စာပေ နဲ့ ဂီတ စွမ်းနိုင်သမျှတွေကို တင်ပြနေမည် ။ မြန်မာစာပေ မြန်မာဂီတ မြန်မာစကား မဝေဝါးအောင် ကြိုးစား စွမ်းဆောင်နေပါမည် ။
Thursday, July 30, 2026
မိုးရေထဲက ငှက်
Wednesday, July 29, 2026
မှန်လိုက်တဲ့ အဖြေ
❝ မှန်လိုက်တဲ့ အဖြေ ❞
▢ ထွန်းသိန်းဦး ( ခေတ္တ - စင်္ကာပူ )
လက်ဆွဲအိတ်များ ၊ ခရီးဆောင်အိတ်များ စစ်ဆေးရသည့် လေဆိပ် check - in လုပ်သည့် နေရာတွင် လေဆိပ်အမှုထမ်းက ခရီးသည်တိုင်းကို မေးရသည် ။ ခရီးသည် တစ်ယောက်ကို ယခုလို မေးလိုက်သည် ။
“ ဒီအိတ်က လူကြီးမင်းရဲ့ အိတ်ပါလား ခင်ဗျာ ”
ခရီးသည်က ပြန်ဖြေသည်မှာ ...
“ ကျွန်တော့်အိတ် မဟုတ်ပါဘူး .. အဲဒါ ကျွန်တော့်ယောက်ဖဟာ ... ကျွန်တော့်ကို ငှားလို့ ယူလာတာပါ ”
Source : Reader's Digest, Classic Reads 18 ( Subscriber Edition, 2014 )
▢ ထွန်းသိန်းဦး ( ခေတ္တ - စင်္ကာပူ ) ဘာသာပြန်ပေးပို့သည် ။
📖 ရယ်စရာ မဂ္ဂဇင်း
ဒီဇင်ဘာ ၊ ၂၀၁၅
ပေါင်သား လှီးသူ
❝ ပေါင်သား လှီးသူ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
“ဟေ့ သာဒွန်းအောင် …”
ရမ်းဘိုကုန်းရွာလယ်ရှိ ဝတ်ကျောင်းငယ်အရှေ့ဘက်မှ တဲကလေးတစ်လုံး၏ ရှေ့တွင် ခေါင်းပေါင်း ဖိုသီဖတ်သီနှင့် လူတစ်ယောက်မှာ ယောင်ချာချာ ရပ်နေရသည်။ မွန်းလွဲ နှစ်နာရီခန့် ရှိနေပြီ ဖြစ်သဖြင့် အညာရပ်၏ ခက်ထန်သော နေက ပိုလို့ ပူပြင်းတောက်လောင်နေ၏။ ဖုန်နှင့် လူးသော ရွက်ခြောက်တို့သည် ပြေးလွှားနေ၏။ ချောင်းရိုးတစ်လျှောက်မှာ ဆိုးဝါးလှသည့် လေပူတို့သည် နွားခလောက်သံနှင့် ရောဖွဲ့ကာ ဝင်ရောက်လာသည်။
“ဟေ သာဒွန်းအောင် ဟေး သာဒွန်းအောင်”
တဲကလေးရှေ့တွင် နေပူထဲ၌ ယောင်ချာချာ ရပ်နေရသူက တဲ၏အတွင်းဘက်သို့ ငုံ့ကြည့်ပြန်၏။
“ဟေး သာဒွန်းအောင်တို့ မိထွေးတို့”
ထပ်မံ၍ ခေါ်လိုက်ပြန်သော်လည်း တုံ့ပြန်သော အသံက ထွက်ပေါ်မလာလေသောကြောင့် ..
“ဟာ ဒီကောင်ဟာ ဘယ်များ သွားနေပါလိမ့် ဟေး မိထွေး”
တဲရှင်ဖြစ်သော သာဒွန်းအောင်၏ မယားအမည်ကို ဟစ်ခေါ်လိုက်ပြန်သည်။
“တော်”
အတန်ကြာမှ ထူးသံထွက်လာကာ ထမီရင်လျားနှင့် အသက်အစိတ်ခန့်ရှိ မိန်းမငယ်တစ်ယောက်သည် တဲတွင်းမှ ပေါ်လာပြီး ..
“အော် ကိုဆေးရိုးလား လာလေ အထဲကို”
မိန်းမငယ်က ပွေလိမ်ပြေကျနေသော ဆံပင်နီကျင့်ကျင့် ကြေးနီရောင်အစုကလေးကို ပြီးစလွယ် ထုံးဖွဲ့ရင်းက ကိုဆေးရိုးအား တဲတွင်းသို့ ဖိတ်ခေါ်လိုက်သည်။
“နေပါစေဟာ- မဝင်တော့ပါဘူး၊ နို့ နေပါဦးဟ နင်တို့ဟာက နေ့ခင်းကြောင်တောင်ကြီးတောင် ဘာလုပ်နေကြတာတုန်းဟ။ ခေါ်လိုက်ရတာလည်း လည်ချောင်းပဒေါင်း (ပုံတောင်း) လိုက်နေပြီ။ ပြီးတော့ ထွက်လာတော့လည်း ကိုးရိုးကားယားနဲ့ပါကလား”
ကိုဆေးရိုးက မိထွေးကို သေချာပတ်နပ်အောင် စူးစိုက်ကြည့်ပြီးမှ မိထွေး၏မျက်နှာကို မော့ကြည့်နေ၏။
“တော့် ဝါသနာတွေကို တော် လျှောက်တွေးနေတာကိုးတော့၊ နောက်ဖေးက ကင်မွန်းခါးပင်ရိပ်မှာ သက်ငယ်ပျစ်နေတာပါ”
“အော် အင်းအင်း သာဒွန်းအောင်ကကော”
“ဒီ အော့နာဝမ်းကျကို ပြောပဲ မပြောချင်ပါဘူး တော်။ တစ်နေ့လာလည်း သုံးပုံ၊ တစ်နေ့လာလည်း သုံးပုံ၊ သုံးပုံဝိုင်းမှာ ထမင်းစားခဲ့ပါလား။ နွားစာတောင်မှ ကလေးတစ်ဘက်နဲ့ ကျုပ်ကျွေးလို့ နွားတွေစားနေရတာ လှည်းတိုက်ကလေး ဘာလေးလိုက်ပါဆိုတာ တောင်မှ ဘာလေး ညာလေးနဲ့ ‘ဂျီရိပတ်တ’ များနေတာပဲ။ ကြာတော့ ကျုပ်ကလည်း စိတ်မရှည်တော့ဘူး တော့် … မြွေပွေးကြီး ထွန်တုံးလောက် ကိုက်ပြီး သေပါစေ ဆုတောင်းမိတယ် မသေဘူးတော် မသေဘူး”
“ဟယ် နင်ကလည်း”
မိထွေး၏ ဘွင်းဘွင်းကျစကားကို ကိုဆေးရိုးက ဟန့်တားလိုက်၏။
“နင်ပြောတာတွေ ဟုတ်တယ်ဟ၊ ဟုတ်ပေမယ့်လည်း ဒီလင်နဲ့ဒီမယားဆိုတာကလည်း ပြတ်နိုင်တာတွေ မဟုတ်တော့ အကြောင်းမသိရင် နင့်ကိုသာ အဆိုးဆိုကြမှာ”
“အို ဆိုကြပေါ့ မိထွေးအကြောင်း သိချင်ရင် ဝင်ပြီးစွက်ပေါ့”
မိထွေးမှာ စိတ်ဆိုးမာန်ဆိုးနှင့် ဒူးတလန် ပေါင်တလန် ဖြစ်လာကာ လက်သီးလက်မောင်းကို တန်းလာလေသည်။
“ငါလခွေးမှဘဲ နင့်မှာ ဒါတွေကြောင့် ခက်နေတာပဲ ဆိုလေ - ကဲလေ - မန်းလေ - ပြဲလေ”
“အခံရခက်လွန်းလို့ပါ ကိုဆေးရိုးရာ လင်မယား ရန်ဖြစ်ပလား။ ရန်ဖြစ်ရင် ဒီကောင်မ အဆိုးချည့်ပဲ။ ဒီကောင်မမှာဖြင့် နေအေးတုန်းမှာ ဝက်လာပင်တွေကို ရိတ်ထားပြီး ငှားသူရှိရင် သူများဆီမှာ အိုးကို အငှား ဖုတ်လို့၊ ငှားမဲ့လူ မရှိရင် သက်ငယ်ပျစ်ပြီး မဝတစ်လုတ် ဝတစ်လုတ် စားနေရတာကိုတော့ မသိကြတဲ့ အတိုင်းပဲ ဒီတော့ ကျုပ်ဆိုးသလားတော့ ကဲ”
“အေးပါဟာ တို့ကတော့ နင်မဆိုးမှန်း သိတာပေါ့ဟ”
ကိုဆေးရိုးက မိထွေး၏ စကားကို အလိုက်သင့် ထောက်ခံလိုက်ခြင်းဖြင့် သူမ၏ ခံပြင်းသော ဝေဒနာ လျော့ပါးသွားစေသည်။
“ငါလည်း ပြောပါတယ်ဟ ကနေ့ဆိုရင် ကျွန်းညိုကို လှည်းငှားလိုက်ဖို့ကိုတောင် ငါပြောထားလို့ လိုက်မယ် ပြောထားတယ်၊ အဲဒါကို ခုသွားတော့မလို့ လာပြီးသတိပေးတာ”
“အင်းအင်း တော့်မှာသာ သတိပေးနေ သူကဖြင့် သူ့သုံးပုံဖဲဝိုင်းကတောင် ထဦးမှာ မဟုတ်ဘူး”
“ကဲပါဟာ သွားခေါ်ချေပါ။ ငါလည်း သွားပြီး နွားစာကလေး ဘာလေး ထပ်ကျွေးလို့ တစ်အောင့်လောက် ကြာရင် လှည်းတပ်ပြီး လာခဲ့မယ် မြန်မြန်လည်း လုပ်ဟေ့”
ကိုဆေးရိုးက နေပူအောက်မှာ ရပ်လျက် ပြောဆိုပြီးသည့်နောက်တွင် လှည့်ထွက်ခဲ့လေသည်။ သာဒွန်းအောင်တို့ အိမ်ဝိုင်းထဲမှ ထွက်လာပြီး လှည်းလမ်းမှ မန်ကျည်းပင်ရိပ်အောက်သို့ အရောက်တွင် ခပ်သဲ့သဲ့မျှသော သုံးပုံဖဲရိုက်သံကို ကြားလိုက်ရသည်။ စကားပြောသံ၏ အဆုံးတွင် ဝေါခနဲ ဝိုင်းရယ်မောလိုက်ကြသော အသံကိုပါ ကြားရသဖြင့် ကိုဆေးရိုးမှာ ပြုံးမိလေ၏။
ဖဲတကာ ဖဲတို့တွင် သုံးပုံဖဲသည် တသသနှင့် လွမ်းလို့ အကောင်းဆုံးသော ဖဲမျိုးဖြစ်လေသည်။ တစ်အိမ်ကျယ်၍ တစ်လှည့်ပြီးသွားတိုင်း၊ မိမိတို့၏ အထေမှားပုံ၊ အတွေးမှားပုံများကို အသီးသီး ပြောပြကြကာ ဝါးခနဲ ဝါးခနဲ ရယ်မောကြလေ့ရှိ၏။ ပြီးခဲ့သော အမှားကို တမြေ့မြေ့သော နောင်တဖြင့် လွမ်းဆွတ်ရသော လူမိုက်ကျင့်ကို သုံးပုံဖဲကများ မျိုးစေ့ ချပေးလေရော့သလား။
သာဒွန်းအောင် နေ့စဉ် စွဲမြဲ သဲမဲလျက်ရှိသော သုံးပုံဝိုင်းမှာ သာဒွန်းအောင်တို့ အိမ်၏ တောင်ဘက် ငါးအိမ်ကျော်တွင် ရှိလေသည်။ ရွာကလည်း မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ်များ မရှိဘဲ ဘေးတိုက်ယှဉ်တန်းထားသော ရွာတံခွန်ကြီး ဖြစ်သဖြင့် အလှမ်းတော့ ဝေးသည်။ လေသင့်ပါမှ ဖဲဝိုင်းမှအသံ သဲ့သဲ့ကြားရ၏။
“တောက်”
သာဒွန်းအောင်မှာ အကြံရ ခက်နေ၏။ သူ့တွင် ဖဲနှစ်ဖူရနေပြီး ကျန်နှစ်ယောက်မှာ တစ်ဖူစီသာ ရကြသေးသည်။
“တောက် … မထောင်လည်းခက် ထောင်လည်းခက်နဲ့။ ထွက်သမျှတွေကလည်း ရှမ်းချည်းပါကလား”
“ထောင်နော် မထောင်ရင် မင်္ဂလာပဲဟေ့”
လက်တွင် ထုံးခွေကြီးများ ပြည့်ထပ်နေသော ဖိုးစိန်တုတ်ဆိုသူက လှန့်လိုက်လေသည်။
“ဟဲ ဟဲ ... ထောင်တော့ မထောင်နိုင်ဘူးဗျ”
ဖိုးစိန်တုတ်၏ လှန့်လုံးကို သာဒွန်းအောင်က တနှမ့်နှမ့်နှင့် ပြန်ပြီး ထေ့လိုက်သည်။ ဖိုးစိန်တုတ်၏ ဖြီးလုံးကို သိသောကြောင့်သာဖြစ်၏။ သာဒွန်းအောင်၏ လက်ထဲတွင် မင်္ဂလာမဆောင်နိုင်တော့သဖြင့် ပျက်သွားရသည့်ခြောက်အိုးနှင့် ချွန်း ရှိနေပြီး၊ မိုးကြိုးလုပ်နိုင်ရန် စီတင်းအကောက်တစ်ပြားနှင့် ထင်တစ်ချပ်ရှိနေပြီဖြစ်ရာ ဖိုးစိန်တုတ်၏ စကားကို မည်သို့လျှင် လန့်ပါမည်နည်း။
“ကဲဗျာ ရှောတိုးလာမလားလို့ စောင့်နေရတဲ့ မိုးကြိုးဗျ ...”
ပါးစပ်ကလည်း ဘေးကူ၍ စစ်ဆင်ရသည်။
“ဟဲဟဲ ဖူလုံပဲ ကြိတ်ရတော့တာကိုးဗျ ... ကဲ .. ဒီတစ်ပြားလည်း ထောင်လိုက်ဦးမယ်ဗျာ”
ဘုံးခနဲမြည်ကာ ထင်တစ်ချပ်က ကြမ်းပေါ် ကျလာသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ..
“အင်း ကျွတ်ကျွတ်ကျွတ် အကျိုးနည်းပြီဟေ့”
ကျန်ရိုက်ဖော်တစ်ဦးဖြစ်သူ ကိုပိတ်စက သူ၏ အထေမှား၊ အတွေးမှားမှုကို နောင်တရပြီး ညည်းညူ လိုက်ရှာသည်။
“မင်းမှ မှားတာမဟုတ်ဘူး ငါလည်း သွားပြီ။ ကဲ သာဒွန်းအောင် ကျယ်ပေတော့ဟ၊ ငါထင်တာက မင်းဟာ မိုးကြိုးချပြီးရင် ဗမာစုံတစ်ခုခု တိုက်မှာပဲဆိုပြီး ထေလိုက်တာ သွက်သွက်လည်ပြီဟေ့”
ဘကြီးဖိုးစိန်တုတ်က အဖူကို သာဒွန်းအောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပေးရင်း ပြောလိုက်ရာ -
“မကျယ်နိုင်ဘူးဗျ ကိုပိတ်စ ဘာဆွဲထားသလဲ”
“နှစ်ဘက်ကျန်တာပဲကွ။ ဒါပေမဲ့ ကြည့်လိုက်တော့ ရှမ်းတွေချည်းထွက်နေတာနဲ့ ထင်ပဲ ဆွဲတယ် ဟေ့”
“ဟောဗျ ဖိုးစိန်တုတ်ကကော”
“ငါလည်း ယင်းစုံကို ဖဲ့ထေလိုက်ရတာပေါ့ကွ”
“အမယ်လေး ကျယ်ပြီဗျ – ကျယ်ပြီဗျ” -
သာဒွန်းအောင်က ချွန်းကလေးကို နှီးချောဖျာပေါ်သို့ ဘုံးခနဲ ရိုက်ချလိုက်ပြီး ထ၍ခုန်လေတော့သည်။
“ချွန်းတဲ့ကွ ချွန်း ချွန်း” ဟူ၍လည်း အော်နေလိုက်သေး၏။
“ထင်တော့ထင်သားပဲကွ၊ ရှမ်းတစ်ပြားတလေ ခိုနေတတ်တယ်ဆိုတာကို ထင်တော့ ထင်သားပဲ။ ဒါပေမဲ့ ရှမ်းတွေ ထွက်နေတာက ကုန်သလောက် ရှိနေပြီကွ”
ကိုပိတ်စက သူ၏ အမှားကို တရားဝင်အောင် စကားပြေထိုးလိုက်သည်။ သူ့စကားအဆုံးတွင် အုံးခနဲ ရယ်သံက လွှမ်းချဲ့ကျယ်ပြန့်သွားပေ၏။
“ကဲ ဘကြီးဖိုးစိန်တုတ်က ကျွန်တော့်ဘက်မှာ လက်ကောက်တစ်ရံနဲ့ တစ်ဖက်ဆင်လိုက်ပါဦး”
“ကျုပ်ဘက်က ပစ္စည်းတွေကိုလည်း အတွက်ကျ ရွှေ့လိုက်ပါ”
“တယ် ငါလခွမ်းတဲ့မှပဲ၊ ငါက ပွဲစားဖြစ်နေမှကိုး”
ဖိုးစိန်တုတ်က သူ၏ လက်တွင် ထုံးမှတ်များ တို့နေရင်းက အသံတုန်ကြီးဖြင့် မကျေမနပ် ညည်းလိုက်ရာ အုံးခနဲ ရယ်သံ လွင့်သွားပြန်သည်။
“သာဒွန်းအောင်…”
သည်တစ်ခါ ခေါ်သံက ဖဲဝိုင်း၏ အပမှ ဖြစ်သောကြောင့် သာဒွန်းအောင်က နောက်ဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်၏။
“ဟဲ့ ဘာလဲဟ”
“ကိုဆေးရိုးက ပြောသွားတယ် သွားရအောင်တဲ့”
“မသိဘူး ငါ့လာမပြောနဲ့”
သာဒွန်းအောင်က ကလေးဆိုးကြီးလို ခေါင်းကို ချာခနဲ လှည့်ပစ်လိုက်ကာ ဖဲကို ဆက်ပြီး မွှေနေလေသည်။ မေ့နေသော လှည်းတိုက်သွားရမည့်ကိစ္စက ခုမှ ခေါင်းထဲဝင်လာ၏။ သို့ပေမဲ့ သူ့ရင်ထဲတွင် အမည်မသိသော မကျေနပ်ခြင်းတစ်ခုက ဝင်ရောက်လာသဖြင့် လာပြီးပြောရှာသော မယားကို ကန့်လန့် ပြောပစ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ မိထွေးကလည်း သာဒွန်းအောင်၏ ပြုမူပုံကြောင့် ရင်ထဲက အောင့်သွား၏။ သာဒွန်းအောင် ကလည်း သူ၏ ပျော်ရွှင်ကြည်နူးနေခြင်းကို လာရောက်ဖျက်ဆီးရမည်လား ဟူ၍ မကျေမနပ် ဖြစ်နေသည်။ သို့သော်လည်း သာဒွန်းအောင်မှာ ကြာမြင့်အောင် ကျောခိုင်း မနေနိုင်ပါ။
“မလိုက်ဘူးဟေ့ သွား”
“ဟဲ့ ဒါနဲ့ နင်လိုက်မယ်ဆိုဟဲ့”
“သွား နင့်မျက်နှာကို ကြာကြာ မကြည့်ချင်ဘူး၊ ငါ့ကို ထပ်ပြီးမပြောနဲ့”
“တောက် ဟင်း ... တယ်လေ ...”
အဘယ်မျှ ရက်စက်လိုက်သော စကားများပါနည်း။ အသက်ပေး၍ ကြင်ချစ်ရသော လင်သား၏ ထံမှ ထွက်ပေါ်လာသော ဤစကားသည် မယား၏ အသည်းကို ကိုင်ရမ်းနင်းချေလိုက်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်၏။ သို့ကြောင့်ပင် မိထွေးက သူ၏ ဒေါသနှင့် ရင်၏ နာကျင်ခြင်းကို ကြိတ်မှိတ်မျိုသိပ်ကာ လှည့်ထွက်သွား လေသည်။
“တကတည်း ဖြစ်နေလိုက်တဲ့ ရုပ်ကြီးက”
သာဒွန်းအောင်က ဖဲဝိုင်းမှ ထလာရင်း မကျေမနပ်နှင့် ရေရွတ်လေ၏။
“ဖြစ်နေလိုက်တဲ့ ရုပ်ကြီးက သူ့အမေ သေသလိုပဲ”
နေရိပ်များမှာ နည်းပါးလှသည်။ ရွာ၏ တောင်ဘက်ရှိ တောတန်းမှာလည်း ငြိမ်သက်သွေ့ဆိတ်လွန်းလှသည်။ နေရောင်အောက်ဝယ် ပုဆိုးကိုမျှ ခေါင်းမြီးခြုံဖို့ သတိမရ၊ သာဒွန်းအောင်က ပုဆိုးစုတ်ကို ပခုံးပေါ်တင်ပြီး နေပူကျဲကျဲထဲဝယ် အသက်မဲ့လှစွာဖြင့် လမ်းလျှောက်လာနေသည်။
သေဆုံးခဲ့ရပြီကော။
သာဒွန်းအောင်၏ ဘဝက အများနည်းတူ ကြေပျက်ဆုံးပါးခဲ့သည်မှာ ကြာပါလေပြီ။ တကယ်တော့မူ အသက်မပျောက်လေသေးသောကြောင့် လှုပ်ရှားနေရ၏။ အသက်မဲ့သော လှုပ်ရှားခြင်းက အဘယ်မှာ သန်စွမ်းနိုင်ပါမည်နည်း။
လယ်သမားကြီး ဖိုးရွှေသီးနှင့် လယ်သူမကြီး မယ်မင်းဘုံတို့မှာ လယ်သမားကလေး သာဒွန်းအောင်၏ မိဘနှစ်ပါးဖြစ်သည်။ အဖေတို့၏ လယ်သမားဘဝကို သာဒွန်းအောင်က သွေ့ရိုင်းသော မြက်ခြောက်တောပမာ မြင်ခဲ့ရ၏။
“ငါတို့တစ်တွေဟာ ဒီလိုနဲ့ပဲ သေသွားကြရတော့မှာလား...”
အဖေ လယ်သမား၊ သား လယ်သမား၊ အဖေလည်း ငတ်၊ သားလည်း ငတ်၏။ လွမ်းပုံဟောင်းကို ထပ်လောင်းရွတ်ဆိုရပါလျှင် ဖိုးရွှေသီးတို့၏ ဓားမဦးချ လယ်ကလေးတွေပြုတ်ပြီး ကြွေးနှောင် အထပ်ထပ်တို့ ရစ်ပတ်ခြင်းခံရမှုမှာ စတီးဘရားသား စသော ဗမာ့ ဆန်စပါးဈေး ချုပ်ကိုင်သူများ၏ စပါးဈေးနှိမ့်ချမှုကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။ ဒီနှစ် သာဒွန်းအောင် လယ်ကို စွန့်ပစ်လိုက်တာကလည်း စပါးဈေးနိမ့်ကျလွန်းသောကြောင့်ပင် ဖြစ်၏။ မိုးသုံးနှစ်ဆက် ခေါင်၍ မျိုးသာသာမျှသာ ရသော လယ်ထွက်စပါးက ၂၈၅ိ သော စပါးဈေးအောက်ဝယ် ပက်လက်မျောရတော့သည်။ လင်မယား နှစ်ယောက်လုံး၏ ကူလီခက ဘယ်မှာလဲ။ နွားနှစ်ကောင်အတွက် ကူလီခကကော ဘယ်ရောက်သွားပြီနည်း။ တစ်မိုးလုံး တစ်နွေလုံးနှင့် ကောက်မရိတ် မချင်း စားခဲ့ရသော ထမင်းဖိုးကလည်း ရှုံးလိုက်ပြန်သေးသည်။
“ငါတို့တစ်တွေဟာ ဒီလိုနဲ့ပဲ သေသွားကြရတော့မှာလား”
ဟုတ်ကဲ့ ဒီလိုသာပဲ သေသွားကြပါတော့လေ။ ဒီဝဋ်မှ လွတ်စေကျွတ်စေရန်အတွက် မြေကြီးဆုံးအောင်ပဲ ပြေးသွားပါဦးတော့၊ ဒီလိုနဲ့ပဲ သေရပါမည်၊ မှန်သည်၊ ထူးခြားချက်ကကော ရှိနေပါသေးသလား။ စိတ်ဓာတ်၏ ကျဆင်းမှုနှင့်အတူ လူသားတိုင်း၏ ဆုတ်နစ်သော လုပ်အားများကလည်း လူ့လောက၏ တစ်ခုသော အစွန်သို့ ပြေးထွက်ကုန်ကြရပေပြီ။
ဒါကိုတော့ သာဒွန်းအောင်ကိုပင် လက်ညှိုးညွှန်ရပေမည်။
လယ်ပြင်သို့ ရောက်တိုင်း ရောက်တိုင်းပင် သာဒွန်းအောင်အတွက် အမင်္ဂလာနှင့် ကြုံဆုံရသည်။ ညောင်ပင်ခြေရင်းဝယ် ပစ်လှဲလို့သာ ထိုင်ချလိုက်မိသည်။ ဟစ်၍ဟစ်၍ ငိုလိုက်ချင်ပါ၏။ မျက်ရည်က မယိုစိမ့်လာနိုင်။ ရင်တွင်းဝယ် ကြမ်းသောလက်ကြီး အစုံဖြင့် ဆုပ်ကိုင်မွှေရမ်းခံရသလို နာကျင်ဆို့နင့်နေရသည်။ ခြေသလုံး တစ်ပတ်ရစ်မြှုပ်အောင် ထွန်ယက်ခဲ့ရသော သမန်းပြင်က သာဒွန်းအောင်၏ အသည်းစိုင်ကို ရွှင်လန်းအောင် ဖန်တီးမပေးနိုင်၊ သွေ့ခြောက်နေသော အသွင်၊ ဝါကျင်နေသော အဆင်း၊ လိမ်ကွေးနေသော ရုပ်ပြဖြင့် ဝမ်းနည်းသူကိုမှ ငိုချင်အောင်ပြောင်စ နေသော ကောက်ပင်တောက ကြည့်လိုက်တိုင်းလျှင် ရင်ဝယ်ဆို့နင့်သွားစေလေ၏။
ဒါကို မက်မောခင်တွယ်နေလို့လည်း သုညတွင်းမှ အရေအတွက် ထုတ်ယူမရနိုင်သောကြောင့် မိမိ၏ ချောင်လည်ရေးကို ရှာကြံရတော့သည်။ စင်စစ်တော့ လူပေါ်လူကြော့ အလုပ်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုလိုကလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသေး၏။ ထို့ပြင် ခေါင်းပုံဖြတ်၊ လှီးစား၊ ဖြတ်စား။
သာဒွန်းအောင်မှာ လှည်းတစ်စီးဖြင့် နီးဝေးနှံ့စပ် လှည့်ပတ်သွားလာနေသည်။ အပေါင်းအသင်းများရှိရာ ကိုင်းထဲကျွန်းထဲသို့ သွားရင်း ကိုယ့်နွားကို ကြိုက်လည်း မကြိုက် ငွေများများစားစား ပေးပြီးလည်း အစား မဝယ်နိုင်သော သူများထံမှ အလိုက် ငွေပိုကလေး အသင့်အတင့်ရ လျှင် သာဒွန်းအောင်က သူ့နွားနှင့် လဲလှယ်လိုက်၏။ နွားကောင်လုံးလည်း မပျောက် ငွေလည်း ရသော အလုပ်မို့ တစ်ဖက်တစ်နည်းချောင်လည်စေသော နည်းပင်ဖြစ်သည်။ ဤသည်ပင် ‘ပေါင်သားလှီးခြင်း’ ဟု ခေါ်ဆိုကြပေ၏။
“သာဒွန်းအောင်ရာ … မစားရလည်း နေပါစေဟာ ... ဒီနွားတွေကိုတော့ မလဲပါနဲ့တော့”
မိထွေးက နွားတင်းကုပ်တွင်းရှိ ဖီးဖီးကြော့ကြော့ နွားထီးကြီး နှစ်ကောင်ကို ကြည့်ပြီး သာဒွန်းအောင်ကို တောင်းပန်လိုက်သည်။
“အံမာ … နွားခိုက်လို့ မွဲမှာသေမှာကိုများ ကြောက်သေးသလားဟ။ ဒါထက်ကော မွဲနိုင်သေးသလား။ သေသွားတော့ကော ဒီသောက်ငတ်သောက်မွဲဘဝကို မက်နေသေးသလားဟ။ စောစောသေရင် စောစော ဝဋ်ကျွတ်တာပေါ့ဟာ..”
