❝ မီးမလောင်စေနှင့် ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
တတူတူနှင့် ဂဒိုးမှုတ်သံများကို ကြားရကတည်းက အနည်းဆုံး ငါးနာရီခန့်ရှိပြီဟု ရီးဆေးရိုး ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
သည်လယ်ပွဲနှင့် အနီးအနား လယ်ပွဲများမှာ ကောက်ခြေပြတ်ခဲ့ကြပြီ။ အချို့သည် စည်းပြီး ပုံပြီး ကြပြီ။ အချို့ကား စည်းဆဲ ပုံဆဲ။ သို့သော် အထက် လယ်ပွဲများမှ လှည်းလမ်းအပေါက်ကို စောင့်နေကြရာတွင်ကား တူကြသည်။ ထပ်မံ၍ တူညီကြသေးသော အရာမှာ စည်းဆဲ ပုံဆဲနှင့်၊ စည်းပြီးပုံပြီးသည့် ကောက်လှိုင်းများကို ညဉ့်အိပ် စောင့်ရှောက်နေကြရခြင်းပင်။
“ရှင်မိုးမင်းရယ်... မရွာလိုက်ပါနဲ့တော်၊ ရှိကြီးခိုးပါရဲ့ မရွာပါနဲ့”
တန်ဆောင်မုန်းဘက်သို့ ချဉ်းကပ်လာချိန်မှစ၍ ရီးကျီးဒန်သည် စပါးပင်တွေကို ကြည့်ကြည့်ပြီး မိုးကိုချည်း ရှိခိုးနေခဲ့သည်။ ယမန်နှစ်က စပါးပွင့်ချိန်တွင် မိုးကြီး သည်းခဲ့ စွေခဲ့ရာ အတော်ခံလိုက်ကြရ၏။ ကောက်လှိုင်းများလည်း အလှိုင်းကြီး၍ အချိန်မစီးသော ဘူးတောင်းဘဝ ရောက်ခဲ့ကြသည်။
သည်အကြောင်းကြောင့် ရီးကျီးဒန်သည် ပုံးမကြည်နတ် အစား မိုးနတ်ကိုချည်း ဖိပြီးတောင်းပန်ခဲ့သည်။ တိုက်ဆိုင်၍ပဲ ဖြစ်တန်ရာ၏။ သည်နှစ် စပါး ပွင့်ချိန်မှ ဖုံးချိန် လုံးချိန်နှင့် ရိတ်သိမ်းချိန်အထိ မိုး ရှောင်နေခဲ့၏။ သည်အခါ စပါးပင်များ အနှံအောင်၍ အနှစ်ပြည့်သည်။ အနှံအောင်၍ အနှစ်ပြည့်သော သည်ကောက်လှိုင်းများကို သူခိုးသည် သွားရည်ယို လျက်ရှိ၏။
“ပုဆိုးကို ထိပ်က စု၊ အထဲမှာ ကောက်လှိုင်း အနှံပိုင်းကို ထည့်၊ ခြေနဲ့ တက်နင်းပြီး ခြွေလိုက်ရရင် တစ်တင်းဆို အသာကလေး”
နွားပျောက်ရှာသူ ယောင်ယောင်၊ ထင်းခွေ ဟင်းရွက်ခူးသူ လိုလိုနှင့် မယောင်မလည် ရောက်ရောက် လာလေ့ရှိသော သူခိုးများသည် လူအလစ်ကို အမြဲ ချောင်းလျက်ရှိရာ ရီးဆေးရိုးတို့ အလစ်မပေးရဲပါ။ သို့ဖြင့် တလင်းထဲသို့ ကောက်လှိုင်း မပါမချင်း လယ်ပွဲတိုင်းတွင် ညဉ့်အိပ်စောင့်ကြရတော့သည်။ လယ်ပွဲတိုင်းတွင် စောင့်အိပ်သူတွေ ရှိပါကလားဟူသော အသိကြောင့်လည်း ရီးဆေးရိုး တစ်ယောက်တည်း အိပ်ရဲခြင်းဖြစ်၏။ အိပ်သည် ဆိုရငြား ပျော်လှသည် မဟုတ်။ အေးရသည့်အထဲတွင် ဆောင်းလေက တိုက်သေးသည်။ သည်မျှ မကသေး၊ လူအိုပီပီ ဟိုနားက ကိုက်၊ သည်နားက နာနှင့်မို့ လှည့်ပတ် ရွှေ့ပြောင်းနေရသည်နှင့် အချိန်ကုန်တော့သည်။
ဂဒိုးမှုတ်သံသဲ့သဲ့ ကြားပြီ။
“အင်း.. တစ်ညတာ ဝဋ်တော့ ကျွတ်ပြန်ပါပေါ့လား”
