေးဖို့ လုပ်နေတာ” ဟုပြန်ဖြေသည်။ အမေ့ စကားသံ ကြားမှ ထမင်းစားနေရင်း အမေ့အိမ်အောက် ခွေး တစ်အုပ်တစ်မကြီးကို သတိရသွားခဲ့သည်။ အမေက မွေးထားသည် ဆိုခြင်းထက် ခွေးတွေက အမေ့မေတ္တာအောက်မှာ လာရောက်နေထိုင်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘယ်က ရောက်လာမှန်း မသိသော ခွေးတို့သည် အမေ့အိမ်၌ ပေါင်းစုနေကြသည်။ အိမ်မှာ အမြဲတမ်း နေကြသည့် ခွေးတွေရှိသလို အစာကျွေးမှ ရောက်လာကြသည့် ခွေးတွေလည်း ရှိသည်။ အမေကတော့ ဘယ်လို ခွေးမျိုးကိုမှ မခွဲခြားဘဲ အစာချ ကျွေးတတ်သည်။

“အမေက ခွေးတော်တော် ချစ်တယ်နော်” ဟု ကျွန် တော် ပြောမိသည်။ ညီမလေးက အမေ ခွေးချစ်ရခြင်း အကြောင်းနှင့် အိမ်ကို လာသမျှ ခွေးများအား အစာကျွေးရခြင်းအကြောင်းကိုရှင်းပြသည်။ ညီမလေး၏ စကားသံများက ကျွန်တော့်နားထဲမှာ စွဲမြဲနေခဲ့ကြသည်။

နံနက်စာအတွက် ကျွန်တော့် အမက်ဆုံး အစားအစာက စားတော်ပဲပြုတ်၊ ကြာညို့တို့ဖြင့် ကြော်ထားသည့် မြန်မာထမင်းကြော် ဖြစ်သည်။ အနှစ်နှစ်အလလ စားချင်နေခဲ့မိသည့် အမေ့လက်ရာ ထမင်းကြော်ကို အားရပါးရ စားခွင့်ရခဲ့ချေပြီ။ အမှန်အတိုင်း ပြောရလျှင် ထမင်းကြော် မစားရသည့် ကာလပင် အတန် ကြာခဲ့ပြီ။ ကျွန်တော် နေထိုင်ရာ တောင်ပေါ် မြို့လေးမှာ ထမင်းကြော် ဆိုင်ထက် ရှမ်းခေါက်ဆွဲဆိုင်က ပိုများသည်။ လက်ဖက်ရည်ဆိုင် တချို့မှာသာ ထမင်းကြော် ရနိုင်သည်။ လက်ဖက် ရည်ဆိုင်လည်း မထိုင်ဖြစ်သည့်အတွက် ကျွန်တော့်မှာ မနက်တိုင်း မုန့်တစ်မျိုးမျိုး သို့မဟုတ် ရယ်ဒီမိတ် စားစရာ တစ်မျိုးမျိုးဖြင့်သာ နံနက်စာ ပြီးခဲ့ရသည်။ ယခုတော့ ကျွန်တော် လွမ်းနေခဲ့ရသည့် ကြာညိုနံ့သင်းသော အမေ့ လက်ရာ ထမင်းကြော်ကို စားခွင့် ရခဲ့ပြီ။

ထမင်းဝိုင်းထဲ မှ ငါးပတ်မွှေ၊ ကြက်ဥကြော်၊ ငံပြာရည်ကြော်နှင့် ဟင်းများကလည်း အရသာ ထူးကဲလှပါသည်။ ကျွန်တော်၊ အဖေနှင့် ညီမလေးတို့ သုံးယောက်သား ခေါင်းမဖော်တမ်း မြိန်ရေရှက်ရေ စားသောက်နေကြသည်။ စားနေရင်းမှ အဖေ က ..

“ရွှေဘုန်းလေးရော ထွားလာပြီလား” ဟု မေးသဖြင့် စားလက်စ ထမင်းလုတ်ကို မျိုချပစ်လိုက်သည်။ ပြီးမှ ...

“ဟုတ်အဖေ၊ အဖေ့မြေးက လည်နေပြီ။ အဆော့လည်း တအား မက်တယ်”

“ကလေးပဲကွာ ဆော့မှာပေါ့။ မင်းရော အလုပ် အဆင်ပြေရဲ့လား”

“ဟုတ် ပြေပါတယ် အဖေ” ဟု ထမင်းကြော် အစား ရပ်ကာ စကားဆက်နေမိကြသည်။ အဖေ့ကို ကြည့်ရတာ အရင်ကထက် အနည်းငယ် ပိန်သွားသည်ဟု ထင်မိသည်။ ခေါင်းတစ်ခုလုံး ဖွေးဖွေးဖြူ နေခဲ့ပြီ။ အဖေ၏ လက်များသည်လည်း အမေ့လက်များ ကဲ့သို့ပင် အကြောထောင်ထလျက် ရှိနေခဲ့သည်။ အဖေသည် ခါးကိုင်းစ ပြုလာခဲ့ပေပြီ။ အဖေ့ပါးသည် အရင်လို တင်းတင်းရင်းရင်း မရှိတော့။ အသက်ခုနစ်ဆယ်နား ကပ် လာခဲ့ပြီပဲလေ။ သို့သော် အဖေ၏ စကားသံသည် မေတ္တာ ကြောင့် နူးညံ့နေခဲ့ပေမဲ့ ဖျော့တော့မသွား၊ မာချာဆဲ ဖြစ်သည်။ စာဖတ်နာသော အဖေသည် ဘဝနာသော အသိ အမြင်များပါ ထပ်မံပေါင်းစပ် လိုက်သောအခါ အသိဉာဏ် ရင့်သန်လှသူတစ်ယောက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အမေ့ထံမှ ကျွန်တော် မရခဲ့သော အမွေသည် စနစ်တကျရှိမှုနှင့် သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှုဖြစ်သည်။ သို့သော် ကံကောင်းသည်က အဖေ့ထံမှ အမွေကောင်း ကိုတော့ ကျွန်တော် ဆက်ခံရသည်။ ထိုအမွေက စာဖတ်ဝါသနာပါခြင်း ဖြစ်သည်။

