ယုန်မရသော တောမှ ကြေစေဟု

❝ ယုန်မရသော တောမှ ကြေစေဟု ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

၁

အဖြူတွင် အပြောက်လည်းပါသည်။ ခွေခွေကလေးလည်း နေသည်။ သည်အရာသည် မုချ မြွေပွေး ဖြစ်ရမည်။ ရီးဆေးရိုး မြင်လိုက်ချိန်နှင့် သိလိုက်ချိန်သည် တစ်ပြိုင်နက်တည်းလိုလိုဖြစ်သည်။ လှမ်းချလိုက်သော ခြေထောက်ကိုလည်း ချက်ချင်း ရပ်တန့်သည်။ သို့သော် ခြေထောက်က ဖြူဖြူပြောက်ပြောက် အခွေပေါ်သို့ ထိုးဆင်းသွားလေပြီ။ ထိန်းလိုက်၊ သိမ်းလိုက်။

“နင့်အမေကလွှား၊ သွားပြီဟေ့”

ရီးဆေးရိုး၏ အကြောအခြင်နှင့် ကြွက်သားများက ရီးဆေးရိုး၏ အသိနှင့် တစ်ထပ်တည်း မကျပါ။ မြွေပွေးကို တက်နင်းလေတော့သည်။ ရီးဆေးရိုးမှာ နင့်အမေကလွှား အော်ရင်း မြွေပွေးကိုက်ဝေဒနာ မည်သို့ နေပါလိမ့် စောင့်စားလိုက်မိသည်။ လျှပ်တစ်ပြက် အချိန်။ သည် လက်ဖျစ်တစ်တွက်ကာလတွင် ခြေထောက်က မြွေကို နင်းမိပြီ။ ရီးဆေးရိုးသည် မြွေကို ကုန်းကောက်၏။ နားလာသော ယင်ကောင်ကိုပင် မလွတ်စေရအောင် ပေါက်နိုင်သည်ဆိုသော မြွေပွေးသည် ပျော့စိစိကြီးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မကိုက်၊ ပေါက်လည်း မပေါက်။ မည်သည့် အရာပါနည်း၊ ကုန်းကောက်သည်။ ရီးဆေးရိုး၏ အူမကြီးသည် ယားကျိကျိဖြစ်လာသည်။ ရယ်မောသံကြီးသည် မုန်းမြောင်း ပေါင်ပေါ်တွင် ပေါက်ကွဲ လွင့်ပျံလေတော့၏။

ရီးဆေးရိုး၏ လက်ထဲသို့ ယိမ်းနွဲ့လျက် ပါလာသောအရာမှာ ပန်းခက် တစ်ခက်သာ ဖြစ်၏။ ထားဝယ်မှိုင်းပန်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်မည်။ ဧကရာဇ်ပန်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မှိုးမှိုးမှောင်မှောင်မို့ မကွဲပြား။ သို့သော် ပွင့်တံရှည်သော ပန်းဖြစ်သည်ကား အမှန်ပင်။ တစ်ပွင့်ချင်း ပန်၍ မလှ။ နှစ်ပွင့်တည်း ပန်၍ မလှသောပန်း။ သည်ပန်းများကို နှစ်ပွင့် သုံးပွင့် တစ်တွဲတွဲသည်။ အတွဲများ၏ ညှာတံချင်း လိမ်ခက်သည်။ ယှက်နွယ်သည်။ အခက်အအုံကြီး ဖြစ်တော့မှ ကြည်စွ ဝမ်းသာစွာဖြင့် ကေသာလွတွင် ဆင်သည်။ ဤပန်းကို ကြည်နူးစွာ ပန်လျက် သည်မုန်းမြောင်းပေါင်ပေါ်မှာ စောစောစီးစီး ဖြတ်သွားခဲ့သော မိန်းမသည် မိန်းမပျို မိန်းမလွင် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်မည်။ အိမ်ထောင်ရှင်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ကင်ပွန်းခါးပင်ထက်တွင် တစ်ဖွဲ့တစ်နွဲ့ တွန်ကျူးနေသော ချိုးနီပုကလေးသည် ဝါးခွဲသံနှယ် ပြင်းထန်သော ရယ်မောသံကြောင့် လန့်ပျံ၏။ သည်လန့်ပျံသံကြောင့် ရီးဆေးရိုး အတွေးပြယ်သည်။ “နင့်မေကလွှား ငါမှာတော့ မြွေမှတ်လို့ ” ရယ်သံတစ်ပိုင်းတစ်စဖြင့် ရေရွတ်ရာက၊ ပန်းကုံးကို မြောင်းထဲသို့ပစ်ရာက ‘ကန်’ ကြိုးကို တောက်၏။

