လဲကောက်သူ

❝ လဲကောက်သူ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )

၁

“တယ်လည်း လက်ဝင်တဲ့ အလုပ်ပါကလား”

ရီးဆေးရိုးသည် ပါးစောင်မှ စီးဝင်လာသော ချွေးစီးကြောင်းကို ပခုံးဖြင့် ပွတ်သပ်ရင်း ညည်းညည်းတွားတွား ရေရွတ်သည်။ ပါးစောင်မှ ဝင်လာသော ချွေးရည်ကို လက်ဖြင့်မသုတ်နိုင်ခြင်းမှာ လက်မအားသောကြောင့် ဖြစ်ပေ၏။ လက်တစ်ဖက်တွင် မှို့ထည့်သော အိတ်၊ ကျန်လက်တစ်ဖက်တွင် လဲသီး အကွဲများကို စုကိုင်ထားရသည့်အတွက် လက်မအား။ တမံကျိုးသည့်နှယ် ပေါက်လွှတ် ဗလပွေ စီးဝင်လာသော ချွေးရည် ငန်ငြိငြိများကလည်း တအား။ လက်တစ်ဖက် အားလပ်ချိန်ကို မစောင့်နိုင်။ ပခုံးဖြင့် ပွတ်ပစ်ရပြီ။

ကြည့်လေရာရာတွင် အရိုးပြိုင်းပြိုင်းနှင့် သစ်ပင်များသာ ရှိသည်။ ရွက်ခြောက်များသည် ခုန်ပေါက် ပျံဝဲလိုက်၊ ရှပ်တိုက် ပြေးလွှားလိုက်၊ လေပွေတွင် ရောလှောက်ကာ ဝိုင်းဖွဲ့ ကခုန်လိုက်ဖြင့် မြူးထူးနေကြသည်။ သံသာတွဲ့ချွဲ ကိုငှက်မည်းသည် အရွက်မရှိသော လက်ပံပင်ထက်မှ သာယာသော နွေတေးကို မြည်ကြွေးနေသည်။

ရီးဆေးရိုးသည် လက်ပံသီးအစိတ်များကို မည်းတူးနေသော အဝတ်အိတ်ထဲသို့ ထည့်လိုက်ရင်းက မော့ကြည့်သည်။ အရိုးပြိုင်းပြိုင်း ခွေးပိန်မတွင် တွယ်ကပ် နို့စို့နေသော ခွေးသူငယ်များအလား တွဲရရွဲခိုစီးနေသော လက်ပံသီး ညိုညိုများကို မြင်ရ၏။

ရွက်ဟောင်းများကို ခါလှည်းကျင်းပြီးခဲ့ပြီဖြစ်သော လက်ပံပင်ကြီးသည် မြနုညွန့်ကလေးများပင် ထိုးစပြုနေပြီ။ ဟိုးထိပ်ဖျားတွင် လင်းတသိုက် ထင်ပါ့။ မသေမသပ်နှင့်။ မနီးမဝေး ကိုင်းဆုံတွင်လည်း တုတ်ချောင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အသိုက်တစ်ခု။ သူက ကျီးကန်းသိုက် ဖြစ်တန်ရာ၏။

ရီးဆေးရိုးသည် မြရွက်စိုစိုများ ကြားမှ အသီး ညိုညိုများ ဘက်သို့ အာရုံ ပြောင်းလိုက်ပြန်၏။ အချို့ အသီးများသည် ခြောက်သယောင်းရုံမက အက်ကွဲစ ပြုပြီ။ ငွေဝါရောင်လဲပွင့်နုနုဥဥကလေးတွေ ပြူထွက်နေသည်။ တညင်းညင်း တိုက်နေသော လေဟုန်တွင် တဖွားဖွား ဝှေ့ယမ်းနေရာက အပွင့်အချို့၊ အမှုန်တချို့သည် လေစီးနောက်သို့ မျောပါသွားကြ၏။ သည်အခါ ပြာလွင်သော ကောင်းကင်မှောင်ကြီးထဲတွင် ခရီးသည်လဲပွင့်တို့ ခြေချင်း လိမ်နေကြပြီပေါ့။

အသီးဟက်တက်ကွဲများကမူ ဝမ်းနည်းစွာ ငြိမ့်လှုပ်နေကြသည်။ လက်ပံသီးတွင် အစိတ် လေးစိတ် ရှိရာ သည်လေးစိတ်လုံး ကွဲအာနေသော်ငြား ညှာခိုင်မှ ပြုတ်ခွင့်မရသေး။ ကြွေခွင့် မရသေး။ သို့သော် အထဲတွင်ကား ဗလာသက်သက်။ ဝမ်းဟောင်ဟောင်။ အချို့မူ တစ်ခြမ်းပဲ့။ အချို့လည်း ငှက်ကိုက်၊ ရှဉ့်ကိုက်၍ ပဲ့ရသည်။ အချို့ကား နေပူ၍ ကွဲဟရာက တစ်ခြမ်းပဲ့ရသည်။ သည်နှယ် တစ်ခြမ်းပဲ့တွေ ကြွေကျမှ ရီးဆေးရိုးတို့ လဲကောက်သမားများ သက်သာသည်။ လက်ပံပင်အောက် မြေပြင် တစ်ခုလုံး ဖွေးလွနေ၏။ လဲစေ့ကလေးကို ဗဟိုပြုထားသော မွေးဥဖွားဖွားကလေးများသည် ပျံသန်းလို၍ တရွရွ လှုပ်ရှားနေကြ သည်။ သည့်အတွက် ဖွေးသော မြေပြင်သည် အသက် ဝင်ကာ ဖွေးဖွေးလှုပ် နေတော့၏။