အဖေသည် ယခုတိုင်အောင် အမေနှင့် ညီမလေး အပါအဝင် မိသားစုသုံးယောက်၏ တာဝန်ကို ယူထားရဆဲဖြစ်သည်။ မိသားစု သုံးယောက် အတွက် မိုင်လေးဆယ်ကျော် ဝေးသော ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကုမ္ပဏီ သို့ စာရင်းစစ်အလုပ် လုပ်ရန် အလုပ်သွားနေရတုန်းဖြစ်သည်။ ဆယ်တန်းအောင်သူ လက်ချိုးရေလို့ရသည့် ခေတ်မှာ အီကိုဘွဲ့ ရထားသည့် အဖေက ကျွန်တော်တို့မောင်နှမများ အတွက် ဗဟုသုတ စာပေအိုးကြီးလည်းဖြစ်သည်။ ငယ်ငယ်တုန်းက မိုင်နှစ်ဆယ် ကျော်ဝေးသော ခရီးကို အဖေ နှင့်အတူ သွားခဲ့ရသည်ကို ပြန်အမှတ်ရမိသည်။ လယ်ကွင်းများ ကြားရှိ ကန်သင်းရိုးများမှ၊ တာပေါင်ပေါ်မှ၊ ရွာလမ်းများထဲမှ အဆင့်ဆင့်သွားခဲ့ရသော ခရီးတစ်ခုကို ယခုတိုင် အမှတ်ရနေဆဲ ဖြစ်သလို ဘယ်တော့မှလည်း မေ့ပျောက်သွားမှာ မဟုတ်တာ သေချာပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုခရီးက မိသားစု အပေါ် ထားသည့် အဖေ၏ မေတ္တာတရားကို အကောင်းဆုံး ဖော်ညွှန်ပြနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ တစ်ခါ လျှောက်ပြီးနောက် ကျွန်တော် ထပ် မလျှောက်ချင်တော့သော မိုင်နှစ်ဆယ်ကျော် ခရီးကြမ်းကို အကြိမ်ကြိမ် လျှောက်လျက် မိသားစုအတွက် အဖေ ရှာဖွေကျွေးမွေးခဲ့သည်။ အလုပ်နှင့် လက်နှင့် မပြတ်သော အမေက လက်ကြောတင်းသူ ဖြစ်လျှင် ခြေသလုံးကြွက်သားတွေ တောင့်တင်းသန်မာနေခဲ့သည့် အထိ ရှာဖွေကျွေးမွေးခဲ့သော အဖေက ခြေကြောတင်းသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ တကယ်တော့ အဖေရော အမေပါ သားသမီးများအတွက် မေတ္တာကြော တင်းကြသူများသာ ဖြစ်ပါသည်။ ယခုတိုင်အောင် ရန်ကုန်မြို့သို့ သွားလျက် မိသားစုအတွက် အဖေ ရှာဖွေ ကျွေးမွေးနေရဆဲ ဖြစ်သည်။

“ဝုတ် ဝုတ်၊ ဝေါင်း၊ ကိန်”

“ဟင်း နော် မိကျားက နင်က အကြီး ဆိုပြီး အနိုင်မကျင့်နဲ့၊ သွား” ဟူသော အသံများ ထွက်ပေါ်လာသည့် အခါမှ ကျွန်တော့် အတွေးစတို့ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ အမေက သူ၏ ခွေးတစ်အုပ်နှင့် အလုပ်ရှုပ်နေချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ နံနက်စာ စားပြီးခဲ့သည်။ အလုပ်ပိတ်ရက်မို့ မြို့ထဲရှိ တရားဆွေးနွေးဖက် မိတ်ဆွေ များဆီသို့ တရားဆွေးနွေးရန် စက်ဘီးတစ်စီးဖြင့် အဖေ ထွက်သွားခဲ့ချိန်မှာ အမေက ကျောက်ပြားပေါ်၌ ထိုင်လျက် အဝတ်များကို လျှော်ဖွပ်နေခဲ့သည်။ ဘုရားစင်ရှေ့ ကြမ်းပြင်မှာလဲလျောင်းရင်း စာအုပ် တစ်အုပ် ဖတ်နေတုန်း ...

“အစ်ကိုကြီး ဖယ်ပေးဦး၊ ဖျာခင်းပေးမယ်” ဟု ညီမလေးက ဆိုလာခဲ့သည်။ ထ , ပေးလိုက်စဉ် ညီမလေးက အိပ်ဖို့ ဖျာခင်းပေးသည်။

“ညီမလေးက ဒီနေ့ ကျောင်းပိတ်တာပေါ့”

“ဟုတ်တယ် အစ်ကို ကြီး။ မကြည်ပြာတို့ အမေရော နေကောင်းရဲ့လား” ဟု မေးသည်။ တစ်ခါနှစ်ခါမျှသာ ဆုံခဲ့သော ကျွန်တော့် ယောက္ခမကို ညီမလေးက အမှတ်ရနေသည်။

“ကောင်းပါတယ်” ဟု ပြန်ဖြေလိုက်သည်။ ညီမလေးက စကားထပ်ဆက်သည်။

“အစ်ကိုကြီး ဝ,လာတယ်”

“ဟုတ်တယ်၊ ဗိုက်ထွက်လာတယ်။ ညီမလေးလည်း ဝ,လာတာပဲလေ” ဟု ပြန်ပြောလိုက်သည်။ စကားဆုံးတော့ ညီမလေးက မီးဖိုချောင်ဘက်သို့ ဆေးကြောရန် ထွက်သွား ခဲ့သည်။ အသက်သုံးဆယ် ကျော်လာခဲ့သော်လည်း အိမ်ထောင်မပြုဘဲ အဖေနှင့် အမေကို စောင့်ရှောက်နေခဲ့သည့်အတွက် ညီမလေးကို ကျေးဇူးတင်ရသည်။ ကျွန်တော်နှင့် ညီလေးတို့ တာဝန် မကျေပွန်သမျှ ညီမလေးက တာဝန်ကျေပွန်ရှာသည်။ အရင်တုန်းက မိသားစုငါးဦး စုံလင်စည်ပင်ခဲ့သာ အိမ်လေးမှာ ယခုတော့ အဖေရယ်၊ အမေရယ်၊ ညီမလေးရယ် သုံးဦးပဲ ကျန်နေရစ်ခဲ့သည်။ ညီမလေး၏ အလယ်တန်းပြကျောင်းဆရာမ လစာနှင့် အဖေ၏ ကုမ္ပဏီစာရင်းစစ် လစာဖြင့်သာ မိသားစု စားဝတ်နေရေးအတွက် လည်ပတ်နေခဲ့ရသည်။

