❝ ကြက်ပွဲမှ အပြန် ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
၁
ပေါင်းလန်အောင် လာနေသော ရေကို မြင်ရသည့် အတွက် ရီးဆေးရိုး ရင်ထဲမှာ မတင်မကျစိတ်သည် ပို၍ ကြီးမားလာရလေ၏။ မုန်းမြောင်းရေသည် မြောင်းပေါင်ခြေအထိ ပြည့်နေသည်။ စာပုစဉ်းထိုးများသည် တစ်ချက်တစ်ချက်၌ ရေကိုရှပ်၍ ထိုးပျံသွားကြ၏။ သည်ရေအလျဉ်တွင် အမြှုပ်များ ဖောင်ဖွဲ့ မျောပါလာကြ၏။ သစ်ခက်တစ်စသည် တဝေါဝေါ စီးဝင်နေသော ‘ဝါတာကွပ်’ အဝ၌ ဆို့နေသည်။ ကောင်းကင်၌ မိုးသား မရှိ၊ တိမ်လိပ် မငြိ။ ကြည်စင်သမျှ လဲ့လဲ့ ပြာအောင် ကြည်စင်နေ၏။ သည်ကောင်းကင် အောက်၌ ညှိုးငယ်နေသော နှမ်းခင်းများနှင့် ဝါခင်းများ။
ဝါပင်များသည် ညှိုးငိုက်နေလျက်က ဝါပွင့်ကလေးများ ဝါပေါက်ကလေးများကို အားယူပွင့်နေကြငြား မများလှ။ အဘယ်မှာ များနိုင်ပါမည်နည်း။ မိုးမှ မရွာပေဘဲကိုး။ နှမ်းပင်ကလေးများကား ဝါပင်လောက် ဇွဲမရှိ၊ အားမရှိ၊ တစ်ပွင့်တလေ ပွင့်သည်ဆိုရုံ မျှသာရှိသော ခေါင်းလောင်းပုံပွင့် ပြာကလေးများနှင့်အတူ ညှိုးသမ်းနေကြသည်။ တစ်ရက် နှစ်ရက် အတွင်း မိုးမရွာလျှင် သည်အပွင့်ကလေးတွေ ပွင့် ခြောက်လိုက်ကုန်မည်။ တဖြည်းဖြည်း အပင်ပါ သေမည်။
“သည်လိုဆို ရေသွင်းလိုက်ရ ကောင်းမလား”
ရီးဆေးရိုး တွေးသည်။
မြောင်းရေသည် မိုးရေ၏ စွမ်းအား အာနိသင်ကို မမီငြား၊ အပင်မသေအောင်မူ ထိန်းထားနိုင်သည်။ သို့ပါလျက်နှင့် ရီးဆေးရိုး တွေဝေနေရခြင်းမှာ မိုးကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကောင်းကင်ပြင်သည် ယခု ကြည်လင်နေငြား တစ်နာရီအတွင်း မင်ခိုးမင်တောင် မိုးသားများဖြင့် ပြည့်ဆိုင်းလာ၏။ ဟိုနားသည်နားမှ မိုးချုန်းသံ တဂျိမ်းဂျိမ်း၊ လျှပ်ရောင် တဝင်းဝင်းကို မကြာခဏ ကြားရမြင်ရသည်။ သည်အခါ ရီးဆေးရိုး တွန့်နေမိ၏။ ရွံ့နေမိ၏။ သည်အထဲတွင် ထန်းသီး မှည့်တွေကလည်း အကြွေများနေသည်။ ထန်းသီးဒုန်းဒုန်း မိုးဖြုန်းဖြုန်း ဆိုမဟုတ်လား။ သည်မျှသာမကသေး။ အပူအအိုက်လည်း လျော့သွားသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မိုးတောကို ဖြတ်သန်းတိုက်ခတ်လာသော လေကိုလည်း တွေ့ထိနေရသည်။ ထိုလေတွင် မိုးနံ့ အပြည့်။ သည်အခါ အနီးအနားတွင် မိုးကောင်းစွာ ရွာနေပြီဟူသည်ကို မည်သူ့အားမျှ မမေးဘဲနှင့် သိနေရသည်။ သည့်နှယ် မိုးနှင့် လက်တစ်ကမ်းတွင် ရှိနေဆဲဝယ် နှမ်းခင်း ရေသွင်းမိ၍ ရေလည်း သွင်းပြီးရော မိုးကြီးလည်း ရွာချပြီဆိုလျှင် နှမ်းပင်တွေ အမြစ်ပုပ်ပြီး သေကုန်သည်က အရေးမကြီး။ မိုက်ပါဘိ ဆေးရိုးရယ်၊ ကျုပ်တို့များ တိုင်ပင်ပါဦးတော့ အရီးရာ ဆိုလာမည့် ပါးစပ်များမှာ သောင်းကပ်ချေရော့မည်။