“ဪ… ဒါလောက် ဖြစ်နေတာတောင် ဘာပြုလို့ မပုတ်သေးပါလိမ့်”

လက်ပံသည် ခြောက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ပုတ်ရသည်။ လက်ရှိ အခြေအနေ ရောက်အောင် ထားလျှင် မကောင်းတော့။ အလေအလွင့် များသည်။

“သူ့ခမျာများ ပုတ်မယ့်လူနဲ့ အဖိုးစားနား မတည့်လို့ပဲလား။ ကိုယ်တိုင် ပုတ်မယ် စိတ်ကူးနဲ့ မငှားဘဲ ထားတုန်းမှာ ဖျားနာရော့သလား”

ရီးဆေးရိုး စာနာစိတ်ဖြင့် တွေးသည်။ လေယူရာသို့ သုတ်ခြေတင် လွင့်ပျံသွားသော လဲပွင့်များ၊ တငြိမ့်ငြိမ့် စီးမျောသွားသော လက်ပံပွင့်များကို ငေးမောရင်း နှမြောစိတ် ပေါ်လာသည်။ သို့ဖြစ်ငြား သူ့ကိုချည်း စာနာနေ၍ မပြီးသေး။ ကိုယ့်အတွက်လည်း ကောက်ဦးမှ။ စုဆောင်းဦးမှ။ ရီးဆေးရိုးသည် ခါးကိုင်းလိုက်ပြီး ကောက်စရာကို ရှာသည်။ တစ်ပြင်လုံး ဖွေးနေငြား သူ မကောက်ပါ။ အစေ့ကလေး တစ်စေ့ကို အမွေးအမျှင်များရံကာ ခူမွေးသဖွယ် တလန်းလန်း တလူလူ ဖြစ်နေသော လဲပွင့်များကို မကောက်ပါ။ သည်အရာတွေကို ကောက်ယူသိမ်းဆည်းရလျှင် အလုပ်မဖြစ်သည့် အပြင် ခါးညောင်း၍ သေရချည့်။ သို့ကြောင့် အထွေးလိုက် တွေ့မှ ကောက်သည်။ အထွေးလိုက် ဆိုသော်လည်း အမြင်သာ ကြီး၍ လက်တွေ့မှာ၌ကား တကယ့် မဖြစ်စလောက်ကလေးသာ။ ရီးဆေးရိုးသည် တငုံ့ငုံ့ တကုန်းကုန်းဖြင့် ရွှေ့လာသည်။ နဘူးချုံစပ်တွင် လက်ပံသီး အကွဲအစိတ်များ ပုံနေသည်။ သည် အစိတ်များအနက် လဲပွင့် ကပ်နေသော အစိတ်များကို ကောက်ယူကာ ခွာထည့်သည်။

သည်အခိုက်တွင် ဆေးလိပ်သောက်ချင်စိတ်က ပေါ်လာပြန်သည်။ “အရေးထဲမှာ တစ်မှောင့်ပါကလား” ဟု ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မြည်တွန်ကာ ပုဆိုးခါး ပိုက်ထောင်ကို စမ်းကြည့်၏။ သောက်လက်စ ဆေးလိပ်တိုက “ကျုပ် ရှိပါတယ်” ဟူသော ချိုးချိုးချွတ်ချွတ် အသံပေးသည်။ ပြောင်းဖူးဖက်ဆေးလိပ်တိုမှာ တစ်ဝက်ကျနေပြီ။ ယမ်းမီးခြစ်ဘူးကို ထုတ်သည်။ မီးခြစ်ဆံကို ရွေးသည်။ယမ်းမပါသော အဆန်သုံးဆန်ကို လွှင့်ပစ်ပြီးမှ ယမ်းဖုပါသော အဆန်တစ်ဆန် ရသည်။ ရှားရှားပါးပါး တစ်ဆန်။

တစ်ဆန်ဆို ဆိုသလောက် မီးတောက်မှ ဖြစ်မည်။ သည်နေရာက ‘လေသာ’ သည်။ မဖြစ်သေး။ လက်ပံပင် အကွယ်သို့ ဝင်ကပ်သည်။ စိတ်မချရသေး။ ထို့ကြောင့် မြောင်းထဲသို့ ဆင်းသည်။ သည်လယ်ကြား မြောင်းသည် လင်းဇင်းမြောင်းဖြစ်သည်။ စောစောစီးစီးပင် ‘မြောင်းတာ’ တူးထားကြ၏။ မြောင်းနံရံများတွင် ငန်းပြားရာများ စီနေ ညီနေကြသည်။

ရီးဆေးရိုးသည် မြောင်းနံရံကို ကပ်ကာ မီးခြစ်ပြီး ဆေးလိပ်ညှိသည်။ ဆေးလိပ်ကို ငြိအောင် ကြိုးစားညှိပြီး မြေသင်းနံ့ကြိုင်သော မြောင်းနံရံကို မှီလိုက်သည်။ အင်္ကျီ မပါသော မွဲမွဲခြောက်ခြောက် ခန္ဓာကိုယ်ကြီးသည် မြေသားနှင့် ထိရကာမျှဖြင့် တစ်ကိုယ်လုံးရှိ တောင့်တင်းနာကျင်မှုများ ပြေလျော့သွားလေ၏။