ကျွန်တော်နှင့် ညီလေးက သမုဒ္ဒရာထက်သို့ ရွာသည့် မိုးစက်ပေါက်များ လောက်သာ အမေတို့ဆီ ပို့ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ စာဆက် မဖတ်ဖြစ်ဘဲ ဟိုတွေးဒီတွေး တွေးနေတုန်း ကြောင်ကြီး တစ်ကောင်က အနားသို့ရောက်လာခဲ့သည်။ အညိုရောင် ကြောင်ကြီးနာမည်က ဂျိုကာ ဖြစ်သည်ကို ညီမလေးတို့ ပြောစကားအရ သိရသည်။ အမေ့အိမ်ထဲတွင် ကြောင်ထီး နှစ်ကောင်ရှိ နေကြသည်။ အရင်က ကြောင်ငါးကောင်ခန့် ရှိကြောင်း၊ နောက်တော့ ကြောင်သုံးကောင် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် သေသွားကြကြောင်း ညီမလေးက ပြောပြခဲ့ဖူးသည်။ ထို ကြောင်နှစ်ကောင် အနက် ဂျိုကာက အကြီး ဖြစ်သည်။ နံနက်ဘက် ထမင်းစားနေတုန်း ထမင်းစားပွဲနားမှာ ထိုင်လျက် အစာ မျှော်နေခဲ့သည်။ ကြောင်စာခွက်မှ အမေ ထည့်ကျွေးထားသည့် အစာများကို စားပြီးသည့်တိုင် အစာ လာမျှော်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ စားပွဲပေါ်မှ ဟင်းများကို လက်လှမ်းချင်သည့် အတွက် ဟန့်ရသည်။ ကျန်တစ်ကောင်က အဖြူနှင့် အနက်ကျား ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင်ကတော့ အစာဝ,သွားလို့ ထင်သည်။ မနက်ကတည်းက မတွေ့ရတော့ပေ။ တချောင်ချောင်မှာ အနားယူ နေဟန် ရှိသည်။ ဂျိုကာ ကသာ သူ့အနားသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။

ဂျိုကာသည် လူနှင့် ပွတ်သီးပွတ်သပ် နေချင်ဟန် ရှိသည်။ မနက်က သူ့ကို ဟန့် ထားသည့်တိုင်အောင် ကျွန်တော့် နားသို့ ကပ်လာခဲ့သည်။ နံနက်စာကို ဗိုက်တင်းအောင် စားထားသည့်မို့ ဆယ့်တစ် နာရီကျော်လာသည့်တိုင်အောင် ဗိုက် မဆာသေးပေ။ ကျွန်တော်တို့ ငယ်ငယ်လေးကတည်းက အမေ့အိမ်မှာ မနက်စာ ထမင်းစားချိန်သည် ဆယ့်နှစ်နာရီကျော် နောက်ပိုင်းသာဖြစ်သည်။ ယခုလည်း ဘယ်သူမှ ထမင်းမဆာကြသေးပေ။

“အောင်အောင်၊ သား ရေချိုးလိုက်ပါလား၊ လန်းသွားအောင်” ဟု အိမ်ပေါ် တက်လာသည့် အမေက ကျွန်တော့်ကို လှမ်းပြောသည်။

“အမေ အသက်ကြီးပြီနော်၊ အချိန်အကြာကြီး အဝတ် လျှော်မနေနဲ့” ဟု အမေ့ကို စိုးရိမ်စွာ ပြန်ပြောမိသည်။ ကျွန်တော့်စကားကြောင့် အမေ ပီတိဖြစ်စွာ ပြုံးသည်။

“အေးပါ သားရယ်၊ ပြီးတော့မှာပါ” ဟု ပြောကာ နောက်ဖေးသို့ ဝင်သွားခဲ့သည်။ ညီမလေးက နောက်ဖေးမီးဖိုချောင်ခန်းမှ ပန်းကန်တစ်ခု ကိုင်လျက် ထွက်လာခဲ့သည်။

“အစ်ကိုကြီး လက်ဖက်သုပ်စားဦး”

“ဟာ ကောင်းတာပေါ့၊ ပေး ပေး” ဟု ပြောကာ လှမ်းယူလိုက်သည်။

“သမီး ညည်းအစ်ကိုကြီးကို ကော်ဖီဖျော်ပေးလိုက်ဦး”

အမေက မီးဖိုချောင်ထဲမှ လှမ်းအော်သည်။ ကျွန်တော် ကော်ဖီကြိုက်တာကို သိ၍ ကော်ဖီမစ်ထုပ်များ ကြိုဝယ်ထားဟန်ရှိသည်။ မကြာခင်မှာ ညီမလေးက ကော်ဖီမစ်ခွက်ကို လာချပေးသည်။ ကျွန်တော့် အတွက်တော့ အမေ့အိမ်သည် သုခဘုံ ဖြစ်နေခဲ့သည်။ အဖေ၊ အမေနှင့် ညီမလေးတို့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ တရားများကြောင့် နေရသည့် အခိုက်မှာ ချမ်းမြေ့လှသည်။ အမှန်အတိုင်း ဝန်ခံရလျှင် ကျွန်တော့် စိတ်ထဲမှာ အေးချမ်းမှုတို့ ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သည်မှာ သုံးလခန့် ရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ယခုတော့ အလုပ်ကိစ္စနှင့် ရန်ကုန် လာရင်း အမေ့အိမ် ဝင်လိုက်မိတာ မှန်သွားခဲ့သည်။ ဘယ်မှာမှ ဝယ်၍ မရနိုင်သော လွတ်လပ်ပေါ့ပါးမှု၊ လုံခြုံနွေးထွေးမှု၊ အေးချမ်းမှု တို့ကို အမေ့အိမ်မှာ ခံစားရသည်။

ဖတ်လက်စ စာအုပ်ထဲမှာ စိတ်နစ်နေတုန်း ..

“သားကြီး ရော့၊ မင်း ဖတ်ဖို့” ဟု မြို့ထဲမှ ပြန်လာခဲ့သော အဖေက သူ့မိတ်ဆွေများထံမှ ငှားလာခဲ့၊ ယူလာခဲ့သော ဂျာနယ်များကို လှမ်းပေးသည်။ နာရီကြည့်လိုက်တော့ ဆယ့်နှစ်နာရီခွဲ နေခဲ့ပြီ။ အမေက ညီမလေးကို မနက်စာ စားဖို့ ထမင်းဝိုင်း ပြင်ခိုင်း သည်။ ကျွန်တော်လည်း ထိုင်ရာမှ ထလျက် စားပွဲဝိုင်း ခင်းကာ ထမင်းခွက်၊ ဟင်းခွက်များ ကူသယ်ပေးသည်။ ယခုတစ်ခါမှာတော့ ထမင်းစားပွဲမှာ အမေပါ လာထိုင်သည်။ အမေက ထမင်း မစားနိုင်ဘဲ ကျွန်တော့်ပန်းကန်ထဲသို့ ကျွန်တော် ကြိုက်သည့် ဟင်းများကို ခပ်ထည့်ပေးနေခဲ့ရာ ထမင်းပန်းကန်ထဲတွင် ဟင်းများ စုပုံနေခဲ့သည်။ ကျွန်တော်နှင့် အမေ့ကို ကြည့်ရင်း အဖေက ညီမလေးကို လှမ်းပြောလိုက်သည်။

“သမီးရေ၊ နောက်ဆို သမီးအစ်ကိုကြီး ဖေဖေတို့ဆီ ခဏခဏလာပါစေလို့ ဆုတောင်းရအောင်”

အဖေ့စကား၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အမေက သိဟန်ဖြင့် မျက်စောင်းထိုးသော်လည်း နားမလည်လိုက်သည့် ညီမလေးက ...