ရီးဆေးရိုးမှာ ပျိုးခင်း ကြဲပြီးပြီ။ သို့ကြောင့် လယ်ပြင်သို့ မသွားလျှင်လည်း ဖြစ်၏။ သို့သော် လင်းလာလျှင် လင်းလာချင်း ခြေထောက်များက လယ်ပြင်သို့ အလိုလို ဆွဲခေါ်ပြီးသား ဖြစ်နေသဖြင့် ငန်းပြား မပါ၊ ဓား ဗလာဖြင့် ကိုယ်ချည်းသက်သက် ခြေဦးလှည့် လာမိခြင်းဖြစ်၏။ လာမိသော်ငြား စိတ်ကမပါလှ။
••••• ••••• •••••
၂
ကြည့်လေရာရာ မျှော်လေရာရာတွင် မိုးခေါ်နေသော နှမ်းခင်းများနှင့် ဝါခင်းများ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ သည်အထဲတွင် ပျိုးခင်းလယ်ကွက်များမှ မြစိမ်းနု အကွက်ကလေးများ ပေါ်နေရာ မီးလောင်ပြင်မှ မြကမ္ဗလာနှင့် တူသေးတော့။ ဂွမ်းစိုင်များ ဟိုတစ်ဆုပ် သည်တစ်ဆုပ် လွင့်မျောနေဘိသို့၊ ဗျိုင်းများ ဟိုတစ်ကောင် သည်တစ်ကောင် ဟိုနားတစ်ခု သည်နားတစ်စု ရောက်နေကြသည်။ သူတို့ ရောက်နေသောနေရာသည် ပျိုးခင်း ကတွတ်ပေါက် ဖြစ်ချင် ဖြစ်မည်။ ရေသွားလမ်းတစ်လျှောက်လည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်မည်။
အချို့ပျိုးခင်းများတွင် အစိမ်းရောင် မပေါ်သေး။ ချိုးများ၊ ခိုများသည် မစိမ်းသေးသော ပျိုးခင်းများကို ချောင်းမြောင်းနေကြသည်။ ပျိုးထောင်နောက်ကျသူ အချို့ကား ယခုမှ တဟဲ့ဟဲ့ မောင်းနှင်ထွန်ယက်ဆဲ၊ လမ်းနားနီးသော လယ်ကွက်အချို့တွင် ထွန်စက် မောင်းသံများ တညံညံ။ ရီးဆေးရိုးသည် မုန်းမြောင်းပေါင်အတိုင်း လျှောက်လာခဲ့ရာ သူ့လယ်သို့ သွားရမည့် လမ်းခွဲ ‘ရှားပင်ပေါင်း’ သို့ ရောက်လာပြီ။ စိတ်မှာမူ လယ်ပြင်သို့ သွားရန် စိတ်ကူးမပေါ်သေး။
“ဗျို့ … ရီးဆေးရိုး၊ ဘယ်လဲဗျ”
မုန်းမြောင်းပေါင် အနောက်ဘက်မှ ရှားပင်ပေါင်း ပေါ်သို့ ဖြတ်လျှောက်လာသူ တစ်ယောက်က လှမ်းခေါ်ခြင်း ဖြစ်ပေ၏။
“ဟ ထွန်းလှိုင်”
ရီးဆေးရိုး ဝမ်းသာမိ၏။
ထွန်းလှိုင်မှာ သူ့လယ်အထက် မြောင်းလက်တံသာခြားသော လယ်ပွဲမှ လယ်နီးချင်း ဖြစ်၏။
“ဘယ်လိုလဲဟ၊ ဝါခင်းတွေ၊ နှမ်းတွေကို ဒီလိုပဲ ကြည့်နေတော့မလား။ ကြာရင် သေကုန်တော့မယ်”
“ကျုပ်လည်း အဲဒါကို ‘ဆ’ နေတာဗျ”
အင်း ငါလိုလူ တစ်ယောက် တွေ့နေပါပကော ဟု ရီးဆေးရိုး ကျိတ်တွေးရင်း ကျိတ်ပြုံးပြုံးမိကာ “ငါတော့ ဖြစ်ချင်ရာဖြစ်၊ ရေသွင်းပစ်လိုက်ချင်ပြီကွာ” ခပ်ညည်းညည်း အဖော်စပ်သည်။
“ကျုပ်လည်း တစ်ခါတစ်ခါ ဒီလိုစိတ်ကူးမိတယ်ဗျာ၊ နှမ်းပင်လေးတွေ ကြည့်ရတာ သနားလာပြီ”