ယခုမှ အမောအပန်း ပြေသွားဟန်ဖြင့် ရီးဆေးရိုးသည် မျက်လုံးကလေး မှေးကာ ဆေးလိပ်ကို ရွရွဖွာသည်။ လေးဖွာ ဖွာအပြီးတွင် ဆေးလိပ်ထိပ်မှ တဖျစ်ဖျစ် မြည်သံ ပေါ်လာသည်။ တစ်ပြိုင်နက်ပင် ရင်ဘတ်ထဲ ပူခနဲ ဖြစ်သွား၏။

ရီးဆေးရိုး ယောင်ယမ်းပြီး ပွတ်သည်။ ချက်ချင်းပင် အရေခွံလန်ကာ နီရဲသော အကွက်ကြီး ထင်ကျန်ခဲ့သည်။ ရီးဆေးရိုးသည် ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်သွားသော ရင်ဘတ်ကို ငုံ့ကြည့်လျက် ‘တက်’ တစ်ချက် ခေါက်ပစ်မိ၏။

ဆေးတောင်းကို ကလေးတွေ ဝင်ဆော့ပြီဟု တွေးသည်။ ဆေးတောင်းတွင်းရှိ ဆေးရွက် ဆေးရိုးထဲသို့ ကစားစရာ တစ်ခုခု ကျကျန်ခဲ့၍သာ သည်သို့ ဖြစ်ရသည် တွေးပြီး စိတ်ဆိုးခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် စိတ်ဆိုးမှုသည် ချက်ချင်း ပြေသွား၏။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် ‘ဆေးရိုးသား’ ကလည်း သစ်သားတို့၏ သဘောအရ ‘ဖျပ်’ တတ်သည်ကို တွေးမိသောကြောင့်ပေတည်း။ အချို့ သစ်သားများသည် မီးဆိုက်ထားဆဲတွင် ဖျစ်ခနဲဖျစ်ခနဲ အသံထွက်လျက် မီးပွားများ လွင့်စဉ်တတ်သည်ကို ‘ဖျပ်သည်’ ခေါ်၏။

ရီးဆေးရိုးသည် ‘ဖျပ်’ တတ်သော သဘောကို ကြံဆဖြေဖျောက်မိသောအခါ ဒေါသပြေသော်ငြား ရင်ဘတ်က ပိုစပ်လာသည်။ မြောင်းထဲရှိ နွံမှုန့် ကောက်သိပ်မည် ကြံသေး၏။ ထိုအခါ သူ့မြေး မောင်ကိုကြီး ပြောဖူးသည်ကို သတိရ၏။

“ဘတို့က ဒဏ်ရာကို တွေ့ကရာနဲ့ မသိပ်နဲ့ဗျ။ မေးခိုင်ရောဂါပိုးဝင်တတ်တယ် သိလား”

သို့တစေ သည်အနာကို တစ်ခုခုနှင့် ဖုံးအုပ်ထားချင်စိတ်မှာကား ပပျောက် မသွားပေ။ နဘူးချုံတွင် အရွက် ရှားပါးလှသည်။ တစ်ရွက်တလေ ရှိပါသော်လည်း ရွက်ကျန်အိုဟောင်း။

ရွက်နုကလေး တစ်ရွက်တလေ တွေ့လိုတွေ့ငြား ဟိုဟိုသည်သည် ငုံ့ကြည့်သည်။ စောင်းကြည့်သည်။ မရှိ။ ရွက်အိုကိုပင် မီးကင်ပြီး ကပ်လိုက်ရသည်။ သို့စဉ်တွင် လှုပ်ရှားနေသော လက်မှာ ရပ်တန့်သွား၏။ နဘူးကိုင်းများ အကြား လက်တစ်လှမ်းကွာတွင် အသိုက်ကလေး တစ်ခုကို မြင်လိုက်ရသောကြောင့်ဖြစ်၏။ ငုံးဥ လောက် မကြီးသော်ငြား ငုံးဥအရောင်နုနု၊ ငုံးဥမှာလို ပင် အပြောက်ကလေးများ ရှိသော ဥကလေးနှစ်လုံးနှင့် ပုခက်ကလေး။

“ဗွတ်ချွဲငှက်သိုက်ပါကလား”

သည်အသိနှင့်အတူ ရီးဆေးရိုးသည် လက်ပံပင် ထိပ်ဖျားဆီသို့ မျက်လုံးဝေ့မိဝဲမိ၏။ ဖြစ်ကတတ်ဆန်း ဆောက်ထားသော လင်းတသိုက်နှင့် ကျီးကန်းသိုက်များ။ စာကလေးသည် အငယ်ဆုံး ဖြစ်သလောက် အသိုက်လုပ်ရာတွင် တော်လှ၊ သပ်ရပ်လှသည်။ သူ့ စာဘူးတောင်းကို မည်သည့် ငှက်မျှ မတုပနိုင်။