“ဘာဖြစ်လို့လဲအဖေ” ဟု ပြန်မေးသည်။

“ဘာဖြစ်ရမှာလဲ သမီးရယ်၊ သားကြီး လာမှပဲ ငါတို့ သားအဖလည်း ဟင်းကောင်း စားရတော့တယ်”

ညီမလေးက အဖေ့စကားကို သဘောကျဟန်ဖြင့် ပါးစပ်အုပ်ကာ ရယ်သည်။ အမေကတော့ အဖေ့ကို မျက်စောင်းထိုးလျက် ...

“တော် အဲ့လို မပြောပါနဲ့၊ ကျုပ်မှာ တော်တို့ ပေးတဲ့ ငွေ လေးကို ခြစ်ခြုတ်ပြီး စားဖို့ရော၊ အိမ်ပြင်ဖို့ရော သုံးနေရတာ”

အမေ့စကား၏ အဆုံးမှာ ညီမလေးက အမေ့ကို မျက်ရိပ်ပြကာ ဆက်မပြောရန် တားသည်။ ကျွန်တော် စိတ် မကောင်းဖြစ်သွားမှာစိုးသည့် အတွက် တားခြင်းမှန်း သိလိုက်သည်။ အဖေကလည်း အမေ့မျက်နှာကို လှမ်းကြည့်လိုက်သလို အမေကလည်း သူ့ အမှားကို သိလိုက်ဟန်ဖြင့် စကားစကို ရပ်ပစ်လိုက်သည်။

"ရော့ စားစမ်းပါကွာ” ဆိုပြီး အဖေက ကျွန်တော် ကြိုက်သည့် ငါးပတ်မွှေချက်ကို ခပ်ထည့်ပေးသည်။ ညီမလေးကလည်း ...

“အစ်ကိုကြီး စားတာ သမီး အားမရဘူး၊ အားရပါးရ စားစမ်းပါ” ဟု ဝင်ပြောသည်။ ခဏမျှ စကားသံ တိတ်သွားခဲ့သည့် အမေကလည်း ...

“အောင်အောင် ငါ့မြေး ရွှေဘုန်းလေးကို ဂရုစိုက်နော်၊  ရွှေဘုန်း ခေါင်းက အနာက သက်သာသွားပြီလား” ဟု သူ့ မြေးအကြောင်းကို မေးသည်။ စားလက်စ ထမင်းကို မျိုချလိုက်ပြီး ...

“ဟုတ် အမေ၊ သက်သာသွားပါပြီ” ဟု ဖြေလိုက်ရသည်။ အမေက သူနှင့် ခြောက်လခန့် လာနေသွားခဲ့သည့် သူ့မြေးလေးကို သတိရနေဟန်ရှိသည်။ ဇနီးဖြစ်သူ တစ်နယ်တစ်ကျေးကို အလုပ်တာဝန်ဖြင့် ပြောင်းရစဉ်တုန်းက ကျွန်တော်တို့ မိသားစု ကသီခဲ့သည်။ ကျွန်တော်ကလည်း အစိုးရအလုပ်တစ်ဖက်နှင့်မို့ တစ်နှစ်ခွဲကျော် အရွယ် သားလေးကို အမေ့ ထံမှာ ထားခဲ့ရသည်။ အမေက သူ့မြေး အတွက် ဒိုင်ခံကျွေးမွေး ပြုစုခဲ့ရသည်။ မြေးဖြစ်သူ မပျင်းစေရန်အတွက် နေ့လယ် နေ့ခင်း အားလပ်သည့် အချိန်များမှာ ကစားပေးသည်။ ညဘက်မှာ အိပ်ရာဝင်တိုင်း ကျောကို ကုတ်ပေးရန် ဂျီကျတတ်သည့် မြေးငယ်လေးကို ဂရုတစိုက်ဖြင့် ကုတ်ပေးတတ်သည်။ ထိုအကြောင်းကို အမေ ကိုယ်တိုင် ပြန်ပြောပြခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူ့ မြေးလေးကို သတိရနေခြင်း ဖြစ်ဟန် တူသည်။

ထမင်းစားပြီးသည့် အခါမှာတော့ ညီမလေးက တစ်ခန်းတည်းသော အိပ်ခန်းလေးထဲတွင် သွားအိပ်နေခဲ့သည်။ အမေက အိမ်ဘေးမှ မီးဖိုချောင်ခန်းထဲမှာ ရှိနေခဲ့သည်။ အဖေနှင့် ကျွန်တော်က ဘုရားစင်ရှေ့မှာ စာအုပ်တစ်အုပ်စီ ဖတ်နေခဲ့ကြသည်။ မကြာခင်မှာ အမေက ကျွန်တော် ကြိုက်သည့် မုန့်လိပ်ပြာပန်းကန် လာချပေးသည်။ အပြင်ဘက်မှာတော့ မိုးတဖွဲဖွဲ ရွာနေခဲ့သည်။ စာဖတ်နေရင်း အိမ်ဘေးပြတင်းပေါက်မှ တစ်ဆင့် အိမ်အပြင်ဘက်ကို ကြည့်မိသည်။ ခေါင်းရင်းဘက် ခြံ ထဲတွင် အာလမွန်တို့ သားအမိ အလုပ်ရှုပ် နေခဲ့ကြသည်။ နေပူတုန်းက လှန်းထားသည့် မီးမွှေးစရာ နွားချေးခြောက်ပြား များကို အိမ်ထဲသို့ ရွှေ့နေကြသည်။ ငယ်ငယ်တုန်းက ကစားဖော် ကစားဖက် ဖြစ်ခဲ့ကြသော မြန်မာပြည်ပေါက် အိန္ဒိယမျိုးသား အာလမွန်က လူကြီးတစ်ယောက် ဖြစ်နေခဲ့ပေပြီ။ “အေးလေ ငါ့အသက်တောင် သုံးဆယ့်ငါးနှစ်ကျော်မှ” ဟု  ပြန်တွေးလိုက်မိသည်။

••••• ••••• •••••

၂။

ညရောက်သောအခါ အမေနှင့် ညီမလေးတို့က တီဗွီအသေးလေး၏ ရှေ့တွင် ကိုရီးယားကား ကြည့်နေခဲ့ကြသည်။ အဖေကတော့ ဖုန်းဖြင့် ဖေ့စ်ဘုတ်ခ် သုံးနေခဲ့သည်။ ကျွန်တော်ကတော့ အမေ ချကျွေးထားသည့် ကောက်လှိုင်းနီမုန့်ကို စားနေခဲ့သည်။ ကောက်လှိုင်းပင်မှ ရသော အပွင့်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ကောက်လှိုင်းနီမုန့်သည် ကျွန်တော် အကြိုက်ဆုံး မြန်မာမုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်မို့ စားလို့ကောင်းလှသည်။ မနက်ဖြန် မနက်ကျလျှင် အမေ့အိမ်၏ အေးရိပ်မှ ကျွန်တော် ပြန်ရပေတော့မည်။ အမေ့အိမ်မှာ နှစ်ရက်ခန့် နေစဉ် အတောအတွင်းမှာ ကျွန်တော်က ဗွီအိုင်ပီတစ်ဦးပမာ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ အေးမြမှုတို့သည် မကြာရှည်။ ချမ်းမြေ့မှုတို့သည် မတည်တံ့။ ကျွန်တော့်၏ ညွှတ်ပျောင်းနေခဲ့ကြသော အာရုံတို့သည် အပြန်ခရီးကို စဉ်းစားမိလိုက်သည့်အခါ မကြည်လင်၊ မလန်းဆန်းကြတော့ပေ။