သို့စဉ်တွင် လယ်ပြင်သို့ သွားသောလမ်းမှ ရေနံ ဝနေသော ခမောက်ကြီး ဆောင်းလျက် လူတစ်ယောက် စိုက်စိုက် စိုက်စိုက်နှင့် လာနေသည်။ သူကား ထွန်းလှိုင်နှင့် လယ်ပွဲချင်း မျက်နှာချင်းဆိုင်နေသော မြောက်ဘက်လယ်ပွဲမှ ဘအုန်း ဖြစ်၏။
“နည်းနည်းပါးပါးများ မော့ကြည့်ပါဦးဗျ”
ထွန်းလှိုင် အသံပြုလိုက်မှ ကိုဘအုန်း လန့်သွားကာ မော့ကြည့်ရာက ‘ဟာ’ ခနဲ အော်၍ အပြုံးဖြင့် မေးသည်။
“ဘာလုပ်နေကြတာလဲ”
“မင်း လာမယ်ဆိုတာသိလို့ စောင့်နေကြတာကွ။ ကဲ မှန်မှန်ပြော၊ နှမ်းခင်းကို ရေသွင်းခဲ့တယ် မဟုတ်လား”
ကိုဘအုန်းသည် ရီးဆေးရိုး၏ အမေးကို မဖြေနိုင်သေး၊ မိုးပေါ်သို့ မော့ကြည့်သည်။ ဪ...အကြည်လင် လွန်နေသော မိုးပြာပြာပါတကား။
“ငိုချင်လျက် လက်တို့ လာမလုပ်နဲ့ဗျာ။ ဒီမှာ ရေလည်း သွင်းချင်၊ ရေလည်း မသွင်းရဲနဲ့ ရူးချင် သလိုလို၊ နှမ်းချင်သလိုလို ဖြစ်နေတာ”
ရီးဆေးရိုးနှင့် ထွန်းလှိုင်တို့ ပြိုင်တူ ရယ်မောကြ၏။
“ရူးတော့ မရူးပါနဲ့ဗျာ၊ သုံးယောက်ပြိုင်တူ ရေသွင်းလိုက်ကြရင် မကောင်းဘူးလား။ အဖော်လည်း ရတာပေါ့”
“ကောင်းတော့ ကောင်းသားကွ”
“ကောင်းတော့ ကောင်းသား လုပ်မနေနဲ့၊ သွင်းမှာဖြင့် သွင်းရအောင်။ နောက်သုံးရက်လောက်ဆိုရင် အထက် လယ်ပွဲတွေက စိုက်ခင်းခွဲဖို့ ရေသွင်းကြရင် လွယ်တော့မှာ မဟုတ်ဘူး”
ရီးဆေးရိုး စကားအဆုံးတွင် ကိုဘအုန်း ငိုင်နေ၏။ ရီးဆေးရိုးကို မော့ကြည့်ကာ ‘ ဟီး’ ခနဲ သွားဖြဲကာ ရယ်၏။ ထွေးမနိုင် မျိုမရ ဖြစ်နေပုံသည် သူ့မျက်နှာတွင် အထင်းသား ပေါ်နေသည်။
“ခုနတုန်းက ပြောတော့ ကောင်းတော့ ကောင်းသားဆိုကွ”
“အဟီး”
“မင်း မသွင်းရဲရင် ငါနဲ့ ထွန်းလှိုင် သွင်းမယ်ကွာ၊ ဘယ့်နှယ်လဲဟေ့ ထွန်းလှိုင်”
ထွန်းလှိုင်မှာ အဖော်ကောင်းရင် ငရဲသို့ပင် သွားရ သွားရ ဆိုသည့် အစားထဲကဟု ယုံကြည်ကာ ရီးဆေးရိုး လှည့်ကြည့်၏။
“ကျုပ်လည်း ချီတုံချတုံ ဖြစ်နေတယ်ဗျ”
“တော်ပြီကွာ၊ မင်းတို့နဲ့ ကြာကြာစကားပြောရင် ငါရူးလိမ့်မယ်။ အဖော် မရှိလည်း နေပေစေတော့။ ငါ တစ်ယောက်တည်းပဲ သွင်းမယ်”
ရီးဆေးရိုးသည် ထွန်းလှိုင်နှင့် ကိုဘအုန်းအား ဆဲရေးတိုင်းထွာပြီး နောက်ကြောင်းသို့ ပြန်လှည့်လာသည်။ ပြန်လှည့်လာခြင်းမှာ အိမ်သူကို အကြောင်းကြားရန်နှင့် လိုအပ်သောပစ္စည်းများ ယူငင်ရန် စသည်တို့အတွက် ဖြစ်ပေ၏။
••••• ••••• •••••
၃
အိမ်တံခါးပွင့်နေသော်ငြား အိမ်ပေါ်တွင် ရီးကျီးဒန် မရှိပေ။ သို့ကြောင့် ရီးဆေးရိုးသည် ဆေးလိပ်၊ ရေနွေးကရားတို့ကို ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် တောင်းထဲထည့်သည်။ ထိုအခိုက်တွင် ရီးကျီးဒန် ရေအိုးရွက်လျက် ချောင်းထဲမှ တက်လာ၏။
“နှမ်းခင်း ရေသွင်းမလို့ဟေ့။ ဖြစ်ချင်ရာ ဖြစ်ပေစေဟာ၊ နှမ်းခင်းတွေ ကြည့်ရတာ စိတ်မချမ်းသာဘူး”