ရီးဆေးရိုးသည် ကောက်လှိုင်းများကြားမှ လူးလဲထ၏။ ချည်စောင်ကို ကိုယ်တွင်ပတ်လျက် မီးဖိုဟောင်းနားသို့ ဖင်တရွတ်ရွှေ့ခဲ့ကာ မီးမွှေးသည်။ မြေကြီးခဲ ဖိုခုံလောက် သုံးလုံးပေါ်တွင် ရေနွေးအိုး တည်သည်။
တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သော လယ်ပြင်ကြီးသည် စည်စည်ကျာကျာ အသံများဖြင့် အသက်ဝင်စပြုလာသည်။
“ရီးဆေးရိုး ထပြီလားဗျ”
တစ်ဖက်လယ်ပွဲမှ ထွန်းလှိုင့်အမေး။
“အေးကွ”
အနွေးဓာတ် လုံလုံလောက်လောက်ရသောကြောင့် ရီးဆေးရိုး အိပ်ငိုက်လာသည်။ ဒူးနှစ်လုံးပေါ် နဖူးတင်ပြီး မှေးရသည်မှာ အိပ်ပျော်သည်လောက်နီးပါး အရသာရှိ၏။ ခေါင်းပေါ်မှဖြတ်လျက် ကျီးကန်း တစ်အုပ် အနောက်အရပ်သို့ ပျံသန်းသွား၏။ တစ်ကောင်နှင့်တစ်ကောင် အော်ဟစ်အသံပေးသံများ တညံညံနှင့် ဝေးသွားကြ၏။
ဟော... မကြာပါချေ။ ချိုးကူသံကလေးတွေ ကြားရချေပြီ။ အဝေးဆီမှ သဲ့သဲ့သာ ကြားနေရသော ဂဒိုးမှုတ်သံများလည်း နီးသည်ထက် နီးကပ်လာကြလေပြီ။ ရီးဆေးရိုးလည်ဆန့်ကာ ဝန်းကျင်ကို မျက်လုံးကစားကြည့်သည်။ အလင်းရောင် အလင်းရိပ်သည် ပါးလျားလွန်း၏။ ‘ငါများ မျက်စိဝေနေလို့လား’ အတွေးဖြင့် မျက်လုံးကို ပွတ်သည်။ ကြည်၍ မလာ၊ လင်း၍ မလာ။
“နှင်းက အခုမှ တိုးပြီး ကျလာတာကိုး”
နှင်းတံတိုင်းသည် လယ်ပြင်ကြီး တစ်ခုလုံးကို အုပ်ခြုံထားသည်။ ရဲရဲရင့်ရင့် ညွန့်ညွန့်လူလူ မီးဖိုကလေးများသည် မှုန်ဝါးကုန်သည်။ သာမန် နှင်းအသွင်မှ မိုးနှင်းအသွင်သို့ ပြောင်းလာ၏။ ညောင်ရွက်များပေါ်သို့ နှင်းပေါက်ကျသံများ ညိုးညိုးညံညံက မီးတောက် တောက်သံကို ဖုံးအုပ်ထားချေ၏။
“ဗျို့ ... ရီးဆေးရိုး”
မြောက်ဘက်လယ်ပွဲမှ ကိုဘအုန်းသား ချက်ဖောင်း၏အသံဖြစ်သည်။
“မိုးရွာတော့မယ် ထင်တယ်ဗျ”
ရီးဆေးရိုးရင်ထဲ ထိတ်ခနဲဖြစ်သွားကာ ထရပ်မိ လုနီးပါးဖြစ်သွားပြီးမှ “နင့်ဖေကလွှား မိုးရွာရမှာလား ဟ၊ မိုးနှင်းပါ” ဟု အော်လိုက်ရ၏။ ချက်ဖောင်းသည် အသံပေးရုံသာမဟုတ် လူပါ ရောက်လာသည်။ ပုဆိုး တစ်ထည်ကို ဦးခေါင်းအထိ ခြုံပြီး ကုန်းကုန်းကြီး ပြေးလာကာ မီးဖိုထဲ ဆင်းထိုင်တော့မတတ် နီးကပ် လွန်းသော နေရာတွင် ဝင်ထိုင်၏။
“ဟီး... ဟီး... ဟီး... ချမ်းတယ်”
ချက်ဖောင်းကို ရီးဆေးရိုးမှာ မျက်လုံးအပြဲသားဖြင့် တအံ့တသြကြည့်မိ၏။
“ဟေ... ဒါလောက် နှင်းကျပြီး လေတိုက်နေတာ မချမ်းလို့ အိုက်ရမလား”
“ချမ်းရုံမကဘူး သေတောင် သေနိုင်တယ်ဗျို့”
ပြောပြောဆိုဆို ပြေးဝင်လာပြီး ဝင်ထိုင်သူမှာ ထွန်းလှိုင်ဖြစ်၏။ သူတို့နှစ်ဦးသည် မြောင်းပေါင်ပေါ်တွင် ရိုးပြတ်အုံဖွဲ့လျက် နှစ်ဖက်လယ်ပွဲကို အတူစောင့်ခဲ့သူများဖြစ်၏။
ထွန်းလှိုင့် ပြောစကားကိုကြားရမှ ချက်ဖောင်းကို ရီးဆေးရိုး ကြည့်မိသည်။