နွားနှစ်ကောင်သည် အသော့လှမ်း၏။ ထမ်းပိုး တုံးပေါ်တွင် တင်ထားသော ထွန်သန်များသည် မြောင်းပေါင်ကို မျဉ်းကောက်ကြီးတစ်ကြောင်း ရေးခြစ် သည်။ မျဉ်းကောက်ရေးဆွဲသံသည် မြောင်းပေါ်မှ ဖဲ့ဆင်းချိန်တွင် ပျောက်ကွယ်ပြီ။

••••• ••••• •••••

၂

သင်္ကြန်မိုးသည် ပူပြင်း မာခေါက်သော ရိုးပြတ်မြေကို လှုပ်နှိုးခဲ့၏။ မြေကြီး နိုးထပြီ။ ပွရွ ကြွတက်လာသည့် ဝမ်းရောင်မြေသည် ရီးဆေးရိုးအား အသံပေးနေသည်။ မြန်မြန်ထွန်၊ မြန်မြန်ကြဲ။ ရီးဆေးရိုးကား အဘိုးကြီးပေမယ့် ဝီရိယကောင်းသည်။ သင်္ကြန် လက်ဆေးမိုး မရွာမီ မိုးနှောင်းထွန်ချိန်ကပင် ထွန်ရေး လုပ်ထားပြီးပြီ။ သင်္ကြန်လက်ဆေးမိုး ရွာလျှင် ရွာ၊ မရွာလျှင် မြောင်းရေ သွင်းပြီး နှမ်းကြဲရန်။

အရှေ့ပြင် အပြာသားကြီးသည် ထင်းခနဲ ပေါ်လာသည်။ မရမ်းရောင်မျဉ်းကြောင်း၊ ပန်းရောင် အဖတ်အရွက်များ ခြယ်ဆင် ချိတ်ဆွဲထား၏။ အပြောကျယ် အပြန့်လွင်ကြီးထဲမှ သည်မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းကို မြင်လိုက်ရသည်နှင့် ရီးဆေးရိုး ရင်မှာ အေးမြ၏။ အားသစ်အင်သစ် ဖြစ်ပေါ်၏။ အတောမသတ် စွမ်းအင်တွေ ထုတ်သုံးရတော့မှာပါတကား။

“ဟင်း.. ဟင်း...၊ ဟင်း....ဟင်း...”

နွားမောင်း သံ၊ တောက်ခေါက် ငေါက်ငမ်းသံများသည် လှုပ်ရွေ့နေသော မည်းမည်းအရာများထံမှ ထွက်ပေါ်နေသည်။ ကုလားပဲ ရိတ်သိမ်းပြီးချိန်မှစပြီး အထီးကျန်နေခဲ့သည့် လယ်ပြင်၏ မာန်ဖီသံ၊ သို့မဟုတ် အရုဏ်တေး ငြိမ်။

အလင်းရောင်သည် လျင်မြန်စွာ ပြေးဝင်လာ၏။ ရီးဆေးရိုး လေးကွက်ကျား နှစ်စပ်ရချိန်ဝယ် နှမ်းကြဲရန် အသင့်ဖြစ်ပြီ။ ထိုအခါ စဉ်းစားစရာသည်လည်း ပေါ်လာတော့၏။ ဖွင့်ကြဲမည်လား အုပ်ကြံမည်လား။ လေသည် တဟူးဟူး တိုက်နေ၏။ သည်ပုံ လေပူကြီး တိုက်နေလျှင် မိုးဝေးလိမ့်မည်။ ပုံမှန်အနေအထားမှာ သည်အတိုင်း ဖြစ်ငြား၊ ခါမဲ့မိုးသည် ဖြုန်းခနဲ ရောက်လာတတ်၏။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်က မုန်တိုင်း။

အပါးတွင် ရီးကျီးဒန်လည်း မရှိ။ မည်သူ့ကို တိုင်ပင်ရမှန်းမသိ။ မည်သူ့ထံ ထင်မြင်ချက်တောင်းရမည် မသိ။ တောင်ကြည့် မြောက်ကြည့် ကြည့်မိသည်။ ဣန္ဒြေကြီးတစ်ခွဲသားနှင့် လယ်ထိပ်ညောင်ခြေထောက်ပင်ကြီး။ သူတို့အသံနှင့် သူတို့ ဆူစည်နေသော လယ်ဘေးက ထန်းပင်တွေ။

“ဟယ်...ဖြစ်ချင်ရာ ဖြစ်လကွာ”