ရီးကျီးဒန်လည်း အကြံမပေးတတ်။
“အဖော်ရအောင် ဟိုကောင် အကြီးကောင်ကို ခေါ်သွားမယ်”
အကြီးကောင်ဟူသည် သူ့မြေးထီးများအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သော ကိုကိုကြီးဖြစ်၏။
“ဒီလိုဆိုလည်း ညနေကျမှ ထမင်းပို့ရင်း တစ်လက်စတည်း လွှတ်လိုက်ရ မကောင်းဘူးလား”
“အမေရေ၊ ကိုကိုကြီးရှိလား”
သမီးကြီး ချောစိန်၏ အသံဖြစ်၏။ ရီးကျီးဒန်သည် ထဘီရင်ရှားဖြင့် အိမ်ဝိုင်းတွင်း ဝင်လာသော မချောစိန်ကို လှမ်းကြည့်၏။
“သူ့ဘ ရေယူတဲ့ဆီကို ထည့်မလို့ အခုပဲ ပြောနေကြတာ။ မလာဘူးဟဲ့။ တွေ့ရင် မြန်မြန်လွှတ်လိုက်စမ်း”
မချောစိန် ခြေလှမ်းတုံ့သွားကာ “မနက်ကတည်းက ပျောက်သွားတာ အမေရဲ့” ရေရွတ်နေစဉ် ခြေရင်းအိမ်မှ ခွေးမ၏ အသံကို ကြားရ၏။
“မချောစိန်၊ တော့်သားနဲ့ အဖော်တွေ ပုတီးပင် ဘုရားထဲမှာ ကြက်တိုက်နေကြသတဲ့”
“ဟင်... ကြက်တိုက်နေတယ်”
ရီးဆေးရိုး၏ လှုပ်ရှားမှုများ ရပ်တန့်သွား၏။
“ခွေးမ ဘာပြောတယ်၊ မောင်ကိုကြီး ကြက်တိုက်နေတယ် ဟုတ်လား”
“ဟုတ်ပါ့တော်၊ အဖော်တွေက တရုန်းရုန်းနဲ့ပါတော်။ ကျုပ် ဟင်းရွက်ခူးရာက ပြန်ရင်း မြင်ခဲ့တာ”
“မိန်းကလေး နေ... နေ၊ နင်မသွားနဲ့၊ ငါသွားမယ်”
ရီးဆေးရိုးသည် ခေါင်းပြောင်ကြီးကို ဖုံးစရာ ဆောင်းစရာပင် မဆွဲနိုင် မယူနိုင်ဘဲ ကမန်းကတန်း ပြေးဆင်းသွား၏။ ပြေးဆင်းသွားရင်းကလည်း မြည်တမ်းသွားသေး၏။
“ရာရာစစဗျာ၊ လူကလေး လက်တောက်လောက်နဲ့ ကြက်တိုက်ရသတဲ့။ နိုင်ရင် သုံးပစ်မယ်၊ ရှုံးရင် အိမ်က ခိုးမယ်။ ဒါလား ကျောင်းသား၊ သိကြရောပေါ့ကွာ”
မချောစိန်သည် အိမ်ကပြင်အောက်တွင် ရပ်လျက်၊ ရီးကျီးဒန်ကမူ ကပြင်ပေါ်တွင်ရပ်လျက် ငေးမော ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။ ဒေါင်းတင်မောင်းတင် ထွက်သွားသော ရီးဆေးရိုး သူတို့ မြင်ကွင်းမှ ပျောက်ကွယ်သွားလျှင် ရီးကျီးဒန်က ဦးစွာ လှုပ်ရှားလာ၏။
“မိန်းကလေး၊ ညည့်သားက ကြက်တိုက်ရအောင် တစ်ခါမှလည်း ကြက်မွေးချင်ကြောင်း ပြောသံမကြား ရပါကလား။ ဟုတ်မှ ဟုတ်ရဲ့လားအေ့”
“သူများ မွေးထားတဲ့ ကြက်နဲ့ အဖော်ကောင်းလို့ သွားတိုက်တာလားမှ မသိတာဘဲ အမေရာ”
သူတို့ သားအမိသည် လေးထပ်ကျောင်း ထန်းတော ဟိုဘက်ရှိ ပုတီးပင် မယ်ပွေးကောင်းမှု ပုတီးပင် ဘုရားဆီ လည်ဆန့်ကြည့်ကြ၏။ ကြည့်သာကြည့် လေ မမြင်ချေ။ ရီးဆေးရိုးကား ထန်းတောကို မဖြတ်၊ ကျောင်းဦးဘုရားနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ပရိဝုဏ်ကြား အုတ်လမ်းအတိုင်း ပုတီးပင်ဘုရား မြောက်ဘက်မုခ်သို့ လာခဲ့ရာ မုခ်ခုံးအောက် ရောက်သည်အထိ မည်သည့် အသံမျှ မကြားရ။ ရီးဆေးရိုး ရပ်ပြီး နားစွင့်သည်။ ဘေးမှ ဝိုင်းပြီး ညာသံပေးနေသံများကို မကြားရလျှင် ရှိစေ၊ ကြက်တောင်ပံရိုက်သံ တဖြုန်းဖြုန်း တဖြန်းဖြန်းကိုကား ကြားသင့်သည်။ သည်အရာလည်း မကြားရ။