“ဟုတ်ပါ့ရော၊ မင့်ဟာကလဲ နေပါဦး။ ဒီ မှောင်ကြီးမည်းကြီးထဲမှာ ဘယ်ကောင်မလေးက မင့်ကို လာကြည့်မှာမို့ မင်းသားဂိုက် ဖမ်းနေရတာလဲ”
ချက်ဖောင်းမှာ အရုပ်ကလေးများ ရေးခြယ်ထားသော အားကစားစွပ်ကျယ်ပုံ နံ့သာရောင်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ထား၏။ အခြားသော အနွေးထည်များ မပါရှိချေ။ ကောက်လှိုင်းထဲတွင်ကွေးနေစဉ်က အိပ်၍ ရသော်ငြား ထလိုက်သောအခါ မနေနိုင်တော့ပြီ။ မနေနိုင်သည်မှာ သာမန်မဟုတ်။ မီးထမွှေးရန်ပင် မတတ်စွမ်းတော့သော မနေနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ကြောင့် သည်မီးဖိုသို့ အူယားဖားယားပြေးလာခြင်းဖြစ်၏။ ရီးဆေးရိုးသည် ပြောအပြီးတွင် ရေနွေးတစ်ခွက် ငှဲ့ပေးလိုက်ရာက “ရော့.. ရော့... မြန်မြန်မျိုချ” ဟု ဆိုသည်။ ကိုထွန်းလှိုင်သည် လက်ဖျားများကို မီးကင် နေရာက ပြုံးလျက်ပြော၏။
“အရီးကသာ မှောင်ကြီးထဲ ဘယ်ကောင်မလေး လာကြည့်မလဲ မေးနေတာ။ ဒီကောင်တွေက ပြဇာတ်မင်းသားရူး ရူးနေကြတာဗျ”
ရီးဆေးရိုး ဆတ်ခနဲ ခေါင်းညိတ်၏။
“အေးကွ။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်မဖြစ်က နောက်၊ လက်ငင်း မျက်စိနောက်တာ ခက်လှသကွာ။ လယ်ပြင်ကို ရေယူဖို့သွားတာ ဖော့အင်္ကျီနဲ့ စက်ဘီးနဲ့ဗျ။ ငန်းပြားကို စက်ဘီးမှာ ကပ်ချည်ထားသလေ”
သည်အဖြစ်မှာ ကိုထွန်းလှိုင်လည်း အမြင်၊ ချက်ဖောင်းလည်း ကိုယ်တွေ့မို့ သွားဖြဲနေကြရ၏။
“သည်တော့ ဘာဖြစ်လဲ။ စက်ဘီးတာယာဟာ ဆူးထဲ နင်းရ၊ ခယောင်းတောထဲ နင်းရနဲ့ ဖြစ်ပြီး ခဏလေးနဲ့ ကွဲတာပေါ့ကွ။ ချွေးတွေ ရွှံ့တွေ မပေတန်ဘဲနဲ့ အင်္ကျီကို ပေတော့ မလျှော်သင့်ဘဲ လျှော်ရရော။ ဆပ်ပြာကလည်း ပေါတယ်မဟုတ်လား”
“ပြောမနေပါနဲ့ ရီးဆေးရိုးရာ။ သူတို့မိဘတွေကလည်း ဒါလောက်တော့ ပြောကြမှာပါပဲ”
“အေးပါ၊ ဖြစ်နေတာကို ပြောတာပါ။ မင်းပြောတဲ့ ပြဇာတ်မင်းသားရောဂါက လောလောဆယ် အကျိုးပေးနေပုံကို သိစေချင်လို့ဟေ့”
သူ့အတွက် ပန်းကန်ရသဖြင့် ရေနွေးငှဲ့သောက်နေရာ စကားပြတ်သွား၏။ ထိုအခါ ကိုထွန်းလှိုင် အလှည့်ဖြစ်၏။
“ဟုတ်တယ် ဟုတ်တယ်။ ရုပ်ကလေးလည်း သင့်၊ အပြောအဆိုကလေးကလည်း မဆိုးလို့ ဟိုရွာဒီရွာက အရပ်ပြဇာတ်တွေ ထထကတဲ့ အထဲက တစ်ယောက်တလေကို ဆိုင်းဆရာက ခေါ်သွားတာ မြင်တာနဲ့ သူတို့လည်း အဲဒီလိုဖြစ်နိုး မျှော်ကိုးနေကြတာဗျို့”
“အမယ်လေးကွာ၊ သည်လိုဆိုလည်း စာလေးပေလေး ဖတ်ကြပါတော့လား။ လူကြီးတွေ ပြောဆို ဆွေးနွေးတဲ့အခါ ဗဟုသုတ ဖြစ်ရာဖြစ်ကြောင်း နားထောင်ပါတော့လား။ အခုတော့ ဟုတ်ပေါင်ဗျာ၊ လတ်လျား လတ်လျားနဲ့”
ချက်ဖောင်းသည် ရေနွေးနှစ်ပန်းကန် သောက်ပြီး သွားသဖြင့် နေသာထိုင်သာ ရှိသွားဟန်တူ၏။ ခေါင်းငိုက်စိုက်ချထား၏။ မီးဖိုနှင့် ခွာပြီး လက်ဖျားလောက်ကိုသာ မီးကင်နေတော့၏။