ပြောင်းဖူးစေ့နှင့် ရောစပ်ထားပြီးသား နှမ်းအိတ်ကို ဖွင့်သည်။ ခါးပိုက်ထောင်ထဲ ထည့်သည်။ လက်တွင်း တစ်ဆုပ် ဆုပ်လျက် ခြေလှမ်းမှန်မှန် လှမ်းရင်း လက်ကို လွှဲသည်။ နှမ်းစေ့နှင့်ပြောင်းဖူးစေ့သည် လက်ညှိုးနှင့် လက်မကြားမှ ပြေးထွက် လွင့်ပျံကြ၏။ ထို့နောက် ထွန်သွားအားလုံး ချွတ်ပစ်ပြီး ထွန်တုံးပေါ်သို့ လူတက်စီးကာ မောင်းသည်။ နေနီခြမ်းကလေး မပြူတပြူ၊ လေပြည်တသွေးသွေးမို့ ‘တုံးအုပ်’ ရသည်မှာ အရသာရှိလှ၏။ ငြိစရာ၊ စူးစရာ ထွန်သွား မပါသည့်အတွက် နွားတွေကလည်း သဘောကျလှ၏။ ထင်းခနဲ နေလုံးကြီးပေါ်လာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အပူဒဏ်ကို ရီးဆေးရိုးက စတင်ပြီး သိသည်။ သပိတ်ဖင်ပေါ်လောင်းချသော ရေနှယ်ခွန် အားသည် လျှောခနဲဆုတ်ယုတ်၏။ နောက်တစ်ကွက် ‘ဖွင့်’ ပြီးချိန်တွင်ကား နွားနှစ်ကောင်ပါ ခြေကျ သွားတော့သည်။ ဆက်ရက်ခေါင်းညိုများသည် အုပ်လိုက်ကျလာ၏။ ခိုနှင့် ချိုးမူ ခပ်ရှောင်ရှောင်၊ ခပ်စိမ်းစိမ်း။ ထွန်နောက်မှ ခုန်ဆွ ခုန်ဆွလိုက်ကာ ဖြူဖြူဖွေးဖွေး ‘ပိုးတီ’ ကောင်ကြီးများကို ကောက်ယူကြသည်။ မြေပြင်ကို လက်ပံပင်သဖွယ် သဘောထားကာ ရန်ပွဲ ကျင်းပကြသည်။

သူတို့သည် သွေးစိမ်းရှင်ရှင်ဖြင့် မြေပိုး၊ ပိုးတီကောင်နှင့် နွားချေးပိုးများကို စားရငြား မကျေနပ်။ ရီးဆေးရိုးက ရှေ့ကကြဲ၊ သူတို့က နောက်မှ ကောက်ဖြင့် နှမ်းစေ့ပြောင်းစေ့ကိုလည်း အလွတ်မပေးပေ။ သို့အတွက် ရီးဆေးရိုးမှာ ထွန်သွားကို ကြိုတင် ချွတ်ထားရသည်။ နှမ်းကြဲခြင်းမှာ လက်ယမ်းလျက် လမ်းလျှောက်ခြင်းဖြစ်စေကာမူ ရီးဆေးရိုး မောသည်။ ချွေးဥ ချွေးပေါက်များသည် ကိုယ်လုံးအနှံ့ စိမ့်ယိုလာကြပေပြီကိုး။ သို့တစေ မနားနိုင်၊ ထွန်တုံးပေါ်တက်ပြီး မောင်းရင်းကသာ အမောဖြေရတော့သည်။ ကာလပေါ် ကောက်စိုက်မ အစိတ်စာခန့် ပြီးသွားပြီ။ ရီးဆေး ရိုးနားရပြီ။ လယ်ထိပ်ရောက်အောင် မသွားနိုင်။ နီးရာ နဘူးချုံရိပ်တွင် ဝင်ခိုရသည်။ တုံးရိုက်ထားသော လယ်ကွက်များမှာ ခင်းထားအပ်သော သင်ဖြူးဟောင်းနှယ် ကွပ်ရွပ်သေခွေဘိ၏။

••••• ••••• •••••

၃

မိုးရိပ်မိုးဆင် အရိပ်အခြည် မမြင်ရလေလေ ရီးဆေးရိုး ပီတိဖြစ်ရလေလေ။ နှမ်းကြဲပြီး ‘တုံး’ အုပ်ထားခြင်းမှာ ရှိပြီးသား မြေအစိုဓာတ်ကို ထိန်းခြင်းဖြစ်သည်။ မိုး မနီးလျှင် သူ့အစိုဓာတ်နှင့်သူ အပင်ပေါက်လာမည်။ မိုးနီးလျှင်ကား ပုပ်ပေ ရိပေရော့။