စာကလေးထက် နှစ်ဆခန့် ကြီးသော ‘ဗွတ်’ မျိုး အဝင် ဗွတ်ချွဲသည် အကောင်ကြီးငြား အလကား။ ပုခက်မျှသာ လုပ်တတ်၏။ သို့သော် သူ့ထက် အဆများစွာ ကြီးထွားသော ကျီးကန်း၊ လင်းယုန်၊ လင်းတ၊ စွန်တို့နှင့် စာသော် တော်သေးစွ။ ငှက်တို့သည် အကောင်ကြီးလေလေ၊ နုံ့နဲ့လေလေပါတကား။ သို့ဖြစ်လျှင် လူမှာကော..။

ရီးဆေးရိုးသည် တသီကြီး တွေးရာက မည်းချိပ်သော သွားဖုံးကြီးတွေ ပေါ်လာအောင် အားပါးတရ ပြုံးလေ၏။

••••• ••••• •••••

၂

သိပ်မကြာသေး။ မနေ့တစ်နေ့ကမှ ဖြစ်သည်။

ကောက်ရိုးတွေက အကြွပ်လွန်၊ အရွလွန်နေသည်။ ရေဖျန်းထားသည်ကိုပင် ကျိုးချင်၊ ကြေချင်သေးသည်။ ဓားကလည်း သွေးထားသည်မှာ မကြာသေး။ တစ်ချက် ခုတ်လိုက်တိုင်း နန်းတိုင်ဦးမှာ နွားစာစဉ်းဖတ်များ ရင်ဘတ်ကို လာလာ စဉ်သည်။ ချွေးရွှဲနေသော ရင်ဘတ်မှာ ဝါရွှေသော ကောက်ရိုးစဉ်းဖတ်များ ပြည့်နေတော့သည်။

ကုပ်ညောင်းသောကြောင့် လမ်းဘက်သို့ ခေါင်းငဲ့လိုက်သည်။ ပူလှ လောင်လှချေတကား။ ကောက်ရိုးထုံးထဲမှ ကောက်ရိုးကို လှမ်းဆွဲလိုက်၏။ နန်းတိုင်ကို ငုံ့ကြည့်ပြီး နန်းတိုင်ကြားမှ ထွက်လာသော ကောက်ရိုးစွန်း ကောက်ရိုးမြိတ်ကို ဓားဖြင့် ခုတ်ဖြတ်နေသည်က အကောင်းသား၊ အပြင်သို့ လှမ်းကြည့်ကာမှ ပူအိုက်လာသည်။

ဆွမ်းခံ ပြန်သည်မှာပင် မကြာသေး။ မြေတစ်ပြင်လုံး တံလျှပ် တရှိန်ရှိန်ဖြင့် ဖုံးအုပ်နေလေပြီ။ နန်းတိုင် ပေါ်သို့ ကောက်ရိုးစဉ်းဖတ်တွေ ပို့လာလိုက်၊ ဓားနှင့် တွန်းပစ်လိုက်ဖြင့် နွားစာစဉ်းလိုက်ရာ ကောက်ရိုးကုန်တော့မှ စဉ်းပြီးသား အပုံကို ကြည့်မိသည်။ အပုံကြီးမှာ ဟည်းထနေ၏။ အနည်းဆုံး ဆယ်ရက်တော့ ဖူလုံပြီ။ စဉ်းစဉ်ကတော့ စဉ်းကောင်းကောင်းနှင့် ထိုင် စဉ်းခဲ့ငြား၊ ဆွမ်းလောင်းရုံသာ ခဏတစ်ဖြုတ် ထခဲ့မိငြား ယခု တကယ် ထသောအခါ ခါးက ကိုက်နေပြီ။ ရင်က အောင့်နေပြီ။

ရီးဆေးရိုးသည် ခါးဆစ်ကို လက်ဖြင့် ဖိပြီး ဆေးလိပ်တိုနှင့် မီးခြစ်ကို ကောက်ယူကာ ကုန်းကုန်းကွကွ လျှောက်လာစဉ် အသံ တစ်သံကို ကြားရ၏။ တချွင်ချွင်နှင့် ချိုလွင်သော အသံ။

ကြွေပန်းကန်ထဲသို့ ကြွေစေ့များ လွတ်ကျသော သည်အသံကို ကြားလျှင် ရီးဆေးရိုးမျက်နှာမှာ ဝင်းပသွားသည်။ ရီးသာဒွန်းအိမ်မှ ပဆစ်ဝိုင်းဖြစ်သည်။ နေပူပူနှင့် ပဆစ် ပစ်ရသည်မှာ ငြင်းရခုံရ စိတ်ဝင်စားရ လွန်းသဖြင့် အပူကို မေ့သည်။ သွားရကောင်းမည်လား စဉ်းစားသည်။ သူ့ပိုကို ကိုယ်သ,တ်၊ ကိုယ့်ပိုကို သူသ,တ်နှင့် ပျော်စရာ ကောင်းပါဘိခြင်း။ သို့တစေ မီးဖိုကျင်း တူးစရာ ရှိသေးသည်။ နွေရာသီတွင် အိမ်ပေါ်၌ ထမင်းချက်ရသည်မှာ စိတ်မချရ။ ထမင်းအိုး ပွက်နေဆဲတွင် လေကျလာသော် ထမင်းအိုးပျက်မည်ကား အမှန်။ ကိုယ့်မီးဖိုက စတင်ပြီး လောင်မည် မလောင်မည် အပထား။ လောင်များ လောင်လိုက်လျှင်တော့ တစ်သက် နာလန်ထူမည် မဟုတ်။