“အောင်အောင် သား၊ စာတွေချည်း ရေးမနေနဲ့။ ကျန်းမာရေးလည်း ဂရုစိုက်ဦး”

အသက် ခုနစ်ဆယ်နီးပါး ပါးရေနားရေ တွန့်နေခဲ့သော၊ တစ်ခါတစ်ရံ ခါးနာရောဂါ ထလျက် လှဲနေရတတ်သော အဖေက မှာရှာသည်။ အမေနှင့် ညီမလေးကလည်း ကျွန်တော့်အနားမှာ ထိုင်လျက် ကျွန်တော့်ကို ကြည့်နေကြသည်။

“မင်းကို အမေ စိတ်မချဘူး၊ အိမ်မှာက မင်း တစ်ယောက်တည်း။ တစ်ခုခု ဖြစ်နေရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ ဖတ် ဟဲ့ လွဲပါစေ၊ ဖဲပါစေ”

အမေက သူ့စကားကို သူ ပြန်ပြီး ကြက်သီးထသည်။ တကယ်တော့ အမေသည်လည်း တရှောင်ရှောင်။ ကျွန်တော် မလာခင် တစ်လက ဖျားထားသည်ဟု ဆိုသည်။

“အစ်ကိုကြီး အဆီတွေ သိပ်မစားနဲ့နော်၊ ဒီထက် ဝ , ရင် မကောင်းဘူး” ဟု တစ်လ တစ်ခါ ဆေးဝယ်သောက်ရသည့် ညီမလေးက အစ်ကို ဖြစ်သူ အတွက် စိုးရိမ်ရှာသည်။ အဖေ၊ အမေနှင့် ညီမလေးတို့၏ စကားသံများ ကြားမှာ ကျွန်တော့်ပါးစပ်က နှုတ်အ , နေခဲ့သည်။ သူတို့၏ စကားများက ပါးစပ်ဖျားမှ မဟုတ်ဘဲ ရင်ထဲကလာသည့် စကားများ ဖြစ်ကြောင်း ခံစားနေခဲ့ရချိန်မှာ ကျွန်တော့် နှုတ်ဖျားက ကြားကောင်းရုံမျှ မပြောချင်ပါ။ သို့သော် ...

“အဖေ၊ အမေနဲ့ ညီမလေးတို့လည်း ကျန်းမာရေး ဂရုစိုက်ကြပါ၊ တစ်ခုခုဆို ကျွန်တော့်ဆီ ဖုန်းဆက်နော်” ဟု အားတင်းကာ ပြောခဲ့ရသည်။ ထိုစကားက လိမ်ညာဟန်ဆောင်သည့်စကား မဟုတ်ပါ။ သို့သော် အကောင်အထည်ပေါ်ရန် ခက်ခဲသည့် စကားမျိုး ဖြစ်နေခဲ့သည့်အတွက် ရင်နာမိသည်။ တကယ်တမ်းတွင် အမေတို့ အတွက် ထိရောက်သည့် အကူအညီ တစ်ခုမျှ မပေးနိုင်သေးသည့် အတွက် မလုံမလဲ ဖြစ်မိရသည်။

“အဖေတို့အတွက် ဘာမှ ပူမနေနဲ့၊ အဖေတို့က သုံးယောက်တောင်။ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် ကူလို့ ရတယ်။ သားတို့ကသာ အဝေးမှာ။ သားမှာ ဘာ အခက်အခဲပဲ ရှိရှိ အဖေ့ကို ဖုန်းဆက်၊ အဖေ ရအောင် ကူညီပေးမယ်” ဟူသော စကားက အားတက်ခြင်းများကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်။ အဖေ့ စကားကြောင့် ကျွန်တော် မျက်ရည်ဝဲမိသည်။ တကယ်လည်း ရန်ကုန်မှာ အလုပ်ကိစ္စ ပေါ်တိုင်း ကျွန်တော့်ကိုယ်စား အဖေ့ ကိုသာ သွားခိုင်းခဲ့ရသည်။ အဖေသည် အမေ့လို ပင် သားသမီးများအတွက် ဘယ်တုန်းကမှ တွန့်ဆုတ် မနေခဲ့ဖူးပါ။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုခန့်က အဖေ့ကို စိတ်ဆိုးပြီး အိမ်ပေါ်မှ ဆင်းလာခဲ့စဉ်တုန်းက အဖေ့ အပေါ် အထင်မှားခဲ့မိသည်များကို နောင်တရနေခဲ့မိသည်မှာ ကြာခဲ့ပြီဖြစ်ပါသည်။ ယခုတော့ အဖေ့စကားကြောင့် ကျွန်တော် မျက်ရည်ဝဲရသည်။

ထိုညက ကြည်နူးချမ်းမြေ့မှုများနှင့်အတူ ကျွန်တော် အိပ်ရာဝင်ခဲ့သည်။ အဖေနှင့် အမေ၏ အိမ်သည် ကျွန်တော်တို့ အတွက် ဘယ်တော့မှ မပြောင်းလဲသည့် ထာဝရ အေးရိပ် ဖြစ်သည်။