သို့အတွက် အုတ်တံတိုင်းအတွင်းသို့ အသာကလေး ခေါင်းပြူကြည့်၏။ မမြင်ရ။ မရှိ။
“အာရုံခံ တန်ဆောင်းထဲမှာလား”
သည်နည်းလည်း မဖြစ်နိုင်ပေ။ ခွပ်သော ကြက် နှစ်ကောင်၏ ပစ်ခွပ်စဉ် အတောင်ပံချင်း ထိခတ်သံကို မုချ ကြားရမည်။ ယခု မကြားရ။
“ဘယ်လို ကြက်ပွဲပါလိမ့်”
ရီးဆေးရိုးသည် သူ ရပ်နေရာ၏ အင်္ဂါထောင့်တွင် ရှိသော ဘိုးပန်းညိုတန်ဆောင်းဘက်သို့ ငဲ့စောင်း ကြည့်ရင်း တံတိုင်းတွင်း ဝင်လာ၏။ တံတိုင်း မြောက်ဘက်အစပ်တွင် လူရိပ်လူယောင် မမြင်ရငြား၊ အသံ ကြားသလိုလို ရှိသဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ချည်းကပ်လာ၏။
ဟုတ်ပြီ၊ လူသံ ကြားရပြီ။
“ဟုတ်ပြီကွ၊ ချပေးကွ၊ ကိုကြီးကွ”
ကြက်အမည်မှာ တစ်ကောင်တလေ ‘ကိုကြီး’ မှည့်ကောင်းမှည့်သည်။ သို့သော် ခင်မောင်မြင့် ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ထွန်းဆောင် ဟူ၍လည်းကောင်း ကြက် အားလုံးကို လူနာမည် မမှည့်တန်ရာ။ တန်ဆောင်းဘေးတွင် ရပ်ရင်း ဖြူဖွေးသောဆံတိုများ လွှမ်းနေသည့် ခေါင်းကို ရီးဆေးရိုး ကုတ်မိသည်။
“ချကွ ထွန်းဆောင်၊ ချပေး... ဟုတ်ပြီ၊ ပစ်ပြီး ပေါက်လိုက်။ ဟင်း ကိုကြီးကို မင်းတို့ မနိုင်တော့ဘူးလား”
အာရုံခံတန်ဆောင်း၏ မြောက်ဘက် ဝရန်တာကို သံပန်း၊ သံခက်များဖြင့် ကာရံထားရာ ရီးဆေးရိုး အသာကလေး ချောင်းကြည့်၏။ မောင်ကိုကြီးတို့ အရွယ် ကိုးနှစ် ဆယ်နှစ်သားကလေးတွေ လေးငါး ခြောက်ယောက် အုံနေသော အဝန်းအဝိုင်းမှာ ကြက် နှစ်ကောင်ခွပ်ရန် မဆိုထားဘိ၊ ကြက်တစ်ကောင်ပင် မနေလောက်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ကြက်နှစ်ကောင်ကို အခွပ်ခိုင်းသော လောင်းကစားပွဲ မဟုတ်သည်ကား သေချာပြီ။ သို့ဖြစ်လျှင် သို့ဖြစ်လျှင်
ရီးဆေးရိုး၏ မှုန်မှိုင်းနေသော မျက်နှာသည် ချက်ချင်းကြည်လင်လာသည်။ မဆိုင်းမတွပင် သံပန်း ဝရန်တာကို ကျော်တက်လိုက်လေ၏။
••••• ••••• •••••
၄
ခွေးမ သတင်းပေးလိုက်သော ကြက်ဝိုင်းမှ လူများသည် သူတို့ဘေးသို့ လူသစ်တစ်ယောက် ရောက်လာသည်ကိုပင် သတိမထားမိကြ။
“ကိုကြီးက နိုင်မှာပေါ့ကွ၊ သူ့အတက်က ကောင်းတာကိုး”
“ကောင်းပေစေကွာ၊ လာ ချမယ်”
“ဒါမှ ခင်မောင်မြင့်ကွ”