အံကိုကြိတ်၍ လက်သီးကိုဆုပ်ပြီး “ဟဲ့ လောကဓံ နင်ဟာ ဒါထက်မွဲအောင် တတ်နိုင်သေးရဲ့လား” ဟု မထေမဲ့ဝှန်ကြိမ်းဝါးလိုက်သံမှာ ငိုသံစွက်သော သံတုန်ဆွေးကြီးက ရင်တွင်းဝယ် အဘယ်မျှ နာကြည်းနေကြောင်းကို ဖော်လှစ်နေပေသည်။
“ကြောက်တာပေါ့ဟာ ... နင် တညောင်ရွာက ငါးဆယ်အလိုက်ရလို့ လဲလာတဲ့ နွားကြီးတုန်းကများ ငါဖြင့် အစာတောင် မကျွေးဝံ့ဘူး။ သူ့ကို ဘယ်တော့ ကြည့်လိုက်ကြည့်လိုက် ဆောင့်ဆောင့်ကြီး ထိုင်နေတာပဲ”
ခြင်္သေ့ထိုင် ထိုင်သောနွားကို နွားဘီလူးသခင် သေတတ်သည်ဟု ပြောစမှတ်ပြုကြသော်လည်း သာဒွန်းအောင်တို့လင်မယားမှာ သေလည်း မသေ၊ နာလည်း မနာခဲ့၊ ဂြိုဟ်ဆိုးကံဆိုးတွေ ထူထဲစွာ ဝန်းဆို့နေသည့် အထဲသို့ အသေးအဖွဲ့ကိစ္စကလေးက တိုးနိုင်ဟန် မတူ။
အိမ်သို့ သာဒွန်းအောင် တစ်ခေါက်ပြန်လာတိုင်း မိထွေးမှာ ရင်ကိုမ ဘုရားကို တရသည်။ ဟုတ်သည် မ, ရပေမည်။ တစ်ခါပြန်လာလျှင် နွား၏ အမြီးကြီးမှာ မြေကို ဒရွတ်တိုက်လျက်သားပါလာသည်။ မွဲပင်မွဲသော်လည်း မိထွေးက မွဲဆိုသော စကားလုံးကိုတော့ ကြောက်ရွံ့လှသည်။ နွားတံမြက်လှဲ၊ အိမ်တံမြက်လှဲ ချွတ်ခြုံကျအောင် မွဲ ဆိုမဟုတ်လား။ ရင်ပုံကြား၊ လက်ကြား၊ မျက်ကြားဘဲ၊ နံနိမ့်စသည်ဖြင့် သူတစ်ပါး ရှောင်သမျှ နွားတို့သည် သာဒွန်းအောင်၏ နွားတင်းကုပ် အတွင်းသို့ ဝင်လိုက်ထွက်လိုက်နှင့်။ ကြာတော့လည်း မိထွေးမှာ ရိုးသွားတော့သည်။ ရိုးသွားရုံသာ မဟုတ်၊ ကိုယ့်လက်ထဲက နွားကို အခြားလဲလှယ်လိုသူ၏ အမြင်တွင် စိုပြည်ဝဖြိုးနေပါမှ အလိုက်များ များရမည်ဟူသော အသိက မိထွေးအား ရောက်လာသမျှ နွားများကို အရိပ်တကြည့်ကြည့် ကျွေးမွေးနေအောင် စေ့ဆော်ပေးလေ၏။
တစ်နေ့။
“သာဒွန်းအောင် … သာဒွန်းအောင် - ဟဲ့ ဟဲ့”
မိထွေးက နွားတင်းကုပ်ထဲမှ နေပြီး အလန့်တကြား အော်သောကြောင့်
“ဟ ဘာတုန်း ဘာတုန်း ဘာဖြစ်တာလဲဟ”
သာဒွန်းအောင်မှာ တဲထဲမှ ပြေးထွက်လာ၏။ မိထွေးကိုကြည့်လိုက်တော့ ပါးစပ်အဟောင်းသား၊ မျက်လုံး အဝိုင်းသားနှင့် ထိတ်ရွံ့အံ့သြနေသည်။
“မိထွေး ဘာလဲဟင်”
“နင် လဲလာတဲ့နွားကို သေသေချာချာကြည့်ပါဦး”
“ဘာဖြစ်လို့လဲ”
သာဒွန်းအောင်က သေချာပတ်နပ်စွာ ကြည့်ပြီးမှ လဲခဲ့သော နွားဝါကို တစ်ဖန် ပြန်ကြည့်လိုက်ရပြန်သည်။
“ငါလည်း နွားပိုက်ပဲ အောင်းမေ့ပြီး အစာကျွေး နေတာဟ၊ အဲဒါ ငါအစာကျွေးနေတုန်း၊ သေးပေါက်တော့ ငါလည်းထိတ်ပြီး အော်မိတာဟ၊ သေးပေါက်တာက ဗိုက်အောက်က မဟုတ်ဘူးဟ၊ အမြီးကို မပြီး နောက်က ပေါက်တာ”
“ဟေ”
သာဒွန်းအောင်ပါ ပါးစပ်ပြဲရပြန်တော့သည်။
“ဟင်း ... ကြည့်စမ်း”
မိထွေးက အမြီးကို ဆွဲလှန်ပြလိုက်သည်။ နွားမမှ နွားမအစစ်၊ သို့သော်လည်း ထူးဆန်းသော နွားမပါ တကား။ အမြီးကိုသာ လှန်မကြည့်ရင် ဘယ်နွားဝိဇ္ဇာပဲ ဖြစ်ဖြစ် နွားမဟု မပြောနိုင်။ ချိုကားကြီးနှင့် စွင့်နေအောင် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ အလျားကောင်း၏။ ကဲလား ကောင်းသည်။ ခွာကျတာကအစ နွားပိုက် (နွားထီး) ပင် ဖြစ်၏။ ဗိုက်အောက်မှာလည်း နွားထီး၏ ကျင်ချောင်းပါသည်။ သို့သော် ဤပစ္စည်းမှာ အတု ဖြစ်သည်။ အရေခွံအတန်းကလေးနှင့် ရှုံ့တွတွ အရေခွံဖုဖုကလေးများမှာ နွားထီးအသွင်ကို ဖန်ဆင်းထားသည်။ တကယ်တန်း ကျင်ငယ်စွန့်ခါမှ ဘွားဘွားပေါ်ရခြင်းဖြစ်၏။
“အသာနေ အသာနေ လူကြားသွားမယ်”
သာဒွန်းအောင်က မျက်ကလဲဆံပျာနှင့် လက်ခါခါ ခြေခါခါ ပိတ်ထားလိုက်သည်။ သို့တစေလည်း အခါတိုင်းမူ ကိုယ်က အလိုက်ရနေကျ သာဒွန်းအောင်မှာ ဒီတစ်ချီတော့ ငွေအစိတ်လိုက်ပြီး မြောက်ခွင်သားတစ်ယောက်၏ လက်သို့ ထည့်လိုက်ရသည်။
လွန်ခဲ့သော တစ်လခန့်က နောက်ဆုံးရောက်လာသောနွားကြီး တစ်ရှဉ်းကို မိထွေး မြင်ရသောအခါ ‘သာဒွန်းအောင်ရာ ဒီနွားကြီးတစ်ရှဉ်းကိုတော့ မလဲပါနဲ့ ဟာ’ ဟူ၍ ဆိုလာတော့သည်။ အသွေးညီအမွေးညီ နှင့် နွားပြာညိုကြီးတစ်ရှဉ်းမှာ ဝမ်းဗိုက်ကားကား လည်မော့မော့နှင့် ကြော့ကြော့ရှင်းရှင်း ခန့်ခန့်သန့်လှပေရာ မိထွေးက မလဲစေချင်တော့ပေ။ အစားကလည်း ကောင်းလှသမို့ ဒီနှစ်ကောင်ကိုသာ လဲမယ် ဆိုရင်တော့ ရှုံးမှာပဲဟု ယူဆကာ ကန့်ကွက်ခြင်းဖြစ်၏။
“ကိုင်း ဒါဖြင့်လည်း လှည်းငှားကလေး ဘာကလေး လိုက်ရှာပေတော့”
လှည်းတိုက်မှာ လိုက်ရတစ်ချက် မလိုက်ရတစ်ချက်နှင့်အားလပ်ချိန်က များလာသောအခါ ကိုငွေကိုင့်အိမ်မှ သုံးပုံဖဲဝိုင်းကို သွားကြည့်မိတော့သည်။ သူများ ရယ်မောလို့လည်း ဘာကြောင့် ရယ်မှန်းမသိ အငေးသားနှင့် ထိုင်နေရာက ရှမ်းဗမာ ခွဲတတ်လာသည်။ တဖြည်းဖြည်း ထေတတ်တွေးတတ်လာသော အခါ ဝင်၍ ကစားမိပေ၏။ ဖဲမှာတစ်ထုပ်ပဲ ရှိသည်။ ကစားချင်သူက အများကြီးမို့ တစ်ယောက်ထနိုး တစ်ယောက်ထွက်နိုးနှင့် တစ်နေကုန်လို့ တစ်ခါမှ မကစားရဘဲ ပြန်လာရသောအခါများတွင် ရင်ထဲမှာ မအီမသာကြီးဖြစ်နေရသည်။ တစ်နေ့လုံး ဖဲမကောင်းသဖြင့် အရှုံးနှင့် ပြန်လာရသော ကာလများဝယ် ငိုချင်သလို ဆဲချင်သလိုနှင့် ဖြစ်လာရကာ မိထွေး ကပါ ဆီးကြိုဆူ ပူလိုက်ပါမူ မီးတောက်ကြလေသည်။
ဖဲဆိုတာမျိုးကလည်း ကြီးမားသော ညို့ဓာတ် ပြင်းထန်လှပေ၏။ မယား ဆိုတာမျိုးကလည်း ပါးစပ်ကသာ ‘မောင့်ကို ဓားနဲ့မိုးရင် ခါးထိုးလို့ ခံပါ့မယ်’ ဆိုသော်လည်း မလုပ်မကိုင် သုံးပုံဖဲဝိုင်း၌ ရစ်မူးဖန် များသောကာလ၌ ငြူစူဆောင့်အောင့် လာစမြဲပင်။
လူသားတစ်ယောက်၏ အကျင့်စာရိတ္တ ပျက်ယွင်းမှုမှအစ တိုင်းပြည်တစ်ပြည် ဆုံးပါးစေရေးအထိ ချုပ်နှောင်ဖမ်းစားနေသော ငွေဆက်ဆံရေး လောကဝယ် ငွေကြေးကြပ်တည်း၊ ကျဉ်းမြောင်းခြင်းက သာဒွန်းအောင်တို့ အိမ်ထောင်အတွက် ပွေလိမ်ယှက်ထွေးသော ဆူးညှောင့်များ ဖြစ်လာရ၏။ စီးပွားရေး ကြပ်တည်းလျှင် မယား၏ ပီယဝါစာသည်လည်း လင့်အတွက် မိုးကြိုးသံဖြစ်၏။ လင်၏ ယုယပိုက်ဖြားမှုသည်လည်း မယားတွင် ရိုက်ပုတ်ကန်ကြောက်ခြင်း ဖြစ်စေ၏။
ဤသို့သော ကားချပ်ကို ခံထားသော သာဒွန်းအောင်တို့၏ ရုပ်စင်ဝယ် သာဒွန်းအောင်၏ တဒင်္ဂပီတိကို ဖြစ်မှုကို လာရောက်ဖျက်ဆီးသော မိထွေး၏ မျက်နှာကို မကြည်ချင်ဘူးဆိုသည်မှာ မှန်ကန်လှပါပေသည်။
“တို့တစ်တွေဟာ ဒီလိုနဲ့ပဲ သေကြရတော့မှာလား”
သာဒွန်းအောင်မှာ ပူပြင်းလှသော နေအရှိန်ကိုမှ အမှတ်ထားမိပါစ၊ ကျိုးနေသော ဇက်နှင့် ခြေက တစ်လှမ်းချင်းလှမ်းလာနေပါ၏။တကယ်တော့မူ သေဆုံးကြေပြုန်းခဲ့ရသည်မှာ ကြာလေပြီကော၊ စီးပွားပျက်ခြင်းသည် တရားလမ်းကျနခြင်းကင်းမဲ့စွာ ဖိစီးလာသော ကာလဝယ် လူသားတို့၏ တန်ခိုးအင်အားသည် ကျဆင်းကုန်ခမ်းရကာ တက်ကြွခြင်း ကင်းလာရ၏။ အမှောင်မဲမဲတွင်းဝယ် ဒါသည်ပင် သေခြင်းမည်ပေ၏။
“ဟေ့ သာဒွန်းအောင် လုပ်လကွာ”
တဲရှေ့သို့ ကိုဆေးရိုး၏ လှည်းက ထိုးရပ်လိုက်သည်။ ကိုဆေးရိုး၏ လောတိုက်သံကပါ ညံလာ၏။ ကိုဆေးရိုးက သူ့လှည်းပေါ်တွင် တင်ပလ္လင်ခွေပြီး ဆေးလိပ်မီးညှိနေစဉ်တွင် သာဒွန်းအောင်က နွားပြာညိုကြီးနှစ်ကောင်ကို ရှေ့မှ တစ်ကောင်ကို မောင်းပြီး နောက်မှ တစ်ကောင်ကို ဆွဲယူလာရာ ဘို့ခပ်ထွားထွားနှင့်နွားကြီးမှာ သူ့အလိုအလျောက် သူ့အတိုင်ဘက်သို့ သူ ဝင်သွားတော့သည်။ အလှည့်ဘက်မှ ဂျိုကားကြီးကလည်း လှည်းထဲသို့ တည့်အောင်ပင် မဝင် ထမ်းပိုးအောက်လို့သာ အတင်းခေါင်းလျှိုလိုက်၏။ သာဒွန်းအောင်က ထမ်းပိုးကြိုးကိုပတ်၊ လှည်းဒေါက်ကို ဖြုတ်၊ ကန်ကြိုးနှစ်စကို လှည်းပေါ်သို့ ပစ်တင်ပြီး နှင်တံကို ဝင့်လျက် မောင်းလိုက်သောအခါ နွားကြီးနှစ်ကောင်မှာ လှုပ်ရုံမျှပင် မလှုပ်။
“ဟဲ့ အောင်မယ် … မကြားဘူးလားဟ”
သာဒွန်းအောင်က အလှည့်ဘက်မှ နွားကြီးကို ဖတ်ခနဲ နှင့်တံဖြင့် တို့လိုက်ရာ၊ လှည်းထမ်းပိုးမှာ ညာဘက်သို့ စောင်းသွားတော့သည်။
“ဟ ဒီနွားကြီးကကော သေချင်ပြီလား”
တစ်ဖန် အတိုင်ဘက်မှ နွားကြီးကို အသာကလေး တို့လိုက်ပြန်သည်။ နွားကြီးက မလှုပ်၊ စားမြုံ့ပြန်ပင် မပျက်။
“ဟဲ့”
နောက်တစ်ချက် ခပ်ပြင်းပြင်းကလေး ချလိုက်ပြန်သော်လည်း ဘို့ထွားကြီးမှာ လှုပ်လည်း မလှုပ်၊ အမြီးကလေးသော်မှ မခပ်ဘဲ လေးဘက်ခွာစုံ ကား ခံနေသဖြင့်၊ အဆဲမျိုးစုံနှင့် ရိုက်သံတို့သည် ဆက်ကာဆက်ကာ ထွက်ပေါ်လာ၏။
နှင်တံတစ်ချောင်းလုံးမှာ သေးသေးမျှင်မျှင်ကလေး တွေ ဖြစ်သွားသည်အထိ ကွဲကြေကုန်သည်နှင့် အညီ၊ ဘို့ထွားကြီး၏ ကျောတပြင်လုံးမှာလည်း ကြိမ်ရာတို့သည် အမြှောင်းအမြှောင်း အစင်းလိုက် အစင်းလိုက် ထပ်စီနေလေသည်။
“ကိုင်းဟာ ... ကိုင်းဟာ ...”
နှင်တံကို အဖျားမှ ကိုင်ပြီး အရင်းပိုင်းဖြင့် ဆက်ကာဆက်ကာ တအားရိုက်ပြန်သော်လည်း စဉ်းငယ်မျှ မရွေ့ အရင်းပိုင်းသာ ကွဲမှုန်ကြေမွသွားလေသည်။
“ကိုင်း … သိကြရောပေါ့ကွာ ... နင်ကပဲ ရွတ်သလား၊ ငါကပဲ ရွတ်သလား စမ်းကြတာပေါ့”
သာဒွန်းအောင်က ခြင်မီးထည့်ဖို့ ရှာထားသော ထန်းရွက် တစ်ချပ်ကို ဆွဲယူလာပြီး မီးရှို့ကာ ဘို့ထွားကြီး၏ ဗိုက်အောက်သို့ ထိုးသွင်းလိုက်၏။ ဝမ်းဗိုက်ရှိ အမွေးများကို အရှိန်ပြင်းစွာ မျိုဝါးသွားရုံမျှမက၊ အရေခွံတစ်ခုလုံးပါ မည်းခြစ်သွားပြီ။ သာဒွန်းအောင်က ဘို့ထွားကြီးကို မော့ကြည့်ပြီး။
“ကိုင်း ငါမှန်းသိပလား”
ကြိမ်းလို့သာ ကြိမ်းရသော်လည်း ဘို့ထွားကြီးမှာ နေရာမျှပင် မရွေ့ ၊ ကိုဆေးရိုးမှာမူ လူမိုက်နှင့် နွားမိုက်တို့၏ အစွမ်းပြိုင်ပွဲကို အံ့သြထိတ်လန့်စွာ ငေးကြည့်နေရှာပေ၏။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်း
၁၉၅၅၊ ဩဂုတ်
ကမ်းပျောက်ပုစ္ဆာ
❝ ကမ်းပျောက်ပုစ္ဆာ ❞
( လွင်မာအောင် - ဥက္ကံ )
ကျနေဘက် ရောက်သဖြင့် နေက သိပ်မပူတော့ပေ။ ရိုးမစပ် တောထဲ၊ တောင်ထဲတွင် အလုပ်သွားကြသော အလုပ်သမားတို့ အိမ်ပြန်လာကြသဖြင့် ရွာထဲတွင် လူစုံသောအချိန်ဖြစ်သည်။ ခြံစည်းရိုးရှေ့ လမ်းကျဉ်းကလေးမှ တဖျပ်ဖျပ် ပြေးလွှားလှုပ်ရှားသံတို့က စိုးထိတ်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ ဗလုံးဗထွေး အော်ဟစ်ပြေးလွှားသူတို့ စုရုံးရာသည် ရွာထိပ်တောင်ကုန်းမြင့်ပေါ်မှ စေတီလေးရှိရာသို့ ဖြစ်သည်။ စေတီအုတ်တံတိုင်းပေါ်တွင် မတ်တတ်ရပ်လူတွေ နေရာမလပ် စီတန်းနေသည်မှာ နောက်လူ တိုး၍ မရတော့ပေ။
“ဟေး...ဟေး...ဟူး”
“ခြေနဲ့ ယက်နေတာဟေ့”
“ခွာနဲ့ ပေါက်နေတာဟ၊ စပါးပင်တွေတော့ ပျက်စီးကုန်ပါပြီတော်”
အမျိုးမျိုး အော်ဟစ်နေသည့် အသံများကြားမှ စူးစူးနင့်နင့် အာခေါင်ခြစ်အော်သံကြောင့် အခြား အသံများ ချက်ချင်း ရပ်သွားကြသည်။
“အဖေကြီး...အဖေကြီးရေ၊ ဆင်ကြီး ထွက်လာတယ်ဗျို့”
သမီးဖြစ်သူ မခင်ဝေအော်သံကို ဦးဒူဒိန် ကြားနိုင်သလား မသိ။ မြေးတွေကပါ အဒေါ်ဖြစ်သူနောက်မှ အသံကုန် ဟစ်အော် ခေါ်နေကြတော့သည်။
“ဆင်ကြီး ထွက်နေတယ် အဘရေ”
တောရိုင်းဆင်ကြီးများကို သည်နယ် တစ်ခွင်မှ လူများ အလွန်ကြောက်ကြသည်။ တောဆင်ရိုင်းကြောင့် သေသူများလည်း မနည်းတော့ပေ။ ဖားရှာ၊ ငါးရှာ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ခူး၊ မှိုနုတ်၊ မျှစ်ချိုး၊ ထင်းခုတ်၊ ဝါးခုတ်သွားလျှင်လည်း သူ့အသံကိုပင် နားစွင့်နေရသည်။ အုပ်စုလိုက် သွားကြ၍ တစ်ဦးဦးနှင့် တောဆင်ရိုင်း တိုက်ရိုက်တွေ့ သည့်အခါတွင် ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် လွတ်ကင်းသူများ ရှိနိုင်သလို၊ တောဆင်ရိုင်း၏ ခြေဖဝါးအောက် ပြားပြားမှောက် ဝပ်စင်းခဲ့ရသူများလည်း မနည်းလှတော့ပေ။ လင်နှင့်မယား၊ သားနှင့်အမိ၊ မောင်နှင့်နှမ၊ ညီအစ်ကို ညီအစ်မ၊ ချစ်ခင်ရင်းနှီးရသော မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်း တစ်ဦးဦးသာ ဆင်ရိုင်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပါက အော်ဟစ်ဆူညံပြီး မရှုမလှ ခံစားနေရသော ဒုက္ခကို တိတ်တဆိတ် ချောင်းကြည့်ပြီး ဝမ်းနည်းကြေကွဲရုံမှတစ်ပါး ပြန်လည် ရင်ဆိုင်နိုင်စွမ်း မရှိသည့် ရိုးမစပ်ဖျား တောသူ၊ တောင်သားများ၏ ဘဝစစ်စစ် အမှန်ပင်ဖြစ်ပေသည်။
အော်ဟစ် ဆူညံသံများက သူ့အတွက် အားပေးစကားများ ထင်လေသလား မသိ။ ရှေ့လက်နှင့် စပါးခင်းကို နင်းလိုက်၊ နောက်ခြေနှင့် ကန်လိုက်၊ နှာမောင်းဖြင့် စပါးခင်းကို ထိုးမွှေလိုက်နှင့် ကစားနေလေသည်။
“ဝူး...ဟေး...ဟေး”
ကျနေကို လက်ဝါးဖြင့်ကာ၍ စေတီရှိရာ တောင်ကုန်းပေါ်သို့ တရွေ့ရွေ့တက်လာသော အမယ်အိုဒေါ်မယ်ရုံ ရင်ထဲတွင် တင်း၍ မွန်းကျပ်နေသည်။ တံတိုင်းပေါ်တွင် စီတန်းနေသော သူများကို သူ မတိုးနိုင်။ ဘုရားကုန်းမြေ ရင်ပြင်ပေါ်တွင်သာ ထိုင်ချ၍ စေတီတော်ကို အကြိမ်ကြိမ် ဦးချရင်း ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးဒူဒိန် အန္တရာယ်လွတ်ကြောင်းကိုသာ ဆုတောင်းနေမိသည်။
သည်အိမ်ဦးနတ် အဘိုးကြီး မရှိလျှင် သူ့ဘဝ ဘယ်လို ဆက်လျှောက်ရပါမည်နည်း။ ညာလက်က တောင်ဝှေးကို ထောက်ရပ်ရင်း ဘယ်လက်ဖြင့် ရင်ဘတ်ကို အသာဖိ၍ မျက်ရည်တို့ ဝိုင်းစို့လာတော့သည်။
“တောက်”
ကျွတ်စုတ်သံလောက်သာ ကျယ်လောက်သည့် တောက်ခေါက်သံကို အားယူခေါက်ရင်း သက်ပြင်းများသာ ချနေ ရှာသည်။
ဒေါ်မယ်ရုံမှာ မိမိထက် အသက် ၄ နှစ်မျှ ငယ်ရွယ်သော ဘိုးဒူဒိန်ကို အနိုင်ယူ ဆိုးတတ်မြဲဖြစ်သည်။ မနက်လင်း၍ အလုပ် သွားခါနီးတိုင်း ဦးဒူဒိန်မှာ ချက်ပြုတ်ပြီးမှ တောထဲ အလုပ်ဆင်းလေ့ရှိသည်။ ဝါးခုတ်၊ ဖျံဥတူး၊ လိပ်ပြာဥတူး၍ အဝယ်ဒိုင်သို့ ပစ္စည်းပို့ပြီး ညနေစောင်း အိမ်ပြန်ရောက်သည့် အချိန်မှသာ ညစာ ချက်ရသည်။ အချိန်စောလျှင် စောသလို တောကြက်နှင့် ပူးကောင် ကလေးများကိုလည်း ကိုင်းထောင်၍ ဖမ်း တတ်သည်။ စိမ့်၊ စမ်း အိုင်များတွင်လည်း ငါးဖမ်းလေ့ရှိသည်။ ယခုလည်း ငါးပိုက် သွားဖော်ရင်း ဆင်နှင့် တိုးမည်ကို မိသားစုနှင့် ရွာသူရွာသားများ စိုးရိမ်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။
သားနှင့်သမီး နှစ်ယောက် အသီးသီး အိမ်ထောင်ကျ၍ အိမ်ခွဲနေကြသဖြင့် အဘိုးကြီး၊ အမယ်ကြီးသာ တဲအိမ်ကလေးတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။ ခြံဝိုင်းထဲတွင်သာ သား၊ သမီးတို့နှင့် အတူတကွ နေထိုင်ကြလေသည်။ သားသမီးတို့ အိမ်မှ နေ့စဉ် ဟင်းတစ်ခွက် မရောက်သော်လည်း အဘိုးကြီး ဟင်းစားရှာ ရလာသည့် နေ့မျိုးတွင် မြေးများတစ်သိုက်နှင့် စုစုရုံးရုံးစားကြရသည်ကို ကြည်နူးမဆုံး ဖြစ်ကြရသည်။
အရပ်လက်သည် ဒေါ်မယ်ရုံမှာ မနက် မိုးလင်းသည်နှင့် ရွာတစ်ပတ်လှည့်လည်၍ လုပ်ငန်းစသည်။ နေ့လယ်စာနှင့် ညစာကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်အိမ်များမှ ကျွေးတတ်သလို၊ မီးဖွားသည့် အိမ်များတွင် စားလိုက်သည့် အခါများလည်း ရှိသည်။ ဦးဒူဒိန်မှာ အပြင် အလုပ်လည်း လုပ်ရ၊ မီးဖိုထဲလည်း ဝင်ရသော်လည်း ဇနီးဖြစ်သူအပေါ်တွင် ငြိုငြင်ခြင်း အလျဉ်း မရှိခဲ့ပေ။ အမယ်အို ကြိုက်တတ်သည့် တောကောင်ဟင်းများနှင့် ငါးကြီး ငါးကောင်း ရ၍ ချက်သည့်နေ့များတွင် ဒေါ်မယ်ရုံကို ထမင်းပြင်ပြီး ကျွေးတတ်သည်။ ရွာလူကြီး၊ ရာအိမ်မှူး၊ ဆယ်အိမ်ခေါင်း မဖြစ်ရသောကြောင့် ဒေါ်မယ်ရုံမှာ ကတော်စာရင်း မ၀င်ရသော်လည်း လင်ကောင်းသားကောင်း စာရင်းဝင်တစ်ယောက် အဖြစ်တော့ ဦးဒူဒိန်မှာ နာမည်လိုချင်သည်။
အဘိုးအို ဦးဒူဒိန်သာ အန္တရာယ်နှင့် ကြုံ၍ တစ်ခုခုများဖြစ်ခဲ့ရင်...။ အမယ်အို ဒေါ်မယ်ရုံ တွေးရင်း မောဟိုက်၍ နာကျင် လွန်းလှသည်။ ဘုရားရင်ပြင်ပေါ်တွင် လူး လှိမ့်၍ ကျွမ်းသာထိုးပစ်လိုက်ချင်ပါတော့သည်။
“ဆင်ကြီး ချောင်းဘေးက မြောင်ထဲ ဝင်သွားပြီဟေ့”
“အမလေး…အဖေကြီးနဲ့တော့ တည့်တည့်တိုးပါပြီတော့။ ဟီး ဟီး”
“ဒေါ်လေးဝေ၊ ဟိုးနှမ်းကုန်းခြေရင်းဘေး ဖြတ်လမ်းက ထွက်လာတာ အဘ မဟုတ်လား။ ဟေး...ဟုတ်တယ်၊ အဲဒါ အဘ”
“အဘရေ၊ အဖေကြီးရေ”