သည်တော့ မီးဖိုကျင်း တူးမှပါ။ ရီးဆေးရိုးသည် မီးမညှိဖြစ်သေးသော ဆေးလိပ်တိုနှင့် မီးခြစ်ကို မီးဖိုကျင်းဟောင်း ပေါင်ပေါ်တွင် တင်ထားလိုက်ကာ၊ အိမ်အောက်မှ ပေါက်ပြားနှင့် ငန်းပြားကို ဆွဲထုတ်လိုက်၏။ တချွင်ချွင် အသံများကလည်း ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း ပေါ်နေ၏။

“သာဒွန်း တစ်ယောက်တည်း ‘ဘက်’ မရှိလို့ ဆော့နေတာလား။ တစ်ယောက်ယောက် ရောက်လာလို့ စပစ်နေတာလား။ မပစ်သေးဘဲ ကြွေစမ်းနေတာလား။ ဟိုနေ့တုန်းက ငါ့ကျားကို ဒီကောင် ကျကန်း (ကျားကန်း) နှိုက်သွားတာ ငါမကျေဘူး”

အတွေးစသည် ရီးဆေးရိုးအား ရစ်ပတ်ဆွဲယူနေသည်။ ငန်းပြားနှင့် ပေါက်ပြားကို ချထားမိကာ ဆေးလိပ်တိုနှင့် မီးခြစ်ကို ကောက်ယူမိလျက်သား ဖြစ်သွား၏။

“အမှန်တော့ ငါ ကျားကန်း အနှိုက်ခံရတာ ငါ ညံ့လို့ပါလေ။ ငါက ကြွေကို သိပ်ပြီး ‘ပု’  ပစ်တာကို၊ ဘယ်နိုးမလဲ။ ဒီကြွေနဲ့ ဒီပန်းကန်က မြှောက်ပစ်မှ ‘နိုး’ တာကလား။ ကနေ့တော့ တစ်စိတ် နှစ်စိတ် တစ်ဗာယာနဲ့ ကိုယ့်အဝင်ရှေ့မှာ တစ်ကောင်လာပြီး ထိုင်ထား။ အစိတ် တစ်ဗာယာနဲ့ သူ့ဝင်ပေါက်မှာ ထိုင်နေ။ နှစ်ဆယ် ကျလိုက်၊ တစ်ခြောက် ခြားလိုက်၊ နှစ်ဆယ် ကျလိုက် တစ်ခြောက် ခြားလိုက်နဲ့ တစ်လက်တည်း ပစ်ရုံနဲ့ အကုန်လုံး နိုးအောင် လုပ်ပစ်လိုက်မယ်”

တချွင်ချွင် ကြွေသံ၏ ညို့ဖြားမှုကြောင့် ရီးဆေးရိုးမှာ နေပူသည်ကို မသိ။ မြေငွေ့ ဟပ်သည်ကို သတိ မမူနိုင်။ ပဆစ်အိမ်ကြီးကို တရေးရေး မြင်လျက် အိမ်ဝိုင်းအပြင်သို့ထွက်လာရာ ရီးကျီးဒန်၏ အသံကို ကြားမှ သတိရလေ၏။

“နေပူလှပါပကော။ ဘယ်သွားဦးမလို့လဲ”

အိပ်မက်မက်ကာ လမ်းလျှောက်နေဆဲဝယ် အိပ်မက်တန်းလန်းပြတ်သူအလား ရီးဆေးရိုးမှာ ယောင်ခြောက်ခြောက် ဖြစ်သွား၏။

“ကြည့်စမ်း၊ ဘာမှလည်း မဆောင်းဘူး။ ငယ်ငယ်တုန်းကသာ ဒူပေနာပေ နေလို့ရတာ တော်ရဲ့။ အခု အသက်ကြီးပြီ”

ရီးဆေးရိုးသည် သူ့အား စိုးရိမ်မကင်းစွာ ပြောနေသူအား စူးစိုက်ကြည့်မိ၏။ ချွေးရည်များသည် မျက်နှာပြင် အတွန့်များ တစ်လျှောက် တသွင်သွင် စီးနေဆဲ။ လဲပွင့်ကလေးတွေလည်း ချွေးရည်များနှင့် ပြိုင်လျက် ဟိုနားတစ်ပွင့် သည်နားတစ်ပွင့် တွယ်နေဆဲ။ နဖူးပေါ် မှ ဖြူဖြူအပွင့်များမှာ ‘လဲ’  မဟုတ်။ ချွေးရည်များ ခြောက်ပြီး ဆားပေါက်နေသော အပြင်ကြီးဖြစ်၏။

“ကဲ... လာလာ ။ ရင်ဘတ်က ကောက်ရိုးဖတ်တွေတောင် မကွာသေးဘူး။ လမ်းသလားဦးမလို့”

ရီးကျီးဒန် ရှေ့ဆောင်ကာ အိမ်ဘက် လျှောက်လာသည်။ ရီးဆေးရိုးလည်း လိုက်ပါလာသည်။ ရီးကျီးဒန်သည် လဲပွင့်များ လူးကျံနေသော အဝတ်အိတ်ကို ကပြင်တွင် ပစ်ချကာ သံကောက်ချိတ်ထားသော တံခါးကို ဖွင့်ရင်း ညည်းသည်။