သည်ကြက်ပွဲကား တွန်သောကြက်၊ အမောက်ပါသော ကြက်ချင်းတိုက်သော သက်ရှိတိုက်ပွဲ မဟုတ်ချေ။ သက်မဲ့ချင်း တိုက်သော သရက်သီးစိမ်း တိုက်ပွဲသာ ဖြစ်ပေ၏။ ခင်မောင်မြင့်မှာ ကိုကိုကြီးကို မဲ မည့်သာ မဲနေသည်။ သူ့သရက်သီးက ဖြူရော်ရော်နှင့် အသားမကျစ်။ မောင်ကိုကြီး သရက်သီးမှာ စိမ်းမှောင်ပြီး ‘ ဇောင်း’ ထနေသည်။ ကျစ်လည်း ကျစ်သည်။ ဝိုင်းအုံကြည့်နေသော ကလေးအားလုံးမှာ ပါးစပ်တွင် သရက်စေးလောင်သော အနာကိုယ်စီနှင့် ဖြစ်၏။ သူတို့၏ လုံချည်၊ အင်္ကျီတွင်လည်း အနက်ပြောက် အနက်စွန်းတွေနှင့်ချည်းဖြစ်သည်။
ရီးဆေးရိုးသည် တစ်ယောက်စီကို လိုက်ကြည့်ကာ ပြုံးနေမိ၏။ သူ ကြည့်နေဆဲမှာပင် တိုက်ပွဲစလေပြီ။
“ရယ်ဒီလားဟေ့”
“မရယ်ဒီသေးဘူးကွာ”
ကိုကိုကြီးမှာ ပြိုင်ဘက် ခင်မောင်မြင့် အသင့်မရှိသေးသောကြောင့် သရက်သီးအညှာဘေးတွင် ပေါက်ထွက်နေသော တက်မသဏ္ဌာန် အတက်ကလေးကို ပါးစပ်ဖြင့် မှေးထိန်းထား၏။ ခင်မောင်မြင့်မှာ အားယူနေဆဲ ရှိသေးသည်။ သရက်သီးအညှာ ဘေးဘက်သို့ တစ်လက်မခွဲ နှစ်လက်မခန့်ရှည်သော လှေတက်ပုံ တုတ်ချောင်းကလေးကို စောင်းလျှိုထားပြီး အစွန်းနှစ်ဖက်ကို ကြိုးဖြင့် ခတ်ထားသည်။ ကြိုးအစွန်းနှစ်ဖက်ကို လက်နှစ်ဖက်က ကိုင်ထားကာ သရက်သီးကို ကြိုးပေါ်မှာပင် ဦးစောက်ပြောင်းပြန် ချာချာလှည့်ပေးခြင်းဖြင့် အားယူထားသည်။
“ရယ်ဒီဟေ့”
“ရယ်ဒီဆိုရင် ချပြီဟေ့”
ကိုကိုကြီးသည် နှုတ်ခမ်းဖြင့် ထိန်းထားသော သရက်သီးကို လွှတ်လိုက်သည်။ ဦးစောက်ပြောင်းပြန် ချာချာလှည့်ကာ လိမ်ထားသောအလိမ်သည် ပြေနေပြီ။ သည်အားကို ယူ၍ သရက်သီးနှစ်လုံး ပစ်ဆောင့်ကြသည်။
“ဟာ” ခနဲ အော်သံနှင့်အတူ ခင်မောင်မြင့် သရက်သီး လက်မခန့် ပဲ့ထွက်သွား၏။
“လာ လာ ရသေးတယ်”
လည်သောအရှိန် မကုန်သေးသဖြင့် ကိုကိုကြီးက ခေါ်သည်။ ခင်မောင်မြင့် မငြင်း။ လက်က ‘ဆတ်’ ပေးသော အား၊ အလိမ်ပြေသော အားနှင့် သရက်သီး၏ အလေးအား အား သုံးအား ပေါင်းကာ ပစ်ဆောင့်လိုက်ရပြန်သည်။ ကိုကိုကြီး၏ အတက်သည် ခင်မောင်မြင့်ကို မထိ။ ခင်မောင်မြင့်၏ အတက်သည် ကိုကိုကြီး၏ သရက်သီးကို ထိသည်။ သို့သော် သရက်သီး မပဲ့၊ ခင်မောင်မြင့်၏ အတက် ကျိုးသွားလေ၏။
“ဟာ အသုံးမကျတဲ့ကောင်ပဲကွာ၊ အတက်ကို ပဲ့အောင်လုပ်ရတယ်လို့”
“ပေးပါ၊ ပေးပါ၊ အောင်သေအောင်သား စားရမယ်။ ငါတို့ကြက်ဖ နိုင်နိုင်၊ ရွှေဖလားနဲ့ ကြက်သားကိုင်”
ပွဲကြည့်ပရိသတ်တစ်ယောက်က ရှုံးသော ခင်မောင်မြင့်၏ သရက်သီးကို တောင်းယူသည်။ ပဲ့လက်စ နေရာမှ ဆွဲဖဲ့ကာ ပရိသတ် အားလုံးသို့ ဝေပေးရာ မြိန်ရှက်စွာ ဆားနှင့်တို့၍ ဝါးပစ်ကြလေ၏။ ရီးဆေးရိုး မှာ သူတို့အစား ကြားထဲက သွားကျိန်းနေမိ၏၊ ။
“ကဲ.. မင်းတို့လည်း သရက်သီး ကုန်ပြီ၊ ပြန်ကြရအောင်”