အော်ဟစ်ခေါ်သံများအဆုံး ဘုရားကုန်းတော်ပေါ်မှ ဦးဒူဒိန် ရှိရာ တောင်အောက်သို့ ပြေးဆင်းကြိုကြသော သမီးနှင့် မြေးများကို ကြည့်၍ ဒေါ်မယ်ရုံရင်ထဲတွင် အမည်မဖော် နိုင်သော ကြည်နူးမှုများကို ခံစားလိုက်ရသည်။ ခင်ပွန်းအပေါ် အနိုင်ယူလွှမ်းမိုးချင်သော စိတ်များသည်လည်း တဖြည်းဖြည်း ကွယ်ပျောက်သွားရလေတော့သည်။
တောင်ဝှေးလေးကို အားပြုထောက်ရင်း မတ်တတ်ရပ်လိုက်သည်။ တဆတ်ဆတ် တုန်နေသော ဒူးအစုံဖြင့် တစ်လှမ်းချင်း တဖြည်းဖြည်းအားယူ၍ လှမ်းလျှောက်လိုက်သည်။ ပိန်ပိန်ပါးပါး ခေါင်းတုံးလေးနှင့် သွားဖြူဖြူလေးတွေကို မြင်ကတည်းက အဘိုးအိုပြုံးပြီး သူ့ဆီ လာနေသည်ကို အဘွားအို သိလိုက်သည်။ အဘိုးအို၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ပီပီပြင်ပြင် သူ မမြင်တော့သည်မှာ အတော်ကို ကြာခဲ့ပါပြီ။ တစ်သက်လုံး မပြောင်းလဲသည့် ညိုမောင်းသော အသားအရေနှင့် ကျောပြင် မည်းပြောင်ပြောင်ကတော့ အဘွားအိုမျက်လုံးတွင် တစ်သက်လုံး စွဲထင်နေမည့် ဦးဒူဒိန်၏ ပုံရိပ်ပင်ဖြစ်သည်။ အနားသို့ ရောက်လာသော အဘိုးအိုကို မျက်ခုံးကျုံ့၍ သေချာကြည့်လိုက်ရင်း “သမီးနဲ့ မြေးတွေ အော်ခေါ် တာ နင် ကြားလား ဘိုးဒူဒိန်”
ဆို့နင့်နေသည့် အသံကို တုန်၍ ထွက်မလာစေရန် တမင် မာပြီး မေးလိုက်သည်။
“အင်း...ကျုပ်ကြားတယ် မယ်ရုံ။ သူတို့ အော်သံကြားလို့ ကျုပ် ငါးဆက်မရှာဘဲ မြှုံးတွေ ဖော်ပြီး ချက်ချင်း ပြန်လာတာပေါ့။ ဒီနေ့.. ကံကောင်းတယ်ဗျ။ ဒီမှာကြည့်ပါဦး ငါးလင်ပန်းလေးတစ်ကောင်ပါတယ်။ ခင်ဗျား အကြိုက်ပေါ့”
ပေါ့ပါးရွှင်လန်းစွာ ပြောနေသော အဘိုးအိုကို ကြည့်ရင်း ဒေါ်မယ်ရုံတစ်ချက် ပြုံးလိုက်သည်။ ငါးလင်ပန်းငါးကို ဦးဒူဒိန် အလွန်ကြိုက်မှန်း ဒေါ်မယ်ရုံ အသိဆုံးဖြစ်သည်။ “ခင်ဗျားအကြိုက်” လို့ ဦးစားပေး ပြောသွားသော်လည်း ထမင်းဝိုင်းရောက်မှ အသာလက်နုတ်နေလိုက်တော့မည်ဟု တွေး၍ နေလိုက်သည်။
ဆိုလာ မီးရောင်အောက်တွင် ပြင်ဆင်ထားသော ထမင်းဝိုင်းလေးမှာ လူစည်ကား လှပါသည်။ အဘိုးအို ဦးဒူဒိန် ကိုယ်တိုင် ချက်ပြုတ်ပြီး မြေးတစ်သိုက်နှင့် အားပါးတရ စားကြရန် ဖြစ်သည်။ ထမင်းစားပွဲဝိုင်းလေးမှာ စကားပြောသံများ အပြင် အိုးခွက်၊ ပန်းကန်၊ ဇွန်းသံများဖြင့် ဆူညံ၍ နေတော့သည်။
“အမေကြီး နေ့လယ်ကလေ သမီးနဲ့ အဘ ဖျံဥသွားတူးရင်း အဘမူးပြီး လဲကျသွားသေးတယ်။ သမီးဖြင့် စိုးရိမ်ပြီး ကြောက်လိုက်တာ။ ဦးကျော်ထက်တို့ကို အော်ခေါ်ရတာပေါ့။ သူတို့လည်း ကြောင်ပန်းရွက်တွေ ခူးလာပြီး အဘနှာခေါင်းမှာ တေ့ထားလိုက်တော့မှ အဘ သတိရပြီး သက်သာသွားတာ သူတို့ လာလို့ တော်သေးတာ။ နို့မဟုတ်ရင် အဘ မလွယ်ဘူး အမေကြီးရေ။ ဖျံဥတွေကို ဒိုင်သွားပို့တော့လည်း လမ်းတွေ မှားပြီး မောနေတာ။ သမီး သနားလိုက်တာလေ”
အဘိုးအိုမှာ သူ့ အကြောင်းပြောတာ မဟုတ်သည့်နှယ် ထမင်းကိုသာ ငုံ့၍စားနေသည်။
အမယ်အိုဒေါ်မယ်ရုံမှာ စောစောကမှ စိတ်ချမ်းသာလိုက်ရသေးသည်။ ယခု မြေးမ သန္တာခင် ပြောမှ ထမင်းစားချင်စိတ်ပင် ပျောက်သွားရလေသည်။ နောက်နေ့ ရောက်ရင်တော့ ဦးဒူဒိန်ကို ကျေးလက်ဆေးခန်းမှ ဆရာမလေးထံတွင် အကျိုးအကြောင်း ရှင်းပြပြီး အကြောအားဆေးများ ထိုးခိုင်းရမည် ဟူ၍လည်း တွေးနေမိသည်။
ပြာသိုဆောင်းလသည် တောရိပ်တောင်ရိပ်ကြောင့် ထမင်းစားပြီးချိန်တွင် ချမ်းလာကြသဖြင့် မြေးအဘိုးတစ်သိုက် တဲအိမ်အောက် ဆင်း၍ အိမ်ရှေ့မြေပြင်ပေါ်တွင် မီးဖိုပြီး မီးလှုံနေကြသည်။ ရေဒီယိုမှ တေးသံသာများကို နားဆင်ရင်း ဘဝအမောတွေ ဖြေကြသည်။ ဒေါ်မယ်ရုံမှာ အိပ်ရာ စောစောဝင်ခဲ့သော်လည်း အိပ်ရာပေါ်တွင် ဟိုလူး၊ ဒီလှိမ့်ဖြင့် အိပ်မပျော်နိုင်ရှိခဲ့သည်။
ပေါင်တွင်းကြောထဲမှ အနာကလည်း အအေးဒဏ်ကြောင့် ပြန်ကိုက်ခဲ၍ နေပြန်သည်။ ကျေးလက်ဆေးပေးခန်းမှ ဆရာမလေးကို သွားပြခဲ့စဉ်က အနာကို မွှေနှောက်ကာ ဆေးထည့်ပေးလိုက်သည်။ ပြည်တစိုစို ဖြစ်နေသော အနာကို ကိုင်စဉ်က အသည်း ခိုက်အောင် နာသည်ဟု ထင်မိသော်လည်း နောက်နေ့တွင် သိသိသာသာ သက်သာလာခဲ့သည်။ သက်သာလာသဖြင့် ပေါ့ပေါ့ဆဆ နေမိပြန်ရာ အနာမှာပြည်တည်၍ ပြန်ကိုက်နေပြန်သည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်က နှီးထိုးရန် ဝါးရုံပင်မှ ဝါးကို ခုတ်လိုက်ရာ ဝါးပင်ငုတ်ပေါ်သို့ မှောက်ကျရာမှ ဖြစ်ခဲ့သော ထိုအနာသည် ပေါင်အတွင်းကြော ပြတ်သွားသဖြင့် အနာမှာ မပျောက်နိုင်အောင် ဖြစ်ရော့သလားဟု ဒေါ်မယ်ရုံ တွေးထင်မိသည်။ ရန်ကုန်တွင် အလုပ်လုပ်နေသော တူဖြစ်သူက ရန်ကုန်သို့ ခေါ်သွားပြီး ဆေးခန်းပြရာ ဆီးချိုသွေးချို ရှိနေသဖြင့် အရာရာကို သတိထား သွားလာ စားသောက်ရန် ဆရာဝန်က မှာကြားလိုက်သည်။ ဆရာဝန်ညွန်ကြားချက်များကို ဦးဒူဒိန်အား ပြန်ပြောပြစဉ်က ဦးဒူဒိန် အလွန် တုန်လှုပ်သွားခဲ့သည်။ အနာရှိန်ကြောင့် မကြာခဏ ဖျားနာတတ်သော ဒေါ်မယ်ရုံကို ဦးဒူဒိန် စိုးရိမ်လာသည်။ သားသမီးများကိုလည်း ဒေါ်မယ်ရုံ လူ့လောက၌ မရှိတော့လျှင် မိမိမွေးရပ်ဇာတိဖြစ်သော သာယာဝတီ ခရိုင်၊ ဇိန်ဇာကျေးရွာသို့သာ ပြန်ပြီးခေါင်းချ တော့မည့်အကြောင်း စိတ်မကောင်းစွာ ဆိုတတ်လေသည်။ အမယ်အိုဒေါ်မယ်ရုံ မရှိသော ဒီအိမ်ကလေးတွင် ဦးဒူဒိန် ဘယ်လိုမှ ဆက်လက်ရှင်သန်ရပ်တည်နိုင်လိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။
မနက်စောစော နံနက်စာ ထမင်းချက် ပြုတ်ပြီးမနက် အဆာခံ ထမင်းကြမ်းပင် မစားသေးခင် ဦးဒူဒိန်မှာ မနေ့ညနေက ထောင်ထားသော မြှုံးကို သွားဖော်ရန်အတွက် ကျွဲကူးမြောင်းဘက် ထွက်ခဲ့လေသည်။ မြှုံးထဲတွင် ငါးလင်ပန်းကြီးတစ်ကောင်သာ တွေ့ရသဖြင့် ဦးဒူဒိန် အလွန်ဝမ်းသာသွားသည်။ သူ့အကြိုက် မန်ကျည်းနှစ်ရည်လေးဖြင့် မဆလာအုပ်၍ ချက်စားရန် စိတ်ကူးပြီး ငါးကို မြှုံးထဲမှ အထုတ် ခေါင်းထဲ၌ မိုက်ခနဲ မူးသွားသည့် ဝေဒနာကို ခံစားလိုက်ရသဖြင့် အသာလေး ငြိမ်နေလိုက်ရသည်။ နေ့လယ်စာ ဟင်းစားရသဖြင့် စိတ်ထဲတွင် ပျော်ရွှင်နေမိသော်လည်း ဦးဒိန်၏ အိမ် အပြန် ခြေလှမ်းတို့ကား နှေးကွေးလို့ နေတော့ သည်။ ယနေ့အတွက် ဖျံဥ၊ လိပ်ပြာဥ တူးသွားရန် ဒေါ်မယ်ရုံက တားသဖြင့်သာ ဦးဒူဒိန် ငြိမ်နေလိုက်ရသည်၊ တစ်နေ့စာ ဝင်ငွေမရရုံသာမက ဆေးဖိုးပါ ကုန်ကျရမည့် အရေးက စိတ်နှလုံးကို မအေးချမ်းနိုင်ခဲ့ပေ။ မနေ့က ကုန်းပေါ်ရွာမှ မင်္ဂလာဆောင် ဖိတ်စာတစ်စောင် အိမ်ရောက်နေသည်။ လူမှုရေးအရ မသွားလို့ မဖြစ်ပြန်ပေ။ ရွာဦး ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၏ ဆွမ်းစားဆောင် အတွက် ကြွေပြားလေးနှစ်ချပ်လောက်ကို လည်း မိမိ၏ ချွေးနှဲစာလေးကို လင်မယား နှစ်ယောက် အမည်ဖြင့် လှူချင်သေးသည်။ ဦးဒူဒိန် အတွေးပေါင်းစုံတွေးရင်း အိမ်ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။
အိမ်အနောက်ဘက် ရေကပြင်တွင် တင်ထားသည့် ငါးလှောင်ရန် ထားသည့် ရေအိုးဟောင်းထဲသို့ ငါးလင်ပန်းကြီးကို ထည့်လိုက်သည်။ အိမ်တွင် ဒေါ်မယ်ရုံကို မတွေ့ရပေ။ ဓားမတိုကို ကိုင်ဆွဲ၍ ဝါးခမောက် ဆောင်းကာ နက်ပြာရောင် အပေါ်အင်္ကျီကို ထပ်ဝတ်ပြီး ချောင်းဘက်သို့ ထွက်လာခဲ့ တော့သည်။ ဆည်မြောင်းမှ ရေလွတ်ထားသဖြင့် ချောင်းထဲတွင် ရေများသောကြောင့် ဝါးဖောင်ဖွဲ့၍ ဝါးဒိုင်သို့ ဖောင်မျှောချရန် ပြင်ဆင်ပါတော့သည်။ တဖြည်းဖြည်း နေထွက်လာသဖြင့် အပူရှိန်မြင့်လာသည်။ ဝမ်းတွင် အစာမရှိသောကြောင့် ရင်တုန်၍ ခေါင်းနောက်လာတော့သည်။ နောက်ဆုံး ဝါးဖောင်ကွပ်ရန်အတွက် ဝါးကြောဖြာနေစဉ် ဦးဒူဒိန် ရေထဲသို့ ဇောက်ထိုးကျသွားလေတော့သည်။
ဒေါ်မယ်ရုံမှာ ရေကပြင်တွင် ဦးဒူဒိန် ထားခဲ့သော ငါးလင်ပန်းကို ကြည့်၍ အံ့ဩနေမိသည်။ တစ်ခါမှ ဒီလောက်ကြီးသော ငါးလင်ပန်း မရဖူးခဲ့ပေ။ အဆာခံ ထမင်းကြမ်းပင် မစားဘဲ ထွက်သွားသော အဘိုးအိုကို စောင့်မျှော်ရင်း ထမင်းပွဲပြင်ဆင်နေလေသည်။
“အရီး မယ်ရုံရေ၊ ဒီမှာ ဘိုးဒူဒိန် ဝါးဖောင်ရင်း ရေထဲ ပြုတ်ကျလို့ ကျုပ်တို့ ထမ်းလာတယ်ဗျို့”
ဒေါ်မယ်ရုံရင်ထဲ ထိတ်ခနဲ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
“ဘယ်လိုဖြစ်ကြတာတုန်းဟယ်၊ လာ လာ အိမ်ပေါ်တင်ကြပါဦး”
“ခင်ဝေ...နင့်အဖေ ရေတွေစိုနေတယ်။ အဝတ်လဲရအောင်။ ယူပေးပါဦး”
ကိုဖိုးသောင်း သတိပေး စကားကြောင့် မခင်ဝေမှာ...
“အမေ...အဖေကြီးအင်္ကျီဘယ်မှာတုန်း”
“ဟိုး...တန်းပေါ်က လုံချည်နဲ့ စွပ်ကျယ်လေးသာ ဝတ်ပေးလိုက်။ ညည်း အဖေမှာ အပိုအဝတ်အစား မရှိဘူး သမီး”
“ကျော်မောင်ရေ…တဲအောက်ဆင်းပြီး အရီးကို ကောက်ရိုးမီးလေး မွှေးပေးပါဦးကွယ်။ မင်း ဘိုးလေး ချမ်းနေတယ်”
“ဘိုးဒူဒိန်…တော် နေသာရဲ့လားဟင်”
ဒေါ်မယ်ရုံမှာ စောင်ထူထူလေးဖြင့် ထွေးပွေ့၍ မေးနေစဉ် အားယူဖွင့်ကြည့်နေသော အကြည်လဲ့ဆုံး မျက်လုံးတစ်စုံနှင့် ဆုံမိ သည့် ခဏအတွင်းမှာပင် ဦးဒူဒိန် ခေါင်းငိုက်စိုက်ကျသွားလေတော့သည်။
“ငါ့ကို စိတ်ချသွားတာလား ဘိုးဒူဒိန်။ ကျုပ် အိမ်ခေါင်မိုးကြီး ပြိုကျပါပြီ အရပ်ကတို့ ရေ။ ကယ်ကြပါဦး အီး...ဟီး...ဟီး”
ကပိုကရို စည်းနှောင်ထားသော ဆံပင်တို့ ပြေလျော့ကျနေလေသည်။ ဒေါ်မယ်ရုံ တိတ်ဆိတ်၍ အဝေးသို့ ငေးမောနေသည်။ ခဏအကြာတွင် သမီးဖြစ်သူ မခင်ဝေကိုခေါ် ၍...
“သမီးရေ၊ ညည်းအဖေ ရလာတဲ့ ငါးလင်ပန်းကြီး ရွာဦးကျောင်းမှာ သက်ပျောက် ဆွမ်းကပ်ဖို့ ချက်လိုက်ပါလားကွယ်။ သူ့အတွက် ကုသိုလ်လေး ပါသွားတာပေါ့”
“ဟုတ်ကဲ့၊ အမေ”
အိမ်ခေါင်တိုင်ကို ကျောမှီထိုင်၍ ဝါးကပ်ပေါ်တွင် တင်ထားသော ဦးဒူဒိန် ရုပ်အလောင်းကို စိုက်ကြည့်ရင်း မှုန်ဝါးဝါး ဘဝခရီးလမ်းကို စမ်းတဝါးဝါး ဆက်လျှောက်လို့ နေရမည့်အကြောင်း တွေးနေမိတော့သည်။ ။
⎕ လွင်မာအောင် (ဥက္ကံ)
📖မဟေသီ ရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်း
ဧပြီ ၊ ၂၀၁၈
Tuesday, July 28, 2026
ဆီမီးတစ်တိုင်
❝ ဆီမီးတစ်တိုင် ❞
[ မောက်စ်ကို ကလစ် တစ်ချက် ခေါက်လိုက်တော့ ကွန်ပျူတာ ဖန်သားပြင်ပေါ်မှာ ဘာအပြောင်းအလဲတွေ ပေါ်လာမှာလဲ ။ ဦးပဉ္စင်းလေးတွေ စိတ်ဝင်တစား စောင့်ကြည့်နေကြတယ် ။
ကွန်ပျူတာ သင်တန်းဆရာ အရှင်ဣန္ဒာစာရက သင်တန်းသား ရဟန်းတော်တွေကို ကွန်ပျူတာပညာ သင်ပြပေးနေတာပါ ။
စစ်ကိုင်းမြို့ နန်းဦးမြို့သစ်ရပ်က ရွှေစေတီ ဘာသန္တရ သင်တန်းကျောင်းမှာ ကွန်ပျူတာပညာ အခမဲ့သင်ပေးတယ် ။
ရဟန်းတော်တွေ ကွန်ပျူတာ တတ်ဖို့ လိုရဲ့လား ။ ကွန်ပျူတာ သင်တာ အပို အလုပ် မဟုတ်ဘူးလား တွေးမယ် ဆိုရင် တွေးနိုင်ပါတယ် ။ ရွှေစေတီ ဘာသန္တရ သင်တန်းကျောင်း ကွန်ပျူတာ လှူဒါန်းပွဲမှာ သီတဂူကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် မဟာသုဗောဓာရုံတိုက်အုပ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဒေါက်တာ နန္ဒမာလာဘိဝံသ ကတော့ “ ကွန်ပျူတာ ဆိုတာ အင်မတန် စွမ်းရည်သတ္တိရှိတဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ လိုအပ်တဲ့ ကိစ္စတွေကို အမြန်ဆုံး ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်တဲ့ ကိရိယာ တစ်ခုပဲ ၊ ဘုန်းကြီးတို့ နိုင်ငံမှာ ဒါမျိုး မရှိဘူးဆိုလို့ရှိရင် အများကြီး နောက်ကျ ကျန်ရစ်မှာ ၊ ဘာနဲ့ ဥပမာ တူသလဲ ဆိုလို့ရှိရင် သူများက လေယာဉ်ပျံ စီးသွားတဲ့ အချိန်မှာ ကိုယ်က လှည်းကြမ်းကြီး မောင်းတုန်းပဲ ရှိသေးတဲ့ အနေအထားမျိုးပဲ ။ ဟိုလူက အခေါက်ပေါင်း တစ်ရာလောက် အသွားအပြန် လုပ်ပြီးမှ ကိုယ်က တစ်ခေါက်တောင် မရောက်သေးတဲ့ အနေအထားမျိုး ဖြစ်သွားမှာပဲ ။
သာသနာ့ဝန်ထမ်းတွေဆိုတော့ သည်ကွန်ပျူတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘယ်လို အသုံးချနိုင်သလဲ ။
ကွန်ပျူတာထဲမှာ စီဒီချပ်လေး တစ်ခု ထည့်ထားလို့ ရှိရင် ပိဋကတ်သုံးပုံ ပါဠိတော် အုပ်ရေ ၄ဝ ၊ အဋ္ဌကထာ ၅၂ အုပ် ၊ ဋီကာ ၂၆ အုပ် ရှိသမျှ information ( သတင်း အချက်အလက် ) တွေကို မိနစ်ပိုင်းလေး အတွင်းမှာ အကုန်လုံး ရှာလို့ ရတယ် ။
လျင်လျင်မြန်မြန် သိတော့ လျင်လျင်မြန်မြန် ကိစ္စ ဆောင်ရွက်နိုင်တာပေါ့ ။ နောက်ကျမှ သိရင် နောက်ကျမှ ဆောင်ရွက်နိုင်တယ် ၊ လူတွေရဲ့ သက်တမ်းဟာလည်း အလွန်မှ တိုတောင်းလာတယ် ။ တိုလာသည့် အတွက်ကြောင့် လျင်လျင်မြန်မြန် ဒီလုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ရာ ကွန်ပျူတာဟာ အသုံးဝင်လှပါတယ် ” လို့ အမိန့်ရှိတာ တွေ့ ရတယ် ။
အဲသည် အခမဲ့ ကွန်ပျူတာသင်တန်းကို တည်ထောင်ထားတဲ့ ဆရာတော် ကိုယ်တိုင်က ပညာရေး အားနည်းတယ်တဲ့ ။ ကိုယ်တိုင် ပညာရေး အားနည်းလို့ သူများတွေရဲ့ ပညာရေးကို အားပေးဖို့ ရွှေစေတီဆရာတာ် ဘဒ္ဒန္တရေဝတက သင်တန်းကျောင်း ဖွင့်ထားတာတဲ့လို့ အောင်သမာဓိ စိန်ရွှေရတနာ ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းပိုင်ရှင် ဦးအောင်ဆန်းဝင်းက သတင်း ပြောပါတယ် ။
ကျွန်တော် စိတ်ဝင်စားလို့ သင်တန်းကျောင်းကို သွားပြီး လေ့လာတယ် ။ ယခုအခါ သက်တော် ၆၄ နှစ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ရွှေစေတီဆရာတော်က သူ့သင်တန်းကျောင်းကို လိုက်ပြတယ် ။
သင်တန်းကျောင်းက စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး တောင်စွယ် တောင်ခါးပန်း တစ်ခုမှာ တည်ရှိတယ် ။ တစ်ဧကလောက် ကျယ်ဝန်းတဲ့ နေရာကို ရှင်းလင်း မြေညှိပြီး သင်တန်းခန်းမတွေ ဆောက်ထားတာပါ ။ ဆောက်လက်စ အဆောက်အအုံတွေ အများကြီး ။ သစ်ပင်ပန်းမန်တွေလည်း အသင့်အတင့် စိမ်းလန်းဖူးပွင့် ဝေဆာနေပြီ ။
ခန်းမဆောင်ထဲ မှာတော့ ရဟန်းတော်တွေကို ကွန်ပျူတာ သင်ပေးနေတယ် ။ ရွှေစေတီ ဘာသန္တရ သင်တန်းကျောင်းက ကွန်ပျူတာပညာ တစ်ခုတည်း သင်ပြတာ မဟုတ်ဘဲ အင်္ဂလိပ်စာ ၊ သင်္ချာ ၊ မြန်မာစာ ဘာသာရပ်တွေလည်း သင်ပေးတယ် ။ ရဟန်းတွေချည်း မဟုတ်ဘဲ သူ့အချိန်နဲ့သူ ခွဲပြီး သီလရှင်တွေကိုလည်း သင်ပေးတယ် ။
စေတနာရော လုပ်ကိုင်ပုံပါ အားရစရာပါ ။ သင်တန်းကျောင်းကို လှည့်ပတ် ကြည့်ရှုပြီးတဲ့နောက် ပန်းရုံအောက်က ကွပ်ပျစ်မှာ ထိုင်ပါတယ် ။ အဲသည် အချိန်မှာ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တရေဝတက သူ့အကြောင်းကို စာစောင်တွေထဲမှာ မရေးစေချင်ဘူးလို့ မိန့်ဆိုတယ် ။
ကျွန်တော်ကလည်း ခွင့်မပြုရင် ( ကျင့်ဝတ်အရ ) မရေးနိုင်ဘူး ။ ဆရာတော် လက်ခံနိုင်အောင် လျှောက်ထားမှ ရေးခွင့်ရတယ် ။ သင်တန်းကျောင်း ဖြစ်လာပုံကို ဆရာတော်က ရှင်းပြတယ် ။ ]
••••• ••••• •••••
သင်တန်းကျောင်းမှာ အင်္ဂလိပ်စာ သင်ပေးတာ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ကတည်းက ၊ ကွန်ပျူတာကတော့ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ကျမှ ၊ ကွန်ပျူတာ စလုပ်ဖြစ်ပုံက သီတဂူဆရာတော်ကြီးကို သီတဂူ အာယုဒါန ဆေးရုံအတွက် ဆေးပဒေသာပင် ငွေကျပ်တစ်သိန်း သွားလှူတော့ ဆရာတော်ကြီးက ကွန်ပျူတာ ရိုက်ဖြစ်သလား မေးတယ် ။ လက်နှိပ်စက်ပဲ ရိုက်တတ်ပါတယ် ဆိုတော့ ဆရာတော်ကြီးက ကျောင်းပြန်ရောက်ရင် လက်နှိပ်စက်ကို လွှင့်ပစ်လိုက် ၊ ပြန်လှည့် မကြည့်တော့နဲ့ ။ လက်နှိပ်စက်ခေတ် မဟုတ်တော့ဘူးတဲ့ ။ ကွန်ပျူတာခေတ် ရောက်နေပြီ တတ်အောင် သင်ထား ။ ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးတော့ ကျောင်းမှာ ထူထောင်ထားတဲ့ ။
တကယ်တော့ ချက်ချင်း ကွန်ပျူတာ မဝယ်ဖြစ်ပါဘူး ။ ဘုန်းကြီးရဲ့တူက ဘွဲ့ ရပြီး ရဟန်းဝတ်တယ် ။ အရှင်ဣန္ဒစာရ ၊ သူက ကွန်ပျူတာဝါသနာပါတော့ ရှိတာလေး ထုခွဲရောင်းချပြီး ကိုယ်ပိုင် ကွန်ပျူတာ တစ်လုံး ဝယ်ထားတယ် ။ အရင်က စစ်ကိုင်း ရွာသစ်ကြီးမှာ နေတာ ။ နောက် သည်ကျောင်းမှာ သီတင်းလာသုံးတော့ ကွန်ပျူတာလည်း ပါလာတယ် ။