“ခေါင်းအုံး နှစ်လုံးစာ ဝေးလို့ ခေါင်းအုံး တစ်လုံး စာတောင် မနည်း ကောက်ရမှာ တော်ရေ့”

ရီးဆေးရိုးသည် လဲအိတ်ကို ကောက်ယူကာ ကပြင်ပေါ် ခြေချလျက် ခါးပန်းတွင် ထိုင်သည်။ လဲအိတ်ထဲ လက်နှိုက် ကြည့်လိုက်ရာ လဲကလေး မဖြစ်စလောက်ကိုသာ ဆုပ်မိသည်။

သူတို့တွင် ခေါင်းအုံး နှစ်လုံးရှိ၏။ အိမ်ထောင်ဦးက ခေါင်းအုံးများဖြစ်၏။ ခေါင်းက ဆီချေး၊ ပါးစပ်က အာပုပ်ရည်တို့ဖြင့် လိမ်းလူးကျံကာ ပြောင်ချောနေခဲ့၏။ ခေါင်းအုံးပိတ်သား ပေါက်လာသောအခါ အစွပ်စွပ်သည်။ အစွပ်ပေကျံပေါက်ပြဲသောအခါ ပုဆိုးစုတ်ဖြင့် ပတ်သည်။ လွန်ခဲ့သော လေးငါးဆယ်ရက်ကမူ ခေါင်းအုံးနှစ်လုံးလုံး အုံး၍ မရတော့သည်ကို သူတို့ သတိထားမိလာကြ၏။ နှစ်ပေါင်း ၅ဝ ခန့် အဖိအကြိတ် ခံခဲ့ရသော လဲမှို့များသည် သစ်သားတုံး အလား မာကျစ်နေပြီ။ သို့အတွက် ခေါင်းအုံးအသစ် ချုပ်ရန် ရီးကျီးဒန် မှို့ထွက် ကောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ရီးဆေးရိုးသည် လဲတစ်ဆုပ်စာကို ဆုပ်ထားရင်း ငေးနေမိသည်။ ငေးနေသော်ငြား အကြောင်းမဲ့ မဟုတ်။ သူ၏ ပေါ့ဆမှုကို စိစစ်နေမိခြင်းဖြစ်၏။

“လဲဝယ်ပါဆိုလည်း မဝယ်ဘဲ၊ ကောက်ရင်ရတဲ့ လဲကို ဘာလုပ်ဖို့ ဝယ်မလဲဆိုပြီး ပင်ပန်းတကြီး ထွက်ကောက်နေတယ်။ သူက အဲသည်လို လုပ်နေတုန်းမှာ ငါက ပဆစ်ပစ်မယ် စိတ်ကူးနဲ့”

သို့စဉ်တွင် အစီအစဉ် မကျသော အတွေးတစ်ခု ဝင်လာပြန်၏။ သည်အရာမှာ လေးထပ်ကျောင်း ဆရာတော်၏ တရား။

“ဒါယကာကြီး အိုမင်းမစွမ်း ဆိုတဲ့ စကားဟာ အတော် ပြည့်စုံတဲ့ စကားပဲ။ ‘အိုပြီ၊ မင်း မစွမ်းတော့ဘူး’ လို့ သတိပေးနေတာ မဟုတ်လား။ ဒါ့ကြောင့် နှလုံးသွင်း”

ရီးဆေးရိုးသည် တရားကို လက်ကိုင်ထားခဲ့၏။ လက္ခဏာရေး သုံးပါးကိုလည်း ရှု၏။ သို့သော် မစွမ်းပေမဲ့ ‘ဆောင်’ နိုင်သေးကြောင်းကိုကား ကြိုးစားပြသခဲ့၏။ လယ်အလုပ် အတွက် သားထံလည်း အကူ မတောင်း။ သမက်ကိုလည်း လေသံ မဟခဲ့။

သို့ပါလျက်နှင့် အိမ်ထောင်ဘက်၏ အားအန် တခဲ ကြိုးပမ်းမှုကြမှ အဘယ်ကြောင့် မသိကျိုးကျွံ ပြုနေရမည်နည်း။

“ရီးကျီးဒန်ရေ”

“တော်”

“ငါလည်း မှို့ထွက်ကောက်မယ်ဟေ့”

လိုဏ်သံ တပါပါနှင့် မီးပြောင်းသုံးကာ မီးမှုတ်နေသော အသံ ရပ်စဲသွား၏။

“ဘာရယ် တော့်”

မေးသံနှင့်အတူ တစ်ခေါင်းလုံး ပြာမှုန် ဖွေးနေသော ရီးကျီးဒန်က အနား ရောက်လာ၏။

“ညည်းတစ်ယောက်တည်း ကောက်လို့ကတော့ တစ်လုံးစာတောင် သည်နှစ် ပြည့်မှာ မဟုတ်လို့ ပြောတာဟေ့”

“ပင်က ပင်ပန်းနဲ့တော်”

ရီးဆေးရိုး ဟားတိုက် ရယ်မိသည်။

••••• ••••• •••••

၃

ယခုလည်း ရီးဆေးရိုးသည် ပြုံးရာမှ ရယ်မောမိပြန်သည်။ မိမိသည် လင်းတနှယ် မဟုတ်။ စွန်ရဲနှယ် မဟုတ်။ စွမ်းသော်ငြား မဆောင်နိုင်သူများသို့ မဟုတ်ပါတကား။ မစွမ်းနိုင်သော်လည်း ဆောင်နိုင်ဆဲရှိသေးသူပါတကား။