“ခင်ဗျား ညတုန်းက ထကြည့်သေးလား”
ကိုထွန်းလှိုင်က စကားပြောင်းလိုက်သည်။
“သန်းခေါင်ကျော်လောက်တုန်းကတော့ တစ်ခါ လျှောက်ကြည့်တယ်ကွ”
“ကောင်းတယ်ဗျို့၊ အဲဒီလို ကြည့်မှဗျား။ သူခိုးကတော့ စပါးတစ်ခွဲရလည်း အမြတ်၊ တစ်ပြည်ရလည်း အမြတ်ဆိုပြီး ခိုးမှာပဲ”
ရီးဆေးရိုးသည် ရေနွေးသောက်လိုက်၊ ဆေးလိပ် ဖွာလိုက်နှင့် လေးဖက်လေးတန်ကို မကြာခဏ လှမ်းကြည့်နေ၏။ ထူထပ်သိပ်သည်းသော နှင်းမှိုင်းကန့်လန့်ကာကြီးကား မပြယ်တည့်နိုင်၊ မပါးတည့်နိုင်သေး။ လေအလှုပ်နှင့် ကြုံလျှင် ညောင်ပင်အောက်သို့ပင် ထုနှင့် ထည်နှင့် လွင့်ပါလာတတ်သေး၏။
“လင်းနေပြီကွ။ နှင်းကျနေလို့ နေမထွက်တာ”
ချက်ဖောင်းသည် ရီးဆေးရိုးအား ပြုံးကြည့်လိုက်သည်။
“ဖြည်းဖြည်းပေါ့ဗျာ။ နေမထွက်သေးလည်း ထွက်မှ ပြန်ကြတာပေါ့ "
“မင်းကတော့ ဖြည်းဖြည်းလို့ ပြောမှာပေါ့ကွ။ သူ့မှာက အိမ်မှာ သူ့အမယ်ကြီးအို မျှော်လှရော့မယ်”
ကိုထွန်းလှိုင်သည် သစ်ကိုင်းခြောက်များ ဆွဲလာကာ ဝင်ထိုင်ရင်း ခပ်နောက်နောက် ပြော၏။ သည် စကားကို ရီးဆေးရိုး မတုံ့ပြန်ပါ။ ဆေးလိပ်ကိုသာ မဲ၍ ဖွာနေ၏။
သို့ကြောင့် ကိုထွန်းလှိုင်က ဆက်လက်၍ အသံပေးပြန်၏။
“ရီးဆေးရိုး၊ ခင်ဗျာ့ အမယ်ကြီးအိုဟာ ငယ်ငယ်တုန်းက ဘယ်လိုနေလဲဟင်။ လှလား”
“ဘယ်မိန်းမပဲဖြစ်ဖြစ် အပျိုဘဝမှာတော့ အထိုက်အလျောက် လှကြတာချည်းပဲပေါ့ကွ”
ကိုထွန်းလှိုင် ကျေနပ်စွာ ပြုံးလိုက်ကာ
“ရီးကျီးဒန်ကို မေးတာပါဗျာ။ ဝေ့လည်လည် မလုပ်ပါနဲ့” ထပ်တွန့်သည်။
“လှတာပေါ့ကွာ။ ဘီးဆံပတ်ကြီးနဲ့၊ တက်တင်း အင်္ကျီနဲ့၊ ပိုးရောချည်ပါ လုံချည်နဲ့ဆိုတော့ ဘိုင်စကုတ် မင်းသမီး မသာဘူးဟေ့”
သည်အခါတွင် ကိုထွန်းလှိုင်သာမက ချက်ဖောင်းပါ ပြုံးရယ်ရလေ၏။ ပြုံးရယ်ရငြား “ဘိုင်စကုတ်မင်းသမီး မသာဘူးဟေ့” ဆိုသည်ကိုသာ သူတို့နားလည်သည်။ ကျန်စကားများကို နားမလည်သောကြောင့် အိုးတိုးအမ်းတမ်းကြီး ဖြစ်နေကြသည်။
“ဘီးဆံပတ် ဟုတ်လား”
ချက်ဖောင်း၏ တအံ့တသြ ရေရွတ်သံ။
“တက်တင်းအင်္ကျီ ဆိုတာက”
ကိုထွန်းလှိုင်၏အမေး။
ရီးဆေးရိုးသည် အသံထွက်ပြီး အားရပါးရ ရယ်ရာက “တောသားတွေနဲ့ လာတိုးနေပါကော” ဆိုသည်။ “ဒီလိုကွ” ဟု ရှင်းပြမည် လိုလိုနှင့် ရေနွေးကို မော့သောက်နေသည်။
“ဘယ်လိုပါလိမ့် အရီး”
“မိန်းမတွေရဲ့ခေါင်းပေါ်မှာ ဆံပင်ကို အလယ်က အခေါင်းကြီးဖြစ်အောင် ခွေထားတာကို ဘီးဆံပတ် ခေါ်တယ်ဟ”
“ဟင်... ပြိုကျမှာပေါ့”
ချက်ဖောင်း သဘောမပေါက်ပေ။