သည်ပုံ လေပြင်းလျှင်ကား မိုးဝေးသည်။ ပီတိ ဖြစ်နေစဉ်မှာပင် ကျောက ယား၏။ ထွန်တုံးပေါ်မှာ ရပ်လျက် နွားနှစ်ကောင်ဆွဲရာသို့ နှင်တံ တမြှောက်မြှောက်လိုက်ပါရင်း ကျောကို ကုတ်၏။ ကျောကို ကုတ်သောအခါ လက်မောင်းက အားကျမခံ ယားပြန်သည်။ လက်ဖျံကို ကုတ်ရင်း ကြည့်မိသည်။ အပိမ့် အပြင်ကြီး ဖြစ်နေသော မိတ်ဖုများအလယ်၌ ရွေးကြီးစေ့ခန့် အဖုများ။ ထိတ်ခနဲဖြစ်သည်။ နဖူးကို လက်ဝါး ဖြင့် စမ်းသည်။ ကျောက်ကြီးရောဂါ စတင်ခြင်းလော သံသယဝင်သဖြင့် ဖြစ်၏။ ငါ ကျောက်ပေါက်ပြီး သားပါဟု တွေးမိမှ အထိတ်ပြေကာ “ကျောက်ရောဂါ မရှိတော့ဘူးလည်း ပြောသံကြားပါတယ်” သတိရပြန်သဖြင့် ရင်အေးရသည်။

နေသည် တစ်မိနစ်ထက် တစ်မိနစ် ပိုမို ပူလောင်မှု ပြင်းထန်၏။ ကိုယ်လုံးအနှံ့ကလည်း တဖျင်းဖျင်း ဖြစ်၏။ စပ်သည်ရော၊ ယားသည်နှင့် နာကျင်သည်ပါ စုဆုံလှောက်၏။ နှမ်းကြဲရင်းကပင် ရပ်ရပ်ပြီး ကုတ်ရသည်။ ကုတ်ရဖန် များလာပြီ။ ရီးဆေးရိုး စိတ်မရှည်။ “ကဲ... ဒါလောက် ယားချင်တာ ယားဟာ” ဆိုကာ မကုတ်ဘဲနေသည်။ ယားသောနေရာကို ကုတ်သဖြင့် အရေခွံ ပွန်းပဲ့သည်။ သည်အပွန်းအစုတ်ထဲသို့ ချွေးရည် စီးဝင်သည်။ စပ်သည်။ ပွန်းပဲ့စုတ်ပြတ်ပြီးသား နေရာမှ ယားပြန်သည်။ ကုတ်ပြန်သည်။ ပွန်းပဲ့ပြန်သည်။ ထိုအခါ ယားလည်း ယား၊ နာလည်း နာ၏။ မကုတ်ဘဲ လိမ်ပိန်နေလိုက်သောအခါ ထိုဝဋ်မှ ကျွတ် လေပြီ။ သို့သော် ဒုက္ခသစ်သည် ရှိနေ၏။

ရီးဆေးရိုး၏ ခါးက ကိုက်ခဲနေသည်။ ကုပ်ဆက် အောက်နားကလည်း ကိုက်ခဲခြင်းသာမက အောင့်ခြင်း ဝေဒနာပါ ဖြစ်နေသည်။ ထွန်ပေါ်မှ ဆင်းပြီး ထွန်ရေးထဲမှာပင် ပစ်လှဲချင်သည်အထိ ကိုက်ခဲအောင့်အည်း လှသည်။ ဤသို့ မချိတရိ ရှိငြား ရီးဆေးရိုး အံကြိတ် ထား၏။ “သွားတစ်တိုင်၊ ထိုင်ခဏ” ဟု ဆိုရိုးရှိသည်။ တစ်ခဏဟု ထိုင်နားနေစဉ်တွင် နေမြင့်လာမည်။ ပိုပြီး ပူလာမည်။ ဤအခါ ပိုပြီး ယားယံမည်။ ပိုပြီး ပင်ပန်းမည်။ သို့အတွက် ရီးဆေးရိုး အံကြိတ်ထားသည်။

“သွားလိုက်စမ်း သားတို့ရေ၊ သွားလိုက်စမ်းဟ”