ဆေးလိပ်တိုသည် လေကွယ်အရပ်တွင် ဖြစ်ပါလျက် အတို မြန်လှသည်ဟု ရီးဆေးရိုး ထင်မိသည်။ သည်အတို ကုန်လျှင် နောက်ထပ် သောက်စရာလည်း မရှိပြီ။ သို့ကြောင့် လေးကန်စွာ ကုန်းထပြီး မြောင်းပေါင်ပေါ် တက်ရန်ပြင်သည်။ ဟန်ပြင်ရင်းက မြောင်းထဲ တစ်လျှောက် မျက်စိ ကစားလိုက်ရာ လဲပွင့်များ၊ လက်ပံသီး အကွဲများ။

ရီးဆေးရိုးသည် မြောင်းထဲအတိုင်း စုန်လာသည်။ အဝေးက ကြည့်သော် ဖွေးလွနေသော မြေအပြင်ဝယ် တကယ် ကောက်မည် လာကြည့်သောအခါ ကောက်စရာ မရှိချေ။ လဲစေ့ကလေးကို ဗဟိုပြုထားသော ပွင့်ချင်းတွေသာ။

‘လဲကောက်တာများ လယ်ထွန်တာလောက် ပင်ပန်းတာမှတ်လို့’ သို့နှယ် ထင်ခဲ့သမျှ ယခု သိရပြီ။

ကောက်စရာ မရှိလျှင် အပွင့်ကလေးတွေချည်း ကောက်မည်။ ရီးဆေးရိုးသည် တစ်ပွင့်စီ ကောက်ကြည့်သည်။ သည်အခါလည်း မလွယ်လှ။ တုတ်ချောင်းတွေ ကပ်ပါလာသည်။ ရွက်ခြောက်တွေ ငြိပါလာသည်။ လေးငါးပွင့် ကောက်မိလျှင် မြေစာခဲများထဲမှ လဲပေါက် တစ်ထွေးရသည်။ နောက်ထပ် ဆယ်ပွင့်ခန့် ကောက်မိပြန်လျှင် ကြွေကျနေသော လက်ပံသီး နှစ်လုံးရသည်။ ကွဲစသာ ရှိသေးသောကြောင့် လဲတွေ အပြည့်ရှိသည်။

လက်ပံသီးကို အိတ်ထဲသို့ ထည့်စဉ် ခရာပင်များ ကြားတွင် ထက်ခြမ်းကွဲ အသီးများကို မြင်ရပြန်သည်။ ရီးဆေးရိုး ဝမ်းသာမိသည်။ သည်နည်းဖြင့် အစုလိုက် အပြုံလိုက်ရမှ အိတ်တစ်လုံး မြန်မြန်ပြည့်မည်။ ခရာချုံဘေးသို့ ရောက်ရန် မြောင်းပေါင်၏ ဘေးစောင်းပေါ် တက်လိုက်ရာ ပြောက်ကျားကျား အရာတစ်ခုကို မြင်မိ၍ နောက်သို့ ဆုတ်လိုက်ရ၏။ မြွေတစ်ကောင်၏အမြီး ဖြစ်ဟန်တူသည်။ ကြည့်ရင်းကြည့်ရင်းနှင့် မြေစာခဲများ ကြားသို့ တိုးဝင်ကာ ပျောက်ကွယ်သွား၏။

ထိုအခါ မြေစာခဲများကို ရီးဆေးရိုး အရမ်းမနင်း ဝံ့တော့ပါ။ ငုံပြီး ကောက်လိုက်။ ခါးဆန့်ကာ အညောင်းဖြေလိုက်နှင့် ကောက်လာရာ လက်ပံပင် ခြေရင်းသို့ ရောက်လာသည်။ လက်ပံသီး အကွဲများ၊ အလုံးမပျက်များကို ပင်ခြေပါးပျဉ်းကြားတွင် မြင်ရသည်။ ရီးဆေးရိုး အားတက်သရော ချဉ်းကပ်သွားစဉ် လေပြင်းတိုက်သံလိုလို၊ မြေပြိုသံလိုလို ကြားရ၏။ အဝေးသို့ မျှော်ကြည့်သည်။ လေပြင်းလာသည့် လက္ခဏာ မတွေ့ရ။

“ဟာ” ခနဲ အော်လိုက်ကာ လက်ပံပင် ပင်စည် ဘေးသို့ ရီးဆေးရိုး ပြေးကပ်သည်။ ပြေးကပ်မိကာမှ မြေစာခဲများ ပြိုကျသဖြင့် လူပါ မြောင်းထဲသို့ လျှောကျသွားသေး၏။ သို့သော် ချက်ချင်း ကုတ်ကတ်တက်ကာ ပင်စည်ကို ကျောပေး ရပ်နေရသည်။

ဝေါခနဲ နွားတစ်အုပ် ရောက်လာ၏။ ‘နွားမြိုင်လိုက်’ ခြင်းပေတကား။

နွားများသည် ရှေ့မှ ပြေးသော နွားမနောက်သို့ စုပြုံ ပြေးလိုက်ရင်း ဝှေ့သည်။ တွေ့ကရာ နင်းဖိသွားသည်။ နွားတစ်ကောင် မြောင်းကို ခုန်စဉ် မြေစာခဲတွေ နှင့်အတူ လျှောကျသည်။ အခြား နွားတွေက တက်နင်း သွားကြသည်။