“ဪ... ပြိုမကျအောင် အလယ်မှာ ဘီးတွေ ခွေထည့်ရတယ်ဟ။ ဘေးမှာတော့ ဆံညှပ်တွေနဲ့ ထိန်းရတာပေါ့ကွာ။ ‘ပိုးရော ချည်ပါ’ လုံချည်ဆိုတာကတော့ ချည်ချည်းလည်း မဝတ်ချင်၊ ပိုးသက်သက်နဲ့ မဝတ်နိုင်တဲ့ လူတွေအတွက် ပိုးနဲ့ ချည် ရောပြီး ရက်ထားတဲ့ လုံချည်လေ”
“အရီး ဟိုဒင်းကကော… ဘာတင်းဆိုလား”
ရီးဆေးရိုး ရယ်မောရပြန်၏။
“တက်တင်းပါကွာ၊ အင်္ကျီလက်ဖျားမှာ ဇာနားလေးတွေ ပါတယ်ကွာ။ ခါးမှာ ဇာနားလေးတွေ တပ်ထားတယ်ကွာ။ အဲဒီ ဇာနားမှာမှ ရောင်စုံဖန်စေ့ကလေးတွေ သီထားတာကွ။ ဖန်စေ့ဆိုပေမဲ့ အစေ့လည်း မဟုတ်ဘူး၊ တကယ့် မျှင်မျှင် အချောင်းကလေးတွေ”
“လှလား အရီး”
“ဟ... လှတာပေါ့ကွ။ ကျီးဒန်တို့များ ပိုးရော ချည်ပါ လုံချည်အနီကလေးကို အထက်ဆင့် ဖော်ပြီး ဝတ်ထားတာကိုးကွ။ အထက်ဆင့်ကို ဖုံးထားတာက ရောင်စုံတက်တင်းစေ့ကလေးတွေနဲ့ကိုး။ နှုတ်ခမ်းကလည်း ပန်းစက္ကူဝါးထားတော့ မင့်ဖေလွှားတယ် ဘာပြောကောင်းမလဲ လှလိုက်တဲ့အမျိုး”
ကိုထွန်းလှိုင်နှင့် ချက်ဖောင်းတို့မှာ ထိုအခါကျမှ အားရပါးရ ရယ်မောနိုင်ကြလေ၏။ မီးဖိုတွင် မီးလည်း ဖုတ်ဖုတ်ကျပြီ။ ရေနွေးတစ်ကရားလည်း ချောပြီ။ နေရောင်ကို မမြင်ရသေးငြား ရီးဆေးရိုးသည် ရေနွေး ထပ်မတည်တော့ပါ။ စောင်ကို ပြင်၍ ပတ်သည်။ တုတ်မီးနှင့် ဓားကို ကောက်လှိုင်းများ ကြားမှ ဆွဲထုတ်သည်။
“နှင်းတွေ သိပ်ကျနေသေးတယ်ဗျ”
“သွားရင်းနဲ့ လင်းလာမှာပေါ့ကွာ”
ကိုထွန်းလှိုင်တို့ ထသွားလျှင် ရေနွေးကရားနှင့် ပန်းကန်များကို ညောင်ခေါင်းတွင်း၌ ဝှက်သည်။ မီးဖိုကို ဖိုခုံလောက်များဖြင့် ဖုံးဖိသည်။
သစ်ပင်ဖျားမှ ငှက်ခါး၏ အသံကို ကြားရပြီ။ မြေပြင်တွင် မလင်းချင်သေးသရွေ့ ငှက်ခါးအတွက် အလုပ် မရှိသေး။ သို့သော် သူ၏ ဒေါသတကြီး အော်သံများကိုကား လယ်ပြင်အနှံ့ ကြားရပြီ။ မြင်ကွင်းသည် လုံးဝမှန်နေဆဲ ရှိသေး၏။ ကုလားပဲခင်းများ သည် မပီဝါးထွေးသော ရွှေရောင်နှင့် ရောယှက်နေသည်။ ချုံတန်းများ၊ သစ်ပင်များသည် နှင်းဝတ်ရုံကို ခြုံကာ ကွေးကုပ်နေကြဆဲ ရှိသေး၏။
ငှက်ခါးထက် ပို၍ ဆူညံသောအသံများကို သဲ့ခနဲ စီခနဲကြားရ၏။ နှင်းကန့်လန့်ကာဇာပါး၏ ဟိုနောက်ဘက်ဆီမှ အနီရောင် အထွေးအကွက်များကား လက်ပံပင်များ ဖြစ်ကြ၏။ စီခနဲ အဲ့ခနဲ အသံများကားသည် လက်ပံပင်များမှ ဆက်ရက်များ ဖြစ်ပေတော့သည်။
ရီးဆေးရိုးမှာ လယ်ပွဲနှစ်ပွဲပင် ကုန်အောင် မဖြတ်သန်းရသေး။ ပုဆိုးအောက်နားတွင် ရွှဲရွှဲစိုနေပြီ။ လယ်ကန်သင်းများတွင် ထိုးထားသော ပဲရုံ၊ ပဲပင်အုပ်များမှာ ရှောင်၍ မလွတ်ပေ။ ဆက်ရက်သံနှင့် ငှက်ခါးသံများကို ဖောက်လျက် စကားပြောသံများလည်း ကြားရတတ်၏။ ကောက်ရိတ်သူတွေလား၊ ကောက်လှိုင်းစည်းသူတွေလား၊ နှင်းတံတိုင်းကြောင့် မမြင်ရ။ တာလမ်းဆီတွင် နေရောင်ကို မြင်ရ၏။ ရီးဆေးရိုး ခြေလှမ်းသွက်လာသည်။ သူလည်း အိမ်သို့ပြန်သာ လာရ၊ အချမ်းသား။ ပုဆိုးစုတ် တစ်ထည်ကို မေးသိုင်းကာ စည်းထားသည့် အောက်တွင် ရှပ်အင်္ကျီတစ်ထည်သာ ဝတ်ထားပေသကိုး။ ကလေးအချို့သည် မီးမရှိသော မီးဖိုတွင် ဝိုင်းနေကြဆဲ ရှိသေး၏။ အချို့ကလေးများမူ အငွေ့တွေ တရှီးရှီး မှုတ်လျက် လမ်းပေါ်ရောက်နေ ကြ၏။