နတံ (နှင်တံ) ကို မြှောက်ရုံသာ မြှောက်သည်။ နွား၏ တင်ပါးနှင့် ကျောပြင်ကို နှင်တံဖြင့် ပွတ်ရုံသာပွတ်သည်။ အသွားမရှိသည့် ထွန်တုံးချည်း ရုန်းဆွဲနေရပါလျက် နွားတွေ မောနေပြီ။ မရိုက်ရက်။ ရွှေပြည်စိုးမြည်တွန်သံ လွင့်ဝဲလာ၏။ မပီမသ မကြည်မြရှာပါ။ ခမျာလည်း အပူဒဏ်ကြောင့် ပါးစပ်ကလေး ဟလျက် ရှိရာချေမည်။ ရီးဆေးရိုး တွေးရင်း မျှော်ကြည့်သည်။ သုံးခေါက်မောင်းမျှသာ ကျန်တော့သည်။ နှမ်း ကြဲထားသော ထွန်ရေးပြင်အဆုံးတွင် ခြောက်သယောင်း၍ မြက်ပင်များကို ဖုံးနေသည့် ကန်သင်း။ ကန်သင်းပေါ်သို့ ခြေထောက်နှစ်ချောင်း ကျရောက်လာသည်။ ရီးဆေးရိုး ခေါင်းမော့လိုက်သည်။ ခရီးသွားပေလော၊ လယ်နီးချင်းတစ်ယောက်ယောက်ပေ တည်းလော။ မဟုတ်ပါ။ ရီးကျီးဒန် ဖြစ်သည်။ ထမင်း လာပို့သော ရီးကျီးဒန်။

ထမင်းပို့သူ လာပြီ။ စားရတော့မည်။ အင်အား ထည့်ပြီး တွေးမှ ဖြစ်ပေါ်လာသောအသိ မဟုတ်။ ရီးကျီးဒန်ကို မြင်ခါမျှဖြင့် သိသော အသိ။ သိလျှင် သိချင်း ဝမ်းသာသည်။ ဝမ်းသာပါလျက်က ရီးဆေးရိုး၏ ကြည်နူးငြိမ်းချမ်း မျက်နှာသည် ရုတ်ခြည်း ခက်ထန်တင်းမာလေ၏။ အကြောင်းသော်ကား ကလေး တစ်ယောက်ကြောင့်ပေတည်း။ ရီးကျီးဒန်၏ ခေါင်းပေါ်တွင် ထမင်းထုပ်ပါရှိသည့်နည်းတူ ခါးတွင်လည်း ခါးထစ်ခွင်ထားသော ကလေးတစ်ယောက်ပါသေးသည်။ ပါလာသည်မှာ ရယ်မောရွှင်ပျလျက် မဟုတ်။ တအီအီ ငိုနေသောကလေး။

“အရေးထဲမှာ သည်ကလေးကို ဘာပြုလို့ ချီလာရတာတုံး”

မချိသွားဖြဲ ဝေဒနာများကြားမှ လှမ်းငေါက်သည်။ နားရွက်ကို ပွတ်ခတ်တိုးဝှေ့နေသည့် လေသံကြောင့် ရီးကျီးဒန် ကြားပုံ မရ။ ညောင်ခြေထောက်ပင်အောက်သို့ အသော့နှင်သွားသည်။

••••• ••••• •••••

၄

ထွန်တုံးပေါ်မှ ဆင်းလိုက်ပြီ။ မည်သူကမျှ အတင်းအကျပ် မခိုင်း၊ ကိုယ့်ဆန္ဒဖြင့် ကိုယ်လုပ်သော အလုပ်။ သည်အလုပ်ကြီး ပြီးသွားသည့်အတွက် စိတ်လက် ပေါ့ပါးသွားရမည်။ ဝမ်းသာရ ပျော်ရွှင်ရမည်။ ရီးဆေးရိုးကား ဝမ်းမသာပါ။ အံကြိတ်လျက် ရှုံ့တွနေသည်။ အဘယ်မှာ ပေါ့ပါးရွှင်လန်းစွာဖြင့် ဝမ်းသာနိုင်ပါမည်နည်း။ ကုပ်ပိုးနှင့် ခါးရိုးတစ်လျှောက် သွယ်တန်း ကိုက်ခဲနေသော ဝေဒနာ၊ လွှဖြင့်တိုက်ဆောက်ဖြင့် ထွင်းသည့် အလား၊ မီးတောက်ဖြင့် မြိုက်နေသည့် အလား ကိုက်ခဲနာကျင် ပူလောင်နေသည်မဟုတ်လား။ သို့ပါလျက်နှင့် ထွန်ကို ‘ထွန်ညှင်းကွင်း’ မှ ချွတ်ရသေးသည်။ ထွန်တုံးကို နေပူကြီးထဲ ပစ်ချထားခဲ့လျှင် ကွဲမည် စိုးသောကြောင့် ထမ်းပိုးပေါ်မှာ အလာတုန်းက ပုံအတိုင်း တင်ရသည်။ ချွတ်ထားသော ထွန်သွားတွေကိုလည်း ‘သပ်’ တို အစအနပါ မကျန်ခဲ့ရအောင် ကောက်ယူစုဆောင်းပြီးမှ ညောင်ပင်အောက်သို့ မောင်းလာခဲ့လေ၏။