ညဘက် အိပ်ရာဝင်ခဲ့ချိန်မှာ အိပ်မပျော်သေးဘဲ အတိတ်ကို ပြန်စဉ်းစားနေခဲ့မိသည်။ အတိတ်သည် အရိပ်တစ်ခုလို ကျွန်တော့် အာရုံမှာ တဝဲလည်လည် ကပ်ပါနေခဲ့သည်။ အပြင်ဘက်မှာ ပိုး ကောင်မွှားကောင်လေးများက ညီစည်အောင် အော်မြည်နေကြသည်။ မိုးအရိပ်အယောင်ကြောင့် ဖားများကလည်း မြည်သံပေးက မိုးခေါ်နေခဲ့ကြသည်။ အဖေ၊ အမေနှင့် ညီမလေးတို့ တစ်တွေက အိပ်မောကျနေလောက်ပြီ ဖြစ်သော်လည်း ကျွန်တော်က မအိပ်နိုင်သေးဘဲ အတွေးနက်နေခဲ့မိသည်။ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုနှင့် တစ်ဝက်ကျော် အချိန်သည် ဘာမှ မကြာလိုက်သလိုပင်။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ့်ငါးနှစ်ကျော်က အမေ့အိမ်လေးကို ကျွန်တော် စွန့်ခွာခဲ့သည်။ ထိုစဉ် အဖေနှင့် ကျွန်တော့် ကြားမှာ ဖြစ်ခဲ့သည့် ပြဿနာကို လူငယ်စိတ်ဖြင့် စိတ်လိုက် မာန်ပါ ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ ယခုလို မိုးတွင်းကာလ မိုးတဖွဲဖွဲ ရွာနေသည့်အချိန်မှာ ကျောပိုးအိတ် တစ်လုံးဖြင့် အမေ့အိမ်ကို ကျောခိုင်း ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အသက်ဆယ့်ရှစ်နှစ်သာ ရှိသေးသော ကျွန်တော်သည် ယခုအချိန်မှာ အသက် သုံးဆယ့်ငါးနှစ် အရွယ် လူလတ်ပိုင်း တစ်ယောက် ဖြစ်နေခဲ့ပေပြီ။ အချိန်ကာလ၏ တိုက်စားမှုများက လျင်မြန်လွန်းလှသည်။ ယခုအချိန်မှာ ကျွန်တော့်၏ စဉ်းစားဆင်ခြင်မှုမဲ့သော မိုက်ရူးရဲဆန်မှုကို နောင်တ ရနေခဲ့မိသော်လည်း ထိုစဉ်တုန်းက မာနများဖြင့် တဟုန်းဟုန်း တောက်လောင် နေခဲ့သည်။ လောကကြီးထဲကို မာနကြီး တစ်ခွဲသားဖြင့် တိုးဝင်ခဲ့သည်။ အတိတ်ကို လွန်မြောက်ချိန်မှာတော့ ကျွန်တော့် အမှားကို ပြန်လည် သိမြင်ကာ အဖေ့ကို နားလည်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကျွန်တော် နားမလည်နိုင်ခဲ့သေးသူက အမေ ဖြစ်သည်။ အမေသည် ကျွန်တော် အိမ်ပေါ်က ဆင်းချိန်မှာ တစ်ခွန်းမှ မတားမြစ်ခဲ့ပေ။

ကျွန်တော့် အပေါ် ထားရှိသည့် အမေ၏ ချစ်ခြင်း မေတ္တာတရားနှင့် ပတ်သက်၍ အပြည့်အဝ မဟုတ်ပေမဲ့ တော်တော်များများ နားလည်နိုင်ပါသည်။ အမေသည် သားသမီးများ၏ ဝေယျာဝစ္စ အသေးစိတ် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ပေးသော်လည်း သား သမီးများနှင့် ရင်းနှီးစွာ နေတတ်ခဲ့သူ တစ်ဦးတော့ မဟုတ် ခဲ့ပါ။ အမေ့ထက် စာလျှင် အဖေကမှ သားသမီးများနှင့် ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာ ဆက်ဆံပါသေးသည်။ သို့သော် အမေ၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာတရားကို ကျွန်တော် ဘယ်တုန်းကမှ သံသယ မဖြစ်ခဲ့ပါ။ အမေသည် သားသမီးများနှင့် နီးကပ် ရင်းနှီးစွာ မဆက်ဆံခဲ့သော်လည်း အမေတစ်ယောက်၏ တာဝန်ကို ကျေပွန်သည်ထက် ကျော်လွန်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ အိမ်မှုကိစ္စ အလုံးစုံကို ဆောင်ရွက်ပေးနေခဲ့ရသည့်အတွက် ကြောင့်ပဲ အမေ့မှာ သားသမီးတွေနှင့် ရင်းရင်းနှီးနှီး နေချိန် မရှိခဲ့တာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

အမေ့အပေါ် ကျွန်တော်၏ နားမလည်မှုများ စတင်ခဲ့သည့်အချိန်က အိမ်မှ ထွက်ခွာလာခဲ့သည့် အချိန် ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်တုန်းက တစ်ချက်လေးမှ မတားခဲ့သည့် အမေ့အပေါ် ကျွန်တော် နားမလည်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ရိုးရိုးသားသား ဝန်ခံရပေမည်။ အမေက အဖေ့ကို ကြောက်သည့်အတွက် မတားမြစ်တာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော့်ကို လျှော့တွက်မိတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သူ့သားကြီးသည် သူ့အိမ်ကို ထာဝရ စွန့်ခွာသွားလိမ့်မည် မဟုတ်ဟု အမေ တထစ်ချ ယုံကြည်ခဲ့လေသလား မပြောတတ်ပေ။ ထိုအချိန်မှ စ၍ လက်တွေ့ လောကထဲသို့ ရောက်ရှိကာ အမေ့အိမ်သို့ အိမ်သားတစ်ဦး အဖြစ်ဖြင့် ကျွန်တော် ပြန်မရောက် ဖြစ်တော့ချေ။ တစ်အိုးတစ်အိမ် ထူထောင်ခဲ့ပြီးသည့် အချိန်မှာတော့ အမေ့အိမ်နှင့် ပို၍ ဝေးကွာသွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း အမေ့အိမ်သို့ ပြန်ရောက်ဖြစ်ခဲ့ချိန်မှာ ကျွန်တော်က အိမ်သားတစ်ဦး ထက် ဧည့်သည်တစ်ဦးပမာ ဖြစ်နေခဲ့ပေပြီ။

ယခုအချိန်မှာတော့ အိမ်ပေါ်မှ မဆင်းရန် မတားခဲ့ခြင်း အတွက် အမေ့ကို မေးခွန်း မထုတ်လိုတော့ပါ။ မေးခွန်း ထုတ်စရာလည်း မလိုအပ်တော့ပါ။ အမေသည် သားသမီးများကို ချစ်သော အမေသာ ဖြစ်သည်။ အမေ ကျွန်တော့်ကို မတားခဲ့ခြင်းသည် တားခွင့် မရှိခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ အဝေးမှ သံချောင်းခေါက်သံကို ကြားလိုက်သောအခါမှ အချိန်ကို သတိရသွားခဲ့သည်။ ညက နက်သထက် နက်လာနေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ မနက်ဖြန်မှာ ခရီးသွားရဦးမှာမို့ အတွေးစတို့ကို ရပ်တန့်၍ မျက်လုံးများကို မှိတ်ကာ အိပ်ပျော်ရန် ကြိုးစားမိသည်။