အနိုင်များသော ကိုကိုကြီးကပင် ပွဲသိမ်းစကားကို စတင်ဆို၏။
“မပြန်သေးဘူးကွာ၊ ငါ့မှာ တစ်လုံး ရှိသေးတယ်”
ကိုကိုကြီးနှင့် မတိမ်းမယိမ်းရှိသော သန်းထူးက ပုဆိုးထဲမှ သရက်သီးတစ်လုံး ထုတ်ပြရာ ‘ဖွတ်’ ဟု ပြိုင်တူအော်ကြ၏။
“ဘာဖွတ်လဲ၊ စိမ်းစားကောင်းကွ”
“သွားစမ်းပါ၊ တောစော်က နံနဲ့၊ ရေနံသီးကြီး”
သူတို့သည် သရက်သီးအစိမ်းကို ကိုက်ရိုး ကိုက်စဉ် ကိုက်ဖဲ့စားရသည်ကို အရသာရှိသည် မထင်။ ယခုနှယ် အတိုက်အခိုက်ကလေးနှင့် လှုပ်ရှား စိတ်ဝင်စားပြီးမှ ပဲ့ကျသော အပဲ့ကို စားရသည်ကမှ အရသာ ရှိသည် ထင်၏။ ရှုံးသူ၏သရက်သီးကို သရက်သီးဟု သဘောမထား။ ညောင်ကန်ကြက်ဖကြီး၊ ဥပန်း ကြက်ဖကြီး အမှတ်ဖြင့် ဂျိုးဂျိုးဂျွတ်ဂျွတ်မြည်အောင် ဝါးစားရသည်ကို ထူးကဲသော အရသာဟု ထင်ကြ၏။ သို့ကြောင့် အစိမ်းစား၍ ကောင်းသော သရက်သီး မျိုးချင်းသာ ဦးစားပေးကာ တိုက်ခိုက်ကြပေသည်။ ယခု သန်းထူး ထုတ်ပြသော သရက်သီးကိုကား မှည့်မှသာ အနည်းအကျဉ်း စားကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ပွဲသိမ်းလု ပွဲသိမ်းခင်တွင် သန်းထူးသည် စားမကောင်းသော သရက်သီးဖြင့် ပွဲဆက်ရန် ကြိုးစား၍ မအောင်မြင်သောအခါ တစ်နည်း လှည့်လာပြန်၏။
“ကိုကြီး၊ မင့်အတက် ငါ့ရောင်းကွာ”
“ဘယ်လောက်ပေးမလဲ”
“တစ်မတ်”
“ပေး” ဆိုကာ ပိုက်ဆံတစ်မတ် ဆွဲယူအပြီးတွင် ကိုကိုကြီးသည် “ဟေး” ခနဲအော်ရန် မျက်နှာကို မော့လိုက်၏။ မအော်ဖြစ်။ ရီးဆေးရိုး၏ ပြုံးနေသော မျက်နှာကြီးကို မြင်ရ၏။
“ဘ”
“ဘ ရေသွားယူမလို့၊ လူလေးကို အဖော်ခေါ်ရအောင် လိုက်ရှာတာကွ။ မင့် ရှာနေတာနဲ့ အချိန်တောင် လင့်နေပြီ”
“ဟုတ်ကဲ့ ဘ”
ကိုကိုကြီးသည် ထရပ်ကာ ပုဆိုးပြင်ဝတ်သည်။
သရက်သီးအဖတ်များ၊ ဆားမှုန့်များ ပုဆိုးထဲမှ တဖြောဖြော ကျကုန်သည်။ သရက်သီးထဲမှ အတက်ကို ဆွဲနုတ်ကာ သန်းထူးအား လှမ်းပေးသည်။
“ဒီကောင်က ရှားသားနဲ့ လုပ်တာကိုးကွ။ ခင်မောင်မြင့် မင်းက ဘာနဲ့ အတက်လုပ်လဲ။ ဝါးခြမ်းပြား ဟုတ်လား”
သူငယ်ချင်းများသည် ကိုကိုကြီး တိုက်တိုင်း နိုင်နေခြင်းမှာ အတက်ကောင်းသောကြောင့်ဟု အထင်ရောက်ပြီး အတက်ကို ဝိုင်းဝန်းဝေဖန်ရင်း နောက်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ကြ၏။
“ဘက ဘာပြုလို့ ရပ်ကြည့်နေတာတုံး၊ ဘတို့ ငယ်ငယ်တုန်းက အခုလို ကစားတာမျိုး မရှိလို့လား”
“ရှိပါသကော မောင်ရာ၊ ရပ်ကြည့်နေတာကတော့ ငါ့မြေး မသိတာရှိရင် ပြောနိုင်အောင် ရပ်ပြီး လေ့လာနေတာကွ။ ဘတို့တုန်းကဆိုရင် အခုလို ရှားနှစ်၊ မန်ကျည်းနှစ် ဘယ်ဟုတ်မလဲကွာ၊ ဇွန်းမြီးနဲ့ကို ချတာ”