သည်ခေတ်မှာ ဦးပဉ္စင်းတွေ ၊ သီလရှင်တွေ ကွန်ပျူတာပညာ တတ်ဖို့ လိုတယ် ။ ကျောင်းမှာ ကွန်ပျူတာလည်း ရှိလာတော့ ပညာပါရမီဖြည့်တဲ့ အနေနဲ့ ကွန်ပျူတာသင်တန်း ဖွင့်လိုက်တယ် ။
ဘုန်းကြီးတို့ရဲ့ ငယ်ဆရာ ရွှေစေတီဆရာတော်ကြီးက ခေတ်ပညာတတ်တယ် ။ စစ်ကိုင်းမြို့နယ် ရွာသစ်ကြီးရွာမှာ ဆရာတော်ဘုရားကြီးရဲ့ ရဟန်းအစ်မကြီး အိမ်ဝင်းထဲမှာ စာသင်ကျောင်းကြီး ဆောက်လှူပြီး အလယ်တန်းကျောင်းဖွင့်တယ် ။ ဆရာ ၊ ဆရာမတွေ အကူအညီ တောင်းပြီး လောကီပညာ ခုနစ်တန်း အောင်တဲ့ အထိ ဘာသာစုံ ဖွင့်ပေးခဲ့ဖူးတယ် ။ ဘုန်းကြီးက ကျေးဇူးတော်ရှင် ရွှေစေတီဆရာတော်ဘုရားကြီးက လောကီ လောကုတ္တရာပညာ သင်ကြားပေးရေးကို လုပ်တာ ဂုဏ်ယူ အားကျခဲ့တယ် ။
ဘုန်းကြီးလည်း ရွာသစ်ကြီးရွာ ဇာတိပဲ ။ ခမည်းတော်က ဦးငြိမ်းဆွေ ၊ မယ်တော်က ဒေါ်သိန်းတင် ။ ၁၃ဝ၈ ( ၁၉၄၅ ခု ) မှာ မွေးတယ် ။ ခမည်းတော်က စစ်ကိုင်း မြို့နယ် ဝါဒိုင်မှူး ၊ စစ်ကိုင်းမှာ တာဝန်ကျတယ် ။ ဘုန်းကြီးကို အဖေက ခေတ်ပညာ သိပ်တတ်စေချင်တာ ။ စစ်ကိုင်း အမှတ် ၁ အထက်တန်းကျောင်းမှာ ကလေးဘဝက တစ်နှစ် နေဖူးတယ် ။
ဘုန်းကြီး ကိုးနှစ်သားမှာ အမေ့အစ်မကြီးက ရှင်ပြုပေးလို့ ကိုရင် ဝတ်ရာက သာသနာတော်မှာ မြဲသွားတာ ။ ဘုန်းကြီးမှာ မွေးချင်းကလည်း တစ်ဦးတည်း ၊ အဖေ ကတော့ လူထွက်ပြီး ခေတ်ပညာ သင်စေချင်တာ ။ ဒါပေမဲ့ ကိုရင်ဝတ်နဲ့ပဲ ရွာမှာနေပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ အခြေခံစာပေဘက်ကို လိုက်ဖြစ်သွားတယ် ။
၁၃၂၇ ခုမှာ ရဟန်း ပြုတယ် ။ ရွာသစ်ကြီးမှာ တစ်ဝါ နေပြီး စစ်ကိုင်း ရွှေစည်ဆရာတော်ကြီး ဆီမှာ စာပေပရိယတ္တိ သင်ယူတယ် ။ ပထမငယ် ၊ ပထမလတ် ၊ ပထမကြီး သင်တယ် ။ ပထမကြီး အောင်တဲ့ အထိ သင်ယူဖြစ်တယ် ။ ရွှေစည်ဆရာတော်ကြီး ရေးတဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ ကျမ်းစာက ဘုန်းကြီးကို စာချပေးရင်း ရေးဖြစ်တာ ။
ဘုန်းကြီးက ပညာရေး အားနည်းပါတယ် ။ ဒါကြောင့် သူများ ပညာရေးကို အားပေးဖို့ သည် ဘာသန္တရ သင်တန်းကို ထူထောင်တာပါ ။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ကျေးဇူးတော်ရှင် ရွှေစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပျံတော်မူတော့ တပည့်တွေ ဖြစ်ကြတဲ့ ဝက်လက်ဦးတိဿ ၊ ဖက်ပင်အိုင်ဆရာတော်ကြီး ဦးကောသလ္လ ၊ မန္တလေး ရွှေစည်ဆရာတော် ၊ လယ်တီဦးကုလိသ တို့နဲ့ အတူ ရွှေစည်သာသနာ့ ရိပ်သာကြီးကို စီမံနေခဲ့ရတယ် ။
ဘာသန္တရသင်တန်း ထူထောင်ချင်တာနဲ့ သည်ဘက်မှာ တစ်ဧက ကျယ်တဲ့ မြေနေရာကို ခုတ်ထွင် ရှင်းလင်းပြီး ဖွင့်တာ ။
၁၃၆၁ ( ၂ဝဝ၁ ) မှာ အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်းကို စဖွင့်တယ် ။ သီလရှင် ဆရာလေးတွေကို အခြေခံ အင်္ဂလိပ်စာ ၊ အေဘီစီမှ စပြီး ဆယ်တန်းအဆင့် အထိ သင်ပေးမယ် ဆိုတဲ့ စီမံချက်နဲ့ သင်တာပါ ။ စစ်ကိုင်းက ဆရာ ၊ ဆရာမတွေကလည်း ပညာပါရမီ ဖြည့်တဲ့ အနေနဲ့ ကုသိုလ်ဖြစ် လာသင်ပေးကြတယ် ။
ယခုခေတ်မှာ အင်္ဂလိပ်စာဟာ တတ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ဘာသာရပ် တစ်ခု ဖြစ်နေပြီ ။ ကွန်ပျူတာ သုံးမယ် ဆိုရင်လည်း အင်္ဂလိပ်စာ တတ်မှ ဖြစ်မယ် ။ သီလရှင်ဆရာလေးတွေ အစိုးရပထမကြီး စာမေးပွဲအောင်မှ သင်ယူရမယ် ဆိုရင် အသက်အရွယ်က ၂၅ နှစ် ၊ ၃ဝ အရွယ်ကို ရောက်ပြီး အသက်ကြီးမှ မသင်ချင်ကြတော့ဘူး ။ အင်္ဂလိပ်စာ အသံထွက် မလိုက်နိုင်တဲ့ အတွက် ရှက်ကြောက်နေမိတတ်တယ် ။ ဆရာလေးတွေ ပထမပြန်စာမေးပွဲ ဖြေဆို အပြီး နွေရာသီ မိဘရပ်ထံ ပြန်ကြတဲ့ အချိန်မှာ မပြန်ကြပါနဲ့ ၊ အင်္ဂလိပ်စာ သင်ပေးမယ် ဆိုပြီး သင်ပေးလိုက်တာ ။ တစ်နှစ်ကို ဆရာလေး ၃ ၊ ၄ ၊ ၅ဝ ရှိတယ် ။ ပထမအသုတ်က ဆရာလေးအချို့ ဆိုရင် ပြည်ပမှာ သီတင်းသုံးနေတာ ရှိတယ် ။
အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်း ဖွင့်ပြီး နှစ်နှစ်အကြာမှာ သင်္ချာ တစ်ဘာသာ ထပ်တိုးပြီး တစ်တန်းမှ ရှစ်တန်းအထိ သင်္ချာပညာ သင်ပေးတယ် ။ များသောအားဖြင့် ဘုန်းကြီး ကျောင်းတွေ ၊ သီလရှင်တိုက်တွေမှာ သင်္ချာကို ဦးစားပေးပြီး သင်မပေးကြဘူး ။ တွက်တတ် ၊ ချက်တတ်အောင် ၊ စာရင်းဇယား လုပ်တတ်အောင် သင်္ချာတတ်ဖို့လိုလို့ သင်ပေးတာ ။
၁၃၆၆ ခုမှာ ဘုန်းကြီးရဲ့တူ အရှင်ဣန္ဒစာရရဲ့ အကူအညီနဲ့ အခြေခံ ကွန်ပျူတာ ဘာသာရပ် တစ်ခုကို တိုးပြီး သင်ကြားပေးခဲ့ပါတယ် ။ အင်္ဂလိပ်စာ ခြောက်တန်း ၊ ခုနစ်တန်း တတ်ပြီး ပထမကြီး အောင်မြင်ပြီးတဲ့ သီလရှင် ဆရာလေးတွေကို ကွန်ပျူတာ သင်ပေးတယ် ။ အဲဒါ ၂ဝဝ၄ ခု ၊ ယခု ငါးနှစ် ရှိသွားပြီ ၊ ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးတည်းနဲ့ စဖွင့်တာပါ ။
နောက်နှစ် နွေရာသီ သင်တန်းဖွင့်ပွဲကို ဘုန်းကြီးရဲ့အစ်မနဲ့ တူမများကို ဖိတ်ကြားခဲ့တယ် ။ ကွန်ပျူတာတွေ အမှန်တကယ် လိုအပ်နေတာကို မျက်မြင် တွေ့ သွားကြတဲ့အတွက် သူတို့က ကွန်ပျူတာ သုံးလုံး လှူကြတယ် ။ အားလုံး ကွန်ပျူတာ လေးလုံး ရှိလာတယ် ။ နောက်ထပ် အပြင်က ကွန်ပျူတာ တစ်လုံး ငှားပြီး ကွန်ပျူတာ ငါးလုံးနဲ့ သင်ပေးတယ် ။
ပထမကြီး အောင်ပြီး ဓမ္မာစရိယတန်း ရောက်တဲ့ ကိုရင် ၊ ဦးပဉ္စင်းတွေကို သင်ပေးတယ် ။ သူတို့ အဆင့်ရောက်ရင် စာသင်စာချ လုပ်ရပြီ ။ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော် ဖြစ်လာရင် ပုစ္ဆာတွေ ထုတ်ဖို့ ကွန်ပျူတာ တတ်သင့်တယ် ။ အရင်ကတော့ လက်နှိပ်စက်နဲ့ ထုတ်ကြတာ ။
ကွန်ပျူတာ အရစ်ကျ လှူတာလည်း ဘုန်းကြီးတို့က လက်ခံတော့ လှူတဲ့ သူတွေလည်း လှူနိုင်ကြတယ် ။ ယခုဆိုရင် သင်တန်းပိုင် ကွန်ပျူတာ ကိုးလုံးနဲ့ ငှား သုံးတာ တစ်လုံး ၊ အားလုံးပေါင်း ဆယ်လုံး ရှိသွားပြီ ။ ယခုအခါ ကွန်ပျူတာသင်တန်း တက်နေတာ ရဟန်း ၃၆ ပါး ၊ သီလရှင် ကိုးပါး ၊ အားလုံး ၄၅ ပါးရှိတယ် ။ သူ့အုပ်စုနဲ့ သူ သီးခြားခွဲပြီး သင်ပေးတာပေါ့ ။
နေ့ဆွမ်း ဘုဉ်းပေးပြီး နေ့လယ် ၁၂းဝဝ နာရီမှ ၂းဝဝ နာရီအထိ တစ်ချိန် ၊ သီတဂူ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် သင်တန်းအပြီး ညနေ ၄း၃၀ မှ ၆း၃၀ အထိ တစ်ချိန် ၊ နှစ်ချိန်ခွဲပြီး သင်ပေးတယ် ။
ရဟန်းတော် သီလရှင်တွေ မြန်မာစာ သိပ်မကျွမ်းကျင်ဘူး ဆိုလို့ ယခုအခါ မြန်မာစာလည်း သင်ပေးနေတယ် ။
ကွန်ပျူတာကို ငါးနှစ်လောက် သင်ပေးလိုက်တော့ အချို့လည်း ဓမ္မာစရိယ အောင်ပြီး သီတဂူ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်မှာ ဘီအေတန်း ဝင်နေပြီ ။
ကွန်ပျူတာ ၁၅ လုံးလောက် ထားပြီး သင်ပေးမယ်လို့တော့ မျှော်မှန်းထားပါတယ် ။ ကွန်ပျူတာနဲ့တင် မပြီးဘူး ။ အင်ဗာတာ ၊ မီးစက် ၊ ပရင်တာတွေလည်း တည်ထောင်ကုန်ကြရတယ် ။ ဘုန်းကြီးရဲ့ နဝကမ္မ ဝတ္ထုငွေလေးတွေ စုဆောင်းပြီး ကြိုးကြိုးစားစား ဖွင့်လှစ်နေတာပါပဲ ။
⎕ ကျော်ရင်မြင့်
📖ဘဝဇာတ်ခုံ ၁၀၁
တံ ဒုလ္လဘံ
❝ တံ ဒုလ္လဘံ ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
( ၁ )
ဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်နှင့် ဆုံဆည်းကြုံကြိုက်ခဲလှ၏ ။ လူ့ဘဝသည်လည်း ရရှိခဲလှသည် ဖြစ်၏ ။ အကြင်ရခဲလှသော လူ့ဘဝ၌ လယ်သမားဘဝသည် ရပ်တည်နိုင်ခဲ ၊ မွေ့လျော်နိုင်ခဲလှသော ဘဝပင်ဖြစ်ပေ၏ ။ အကြင်လယ်သမား လူတန်းစားတို့ကား ဆင်းရဲတွင်း၌ ကြိတ်ခဲတေပေ၍ ရုန်းကန်ကာ ၊ လူသားတို့အား အကြီးမားဆုံးသော ကျေးဇူးတရားတို့ဖြင့် ပြုစုနေကြရသော်လည်း ခေါင်းပုံဖြတ်သမား လူညွန့်ခူးသမားတို့၏ အမဲ အဖြစ်ကသာ တက်လှမ်း နိုင်ကြခြင်း မရှိကြသေးပေ ။
တစ်စုံတစ်ယောက်က လယ်သမားတို့၏ ဘဝကို ကိုယ်ကျိုးမဖက် စေတနာသက်သက်ဖြင့် ဆောင် ရွက်ပါမည်ဟု ပြောလာခဲ့သော် တစ်နှစ်လာလည်း ကြွေးနဲ့ တစ်နှစ်လာလည်း သေးငယ်လှသော တဲစုတ်နှင့်သာ နေမြဲတိုင်း နေရှာကြရသော လယ်သမားတို့၏ ဘဝအား စောင်းငဲ့ကြည့်ရှုမိပြီး သံသယပွားလိုက်ရပေလိမ့်မည် ။
ညည်းညူခြင်း ကင်းသောစိတ် ၊ ဆင်းရဲမှန်းမသိသော သဘော ၊ ပညာမဲ့သော အခြေအနေတို့သည် အကြင်ရပ်တည်နိုင်ခဲလှသော ဘဝသတ္တဝါလယ်သမားတို့အား သွန်းလုပ်ခဲ့ပေသည် ။ သို့သော်လည်း ရှည်ကြာလေးမြင့်စွာ ဆင်းရဲတွင်း နက်နေရလျှင် များစွာသော လယ်သမားတို့သည် ခံစားရသော ဘဝအား ငြူစူ၍လာကြသည် ။ သည်းခံနိုင်စိတ် ကုန်ခမ်းလာကြတော့သည် ။ ထို့ကြောင့်ပင် စီးပွားရေးဖြတ်လမ်းများကို လိုက်ကြတော့သည် ။ လှည်းနွားနှင့် ဝမ်းစပါး မျှပင် မကျန်အောင် ဖဲရိုက်ပစ်ခြင်း ၊ ကြက်တိုက်ပစ်ခြင်း ၊ အဝတ်ခပ်လတ်လတ်ကလေးမျှပင် မကျန်အောင် ဓားပြတိုက်ခြင်းတို့ကား မကျွတ်လွတ်နိုင်သော ဆင်းရဲတွင်းနက်မှ ခုန်ထွက်ကြခြင်းပင် ဖြစ်၏ ။ ခါးကုန်း၍ ခံခဲ့ရသည်မှာ ရှည်မြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်သော ဘဝမွဲအား မေ့ပျောက်ရန် သေရည်ဖြင့် ကုစားကြ၏ ။
လယ်သမားကြီး ကိုဆေးရိုးကား ကြားရသူတို့ သြချယူရလောက်အောင် ကံကိုကိုး၍ ကံကိုသာ ပစ်ချသည် ။ စက္ကန့်မနား လှည့်လည်နေသော အချိန်နာရီတို့သည်လည်း ကိုဆေးရိုးအဖို့ အလုပ်လုပ်ချိန်များသာ ဖြစ်ကြသည် ။ နောက်ဘဝက မကောင်းခဲ့လို့ အခုဘဝ မကောင်းတာ ၊ အခုဘဝမှာ ကောင်းအောင် နေရင် နောင်ဘဝမှာ ကောင်းရမှာပေါ့ ... ဟူ၍သာ တမလွန် ဘဝ၌ တင့်မားရည်မွန်နိုင်ရန် ကြိုးကြိုးကုတ်ကုတ် လုပ်၍ ရိုးရိုးသားသား နေထိုင်ရှာလေသည် ။
••••• ••••• •••••
( ၂ )
အောက်ပိုင်းဒေသ၌ သည်းထန်လှသော မိုးရာသီ၏ နှိပ်နယ်ခြင်းကို ကာကွယ်ရင်း ၊ ကျွတ်မျှော့အတွယ် ခံ၍ အားထုတ်ကြရရှာသော အောက်ဒေသ လယ်သမားတို့၏ ဆင်းရဲပင်ပန်းချက်က မိုးခေါင်ရေရှားဒေသမှ လယ်သမားတို့၏ပန်းရိနွမ်းနယ်မှုနှင့် စာပါမှ ဖြေသိမ့်ပါသေး၏ ။ မိုးခေါင်ရေရှားဒေသဖြစ်သော ကိုဆေးရိုးတို့ နေရာမှာမူ ဝါဆို ဝါခေါင်၌ ဖုံတထောင်းထောင်း နေတတ်သည် ။ မိုးကောင်းသော တောင်ရိုးတောင်စွယ်များတွင် ပြုလုပ်ထားသော ဆည်များမှ ပို့လွှတ်လိုက်သော ရေကို အသက်တမျှ မြတ်နိုးယုယ၍ ယူဆောင်ကြရသည် ။ သဘာဝ၏ ထောက်ပံ့မှု ကင်းမဲ့သော ဤဒေသမှ လယ်သမားများအဖို့ ထွန်ရေးကို ညက်အောင်ထွန်၍ မြေသြဇာကောင်းသည်ထက် ကောင်းအောင် နွားချေးချခြင်းတို့ကိုသာ အားကိုးနိုင်ကြတော့သည် ။ အောက်ပိုင်းမှ လယ်သမားတစ်ယောက်သည် ကိုဆေးရိုးတို့၏ ဒေသသို့ ရောက်ရှိ တွေ့မြင်သွားရပါမူ … “ ဪ ဘယ်ဘဝက ဝိပါကကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ ဝဋ်ကောင်တွေ ပါလိမ့်နော် ” ဟု ကရုဏာသံဖြင့် ညည်းတွားမိရှာပေလိမ့်မည် ။
“ အင်း … ဒီနှစ်အဖို့ ဒီတစ်ဝဋ်တော့ ကျွတ်ပြန်ပြီပေါ့ကွာ ၊ စပါးရိတ်ဖို့နဲ့ နယ်ဖို့ပဲ ကျန်တော့တာပဲ ”
“ ဒီလိုလည်း ဘယ်ဟုတ်မလဲ ကိုဘဦးရာ … ရှေးဘဝက ကုသိုလ် ၊ အကုသိုလ်အဟုန်ကြောင့် ဆင်းရဲရတာပါဗျာ ”
တစ်မိုးတွင်းလုံး ရွှံ့ပုပ်သမန်းပြင်၌ နှစ်ခဲ့ရ၍ ခြေသလုံးနှစ်ဘက် ပတ်ကြားအက်ပြီး ညိုမှောင်နေသော ကိုဘဦးက အကွက်မပေါ်သော ချည်လုံချည်ကို ပေါင်ရင်းအထိ လိပ်တင်ထားကာ တင်ပလ္လင်ခွေရင်း ၊ ရွှံ့နင်းနေသော ကိုဆေးရိုးအား ညည်းတွားပြောပြနေသည် ။
“ အေးလေ ... ရှေးဘဝဒါနမျိုးစေ့နည်းခဲ့လို့ ဆင်းရဲရတယ်ဆိုတာ မှန်ပါတယ် ။ ဒါပေမဲ့ ငါ့မိဘ လက်ထက်ကတည်းက ဒီတဲမှာ နေပြီး ဒီလယ်ကို လုပ်လာခဲ့တာ အခု သားသမီးတွေတောင် အရွယ်ရောက်ကုန်ပြီ ။ ငါဆိုရင် မယ်မျှင်နဲ့ ရစက ကုတ်ကပ်ဝယ်ထားရတဲ့ ရှပ်အင်္ကျီတစ်ထည်က လွဲပြီး အပိုမရှိဖူးဘူး ၊ အမြဲ ကိုယ်ချည်းတုံးနေခဲ့ရတယ် ။ အဲ အခုလည်း နွားအိုကြီးက မခိုင်းနိုင်တော့ဘူး ။ အစားဝယ်ဖို့တော့ မပြောနဲ့ … ကောက်စိုက်ခနဲ့ ပျိုးနုတ်ခတောင် ဘယ်လို လုပ်ပေးရမှန်း မသိဘူး ။ အဲဒီတော့ မင့်ကံကလည်း ကံပဲ ကံလွန်းလှတယ်ကွယ် ”
ကိုဘဦးက ကျလာသော သွားရည်များကိုပင် မသိမ်းနိုင် ၊ လေရှည်ကြီးဖြင့် ပြောလိုက်ရာ ၊ ကိုဆေးရိုး က နွားရေထဲမှ နင်းပြီးသား ရွံ့များကို နွားရေဖြင့်ပက်၍ သိမ်းရင်းမှ “ ဒါကတော့ ဒါပေါ့ဗျာ ၊ ခင်ဗျားတို့ ကျုပ်တို့ ဘယ်လောက်ပဲလုပ်လုပ် ဆင်းရဲမြဲ ဆင်းရဲရတာဟာ ကံပဲပေါ့ဗျ ။ ကံကတော့ ကံချင်သလောက် ကံမှာပဲ ။ အဲ ဆင်းရဲဦးဟာဆိုပြီး ဘာမှမလုပ်ဘဲ နေရင်လည်း ငတ်မှာပေါ့ အခုတော့ ဝီရိယအကျိုးကိုတော့ ခံစားရသေးတယ် မဟုတ်လားဗျ ” ဟု ပြန်လည်ချပလိုက်ပြီး ကိုဘဦး အနားမှာ လာရောက်ထိုင်ချလိုက် ၏ ။
“ အဖေရေ … အဖေ ”
နွားချေးကောက်ရိုးမျှင်နှင့် ဖုံအလိပ်လိပ်နှင့် တထောင်းထောင်း ထအောင် လျှောက်လာသော နွားသုံးကောင်၏နောက်မှ လုံချည်တစ်ထည်ကို ခေါင်းပေါင်းထား၍ တုတ်တစ်ချောင်းကို ကိုင်ထားသော အင်္ကျီကျွတ်နှင့် ကိုးနှစ်အရွယ် သူငယ်လေးတစ်ယောက်က ကိုဆေးရိုးတို့ အိမ်ရှေ့အရောက်တွင် လှမ်းအော်ခေါ်လိုက်၏ ။
“ ဟေ ဘာလဲဟ ”
ကိုဆေးရိုးနှင့်စကားပြောနေသော ကိုဘဦးက လည်ပြန်ငဲ့ကာ လှမ်း၍ မေးလိုက်၏ ။
“ အဖေ နအိုကြီးဟာ အစားလည်း မစားဘူး ၊ အိပ်နေတယ် ”
ကိုဘဦး၏ သားလေးက ရွာစည်းရိုးမှ ချုံနွယ်များကို ဆွဲစားနေသော နွားနက်အား တုတ်နှင့်လှမ်းပစ်ရင်း ပြောလိုက်ရာ “ အေးအေး .. အဖေ ကြည့်ချည် ဦးမယ် ” ဟု ကိုဘဦးက ပြန်ပြောလိုက်၏ ။
“ ဟေ … ဟိုနပုဟာ ”
လှည်းလမ်းကြောင်းမှ ဖုံများကို ရင်ဘတ်အောက်သို့ တဗုံးဗုံးမြည်အောင် လက်နှင့် ယက်သွင်းနေသော နွားသိုးကလေးအား လှမ်းငေါက်ရင်း ၊ ကိုဘဦး သားကလေးမှာ တဖြည်းဖြည်း ဝေးသွားသည် ။
“ အင်း … တော်ပါသေးရဲ့ဗျာ ၊ ထွန်ချိန် ယက်ချိန်တုန်းက ဘာမှမဖြစ်ဘဲ အခုမှ မမာလို့ မောင်မင်းကြီး သားကို ကျေးဇူးတင်ရသေးတယ် ”
“ ခြေကုန် လက်ပန်းကျတာများလားဗျာ ”
“ ဒါလည်း ဒါပေါ့ မောင်ဆေးရိုးရာ ... အသက်ကလည်း ကြီးလာတော့ မဟန်နိုင်ဘဲ လဲတော့တာပဲ ထင်ပါရဲ့ကွာ .. မနေ့ညနေတုန်းက ပြောင်းရိုးနုကလေးတွေကို နုတ်နုတ်ကလေး စင်းကျွေးတော့ နည်းနည်းပဲစားသကွ ၊ နှမ်းဖတ်ခပ်များများနဲ့ နယ်ပြီး ကျွေးတော့ဖြင့် တော်တော်ကလေး စားသေးသကွ ၊ ခုမနက်မှ ပိုဆိုးလာတယ် ထင်ပါတယ် ။ အင်း .. မောင်မင်း ကြီးသား မာပါစေဗျာ ... ”
ကဆုန် နယုန်မှ စ၍ ပြတ်တောင်း ပြတ်တောင်း လွှတ်၍ပေးတတ်သော မြောင်းရေကို အားကိုးပြီး နှမ်းကြဲရန် ထွန်ယက်ခဲ့ကြရာ ၊ တော်သလင်း သီတင်းကျွတ် စပါးစိုက်ချိန်နှင့်ကပ်လာသောအခါများမှာမူ နွားများမှာ ချစ်ချစ်တောက်ပူသော နေနှင့် ရေထဲတွင် မွန်းတိမ်းအောင် ထွန်ကြရပြီး ညနေပါ ဆက်၍ နွှဲလိုက်ကြရသေးသည် ။ ထွန်တုံးပိတ်ပြီး လေးငါးရက် အတွင်းတွင် ခမျာများမှာ အစာကိုပင် ကောင်းကောင်း ထ မစားနိုင်ရှာကြဘဲ ပင်ပန်းသော ဒဏ်ကြောင့်လဲနေကြတော့သည် ။
ကိုဘဦး၏ နွားအိုကြီးမှာကား သွားမရှိတော့သဖြင့် အစာကိုလည်း အပြည့်အကား မစားနိုင်တော့သော်လည်း တစ်မိုးတွင်းလုံး တနဲ့နဲ့ဖြင့် လုပ်ခဲ့ကိုင်ခဲ့ရသေးရာ ၊ အင်အားဆုတ်ယုတ်ခြင်းနှင့် ပင်ပန်းခြင်းတို့ စုပေါင်းထောင်းခြေသောအခါ ဘုံးဘုံးလဲရခြင်း ဖြစ်ပေသည် ။
ကိုဘဦးက ငိုင်နေရာမှ “ သွားတော့မယ်ကွာ ” ဟု ပြောပြီး ထလိုက်၏ ။
“ ဆေးလေး ဘာလေးများ တိုက်စမ်းပါဦး ”
ကိုဆေးရိုးက အတူထရင်း အကြံပေးလိုက်၏ ။
“ ငါးပါးဆေးကို တိုက်လို့တော့ မဖြစ်ဖူးကွ ၊ ဝမ်းထဲမှာ အစာမရှိရင် ပိုဆိုးသွားမှာ စိုးရသေးတယ် ၊ မျက်စဉ်းတော့ ခပ်ပေးနေတာပဲ ”
“ အင်း …. ကောင်းတယ် ... ကောင်းတယ် ”
••••• ••••• •••••
( ၃ )
နွားတို့၏ ကျေးဇူးကား စေ့စေ့တွေးကြည့်လိုက်တိုင်း ကြီးမားလှကြောင်းကို တွေ့မြင်ရ ၊ သိရှိရပေသည် ။ ကဆုန်လ မြောင်းရေ စတင်လွှတ်ကတည်းက နှမ်းကြဲရန် ထွန်ယက်ကြရသည် ။ နှမ်းကြဲရန် မြေမှာ စပါးစိုက်ရန် ထွန်ယက်သကဲ့သို့ ခံသာခြင်း မရှိလှ ။ စိုက်ခင်းအတွက် ထွန်ယက်ရသည့်အခါတွင် ရေနူးနေသော ရွှံ့ပြင်ကို ထွန်ရပြီး ဗိုက်အောက်မှ ရေကလည်း ခြေလှမ်း လှမ်းလိုက်တိုင်း စွတ်စိုရခြင်းကြောင့် သက်သာခွင့်ရှိပေသေးသည် ။ မိုးတစ်ပြိုက်ခန့် ဆွတ်ဖြန်းထားသော ပတ်ကြားဟ မြေများကို ပြင်းပြလှသော နေရှိန်အောက်၌ နှမ်းကြဲရန် ထွန်ယက်ရခြင်းမှာ သက်သာသော အကွက်ကလေး တစ်ကွက်ကိုမှ ရှာဖွေ မတွေ့နိုင်ပေ ။ ဖိုထိုးသည့်အလား မောဟိုက်နေသည့် ကြားမှ ထပ်မံခိုင်းစေပြန်လျှင်လည်း တတ်နိုင်သမျှ တော့ ရုန်းကန်ကြရသည်သာ ။