လယ်ကွက်တွင်းသို့ နယ်ချဲ့မလာစေရန် အကိုင်းတွေ ခုတ်၊ အမြစ်တွေ လှီးဖြင့် မရပ်မဖင့် လုပ်နေပါလျက် ညောင်ခြေထောက်ပင်ကြီးမှာ စည်ကားဝေဆိုင်းလှ၏။ ရွက်သစ်တဝေဝေဖြင့် နေပြောက် မထိုး၊ အရိပ်ကောင်း အောက်ရှိ မြေပြင်အေးအေးပေါ်သို့ ပစ်လှဲအိပ်လိုက်ရလျှင် အဘယ်မျှ ကောင်းချေမည်နည်း။ သည်အတွေးဝင်လာလေလေ ရီးဆေးရိုး၏ ခါးက ပိုပြီး ကိုက်လေလေ။ အတွေးစိတ်ဖြင့် ဆန္ဒ သွားရည် ယိုလေလေ၊ ကုပ်ဆက်က အောင့်လေလေဖြစ်တော့သည်။ သို့ကြောင့်လည်း ထွန်သွားတွေ ပစ်ချ၊ ထွန်ကို ဆွဲချအပြီးတွင် မြစ်ပျဉ်းပေါ် ခေါင်းတင်လျက် လှဲအိပ် ပစ်မိတော့၏။

“ဘယ်လို လုပ်တာတုံး။ ထမ်းပိုး ချွတ်ဦးလေ”

ရီးကျီးဒန် ရေနွေးအိုးတည်နေသည်။ ဝါးလုံး ခေါင်းသံပါအောင် ‘မီးပြောင်း’ ဖြင့် မီးမှုတ်နေရာက သတိပေးသည်။ သတိပေးငြား ရီးဆေးရိုး မလှုပ်ရှား။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကောင်းဆုံးစည်းစိမ်တွင်း၌ ပေါလောကြီး မျောနေသည်။ ရီးကျီးဒန်သည် ထမ်းပိုးတန်းလန်းနှင့် နွားနှစ်ကောင်ကို အကဲခတ်သည်။ သူတို့လည်း အမောဖြေဆဲ ရှိသေးသည်။ တစ်ကောင် အိပ်၊ တစ်ကောင် ရပ်၊ ခေါင်းခါ လည်ခါ မလုပ်သေး။ သို့ကြောင့် ဆက်မပြောဘဲ ငြိမ်နေလိုက်သည်။ ‘သူ အမောပြေလို့ ထတဲ့အခါ ဖြင့်။ ဖြုတ်လိမ့်မပေါ့’ သဘောဖြင့်။

ရီးဆေးရိုးသည် သူ၏ အမယ်ကြီးအို ခန့်မှန်းချိန် အထိပင် စည်းစိမ်ခံမနေပါ။ ကိုက်ခဲပူလောင်သော ဝေဒနာများ လျော့ပါးစတွင်ပင် ငေါက်ခနဲ ထထိုင်သည်။ စောင်းငဲ့ကြည့်ရင်းက မကျေနပ်သံကို ထပ်မံ ထုတ်ဖော်သည်။

“သည်ကလေးကို ဘာပြုလို့ ခေါ်လာရသတုံးဟ”

ထမ်းပိုးကို ထဖြုတ်သည်။ ဖြုတ်ရင်းကလည်း ကလေးကို အလိုမကျသော မျက်လုံးများဖြင့် စောင်းစောင်းမဲမဲ ကြည့်သည်။ ထမ်းပိုးကို ချထားခဲ့ပြီးချိန်တွင်လည်း ရီးဆေးရိုး၏ အကြည့်မှာ ဒေါသအာဃာ တရောင်များ တောက်ထိန် လောင်ညီးနေဆဲ ရှိသေး၏။

“တော့်မလဲ သည်ကလေးပဲ ရန်လုပ်နေတာပဲ”

ပင်ပန်းရာတွင် ယားနာဆင့်သဖြင့် သူ့ယောက်ျား စိတ်တိုနေလိမ့်မည်သိငြား ရီးကျီးဒန် ကာကွယ်မိသည်။ မြစ်ကလေးကို ချစ်သည်ထက် သနားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရီးဆေးရိုးသည် ရီးကျီးဒန်အား မတုံ့ပြန်ချေ။ မူလနေရာတွင် ပြန်လှဲနေသဖြင့် ရီးကျီးဒန် ဆက်၏။