“ဇွန်းမြီး၊ ဟုတ်လား ဘ”
မောင်ကိုကြီးသည် ဘနောက်တွင် ကွာကျန်ခဲ့ရာမှ လိုက်လာပြီး မေး၏။
“ဒါပေါ့ကွ၊ ငါးပိချက်ခပ်တဲ့ ကြေးဇွန်းအသေးလေးရဲ့အမြီးကို ချိုးပြီးယူ၊ ထိပ်ကားနေတဲ့နေရာကို မြနေအောင် ကျောက်နဲ့သွေး။ ဒါပေမဲ့ အတက်ကောင်းဖို့ထက် အလုံးကျစ်ဖို့၊ ပစ်တိုင်းစူးဖို့က အဓိကပါ လူလေးရာ”
မြေးအဘိုးသည် ရွာထဲသို့ ရောက်လာပြီ။ မောင်ကိုကြီးမှာ ပြောစရာ မကုန်သေးချေ။
“ဟုတ်တယ် ဘ၊ အတက်ဘယ်လောက် ကောင်းကောင်း အတက်ထားတာ နေရာမကျရင် အလကားပဲနော်။ ထိလည်း မထိတော့ ဘယ်လိုလုပ်ပြီး စူးမလဲ”
“ဒါပေါ့ကွာ၊ ဒါပေါ့”
“ကြိုးလည်း ကောင်းဖို့လိုတယ်နော် ဘ”
“ပြန်လာသေးတယ်နော်၊ ကလေးနောက် လိုက်သွားတဲ့ ဘိုးအေပါ ကလေး ဖြစ်နေပြီ ထင်နေတာ”
အိမ်ဝိုင်းဝမှ စောင့်ကြိုနေကာ ရီးကျီးဒန် လှမ်းအော်နေသည်။ ရီးဆေးရိုးသည် မြေးကြီးအား အဖြေ မပေးနိုင်တော့ပါ။ “ဟုတ်တယ်ဟ၊ ကလေးတစ်ပိုင်း ဖြစ်နေလို့ ဒါလောက်ကြာသွားတာ” ဟု အလိုက်သင့် ပြောရင်း အိမ်ဝိုင်းထဲ ဝင်လာသည်တွင် ရီးကျီးဒန်က နောက်မှ ကပ်လိုက်လာရင်း “ကဲ ထမင်းစားပြီးမှ သွားပေတော့၊ မနက်စာ အဆင်သင့် ဖြစ်နေပြီ” ပြောလေသည်။
“ကဲ လာ လူလေး၊ မင်းပါ တစ်ပါတည်း စားဟေ့” ခေါ်ကာ မြေးအဘိုးနှစ်ယောက် ထမင်းဝိုင်းသို့ ဝင်ထိုင်ကြသည်။ ထမင်းသုံးလေးလုတ် ခွံ့အပြီးတွင် ရီးဆေးရိုးသည် အိမ်အပြင်သို့ လှမ်းကြည့်သည်။ ရာသီဥတုသည် ထမင်းစား မပြီးမီပင် မြန်ဆန်စွာ ပြောင်းလဲသွားခဲ့လေပြီ။ မိုးသက်လေကလေး တအေးအေး ဆော်သွေးလာသည်။ မိုးသားတိမ်လိပ်များ ခဲတက် မည်းတက်လာသည်။
“ကျီးဒန်ရေ သိမ်းစရာရှိ သိမ်းဟေ့၊ မိုးလာပြီ ထင်တယ်ဟ”
“စိုစမ်းပါစေတော်၊ ဒင်းရွာလို့မှ ကျုပ် အစိုမခံနိုင်ရင်”
ရီးကျီးဒန်၏ စကားမဆုံးမီပင် စနေထောင့်မှ မိုးရော လေပါ အော်ချလာလေပြီ။ ကိုကိုကြီးက ထက၏။ ရီးဆေးရိုးမှာ တံစက်ကြောင်းမှ မိုးရည်အမျှင်တန်းကြီးကို ပြုံးမြူးလျက် ကြည့်နေရာက ထမင်းကို အပြေးအလွှား လက်စသတ်ပြီးလျှင် ခမောက်ဆောင်း၍ အိမ်ပြင်သို့ ထွက်လိုက်၏။
“ထမင်းဇဝ (စားဝ) ကြီးမှာ ဘာလုပ်မလို့လဲ”
“လယ်ပြင် သွားမလို့ဟ။ ဒါလောက် မိုးသည်းရင် နှမ်းခင်း ရေဝပ်မှာ စိုးရတယ်ဟ။ မတော်တဆ မြောင်းလည်း ကျိုးကျနိုင်တယ်။ ဩော်.. မေ့နေလိုက်တာ၊ မီးခတ်နဲ့ ဆေးလိပ် ပေးစမ်းပါဦးဟ”
နံနက်ပိုင်းက နေပူကျဲကျဲတွင် ချီတုံချတုံဖြင့် ကျောကော့နေခဲ့သော ရီးဆေးရိုးသည် ယခုအခါတွင်မူ သဲမဲစွာ ရွာချနေသော မိုးထဲသို့ မြူးထူးရွှင်ပျစွာ လှမ်းထွက်လာခဲ့လေ၏။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်