နှမ်းကြဲ၍ အပြီး ပျိုးခင်းကို ဆက်လက်ထွန်ရကာ တစ်ဖန် ပျိုးခင်းအပြီး စိုက်ခင်းခွဲရပြန်သည်မှာ သီတင်း ကျွတ်လလယ်ကျမှ ထွန်တုံးပိတ်၍ နားခွင့်ရတော့သည် ။ ခရီးကြမ်းထက်တွင် တလိမ့်လိမ့်ရွေ့လျားကာ ထင်းခုတ်တက်ရခြင်း ၊ ကုန်စည်သည်ပိုးပို့ဆောင်ရခြင်းများဖြင့်လည်း သခင်၏ မီးဖိုချောင်မှ မီးခိုးထွက်စေပါသေး၏ ။
သို့တစေလည်း အလင်းနှင့် အမှောင် ငိုခြင်းနှင့် ရယ်ခြင်းဟူသော ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့၏ ရပ်တည်ရာ လူ့လောကကြီးမှ လူ့လောကသားများ ဖြစ်ကြသော လယ်သမားတို့တွင်လည်း မိုက်မဲသူနှင့် လိမ်မာယဉ်ကျေးသူဟူ၍ရှိပြန်ပေရာ ကျေးဇူးတရားကို ထောက်ထားသိမြင်တတ်သော လယ်သမားတို့ကား မိမိတို့၏ အားကိုးပြုရာဖြစ်သော နွားများကို မကောင်း ကောင်းကြောင်း ကျွေးမွေးယုယ၏ ။ နွားများ၏ အနေအထိုင်ကို အရိပ်တကြည့်ကြည့်နှင့် ၊ ဆီးနည်းသလား ဝမ်းချုပ်သလား ။ စမြုံ့ပြန်ရဲ့လား အမွေးထောင်နေသလား လဲနေသလား ။ အာရုံပုပ်သလားစသည်ဖြင့် ကြည့်ရှု၍ ဆေးဝါးတိုက်ကျွေးကုသကြပြီး အဆမတန် ပင်ပန်းချိန်များတွင် အကောင်းနိုင်ဆုံး ရှာဖွေ ကျွေးမွေးခြင်းဖြင့် ယုယစောင့်ရှောက်ကြပေသည် ။ တစ်ဖန်တုံ “ မောင်မင်းကြီးသားများ မာမာချာချာရှိကြပြီး လုပ်ကိုင်နိုင်ကြပေလို့သာ အလုပ်အကိုင်တွေ ချောချောမောမောနဲ့ ပြီးစီးသွားရပါပေတယ် ” ဟု ကျေးဇူးတရားကို ပွားများရင့်ကျူးကြပေသည် ။ သည်လို လူစားများအဖို့က မိမိ ခိုင်းစေသော နွားများ၏ အားနှင့်ဝန်သည် မညီမျှခိုက်နှင့်ကြုံကြိုက်ပါက “ ဟေ သားကြီး ကြိတ်လိုက်စမ်းကွ ” ၊ ဟူ၍တစ်မျိုး “ ဒါမှ ဖေ့သားကြီးကွ ” ၊ “ သားကလေးက လိမ္မာပါတယ်ကွာ ” ဟူ၍ တစ်သွယ် ၊ ကျောကို နှင်တံနှင့်ပွတ်ကာပွတ်ကာဖြင့် ချော့မော့ခိုင်းစေကြသော်လည်း ၊ လူ့မိုက်မဲတို့ကား သံချွန်ဖြင့် ဆောင့်ဆောင့်၍ ထိုးပြီး လွှဲကာလွှဲကာ တအား ရိုက်နှက်ကြရာ အရေများ အလွှားလိုက်အလွှားလိုက် ကွာကျကုန်တော့သည် ။
တစ်ခါတစ်ခါလည်း မရှုမလှ သတင်းများကို ကြားရတတ်သေး၏ ။ အဆုတ်ကို ရိုက်မိသဖြင့် ဘုံးခနဲလဲကျသေခြင်း ၊ ဖင်ထဲသို့ နှင်တံကျွံပြီး သေဆုံးခြင်းများဟူသော ရင်ထုမနာ ကြားရချက်အတွက် ခွေးလို မိုက်သောလူဟု ဆဲဆိုသမုတ်ခြင်း ခံရပေသည် ။ သည်လို လူစားမျိုး၏ လက်ထဲမှ နွားများမှာ သေးအစိုစို ၊ ချေးအပေပေ ထားခြင်းဖြင့် အိပ်ကောင်းခြင်းလည်း မအိပ်ကြရ ၊ စားချင်စား ၊ မစားချင်နေ ဟူသော သဘောနှင့် ပစ်စလက်ခတ်ထားပြီးလျှင် အဆမတန်ဝန်ကို မသယ်ပိုးနိုင် ကောင်းလားဟူ၍လည်း ယုတ်ကြမ်းစွာ ဆဲဆို ပုတ်ခတ်လိုက်ကြသေး၏ ။ ကျန်းမာသည် မကျန်းမာသည်ဟုလည်း ဂရုမစိုက် ၊ သေသွားလျှင် ကင်၍ တစ်သွယ် ဖုတ်၍တစ်နည်း ချက်၍တစ်ဖုံ စားမျိုရန်မျှ ကိုသာ အားခဲနေကြသော လူယုတ် လူမိုက်တို့သည်လည်း လူလိမ္မာများနည်းတူ များပြားစွာ ရှိကြချေ၏ ။
“ အင်း ဘုရား ဘုရား "
“ ကဲ ဘုရားဒကာကြီး အလုပ်တွေ ရှိသေးတယ် ”
နွားနှင့် လယ်သမား သမာပတ်၌ တဒင်္ဂမျှ ဝင်စား နေခိုက်တွင် ၊ မကျီးဒန်က သမုဒ္ဒရာ တစ်မိုက်ခွဲအတွက် လာရောက်လှုံ့ဆော်လိုက်မှ ရပ်ဆိုင်းသွားတော့သည် ။
“ ထ - လတော် ဘာပြူးကြောင်ကြောင် လုပ်နေတာလဲ ”
“ ဟေ အေး ”
ရှိပါသေးသည် ။ မနေ့တုန်းက အကြမ်းပုတ်ထားသော အိုးများမှာ အဝတ်စိုအုပ်လျက်သားပင် ရှိပါသေးသည် ။ သမီးကြီးနှင့် သားကလေးမှာ နွားစာအတွက် မြက်ရိတ်သွားနေကြရာ မကျီးဒန် ထမင်းချက်နေခိုက်တွင် ကိုဆေးရိုးက ရွှံ့နင်းနေရာမှ ၊ ရွှံ့နင်းအပြီးတွင် ကိုဘဦး၏ စကား ရေယဉ်ဝယ် မျောပါနေမိလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည် ။
“ ဘတ်ဘတ် ၊ ဘတ်ဘတ်ဘတ် ”
အောက်မှ အဝတ်ဖုခံ၍ အပေါ်မှ လက်ခတ်ကြီးဖြင့် ပုတ်ပေးရာမှ ဖင်ဘက်မှပိတ်သွားပြီး ၊ အိုးမှာလည်း တဖြည်းဖြည်း ပါးလျားသွားလျှင် အဝတ်စိုများဖြင့် အုပ်ဆိုင်း၍ထားလိုက်၏ ။ အိုးအကြမ်းထည်များ ကုန်သွားလျှင် ပုတ်ပြီးသားအိုးများကို ဒုတိယမ္ပိ ပါးလျားလာအောင် ချောမွေ့လာအောင် ပုတ်ရပြန်သေးသည် ။
ယခု မကျီးဒန် ပုတ်နေသော အိုးများမှာ တတိယအကြိမ်မြောက် အဆုံးသတ်ပုတ်ခြင်းပင်ဖြစ်၏ ။ အနည်းငယ်ခွက်၍ထားသော လက်ခတ်ပါးကလေးဖြင့် ကိုဆေးရိုးက အချောသတ်ပုတ်ပေးသော အိုးများကို မကျီးဒန်က ပန်းခက်ကလေးများ အချိတ်များ လှိုင်းတွန့်များ ထွင်းထားသော လက်ခတ်ဖြင့် အပြီးသတ် မွမ်းမံလိုက်တော့၏ ။
ကိုဆေးရိုးက အိုးကို လှည့်ကာပတ်ကာ လက်ခတ်ဖြင့် ပုတ်လိုက် ၊ အနားရှိ ရေခွက်ထဲသို့ လက်ခတ်ကို နှစ်ပြီး ပြန်ပုတ်လိုက်နှင့်လုပ်နေရာမှ လက်ခတ်ကို ရေခွက်ထဲတွင် ထည့်ထားလိုက်၍ ပြောင်းဖူးဖက် ဆေးလိပ်ကို ကောက်၍ ပါးစပ်ဖြင့်တေ့ပြီး မြှင်းမြှင်းကလေး ဖွာလိုက်၏ ။ ပြီးမှ မီးခိုးများ ထွက်လာအောင် ရှူလိုက် ပြီး ဆေးလိပ်ကို အသာချ၍ လက်ခတ်ကို ကောက်ကာ တဘတ်ဘတ်နှင့် ဆက်လက်ပုတ်လိုက်ပြန်ပါ၏ ။
မကျီးဒန်က အနားရှိရေခွက်ထဲသို့ လက်ခတ်ကို နှစ်ထားလိုက်ပြီး တဲအပြင်သို့ လည်တဆန့်ဆန့်နှင့် လှမ်းမျှော်ကြည့်နေသည် ။
စာသံပေသံနှင့်စည်ပင် သိုက်မြိုက်မှုတို့မှ ယွင်းသုဉ်းစ ပြုရှာရပြီဖြစ်သော ရွာဦးကျောင်းအိုကြီးမှ ခပ်သဲ့သဲ့မျှ ဆွမ်းစားခေါင်းလောင်း ထိုးသံသည် တိုက်ခတ်နေသော ဆောင်းလေပြည်အား ဆန့်ကျင်ဆန်တက်၍ ထွက်ပေါ်လာ၏ ။ ပစ္စည်းလေးပါးတို့ ပါးရှားသည် နှင့်အမျှ အခြံအရံတို့သည်လည်း ဖဲကြဉ်ကုန်ခဲ့ပြီဖြစ်ရာ ၊ တစ်ကောင်နှစ်ကောင်မျှသော ခွေးအူသံတို့သာလျှင် ခေါင်းလောင်းသံအား ဖက်ပြိုင်၍ ထွက်ပေါ်လာပေသည် ။
“ ကျီးဒန်ရ - ကလေးတွေလည်း နေမြင့်လှချည်လားဟ ”
“ လာလိမ့်မပေါ့တော် အောက်ကျင်းကို ဆင်းရိတ်နေကြလို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ် ”
မကျီးဒန်က ထိုင်နေသည့်နေရာနှင့်အလှမ်းဝေးသော အိုးများကို အသာအယာ ရွှေ့ယူပုံထားရင်း “ ကျွတ်ကျွတ် ” ဟု စုတ်သပ်ညည်းညူကာ ခါးကို နှိပ်ရင်းထိုင်ချလိုက်ပြီး ချထားသော ဆေးပေါ့လိပ်တိုကို ကောက်ယူမီးညှိ၍ နှုတ်ခမ်းနှစ်ခုကို စုလျက် ဖွာလိုက်၏ ။ ပြောင်းဖူးဖက်ဆေးလိပ်မှ မီးခိုးတို့သည် သွယ်နွဲ့ ယှက်တန်း၍ လူးကာလွန့်ကာနှင့် တဲအမိုး ထန်းရွက်ကြားသို့ တိုးဝင်သွားကြသည် ။
“ အင်း ”
ဖွာရှူလက်စ ဆေးပေါ့လိပ်ကို တရိုတသေချထားလိုက်ပြီး ကုန်း၍ ထရင်းမှ ကိုဆေးရိုးက မြည်တမ်းလိုက်ပေသည် ။ မကျီးဒန်၏ ဘေးပတ်လည်မှ ပန်းခက်ပန်းနွယ် လှိုင်းတွန့် အချိတ် အကွန့်တို့ဖြင့် ဝင့်ကြွားချောလှနေသော အိုးများကို တစ်လုံးစီ ပိုက်ပွေ့ကာ တဲရှေ့ကွက်လပ်ရှိ နေပူပြင်သို့ ထုတ်လှမ်းနေ၏ ။
••••• ••••• •••••
( ၄ )
“ အမေရေ ၊ အမေရေ ”
“ ဟော .. ကလေးတွေ ပြန်လာပြီ ၊ ဟေ ဘာတုံးဟ ”
သားကလေး ဘညိန်းက ချွေးသံအရွဲသားနှင့် ပြေးဝင်လာသည် ။ မကျီးဒန်က ပုတ်လက်စအိုးနှင့် လက်ခတ်ကို ချထားလိုက်ပြီး ဆီးကြိုရင် “ လူကလေးတို့ ပြန်လာကြပလား ၊ မိန်းကလေးကော ” ဟု မေးလိုက်သည် ။
“ ပါပါတယ်အမေရဲ့ ၊ နွားတွေကို ရွှေ့ချည်နေတယ် ” ဟု ဖြေရင်း ဘညိန်းက ရွှဲစိုနေသော ချွေးသီးချွေးပေါက်များကို ပုဆိုးနှင့်သုတ်ကာ ထိုင်ချလိုက်၏ ။
“ အမေ့ - အမေ ၊ အမေ ”
ဘညိန်းက ဆေးပေါ့လိပ်ကြီး တထောင်းထောင်း ထအောင် ဖွာနေသော မိခင်၏မျက်နှာကို မော့ကြည့်ရင်း ဆက်ကာဆက်ကာ ခေါ်နေသည် ။
“ ဘာလဲ လူလေးရဲ့ ၊ ခေါ်လှချည့်လား ၊ ထမင်းဆာပလား အမောပြေမှ စားတာပေါ့နော် ... လူလေး ”
အမေဟု ခေါ်လိုက်လျှင် စက္ကန့်မဆိုင်း ဟေ ဟု ပြန်ထူးလိုက်မှ ဘညိန်းက ကြိုက်သည် ။ သို့မို့ကြောင့်ပင် ဆက်တိုက်ခေါ်နေခြင်းဖြစ်သည် ။
“ အမေ ၊ အမေ့ ဘာချက်လဲဟင် ”
ဘညိန်းမှာ ၁၅ နှစ်သားပင် ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း ကလေးစိတ်က မကုန်သေး ။ အငယ်ဆုံးဖြစ်သောကြောင့်လည်း အလိုလိုက်သည် ။ အလိုလိုက်သောကြောင့်လည်း တစ်ခါတစ်ခါ ကလေးလို ချွဲတတ်နွဲ့တတ်သေးသည် ။
“ ငရုပ်သီးနဲ့ အမဲခြောက်ချက်ထားတယ် လူလေးရဲ့ ”
“ အဖေ ၊ အမေကော ”
သမီးကြီး ချောစိန်၏ မေးသံနှင့်အတူ “ အထဲမှာ ရှိသားပဲ ” ဟူသော အိုးလှမ်းနေသည့် ကိုဆေးရိုး၏ ဖြေသံတို့က တဲတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည် ။
“ အမေ ... ”
မကျီးဒန်က ပြန်လည်မထူးဘဲ သမီးအား မော့ကြည့်၏ ။
“ အမေ ၊ အမေ့ အမေ ၊ အမေကလည်း မထူးဘူး ”
“ ဘာလဲ မိန်းကလေးရဲ့ ခေါ်လှချည့်လား ။ ဘာလဲ ပြောစမ်း ”
“ ဘာမှ မဟုတ်ဘူး ၊ အမေက မထူးလို့ ”
အမှန်မှာ အမေ ဟူ၍ ခေါ်ငင်လိုက်ရခြင်းက အဘယ်မျှအရသာရှိ၍ အသည်းထဲမှာ ဘယ်လောက် အေးမြသွားပါသည် ဆိုတာကိုတော့ တိုင်းထွာခိုင်းနှိုင်း၍ ရေးဖွဲ့ခြင်းငှာ မစွမ်းပါပေ ။ သားရယ် .. သမီးရယ် ဟူသော ပြန်လည်ခွန်းတုံ့သံကကော အဘယ်မျှ ချိုမြိန်လေးနက်လှပါသည်ဟု နှိုင်းယှဉ်သုံးဖွဲ့နိုင်ကြပါသလော ။
••••• ••••• •••••
( ၅ )
“ အဖေ ... အဖေ့ ”
“ ဟေ ... ”
“ ကျွန်မတို့ လယ်လေ တံဇဉ်ကိုင်နတ်ပြေမွှေးတွေ ထွက်တောမယ် အဖေ့ရဲ့ ...”
“ ဟေ - ဟုတ်လား ၊ လယ်တွေထဲမှာကော ရေရှိရဲ့လား ”
“ ရှိပါတယ် ၊ ထိပ်ဆုံးလက်ကွက်ကြီးမှာ ကဇင်းတွေတောင် လျှံကျနေလို့ ဖောက်ခဲ့ရသေးတယ် ”
ထိုသို့ ဖအေနှင့်သမီး စကားကောင်းနေရာသို့ အာရုံစိုက်နေသော မကျီးဒန်အား ၊ သားငယ် ဘညိန်းက “ အမေ အမေ ” ဟုမော့၍ ခေါ်ရင်း ပေါင်ကို တဖတ်ဖတ် ပုတ်နေသည် ။
“ ဟေဟေ ၊ ဘာလဲကွ လူလေးရ "
“ ကနေ့ အမေရာ ၊ ကျွန်တော်နဲ့ အစ်မလေး မြက်ရိတ်အပြီးမှာ မောကလည်းမော ရေကလဲ ဆာဆာနဲ့ မြောင်းဘောင်ဘေးမှာ မြက်ထုံးကို အသာချပြီး ၊ ရေသောက်ရအောင်လို့ မြောင်းထဲဆင်း အမှိုက်တွေ ဖယ်ပြီး ရေသောက်မယ်လို့ ရေကိုလည်း လက်ခုပ်နဲ့ ခပ်လိုက်ပါရော အမေရာ - ခွေးသေကောင်ပုပ်ကြီးကလည်း ဗြိုးခနဲ ချုံကွယ်က ထွက်လာပါရောဗျ ။ ခွေးကြီးက အမွေးတွေကလည်း မရှိတော့ဘူး ဖွေးလို့ ၊ ဖင်ဘူးထောင်းကြီးလည်း ထောင်လို့ဗျာ ။ တစ်ခါတည်း အစ်မလည်း ကုန်းပေါ်တက်ပြေးပြီး အန်လိုက် တာ အမေရာ ဟားဟား ။ ကျွန်တော်လည်း ရီလိုက်တာ ဟားဟား ၊ အူဟားဟား ၊ အူကို နာနေပါရော အမေရာ ၊ ဟား ဟား ဟား ”
“ တော်ပါတော့ မောင်လေးရာ ... နှလုံးနာလွန်းလို့ပါ ”
“ အေး … ပြောရဦးမယ် ၊ မင့်အဖေပေါ့ တစ်နေ့တော့ ထမင်းစားအပြီး မင်းတို့လို့ပဲ ... မြောင်းထဲဆင်းပြီး ရေပေါ်က အမှိုက်ကလေးတွေကို လက်နှစ်ဘက်နဲ့ ဖယ်ပြီး ငုံ့လည်း သောက်လိုက်ပါရော သားရယ် ... လား ... လား လူချီးတုံးကြီး မျောလာလိုက်တာ ကပျာကရာ မော့လိုက်လို့သာ မျက်ခွက်နဲ့ မတိုက်တော့သတဲ့ ။ ငါ့ကို ပြန်ပြီးပြောပြလို့ အဟင်း ... ရီလိုက်ရတာကွာ ... ၊ အဲ ... သူက သေသေချာချာများတောင်လိုက်ပြီး ကြည့်နေလိုက်သေးသတဲ့ ။ ချီးတုံးက ငရုပ်သီးဖတ်ကြီးနဲ့တဲ့ ။ အံ့ပါ့ လူလေးရယ် … သူမို့ မရွံ့မရှာ သေသေချာချာလိုက်ပြီး ကြည့်နေသေးတယ် ။ ဒါပေမဲ့ ချီးတုံးကြီးလည်း လွန်သွားရော ... ဒီရေကိုပဲ ပြန်ပြီး သောက်ရတော့တာပေါ့ သားရယ် ”
“ အမေကလည်း စားခါနီး သောက်ခါနီးကြီးမှာ ”
လယ်သမားဘဝနှင့် အိုးလုပ်သမားဘဝကို ယှဉ်စပ်ကျင်လည်နေကြရသော ကိုဆေးရိုးတို့ မိသားတစ်စု၏ အသွင်က အေးချမ်းငြိမ်ဆိတ်လှပါ၏ ။ သို့သော် ရင်တွင်း၌ လှုပ်ရွနေသော သောကဝေဒနာကို အပြင်မှ ငေးမောတွေးတောမှုဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားရှာသော ကိုဆေးရိုး၏ စိတ္တဝေဒနာကို တောင်းယူခံစားကြည့်လိုက်ပါမူ ပူပန်ခြင်းတို့ ထန်ကဲလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပေလိမ့်မည် ။
ဟုတ်ပါသည် ၊ အိမ်ထောင်တစ်ခုမှာ အကြီးအကဲ တစ်ယောက်၏ ကြောင့်ကြသောကများမှာ သေးငယ်သည်ဟု မရှိနိုင် ။ သမီးကြီး ချောစိန်၏ နားပေါက်မှ ပြောင်းဖူးဖက်လိပ်နှင့် သင်္ကန်းမချည်နိုင်သေးသော သားကလေးအား ကြည့်ကာကြည့်ကာ မောပန်းခဲ့ရခြင်းများကလည်း မရေတွက်နိုင်တော့ပါ ။ ထန်သည်းစွာ မှုတ်ထုတ်လိုက်ရသော သက်ပြင်းများကိုလည်း အကြိမ်ကြိမ်ချခဲ့ရပါပြီ ။
“ ဟော … နွားတွေ လွတ်ကုန်ပြီ ”
သားငယ် ဘညိန်းက ပြောပြောဆိုဆို ထ , ပြေး လေသည် ။ နွားများမှာ အလုပ်မလုပ်ရဘဲ အငြိမ်းစား နေရပြန်တော့လည်း ကြိုးညောင်းပြီး ခုန်ပေါက် ဆော့မြူးရာမှ ကြိုးပြတ်၍ လွတ်လာကြရခြင်း ဖြစ်သည် ။
“ ဟ - ဒီနွားတွေဟာ ၊ အမေရ - အိုးတွေ ကွဲကုန်ပြီ ”
“ အမယ်လေး … ကုန်ပါပြီတော် - ကုန်ပါပြီ ”
မကျီးဒန်က ရင်ကိုထု၍ တဲရှေ့သို့ ပြေးထွက် သွားရာ ... ကိုဆေးရိုးကလည်း နောက်မှ ထက်ကြပ် လိုက်ပါသွားသည် ။
ရွံ့စေးမြေဘဝမှ အဆင့်အဆင့်အလီလီ ကိုင်တွယ်သွန်းလုပ်ခဲ့ရသော လုပ်အားများမှာ မြေကြီးဘဝသို့ ပြန်လည်သက်လျောသွားကြလေပြီ ။ စောစောကမှ ကိုဆေးရိုး ကိုယ်တိုင် ယုယုယယ ကိုင်တွယ်နေလှမ်းခဲ့သော အိုးငါးဆယ်ခန့်မှာ ၂၀ - လောက်က ကွဲကြေကုန်ပါပြီ ။ အိုးတစ်လုံးကို တစ်မတ် ဆိုလျှင် ငါးကျပ်ဖိုးမျှသာ ထိုက်မည်ဖြစ်သော်လည်း ၊ သည်ငါးကျပ်ဖိုးက ကိုဆေးရိုး၏ ကိုယ်ခန္ဓာထဲမှ သွေးသားတို့ကို အဘယ်မျှ စုတ်ယူမျိုဝါးထားပြီးပါပြီလဲ ။ သည်ငါးကျပ်ဖိုးက မကျီးဒန်၏ ခါးကို အခါခါ ကိုက်ခဲစေခဲ့ ပြီး ၊ ရင်မှ အကြိမ်အကြိမ် အောင့်စေပြီးပါပြီ ၊ အမှန်မှာတော့ ကိုဆေးရိုးတို့၏ သွေးထုနှင့်ချွေးစိုင်တို့ ကြေမွသွားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည် ။ သူတို့အဖို့ လက်ဖျစ်တစ်တွက်နှင့် မဖြစ်ပေါ်နိုင်သော သည်တန်ဖိုးအား ကြေကွဲစွာ တ,သ, မိပေလိမ့်မည် ။
“ ဒီကောင်မလေးကိုက နွားတွေကို ခိုင်အောင် မချည်ဘူးထင်တယ် ”
“ မိန်းကလေးကို သွားမာန်ပြန်ပလား - ကျီးဒန်ရာ နွားတွေကိုက ကြိုးညောင်းလို့ ခုန်ပေါက်ပြီး ကြိုးပြတ်ပြေးတာပါဟာ ”
မွန်းတည့်လု နေရောင်အောက်ဝယ် ကိုဆေးရိုး၏ လုပ်အားတို့ကား ပံသုမိခင်၏ ရင်ခွင်သို့ ပြန်လည်ခိုဝင်ရန် ဦးလှည့်နေကြရာမှ သူတို့သခင် ကိုဆေးရိုးအား မလှသောအသွင် ၊ မပြေပြစ်သော ရုပ်ဝါဖြင့် မချိတင်ကဲ နှုတ်ခွန်းဆက်နေကြလေပြီ ။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်း
၁၉၅၄ ၊ ဇန်နဝါရီ
အရိပ်တစ်ခု၏ ကောက်ကြောင်း
Monday, July 27, 2026
ရွာ၏ ပုံပြင်
❝ ရွာ၏ ပုံပြင် ❞
( ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း )
“ ကြည့်စမ်း မုန်းရေနဲ့ လင်းဇင်းရေကို … လင်းဇင်းရေများ သောက်လိုက်ရရင် စပါးပင်ဟာ နေ့ချင်းညချင်းပါပဲကွာ ”
ဝါနှောင်း၏ ဓမ္မဂီတသည် ရမ်းဘိုကုန်းရွာလယ်မှ ပျံ့လွင့်လာ၏ ။ ရွာငယ်၏ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှုက အခါတိုင်းထက် ထူးခြားစွာပေါ်လွင်နေခြင်းကြောင့်ပင် ရွာလည်ဝတ်ကျောင်းမှ ဝတ်တက်သံက ရစ်သိုင်းဖြန့်လွှားနေနိုင်ပေသည် ။ ပရိတ်တစ်သုတ် ဆုံးလျှင် သံလွင်ချိုမြသော ကြေးစည်သံက ကြည်နူးစဖွယ် ထွက်ပေါ်လာ၏ ။ ရမ်းဘိုကုန်းတစ်ရွာလုံးရှိ အိမ်ခြေသုံး ဆယ်ကျော်အနက် ၊ ၂၅ အိမ်ခန့်မှာ ထန်းရွက်ကို မိုးပြီး ထန်းရွက်ကို အကာလုပ်ထားသည့် တဲနုံ တဲမွဲများပင် ဖြစ်သော်လည်း သူတို့၏ ဝတ်ကျောင်းကလေးကတော့ သက်ငယ်မိုး ဝါးထရံကာနှင့် သပ်ရပ်ခမ်းနား လှပသည် ။ စင်စစ် ဝမ်းမဝသော်လည်း ဆွမ်းကိုတော့ လှပစေလိုသော သူတို့၏ သဒ္ဓါမွန်သဒ္ဓါမြတ်ဟူ၍ပင် ဆိုနိုင်ပါ၏ ။ မိမိနှင့်လင်သားများအဖို့ အထူးထူး အလည်လည်သော ခဲဖွယ်အရသာတို့ဖြင့် ပြင်ဆင် ကျွေးမွေးသော်လည်း သာသနာ့ဝန်ထမ်း ထေရ်သျှင်များကိုမူ ပဲပြုတ်မှ တစ်ပါး အခြား မလှူဒါန်းသော မြို့တော် ရန်ကုန်၏ အမည်ခံ ဥပါသကာအချို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန်ပင် မြင့်မားလှသော စေတနာ သဒ္ဓါမိုးပင် ဖြစ်နေပေသည် ။