“သွားချင်ရာ သွားအေ၊ မပေးဘူးဆို မပေးဘူး”
ဒေါသမံသော ရီးကျီးဒန့်အသံ။ အမယ်ကြီး စိတ်မချဖြစ်ရော့မည် အတွေးဖြင့် သွက်သွက်လှမ်းလာသော ရီးဆေးရိုး၏ ခြေလှမ်းများ တုံ့ဆိုင်းမတတ် ဖြစ်သွား၏။
“အင်း.. စောစောစီးစီး ဘာများဖြစ်နေရပါလိမ့်”
အိမ်ရှေ့သို့ ရောက်လာသည်။ အိမ်ဝိုင်းဝတွင် ရပ်နေသော မိန်းမတစ်ယောက်။ ထိုမိန်းမ မျက်နှာ အလှည့်တွင် ရီးဆေးရိုးနှင့် ဆိုင်မိသည်။ ကောက်စိုက်
နှင့် ကောက်ရိတ်စည်းခေါင်း မယ်ရှင်။
“စောစောစီးစီး ဘာဖြစ်တာလဲဟ”
“ဟိုဒင်းပါတော်...”
“ဘာဖြစ်ရမလဲတော်ရဲ့။ အသံချဲ့စက်ဖိုးတဲ့... အသံချဲ့စက်ဖိုး”
မယ်ရှင် ရေရေရာရာ မဖြေနိုင်မီ ရီးကျီးဒန်က မန်ကျည်းပင်အောက် မီးဖိုမှ ခုနစ်သံတင်၍ အော်၏။
“ကောက်စိုက်တုန်းကလည်း အသံချဲ့စက်ယူခဲ့ပါ မပြောဘဲနဲ့ ယူလာတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် စကားပြောလို့ မရ။ အော်သံ မကြား၊ ခေါ်သံ မကြားနဲ့ နားအဝီစိ ရောက်ခဲ့ပြီ။ ကောက်ရိတ်တော့လည်း ဒီဟာကြီး မယူခဲ့ပါနဲ့ ဆိုတဲ့ ကြားက ယူလာတယ် မဟုတ်လားဟင်။ အဲဒါကို ငါက ဘာပြုလို့ စပါးပေးရမှာလဲ။ စောင့်နေ စပါးကြီး၊ အားကြီးရပါလိမ့်မယ်”
ရီးကျီးဒန်၏ဒေါသကို မယ်ရှင် မတုပြိုင်နိုင်ပေ။ ခပ်ကုပ်ကုပ် ထွက်ခွာသွားလေသည်။ မယ်ရှင် မရှိသော်ငြား ရီးကျီးဒန် ဒေါသ မငြိမ်းသေး။
“သူကပဲ တစ်ပြန်စီးလာသေး။ အများထုံးစံပဲတဲ့။ ဟင်း... အများပေးတော့ ကျုပ်က ပေးရမှာလား။ သူများ ကျွန်ကြီးငနွားလုပ်ထားတာကို တယ်ပြီး လိုချင်ကြ”
ရီးဆေးရိုးသည် ဓားနှင့် တုတ်မီးကို မန်ကျည်းပင် ဘေးတွင် ကပ်ထားကာ မီးဖိုဘေးတွင် ထိုင်သည်။ မီးဖိုဘေးတွင် ထန်းပင်မြစ်အခွံမည်းမည်းများ ပေပွနေ၏။ ပြာပူထဲတွင်မူ ခေါင်းထိုးထားဆဲ ထန်းပင်မြစ် သုံးချောင်း။
“လယ်ရှင် သဘောတူသလား၊ မတူသလား မမေးဘဲ အသံချဲ့စက်ပိုင်ရှင်နဲ့ စည်းခေါင်းနဲ့ ပေါင်းပြီး စားနေတာ မသိရင်ခက်မယ်.. ဟင်း။ တခြားမှာ အသံချဲ့စက်အငှားလိုက်လို့ တစ်နှစ်နဲ့ မရတဲ့ ပိုက်ဆပ် (ပိုက်ဆံ) ကို တစ်မိုးနဲ့ အပွကြံတာ ဘာရမလဲ”