••••• ••••• ••••• 

၃။

ညက အတွေးနက်နေခဲ့မိသည့်အတွက် မနက်အိပ်ရာ နိုးချိန်မှာ အတန်ငယ် နောက်ကျသွားခဲ့သည်။ နာရီ ကြည့်လိုက်တော့ ခြောက်နာရီခွဲနေခဲ့ပေပြီ။ ကျွန်တော့်မှ လွဲ၍ တစ်အိမ်လုံး နိုးနေခဲ့ပေပြီ။ ကျွန်တော် အိပ်ရာမှ ထသောအခါ ညီမလေးက အိပ်ရာ လာသိမ်းသည်။ ကျွန်တော် သိမ်းမည်ဟု ပြောသော်လည်း မရပေ။ အမေ့ကို မတွေ့သဖြင့် ညီမလေးကို မေးမိ သည်။ ညီမလေးက ဈေးသွားသည်ဟု ဖြေသည်။ အဖေက အိမ်ရှေ့ကုလားထိုင် မှာ စာဖတ်နေရင်း “သားကြီး နိုးပြီလားကွ” ဟု လှမ်းနှုတ်ဆက် သည်။ “ဟုတ်” ဟု အဖေ့ကို ပြန်ဖြေပြီးနောက် အိမ်အောက်သို့ ဆင်းကာ သွားတိုက်၊ မျက်နှာသစ်သည်။ ရေမိုးချိုးသည်။ အမေ့ ခြံထဲမှာ ဝါးရုံပင်၊ မန်ကျည်းခွေသီးပင်များ၏ အရိပ်ကြောင့် အလင်းက ကွက်တိကွက်ကျား ဖြစ်နေခဲ့သည်။ မာလကာပင် ရှိ ငှက်စာခွက်မှာတော့ ငှက်ကလေးများကို မတွေ့ရတော့ပေ။

ကျွန်တော် အဝတ်အစား လဲပြီးသည့် အချိန်မှာ အမေဈေးက ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။ အမေ့ဈေးခြင်းတောင်းကို သွား ကူဆွဲပေးတော့ လေးလံလွန်းလှသည်။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ် သုံးခုကျော် အလွန်ကလိုပဲ အမေ့ဈေးခြင်းတောင်း ထဲမှာ ကျွန်တော့်အတွက် ဘာမုန့်ပါလာမလဲလို့ တစ်ချက် ကြည့်မိသည်။ အမေက သိနေခဲ့ဟန်ဖြင့် ပြုံးသည်။ သားအတွက် နွားနို့ချဉ် ဝယ်လာခဲ့သည်ဟု ပြောသည်။ ညီမလေးက နွားနို့ချဉ်ကို ပန်းကန်ဖြင့် ထည့်ပေးသည်။ နွားနို့ချဉ်ကို ထန်းလျက်ရည်ဆမ်းကာ သမအောင် ရောမွှေလိုက်သည်။ ပြီးနောက် တစ်ဇွန်းချင်း အရသာခံကာ စားနေခဲ့မိသည်။ စားနေတုန်းမှာ ကျွန်တော့်အနွေးထည်အင်္ကျီထဲမှ ဖုန်းသံမြည်လာခဲ့တာမို့ ဖုန်းကို ယူကြည့်လိုက်သည်။ အလုပ်က ဆက်သည့်ဖုန်း ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ဖုန်းကိုင်လိုက်သည့်အခါ ဌာနမှူးက အလုပ်နှင့် ပတ်သက်ပြီး တစ်ခုပြီး တစ်ခု မှာသည်။ မနေ့က သူ ဖုန်းဆက်တာ ဆက်လို့မရသည့် အတွက်လည်း ဆူလိုက်သေးသည်။ “ဖုန်းလိုင်းမမိတာပါ” ဟု ပြန်ရှင်းပြသော်လည်း မရပေ။ ဖုန်းပြောပြီးသွားသည့် အခါ ကြည်လင်နေခဲ့သော ကျွန်တော်၏ အာရုံများက နောက်ကျိ သွားခဲ့ကြသည်။ ကျွန်တော်၏ အပြန်ကို အလုပ်များက စောင့်နှင့် နေခဲ့ကြပြီ။

ပြန်ခါနီးမှာ အဖေနှင့် အမေ့ကို ကန်တော့သည့်အခါ “ကျန်းမာချမ်းသာပါစေ” က စလို့ အဖေက ဆုတောင်းစကား ပြောသည်။ အဖေ ဆုတောင်းစကား ပြောနေတုန်း အမေက သူ့ဘေးနားသို့ ရောက်နေသည့် ဂျိုကာ၏ ခေါင်းကို ပွတ်သပ်ပေးနေခဲ့သည်။ ဂျိုကာကို တိုးတိုးလေး ပြောလိုက်သည့် အမေ၏ စကားသံကို အဖေ့ ဆုတောင်းသံများ ကြားမှ ကြားလိုက်ရသဖြင့် နားမလည်ဘဲ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ညီမလေးကို တစ်စုံတစ်ခု မေးမြန်းနေသည့် အမေ့အသံကိုလည်း ကြားသိနေရသည်။ ကျွန်တော်၏ နားမလည်မှုကို ရင်ထဲမှာပဲ မျိုသိပ်ထားလိုက်သည်။ အိမ်မှ ထွက်ခါနီးတွင် ဖုန်းလာသဖြင့် ထုတ်ကိုင်ရပြန်သည်။ ဒီတစ်ခါတော့ ဇနီးဖြစ်သူထံမှ ဖြစ်သည်။ ဇနီးဖြစ်သူ တက်နေသည့် သင်တန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ကုန်ကျမည့် ကုန်ကျစရိတ် တစ်ခုကို လှမ်းပြောခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်လနှင့် တစ်လ အလျဉ် မမီနိုင်သည့် အသုံးစရိတ်များ အကြောင်းကို စဉ်းစားမိသွားခဲ့သည်။ ဖုန်းချ ပြီးသည့်အခါ ကျွန်တော် သက်ပြင်းချမိသည်။ အလုပ်တွေကသာမက ဘဝ၏ အပူအမောတွေကပါ ကျွန်တော့်ကို စောင့်နှင့် နေခဲ့ကြပြီ။