“ အပေတယံ စက္ခုမာ … ဧကရာဇာ … ဟရိဿဝဏ္ဏောပထဝိပ္ပ - ဘာသော ... ”
မောရဂီဝါ၏ အိပ်တန်းတက်ဂါထာသည် ဆက်လက်ထွက်ပေါ်လာ၏ ။ မိုးရိပ်မိုးသားတို့သည် ကင်းစင်လျက် ရှိသောကြောင့် ၊ နက်မှောင်နေသော လဟာထက်မှ ငွေလရောင်နှင့် စိန်ကြယ်ပွင့်တို့သည် ဆော့ကစားလျက် ပရိတ်သံကို နားစိုက်နေကြသည် ။ လေပြည်သည် တိုးဝှေ့လှုပ်ရှားနေ၏ ။ ရွာဦးစေတီများမှ ဆည်းလည်းသံတို့က တမလွန်အတွက် ငွေမောင်းကို သာယာစွာ တီးမှုတ်ပေးနေသည် ။ ရွာ၏အနောက်ဘက်ရှိ ချောင်းရေစီးသံများမှတစ်ပါး ဓမ္မန္တရာယ်ဖြစ်စေမည့်အသံတို့ ပျောက်ကွယ်ကာ ၊ တစ်ရွာလုံးသည် ပရိတ်သံသို့သာ နားစိုက်နေကြဟန်ရှိပေ၏ ။
“ ယေဗြဟ္မဏာ ဝေဒဂူ သဗ္ဗဓမ္မေ ... တေမေ နမော တေစ - မံ - ပါလယန္တု - န - မတ္တု ”
ဘကြီးဖြိုး၏ လက်ဝါးတံဆိပ်မီးအိမ်မှ မီးရောင်သည် ရုပ်ပွားတော်ရှေ့ဝယ် ချိတ်ဆွဲထား၏ ။ ဝတ်တက်သူ ယောက်ျားများက ခေါင်းရင်းပိုင်းရှိတိုင်များကို တစ်တိုင်စီမှီလျက် ရွတ်ဆိုနေကြသည် ။ မှီစရာ တိုင်မရှိသူများက ကြမ်းပေါ်ဝယ် ဝပ်လျက် ရွတ်ဆိုနေကြကာ ၊ အချို့က ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်ပြီး ဒူးကို လက်ယှက်ချိတ်လျက်နေကြ၏ ။ လျော့ရဲရဲမီးရောင်အောက်တွင် စိတ်နှလုံး၏ ယဉ်ကျေးနူးညံ့ခြင်းများက ငြိမ်းချမ်းစွာ ပေါ်လွင်နေလေသည် ။
ခြေရင်းဘက်တွင် အမျိုးသမီးများသည် ငြိမ်သက်စွာ ထိုင်နေကြ၏ ။ သူတို့ထံမှ ပရိတ်သံသည် ထွက်ပေါ်လာခြင်းမရှိ ။ ဝတ်ကျောင်း၏ ခါးပန်းအနီးတွင် ထိုင်နေသော အဖွားအုံမှာ ပရိတ်မှ သူ ရသော အလုံးကလေးများ ပါလာလျှင် လိုက်ပါရွတ်ဆိုလိုက်ခါ သူ မရသော အလုံးကလေးများ ပါဝင်လာသော အခါဝယ် ၊ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်အား ရီဝေစွာ မျှော်ကြည့်နေတတ်ရှာသည် ။ အဖွားအုံက သူများနည်းတူ သရဇ္ဈာယ်ပွားများတတ်ခြင်း မရှိသည့် သူ့ဘဝကို နာကြည်းလာမိ၏ ။ ငတ်ပြတ်ခြင်းမှ တစ်ပါး ၊ တစ်ပါးသော အနက် အဓိပ္ပာယ်တို့ မထင်ရှိဖူးသော သူမ၏ ဘဝဝယ် အသက်ခြောက်ဆယ် တိုင်အောင် အသက်ရှင်နေရခြင်း သည်ပင် ဆင်းရဲလှပါပြီ ။ ထိုထက် ဆင်းရဲခြင်းကား ၊ ဘုရားရှင်အား သူတစ်ပါးနည်းတူ မကန်တော့ မပူဇော် တတ်သောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်၏ ဆင်းရဲခြင်းပင် ဖြစ်ပေသည် ။
တကယ်ဆိုတော့ အဘွားအုံ တစ်ယောက်သာ မဟုတ်ပါ ၊ အဘွားအုံ၏ လက်ဝဲဘက်ဘေးရှိ အမျိုးသမီးကလေးများမှာလည်း အဘွားအုံ၏ ခံစားရမှုမျိုးကို ခံစားနေရလေပြီ ၊ မကျီးဒန်နှင့် သက်တူရွယ်တူ မိန်းမငါးယောက်မှာ ပါးစပ်ကို ဖွင့်ချည် ပိတ်ချည်ဖြစ် နေကာ ၊ လက်နှစ်ဘက်ကိုလည်း ပေါင်ပေါ်သို့ တင်လိုက် ၊ ပခုံးပေါ်မှ တဘက် ( သဘက် ) ကို ဆွဲလိုက်နှင့် ယောင်အအ ကြောင်စီစီ ဖြစ်နေကြရ၏ ။ သူတို့၏ မြောက်ဘက်နားရှိ မိန်းမငယ်များမှာလည်း မီးရောင်အောက်မှ ရုပ်ပွားတော်ကိုသာ အမှတ်မထင် စူးစိုက် ကြည့်နေမိကြသည် ။ အချို့ကလည်း လရောင်ဆမ်း ထားသော ချောင်းပြင်ဘက်သို့ ငေးကြည့်နေကြရာက အချင်းချင်းဘက်သို့ လှည့်ကာ ကြည့်လိုက်ကြ၏ ။ အချင်းချင်း မျက်လုံးချင်း ဆုံမိလျှင် ခြောက်ကပ်စွာ ပြုံးရယ်လိုက်ကြသည် ။ အမှန်ကတော့ ရှက်ရခြင်းကို ဖုံးအုပ်လိုက်သည့်အပြုံးဟုပင် ခေါ်ဆိုရမည်ပင် ဖြစ်ပါ၏ ။
သာမန်အချိန်မှာ ဆိုလျှင် အိပ်ချိန်မှ တစ်ပါး နားနေရခြင်းမရှိကြသောကြောင့် စာသင်လိုသော စိတ်သည် မဝင်ခဲ့နိုင် ။ ယုတ်စွအဆုံး ဘုရားရှိခိုးကလေး တစ်ပုဒ်သော်မျှ နှုတ်တက် သင်ဖို့ရန်ကို စိတ်မကူးခဲ့မိ စိတ်ကူးရန်အချိန်နှင့် အကြောင်းအရာကလည်း မဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပေ ။ ဤသို့လျှင် ဆန္ဒသော်မျှ ပေါက်ဖွားခွင့် မရှိအောင်ပင် စားသောက်ရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေရသူများမှာ စိတ်ဆန္ဒသည် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့လျှင်လည်း သင်ကြားလေ့လာနိုင်ခွင့် ရှိမည်ကတော့ မဟုတ်ပါ ။ ယင်းသို့ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မှုတွင်သာ လူနှင့်အာရုံကို ပုံအပ်နေခဲ့ရစဉ်က ဘုရားရှိခိုးတတ်ရန် စာကို ဖတ်တတ်လိုခြင်း ၊ ဘုရားရှိခိုး ( သို့မဟုတ် ) ပရိတ်ကို အာဂုံဆောင်နိုင်လိုခြင်းဟူသော ဆန္ဒတို့ မဝင်ဆံ့နိုင် သောကြောင့် ၊ ယခုကဲ့သို့ ရှက်အအ ကြောင်စီစီ ဖြစ်လာရမည့်ဘေးကို မတွေးမိခဲ့ ။ ထို့ကြောင့် စိတ်၌ မချမ်းမြေ့စဖွယ်ကိစ္စအဖြစ် မတည်ရှိလာပေ ။
သို့ရာတွင် သူတို့ မိန်းမသားတွေချည်း မဟုတ်ပါ ။ ဟိုဘက်နားက ငိုက်နေသည့် ကိုဖိုးခင် ၊ ကိုဖိုးရင် ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်နှင့် ။ ကိုပျော့ ကိုထွန်းလူတို့လည်း ငါးပါးသီလမျှပင် မခံယူတတ်ပါ ။ ပြီးတော့ စာလည်း မရေးတတ် မဖတ်တတ်ကြပါ ။ အမှန်ကတော့ စိတ်သာ ပဓာနပါလေ ။ စိတ်က ညွတ်နူးသိမ့်မွေ့ပြီး ဘုရား တရားမှာ အာရုံရှိနေလျှင် ကောင်းသော စိတ်ထားနှင့် စင်ကြယ်သောအခါကာလဟု ဆိုနိုင်ပါသည် ။ သို့ရာတွင် … မကျီးဒန်တို့တစ်တွေက သည်လို တစ်ခါတစ်ရံမျှသာ လာရောက်၍ ဘုရား တရား၌ အာရုံပြုနေနိုင်သော သမယကလေးတွင် အများနည်းတူ ပါးစပ်ဖြင့် မရွတ်ဆိုနိုင်သောကြောင့် စိတ်မှာမကြည်မြကြ ။
တစ်ခါတစ်ရံပင် ဖြစ်ပါသည် ။ လယ်ကလည်း ပိတ်သွားပြီဖြစ်သဖြင့် တငင်ငင်နှင့် အမျှင်မပြတ်နိုင်သော လယ်ကိစ္စဝန်ထုပ်ကြီးကျသွားသောအခါ စိတ်က ပေါ့ပါးသွား၏ ။ စိတ်အေး လက်အေးနှင့် ဘုရား တရားဘက်သို့ အာရုံကညွှတ်လာ၍သာ ဝတ်ကျောင်းသို့ လာခဲ့နိုင်သည် ။ ဝတ်ကျောင်းမှာ မကျီးဒန် လိုပင် တစ်ခါတစ်ရံသမားတွေနှင့်စည်ကားလှသည် ။ သည်လို တစ်ခါတစ်ရံမှသာ အာရုံပြုနိုင်သောကိစ္စမှာပင် မကျီးဒန်က စိတ်မဖြောင့်နိုင် ။ သူ့သားကလေးများ အိမ်ကို တအောင့်တနားမှ လှည့်လာပါဦးမလား ဒီကောင်ကလေးကလည်း နေဝင်ကတည်းက ထွက် လည်တာပဲ ၊ နွားတွေကိုမှ အစာထည့်ပေးပါ့မလား ... ။ ဟို တောင်ပိုင်းက မဆောင်း သမီးကလေးက ပျံတန်တန် နံ့တန့်တန့်နဲ့ … ဒီကောင်မကလေးနဲ့လည်း ဘာလိုလို ကြားရသေး ။ ဟို မယ်ခင် ဆိုတဲ့ ကောင်မကလည်း တစ်ခုလပ်လို့သာ ဆိုတာ သင်းက လူပျိုတွေကိုမှ ရိတိတိပြီတီတီနဲ့ လုပ်တာ ငါ့သားကလေးကိုများ အမိဖမ်းရင်တော့ ... ။
ဝိတက်ဝိစာရတို့သည် မကျီးဒန်အား တုပ်နှောင်နေ၏ ။ အင်း … သူ ဥပုသ်စောင့်ချင်တယ် ဆိုလွန်းလို့သာ စောင့်လိုက်ရတာ ငါ့အလိုနဲ့တော့ စိတ်တောင် ကူးမိမှာ မဟုတ်ဘူး ” ဟု တိုးတိုးကလေး ရေရွတ်ရင်း ကိုဆေးရိုးဘက်သို့ မျက်စောင်းထိုး ကြည့်မိ၏ ။ ကိုဆေးရိုးက တစ်ခါတစ်ရံမှသာ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော ရှပ်အင်္ကျီနှင့် တိုင်ကိုမှီ၍ တင့်တယ်စွာ ထိုင်နေသည် ။ သူလည်း ပရိတ်ကို ကောင်းကောင်းမရ ၊ ပြတ်တောင်း ပြတ်တောင်းနှင့် ရွတ်နေ၏ ။ ဒီလို ပြုတောင်း ပြုနိုင်ခဲလှသော ကုသိုလ်ရေးကို တစ်ခါတစ်ရံမှသာ ဖြည့်ဆည်းနိုင်ခွင့်ရှိသောကြောင့် ကိုဆေးရိုးကတော့ အာရုံကို ထိန်းချုပ်ထားဟန် တူပါသည် ။
ရွာငယ်မှာ အေးချမ်းသော ငြိမ်သက်ခြင်း၏ အသွင်ဖြင့် ပရိတ်သံအောက်ဝယ် ပြားဝပ်နေ၏ ။ နွားများအား ခြင်မကိုက်စေရန် ဖိုထားသော မီးဖိုကလေးများမှ မီးရောင်ကလေးများအနည်းငယ်သည် လှုပ်ရှားလွန့်လိမ်နေသည် ။ စောစောက ချောင်းရေသံသည် တိုး၍ ကျယ်လောင်လာသည်ဟု ထင်ရကာ ကမ်းပါး ပြိုကျသံများကိုလည်း နီးကပ်စွာ ကြားလာရ၏ ။
“ ဣမံသောပရိတ္တံကတွာ - မောရောဝါသမကပ္ပယိ ”
မောရသုတ်၏ အဆုံးဝယ် ကြည်အေးလွင်ဝေလှသည့် ကြေးစည်သံကလေးက ထွက်ပေါ်လာပြီး ၊ ပရိတ်ရွတ်ခြင်းကို ခေတ္တနားလိုက်သည် ။ ချောင်းဟန့်သံများလည်း ထွက်ပေါ်လာကာ ... တပိုတပါးသွားလိုသူများကလည်း ဆင်းသွားကြပြန်၏ ။ အချို့က ဆေးလိပ်မီးညှိသောက်ကြပြန်သည် ။
“ အင်း … ချောင်းကလည်း ဖဲ့လှချည့်လားကွယ်တို့ ”
တုန်တုန်ယင်ယင်နှင့် ဘကြီးဖြိုး၏ အသံက ထွက်ပေါ်လာပြီး
“ ဟုတ်ပါ့ ဘကြီးရယ် - ချောင်းဖဲ့တာကလည်း တရားအလွန်ဖြစ်နေပြီဗျ ၊ ဒီလိုသာဆိုရင် နှစ်ရက် မကြာဘူး ဒီရွာကုန်မှာပဲဗျ ”
ကိုဖိုးခင်က ခွန်းဆင့်လိုက်၏ ။
“ အေးပေါ့ကွယ် … ချောင်းက ရှားတောဘက်က နေပြီး ဒီဘက်ကို ထိုးလာတော့ ပိုဆိုးတာပေါ့ကွာ ... တို့ရွာက ရေထိပ်ရေဦးနဲ့ကို တည့်နေတော့ မတရားဖဲ့ နေတာပေါ့ ”
“ ဒီလိုသာဆိုရင် ကျုပ်တို့ ဘယ်ကို ပြောင်းကြမလဲ ဘကြီးဖြိုးရယ် ၊ ဟိုဘက် ပရပိုက်တန်းရွာနားမှာပဲ နေရာရှိတော့တယ် ”
“ အိုကွာ .. ပရပိုက်တန်းရွာနဲ့ဘဲ ပေါင်းလိုက်တော့တာပေါ့ကွာ ”
“ ဟဲ့ သူများရွာနဲ့ သွားပေါင်းတယ်ဆိုတာ အပြောသာလွယ်တာကွဲ့ … တကယ့် တကယ်တမ်းကျတော့ သူတို့ရွာခံလူတွေကလည်း ... တို့ကို နှစ်ခြိုက်ချင်မှ နှစ်ခြိုက်မှာကွဲ့ .. တို့ကလည်း ဒီလူတွေရဲ့ အကြောင်းကို အကုန်အစင် သိရတာမဟုတ်ဘူးကွဲ့ ... အခုပဲ ရှိတဲ့လူတွေနဲ့ နေရတာတောင်ပဲ ငါဖြင့် တယ် သဘော မကျလှပါဘူးကွယ် ”
ဘကြီးဖြိုးက မောလာသဖြင့် စကားကို ဖြတ်ကာ နားလိုက်သည် ။ ဇရာဒုဗ္ဗလအရွယ် ဆိုသည်မှာ အရာဌာနတိုင်း၌ပင် ထင်တိုင်း မပေါက် ၊ ယုတ်စွအဆုံး စကားပြောရာမှာပင် မောပန်းခြင်းက နှောင့်ယှက်လာသဖြင့် ပါးစပ်ကို ဟ၍ ဟ၍ လေကို ကူဖြည့်ပြီး ရှူသွင်းရသည် ။ ဒါတောင်မှ မောလာသဖြင့် ရပ်ထားလိုက်ရ၏ ။
“ ကျုပ်တို့ကို ဘာတွေများ သဘောမကျလို့တုန်း ဘကြီးဖြိုးရဲ့ … ပြောမှသိရမှာပေါ့ ဘကြီးဖြိုးရယ် ”
“ တော်စမ်းပါ မောင်ဆေးရိုးရယ် ... မင်းတို့ကာလ လူငယ်တွေဟာ မကောင်းကြတော့ပါဘူး ၊ တစ်ယောက် နှစ်ယောက်က လွဲရင် အကုန်လုံးလိုလို ရိုင်းစိုင်းကုန်ကြပြီကွဲ့ ၊ ဒီရွာထဲမှာ ငါအသက်အကြီးဆုံး ငါ့အိမ် ရှေ့မှာတောင် စုတ်စုတ်ပဲ့ပဲ့ တိုင်းထွာကြတာကွဲ ကြောက်ရ ရိုသေရမယ့် လူရယ်လို့ကလည်း မရှိတော့ ငါ့ဓား ငါပိုင် ဖြစ်ကုန်ကြတာပေါ့ ”
ဘကြီးဖြိုးက တစ်နှစ်လုံးလုံး ဟော့ရမ်းသော့ သွမ်းနေခဲ့ကြပုံကို အခွင့်ကြုံခိုက်တွင် သွန်ချပြောဆိုရာမှ အတိတ်ကာလက ဘကြီးဖြိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့ခဲ့ပုံမျိုးနှင့် ယှဉ်စပ်ကြည့်မိသောအခါ ရင်လေးလာမိသည် ။
ဟုတ်ပေသည် ။ ယနေ့တွင် ခုနစ်ဆယ်ကျော်နေပြီဖြစ်သော ဘကြီးဖြိုး၏ ပျိုရွယ် သန်မြန်တုန်းကာလသည် အထက် ဗမာပြည်နိုင်ငံအား အင်္ဂလိပ်ကုန်သည်များ ကျူးကျော်အုပ်စီးပြီးခါစပင် ရှိသေးသဖြင့် ဗမာ့ ယဉ်ကျေးမှုပင်မသည် မယိုင်လဲသေး ။ ထို့ကြောင့်ပင် စကားအသုံးအနှုန်းနှင့်လူတို့၏ ဆက်ဆံလှုပ်ရှားမှုများသည် သိမ်မွေ့ခဲ့၏ ။ စီးပွားရေးကြပ်တည်းမှု မရှိကြသောကြောင့် အသက်မွေးမှုစင်ကြယ်ကာ ကိုယ်နှုတ် နှလုံးသည်လည်း ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့ ခဲ့ကြပေ၏ ။
သည်အခါတုန်းကဆိုလျှင် ဓားမ ဦးချ တောတိုးတည်ထောင်ထားသော လယ်မြေကလေးများ ကွမ်းခြံကလေးများ ကိုယ်စီနှင့်အေးချမ်းသာယာစွာ ရှိခဲ့ကြသည် ၊ ယခုမူ ရမ်းဘိုကုန်းတစ်ရွာလုံးတွင် ကိုယ်နေသော အိမ်မြေကလေးမှ တစ်ပါး အခြားမြေကို ပိုင်ဆိုင်သူများမရှိတော့ ကိုယ်ပိုင်လယ်သမားဘဝမှ သီးစား လယ်သမား ၊ သည်ကမှ လှည်းနွားပြုတ်ကာ လယ်ကူလီဘဝသို့ ဆင်းသက်လာကြရ၏ ။ လယ်ကူလီ ဆိုတာက မရေရာလွန်းလှသော ဘဝပင်ဖြစ်၏ ။ လယ်ကူလီ လုပ်ရလျှင် လုပ်ရ မလုပ်ရလျှင် ငတ်ဖို့သာ ရှိတော့သည် ။
သည်တော့ကာ ကြံမိကြံရာ ကြံလာကြတော့သည် ။ ဝမ်းဝခိုက်တွင် အကျင့်သီလ စသည်တို့အား သိမြင်သော်လည်း ဝမ်းမျှပင် မဝသောကာလတွင် ဝမ်းဝရေးမှ တစ်ပါး ဘာကိုမျှ မငဲ့ကွက်တော့ ၊ အမှန်ကလည်း နိယာမတရားသဘောအရ စွမ်းဆောင်နိုင်သမျှ လှုပ်ရှားရုန်းကန်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါ၏ ။
အရင်းနည်းနည်းနှင့် အမြတ်ငွေ ရရှိသော ထန်းရည်ခါး ပြုလုပ်ရောင်းချသူ တစ်ဦးမှအစ အဆင့်ဆင့် တိုးပွားလာလေသည် ။ ထန်းရေချို မရသော ရာသီတွင် ထန်းလျက်ရည်ကို မူးယစ်အောင် စီမံလာကြပြန်၏ ။ သည်ကမှတစ်ဖန် ထန်းလျက်အရက်ကို ရောင်းချလာကြပြန်သည် ။ သည့်နောက်တော့ ရှစ်ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းသည် အရက် ၊ ထန်းရည် ရောင်းချသူနှင့် သောက်သူချည်း ဖြစ်လာတော့၏ ။ ပထမတော့ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် လုပ်ကိုင်သောက်မြိုကြသော်လည်း တစ်စတစ်စနှင့် အထင်အရှား သောက်စားရောင်းဝယ် လာကြလေသည် ။
တဖြည်းဖြည်း စာရိတ္တပျက်ပြားသူ ဦးရေသည် တိုးပွားလာကာ မူးယစ်ဆဲဆိုခြင်းများကလည်း အလျှံပယ်ဖြစ်လာရ၏ ။ သူတို့အဖို့က အဆဲ မပါလျှင် ဝိရုဒ္ဓ ဒေါသကကာ ဟူ၍ပင် ဖြစ်လာရတော့သည် ။ ဒါကြောင့်ပင် ဘကြီးဖြိုးက ...
“ မင်းတို့ကာလ လူငယ်တွေဟာ မကောင်းကြတော့ပါဘူးကွယ် ... တစ်ယောက်နှစ်ယောက်က လွဲရင် ရိုင်းစိုင်းကုန်ကြပြီကွဲ့ ” ဟူ၍ မှတ်ချက်ချခြင်း ဖြစ်ပါ၏ ။
ဘကြီးဖြိုး အဖို့က သက်ရှိသက်မဲ့ အားလုံးသည်ပင် သူ့အတွက် ဆန့်ကျင်ဘက်ချည်း ဖြစ်နေပေသည် ။ ရှေးအဘိုးကြီးမို့ ခေတ်မမီတာဘဲလား … သို့မဟုတ် ယနေ့ လူ့ဘောင်ကပင် ရိုင်းစိုင်းနေလို့ပဲလား ... မဝေ ဖန်မပိုင်းခြားတတ်သော်လည်း ဘကြီးဖြိုးကတော့ ...
“ အမယ် ... အမယ် ... ရှေးအဘိုးကြီးတဲ့ ဟီး ဟီး ရှေးအဘိုးကြီးလိုမှ မင်းတို့စာကို လူနဲ့တူအောင် ရေးတတ် ဖတ်တတ်လို့လားကွ ၊ ခေတ်မီတာနဲ့ ရိုင်းစိုင်းတာနဲ့ တခြားစီကွ ... ဟင် ... မင်းတို့ဟာ ရိုင်းစိုင်းလာကြတာကွ … ခေတ်မီလာကြတာမဟုတ်ဘူး ” ဟူ၍ ပြောတတ်ပေသည် ။
တိုးတက်ခြင်းနှင့် ရိုင်းစိုင်းခြင်းမှာ တစ်ဘာသာစီ ဖြစ်ကာအမြင် မှားလောက်အောင်လည်း တူညီနီးစပ်ခြင်းမရှိ ။ အမှန်ကလည်း မယဉ်ကျေးသော စိတ်ဓာတ်က ဦးဆောင်နေလေသမျှ ရိုင်းစိုင်းခြင်းကိုပင် တိုးတက်လာသယောင် ၊ ဆုတ်ယုတ်ခြင်းကိုပင် ယဉ်ကျေးလာတော့သယောင် ထင်မြင်တတ်ကြခြင်းမှာ သဘာဝကျလှပါ၏ ။
ဘကြီးဖြိုးက အတိတ်နယ်၌ ကျွံလည် မိန်းမူးနေရာမှ ဟင်းခနဲ သက်ပြင်းချလိုက်သည် ။ အနီးရှိ ဝတ်တက်ဖော်တို့ကလည်း ငြိမ်သက်နေကြသောကြောင့် ဘကြီးဖြိုးက စောစောက စကားကို ထပ်မံစလိုက်ရ၏ ။
“ ဟ ... ငြိမ်ကြလှချည်လားကွဲ့ … ”
“ အာ … ဘကြီးဖြိုးက စကားတစ်ပိုင်းတစ်စနဲ့ ရပ်သွားတော့ ကျုပ်တို့ကလည်း ဆက်နိုးဆက်နိုးနဲ့ စောင့်နေကြတာပေါ့ … ”
“ ဟုတ်ပါရဲ့တော် … ဘကြီးဖြိုးကလည်း ဘာတွေများ ဒါလောက် တွေးနေသလဲ မသိပါဘူး တမေ့တမောကြီး … ”
“ ဟေ... သိပါဘူးဟယ် ... ငါလည်း ဘာတွေများ လျှောက်တွေးနေမိတယ် မသိပါဘူး ... ”
ဘကြီးဖြိုးက နေရာကို ပြင်ထိုင်ရင်း ဆေးလိပ်ကို ထပ်မံမီးညှိကာ ပြောလိုက်ပြီး ...
“ မောင်ဘိုးကွန့်ကောဟေ့ .. မင့်လယ်က ဘယ့်နှယ်လဲ ဒီနှစ်ကော စိုက်ရရဲ့လား ”
“ အာ .. စိုက်ရပါတယ် ဘကြီး … နှစ်နှစ်လုံးလုံး ရေမရလို့ မစိုက်နိုင်တာ ဒီနှစ်မှပဲ စိုက်ရတော့ ဟုန်းခနဲ တက်လာတာပဲ ဘကြီးရဲ့ … ”
“ အမယ် မင့်လယ်မှ မဟုတ်ပါဘူးကွာ ... မင်းတို့ လင်းဇင်းလယ်တွေဟာ ရေမရလို့ မစိုက်ရရင်သာရှိမယ် ရေရလို့များ စိုက်ရရင် တို့မုန်းသောက်လယ်တွေက ဆယ်ရက် ဆယ့်ငါးရက် စောပြီးစိုက် ။ မင်းတို့က ဆယ်ရက်ဆယ့်ငါးရက် နောက်ကျပြီးစိုက် ... ဟော မင်းတို့ လင်းဇင်းလယ်တွေက ချက်ချင်း မီလာပြီး တော်တော်ကြာတော့ တို့မုန်းလယ်တွေကို ကြောသွားတာပါပဲ မောင်ရာ … ”
ကိုဆေးရိုးက စကားထောက်ပေးသည် ။
“ ဒီခမောက်ကတော့ စောက်လှချည့်လား ဆေးရိုးရာ ”
ကိုပိတ်စက ဝင်၍စကားကို ဆစ်လိုက်ပြန်ရာ ...