“ညှော်ရှောင်ရအောင် ဆိုပြီး သူ့အဖေ ချီလာတာ။ ‘အမေကြီး’ဆိုပြီး အတင်းကပ်နေတာ။ သူ့ကို ချော့နေရရင် တော် ထမင်းစား နေမြင့်မှာ စိုးလို့ ခေါ်လာခဲ့ရတာ”

“အမယ် ညှော်တွေဘာတွေ လုပ်လို့”

“အမဲသားကြော်တာ မဟုတ်ဘူး။ ဝက်သား၊ ကြက်သားကြော်တာ မဟုတ်ဘူး။ ငရုတ်သီးကင်တာတဲ့ တော်ရေ့”

ရီးဆေးရိုးသည် တုံးလုံးလှဲလျက်က စောင်းငဲ့ ကြည့်သည်။ နဖူးတွင် ကျောက်သံပတ္တမြား စီခြယ် ထားသော ကလေး၊ ပါးပြင်တွင်လည်းကောင်း၊ နှာ ခေါင်းတွင်လည်းကောင်း ‘မိတ်ကြီးနာ’ အနာစိမ်းတွေ ထွက်နေသည်။ ရီးကျီးဒန်သည် ပုဆိုးစုတ်ခင်းပြီး ကလေးကို ချော့သိပ်နေသည်။

“ကလေးအမေမှာလည်း သူ့ကို ဘယ်သူကမှ အကောင်းမထင်မှန်းသိလို့ ကျွန်းကြီးငနွား လုပ်လိုက်ရတာ သနားပါတယ်တော်”

“အို … ဘာပြုလို့ သနားရမှာတုံး”

ရီးဆေးရိုး ဒေါသဖြင့်ဆိုသည်။

သည်ကလေးမှာ သူတို့မြေး မောင်ကိုကြီး၏ သား ဖြစ်သည်။ ကလေးအမေကို မောင်ကိုကြီးနှင့် သဘော မတူကြ။ သဘောမတူဘဲ ပေးစားလိုက်ရသဖြင့် ရွံရှာကြသည်။ မုန်းထားကြသည်။ အခြားသူတွေ မုန်းထားကြခြင်းမှာ ကလေးအမေ ဆင်းရဲသောကြောင့်။

ရီးဆေးရိုး၏ အမုန်းကား သည်သို့ မဟုတ်။

“ငါ့မြေးရဲ့အညွန့်ကို ချိုးပစ်တာ သည်ကောင်မပဲ”

ရီးဆေးရိုးသည် သူ့မြေးကို ထွန်းကားချွန်မွန် လိမ့်မည် မျှော်လင့်၏။ အထင်ကြီး၏။ မောင်ကိုကြီး ကလည်း သူ့ဘ အထင်ကြီးအောင် “အောက်ဆီဂျင် ဓာတ်ဆိုတာ သက်စောင့်လေပဲ ဘရ” ပြောတတ်၏။ “သြစတြေးလျနိုင်ငံဆိုတာ ကျုပ်တို့ နိုင်ငံရဲ့တောင်ဘက် တည့်တည့်ကိုသွားရင် ရောက်တာပဲ ဘရ။ စင်ကာပူတို့၊ မလေးရှားတို့၊ အင်ဒိုနီးရှားတို့ကို ဖြတ်သွားရသဗျ” စသည်ဖြင့်လည်း သူ့ဘ မသိသည်များကို ပြောပြတတ်သောကြောင့် ရီးဆေးရိုးပါးခွက်ကြီးဖြင့် ပီတိဖြစ်ခဲ့ရသည်။

“ငါ့မြေး ဆယ်တန်းအောင်အောင်သာသင်၊ ရေနံချောင်းကောလိပ်ကို ပို့ဖို့ ဘ တာဝန်ထား”

ဤနှယ် မျှော်လင့်ချက်ကြီးမားခဲ့သော ရီးဆေးရိုးမှာ မောင်ကိုကြီး မိန်းမခိုးသွားသည့် သတင်း ကြားကတည်းက မှိုင်ကျသွားခဲ့လေ၏။ မှိုင်ကျသွားရာမှ ပြန်လည်လန်းထလာသောအချိန်အခါတွင် အငြိုးအတေးသည် ရင်ထဲ၌ ကျောက်တည်နေခဲ့ပြီ။ သည်အချက်ကြောင့် မြေးချွေးမကို ရီးဆေးရိုး မကြည်။ ထို့ကြောင့် မြေးချွေးမ၏ ရင်သွေး သည်မြစ် ကိုလည်း လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။ ကြုံချင်ဆုံချင်တော့ သူက လယ်ပြင် အထိ ပါလာသည်။