“သွားပြီ... သွားပြီ။ လျှော်တွဲရတော့မယ်ဟေ့”

ထိုနွား၏ နံဘေးသား ပြဲသွားသည်။ ထိပ်ပဲ့သွားသည်။ ထို့ကြောင့် သေပြီ အထင်နှင့် ရီးဆေးရိုး အော်မိငြား ထိုနွားသည် သွေးရူးသွေးတန်းဖြင့် ပြေးလိုက်သွားလေ၏။

“အင်း… တော်ပါသေးရဲ့”

ရေရွတ်မိပြီးမှ မိမိ လက်မတင်ကလေး နွားနင်းခံရမည့် ဘေးမှ လွတ်ကင်းရပုံကို စဉ်းစားမိသည့် ခဏ၌ ရီးဆေးရိုး ကြက်သီးထရလေသည်။

“အင်း.. ကောက်ဦးမှ ကောက်ဦးမှ”

ညည်းညည်းတွားတွားဖြင့် သစ်ပင်ရင်းမှ ခွာသည်။ စုပုံနေသော အပွင့်ထွေးများ၊ အသီးများနှင့် အစိတ်များ အတော်များများ ရလိုက်စေကာမူ အိတ်မှာ မပြည့်သေး။

နေသည် ပူသည်ထက် ပူလာပြီ။

ရီးဆေးရိုးသည် လဲပွင့်ကလေးတွေကို တကုန်းကုန်း ကြိုးစား ကောက်သည်။ သီးလုံးသီးပဲ့များကို တကူးတက ရှာဖွေနေမည့်အစား ရရာကို ကောက်ရတော့သည်။ ခါးဆန့်လိုက်၊ကောက်လိုက်ဖြင့် တဖြည်းဖြည်း နေပြင်းလာသည်။ ရီးဆေးရိုးလည်း ယိုင်လာပြီ။

ကျောက ပူ၊ မြေပူက ဟပ်နှင့် တစ်ကိုယ်လုံး ချွေးဖြင့် နစ်အိုင်လာချိန်တွင် မမှန်သော ခြေလှမ်းများကို အနိုင်နိုင် အားယူလှမ်းလျက် လက်ပံပင် အာဝါသမှ ခွာလာခဲ့သည်။ သို့သော် အိတ်ကား မပြည့်သေး။

တငုံ့ငိုက်ငိုက် လဲကောက်စဉ်ကမူ ဆာလောင်ရမှန်း မသိပေ။ ယခု အိမ်အပြန်တွင်မူ မြောင်းကို ကျော်ရ၊ ကန်သင်းကို တက်ရနှင့် ကြိမ်ဖန်များစွာ ပြုလုပ်ပြီး၍ ထွန်စက်စခန်းနှင့် ပုတီးပင်ဘုရား ကြားရှိ ရှစ်မျက်နှာတောသို့ ဝင်မိသောအခါ ရင်ထဲက ပူလောင်လာတော့သည်။ ဝမ်းတွင်းကလည်း မချိမဆံ့ ဆာလောင်လာသည်။ လေးထပ်ကျောင်း ထန်းတောသည် ယခင်က မကျယ်ဝန်းသော်ငြား ယခုကျယ်ဝန်းလှသည်။ အိမ်ကို လှမ်းမြင်ရပြန်သောအခါတွင်လည်း ဝေးလှသည် ထင်၏။ ဝေးပေမယ့် ကြိုးစား လှမ်းရသည်။ တက်နေကျ လှေကားကို လေးဖက်ထောက်ပြီး တက်ရတော့မှ မိမိတွင် အားအင် ကုန်ခန်းနေပါပေါ့လားဟု ရီးဆေးရိုး သိသည်။

“တော်တော် မောလာပြီ ထင်တယ်။ ရော့.. ရော့၊ ရေအေးအေးလေး”

ရီးကျီးဒန်သည် နွားစာ ကျွေးနေရာက အပြေး တက်လာပြီး သဲကြမ်းအိုးထဲမှ ရေတစ်မှုတ် ခပ်ပေးသည်။ ပူလောင်နေသော အူတစ်လျှောက်တွင် အိုးမှုတ်အသစ်နံ့ သင်းမြနေသော ရေအေးသည် တရွေ့ရွေ့ စီးဆင်းသွားလေသည်။

“အား အခုမှပဲ အေးသွားတော့တယ်။ ပေးပါဦးဟ”

“သိပ်မသောက်နဲ့ ထမင်း မစားနိုင်ဘဲ နေလိမ့်မယ်”

ရီးဆေးရိုးသည် အကျောက်အကန် ပြောမနေတော့ဘဲ ကြမ်းပေါ်သို့ လှဲချလိုက်လေသည်။ ရီးကျီးဒန်လည်း မီးဖိုထဲသို့ အပြေးဝင်သွားကာ ထမင်းခူး ပြင်ဆင်သည်။ သို့ဖြစ်ငြား သူ ပြန်ထွက်လာချိန်တွင် ရီးဆေးရိုးမှာ တခေါခေါဖြင့် အိပ်ပျော်နေလေပြီတည်း။

▢  ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်