“ ဪ … ပိတ်စနှယ် မင်းက ထန်းသမားမို့ လယ်ကို စေ့စေ့စပ်စပ် မကြည့်ဖူးဘဲကိုးကွ ။ ငါပြောတာကမှ နည်းချင်နည်းဦးမယ် … ”
“ ဟေ သိပါဘူးကွာ … ”
“ အေးကွ .. ဟုတ်တယ်ဟ ကိုဆေးရိုး ပြောတာ နည်းတောင်နည်းသေးတယ် ၊ ရေမှန် မိုးမှန် ဆိုရင် မုန်းရေသောက်လယ်ကို ဘယ်သူလုပ်မလဲကွာ .. ရေချင်း ကလည်း မတူ ၊ စပါးထွက်လည်း ကွာနဲ့တော့ လင်းဇင်းလယ်ကိုသာ လုပ်မှာပေါ့ကွာ ... ”
“ အေးဟေ့ ငပျော့ ပြောလို့ ငါလည်း ပြောလိုက်ရဦးမယ် ။ ကွာသမှ အစစအရာရာ ကွာပါသကွာ ၊ ကဲ ကြည့်စမ်း မုန်းရေနှင့် လင်းဇင်းရေကို မုန်းရေက မည်းညစ်နေတယ် ။ လင်းဇင်းရေက ဝါကျန့်ကျန့်ကလေးရယ် လင်းဇင်းရေများ သောက်လိုက်ရရင် စပါးပင်ဟာ နေ့ချင်း ညချင်းပါပဲကွာ .. ”
ကိုဖိုးရင် ပြောသော လင်းဇင်းဆည်မှ သွယ်ယူထားသည့် လင်းဇင်းမြောင်းရေမှာ မြေသြဇာဓာတ်ဖြင့် အပြည့်ပါလာပေသည် ။ မုန်းဆည်မှ သွယ်ယူရသည့် မုန်းမြောင်းရေမှာ မဲညစ်နေသည့်ပြင် မြေသြဇာဓာတ်ကို ဖြည့်လောင်းမပေးနိုင်ပေ ။ နွားချေး မချနိုင်သော ‘ မုန်းသောက်လယ် ’ များမှာ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် စပါး ထွက် ယုတ်လျော့လာခြင်းက သက်သေခံနေ၏ ။
ရေနှင့်အတူ ပါလာသော ရွှံ့ညွန်ခြင်းကလည်း ကွာလှပါဘိတောင်း ၊ ‘ မုန်းသောက် ’ လယ်များတွင် ရေသွင်းသော ကတွတ်ဝ၌ တင်ကျန်နေခဲ့သော ရွှံ့များကို ညီအောင် ညှိချသည့်အခါ ချော်ရည်အနှစ်များ ကဲ့သို့ တင်ချွဲနေသည် ။ ရုတ်တရက်လည်း ‘ အကောချ ’ ၍ မရ ၊ မြေကလည်း မည်းညစ်မွဲခြောက်နေကာ နွေရာသီကျလျှင် ကြမ်းတမ်းခက်မာသော မြေပြင်အဖြစ် တွေ့မြင်ရ၏ ။ ‘ လင်းဇင်းသောက် ’ လယ်များစမှ ရွှံ့ ညွန်များမှာ ‘ အကောချ ’ ရာ၌ လွယ်ကူလှသည် ၊ မြေမှာ သနပ်ခါးကဲ့သို့ ညက်ညောဝါနုနေ၏ ။ နွေရာသီတွင် လယ်မြေ၏ ပတ်ကြားအက်များမှာ ပွရွနေပေသည် ။
မုန်းရေမှာ ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ဖွတ်ချေးမြေ ကျစ်စသော အခြောက်တောများကို မိုင်ပေါင်း မြောက်မြားစွာ ဖြတ်သန်းလာခဲ့ရသဖြင့် မူလက မြေသြဇာ ဓာတ်ပါရှိသည်ပင် ထားဦးတော့ ။ မြောင်းဖျားသို့ ရောက်လာလေလေ လမ်းခရီးမှ ညံ့ဖျင်းသော မြေ ဓာတ်တို့က များပြားလာလေလေဖြစ်သောကြောင့် ‘ မုန်းသောက်လယ် ’ များက တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် မြေ သြဇာဓာတ် ညံ့လာပေ၏ ။ သို့ရာတွင် မုန်းမြောင်းမှာ ခေတ်မီစွာ ဖောက်လုပ်ထားသဖြင့် ရေဝေသော ရေကတွတ်များကို စနစ်ကျစွာ တပ်ဆင်ထားသည် ။ ကဆုန်လ မှ တန်ဆောင်မုန်းလကုန်အထိ ရေကို မပြတ်ပို့လွှတ်ထားသောကြောင့် ရေရရှိရေးအတွက် စိတ်ချရ၏ ။
လင်းဇင်းမြောင်းက တာတိုလှသည် ။ မုန်းမြောင်း ကဲ့သို့ ဧရာဝတီမြစ်သို့ ပေါက်ရန် ဝေးစွ မည်သည့် နေရာတွင် အစသပ်သည် ဟူ၍ပင် ခန့်မှန်းရန် ခက်ခဲလှသည် ။ သူက ရှေးမြောင်းဖြစ်သည့်ပြင် ဆင်းရဲသား လယ်သမားများက ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် အားထုတ် လုပ်ကိုင်ထားသည့်မြောင်း ဖြစ်သဖြင့် အကွေ့အကောက် များပြားလှ၏ ။ ခိုင်မာသော ရေလွှဲဆည် မဟုတ်သောကြောင့် ချောင်းညာတွင် မိုးကောင်းနေလျှင် လင်းဇင်းမြောင်းက ရေမလာတော့ ။ သို့ရာတွင်လည်း လင်းဇင်းမြောင်း၏ ခရီးမှာ ကန္တာရခရီး၏ စွန့်စားခြင်းမျိုးပင် ဖြစ်ပေသည် ။ လင်းဇင်းမြောင်းနှင့်စလင်းချောင်းမှာ မြွေလိမ်သကဲ့လို့ ယှက်လိမ်ဆင့်ထပ်လာကြရ၏ ။ တစ်နေရာတွင် မြောင်းကချောင်း၏ အောက်သို့ ငုပ်လျှိုးဝင်သွားသော်လည်း အခြားတစ်နေရာကျတော့ ချောင်းက မြောင်း၏ အောက်မှာ ရောက်နေပြန်သည် ။ ကန္တာရသွား ခရီးသည်၏ စွန့်စားခြင်းဆန်ပေ၏ ။
“ အေးပေါ့ကွယ် တစ်ခုကောင်းတာ ရှိရင် တစ်ခု မကောင်းတာတော့ ရှိစမြဲပါ ၊ ဒါပေမဲ့ မကောင်း ပြီးရင်း မကောင်းနေတာကိုတော့ ကပ်ကပ်သပ်သပ် ရှာပြီး အကောင်းမပြောနိုင်ဘူး ၊ အေး အဲဒီလိုပဲ ဒီလင်းဇင်းဆည်ဟာလည်း တို့ကို တစ်သက်လုံးက နှိပ်စက်လာတာ အခု မင်းတို့ လက်ထက်ကျတော့လည်း နှိပ်စက်တုန်းပဲ ”
ဘကြီးဖြိုးက စကားကိုဖြတ်ကာ ဆေးပေါ့လိပ်ကြီးကို အားရပါးရ ဖွာရှိုက်လိုက်ပြီး ...
“ အခုဒီထဲက လင်းဇင်းလယ်သမားတွေ ဆိုရင် ဘယ်မှာများ ပြောင်ပြောင်ရောင်ရောင် ရှိလို့လဲ … လေးနှစ်လောက်ပြာကျပြီးမှ တစ်နှစ်လောက် လာပြီး စားရလို့ ဘာလုပ်ရမှာလဲကွ … ရေကလေး မစို့မပို့ လာတုန်းမှာ သေပြေးရှင်ပြေးနဲ့ ပျိုးကြဲဟယ် ထွန်ဟယ် စိုက်ဟယ်နဲ့ ဟော ပြီးလည်း ပြီးရော တစ်စက်ဆို တစ်စက်ကလေးမှ မလာတော့ဘူး ... အဲဒီလိုနဲ့ပဲ တရိရိနဲ့ ပွန်းပြတ် ပြတ်ကြရတာပဲကွ တို့တုန်းကဆိုရင် .. ”
“ အဲ … အဲ … ပြောစမ်းပါဦး ကိုကြီးရ ”
ကိုပိတ်စက ပွဲတောင်းလိုက်သော်လည်း ၊ ဘကြီးဖြိုးက မီးသေနေသည့် ဆေးလိပ်ကို မီးညှိနေပြန်ရာ
“ လုပ်ပြီ ဘကြီးက ပြောပါဦးဆိုခါမှ ဆေးလိပ်ကြီးက ... ”
“ ကွာ … တစ်ဖွာနှစ်ဖွာလောက် ဖွာလိုက်စမ်းပါရစေဦး ”
ဘကြီးဖြိုး လုပ်လိုက်ပုံက ကြားပါရစေဆိုခါမှ ဈေးတင်တတ်သောသဘောနှင့် တိုက်ဆိုင်နေသော်လည်း ဘကြီးဖြိုးကတော့ ဈေးတင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ကပျာကရာ ဖွာရှိုက်လိုက်ကာ စကားကို ဆက်ပါသည် ။
“ ငါ ရှင်လူထွက်စတုန်းကပေါ့ကွဲ့ - ဒါပေမဲ့ ခု မင်းတို့ ခေတ်လို ပုခက်ထဲမှာ သင်္ကန်းချည်တာ မဟုတ်ဘူး ။ အသက်နှစ်ဆယ်ကျော်ပြီ ကျောင်းက ထွက်တာကလည်း ငါ့အသက် နှစ်ဆယ့်တစ်နှစ်မှာ ထွက်တာကွ - အသက်ကြီးမှ သင်္ကန်းဆည်းတာက သင်္ကန်းရဲ့အပြစ်လည်း နည်းတော့တယ် ။ သေနာသနဝတ်ကိုလည်း ပြုနိုင်လို့ အပစ်ကင်းရုံတင် မဟုတ်သေးဘူး ကုသိုလ်ပါ ရတယ်ကွဲ့ ”
“ ရှည်တော်မူလိုက်တဲ့ ဘကြီးရယ် ... လိုရင်းကိုပဲ မရောက်တော့ဘူး ”
ကိုဘိုးခင်က ဝင်၍ ညည်းလိုက်ရာ ...
“ ဟ … ငါက … ဘာကို ပြောပါ့မယ်ရယ်လို့ ... မင်းတို့ကို ပြောလို့လားကွဲ့ ငါတို့တုန်းကလို့ စကားခံထားတာပဲ အခုလည်း ငါတို့ ငယ်ငယ်တုန်းကအကြောင်းပဲ မဟုတ်ဘူးလားလကွဲ့ ”
“ ဟုတ်ပါတယ်ဘကြီးရာ – ပြောသာပြောပါ ”
ကိုထွန်းဝက စိတ်မရှည်နိုင်သဖြင့် ဆက်ပြောရန် ကြားဝင်လိုက်သည် ။
“ အဲဒီ လေးထပ်ကျောင်းဟာ မိဖုရားကိုးကွယ်တဲ့ ကျောင်းကွ ၊ အခု ကျောင်းကြီးရဲ့တောင်ဘက်မှာ ကျောင်းဝိုင်းတစ်ဝိုင်း ရှိသေးတယ်ကွ ။ အခုတော့ ထန်းတောကြီးပေါ့ ။ အခု ကျန်နေခဲ့တဲ့ လေးထပ်ကျောင်းမကြီးရဲ့ တောင်ဘက်က ပြဿဒ်ကြီးဟာ ရုပ်စုံကျောင်းကြီးပေါ့ ၊ ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့ကို အကုန်ခင်းထားတယ် အထဲက ရွှေချထားလို့ ရွှေရေးဆောင်လို့လည်း ခေါ်တယ် ။ ကျပင်းမြို့ဝန်ဟာ ၊ စလင်းကို သွားတိုင်း သွားတိုင်း ဆရာတော်ဘုရားကို ဝင်ပြီးဖူးတော့ သူ စီးလာတဲ့ ဆင်ကို ဟောဟို တာလမ်းဘေးနားက ဆင်ချည်တိုင် လယ်ထဲက သရက်ပင်မှာချည် ၊ ချည်ထားခဲ့တတ်လို့ ဆင်ချည်တိုင်လယ်လို့ ခေါ်တာကွ ”
စကားးစပ်စဉ်က လင်းဇင်းဆည်ပင် ဖြစ်သော်လည်း ဘကြီးဖြိုးက ရာဇဝင်ကို ပါးစပ်ဖြင့် ရေးပြနေပြန်ပါပြီ ။
“ အဲဒီတုန်းကတော့ လူတွေက ယဉ်ကျေးကြသေးတယ်ကွ ။ ဆရာသမားမိဘနဲ့ အသက်ကြီးသူကို ကိုင်းရှိုင်းကျိုးနွံကြရတယ်ကွဲ့ ။ ငါတို့ ဆိုရင် ကျောင်းက ထွက်ပြီး အိမ်ထောင်ရက်သားကျနေခါမှတောင် ပြောစရာ ဆိုစရာကလေး သဲ့သဲ့ကြားရရင် ဘုန်းကြီးက ခေါ်ပြီး ရိုက်တာကို ခံရတာပဲ ၊ ဘာမှ မပြောဝံ့ဘူး ။ ဟောဒီ လင်းဇင်းမြောင်းဟာ အခုလိုပဲ မလာတစ်ည လာတစ်ညနဲ့ စကားနှစ်ခွပုံမသေတဲ့ မြောင်းပဲ ။ အဲ လူတွေဟာ ခုလောက်တော့ မသီကြဘူးကွ ။ ဖြုန်းတီးဖို့ ကိစ္စကလည်း နည်းပေသကိုး ။ ယာကထွက်တဲ့ ဝါကို ချည်ဆွဲပြီး အထည်လုပ် လယ်ကထွက်တဲ့ နှမ်း နဲ့ စပါးကို အိမ်မှာ မောင်းတို့ ကြိတ်တို့ဆုံတို့နဲ့ ဆန်ဖွတ်ကြိတ်ရတော့ ”
ဘကြီးဖြိုးက မီးမသေသေးသော ဆေးလိပ်ကို ကပျာကရာ ဖွာရှိုက်လိုက်ရသည် ။
“ အခုလိုလည်း ဆန်စက်လည်း မရှိ ဓာတ်ရှင်တွေ လည်းမရှိ အိုကွာ ၊ ပိတ်တို့ပန်းကန်တို့ ဇလုံတို့တောင်မှ တို့ဆင်းရဲသားတွေ မသုံးနိုင်သေးဘူး ထမင်းစားရင် ဗျပ်ခွက်တို့ ဒေါင်းလန်းတို့နဲ့ စားကြရတော့ ထွေထွေထူးထူး ကုန်စရာအပေါက် မရှိတော့ အခုလောက် မကြပ်ကြဘူးကွ ။ မသာ ဆိုတာဟာလည်း တစ်နှစ် ကြာလို့တောင် တစ်ယောက် မသေတော့ အနီးအနားမှာ လူသေလို့တဲ့လို့ ကြားရင်တကတည်း အထူးအဆန်းပဲဟေ့ ၊ ထမင်းထုပ်နဲ့တောင်မှပဲ ညအိပ်နေ့နေ သွားပြီး ကြည့်ရတာကွ သူခိုး ဓားပြ ဆိုတာကလည်း မရှိသလောက် ရှားနေတော့ စိတ်ချလက်ချ သွားနိုင်တာပေါ့ကွဲ့ ၊ အဲ သူခိုး ဓားပြ ဆိုလို့ ပြောရဦးမယ် ”
တစ်ခုမှ မဆုံးသေးခင် အခြားတစ်ခု ဘက်သို့ ဦးလှည့်လာပြန်သော ဘကြီးဖြိုးကြောင့် ဟင်းခနဲ သက်ပြင်းချသံများက ထွက်ပေါ်လာကာ အောင့်အည်းနားထောင်နေကြရကြောင်းကို ဖော်ပြနေ၏ ။ သို့ရာတွင် မည်သူက မည်သို့ပင် သဘောထားသော်လည်း ဘကြီးဖြိုးကတော့ မသိ ၊ သူ၏ စကားကို ဆက်ပြန်သည် ။
“ အဲ အဲ အရှင်နှစ်ပါး ပါတော်မူစတုန်းကပေါ့ တို့နယ်တစ်ဝိုက်မှာ ဗိုလ်ထွန်းအောင် ဆိုတာ ထလာတယ်ကွ ၊ စလင်းကလည်း တစ်ဗိုလ် ၊ စလင်းရဲ့ ဒီဘက်နားက သာစည်ကလည်း ဗိုလ်ကျားကြီးတို့နဲ့ပေါ့ကွာ ၊ တစ်တော တစ်ဖ တွန်နေကြတာပေါ့ ၊ သူက ဓားပြီးသလိုလို သေနတ်ပြီးသလိုလိုဆိုတော့ ဘယ်သူကမှ သူ့ကို မလှန်ရဲကြဘူး ၊ သူက ချောင်းအနောက်ဘက်က ပန်းတောသား ဆိုလား မဲဇလီကွေ့သား ဆိုလား အဲဒါတော့ မေ့နေပြီဟေ့ ”
အစက စိတ်ပျက်သူများကလည်း အခုတော့ စိတ်ဝင်စားလာ အသက်ရှူသံများမှ တစ်ပါး ဘာကိုမျှ မကြားရအောင် ငြိမ်သက်နေကြ၏ ။
“ သူက ငွေတောင်းရင် ပေးကြရသကွ ၊ သူအုပ်စီးတဲ့ နယ်ဆိုတော့ တခြားကတော့ လာပြီး မနှောင့်ယှက်ကြဘူးလေ ၊ ဒါပေမဲ့ သူက အပျိုကလေးချောချော မြင်ရင် သူက ဓားအားကိုးနဲ့ တောင်းတော့ မိန်းမပျိုကလေးတွေမှာ သူ့အမြင်ကို မခံဝံ့ကြဘူး ၊ မိဘ မောင်ဘွားတွေကလည်း အတွင်းကြိတ် မုန်းနေကြပေမယ့် မတုဝံ့တော့ ငုံ့နေကြရတာ တစ်နေ့တော့ ။ မကြီးအုံ ဆိုတာကို သူက လိုချင်ပြန်ရော ဆိုပါတော့ ။ သူက လူချောကြီးပဲကွ ။ ဆံပင်ကောင်းလိုက်တာကလည်း ဒူးခေါက်ခွက်ကို အုပ်မိတယ် ။ ဒါပေမဲ့ သူက လူကောင်းမှ မဟုတ်ဘဲကလား ။ ကွမ်းခြံထဲမှာ ကွမ်းခူးနေတဲ့ မိန်းကလေးတွေကို အောက်ကနေပြီး လှေခါးကို လှုပ်ချ မတရား စော်ကား ဆိုတော့ ဘယ်သူ ကြိုက်ဝံ့မလဲ ”
နယ်သူနယ်သားများမှာလည်း မြို့တွင်းရှိ ကု,လားစစ်တပ်ကိုလည်း အရေးလုပ်ကာ သွားပြီး မတိုင်တန်းလို ။ တိုင်တန်းလိုသူ ရှိပါကလည်း ဗိုလ်ထွန်းအောင် သိသွားပါက အသက်သေမည်ကို စိုးသောကြောင့် သွားရောက်ကာ သတင်းမပေးဝံ့ကြချေ ။ ထို့ကြောင့်ပင် ဗိုလ်ထွန်းအောင်က လွတ်လွတ်လပ်လပ် မင်းမူနေကာ နေ့လည်နေ့ခင်းတွင် မကြီးအုံ ထံသို့ လာရောက် စကားဆိုရင်း တရေးတမော အိပ်စက်လေ့ရှိသည် ။
“ ဟေ့ မောင်ပန်းဦးရဲ့ မင့်ဓားကြီးက သွေးလှချည့်လားကွ ၊ ဘာများလုပ်ဖို့လဲ ”
“ တောတက်ဖို့ပါ ဗိုလ်လေးရာ ဓားကြီးက အုံမကျသေးလို့ အုံချသွေးနေရတာ ဗိုလ်လေးရဲ့ ”
မကြီးအုံ ထံသို့ အလည်လာရင်း ဗိုလ်ထွန်းအောင် မကြီးအုံ၏ မောင်ဖြစ်သူ ကိုပန်းဦး အား မေးမြန်း စုံစမ်းခြင်းဖြစ်၏ ။ သူတို့ကလည်း ဗိုလ်ထွန်းအောင်ကို ဗိုလ်လေး ဟုသာ ခေါ်ကြရိုး ရှိသောကြောင့် အမည်ရင်းကို မခေါ်ဝံ့ကြ ။ ယင်းသို့ ကြောက်ရွံ့ရသည့် အထဲဝယ် မုန်းတီးရွံ့ရှာခြင်းက စွက်ဖက်လာပြန်ပေသည် ။
“ ဟ ပန်းဦးရ မင့်ဓားကြီးက သွေးလှချည့်လားကွ ”
“ တောတက်ဖို့ကိုး ဗိုလ်လေးရ ”
ထင်းခုတ်သည့် ဓားမကြီးကိုသာ အတွင်သွေးလာခဲ့သည်မှာ ခုနစ်ရက်ပင် ရှိခဲ့လေပြီ ။ ယနေ့ဆိုလျှင် ဗိုလ်ထွန်းအောင်မှာ လူမိုက်ကြီးသာ မဟုတ်လျှင် အတော်ကြီး နှစ်လိုဖွယ် ကောင်းလှ၏ ။ ခေါင်းလျှော်ထားသောကြောင့် ဆံပင်ကို ဖားလျားချထားကာ ရာချ ပုဆိုးကို အောက်ပိုး မကျိုက်ဘဲ ဓားလွယ်ကို ခပ်နွဲ့နွဲ့ကလေး လွယ်ထားရာ အခါခါ ငြင်းဆန်ခဲ့သော မကြီးအုံ ပင် ရင်ကလေးဖိုကာ စိတ်ကစားသွားစေ၏ ။
သို့ရာတွင်
“ ဗိုလ်လေး ”
“ မကြီးအုံ ”
“ ဗိုလ်လေး ညောင်းရင် ကြီးအုံ နှိပ်ပေးမယ်လေ ”
“ အားနာစရာကြီး မကြီးအုံရယ် ”
မကြီးအုံက အိပ်ရာ ခင်းပေးပြီး ဗိုလ်ထွန်းအောင်ကို အတင်း အလှဲခိုင်းကာ စောင်တစ်ထပ် ခြုံပေးသည် ။ ကိုပန်းဦးက ဓားသွေးရာမှ အိမ်အောက်သို့ ဝင်ရောက် ပျောက်ကွယ်သွားသည် ။
“ မကြီးအုံ ”
ဗိုလ်ထွန်းအောင်က သူ့ခြေသလုံးကို ရွရွညင်ညင် ကလေးဆုပ်နယ်ရင်း မျက်လွှာချထားရှာသည့် မကြီးအုံ၏မျက်နှာကလေးကို ရွှန်းရွှန်းစားစားကြည့်ကာ ခေါ်မိ၏ ။
“ မကြီးအုံ ကျုပ်ဟာလေ ဘယ်လောက်ပဲ ဆိုးခဲ့ မိုက်ခဲ့ပေမယ့် ”
သို့စဉ်မှာပင် ကိုပန်းဦးက ဓားကြီးကို ထမ်းပြီး သူတို့အနားသို့ ရောက်လာသဖြင့် စကားမှာ ပြတ်သွားသည် ။
“ ဘယ့်နှယ် တော်ပြီလားကွ ”
“ ဟုတ်ကဲ့ ခြေသလုံးမွှေးတောင် ကျနေပါပြီ ”
“ အော် ဟင် ”
ဗိုလ်ထွန်းအောင်က ကိုပန်းဦး၏ အရိပ်အကဲကို ကြည့်ပြီး မသင်္ကာသဖြင့် ပက်လက်လှန်အိပ်နေရာမှ ထလိုက်ရာ ခေါင်းမှာ ခေါင်းအုံးနှင့် ခွာမရသဖြင့် အံ့အားသင့်သွားမိ၏ ။ အံ့အားသင့်မိသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် သူ၏ မျက်လုံးအစုံမှာ မီးလျှံကဲ့သို့ ညီးညီးပြောင်လာကာ အိပ်ရာဘေးမှ ဓားကို လက်ဖြင့် ဆုပ်လိုက်သော်လည်း ရန်သူ၏ စွန့်စားမှုနှင့် ရင်ဆိုင်မိပါပြီ ။
ကိုပန်းဦးက ပခုံးမှ ဓားမကြီးဖြင့် ဗိုလ်ထွန်းအောင်အား ပြေး၍ ခုတ်လိုက်သည် ။ ဓားနှင့် အသား၏ တွေ့ထိသံသည် အိမ်ကြီး တစ်ဆောင်လုံး သိမ့်သိမ့်ခါမျှ မြည်ဟီးသွား၏ ။
“ ဟင်း … ”
ဗိုလ်ထွန်းအောင်၏ အံ့ကြိတ်ညည်းညူသံကြီးက ထိတ်လန့် တုန်လှုပ်စဖွယ် ရှိလှသည် ။ အသည်းနှင့် အူများပါ လိပ်တက်လာရော့သလား ထင်မိရ၏ ။ ဝမ်းခေါင်းသံကြီးက ကြေမွသွားလုခမန်း ကြိတ်ထားသော သွားကြားမှ ဆိုးဝါးစွာ ထွက်ပေါ်လာစဉ် ကိုပန်းဦးက နောက်တစ်ကြိမ် ဆင့်ခုတ်လိုက်ပြန်ရာ ကြောက်ခံခံသူတို့၏ သဘာဝအတိုင်း ခုတ်မိခုတ်ရာ ခုတ်မိသောကြောင့် ခြေသလုံးတစ်ဘက်မှာ ပိုင်းပိုင်းပြတ်သွားသည် ။
မည်သည့် အချိန်ကာလမှာပင် ဖြစ်ဖြစ် မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးပင် ဖြစ်ပါစေ ၊ စော်ကားရမ်းကားလွန်းသော ကာလတွင် သည်လိုပင် ခံကြရစမြဲပင် ဖြစ်၏ ။ အညှဉ်းဆဲခံရသူတို့၏ တော်လှန်မှုကလည်း မနှိုင်းယှဉ်တတ်စကောင်းသောကြီးမားခြင်းဖြင့် ကြောက်မက်စဖွယ် ကောင်းလှသည် ။ အညှဉ်းဆဲခံတို့က အဆုံးစွန်သော အားသွန်စွန့်စားမှုဖြစ်ခြင်းကြောင့် အင်အားကြီးမားရ စမြဲ ဖြစ်ကာ ရက်စက်စမြဲဖြစ်၏ ။
ယခုလည်း ဖားလျားချထားသော ဆံပင်ကို ကြမ်းပေါက်အောက်မှ ဖြဲယူပြီး ခိုင်ခံအောင် ချည်နှောင်ကာ ရှည်လျားသော တုတ်တစ်ချောင်းဖြင့် ကလန့်ထားသည့်ပြင် အင်းအိုင် ခလှည့်၏ အစွမ်းဖြင့် ဓားပြီးသည်ဟု ယူဆထားသောကြောင့် ခြုံသောစောင်ထဲတွင် ထဘီကို ထည့်ထားပြန်သည် ။
သတင်းကြီးလှသော ဗိုလ်ထွန်းအောင်ကို ခြေသလုံးမရှိတော့သော်လည်း မဖမ်းဝံ့ကြသေးသဖြင့် ကု,လားစစ်တပ်ကို သွားခေါ်ကြ၏ ။ သည်တော့မှပင် ရမ်းဘိုကုန်းတစ်ရွာလုံးမှာ ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျကာ သူပုန်လက်ခံသော သူပုန်ရွာအဖြစ် အကြော်ငြာခံရသည် ။ တစ်ရွာလုံး ဖမ်းပြီး အကျယ်ချုပ်ချထားခြင်း ခံကြရ၏ ။
“ အဲဒါကို လေးထပ်ကျောင်းက ဦးပဉ္စင်း တစ်ပါး ကတောင် စာရေးပြီး ဝေသေးတယ်ကွ ။ ဘာတဲ့ အဲအဲ အနောက်တောင် လှေကတက်ဆီက တစ်ယောက်မောင် သွေမကွက်ပါဘု ၊ မေထွက်လို့ ကြိုလှည့်ပါ … တဲ့ အဲ ငါလည်း မရတော့ဘူးလေကွာ - သူ့ဥစ္စာက ငိုချင်းကိုကွ အချမှာ ပေါင်းရ - ရန်နီးခါမှ အမယ်လေး မကြီးအုံရဲ့ ကောင်းစံမကြီးလို့ ဆိုထားတာကွ … ”
“ ဒါဖြင့် ဘကြီး သူ့မိန်းမအရင်းကကော ”
ကိုဆေးရိုးက ဝင်မေးလိုက်ရာ ကိုပျော့ကလည်း
“ ဘကြီး ဒါဖြင့် ရွာပျက်သွားရော့လား ”
“ အေးပေါ့ ရွာက ပျက်သလိုလိုတော့ ဖြစ်သွားတာပေါ့ ။ ဒါပေသည့် လုံးလုံးတော့ ပျက်မသွားပါဘူး ။ ဒီလိုကိုးကွ ။ တို့ ဘများ ပြောဖူးတာက ”
“ မောင်ရင်ဖြိုး မလည်း ဥပုသ်တွေ ဘာတွေတောင် မေ့ကုန်ပလား သီချင်းတွေ ဆိုလိုဆိုနဲ့ ပြောလိုက်တာ ကလည်း တစ်ခု မဆုံးသေးဘူး တစ်ခု ”
ခါးပန်းကို ခေါင်းအုံးနေသော အဘွားအုံက သတိပေးလိုက်၏ ။
“ အော် မကြီးဘွားအုံကလည်း တေးမဟုတ်ပါဘူးဗျာ စာသဘောနဲ့ ရွတ်ပြတာပါ ”