“ကဲ… ထထ ကလေးအိပ်တုန်း မီးထိုးလိုက်ဦးမယ်။ တော်လည်း ရင်ခံနေလိမ့်မယ်။ စားပေတော့”

ရီးကျီးဒန် သတိပေးမှ လူးလဲထသည်။ ထမင်းထုပ်ကိုဖြေကာ လက်ကို ရေဆွတ်ပြီး စားတော့သည်။ ထမင်းမှာ ‘ဗြတ်ဆန်’ ဖြစ်ငြား အေးပြီမို့ မာချင်သည်။ သွားဖုံးဖြင့်ကြိတ်နေရသည့်အတွက် လျှောခနဲ မကျ။ ထမင်းကို ဝါးရင်း ကလေးကို ကြည့်မိသည်။ မိတ်ဖုများသည် အပ်ဖျားချစရာ နေရာလပ်မရှိ။ အနီပြင်ကြီး ‘ပိန်း’ နေ၏။ ခေါင်းတွင်လည်း အနာစိမ်းတွေမှာ ချပ်ခဲ ဖြစ်နေ၏။ ယင်တလောင်းလောင်းဖြင့်။ သည် ကလေး ၂ နှစ်သား မရှိတရှိ ရှိပြီ။ ရီးဆေးရိုး စေ့စေ့ ကြည့်မိသည်မှာ ယခု ပထမဆုံးဖြစ်တော့သည်။ သူ့ အမေကြီး မချောစိန်နှင့် တူလေယောင်၊ သူ့အဖေ မောင် ကိုကြီးနှင့် တူသယောင်ယောင်၊ သူ့ဘ ကိုထွန်းရ ရုပ် နှင့်ကား နည်းနည်းကလေးမျှ မဆင်။

ကလေးသည် အိပ်နေရာက မဲ့၏။ မဲ့လျက်က ကျောကို ကုတ်သည်။ ကုတ်ရင်းက အိပ်ပျော်သွားပြန်သည်။ သို့သော် တစ်အောင့်မျှအကြာတွင် ငိုပြန်သည်။ ငိုရင်းက ထထိုင်သည်။ လည်ပင်း၊ မျက်နှာ၊ ကျော၊ ခြေသလုံးအနှံ့ ဇယ်ဆက်သည့်အလား ကုတ်သည်။

“အေကြီး”

သူသည် ‘ဘေးမ’ ဖြစ်သော ရီးကျီးဒန်ကို လှမ်းကြည့်ပြီး “အမေကြီးရာ” ဟု အော်၏။ အော်ရင်းဖြင့် လှမ်းကုတ်သည်။ မမီ။

“အေကြီး”

ညောင်ပင်အောက်တွင် ရီးကျီးဒန် မရှိပါ။ အတော် လှမ်းလှမ်းတွင် ထင်းကောက်နေသည်။ ကလေးသည် အကုတ်ခံရန် ဖင်ဘူးတောင်း ထောင်နေလိုက်၊ အမေကြီး အော်ကာ လှည့်ကြည့်လိုက်။ လူမတွေ့သဖြင့် အော်ငိုလိုက်၊ တစ်ဖန် ဖင်ဘူးတောင်းထောင်လိုက်၊ ကရွတ်ကင်းလျှောက်။ ရီးဆေးရိုးသည် သူ့အမယ်ကြီးအိုကို မျှော်ကြည့်သည်။ ကလေးငိုသံကို ကြားပုံမရ။ မကြားလျှင် ရုတ်တရက် ရောက်လာဖွယ် မရှိ။ သို့ ကြောင့် ရီးဆေးရိုး၏ ကိုယ်တစ်ခြမ်းသည် ကလေးဘက်သို့ တိုး၏။ ဘယ်ဘက်လက်သည် လိပ်ကျောက်မြီးအလား ကြမ်းရှသော ကျောပြင်ပေါ်သို့ ရောက်သွားကာ သနပ်ခါးသွေးဘိသို့ ကြမ်းတမ်းစွာပွတ်သည်။ ပွတ်ရင်း ပွတ်ရင်းက ညင်သာလာ ညက်လာသည်။

ကလေးငိုသံသည် ညည်းတွားသံသို့ ပြောင်း၏။ တဖြည်းဖြည်း အသံတိတ်သွား၏။ ထို့နောက် နှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်မောကျသွားသည်။ လက်ဖြင့် ပွတ်သပ်မှ ညင်သာသည်နှင့်အမျှ ရီးဆေးရိုး ရင်ထဲက အငြိုး အလုံးကြီး ကြေမွသွားပြီကိုကား ရီးဆေးရိုး သိချင်မှ သိမည်။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်