အဖေ ငှားပေးသော ဆိုက်ကားထက်သို့ တက်လိုက်သည့်အခါ အဖေနှင့် ညီမလေးက ကူသယ်ပေးသည့် အိတ်များကို လှမ်းပေး သည်။ ဆိုက်ကား ထွက်လာခဲ့သည့်အခါ အဖေ၊ အမေနှင့် ညီမလေးတို့၏ လက်ပြနှုတ်ဆက်နေမှုက အနောက်မှာ တဖြည်းဖြည်း ကျန်နေခဲ့သည်။ ကားဂိတ်သို့ ရောက်သောအခါ သုံးခွ - ရန်ကုန် လိုင်းကားပေါ် တက်၍ လိုက်ပါလာရင်း ကျွန်တော့်ဘဝကို ပြန်တွေးနေခဲ့မိသည်။ မကြာခင်မှာ လက်တွေ့ဆန်သော ဘဝထဲသို့ ကျွန်တော် ပြန်ရောက်ရပေတော့မည်။ ဟန်ဆောင်တတ်သော မျက်နှာဖုံးကို ကောက်စွပ်ရပေဦးတော့မည်။ မနှစ်သက်သော်လည်း နှစ်သက်ဟန်၊ မကြိုက်သော်လည်း ကြိုက်ဟန် ဆောင်ရပေဦးတော့မည်။ ကျွန်တော့်လိုပင် ဟန်ဆောင်ထားသည့် မျက်နှာဖုံး ပိုင်ရှင်များနှင့်လည်း ဆက်ဆံရပေဦးမည်။ စိတ်ထဲမှာ မွန်းကျပ်သလို ဖြစ်သွားသည်မို့ တွေးလက်စကို ရပ်တန့်ကာ ကားအပြင်ဘက်သို့ ငေးကြည့် နေမိသည်။ သို့သော် အတွေးများက မရပ်တန့်ဘဲ နောက်ထပ် အကြောင်းအရာ တစ်ခုဆီသို့သာ ပြောင်းသွားခဲ့သည်။

တောင်ပေါ်မြို့မှ ကျွန်တော် နေထိုင်သည့် ခြံဝန်းကျယ်ကြီးသည် အမေ့ခြံဝန်းထက် နှစ်ဆမက ကျယ်ဝန်းသည်။ ကိုလိုနီခေတ် အငွေ့အသက်များ ကြွင်းကျန်နေရစ်သော ညိုမှိုင်းမှိုင်း စိုထိုင်းထိုင်း ဝန်ထမ်းအိမ်အိုကြီးထဲသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရပေ ဦးတော့မည်။ ကျွန်တော်တို့ လင်မယားနှစ်ယောက်စလုံးက ဝန်ထမ်းတွေ ဖြစ်ပြီး တစ်နယ်စီမှာ တာဝန်ကျနေခဲ့ကြသည်။

ဇနီးသည်က မန္တလေးမှာ၊ သားလေးက နောင်ချို မှာ မို့ တိတ်ဆိတ်နေသည့် အထီးကျန် နေ့ရက်များကို အိမ်အောင်း လူသား အဖြစ် တစ်ယောက်တည်း အားတင်းကျော်ဖြတ်ရပေဦးတော့မည်။ အပြင်ဘက်ကို ကြည့်နေရင်း အနီရောင်နောက်ခံပေါ်၌ ရွှေရောင် ဖောင်းကြွစာလုံးများဖြင့် ရေးထိုးထားသည့် “သုံးခွမြို့က နှုတ်ဆက်ပါ၏” ဟူသော ဆိုင်းဘုတ်ကို လှမ်းမြင်လိုက်ရသည်။ သို့သော် ခဏအတွင်းမှာပင် ထိုဆိုင်းဘုတ်က နောက်မှာ ကျန်နေရစ်ခဲ့သည်။

စိမ်းလန်းနေသည် တစ်မျှော်တစ်ခေါ် လယ်ကွင်းများက ခြောက်သွေ့အက်ကွဲနေခဲ့သည့် ကျွန်တော့် စိတ်ကို လန်းဆန်းသွားစေခဲ့သည်။ အမေ့အိမ်မှာ ထုတ်မမေးဖြစ်ခဲ့ဘဲ မျိုသိပ်ခဲ့ရသည့် နားမလည်မှုများကို ပြန်ဆန်းစစ်မိသည်။ ဂျိုကာခေါင်းကို ပွတ်သပ်ရင်း အမေ ပြောလိုက်သော “သားကြီး” ဆိုသည့်စကားနှင့် နောက် ကြောင်တစ်ကောင်ကို လှမ်းမေးသော “သမီး သားလေးရော ဘယ်မှာလဲ” ဟူသည့် စကားတို့ကို နားမှာ ပြန်ကြားနေမိသည်။ အပူ တချို့ကြောင့် ချက်ချင်း မလင်းပွင့်နိုင်ခဲ့သော ကျွန်တော့် ဦးနှောက်တို့ ယခု ပြန်လည် ကြည်လင်လန်းဆန်း လာခဲ့ချိန်မှာတော့ မျက်ဝန်းများမှာ ဝေသီသွားခဲ့သည်။ အမေ့စကားများကို နှလုံးသားဖြင့် နားလည်ခံစားမိလိုက်ချိန်မှာ ကျွန်တော် မျက်ရည် စို့သွားမိသည်။ အမေသည် အဝေးရောက်နေခဲ့ကြသော သားနှစ်ယောက် ကိုယ်စား ကြောင်ထီးလေး နှစ်ကောင်ကို မွေးထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ဟန်တူသည်။ သို့မဟုတ် အိမ်မှာ မွေးထားခဲ့သည့် ကြောင်ထီးလေး နှစ်ကောင်ကို အဝေးရောက် နေခဲ့ကြသည့် ကျွန်တော်တို့ ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်ဟန်တူပါသည်။ ထို့ကြောင့် အမေ၏ “သားကြီး”၊ “သားလေး” ဟူသော အသံများသည် နူးညံ့ ချိုသာမှုများနှင့် အတူ ဆိုနင့်နေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကျွန်တော့် နားထဲမှာ စွဲမြဲနေခဲ့သော ညီမလေး ရှင်းပြခဲ့သည့် စကားသံများကို ပြန်လည်ကြားယောင်မိသည်။

“ခွေးချစ်တာထက် သားတွေ ချစ်တာလေ။ အမေ တစ်ခါက ပြောဖူးတယ်၊ တိရစ္ဆာန်လေးတွေကို ကျွေးတာ ကုသိုလ်ရတယ်တဲ့။ ပြီး တော့ သူ့သား နှစ်ယောက်ကလည်း အဝေးမှာဆိုတော့ သူများတွေက ပြန်ပြီး စောင့်ရှောက်ကြအောင်လို့တဲ့”

အမေ၏ မေတ္တာတရားကို နင့်နင့်သီးသီး ခံစားမိခဲ့ချိန်မှာ ကျွန်တော် မျက်ရည်ကျမိသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများ မသိအောင် မျက်ရည်စများကို အင်္ကျီလက်ဖြင့် အသာ သုတ်လိုက်သည်။ အဖေနှင့် အမေတို့ကို စိတ်ထဲမှ ထပ်မံ ဦးခိုက်ရှိခိုးမိသည်။ အဖေ၊ အမေနှင့် ညီမလေးတို့ ရှိရာ အိမ်လေးနှင့် ဇာတိမြို့လေးက တဖြည်းဖြည်း အဝေးမှာ ကျန်နေခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

အေးရိပ်မှ အပြန်တွင် အေးသော အရိပ်များက နောက်မှာ ကျန်နေခဲ့ကြသည်။

▢  ဥသြ ( ချယ်ရီမြေ )
📖 ရွှေအမြုတေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း
      အောက်တိုဘာ၊ ၂၀၁၇