ရီးဆေးရိုးသည် ရီးကျီးဒန်အား ကြည့်ရုံသာ ကြည့်နေ၏။ မပြော။ ထန်းပင်မြစ်တစ်ချောင်းကို ဇောက်ထိုးထောင်ပြီး တုတ်ချောင်းကလေးဖြင့် ပွတ်ချလိုက်ရာ အသားဝါဝါဥဥ ပေါ်လာသည်။ အမြီးကို ရှဲခနဲ ထက်ခြမ်းခွဲလိုက်သောအခါ ထန်းပင်မြစ်နံ့ သင်းသင်းသည် နှာဝသို့ ပြေးဝှေ့၏။ ထန်းပင်မြစ်ကို ရီးဆေးရိုး တအေးတဆေး ချိုးဖဲ့နေပြီ။ ရီးကျီးဒန်ကား အပြောမရပ်သေး။
“မပေးဘူး၊ တိုင်ချင်ရာ တိုင်ပစေ။ စပါးတစ်တောင်း အစိတ်တောင် တန်တာ မပေးဘူး”
ရီးဆေးရိုးမှာ လက်တစ်ဆစ်ရွယ် ထန်းပင်မြစ်ကလေးကို ပါးစပ်ထဲသို့ အမှတ်မဲ့သွင်းကာ ဝါးမိ၏။ သွားမရှိသော သွားဖုံးညိုညိုညစ်ညစ်သည် ထန်းပင်မြစ်ကို မခြေမွနိုင်။ ထိုအခါကျမှ မိမိတွင် သွားမရှိပါကလားဟု ရီးဆေးရိုး သတိရ၏။ ထို့ကြောင့် ထောင်းစရာဆုံကို လှမ်းဆွဲကာ ထန်းပင်မြစ်ကို ထည့်ထောင်း၏။
“အင်း... ထန်းပင်မြစ်တောင် ထောင်းစားနေရပါ ပြီကော ကျီးဒန်”
“ဘာဆိုင်လဲ”
“လယ်ပြင်မှာ ညည်းငယ်ငယ်တုန်းက တက်တင်း အင်္ကျီလေးနဲ့ ပိုးရောချည်ပါလုံချည်လေးနဲ့ အင်မတန် လှတဲ့အကြောင်း ထွန်းလှိုင်နဲ့ ချက်ဖောင်းကို ပြောခဲ့ရသေးတယ်”
“ဘာမဆိုင်တာတွေ လာပြောနေတာလဲ။ တော်ပါ အဖျားခတ်သွားမယ်နော်”
ရီးဆေးရိုး ရယ်မောမိသည်။ ရီးကျီးဒန်သည် ဒေါသမပျောက်သေးငြား ရှက်စနိုးမျက်နှာသို့ ပြောင်းသွားရုံမက အသံပါ ပျော့သွားသောကြောင့် ဖြစ်ပေ၏။
“ငါ့တော့ အဖျားမခတ်ပါနဲ့ဟာ၊ စကားစပ်မိပြီး ပြောမိလို့ ပြောမိတဲ့အတိုင်း ဖောက်သည်ချတာပါ။ အဲဒီလိုပြောပြီး ပြန်လာခဲ့တော့ ငါ့မျက်စိထဲမှာ နင်ငယ်ငယ်တုန်းက ရုပ်ကိုပဲ မြင်နေတာဟ။ ဟောဒီမှာ ထိုင်မိလို့ နင်ဒေါသထွက်နေတာလည်း မြင်ရရော ကြောက်တောင် သွားတယ်ဟေ့”
ရီးကျီးဒန်မှာ ဒေါသကို သိမ်း၊ မျက်လွှာချလျက် မဆုံးသေးသော စကားကို နားစွင့်နေ၏။
“ဒေါသဖြစ်နေတဲ့ လူတိုင်းဟာ ကြမ်းတမ်းတဲ့စိတ် ရှိနေတာကိုးဟ။ ဒီတော့ မျက်နှာကလည်း ကြမ်းတမ်းနေတာပေါ့။ အဲ ထန်းပင်မြစ်ကိုလည်း ထောင်းဖို့ မေ့ပြီး ဝါးမိရော၊ ငါ့အမယ်ကြီးဟာ အသက်အရွယ်ကိုမှ မထောက်ဘဲ စိတ်နောက်ကိုယ်ပါ ဒေါသကြီးနေပါကလားလို့ နှလုံးသွင်းမိတော့တာပဲဟေ့”
“အလည်လုပ်တာကိုး တော်ရဲ့”
“အိုမင်းရွတ်တွ ဖြစ်နေလို့ ကြည့်ချင်စရာ ရှုချင်စရာ မကောင်းရတဲ့အထဲမှာ ဒေါသဘီလူး ပူးကပ်နေတော့ ညည့်မျက်နှာကို မှန်ထဲမှာ ကြည့်စမ်း။ တကယ့် ဘီလူးပဲ”
“တော်က သူတို့ မတရား လာတောင်းတာ ပေးစေချင်တယ်ပေါ့”
ရီးဆေးရိုး သက်ပြင်းချမိသည်။
“ကိုယ့်စိတ် ကိုယ့်ဆန္ဒအရတော့ မပေးချင်ဘူးပေါ့ဟာ။ နွားနဲ့ ဖက်ရုန်းပြီး ကိုယ်လုပ်ထားရတာကလား။ ဒါပေမဲ့ တစ်ဖက်ကလည်း ပြန်ပြီးစဉ်းစားရသေးတာကိုး။ အောက်က ရေက ပူ၊ အပေါ်က နေက ပူတဲ့ အထဲမှာ ကောက်စိုက်မခမျာများ ကောက်စိုက်ရရှာတာပါကလား၊ ခမျာများ စိတ်ပျော်ရွှင်စရာ အမောပြေစရာ ဆိုလို့...”