“ ကဲ ဆက်စမ်းပါဦး ဘကြီးဖြိုးရာ ”
အားလုံးတွင် ဘကြီးဖြိုး တစ်ယောက်သာ ငုတ်တုတ်ရှိတော့သည် ။ အချို့က ခါးပန်းကို ခေါင်းအုံးနေ၏ ။ အချို့က သစ်သားအတိုအထွာကလေးများကို ခေါင်းအုံးလျက် နားစွင့်နေကြသည် ။
“ အခု တို့ရွာရဲ့တောင်ဘက်က လှည်းလမ်းကြောင်းမှာ မင်းတို့ သတိထားရင် တွေ့ရဦးမယ် ၊ အုတ်ခဲတွေကို ”
“ အာ ဟုတ်တယ်ဗျို့ ဘကြီးဖြိုး ဟုတ်တယ် ”
ကိုပိတ်စက ခေါင်းကို ငေါက်ခနဲ ထောင်တဲ့ပြီး ဘကြီးဖြိုး၏ စကားကို ထောက်ကူလိုက်၏ ။
“ အေး အဲဒါဟာ မဏိပူရကို မဟာဗန္ဓုလစစ်ချီတုန်းက ဖောက်ပစ်ခဲ့တဲ့ လမ်းကွ ၊ စလင်းရဲ့ မြောက်ဘက် နှစ်မိုင်ကျော်ကျော်လောက်မှာ မုခ်နှစ်ခုဟာ ကားလမ်းကို ခွနေပြီး ဒီဘက်တစ်မိုင်သာသာလောက်မှာလည်း ခြင်္သေ့ကြီးနှစ်ကောင်ဟာ လမ်းကို ညှပ်ထားတယ် ။ အဲဒါတွေဟာ မဟာဗန္ဓုလ ဖောက်လုပ်ခဲ့တဲ့ လမ်းရဲ့ ၊ အထိမ်းအမှတ်တွေပေါ့ ၊ အဲဒီလမ်းဟာ တို့ ရွာဘေးကလမ်းနဲ့ တစ်ဆက်တည်းဖြစ်ပြီး ချောင်းကို ဖြတ် အဲ ပြီးတော့ နွယ်တမယ်ဘက်ကို ကူးထားတာပေါ့ ”
“ ကဲပါ ဘကြီးရယ် ခုနတုန်းကဟာကို ပြန်ဆက်ပါဦး ”
ကိုပိတ်စက ကဏ္ဍအသစ်မဖွင့်ခင် ထ၍ သတိပေး၏ ။
“ အေးပါ ဆက်တာပေါ့ ၊ တို့ရဲ့ ရမ်းဘိုကုန်းဆိုတဲ့ ရွာဟာလည်း အဲဒီတုန်းက တည်ထားခဲ့တာ ၊ ယမ်း ချက်တဲ့ ဖိုကြီးတွေ ရှိလို့ ရမ်းဘိုကုန်း ခေါ်တာပဲကွ ၊ အဲဒီရွာဟာ ကု,လားတက်လာမှ ကစင့်ကလျားဖြစ်သွားရတာ ”
“ ဟင် အခုတော့ အိုးလုပ်တဲ့ လူတွေချည်းပါကလား ဘကြီးဖြိုးရဲ့ ”
“ ဒါကကွာ နောက်မှ တဖြည်းဖြည်း လူသစ်တွေ ဝင်လာတာ ဖြစ်မှာပေါ့ ”
ဘကြီးဖြိုးမှာ တော်တော်မော၍ တော်တော်တော့ အာခြောက်သွားပုံ ရပါသည် ။ ဆေးလိပ်ကို မီးညှိ သောက်နေလိုက်၏ ။
“ နို့ ဘကြီးရဲ့ လင်းဇင်းအကြောင်းကကော စကားလည်း မျက်စိလည်သွားပြီ ထင်တယ် ဟား ဟား ”
ကိုပိတ်စက သတိပေးမှပင် ဘကြီးဖြိုးမှာ ကျန်ရှိနေသေးသော စကားကို သတိရလာပြီး စကားကို ဆက်ပြန်သည် ။
“ အေးဟဲ့ ဟုတ်ပါရဲ့ ဘကြီးတို့တုန်းကဆိုရင် အထက်မှာ ဆည်ပျက်ပြီ ဆိုရင် တစ်အိမ်တစ်ယောက် စားအိုးစားခွက် အပြည့်အစုံ ပေါက်ပြားငန်းပြား ဆည်တိုင် ဆည်ပိုတွေနဲ့ လှည်းနွားနဲ့ တစ်လကိုးသီတင်း ကြာတာပေါ့ ၊ တောင်ကြားက ကျလာတဲ့ ရေကို သစ်ခက်ဆည်ကလေး လုပ်ပြီးခံထားတာဆိုတော့ မိုးများပြီး ရေအား ကောင်းလာရင် ပျက်သွားတော့တာပေါ့ ။ အဲ ဆည်တက်ရာက ပြန်လို့မှ အိမ်မရောက်သေးဘူး ။ တစ်ခါ ဆည်ပျက်သွားပြန်ပြီ မြောင်းကျိုးသွားပြန်ပြီနဲ့ပဲ လုပ်ဟယ်ပျက်ဟယ်နဲ့ သူက ရတဲ့ ရေကလေးတစ်ပေါက်တစ်စက်ကို သောက်ရသုံးရပါမယ့်အကြောင်း လုပ်လိုက်ရတာ ၊ လုပ်သာ လုပ်ရတယ် ကောင်းကော ကောင်းသလားလို့ မေးပါဦး မကောင်းဘူး ကနေ့ထက်ထိ ဒီလိုပဲ ။ ဒါပေသည့် မင်းတို့လက်ထက်ကျတော့ ဆည်ရင်းကို ရောက်အောင် မတက်ရဘဲ ဒီနားလေးတင် မြောင်းဦးပဲ တက်ရတော့တာပဲ ဒါပါပဲကွာ ”
ဘကြီးဖြိုး၏ ဆည်အထုပ္ပတ္တိနှင့် ရွာပြင်ပုံပြင်က ခုမှပင် ဆုံခန်းသို့ ဆိုက်ပါတော့၏ ။ လပြည့်ဝန်းသည် ကြည်လင်နေ၏ ။ အတော်ကလေးလည်း မြင့်နေကာ သန်းခေါင်ဘက်သို့ ချဉ်းနေပါပြီ ။ ရွာကလေးကား ဝတ်တက်သူများအပ အခြားသော သက်ရှိတို့၏ လှုပ်ရှားမှုတို့ မမြင်ရတော့ပေ ။
“ ကဲကွယ် တို့နှစ်ဆယ့်လေးပစ္စည်းရွတ် မေတ္တာပို့ အမျှဝေပြီး ပြန်ကြရအောင်ဟေ့ ၊ ညဉ့်လည်း နက်လှပါပြီ ”
ဘကြီးဖြိုးက ပြောပြောဆိုဆိုနှင့် ကြေးစည်ကလေးကို ရိုက်ခတ်လိုက်သည် ။ လေးတွဲ့တွဲ့ ရွတ်ဆိုသံများက ဝတ်ကျောင်းကလေး၏ အပြင်သို့ ချိနဲ့စွာ လိမ့်ဆင်းလာ၏ ။ ချောင်းဘက်မှ ကမ်းပါးခဲ့သံသည် ရပ်သွားပေပြီ ။ ကမ်းပါးဆိုသည်မှာ ရေကျမှာ ဖဲ့စမြဲဖြစ်ပါလျက်နှင့် အဖဲ့ရပ်သွားလျှင် ချောင်းရေတိုးလာပြန်ခြင်း ဖြစ်ရမည် ။ ဟုတ်သည် ချောင်း၏ အော်ဟစ်သံကိုလည်း မကြားရတော့ပါတကား ။
တစ်ခုသော မည်းမည်းအရိပ်သည် ဝတ်ကျောင်း၏ အနောက်ဘက် ချောင်းကမ်းပါးနံဘေးရှိ စောင်ချမ်းပင်ရိပ်အောက်မှ တရွေ့ရွေ့ လှမ်းထွက်လာသည် ။ ကိုဘဦးပင် ဖြစ်သည် ။ သူက ဝတ်တက်သူများ၏ စကားပြောသံကို နားထောင်ရင်း ချောင်းဘက်သို့ ထွက်ကာ အပေါ့အပါးသွားရာမှ အခဲလိုက်အခဲလိုက် ပဲ့ကျနေသော ကမ်းပါးကို တွေ့ရသဖြင့် အထိတ်အလန့် ဖြစ်သွား၏ ။ သူ့အိမ်နောက်ဖေးက ရေဦးကျသဖြင့် တရားအလွန် ဖဲ့နေသောကြောင့် ထိုင်ပြီး ကြည့်နေမိသည် ။ ကိုဘဦး ကြည့်နေစဉ်ပင် ကမ်းပါးက အဖဲ့ရပ်သွား၏ ။ တဖြည်းဖြည်း ရေပြင်က မြင့်တက်လာကာ ချောင်းကမ်းပါးသို့ မေးတင်လာတော့သည် ။ ဒီတော့မှ သူက ဝတ်သမားများကို သတင်းပေးပို့ရန် လျှောက်လာခဲ့ပေ၏ ။
“ ပရိတ်မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းရွတ်ဖတ် သရဇ္ဈာယ်ရသော ကောင်းမှုကုသိုလ်အဖို့ကို အားလုံး ကြားကြသရွေ့ .. အမျှ .. အမျှ .. အမျှ ယူတော်မူကြပါဗျို့ … ”
လေးလေးတွဲ့တွဲ့နှင့် ဋ္ဌာန်ကရိုဏ်းကျကျ အော်ဟစ်ကာ အမျှဝေလိုက်သော ကိုထွန်းဝ၏ အသံက လုံးနက်ပဲ့တင် ပျံ့ထွက်လာသည် ။ အသက်ရှူခြင်းကို ရပ်ထားကာ သံရှည်ဆွဲ၍ ဟစ်လိုက်သည့် ဗျိုးသံ ဆုံးလျှင် အမျှ အမျှ အမျှ ဟု တိုးတိုးကလေး ရွတ်ဆိုလိုက်ပြန်၏ ။ သည်တော့မှ အဖော်များက သာဓု သုံးကြိမ်ပြုကြစဉ် ခြေရင်းတွင် ဆွဲထားသော တုံးတစ်တုံးကို တစ်ယောက်က ထုရိုက်လိုက်သည် ။ ဘကြီးဖြိုး၏ ကြေးစည်ကလေးလည်း တဝေဝေနှင့် ချာလည်လှည့်ကာ ဟစ်ကြော်ရှာ၏ ။ တုံးခေါက်သံကလည်း လေးလေးမှန်မှန် ခေါက်နေရာမှ မြန်သွားပြီး တစ်ချက်ချင်းသို့ နိမ့်ကျလာပြန်ကာ ရပ်သွားတော့သည် ။
ဥပုသ်သည် ဝတ်သမားများ၏ တရား၌ သက်ဝင် ကြည်လင်မှုကို ငွေလရောင်က ရွှင်မြူးတည်ငြိမ်စေရန် ဆွတ်ဖျန်းပေးနေ၏ ။
“ ဟ … မောင်ဘဦး မအိပ်သေးဘဲကိုးကွ ”
“ ဟာ ခင်ဗျားတို့ စကားပြောတာကို နားထောင်ရင်းက ချောင်းကမ်းဘေး ရောက်သွားတာ ရေတိုးလာလို့ ထိုင်ကြည့်နေမိတာနဲ့ မျက်လုံးကိုကျယ်သွားတာပဲ ”
“ တော်တော် တိုးသလားဟ ”
“ အင်း အခုတော့ ကမ်းပါးကို မေးတင်နေတာပဲ ”
ကိုဘဦးက ဝတ်ကျောင်းရှေ့ရှိ ကင်မွန်းခါးပင်ကို မှီကာ ဆေးလိပ်ကို တဖွားဖွားနှင့် ဖွာရှိုက်နေသည် ။
“ ဟာ ဒီလိုဆိုရင် ရွာပေါ်ကိုများ တက်ဦးမှာလား ”
“ ကွာ မတက်နိုင်ပါဘူး ကပ်သီးကပ်သပ် ရွာပေါ်ကို ရေတက်ရမယ်လို့ ”
“ အမယ် ပိတ်စရဲ့ ကပ်သီးကပ်သပ်လို့ မပြောနဲ့ မောင်ရေ့ ။ ငါတို့ကျောင်းသားတုန်းက ဟောဒီ ချောင်းက ရေပါပဲ မောင်ရာ … တကတည်း တက်လာလိုက်တာ တို့ရွာထဲမှာ ခါးလောက်ရှိတယ် .. ဟောဟို ရွာသစ်ကြီး ရွာထဲမှာ ပေါင်လည်လောက် .. ရွာဟိုဘက်က အရှေ့စုရွာထဲကိုတောင် ရောက်သေးတယ်ကွာ .. ”
ကိုဆေးရိုးက သူတို့ ကျောင်းသားအရွယ်တုန်းက ချောင်းရေလျှံခြင်းကို ဇာတ်ကြောင်းလှန်ပေး၏ ။
“ ဟုတ်တာပေါ့ကွဲ့ .. မောင်ပိတ်စရဲ့ အဲဒီတုန်းက အဘွားရဲ့ခင်ပွန်းက မမာလို့ အဘွားတို့ပဲ တော်တော် အရွယ်ရင့်နေမှပဲ ကိုးဆယ်ပြည့်နှစ်ကပေါ့ကွဲ့ ”
အဘွားအုံက ခုနှစ်သက္ကရာဇ်ကိုပါ ထောက်ပြပြန်သည် ။
“ အင်း .. ဒီလိုဆိုရင်တော့ .. တယ် စိတ်မချရပါပဲကလား ”
ကိုဘဦးက လရောင် ငွေပြောက်ကလေးများကို လှုပ်နော့ပေးနေသော မိုးနှံချုံသစ်ရိပ်မည်း၏ လှုပ်ရှားခြင်းကဲ့သို့ တုန်လှုပ်စိုးရိမ်စွာ ညည်းတွားလိုက်ရှာ၏ ။
“ ကွာ … ဒါလောက် မိုးခေါင်နေတဲ့ အရပ်ကြီးမှာ ချောင်းရေလျှံရတယ် ဆိုတာက မတော်မတည့်တဲ့ တရားကြီးပဲကွ .. ကမ္မသကာပေါ့ကွာ ... ဆယ်ရေး တစ်ရေး ကိုးရေး တစ်ရာ မတော်တဆ လျှံရမှာပါ ”
မိုးခေါင်ခြင်းနှင့် ချောင်းရေ မြစ်ရေလျှံခြင်းမှာ တခြားစီသာ ဖြစ်သည် ။ ဤအရပ်၏ မိုးရေချိန်မှာ အနည်းပါးဆုံး ဖြစ်ပြီး ပူလည်းပူပြင်းလွန်းသော အပိုင်း ဖြစ်၏ ။ သို့ရာတွင် ဧရာဝတီမြစ်ရေက လျှံချိန်ကျလျှင် လျှံတက်လာပြီး ကျချိန်ရောက်လျှင် ကျသွားစမြဲပင် ဖြစ်သည် ။ ကိုဆေးရိုးတို့ ဒေသတစ်ဝိုက်တွင် မိုးသည်း နေသော်လည်း ချောင်းရေက တိုးချင်မှ တိုးသည် ။ မိုးမရွာဘဲနှင့်လည်း တိုးသည့်အခါမှာ တိုးလာတတ်ရာ ချောင်းမြစ်နှင့် ချောင်းကမ်းစဉ်တို့၏ ရာသီဥတု မဆက်စပ်ပေ ။
“ ကဲ ကဲ သွားကြစို့ .. မိုးရိပ်တွေ တက်လာပြီ ”
ပြောရင်းဆိုရင်းပင် မိုးဖွားကလေးတွေကလည်း ခင်မျှင်မျှင် ကျဆင်းလာကြ၏ ။ ဘကြီးဖြိုး၏ လက်ဝါးမီးရောင်ဝါ ရော်ရော်ကလည်း ခပ်မွှားမွှားအမှောင် အောက်ဝယ် ရွေ့လျားနေသည် ။ တစ်ချိန်လုံး အိပ်မောကျနေသော တောင်ဘက်ထန်းတောကလည်း လှုပ်ရှားဆူညံလာ၏ ။ လေပြင်းပါ တိုက်ခတ်လာတာပါကလား ။
ကိုဆေးရိုးနှင့်ကိုပိတ်စတို့၏ ကြုံတောင်ကြုံခဲ့ ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲလှသော ချောင်းရေကတော့ အမှောင် အတွင်းမှာပင် တရွေ့ရွေ့ စမ်းသပ်တက်မြင့်လာပေပြီ ။
ဤရွာ၏ တောင်ဘက်ရှိ မြောင်းဟောင်းမှာ ရွာ၏ အနောက်ဘက် ကိုက်သုံးရာလောက်တွင် ချောင်း၏ ဝါးမျိုခြင်းကို ခံထားရသောကြောင့် အသုံးမပြုဘဲ စွန့် စ်ထားရသည့် မြောင်းဟောင်းဖြစ်သည် ။ ရွာ၏ အိပ်မောကျချိန်သာ မဟုတ်ပါမူ ၊ ဤမြောင်းတွင်းသို့ မြောင်းကျိုးသည့် နေရာမှ ဝင်လာသော ချောင်းရေများကို တွေ့မြင်နိုင်ကြမည်ဖြစ်၏ ။ အမှန်ကတော့ ရမ်းဘိုကုန်းရွာငယ်ကလေးမှာ ရန်သူ၏ညှပ်ပူးတိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံနေရပေပြီ ။ ရွာ၏ တောင်ဘက်မှ မစင်နှင့် ပိုးမွှားများ ဖောင်ဖွဲ့ထားသည့်မြောင်း မြောက်ဘက်က သုံးဖာလုံခန့် ကျယ်ပြန့်သည့်ချောင်း ။
ချောင်းရေက တိတ်တဆိတ် တိုးဝင်လာသော်လည်း သူ၏ရန်သူများက သိသွားပေပြီ ။
“ ကိုဆေးရိုး ကိုဆေးရိုး အမယ်လေးရေတွေ ”
“ ဟ ဟ ဟုတ်ပါ့ကော ၊ မိန်းကလေး မိန်းကလေး ”
“ ဘညိန်း .. ဘညိန်း ”
မနေ့က ဥပုသ်စောင့်ထားလို့သာ စောစောသိရတော့သည် ။ ကိုဆေးရိုးက ကွပ်ပျစ်ပေါ်မှာ အိပ်၍ မကျီးဒန်က မြေပေါ်ဆင်းပြီး ဖျာခင်းအိပ်ရာ လူကို ရေစိုသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် မကျီးဒန်က ထ၍ အော်တော့၏ ။
“ ကိုဆေးရိုးရေ အိုးတွေကို လုပ်ပါဦး ၊ ကွပ်ပျစ်ပေါ်ကို တင်ပါ ၊ ဟဲ့ ဘာတွေလဲ ဟဲ့ ဟဲ့ အိုးတွေ မျောကုန်ပြီ အမယ်လေး ကုန်ပါပြီ ကုန်ပါပြီ ”
ရှိရှိသမျှ ပစ္စည်းများကို မြေပေါ်မှာသာ ချထားရရာ တဲတွင်းသို့ ဝင်လာသော ရေစီးနှင့် မျောလာသော ပစ္စည်းများက မကျီးဒန်၏ ခြေသလုံးကို လာပြီး တိုးမိ တိုက်မိသည် ။
“ အောင်မယ်လေး အဖီလေးအောက်က အိုးတွေကုန်ရောပေါ့ အမယ်လေး ကိုဆေးရိုးရဲ့ ကိုယ်ကျိုးနည်းပေါ့ ”
ပိန်းပိတ်အောင် မှောင်နေကာ လေကလည်း အော်ဟစ်တိုက်ခိုက်နေသည် ။ မိုးကလည်း အော်မြည်ဟစ်ငြာလျက် သွန်ချနေ၏ ။ မီးခွက်ကိုမျှ ထွန်း၍ မဖြစ် ၊ ရှိစုမဲ့စုကလေးများသည် မမြင်ရသော မှောင်အောက်ဝယ် ရေသို့ မျောပါကုန်ကြ၏ ။
ကိုဆေးရိုးကတော့ ကြပ်ခိုးစင်ပေါ်သို့ ဖျာနှင့် အဝတ်အထည် စားအိုးစားခွက်များကို တင်ထားပြီး ကွပ်ပျစ်ပေါ်မှ အိုးစိမ်းများကို စီရီချထားနေပြန်သည် ။
“ အမယ်လေး အမေရဲ့ ”
ဘညိန်းမှာ တစ်ချက်သာ အော်နိုင်လျက် ရေထဲသို့ ဟပ်ထိုးလဲကျသွားသည် ။ သူက ရေနောက်သို့ တရွေ့ရွေ့နှင့်မျောပါစပြုနေသော ထွန်တုံးကို ဆွဲရန် ပြေးအလာတွင် ရေထဲမှ တစ်စုံတစ်ခုနှင့် ထိခိုက်ကာ လဲကျသွားရ၏ ။ ဆံပင်များ ဖားလျားကျနေသော မကျီးဒန်က ဘညိန်းထံသို့ အော်ဟစ်ပြေးလာသည် ။
“ လူလေး ... လူလေး ... ဘယ်ထိသွားလဲ ”
“ အင်း အမေ .. အီး .... ”
ဘညိန်းက ဘာမျှပြန်မဖြေနိုင် တစ်ချက်မျှ လွန့်လူးရင်း ဖျစ်ညှစ်ညည်းတွားကာ မကျီးဒန်၏ ရင်တွင်းဝယ် ငြိမ်သက်သွားသည် ။
“ ဟဲ့ ကျီးဒန် … ဟင် … လူကလေး .. လူကလေး ”
တဲအတွင်း ကြပ်ခိုးစင်ပေါ်မှ ဆင်းလာသော ကိုဆေးရိုးက ဘညိန်းကို ဆီးပွေ့လိုက်ပြီး ...
“ ဟ ဘာဖြစ်တာလဲဟင် ကျီးဒန် ”
“ ဟို ဟို ”
မကျီးဒန်မှာ ပြူးကြောင်ထိတ်လန့်နေသော မျက်လုံးကြီးနှင့် ကိုဆေးရိုးကို မော့ကြည့်လျက်က တဲအပြင်သို့ လက်ညှိုးထိုးပြနေ၏ ။ မန်ကျည်းပင်ခြေရင်းမှ ထယ်ဘောင်နှင့်အခြောက်ထွန်တုံးက ရေထဲသို့ လိုက်ပါရန် တလှုပ်လှုပ်ဖြစ်နေသည် ။ ကိုဆေးရိုးက ပြေးသွားပြီး မန်ကျည်းပင်မှာ ကြိုးနှင့် ချည်ထားကာ လှည်းကိုပါ ဆွဲယူတုပ်နှောင်ထားလိုက်၏ ။
လှည်းကို ကိုင်မိမှ နွားနှစ်ကောင် သတိရလာသဖြင့် နွားတင်းကုတ်ဘက်သို့ ပြေးသွားပြန်၏ ။ ရေထဲတွင် သွားလာရသောကြောင့် ခြေက ဆွဲ၍ မသွက် ယူလို့ မပါ ဖြစ်ရကာ အလောကြီးနေသော အထက်ပိုင်းကသာ ရှေ့သို့ ရောက်နေသဖြင့် တဗိုင်းဗိုင်း လဲကျနေသည် ။ နွားကြီးနှစ်ကောင်က မျက်လုံးကိုပြူးပြီး သခင်ကို ကြည့်နေကြသည် ။ ရေမှာ သူတို့၏ ဗိုက်ပင် မြှုပ်နေပြီဖြစ်ရာ သခင်ကို မျက်လုံးဖြင့် မေးမြန်းခြင်း ဖြစ်ပေလိမ့်မည် ။
တိမ်ဖြူထဲမှ စိမ့်ယိုလာသည့် မိုးရေအောက်မှာပင် အင်္ကျီဗလာ ၊ ခမောင်ဆောင်းလျက် အရိုးကွဲခမန်း အေးစိမ့်သောလေကို ရင်ဆိုင်ပြီး နွားနှစ်ကောင်ကို ဆွဲကာ ထွက်လာခဲ့ရသည် ။
နွားနှစ်ကောင်က ခေါင်းကိုငုံ့ နားရွက်ကိုပေလျက် ပါလာ၏ ။ ရွာ၏ တောင်ဘက်တံခါးနားတွင် လှိုင်းလုံးများ ထစပြုလာသော ရေစီးကြောင်းတစ်ခုက ချောင်းဘက်မှ ထိုးဝင်လာသည် ။ ခွေးများမှာလည်း နေစရာ မရှိသဖြင့် အော်ဟစ်ပြေးလွှားရင်း ရေစီးထဲသို့ ပါသွားကြ၏ ။
“ အမေရေ … အမေရေ … ”
ကလေးငယ်တို့၏ ငိုသံသည် နောက်ကျိပူဆွေးနေသော မိဘများ၏ စိတ်ကို ဆွကူပေးသည်သို့ ရှိ၏ ။ ရွာထိပ်ရှိ တလင်းထဲမှ ကောက်ရိုးပုံက ရေထဲတွင် မျောလာကာ တဲကလေးတစ်လုံးကို ဝင်၍ တိုက်ရာ တဲအိုကလေးမှာ တချွတ်ချွတ် မြည်၍ ပြိုကျသွားသည် ။ ပြိုကျသော တဲနှင့်ကောက်ရိုးပုံက မျောပါ သွားကာ အိမ်တစ်လုံးကို ဝင်၍တိုက်ပြန်သည် ။ အိမ်ပေါ်ရှိလူများမှာ အော်ဟစ်ပြေးဆင်းလာကာ ကောက်ရိုးပုံနှင့် တဲပျက်ကို ဆွဲဖျက်ကြသည် ။ သို့သော်လည်း ကောက်ရိုးပုံနှင့် တဲငယ်၏ အင်အားကို စီးနေသော ရေအားက ဖြည့်တင်းတိုက်ခိုက်လိုက်သောအခါ အိမ်မှာ ဝေါခနဲ ပြိုကျသွားသည် ။ အိမ်မှာ ချောင်းမကြီးထဲ စီးဝင်မျောပါသွား၏ ။
“ အမယ်လေး ကျုပ်သမီးလေး ပါသွားပြီဗျ ၊ ငါ မနေဘူး ငါလိုက်မယ် ”
ကောက်ရိုးပုံကို ဆင်းဖျက်သူများထဲမှ လူတစ်ယောက်က အော်ဟစ်မြည်တွန်ရင်း သွေးရူးသွေးတန်းနှင့်ရေကြောင်းဘက်သို့ ထိုးချလိုက်၏ ။
မိုးခေါင်သည့် နေရာဖြစ်သောကြောင့် ရေဘေးကို ဂရုလည်း မစိုက် ၊ ရေဘေးကလည်း အနှစ်နှစ်ဆယ်မှသာ တစ်ခါ လာရောက် တွေ့ဆုံရပြန်သောကြောင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုလည်းမရှိ ၊ တိမ်းရှောင်ခြင်းလည်း မရှိ ၊ မမျှော်လင့်ဘဲနှင့် ဆိုးဝါးစွာ ရင်ဆိုင်ရသောအခါ အရှုံးပေးလိုက်ကြရ၏ ။
ရေသာ မနှိပ်စက်ပါမူ စားဖွယ်သောက်ရန်များကို ချက်ပြုတ်ပြီး ကိုဆေးရိုးက အေးအေးဆေးဆေး ဥပုသ်ထွက်ရမည်ဖြစ်သည် ။ ရင်ထဲက စိမ့်ချမ်းလာကာ နှုတ်ခမ်းများ ပြာမဲနေ၏ ။ ကားလမ်းတစ်လျှောက်လုံးမှာလည်း ရေများ ဖုံးလွှမ်းနေကာ ပတ်ဝန်းကျင်က ရေမှတစ်ပါး ဘာမျှ မမြင်ရ ၊ နွားနှစ်ကောင်ကလည်း ခေါ်လို့သာ လိုက်နေရသည် သူတို့ အသားများကလည်း တဆတ်ဆတ်တုန်နေကြသည် ။
ကိုဆေးရိုး၏ ရင်ထဲတွင် ထမင်းဆာခြင်းဝေဒနာက ထကြွလာသည် ။ ပြင်းထန်စွာ စီးဆင်းနေသော ရေစီးများကိုလည်း အားတင်း၍ ကူးဖြတ်ရ၏ ။ ငိုချင်စိတ်သည် တလှိုက်လှိုက် ကြွလာသောကြောင့် နောက်သို့ လှည့်ကြည့်မိသည် သူ့နောက်ကလည်း မိုးရေထဲတွင် ကုပ်၍ နွားကိုယ်စီ ဆွဲလာသူများကို မြင်ရသဖြင့် ငိုချင်စိတ်က ပျောက်သွား၏ ။
“ ကိုဆေးရိုး ချောင်းရေ တော်တော်များသလား ”
“ တင် … တင်ပါ့ … ”
ကျောင်းပေါ်သို့ အတက်တွင် ဆရာတော်က ဆီးကြိုမေးလိုက်ရာ ကိုဆေးရိုးက စကားကိုမျှ ဆုံးအောင် မလျှောက်ကြားနိုင်ဘဲ ခွေကျသွားသည် ။
“ ဟဲ့ ဟဲ့ မောင်ပဉ္စင်းတို့ လုပ်ကြပါဦးဟဲ့ ”
ဆရာတော်၏အသံကြောင့် ဦးပဉ္စင်းများ ပြေးလာကာ ပွေ့ယူလိုက်ကြ၏ ။
“ ဦးပဉ္စင်း ... သဗ္ဗဇေယျ ပေးပါ - မီးဖိုပေးပါ အအေးမိလွန်လာတာ မြန်မြန် လုပ်ကြစမ်း ”
ဆရာတော်ဘုရားက ကိုဆေးရိုး၏ ရင်အုံကိုလက်ဖြင့် အုပ်ရင်းမှ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်၍ အမိန့်ပေးလိုက်သည် ။
အိမ်တွင် ကျန်ခဲ့သော သားငယ်မှာ ဘာဖြစ်သည် ဟူ၍မသိရ ၊ ကိုဆေးရိုး မှာတော့ မျက်ဖြူလန်လျက် အမြှုပ်တစီစီနှင့် တက်နေရှာပါ၏ ။
▢ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
📖 သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်း
၁၉၅၅ ၊ ဇန်နဝါရီ