“အပေါ်ပူ အောက်ပူနဲ့ ကျုပ်လည်း ကောက်စိုက်လာခဲ့ရတာပါပဲ တော်ရဲ့။ လော်စပီကာဝေးလို့ ဓာတ်စက်တောင် နားမထောင်ခဲ့ရပါဘူး”
ရီးကျီးဒန်သည် ချက်ခနဲ ချေပ၏။ ဤသည်ကို ရီးဆေးရိုးက ထန်းပင်မြစ်ထောင်း တမြုံ့မြုံ့ဝါးရင်း ခေါင်းယမ်းပြသည်။
“ညည်းတို့ စိုက်တဲ့အချိန်တုန်းက ကောက်ကွက်က အပြဲကြီးတွေ။ စပါးအထွက်က တစ်ဧကမှ သုံးလေးဆယ်”
“အခုလည်း လူတိုးချရတာကကော”
“ဒီပုံဆိုရင် ရှေ့နှစ်ခါ ညည့်လယ်ကို ကောက်စိုက်မ ငှားလို့ရမယ်၊ အားကြီးရမယ်။ စောင့်နေ”
ရီးကျီးဒန်အား သည်စကားဖြင့် အနိုင်ကိုင်နိုင်မည် ရီးဆေးရိုး ထင်မှတ်ငြား ဖြစ်မလာခဲ့ချေ။
“ကောက်စိုက်စည်း ငှားလို့ မရဘဲ နေကြည့်ပါ လား၊ ငမောင်တို့ စိုက်ကြပ်ကော်မတီကို သွားတိုင်လိုက်မှာပေါ့ ဟင်း”
ရီးဆေးရိုး မောသွားဟန်ဖြင့် အေးနေသော ရေနွေးကြမ်းကို ငှဲ့သောက်ပြီး ထရပ်သည်။ ခေါင်းပေါ်မှ ပြာမှုန်များကို ခါသည်။ နွားတင်းကုပ်ဘက်သို့ သွားရန် ခြေလှမ်းပြင်ပြီးမှ ပြန်ရပ်သည်။
“ညဉ့်နက်သန်းခေါင် အားမနာလျှာမကျိုး ဖွင့်ဖွင့် နေလို့ အသံချဲ့စက်ကို ငါလည်း စေတနာ မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ စည်းခေါင်းနဲ့ တို့နဲ့ မျက်နှာပျက်ရမှာတော့ မကောင်းပါဘူးဟာ”
“တော်က မယ်ရှင်ကို စေတနာပိုမှာပေါ့။ ဟင်း... ဟင်း ကျုပ် မသိဘဲနေပါ့မလားတော်”
ရီးဆေးရိုးမှာ ခေါင်းမွေးတွေ ထောင်သွားသည် ထင်ရ၏။ မယ်ရှင်နှင့် ငယ်စဉ်က ဘာလိုလို ဖြစ်ခဲ့ခြင်းကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ကာ သမုတ်ခြင်းသာဖြစ်သည်ဟု နားလည်လိုက်သည့်အတွက် မျက်နှာလည်း ထူပူသွား၏။
“တော်ဟေ့ မဟုတ်တာတွေလာမပြောနဲ့” ဟု တစ်ဆက်တည်း အော်မိသည်။ အော်မိပြီးကာမှ ‘ငါ ဒေါသထွက်သွားပါကလား’ ဟု သတိရသည်။
“သူ့ထိတော့ နာတတ်လိုက်တာပါကလား”
သည်စကားကြောင့်လည်း ရီးဆေးရိုးမှာ မျက်လုံး မီးတောက်မတတ် ဖြစ်ရကာ ချာခနဲ လှည့်ကြည့်သည်။ သို့သော် ငေါက်ငမ်းဆဲရေးရန် ပါးစပ် ဟပြီးမှ အချိန်မီ သတိချုပ်၍ ချာခနဲ လှည့်ထွက်ခဲ့သည်။
“မတော်ဘူး မတော်ဘူး။ ဒေါသဖြစ်နေတဲ့ လူကို ဖျောင်းဖျမယ်ဆိုတဲ့ လူကပါ ဒေါသဖြစ်နေရင် လူ ရယ်စရာ ကောင်းနေပြီ”
ရီးဆေးရိုးသည် ရွာပြင်သို့ သွက်သွက်လှမ်းလာ၏။ ဓာတ်ပေါင်းစုစေတီကို ထုံးအဖွေးသားနှင့် ဖူးမြင်သာသော နေရာရောက်မှ ရပ်လိုက်သည်။ စေတီတော်မှ တစ်လုံးတည်းသော ဆည်းလည်းသည် တညင်ညင်တနွဲ့နွဲ့ လှုပ်ခါလျက် ရီးဆေးရိုးအား ဆုံးမနေဘိသို့ ရှိ၏။
“ကျီးဒန် ဒေါသဖြစ်နေတာကိုတော့ ကြောက်စရာကောင်းတယ် ပြောပြီး ငါ့ကျတော့ကော... ငါကျတော့ကော...”
ရီးဆေးရိုးသည် စေတီတော်ခြေရင်းသို့ ဒေါသ ပြေစင် မာန်လျှော့သည့် မျက်နှာဖြင့် ချဉ်းကပ်သွားလေ၏။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 ကိုဆေးရိုး ပေါင်းချုပ်
